msk

mi

Wm

Ml

MMMMM

iii

::'y

nMhw»

■■■■■

[i$

III

Silili

ii»s

m

Mwlt

mm

§®l

• ... ,i

aa

BI

ii

■PP

WmmSmWk

iii

■■

H|RHHI

mśMsśmm

■MMMMMI.....

^ J

j i

■mNMP

MMI

P iy!':

> -Hf

WMt

Miir

i.

:i

■HHIHI

b

JjjH»—i

■■MMMliii

■W.

jMsaJaJsi®

HM

HM

Si

ś;§

ii

•a

sfS

mm

;>■

•;

i-:

r. v ; •.. ••

il

;oSS

is

$8

;i

ii

Sm

HS

gllllUl

.i

sHiStm⁵!

iiili

.a

SHifii

»|

H

lillllS

i:

jjMBMI pSmSi iftaEjgj

Ili

gp

il

fes

i:

i-'

. iV;\

mBHi

I mm

:•

iSSS

ST. BARABASZ

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

WITÓW

IV-3 ootll

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

CZĘŚĆ III

WITÓW

•■ate

I,

.Cl

i>l

li

m«y

IM

)iii mi-

'i

il

i]

A\

:l]

li

li

KSIĄŻNIC A-ATLAS - L W Ó W - W A R S Z A W A

;

. i'.' -

.

.r -

■ '

mm

g&ss

Biblioteka Politechniki Ki akowski^

100000262778

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

CZĘŚĆ III

WITÓW

4,'

Dl

Ml

!>

Jf¹

>1/

KSIĄŻ N I CA-ATLAS - L WÓ W - W A R S Z A W A

[t k,-kxb\.)

11/

ll!

*r ■

i&J^U

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

100000262778

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

ST. BARABASZ

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

CZĘŚĆ III

WITÓW

<i

KS I.ĄŻ N I CA - ATLAS

ZJEDNOCZONE ZAKŁADY KARTOGRAFICZNE I WYDAWNICZE TOW. NAUCZ. SZKÓŁ ŚREDN. I WYŻSZ., SP. AKC.

LWÓW - WARSZAWA

19 3 0

ST. BARABASZ

WITÓW

‘Og

L    &iF/jrs!! i /

Xd.

KSIĄŻ. NICA-ATLAS

ZJEDNOCZONE ZAKŁADY KARTOGRAFICZNE I WYDAWNICZE TOW. NAUCZ. SZKÓŁ ŚREDN. I WYŻSZ., SP. AKC.

LWÓW - WARSZAWA

19 3 0

łore^

/ k n a k ó w 1

IV~^m (+W-tefcć)

/- 5 '9^-CjUoI.

2228

ZAKŁADY GRAFICZNE SKI AKC. KSIĄŻNICA-ATLAS WE LWOWIE

4kc. Nr.

WIELCE SZANOWNEMU PANU PROFESOROWI

EUGENJU SZOWI ROMEROWI

W DOWÓD CZCI - PRACĘ TĘ OFIARUJE

ST. BARABASZ

r

#

m

Hi

Witów

abytki sztuki ludowej na Podhalu, znajdujące się jeszcze przed niewielu laty w obfitości, giną w ostatnich czasach w przerażający sposób, tak, że niedługo będą należały do wspomnień i tylko w muzeach będzie można resztki ich oglądać, o ile się one tam dostaną. Jednym z powodów jest manja zbierania, która ogarnęła szersze warstwy naszych letników, dzisiaj bowiem należy do dobrego tonu mieć choć kilka okazów sztuki ludowej podhalańskiej dla dekoracji ścian mieszkania, aby później o nich zapomnieć, darować znajomym, lub razem z niepotrzebnemi rupieciami wyrzucić na strych.

Trudno wiedzieć, ile tych rzeczy znajduje się w rękach ludzi, którzy ze sztuką ludową nic nie mają wspólnego, i dobrze będzie jeżeli te przedmioty wkońcu oddane zostaną do zbiorów publicznych. Po Podhalu włóczą się nasi i obcy agenci, którzy wykupują wszystko co się da i wysyłają w świat.

Drugim powodem jest to, że takich wiejskich artystów z Bożej łaski, którzy wyrabiali te cacka góralskie, teraz już prawie niema, przynajmniej w młodszem pokoleniu.

Stroje kobiece zmieniają się w naszych oczach, wskutek podnoszącego się dobrobytu i chęci dorównania przybyszom z miast, stroje mężczyzn trochę mniej ulegają zmianie, jako więcej praktyczne i trwalsze od miejskiej tandety.

Są jeszcze na Podhalu krawcy, wyszywający cuchy i spodnie góralskie, fajki robi, o ile mi wiadomo, jeszcze dwóch górali, a jeden spinki w Ratułowie. Emigracja do Ameryki, napływ gości na Podhale, podniosły wartość pracy i dzisiaj nie opłaci się nikomu zajmować takiemi błahemi rzeczami, jak rzezanie łyżników, bo czas jego zbyt drogi i lepiej go w inny sposób wyzyskać. Przedmioty użytkowe obecnie wszędzie kupić można, nie warto ich więc robić w domu i na zdobieniu ich czas tracić. Siekier ani ciupag już nie wyrabiają górale, bo fabryczne są tańsze i lepsze.

Dawne obrazki święte malowane na szkle, a tyle posiadające charakteru, wyrugowane zostały przez jarmarczne obrazki niemieckie, o zbójnickich obrazkach niema co i mówić, bo te księża kazali niszczyć a i sami rozbijali je krzyżem w chałupach.

Pozostaje jeszcze budownictwo, a i to gwałtownie się zmienia, wobec zmienionych warunków i wymagań. W Zakopanem i okolicy najbliższej buduje się pretensjonalne domy w „stylu zakopiańskim", nastroszone przybudówkami, werandami, dymnikami. Dawna prostota chaty góralskiej znika, piękny stosunek zrębu do dachu uległ zatracie, miejsce gontów zajęła wstrętna blacha, lub eternit w obrzydliwe wzory układany.

To będzie się posuwało dalej, bo teraz i do wsi zapadłych, o których istnieniu nikt dawniej nie wiedział, zjeżdżają letnicy, dla których trzeba i domy odpowiednio budować. Zakopane wskazuje, jakie one być nie powinny.

Wobec tego wszystkiego należy przystąpić jak najrychlej do inwentaryzowania istniejących zabytków, o ile jeszcze czas.

W pracy niniejszej starałem się zebrać tylko zdobione rzeczy, wiele z nich przepadło, lub usunęło się od kontroli o tyle, że chociaż znajduje się w zbiorach prywatnych lub publicznych, nie oznaczone przez zbierającego, skąd pochodzi.

Wędrówkę rozpocząłem od Witowa jeszcze w roku 1902, gdzie od tego czasu niewiele już z dawnego na miejscu pozostało, zwłaszcza drobnych wyrobów drzewnych. Nie wszystkie napotkane we wsiach przedmioty są pochodzenia miejscowego, wiele miało gdzie indziej swój początek, niektóre domy były stawiane przez cieśli z innych miejscowości, łyżniki pochodzą często z innych wsi, torbki skórzane noszone przez górali są pochodzenia słowackiego, serdaki również stamtąd wywodzą swój początek, choć je obecnie i u nas wyrabiają, chustki kolorowe na głowach góralek pochodzą z innych dalekich, zupełnie nie polskich stron. Wszystkie ozdobniejsze dzbanki i talerze są słowackie, przynoszone bywają przez górali z odpustu w Starych Horach. To wszystko składa się jednak na charakter danej miejscowości i niepodobna poszczególnych rzeczy, które zyskały tam niejako prawo obywatelstwa, odrzucić dlatego, że pochodzenie ich jest inne.

Niektóre z przedstawionych tutaj okazów sztuki ludowej już nie istnieją, nie mówiąc już o łyżnikach, które zostały wykupione, ale domy stare bywają rozbierane i na ich miejsce budują się nowe, jak to miałem sposobność przekonać się naocznie w Witowie w roku 1914. Dzieje się to zwłaszcza we wsiach, które mają własne lasy, i stąd nadmiar drzewa budowlanego. Do tych należy Witów.

Z kilku domów, w których zanotowałem ciekawe sosręby i odrzwia, nie zastałem śladu, wybudowano nowe, bo tamte były już nieładne i oczerniałe, więc je na opał sprzedano. Tak się stało z domem Sadlisa, gdzie znalazłem bardzo piękny sosrąb z XVIII wieku, (rys. 30), z domem Józefa Domagały, (rys. 22), z domem Mateusza Skorupy, (rys. 29), i kilku innemi.

.......    .....—......    ....... ...... "i⁻."."¹....... —.......... Witów

Wieś Witów leży w dolinie Czarnego Dunajca w górnym jego biegu, tuż pod Tatrami, gdzie wespół z sąsiedniemi wsiami posiada ogromne lasy. Tędy prowadzi droga z Nowego Targu do doliny Chochołowskiej i Kościeliskiej a stamtąd przez przełęcze Bobrowiecką i Tomanową na Słowaczyznę.

W tych dolinach były dawniej kopalnie miedzi i żelaza, oraz wysokie piece i kuźnice, które później przeniesione zostały do Zakopanego w dolinę Bystrej. Była to prawdopodobnie pierwotna droga do Tatr.

Dolina, gdzie leży Witów, szeroka, słoneczna, posiada dobre warunki zdrowotne, domy grupują się wzdłuż drogi i jak zwykle w górach, frontem do południa. Budynki gospodarcze okalają oborę. Przed oknami izby białej znajduje się miniaturowy ogródek kwiatowy i zielny, otoczony wysokim i gęstym płotem z łat.

Domy są typowe góralskie o wysokich krytych gontami, gdzie niegdzie jeszcze i deskami, dachach. Przez szerokie o wysokim progu drzwi, wchodzi się do ciemnej wąskiej sieni, skąd na lewo do czarnej, na prawo zaś do białej izby, lub też czasem odwrotnie. Izba czarna jest zarazem kuchnią i mieszkaniem gospodarstwa z rodziną, jest rzeczywiście czarną, bo przez dym zakopconą.

Tuż przy wejściu umieszczony jest piec kuchenny nieraz z otwartem paleniskiem lub piecem piekarskim, często zaś połączony jest z drugim piecem do ogrzewania izby. Na ścianie działowej przy drzwiach wisi szafka z naczyniem kuchennem, zwana półką, a obok niej łyżnik. Po stronie okien stoi stół ze stołkiem, wokoło ścian biegnie ława stale przymocowana. Przy ścianie tylnej stoi łóżko gospodarskie, u pułapu wisi kołyska. Dzieci i czeladź śpią na ławach. Wysoko pod powałą ściany szczytowej, naprzeciw wejścia, umieszczona jest listwa (półka) ze świętemi obrazami, talerzami i dzbanuszkami. Skrzynia, małe przenośne ławki, oraz drążek na przyodziewę dopełniają umeblowania.

Izba biała tern się różni od czarnej, że nie posiada pieca kuchennego, jest zwykle nie zamieszkana i z tego powodu czysta, posiada te same sprzęty, co czarna izba, prócz łóżek, wszystko jednak lepiej utrzymane. Na drążku wisi odzież świąteczna, szaf bowiem w starych chatach nie było, jest to niedawno wprowadzony sprzęt domowy.

W sieni wisi uprząż na konia, znajdują się niektóre narzędzia gospodarskie i naczynie drewniane. Po drabinie wchodzi się na strych, który oprócz sąsieków z ziarnem i siana, jest składem najróżniejszych rupieci potrzebnych i niepotrzebnych, stanowiących wyborny materjał palny w razie pożaru. Ponieważ w chacie znajduje się zwykle tylko jeden komin (po góralsku koch), więc w razie, gdy jest piec w białej izbie, prowadzi się od niego na strychu ponad sienią, rurę z desek wylepioną gliną, do komina. Mimo tak prymitywnego urządzenia pożary są dosyć rzadkie, w razie

wybuchu jednak ognia, dom i połączone z nim zabudowania spalają się doszczętnie w bardzo krótkim czasie.

Za izbą czarną lub białą znajduje się komora, w niej umieszczone są skrzynie z mąką, nabiał, beczka z kapustą, słonina, skrzynka z cenniejszemi rzeczami. Nad komorą bywa często izdebka zwana wyżką, służy ona temuż celowi co i komora.

W Witowie nie było kościoła, który dopiero niedawno powstał, zbudowano więc we wsi dwie dzwonnice, w których dzwoniono na południe i na Anioł Pański wieczorem (rys. 5).

Części budynku, które góral chętnie zdobi, są szczyt domu i odrzwia. Ozdobność drzwi wyraża się w konstrukcji tychże, na co składają się słupy, ocap, psy, otwór nad drzwiami i kołkowanie. Pewne zmiany w stosunkach i rysunku, inne ugrupowanie kołków, nadają różny charakter tej ozdobie domu.

W starych domach w Witowie odrzwia są często zbijane nie wystającemi stru-ganemi kołkami, lecz gwoździami; być może, że bliskość kuźnic w Kościeliskach, a stąd łatwość dostania żelaza były tego przyczyną. Późniejsze są gęsto zdobione kołkami z drzewa (rys. 17, 18).

Typowy okaz odrzwi Witowskich przedstawia rys. 10, gdzie ocap głęboko wycięty, a zamiast psów, umieszczono kliny w kształcie wsporników, przez co utworzyła się charakterystyczna linja łukowego wycięcia otworu drzwiowego, zwana tu kapliczką.

Najstarsze odrzwia jakie znalazłem na Podhalu są z datą 1655 roku u Saronia, (rys. 8). Pokrewne im są u Bojura, (rys. 9), odnosi się jednak wrażenie, jakgdyby ich ocap, z wyciętemi na nim ozdobami był częścią starego sosrębu, bo nieraz się zdarza, że przy przebudowie domu ze zdrowego jeszcze sosrębu zrobią odrzwia (rys. 27, 29), lub też w budują go w ścianę jako płazę.

Sosrąb, t. j. główny belek potrzymujący cieńsze belki pułapu (sosrąbiki), jest poważną częścią składową izby i odpowiednio bywa zdobiony. Na nim umieszcza się oprócz tajemniczego znaczenia gwiazdy środkowej (słońca), imiona Jezusa i Marji, krzyże, datę powstania budynku, nazwiska fundatora i budarza, zaklęcia i życzenia dla domowników.

Data umieszczona na sosrębie nie zawsze zgadza się z datą powstania budynku. Stawiając bowiem nową izbę na miejscu starej, góral przenosi do niej sosrąb, stanowiący niejako pamiątkę i kronikę rodzinną. Przenosząc na inne miejsce budynek, który ma węgły zgniłe, obrzyna je i stawia mniejszą izbę. Wtedy i sosrąb musi być skrócony, aby się do niej nadawał (rys. 30).

Pomiędzy sprzętami góralskiemi stół, stołek, półka i listwa są piękne przez swoją konstrukcję; ozdoby ostatnich są piłką wyrzynane, rzadziej rzeźbione. Łóżko jest proste bez żadnych ozdób, skrzynia prosta, kupowana na jarmarkach w Nowym

Targu lub Czarnym Dunajcu, bywa malowana na zielono i ozdobiona bardzo pry-mitywnemi kwiatami, różami.

Łyżnik natomiast bywa bogato zdobiony, nigdy nie zostaje gładki, może dlatego, że należy do kobiecego gospodarstwa, nadaje się na podarunek dla gospodyni i łatwo może być przez każdego zrobionym, czyto w zimowym czasie, kiedy chłopi nie mają nic do roboty, czy też przy paszeniu bydła i owiec.

W zamożniejszych domach znajduje się kilka łyżników, honor gospodyni bowiem wymaga, aby dom był zaopatrzony w dostateczną ilość łyżek, by w razie jakiegoś liczniejszego zebrania gości, np. wesela, nie trzeba ich pożyczać u sąsiadów. Zwykle więc w czarnej izbie wisi jeden łyżnik do codziennego użytku, w białej zaś kilka z nowemi łyżkami.

Łyżniki wykonane są przeważnie z drzewa jaworowego, rzadziej z bukowego, dawniejsze są wyciosane siekierą z jednej sztuki drzewa, inne składane z deseczek, zwłaszcza te, które są wyrzynane nawylot. Nie są wtedy klejone, lecz zbite kołkami, często cisowemi. W deseczce poziomej łyżnika znajduje się jeden lub dwa szeregi dziur okrągłych lub czworograniastych na umieszczenie łyżek. Dla przymocowania go na ścianie posiada łyżnik po obu końcach uszy, w które wbija się gwoździe, lub też wiesza zapomocą wieszadła, które znajduje się w środku. Deseczka przednia i wieszadło są suto zdobione i dają pole do popisu fantazji domorosłego artysty. Wieszadło bywa wyrzynane w różne formy, od prostego krzyża i gwiazdy począwszy, aż do kapliczki, koziej głowy, i t. p.

Łyżniki rzeźbione są przeważnie niebarwione, te zaś które są wyrzynane na wylot, są czasem pomalowane pokostową farbą na zielono i czerwono. Jeden tylko łyżnik rzeźbiony znalazłem w Suchej Górze, który był cały pomalowany różnobarwnie. Trafiają się okazy wykładane ciemniejszem drzewem, cisem, nawet i szkłem, lecz te są nieliczne, a inkrustacja taka jest bardzo pierwotna. Chcąc otrzymać np. szereg kółek ciemniejszych, wiercono dziury świdrem nawylot, w które wbijano kołki cisowe, obcinając je równo z deską. Tak zdobiony jest stołek, znajdujący się w szkole zawodowej zakopiańskiej i kilka innych sprzętów. W Muzeum Tatrzańskiem jest łyżnik, na którym w otworach, tak zwanych kapliczkach, znajdują się pod szkłem jakieś kolorowe szmatki, jakby relikwje.

Można zauważyć, że bogactwo ozdób na łyżnikach, na zachód od Zakopanego, wzmaga się, zaś na Spiżu prawie zupełnie zanika. Wyjątek pod tym względem stanowi Jurgów, gdzie spotyka się pięknie ryzowane łyżniki.

Prawie każda znaczniejsza miejscowość ma swój odrębny typ zdobienia, któremu dał początek jakiś utalentowany góral, zajmujący się wyrobem takich drobiazgów, później przez przygodnych majstrów powtarzanych z różnemi odmianami. W każdej

prawie wsi znajdzie się człowiek, któremu zajęcie przy gospodarstwie nie wystarcza i nie nęci, samouczek, który zajmuje się wszystkiem, co wymaga pewnej zręczności, a więc mechaniką, rzeźbą, i t. p. Górale takiego artystę z Bożej łaski zwykle za nic nie mają, „bo on roli ani gazdostwa nie patrzy, ino mu figle w głowie“ powiadają.

Zaszedłszy do chaty, gdzie mieszka taki majster (medyk), znajdziemy całe muzeum przedmiotów przez niego wykonanych, jak np. u Kapuściaka w Sarniej na Orawie lub u Wiermańskiego w Międzyczerwienem. Każdy z nich potrafił robić prawie wszystko, miał jednak swoją specjalność, która go odznaczała. Pierwszy z nich robił kunsztowne sprzęty ozdobne, szafki, półeczki misterne, drugi noże o trzonkach cyną wykładanych, z których kilka udało mi się odnaleźć i nabyć.

Spotkałem na Orawie samouczka mechanika, który naprawiał zegarki, maszyny rolnicze i do szycia, robił skrzypce i t. p. Znalazłem w szałasie orawskim siekierę rąbanicę, którą chłopak z Ratułowa ozdobił mosiężnemi lelujami, nabijanemi na żelazo, technicznie zupełnie w taki sam sposób, w jaki ozdabiają broń na wschodzie. W latach osiemdziesiątych widziałem trzykołowiec o kołach drewnianych i ramie z kutego żelaza, wykonany przez dróżnika z Białego Dunajca, który na nim jeździł. Nikt ich tego wszystkiego nie uczył, tylko własnym sprytem doszli do tego.

Górale w swych zapatrywaniach na świat i różne sprawy życiowe są odrębni, bardzo praktyczni, łatwo przyswajają sobie to, co im się dogodnem wydaje, lecz zmieniają stosownie do swych pojęć i potrzeb. Mają oko wrażliwe na formy plastyczne, które gdzieś widziane, przetwarzają po swojemu, stąd też w ich wyrobach spotyka się motywy, których oko, kształcone na wzorach klasycznych, nie odrazu zrozumie i ich pierwowzoru długo nieraz szukać musi.

Minione epoki stylów odbijają się w swoisty sposób na tych wytworach sztuki ludowej, które mają jednak za podstawę pierwotna sztukę, wspólną prawie wszystkim ludom, żyjącym w podobnych warunkach, przez co powstają nieraz dzieła zdumiewające swoją naiwnością, wdziękiem, a czasem i pełną smaku formą.

Pomiędzy łyżnikami można zauważyć kilka typów i tak:

1.    Wyciosane z jednej sztuki drzewa, bez wieszadła, przymocowane po obu końcach gwoźdźmi do ściany. Deseczka ozdobiona u góry i u dołu w zęby jakby piły, w środku szereg zwykłych sześcioramiennych gwiazd cyrklowych. Są to bardzo proste, grube łyżniki, mają wygląd archaiczny. Według mego zdania najstarszy to typ (rys. 56).

2.    Powyższy typ rozwija się i przechodzi w inny. Zęby tracą kształt zębów piły, tworzą jakby rodzaj kutasów lub frendzli, lub też zastąpione drobnemi ząbkami, są bogaciej zdobione i opatrzone wieszadłem. Są to najczęściej spotykane łyżniki (rys. 57 do 63 i 73).

3. Łyżniki wąskie, całe zdobione drobnemi ząbkami, kreskami, bez gwiazd i wy-rzynań nawylot. Przypominają ryzowaniem zdobnictwo huculskie. Najmniej spotykane w Witowie.

4.    Zdobienie naśladuje plecionkę, złożoną z linji giętych i prostych, wyrzynane nawylot, trochę zdobione ząbkami, przypominają one koszyczki srebrne i porcelanowe z epoki biedermajerowskiej. Łyżniki te mają zawsze wieszadło, często są malowane kolorem czerwonym i zielonym (rys. 66 do 73). Tu należałoby wymienić łyżniki ażurowe o mniej wykwintnych a więcej pierwotnych formach, tworzących kratę z dziurami różnych kształtów (rys. 74, 75, 78).

5.    Łyżniki o motywach roślinnych, jak kwiaty w wazonikach, świerki i t. p. (rys. 82, 83).

tkaninach i haftach (rys. 84—88). których widać skombinowane powyżej wymienione

6.    Łyżniki o motywach, które spotyka się na

Oprócz tego są łyżniki, na

formy.

Motywem roślinnym chętnie używanym w Witowie jest widłak (lycopodium), który znajduje się na łyżniakach różnych typów (rys. 69—71, 80—81).

Roboty Jana Śmietany znalazłem kilka łyżników, wszystkie podobne do siebie opatrzone gadzikiem, jak rys. 76, 77.

St. Barabasz

Spis Tablic

TABLICA I. Rys. 1. Dom Anny Gorcek Niźni.

„    2. Ganek domu pod 1. 48.

TABLICA II. „    3. Drzwi domu Jacentego Klejki.

„    4. Piec kuchenny w czarnej izbie.

TABLICA III. „    5. Dzwonnica.

„    6. Krzyż przydrożny na wsi.

TABLICA IV. „    7. Kapliczka przydrożna w lesie.

TABLICA V. „    8. Drzwi kuźni u Jędrzeja Saronia z wyrytą datą 1655 i nazwiskiem Haraburda.

Prawdopodobnie były to drzwi prowadzące z izby do komory i po zburzeniu budynku osadzono je w kuźni.

„    9. Drzwi wewnętrzne u Bojura Swoba.

TABLICA VI. „ 10. Drzwi zewnętrzne u Biegaców.

„ 11. Drzwi zewnętrzne u Michała Folfasa Bakiesa.

TABLICA VII. „ 12. Odrzwia zewnętrzne.

„ 13. Odrzwia wewnętrzne w domu niegdyś Kapla.

„ 14. Zawias drzwi u Kucika Swoba.

„ 15, 16. Okucie drzwi u Bojura Swoba.

TABLICA VIII. „ 17. Drzwi zewnętrzne u Michała Kucika Swoba.

„ 18. Drzwi zewnętrzne u Jacentego Folfasa Grzybny’go.

TABLICA IX. „ 19. Sosrąb u Michała Scypty (do Grzegorza). Izba zbudowana około roku 1895, sosrąb zdobny w gwiazdę złożoną z małych kół w sześcioboku, często spotykaną na sosrębach w Witowie.

„ 20. Sosrąb z młyna Różaka na Obrochtówce, obecnie na Starej Polanie 1. 710 w Zakopanem. Gwiazda jak powyżej, po obu jej stronach bukiety leluji, data 1882.

TABLICA X. „ 21. Sosrąb u Gromadów, dom budował Wojciech Toczek (umarł około 1850 r.

(Gwiazda jak przy rys. 19 i 20, po bokach trzy pary różnych mniejszych gwiazd, imiona Jezusa i Marji.

„ 22. Sosrąb u Józefa Domagały z datą 1868 r. ciekawy z tego względu, iż w polu środkowem obok gwiazdy głównej ma wyrzezane cztery koła od wozu, oraz jedyną może na całej Podhalańszczyźnie figurę ludzką. Jest ona wyryta na końcu sosrębu w rodzaju nyży o bardzo pierwotnym rysunku.

TABLICA XI. „ 23. Sosrąb u Basiorka z datą 1855 r. Gwiazda głęboko cięta bez ograniczonego pola.

„ 24. Sosrąb u Józefa Nędzy na Płazówce, fundował Wojciech Płaza w r. 1842. Górna krawędź i fazy profilowane, od spodu ozdobiony w całej długości plecionką z linij łukowych i zakończonych w środku lelują.

TABLICA XII. „ 25. Sosrąb u Bakiesa z napisem: „Roku pańskiego 1829 Den 23 Lipczacza NR Wojciech Folfas JM A Jakób Budas“. Ozdobiony wzdłuż fazowanych

krawędzi w drobne żłóbki, w środku obok gwiazdy cienko ryzowanej umieszczone są leluje na prostych i zgiętych łodygach.

Rys. 26. Sosrąb u Jana Matury Michnia. Właściciel 50-letni (w r. 1902) pamięta tę izbę już jako starą. Tylko spód sosrębu jest wykończony, pole środkowe ma ledwo zaznaczoną gwiazdę.

Tablica XIII.

„    27. Sosrąb u Michała Folfasa Bakiesa z datą 1822 r. profilowany u dołu,

obecnie zrobiono z niego odrzwia.

„    28. Sosrąb we młynie Jana Śmietany z datą 1885 r.

„    29. Sosrąb u Mateusza Siuteja z datą 1792 r. bardzo prymitywny, w środku

Tablica XIV.

trzy gwiazdy, pomiędzy niemi dwa krzyże. Obecnie służy jako odrzwia. „    30. Sosrąb u Wincentego Sadlisa. Bardzo ciekawy i od wszystkich widzia

nych przeze mnie sosrębów na Podhalu odmienny. Końce jego obcięte, przez co część napisu zatracona, wskazują, że pierwotnie był w większej izbie. Sosrąb ten o bogatem profilowaniu ma w środkowem polu zamiast gwiazdy wyryte imię Jezus otoczone promieniami, pod spodem zaś obok gwiazdy pięknie rzeźbionej, leluje w wazonach o charakterze ludowym, jednak przypominającym wiek XVII. W oprofilowanych wypełnieniach umieszczony napis: „detur JESUS CHRISTUS * in Eternum * IHS * Be-nedicat nos Omnipotens Deus Pater et Filius et Spiritus Sanctu“ „Simon Scipta Huthor Edificat Domus Dye 22 July A. Do“. Charakterystycznem jest, że prawie wszystkie sosręby pochodzące z przed roku 1800, mają napisy łacińskie, późniejsze zaś tylko polskie lub słowackie.

Tablica XV.

„    31, 32. Półka (szafka ścienna) na naczynie kuchenne, u Szymona Koysa.

„    33.    Bok półki u Teresconki.

„    34.    Bok półki.

Tablica XVI.

„    35. Listwa (półka na obrazy święte, talerze), robił ją Jędrzej Kucik w r. 1864.

Własność Towarzystwa Muzeum Chałubińskiego.

„ 36. Oparcie ławki u Kułakowej Jawolcycki.

„ 37. Oparcie ławki u Szymona Koysa.

Tablica XVII. Tablica XVIII.

„    38. Stół u Kucika Śwoba.

„    39. Stołek, typowy dla Witowa.

„    40. Stołek roboty Jędrzeja Kucika z r. 1864, własność Muzeum Chałubińskiego.

Tablica XIX.

„    41.    Oparcie stołka, robił Stanisław Śmietana.

„    42.    Oparcie stołka u Michała Folfasa Bakiesa.

„    43.    Oparcie stołka u Jacentego Jasionka Hanulorza, robił Pabin Kuba z Dut-

kówki w Cichem.

„    44. Oparcie stołka u Jędrzeja Jaronia Kajwy.

Tablica XX.

„    45. Wałkownica do maglowania.

„    46. Przysiadka do kądzieli ze zbiorów W. Brzegi.

„    47. Szczegół ryzowania tejże.

Tablica XXI.

„    48, 49. Snowaczka. Robił Karol Glista Kuruc około 1880 r. Własność Mu

zeum Chałubińskiego.

TABLICA XXII. „    50, 51. Parzenica (forma do sera) u Dłapkuli Lasiok. Ze zbioru autora.

„    52, 53. Parzenica u Wojciecha Kołtasia. Ze zbioru autora.

„    54. Rożek na proch. Ze zbioru autora.

„ 55. Ucho od czerpaka do żentycy, u Jasionka. Ze zbioru autora.

Tablica XXIII. „ 56. Łyżnik u Michniaka. Jeden z najdawniejszych typów, bez wieszadła.

U góry i dołu wielkie zęby jak u piły, środkiem deseczki umieszczone zwykłe gwiazdy ozdobione gęsto ząbkami. Ze zbioru W. Brzegi.

St. Barabasz

Rys. 57. Łyżnik u Szymona Koysa. U góry ząbki wyrzynane nawylot, w środku osiem wielkich sześcioramiennych gwiazd, na wieszadle imię Jezus w otoczeniu liści.

TABLICA XXIV. „    58. Łyżnik ze zbioru autora. U góry zęby potrójnie wcinane, ładne roz

mieszczenie gwiazd, z lelujami u spodu, wieszadło z gwiazdą bez krzyża.

„    59. Łyżnik, własność Muzeum Chałubińskiego. Zęby wyrzynane na około,

ozdobione gęsto drobnemi ząbkami, środkiem szereg gwiazd cztero-dzielnych, na wieszadle gwiazda z krzyżem.

TABLICA XXV. „    60. Łyżnik u Reginy z Kaplów Kasir. Gwiazdy czterodzielne nieforemne,

bez cyrkla znaczone, oddzielone ząbkami i świerkami, bez wieszadła. Robił Maciej Kapel około r. 1820.

„    61. Łyżnik u Bronisława Zięby Symca. Na polach utworzonych przez

pionowe pasy zdobne ząbkami i kreskami, jest umieszczonych pięć gwiazd, z tych skrajne bardzo oryginalne, po rogach krzyżyki tak zwane niespodziane. Wieszadło bardzo niezwykłe.

TABLICA XXVI. „    62. Łyżnik ze zbioru autora, bukowy z jednej sztuki, jako wieszadło krzyż.

Po obu końcach łyżnika po dwie parzenice, w środku siedem gwiazd otoczonych ząbkami, przedzielonych krzyżami i drobno ząbkowanemi przerwami. Robił go Kucis.

„    63. Łyżnik od Szymona Koysa. Oryginalnie skomponowany. Dołem fryz

utworzony z leluji i ząbków, który w połowie długości łyżnika wznosi się potrójnym łukiem wgórę, i pod nim umieszczone jest imię Jezus. Ponad fryzem po cztery gwiazdy, na obu końcach łyżnika rośliny chaotycznie wyryzowane. Wieszadło z gwiazdą w kształcie wiatraka i krzyżykiem na odwróconym wdół półksiężycu. Całość niedbale rzeźbiona. Ze zbioru autora.

TABLICA XXVII. „    64. Łyżnik roboty Filipa Zycha, cienko ryzowany. Pięć gwiazd zdobnych

kreskami, przedzielonych sztywnemi lelujami, wieszadło z krzyżem.

65.    Łyżnik u Basiorka, zdobny w sześć gwiazd przedzielonych natu-ralistycznemi roślinami, ząbkami u góry i dołu. Wieszadło proste z gwiazdą.

Tablica XXVIII. „

66.    Łyżnik u Scypty. Wyrzynany nawylot, plecionka z kół naśladująca robotę koszykarską, środkiem pozostawiona wąska listewka, zdobna ząbkami. Brak wieszadła, cały czerwono pomalowany.

67.    Łyżnik u Michała Sterculi Brycały. Jakby połowa poprzedniego łyżnika. Wieszadło z gwiazdą i krzyżem.

TABLICA XXIX. „    68. Łyżnik. U góry i dołu galeryjka z trójkątów, środkiem listwa zdobiona

ząbkami. Wieszadło z gwiazdą i krzyżem.

„    69. Łyżnik u Marjanny Pępek Postołowej, podobny do poprzednich. Na

środkowej listwie wyrzezany widłak, wieszadło z gwiazdą i krzyżem.

TABLICA XXX. „    70. Łyżnik u Katarzyny Swobowej Kucikowej. Wyrzynany nawylot jak

poprzedni, środkiem biegnie widłak, wieszadła brak. Robił go Ko-ściaków Jacek z Cichego.

„    71. Łyżnik u Jędrzeja Domagały. Jak u poprzednich plecionka z łuków

u góry i u dołu. W środku rzeźbiony widłak, wieszadło z krzyżem. Prawdopodobnie roboty Kościaka.

TABLICA XXXI. „    72. Łyżnik roboty Jacentego Klejki Złotnika. Krótki a szeroki, górą i do

łem ażurowa plecionka z łuków, w środku osiem gwiazd w otoczeniu ząbków.

Rys. 73. Łyżnik podobny do poprzedniego. W środku leluje sztywne na łodygach wykreślonych cyrklem. Robił go ten sam Klejka.

TABLICA XXXII. „    74. Łyżnik u Wetula Jędrka. Cały w drobne dziury wyrzynany, robił go

Kubówcarz z Płazówki około 1840 r.

„    75. Łyżnik jaworowy z jednej sztuki wyrzezany, cały ażurowy w dziury

trójkątne, kwadratowe, prostokątne, w środku ząbki. Jako wieszadło koło z trzema krzyżami. Własność Muzeum Chałubińskiego. Taki sam znajduje się w Dzianiszu na Zagrodach u Józefa Frączystego, który robił jego ojciec Szymon około 1880 r.

Tablica XXXIII.

„    76. Łyżnik roboty Jana Śmietany, ażurowy o dziurach różnych kształtów,

górą gadzik osadzony na słupkach, niezwykłe wieszadło.

„    77. Łyżnik roboty Jana Śmietany, ażurowy z gadzikiem i gwiazdami.

TABLICA XXXIV. „    78. Łyżnik u Jakóba Saronia. Roboty prostej, zdobny w cztery rzędy

dziur wierconych świdrem, wyrobionych nożem jako płomyki, w środku małe gwiazdy przedzielone wąskiemi okienkami. Wieszadło z krzyżem, gwiazdą i kogutem.

„    79. Łyżnik od Jasionka, który pamięta go około r. 1850 już jako stary.

Szeroki, u góry dziury trójkątne, u dołu półkoliste wycięcia, dwie kondygnacje okienek zwanych kapliczkami, środkowa zaś płaszczyzna między niemi wypełniona szeregiem pionowo rosnących kwiatów mocno stylizowanych. Wieszadło wielkie złożone z trzech kapliczek z krzyżami. Ze zbioru autora.

TABLICA XXXV. „    80. Łyżnik u Jakóba Kordacki. Listwa zewnątrz gładka, ozdobioną do

okoła drobnemi podwójnemi ząbkami, w środku wijący się na podwójnej łodydze widłak, z dwoma rzędami kwiatów. Jako wieszadło zwykła gwiazda z krzyżem i imieniem Jezus.

„    81. Łyżnik roboty Wojciecha Toczka. Gładka deseczka obciągnięta linjami

prostemi. Po obu końcach wyrzeźbione w kwadratach świerki z szyszkami, w środku widłak z lelujami. Wieszadła niema.

TABLICA XXXVI. „    82. Łyżnik u Szymona Koysa. Kraj deseczki wycięty w zęby, w środku

szereg roślin w wazonikach, bezładnie narysowanych. Wieszadło z gwiazdą i krzyżykiem. Robił go Tomcaga z Podczerwienego około 1887 roku.

„    83. Łyżnik prawdopodobnie roboty Tomcagi, właściciel Jan Tocek Mnohy.

W środku imię Jezus, po obu stronach szereg roślin w wazonikach, między niemi buty z gwiazdką u góry. Wieszadło wielkie z trzema krzyżami, ozdobione doniczką z kwiatem, w którego środku serce a nad niem kielich.

Tablica XXXVII. „    84. Łyżnik wąski jaworowy z jednej sztuki drzewa wyciosany, po obu

końcach zdobny ząbkami, podzielony na dziewięć prostokątów, w których znajdują się zręcznie wyryzowane leluje w wazonikach, powtarzające się. Proste wieszadło z krzyżem było prawdopodobnie dorobione później. Ze zbioru autora.

„    85. Łyżnik jaworowy z jednej sztuki drzewa wyciosany, brzeg górny i dolny

wyrzynany w zęby, podzielony na osiem pól kwadratowych z odcię-temi cyrklowo narożnikami, w kwadratach umieszczone cztery różne kompozycje stylizowanych kwiatów. Na wieszadle gwiazda z krzyżem. Ze zbioru W. Brzegi.

St. Barabasz

TABLICA XXXVIII. Rys. 86. Łyżnik u Pabisiów, właściciel Michał Łach. Cały podzielony na prostokątne pola, w których umieszczone są stylizowane kwiaty na osiach pionowych, jakby wzięte z haftów, wokoło ząbki. Wieszadła niema.

„    87. Łyżnik u Jana Tocka Mnohy’go. Podobnie podzielony na pola jak

poprzedni, w których są umieszczone na przekątniach leluje. Wieszadła niema. Ze zbioru R. Zawilińskiego.

„    88. Łyżnik u Dłapkuli Lasiok. Cienko ryzowany, do połowy starty przez

mycie. Środek podzielony na pola prostokątne, w których umieszczone są pączki kwiatów, wokoło zaś biegnie łodyga z listkami. Ze zbioru autora.

NB. Zbiory autora są obecnie własnością Muzeum Tatrzańskiego imienia dra Chałubińskiego w Zakopanem.

lU

WYDZIAŁY POLITECHNICZNE KRAKÓW

m mv A

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

i!

!V-300927

Kdn., Czapskich 4 — 678. 1. XII. 52. 10.000

•5

Biblioteka Politechniki Ki akowskie)

100000262778

Biblioteka Politechniki KtakowsKiej

100000262778

IV-300927

if

yj

*9*

ftmr⁷* v~ąaS*"

rm

wmW

A* *    ,

mm

ii

*mj/Ł

MniiiiTi

mm

mm

ir

mm

mis

i mi

.U3i

Eli

w<~-zzz

“I

- -4'

cl

Si

r®

Ywm

* &

Ki

Ul

AL

VV

s£

er

Sfi

frr

I *>-~-—f- -

few

..sr⁴*

es

5//II

dal

i*

-',;ł

*® “JŁ-aisto

»3

Pi

L’art paysan en Pologne

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

PEASANT ART IN POLAND

■

/

-

:

IV-

i

j

Tablica II

-<

SI

i⁷

PEASANT ART IN

“ł

^Splg

li i

WITÓW

l?fi|

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

■CD

.i

ij

■j

Barabasz

SSggarf

>• :<y

-.1

v'" ■:?

PAYSAN EN POLOGNE

eo

■

y

/ $v

sjęff

%

W-ypeSI'-}-

KRA* ■" .

/'.'ii

/

Tablica

it*f

¹

’: •*&/ .i «{£' s

to 2

Ki

f^ą

► * .* V X--: r:

♦U

|yg

fi

^#3

Wt A

fc. "V

v - ii i

8K Jtf

jj

y    ■—^-Wai

V.i

,|ę

7<-;

* ♦

#⁴ ■ •

»,?

PEASANT ART IN POLAND

•:

?* 4- Ł

r, •:

«%

VN

‘V

fi

T“

•V;

•J

ss

i X: *

m* ł

R,!:

> >-

IźS?

fflw

1,..

WITÓW

,, ■

Gh|&*:

aks®*:

-. - ^ * L.J-* - *

■m ^ tSutB

bś

EjM

e* 5r.

____________ 1

[?

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

kl

SW8i

gP

St. Barabasz

łl

fj

"f

fi 1

JM

łT V' i

L’ART PAYSAN EN Pologne

■

>■

11/'WS

.V

*

T-—--

l'T/

as

'i,

'■

'//■

y //■

SS

A,

igr

mm

vV

Iw

U-,;!

ii

jjffP

USiSl

Ś

i

tli

JlP

/_

j>

J!

iii

'nimi »•■Wj

In

l!l

Ui: 1 {

IM

sn

//

di

r-

fi

nu

Jf

■•iiinnr

mili

TOiri

s*)

“lilii !•*

4!/,

/(

/,

Ul

11/-3ooil^r

1 KRAKÓW

Tablica V

ilii !.i li

:(l

li

ii

ii

IV!

i\l

Hf

ii

li

l!

ir

! i!

Ul .11 H¹

PEASANT ART IN POLAND

ir

V¹

{■

100 cm

Witów

U/|h \\)

.ii

■Mt"- ..SS

Al i

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

~ r>

■M

—    ------_rs_-

-    ' --r .    ._—-■

tt

jj-"S£5j

piTssS

iZiliU

i\

illl H

rr

T4W

353

11

■

:===-=

m

£=—==

'!'i

VI

ff/Ł

i|

:'Ml

St. Barabasz

i! 1;{1

¹ Mm

liflf

Ife

' >1

rc

TT

L’art paysan en Pologne

‘i,

7.

!>

jf KRAKÓW

X^«hntę^ J'

-s-

.cc—

Tablica VI

:§S=

PEASANT ART IN POLAND

\l

V n\

<$i

100 cm

=w

Ud

PODHALU

■HU

Witów

11

C/5

TT—

:-y:z3gm^rr^

(f

St. Barabasz

I.

JS

L’art paysan en Pologne

10

J

/

i

i

i

m

%

«e

Il

:

3

/

Tablica VII

I

rvi;UUV,lA

I ( 1 I I I /1

o

■cr---■

100 cm

PEASANT ART IN POLAND

13

£

2

)

rf

i:

I

I

Witów

15

W/

m

i

16

0

14

100 cm

i

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

w t

A

AA

m

■

W

!

/

i!

i

%

\

0

St. Barabasz

VF=

A

L’art paysan en Pologne

//

i

' /

\

01

I

12

wi-looM

Tablica VIII

pilili

r:

I^S ■&! ią

KS

ii

h

fi,

f.

PEASANT ART IN POLAND

/■/

-O

* iii! /;!;

ii

ki

ISpiSi

4J

17/

Tli

/■i

mm

100 cm

18

Witów

"Sr

i,

lk

TTTT

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

iM..

V/

i!

<3Ś

A\

im\

NI

ES

“Ar.=

/II/ \l.M 1

i/ZZ/Ilfe

pUlH

■i

■I//

St. Barabasz

I!

<\

li

!i,iii

:■*= a

v\.

L^ART PAYSAN EN Pologne

jT

17

i Kr

\

Wł-^oozl*

*l-r — - ' ■

'T'

iflj

Tablica IX

\\]

\\

PEASANT ART IN POLAND

100 cm

Witów

•fiź

Bfe:——

IfcS&r---

H;:

isiii'

U-UJLL

LLLU

ily

?■

THIMS

;l mi

"'Mli

QS>M[ ! )

tu

ii:

Vm

vi

i7d

mm

i-A

1;

I:

I—

>V

xm.

t-

■V.

'Ci:

-»

c-=

■Ml

E=J!

■*

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

<>

o-

St. Barabasz

L’art paysan en Pologne

19

*

%

?

I#'/* as ar

u

t

© 5* <*t

lo ^ * *1

i < •

«►

5. * ł

8

to

Np

-p

1>

c

Tablica X

A A

c

c

W v W.

IP*

r'-

O

PEASANT ART IN POLAND

0

TT-

r=

100 cm

2^5

(

T i?

!>

■

*

<

'

>

>

11

i

Witów

-------S2®S®g£»

)r

>i

P-

U Pff

1

>

yz

SI

znt'---

ifall

i

SB

r

3?

C

as

3

<

4 fc=

-<

V

rś

=9

-1 U:

- K"

H

I

i

I

tFli

-<

•'

3

<

as

>>

>

fc.

$

>

>

3

IŁ

[C

i

55?

F-

/

P

5=?

mż

m

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

<

<

iii

O

i

i

o

St. Barabasz

Cl

c

L’ART PAYSAN EN POLOGNE

c_>

SH

21

22

t\l-Zoo^2^

( KRAKÓW |

Tablica XI

U

r(?

£r

££

3

PEASANT ART IN POLAND

4»

--ćz

100 cm

Witów

7r,

iHP

Hp

i

01

-i

i

ss

SS

is?

i#

E

%

^W\Vviivr

i

¹

»F/4l

ii

Ił

ty

pi

2Ś?

i

1'.

! II

w«li

n

ii

■'i

JHI

cP

5SS;

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

0

St. Barabasz

c>

23

cT^=

14

L’art paysan en Pologne

KRA‘- v ■ ■

Tablica XII

2

Q <^f

/_

cc cr

v-C S_C

««« <5«5

- - -

1PI

I——-

Tl

5--

t~

a

}

rr&‘:-

Jhlfc

► -

1F

'zSY&iTi

!

rr^.~5

PH^T

1=:

m

-ź_=z

mmĘS

^v-jH=5

=w<

f=S':

100 cm

PEASANT ART IN POLAND

-V

Witów

~

>-<

V ■'

r<

Ig

a

B

3~< 3—< >-<

K~<

> *

►---—^

< frU--'

i- <

*1

dW⁹³

pg

m

P

b

> y

gr>,

§

»

lt

5    ;

'-v

i

b

E—

c

p

£

p—®

4

-v

-V

&

\

~.

5

3

3!

lE

ifer/

M

r

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

M

Ó

rara

St. Barabasz

O

•J5I

aa»g>:

25

26

L’ART PAYSAN EN Pologne

/ '' V*'*'" '

/ KUAKÓ

--- w

'\i

<1

*AA_A_

g§§

— ?i

V\\7/

VZ»*.

Siu

if.-cs

AA A

A*

<1

I>

--f

27

Xo£MU

wmmy

‘n

X<

?)X<>

\jx<>

>=r

te

<>

X<v

3;:

r::v<

uA

M5

m.

Slip

p=

ii—

y-k*

AXX

fi

A. A

i'.

\V,

I.

oj

h®

H*

LS

-A

*-

nJ

"S

r=

O

.<*•    '-‘U*

f %

I KJtAtttJYt

Tablica XIV

iSK

H

m

lii

mmMm

i==

m

H

=

wimmm

ra

M

i

S

Cf§5=

PEASANT ART IN POLAND

■HI

1!

ff śTfnijhT ^ffri^iiinfis^nniłn

5

jjj||

Mli

:"'

■^4

K

Witów

W

=-?

- S&

9

s

lv=Ns

mm

Ł—

Pis

S:

i.

ta

WE

50 cm

40

Ml

*5

1

mm

8S

?i

I?

ite

11

£1

gS

as

i

m

30

.*.■==

i

,rJB55

Sl

s

«

m

3^

Ip

I*

H«

I

c<

i

2

#

£

Ir ►■

i:r

£-

20

^L.

Ó

pipslslfi

3MBI**

<

msmsmmm

*

ssmm

m

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

--ł ¹ JLLZZr

m

=a

m

I

I

;-:r

ms

I

i

Uli

i

li

■

St. Barabasz

li

■

i

I¹!

I

11

V

\

j!

1

IW

IM

i

fl\\

I

l!

'

I.

cm

■Ui i

Sr:'^

L’art paysan en Pologne

‘i

mm

n.

i

\ 11 ii

m

■\\

30

X 9. A X o W

IV-

'iOO^Zh

Tablica XV

W

i

u

m

•!

i!

331

/„I

'!!,

i',

m

(

i / I

{!

1

!,

I

i 1

34

PEASANT ART IN POLAND

n

M

ii

M

i

i

!

P

i

--

'I

&

i

100 cm

321

Witów

- - -- -/

St. Barabasz

mmiiaiiiMiii<iimmyiiikiiiiitaiiaiiiainii:iiiiiiriiii naniiiaiiaiiaiiaiffliiaraiiiii ai' iiummihitt.iiim^ini¹ aiiiiiamu aigmairniiiirgii i na iiiiii i.ar.iiii him >' njim.ii;.niii:in a i'inii,'ain.i]

UW

II

h

n

i

HPB

4

■--*S

■i

i

I

i

W

me

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

i

mi

i

m

0

tH

!l

Ml

L’art paysan en Pologne

/ ‘

lii■

I 1

li

3l|

i

L

y«^yśUOTl

KRAKÓW

¥\ ń

11lĄOOliy

W

mmmm

P:V

1)1—

te

:±h

Tablica XVI

711 -L

> i ii 4~~LfJ Kr

M

i,

£

3§t

lii

/1 i,- \

i

PEASANT ART IN POLAND

-\r-

100 cm

a

T

=■ i :::    :

L

l

Witów

w:

IWSI

9a

37

/»i •

4f-

'V

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

~ w

j

li

\\h

mm

0

St. Barabasz

■

-—4-

\\\r^~___

35

"M ~    — -—

-juty,.

L’art paysan en Pologne

MII

i

M

d

i

36

■

€-■ ?

'O p

* »iy; < ij

■:źt fit

V

Ą, ■

~

V

■

§

-r

Tablica XVII

WTIMjint "MED

F"

WBs.

PEASANT ART IN POLAND

U N*

'I

ii

ii

Witów

Iii

Vi

'li

mm

ii

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

I//

i/,

r/

U,

St. Barabasz

38

L’art paysan en Pologne

uł-yx>l%*

Ir ^

i #    38E

.

ff

Tablica XVHI

i

ii

łl

* V

i u

ij I

I

1

n

i

5^

W

^7

O

or

-T

fi

I'

\

PEASANT ART IN POLAND

\

ir*-

:'_r-

:

%

:■

V

■li

.;:

Witów

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

y4

Ml -i

ar

>

/

^ i£':

ŚL

ii

EfeSp'

A

i

fiTj

ON

GG

CO

i

St. Barabasz

L’art paysan en Pologne

ygjj

WJ-lOOlZ^r

fi

K»AKO H

\ Ą

*

Di

PI

Wl

tfr

1,

inil

Ni

I,

Ki ’

I)

li

T—

411®j»'M|i li ii

/i i-4

42

j-

50 cm

ML

4;

Tl

I-

==^z-

iVfi

■I

-4

CO

gir

IV-3 ootll

x*'

I KRAKÓW )>

\ jS *    ' P

’*S3t\r.;.....:••• V$'‘"

:Il

mm

■urSiyibssi

li i

—r-20 cm

i'-

==

If

il

śwŁ#/i

iW

W&i

!i- i

ih

rasm

mm

--10

iw

li

li

3_...

/A

■ <■,

»=•

I fr~~

-*-0

śm

ii

fi'

te

S3S2

LiUUiJ-

T?"

i'

tiśfe

Bpg

iniiiiiiliumymuuuml

mynuji

Lfe,

v~

7Naegr!5

47

pśfnffss

i®

j KSAKÓ'

/>Ł

if.

r\

=-\

Tablica XXI

Cl

i

m

^§5*; ''

l*r

K=

IM

20 cm

PEASANT ART IN POLAND

Ł.

wrn

n

jpylfagl

i

~ rs

>

~.~~-

m

Si

ar

gga

s_

Witów

10

v

s ^

^\W

2

-V.

§Plr/£

p;

15^

48

ó

/fe

lT

ł» «

/

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

1

m

II

49*

St. Barabasz

L’art paysan en Pologne

W

wMmM

mm

'm

5 K*AK<-!

% &

: •>

ii

mm

rnilL;

&)c    ---J

llgM

iiif

=du_^~Sd=>

■!

W»K

WfićS

51

(/

t"\

Hal

■":

f//<-

<■' <,

■/i

O.

1F'

pMte

lfe#i

fil

'^Swjfi

“NIWI

iiUK

uxi'.u^7

M*

'f#

■/i

\\

AV\

li

tlji

'■

i!

It.

/'

III,

//

Jj

li

\ar ⁵³

św¹

54

10 cm

/^mrzr:

f\

:    ll/*^3l9^S2V

3^f?'' ,

Tablica XXIII

3

I

’*

ES

gemg

wmim

? 3*1

!1MU

u

śl

m.

Ł

"-==»i^

J ^ ’i

~ >!

55

®®Si5

i.—

55J

iicaaSili

i

r#s

lir

'ii

E

r^r 5t —

PEASANT ART IN POLAND

-f -7=

3

Witów

i

«

#1

*«

SSHW

/ Y

w

¹ hm

-Mr-=s

10 cm

V~5i

rIl

f=r!

N

■=:

pH

Stes

ó

-

B

.—=1

K

§

S⁵

lir

St, Barabasz

^^5

PW

’,3

i

57

* ^.'„-*/\/.

Ł% «=

* >

JL

m

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

l£l

36

L ART PAYSAN EN POLOGNE

{ KRAKÓW i

i v-yx%ił-

Ig

Tablica XXIV

sssa

Si

ag - --■■ -——Ł3^«

=3

___ =^e~=_,

>•>>.> >v-^.wg

r3?

10 cm

-

r- -

W

"

i

E

PEASANT ART IN POLAND

B

w

sag

Witów

Hp?

J

s

St. Barabasz

i

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

1

KiS

.

,

I

£

a

>■■

H

ftlpiSli

<S Si

*

HA-

m

liipi

WŁ

3S3SBr=*=5

m

Ifi

tflWS

5Ś

mmM- _

:-‘~i

I

i

i

asasOT

jićfer&iiijy

»n»

i

ms

7

i

W

59

L’art paysan en Pologne

3£

'? nc

SŁ:

dJ>

fi'S

*'£>

9

W* x

C- ~

S: a

4-'

NJ

tv*i

ht

:*ł*.

Tablica XXV

:■>

'5

A

B

Witów

St. Barabasz

im

m.

liflWfPs

a

F7!l

SilSl

i

Mmm

pili

F'

gna

Kfe

*

fes

IBS

FP

1

PEASANT ART IN POLAND

mmmm

Jjpgg|1jg'|

pr\w

KI

FiPi

S

lig

m

IB

18

ism

m

mA

10 cm

*

1

l|IW

5P9J

pita

\m

a

09

ii

Mą

*r3!

i

p

ll.

tiiHlitiKSil'

mm

5

U

gJJ«i

• -'iii

'i

m

ii

<L

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

l«

19

L’art paysan en Pologne

-'v

-3O0gl+

■f( >'( A K Ó W

Tablica XXVI

sanki

I«

UH

Ml

ss«

ffilll

0

W

10 cm

---—

^ *_Sf IgME-S.

ó

— •?

Witów

M

W

- = ir - v

HS

liii

■a_j ^ v T V * w =2-

St. Barabasz

Mi - V - /sęav.M^^óx //■#--

i«f«

£9

■ g****™"”" .^'mniiw—I «■

■-M-

m

mm

a

Ha

PEASANT ART IN POLAND

Mi

:-r-S=s '3|| 1¥=J| V ^|H

jpallfgfciP

m

ifl

ust mmm

V/^-|

: ■■

i

►:

62

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

L’art paysan en Pologne

f KRAK. ó v

li

Tablica XXVII

%

ii?

6

MS

js^g.=

^!H=:j

papli

10 cm

\l

%

t

PEASANT ART IN POLAND

■:

m

lut

ó

£

Witów

:

"1

I

■

.1

"

Rfi

Tli

>

>

'

n>

*

l>

«►

<

i

MSmkmkm

>

>

////\/^

> ^

> >

!> M •> V j> V

IW

m

X

'9»

K

3

i«

l>.

£

"V

► liA

HaMralMA

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

St. Barabasz

(A

L’art paysan en Pologne

!

iii

'M

StyuoriĄ

V®;

X Haków

2S$»rtn!««£?<' ’

/.

~)

N1

%

\

Tablica XXVIII

A

^    5=

'SMassfwsnffyrmsrĘĘWn-nwwmMWWss^s^^?.

-    -    -\- -:    ^    -    -    -    —- ------ , -s—:

• / / / S S WWW?

r

m

/-

Witów

m

1L

:i

a

P

IP"

i

\1

St. Barabasz

\

-m

#

. ~rr.. —-i

< s s <' s s / sss / / ^ /~/^t/

.AŁAXA>AA^A AA A X    ^AAAAA-: --

r~ lir nt }fi(    m r -iph

Hlyo

mmmm ^ f ^ f w    Jl J¹ w w

=0^

10 cm

PEASANT ART IN POLAND

67

0

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

L’art paysan en Pologne

KRA K Ó V? |

II/'3 OOSih

Witów

Tablica XXIX

■

=

1

JtiL

a

s

.,; , i

v

K

Jl

s

3

;:

\WA

i

$

#1

sac

10

o

St. Barabasz

:^V///>%    yyyy^yyy^yy- ^//AyA^;v

.>-

69

r®s

JpJK

ISjmM

PU

lZ Ji£

wj&ms&sM'- '/■_--a/////-'::-'. .-/■'■

PEASANT ART IN POLAND

ggg

/

&

w

/r-J

V-

A

m

A

j

V

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

L’art paysan en Pologne

*

IV-500$ Zł-

*

S KRAKÓW

V a,.,,    *

i

m

Tablica XXX

r,

SŻ4'

\

10 cm

m

\WM

PEASANT ART IN POLAND

—1

^Cił

m

&

Witów

SSSST

T

4=/

►A.

nr

A

m-

wm

\m

4^ ^

FĘh

7

n®

A

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

St. Barabasz

M

=

w%rm

WBS&

r

IŁS-S

70

mi

L’art paysan en Pologne

71

k saków

,j

Tablica XXXI

mm

/

WŚm

===<3

m

i4

28^

m

PEASANT ART IN POLAND

=*v

m

■

m

<2^

m

Witów

mmmmmm

mm

igp

Sili

wfj|L=i^r

£

mmm

ss;

§E=

E5PS;

10 cm

m

&

m.

fe

mmmmm

m

o

■

m

i

i

m

H|S|

-=£=

mmmmmm

tp?

mm

mm

mBSm

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

71

p=

£

St. Barabasz

r ~

72

m

73

L’ART PAYSAN EN Pologne

W-yoc&ir

KRAKÓW }

S^«hni«^

lyy -yr s. *; .v».y

Y

m

«

Tablica XXXII

s

M

&

10 cm

ó

»

w

PEASANT ART IN POLAND

SJ

Wt

Witów

m

m

m

sam

I

dini.

I

J

i

w

m

m

m

m

w-

m

i

m

"=- =^k

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

■

:s

m

©

m

i=

St. Barabasz

m

IY^

..

m

I

i

i

/llS

wm

m

n

iCiCfJ

W/

L

wmm

a

m

\m

m

L’ART PAYSAN EN Pologne

i

w

[[j-ypoiz^ ■I

..

Sm

1

i

Ul

m

v

_;r-

'sSS

r_.ar

[30

iP3

W~ri

Ł==1

m

r-^-~V

4śs>

76<

gSHlgt

80*

^h=r

-s\

te

'-1-

--i-

m

M

L

ife

IP

W

>1

i

ilH

A

I

m

ii

(fi

R

i

l

m

,

•p

w

r

0

10 cm

-L.

i

|V'3C^$Zł-■ s? A i:; ó W *

•<

Witów

w

Tablica XXXIV

i

PEASANT ART IN POLAND

^Sib.

mm

St. Barabasz

10 cm

J-1

-j.

®p[—=■

!il

7ev«;

iH

ii

I

—    " ~    Oj.-Q^csa

0

r%

p

im«m

i

/

MI

SBaBB@

IffiSSS

H

tewlil

St—I

M,

i

m

j*

:

w

i

mmmmmm

i-i

fct- -A- - ^

yglj|§§jli

5

wmż

m

mm

f

M'—r

79

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

L’aet paysan en Pologne

9

KU AK ó ■

V.'!

jfin

P55

A

Tablica XXXV

IW

ma

^5

MS

3

>* •••;

kSSSS®!

PEASANT ART IN POLAND

m

a

Witów

mi

SUSI

M

St. Barabasz

ss

s£l

\ \ \ W •« \

r;

S

, i

SM

»■!

80

■■

=^1

m

A

10 cm

i

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

L’ART PAYSAN EN Pologne

81

2W%1-

"'v';    % ajfin ta

Tablica XXXVI

j^A/s^yyyyyi

M«8

n

I

M

M

m

10 cm

T

ó

, '

m

irm

i

m

m

Witów

\

Wi

Ml,

m

St. Barabasz

mm

n

llSlllIfeilSlfepi*

=5=

i

m

m

PEASANT ART IN POLAND

yy~źr

^Tissto

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

jh

s»

i

a

'Mm

■ ■

«■

m

W

a

hKHR

WrallS

n

»

SWi

m

Wm

m

)S

L’ART PAYSAN EN Pologne

83

li/'3•'OOll'}-

| K HAKÓW \

■ .. „li* V*

Tablica XXXVII

1251

I!

:

m

10 cm

Śj

saa

il

Witów

2?^

:^lll®

ii

i

NI

i®

3B

m

mi

m

PEASANT ART IN POLAND

0

a

B»ł*.

5A i-i

■ VN    v

ep

a

*0<**=3S

St. Barabasz

0^5

%

mm

\

2

wwm

SM

/i

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

9ę

s

s

.5

fc

84

m

SS

i

i

ź

Pi

85

L’art paysan en Pologne

K n AK ÓW

w-

'•chnie**&

ri?

Tablica XXXVIII

M«

..    v ii’;

^cy^-E- -—_==• -— ,-« "y -y -•* Ą?-« 3E-l*-rg-0| ,g||

.g-^ggggj: |f

IH

■vCaV^l

Witów

mm

St. Barabasz

mfmm

MSyc '“

z;

=i

________________________

as

:A-ł-rffXTc-ir^--*'ł ^4

feffilife >! i

'86

JSSIM®⁵*

- ~ ••-•- Ir >J >j

IIP

ll

Mm

©i

«►/ =

IB

• fpwfe

§Mi

,vW

mmsą

fi

mm

PEASANT ART IN POLAND

yf.

cm

im)* ■'

SZTUKA LUDOWA NA PODHALU

. i %■

L'art paysan en Pologne

ii

p,

l</-

,'4X

KRAKÓW

^•ehnisjS;^

3^$#-

sa

t®

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

100000262778

IV-300927