t-

ШШ

йр.ЯА-

i.

■

§Я§:|

Яр

pp

яр

-у

т 1-^шй

•'Ж-

SnA^iäWM*

§В$$

%е к я

,,

ччш.

■i

у,Щ

*•* '

тм

ab.

ЕЙ

м -«.

••

ill * Ml-'⁴

Щш

Ця

È*

1МШГг

‘ЖШ

:\ЧЛ

. .-i.

; ,v,

шм — ЯН I

IB I V’    Лу

il

P.

№    & Щ: J.,

~ J»

шшшё /•.'

жыШЁ.

■■ IV;

il

%\\-

if

й)

■К.

,, , . я я^ я ,,,я

i к» ' Д С

?**

''Ч.

If I

КртрА

■л ш

' ■*’,

49&Ш

<d\.

>;;йI

Ща

С'-Ат^л М:

•Яй

RA

pVi :

•’>

Я;

!Ж

fSpfl

^..W

'    --sc

,<k

»>

*ЗР1Ш

feu

кр

£3

JF

f% ' Apc-—,

-    ¹ ' f ^,Ш

<rlli

ïp^

# 'i

■ уф

ГГ J

«S

m-Æ

cis: i

11Ц я

ч ‘Z

*^шите

g*

ft

* у

ж/

S/A

ff

•• -

*ы*.

'Г—* л>    •-    -

sapiS?**

гг~~ - ■'

ps

■'

яШ

. sa-С • ".. > :-;Pï

^It ¹ .-■:

SS

mm

tu..,    i-⁻*

■ШШГ

Ш-f

•?

kvp

. AX

\ ;,v;%

;■>—~

-V

/Я .

ii

il

ii

ff I ; V

;;

пЦШШ

%s§

tM

i Awmjl

fwtiï

S: ₄

'I vSiSMI

X,

чЧ?

ÄWli:

!Г:;

îî%^. W

:Г*.:

⁴«gb.

'%.

,'v£

4ł

liż

шм

мШ

^ J Ук

у --

{т\ т:%1 \

t

№ • -1

4v

T ^

|\4

fl i ж f> Ci

Й'%.

i\

¹

Ш

vlS^

*Ж5авв^>^

'"Ж

•л .. '••

ÄT

W'

■.

f» V

30

fi

rv

tpt

w*

Pt

■Я

твт® w »ü

Ж'

è’i)

»881

ж/

WĘjlM

Of

тШШт -L*>

ШщЬ'Ш

чшщ

uww

r Ш

' Я;

-,

5i).

/.

ii

4.й

жййЫО||

■■

Ü:i

ii

Я*тл££ялл!нАшмtotkitz:?g«ù >.Я''-С-“. 1—    -- _ . . - —». -

I H.AiieKbvrsr As' Lwowie

.Ж »

щ&т

кийрШ

Włochy.

^biór 2ÖÖÖ artystycznych zdjąć włospich widoków, typów ludowych

oraz włoskich skarbów sztuki.

pod redakcyą jYlichała pottego.

Tom I.

—ЧГ“'

№•

P*

Nakładem Księgami H. Altenberga we Lwowie.

;L u»» й—

-*** I * J    -■ - i ~-

■ l,

■P”

_ „—

•шл

i*

fi*

шя

•ж

Ili

Veronesa: „Apoteoza bitwy morskiej pod Lepanto w r. 1571“, a obok niego Tintoretta: „Zaślubiny św. Katarzyny“ odznaczają się przecudowną kolorystyką i subtelnem wykonaniem. W podziemiach pałacu dożów można oglądać „Pozzi“, wązkie, ciemne cele więzienne, a pod dachem równie przerażające „cele ołowiane“. Z górnego piętra wiedzie do więzienia śmiało po nad kanałem rozpięty, osławiony most westchnień.

Północno-wschodni róg placu św. Marka zajmuje oryginalna wieża zegarowa (Torre dell’ orologio), powstała 1498 r. w epoce wczesnego odrodzenia i zawierająca osobliwy zegar, wykonany w r. 1496 przez Gianpaola i Giancarla de Ramieri, wskazujący tak zmiany księżyca jak i Zodyaku ; godziny wybijają dwie olbrzymie postacie murzynów.

Obok kościoła św. Marka wystrzela w niebiosa 98 m. wysoka dzwonnica św. Marka (il Campanile di San Marco) ; na wieżę tę, rozpoczętą w r. 911, ukończoną dopiero jednak w r.

1178, wstępuje każdy turysta, by oglądać rozrzucone dokoła    dniego Justyniana, dostała się Wenecya pod panowanie Bizan-

niej czarujące widoki. Panorama, widziana ze szczytu dzwonnicy,    cyum ; już jednak w r. 568 cofnął Alboin, król Longobardów,

obejmuje nietylko miasto z wszystkiemi jego świątyniami, pałacami i cudami, ale i Lido, piaszczyste wybrzeże z łańcuchami gór, ulice wodne, olbrzymie, nadbrzeżne tamy lagunów i wreszcie rozległą, w siniejącej oddali ginącą powierzchnię Adryatyku.

U podnóża wieży św. Marka tuli się „Loggetta“, niezmiernie wdzięczny budyneczek, stworzony 1540 r. przez Sansovina, z filarami, balustradami i attyką, a wewnątrz zdobny w wysoce udany, spiżowy posąg bogini pokoju (La Pace), marmurowe płaskorzeźby, statuę Madonny i drzwi spiżowe artystycznej roboty.

Część placu św. Marka przy lagunach nazywa się „Pia-zettą“ ; tutaj wznoszą się owe dwa granitowe, syryjskie słupy, między którymi ścinano niegdyś przestępców politycznych. Jeden z nich dźwiga na swoim szczycie lwa św. Marka, drugi posąg św. Teodora.

Od „Piazetty“, wzdłuż lagunów, aż do dworskiego ogrodu rozciąga się szeroka, zawsze pełna ruchu i gwaru „Riva degli Schiavone“, wysoce zajmująca przez swe życie portowe i ciągłe uwijanie się gondolierów, rybaków i kramarzy. W środku ulicy użyczającej czarownego widoku na lśniące źwierciadło wody, przerzynane przez okręty i czółna ; na wyspy San Giorgio Maggiore i Giudecca, z ich błyszczącymi kościołami i rozpadającemi się ruinami, wzniesiono w r. 1887 piękny, konny posąg królowi Wiktorowi Emanuelowi, zbawcy Wenecyi.

Po obejrzeniu gmachów i budowli przy placu św. Marka, zwiedzają miłośnicy sztuki pobliski zbiór obrazów w Akademii na (Pinacoteca dell’ Academia), który w ogromnej mnogości wyborowych dzieł stawia przed oczyma widza cały, nadzwyczajny rozwój weneckiej szkoły. W pośród arcydzieł Tycyana, Vivari-niego, Tintoretta, Belliniego, Palmy i Tiepola, przykuwa prze-dewszystkiem uwagę przez piękność kolorów, ugrupowanie i charakterystykę postaci, najgłówniejszy z obrazów Pawła Ve-    jednocześnie z wyspami Jońskiemi; wreszcie w r. 1489 Cypr.

ronese „Chrystus na uczcie u celnika Lewi“.    Po odkryciu morskiej drogi do wschodnich Indyi upada handel

Po tym ogólnym rzucie oka na plac św. Marka, znajdzie    wschodnio-indyjski. W r. 1571 zagarniają Turcy Cypr, 1669

się w następnych zeszytach opis najznakomitszych dzieł sztuki,    Kretę, a 1718 nowozdobyty w 1687 r. Peloponez; i tak rozpadła

których obfitość nadała Wenecyi obok nazwy „królowej morza“    się niegdyś tak rozległa drogocenna zdobycz. Od tego czasu

miano „królowej sztuki“.    Rzeczpospolita Wenecka nie brała już żadnego udziału w ogól-

Z kolei rzeczy dajemy kilka szczegółów z topografii i nieco    nych sprawach świata, zepchnięta zrządzeniem losu na stano-

dat z świetnej przeszłości dziejowej miasta-wyspy.    wisko drugorzędne. Zachowując ścisłą neutralność, usiłowała

Wenecya rozsiadła się na 118 wysepkach, podzielonych 160    jak najdłużej utrzymać się w swych granicach na lądzie stałym,

с-

fcł

#=•

wchodzi się na podwórzec (il Corte di Palazzo), ktorego wschodnia fasada zachwyca wspaniałą ornamentyką. Zaczęta w 1483 roku, ukończoną ona została przez Scarpagnina w XVI. stuleciu ; Antoni Rizzo ozdobił fryz ; Piotr Lombardo dostarczył planów górnych pięter z niezrównanemi, krągłemi oknami. Nie ma nic bardziej wykończonego nad trofea, wypełniające pola pilastrów. Rizzo wykonał również olbrzymie schody, ozdobione u szczytu kolosalnymi posągami Marsa i Neptuna. Na wązkiej, północnej stronie podwórza, na prawo od zegara, wznosi się pomnik do-wódzcy na wielu polach bitew, ks. Urbino, szlachetne dzieło Bandiniego (1625). Prócz tego znajdują się tutaj dwie spiżowe studnie z pięknemi płaskorzeźbami i medalionami, jedna wykonana przez Contiego (1556), druga przez Alberghettiego (1559). Wodę z tych cystern czerpią świeże, dobroduszne i wesołe, w oryginalne narodowe stroje przybrane dziewczęta z Friaulu i roznoszą ją po całem mieście.

Przez olbrzymie schody i zbytkownie udekorowano „Scala d’ oro (złote schody), następnie przez kolumnadę (Loggia z obrazem „Wenecya“ pędzla Pawła Veronese) dochodzi się do państwowych komnat. W mieszkaniu dawnych dożów mieści się obecnie Muzeum archeologiczne, zawierające wiele kapitalnych rzeźb, między innemi : trzech zwyciężonych Gallów, dar króla Atalli z r. 200 przed narodzeniem Chrystusa, jak również charakterystyczne rzymskie popiersia i godny uwagi kominek roboty Antoniego i Tullii Lombardów. Salę „Wielkiej rady“ (Sala del maggior Consiglio) 46 m. długą, a 23 szer., zdobi kolosalne (22 m. dług.) płótno Tintoretta : „Raj“, malowane w r. 1590 przez 72-

letniego artystę, a wzbudzające dzięki kompozycyi i świetności barw, do dnia dzisiejszego ogromny zachwyt. Obok kilku innych płócien, obrazu „Przemysł“ z powabną „Prząśniczką“, pędzla Pawła Veronese, wpada przede-wszystkiem w oczy turysty przepiękny    plafon, zatytułowany

„Chwała (tryumf) Wenecyi“ ; uchodzi on za najdoskonalsze alegoryczne dzieło tego rodzaju i przedstawia w prawdziwej symfonii barw : u dołu potęgę ziemskiej Wenecyi, ponad nią bohaterów Rzeczypospolitej, u szczytu Wenecyę, wieńczoną przez Sławę — wszystko w najszlachetniejszych,    subtelnie oświetlonych

kształtach. W wielkiej sali „Senackiej“ (Sala del Senato, albo Sala dei Pregadi) stoi tron dożów, na ścianach zaś widnieją obrazy historyczne, z epoki świetności „Królowej Adryatyku“, Tintoretta, Palmy, Tiepola i t. d. Salę „delle quattro Porte“ zdobi malowidło Tycyana: „Doża Antoni Grimani klęczący przed uosobieniem    potęgi    Wiary,    unoszącej    się na jasnym obłoku

z dzbanem i kielichem w ręku“. W sali „Anticollegio“ panują niepodzielnie Paweł Veronese i Tintoretto, dzięki swym mitologicznym    obrazom    „Porwanie    Europy“    i „Aryadna i Bachus“.

W sali „del Collegio“ zajmuje pierwsze miejsce inne arcydzieło

Południową stronę placu św. Marka zamyka „Palazzo reale“ (Procuratie nuove). Kolosalny ten budynek, 134 m. długi a nieledwie 23 m. wysoki, składa się z dwóch pięter arkad, podtrzymywanych przez zgrabne kolumny i z płaskiego dachu, ozdobionego posągami. Dawniej służył on jako urzędowe mieszkanie dla nowych prokuratorów; później, przekształcony na królewski pałac, zawiera godne widzenia starsze i nowsze malowidła.

kanałami, a połączonych 390 mostami. Obok szerszych nadbrzeżnych ulic, znajduje się tutaj nad wąziutkiemi, drogami wo-dnemi 2094 wązkich uliczek, które pozwalają przejść suchą nogą całą Wenecyę, bez posługiwania się gondolami. Te ostatnie są niezbędne na 3470 m. długim, a 72 m. szerokim, esowato wygiętym „Canale grande“ i na jeszcze szerszym „Canale della Giudecca“. Wenecya liczy 15000 domów, wśród nich 140 wielkich pałaców, z których pewna część opustoszała dziś zupełnie, oraz 90 kościołów.

Nazwa miasta pochodzi od Wenetów, illiryjskiego szczepu, zamieszkałego niegdyś między Adygą, Padem, Alpami i morzem. Po zburzeniu stolicy Patavium przez Attylę, schronili się jej mieszkańcy na wysepki w lagunach i założyli tam gminę, rządzoną przez trybunów. Gmina ta składała z czasem dań królowi Wizygotów, Teodorykowi. Wkrótce potem, po zdobyciu państwa rzymskiego przez Belizara i Narsesa dla cesarza wscho-

wschodnio - rzymskie posiadłości do Rawenny, ale ani on, ani Frankowie nie zdołali podbić morskiej Wenecyi, której żegluga i handel sięgały już wówczas do Aleksandryi i Konstantynopola. W r. 580 przybyły zAkwilei na wyspę Grado patryarcha, założył tamże dla morskiej Wenecyi własny patryarchat. WT r. 697 wybrano pierwszego księcia (Duca, Dożę), któremu później dodano dwóch trybunów. Ludność coraz liczniej gromadziła się na znaczniejszych wyspach, osobliwie zaś na Rialto, dokąd w r. 814 Angelo Partecipatio przeniósł siedlisko rządu.

Na wyspie tej wzniosło się z czasem miasto Wenecya. Wspomniany Partecipatio połączył liczne wysepki mostami i wznosił piękne publiczne budowle. On to położył między innemi fundament pod pałac dożów i polecił otoczyć miasto obronnymi murami. Po jego zgonie rozpoczął brat jego w r. 830 budowę pierwszego kościoła św. Marka, który i w późniejszym swoim kształcie świadczy wymownie o związku Wenecyi z państwem Bizantyjskiem. Po wielokrotnych próbach zamienienia godności dożów na dziedziczną, powstała w r. 1172 tak zwana Wielka rada, która składając się z szlachty, dzierżyła w swoich rękach najwyższą władzę. Ona to prowadząc świetnie wewnętrzne sprawy miasta, rozszerzała i na zewnątrz jego potęgę. W r. 1204 zdobył doża Dandolo znaczną część półwyspu greckiego i Kretę. Podczas gdy Wenecya wplątała się w r. 1257 w długoletnią wojnę z Genuą o panowanie morzu, arystokracya jej dzięki ograniczeniu zakresu władzy Wielkiej rady, powstaniu Rady dziesięciu i zniesieniu zgromadzeń ludowych, potężniała coraz bardziej. Po pokonaniu w r. 1381 Genui, zdobywa Wenecya w latach 1404 i 5 Vicenzę, Ve-ronę, Bassano, Feltre, Belluno i Paduę z ich posiadłościami; w r. 1421 Friaul; w r. 1428 Brescię i Bergamo; 1448 Cremonę przez wzajemne zaś układy z ludami barbaryjskimi, działającymi w bliźszem lub dalszem jej sąsiedztwie, zapewniła statkom swoim bezpieczeństwo na morzu Śródziemnem, Nie na wiele jednak się zdały wszystkie owe zabiegi. Nieprzyjaciel silny zawitał ze stron odleglejszych, a ostateczna z nim rozprawa dla „królowej Adryatyku“ nie wypadła pomyślnie. W dniu 16. maja 1797 r. po abdykacyi ostatniego doży Ludwika Manin i rozwiązaniu Wielkiej Rady, zajęli Francuzi Wenecyę. Po pokoju w Campo-Formio 17. października 1797 r., przechodzi ona pod panowanie Austryi; następnie po pokoju w Preszburgu 26. grudnia 1805 r. oddana zostaje królestwu włoskiemu, poczem 7. kwietnia 1815 r. wraz z Lombardyą wraca ponownie do Austryi. Dnia 22 marca 1848 r. wybucha w Wenecyi powstanie przeciw Austryakom, Manin ogłoszony dyktatorem, 24. sierpnia 1849 r. zmuszają Austryacy z Radetzkim na czele miasto do poddania się; 4. lipca 1866 po bitwie pod Königsgrätzem dostaje się Wenecya Napoleonowi III., który ustępuje ją Włochom, co zatwierdza austryacko-włoski pokój wiedeński 3. października 1866 r. Dnia 7. listopada tegoż roku odbył Wiktor Emanuel wjazd swój do Wenecyi, witany entuzyastycznie przez ludność miejscową.

Wśród owych częstych zmian rządu, miasto Wenecya coraz więcej traciło na znaczeniu i ruchu handlowym i w miarę jak Tryest się wznosił, upadała dawna władczyni morza Adrya-tyckiego. Dopiero ustanowienie od r. 1830 wolnego portu w Wenecyi, w późniejszym zaś czasie urządzenie drogi żelaznej do Medyolanu, zaczęło temu historycznemu grodowi pomyślniejszą nadal rokować przyszłość.

Krótki ten historyczny szkic uzupełnić należy zwięzłym opisem znanej, symbolicznej uroczystości objęcia władzy nad morzem, wprowadzonej jeszcze w r. 998 przez dożę Piotra Or-seolo II., zdobywcę Istryi i Dalmacyi. Wenecya dzierżyła wówczas cały handel zachodniego państwa rzymsko - germańskiego, posiadała liczne faktorye, głównie na Wschodzie, oraz znaczną liczbę własnych handlowych i wojennych okrętów, a wenecka flaga napełniała szacunkiem i trwogą całe Morze Śródziemne. Gdy młody Pietro Orseolo ukończył w r. 998 wielkie przygotowania wojenne przeciwko Dalmacyi, poprzedził on wyruszenie na walną z nieprzyjacielem rozprawę uroczystem nabożeństwem. Przypadło ono na dzień 28. maja, w święto Wniebowstąpienia Chrystusa. W dniu tym zgromadziły się władze morskiego państwa, doża, duchowieństwo, arystokracya, lud, wojsko i siła zbrojna floty wewnątrz i wokoło ówczesnej katedry Olivolo ; biskup po odprawieniu Mszy św. wręczył doży sztandar z wizerunkiem Lwa św. Marka, jako symbol władzy nad morzem. Doża i wojsko udali się następnie na wyspę Grado, gdzie patryarcha

■■

f/ń

mi

Ш

;f :3t j

W'*4,

, /....

Lvl

шШ

Ш⁻*²

jSSj

fl

r.f

ШР

;*ф£

jij

ffj

■S5sassa

äJ

тРЩ

ii:

H

U --

fi

w

i / '.‘i'.у* i

âvi

Pi

Irl

t

Mi

ШЛ

Л1

111 i

Щ

'РЛМ

Ш-

ii i:

fe'

dH

it

'i

■]

fr*'

it

■ '3P*S&

liii

-Г

|4j||

i mm

pę

r-

ig

"Tj

т-та

III

i',

JB

#J

' -W ;

SSP

Sr-: m

mmm *

;i

■?)*Ц -

"wife

ysp? - *

Щ&В

t* ]

'Г

>1

ÆTjjr

Ir j

j]

Мм

SŁ.

л*

NI:

-.1

gj

ыш

✓> ;

X?

4-

i/JßW

Щь

,1

йр'Д^,

Si

Ü*l

Fot. D. Anderson, Rzym.

CHRYSTUS NA UCZCIE U CELNIKA LEVI Paweł Veronese

Ршаг.отеса dell’ Accademia, Wenecya

V

•‘

f

(IJ

Pm.; >

Г

‘

гп.»

*

Л

ЩШшШ/

m^a \fj ii y

n

1Ц

ш

J

■    i

g« ■ i

f

¹

;

r

/VI

fi

мл?

$

»>.:, •    ' " <’'    V-?

fi"    -"i? -&?kwAj4

L

Bk.. Ж

;■]

• ; ç. ■

я

HP

$

Wm

«»

l ¹

I

■

ras

i,

■k'V^V ■

J5>

if:\

I j

K:

'M

PJJfcwt

w

-

c

i

Щ,

%/

yUiM

n

к

AN

D:

L-i

r£J

p:fk^ W

к

L

11

j

■ ■ .

li

I'

feÂÏ

.

>■

S«⁵

j

/Л

w

as^e

X й

I

s

r -; A' ' ■

■’

LA GLORIA DI VENEZIA (CHWAŁA WENECYI)

Paweł Veronese

Sala del Maggior Consiglio. Pałac Dożów. Wenecya.

<

Ц

?4

-

W,

J

Â

ж*

b.

[S;

m

T

■>’>*::'Vl.

gfef

»

fi,

"

n

L*

Mk

M

ty

Fot. D. Anderson, Rzym.

\1

§§

rÆ

да

:'U-J

1ËÜ

r« *£

«5

Sffli

4Ä*>.

Ша

?л

гУГ^

ЙЙ

*5£5^Ч*

* JM

m*

Ml

pi

rv<

;<

ï*

УЬ

<4

* -Jn

WX&L

......

■x>

; ft

Лiï'V.rr----    ,    Ml ,

ЖЛ

jf

!!

'*i

il « f

,|

il

лм

.1

TTfTTT

['■

gg

»•Л

SiL:

■П.»

•A

IL

».

Wg§ f

.....■ 2É

№¥%

'

.........i

|да

....

Fot. С. NaYa, Wenecya.

* i , e

% Ь Л*

*r i-

tfi

va»

pa

ii

•Ж

•Ц

«•Л» M sr*

»T⁴«

Sr

*'Äfc Л⁻' ^

#; ;.ч

\£Ж№'-Л

yjv

•4L

V*i

Ttf*-

►-♦»л

r-r^v|-

FT

BJ

Га?

■#-

îl

'Si

ЙЯ

««t

-A

ш.

LM

il

rKf

F...... j

<Ц

Vi

ъж

■TreSŁ. .^5

>4l V

iilniE

fmliï

*'YÄ ^

pv

''3

^ у ^

_LA.a‘.V;

ГШ j

1r

Mi

rl

Sl 1

rS‘ --Ч

Vk

s?

Lé

Cztery starożytne

RUMAKI

kościoła św. Marka.

afj,

,■«

ff J»_ pH j^4    ^ ;jti. ^    .. _ .Æm

»щц j»> ÉHiiMfwt gfiirii tbV-Fs» «ät^F iMiif

si « \ ■$# -;Л ;

il¹

hm^Ą

ш ШЛ Wë i*1 Vf

1 mm lilii

!\ ;

m:

■■ •

ГТ

\\

f.

p| -tra

afe3Ba|№ 't

т«*ШЖWSSÊÊÊ

11

щтштшшт:

Ш⁴,

rW*

■-*

r*⁴- Г у. Щ ! i

t * *v *

vJ:

ЩШй

•-

**

*p

:Ł

Basilica di s. Marco: kościół św. marka w wenecyi,

Fasada frontowa.

Af

Ly''

F-J ;

S3

-* - . ...

iziüiut* ■ ijsf'■, %iâÊKsjâSt'

-’.Vf ’ ■ ■.....

...ii .’ :

■'-'. Л"

~r.r

.. w * ■■

r.?!«»

ШВВВЯЁИШшЁЯШ^

шт^

Wffîf- : i '-:***>

•-

. V.. «*

&&■*'

«Г

A&&

etv>- -A

-•«

fen

?, ЖЙ|еХ;- Й h

m/.

IV

fei

*4«

тш

'fs

,* - £L

lisa

■ .ri

II

["J!"¹¹", P

,<V

mi

(ВЯ

fe’j.v

fer.

Й5

fŁL«źg

Ю-ik

|v - il

^JSSSsA ’

S” - V' '

»>

air

ni

g,, !

si

VM»

Я,¹

tel

■. /*'..

*■

53

IMÊSiâW, v**'

~TZ±à

fei

?v

Й|

I ff /

ii,

i T5 T

»»SS—

tfe

ii

Рч

î~

cl

fi

i Ш

aj ЬМШ ' *

i*

'M

Ш

frW.

jfu :

t*h*

,1

IMf

Щр

ij

Ш"

----

11.1ЛК

*Â?J5i?rî«^U] ;    ¹—e=i:::y

te

;M

; .4

& \ %.

Sfe

r.

fi

fi

[Sî

Як

Hfl

.lu

Wi

ii

;; ;;

iSP*!

рад

л*пгй!2

II

►<

_«с.

■ffnS

pffiS

tilpi

■шяаттшт

ЩЯШтШВШШВ.

^ ’ ТЧЕ

" V^.fev- *«SP

saxfe'

3L.feC

„Ш

Г'*

-J.' Il'

8

U !

Г |.|

|«ЙЗЧШ1 I

ЧУ. - «njw

l" • Л

>ч

O¹

к~2Ю

%л

il

.te

• 'i

’ -si

■ .4 •

Bronzowe trzony masztów (pili) na placu św. Marka. (Aleksander Leopardi, 1501—1505).

-4

Rodzina rybacka.

Fot. Alinari, Florencya.

Plac św. Marka z dzwonnicą św. Marka.

(x.—XV. Wiek).

I PiccioNi di S. Marco: Gołfrte św. Marka Torre DELL’ OrOLOGIO! (WlEŹA ZEGAROWA) I KOŚCIÓŁ ŚW MARKA

Piazzetta i Wyspa S. Giorgio Maggiore.

OTOCZENIE PLACU ŚW. MARKA, WENECYA

y'S

ты

ui

I г

..

:A

tfSSL-j ’    M

— /А

ląj

if.

X:

ff

il

Mi

ЩЩ*¹'

s 'flit

11

i-iä

iS

I:

Fot. С. Nava, Wenecya.

ИМ

'S г-

ïïn-iÏA

i*

|iî

r.;

WJP'

%Ę

ли

Fot. Alinari, Florencya.

Fot. C. Naya, Wenecya.

Fot. Alinari, Florencya.

ltd Ш

mv

%f

?/

-l- - 0J

h'

■г

§т

. - шЯ

щШШШ

\ 11 kV*

■ж

мр>

411,

i % ^ \w

r '    ...СТ^Й

•i

■ ,-    " '4A; J V¹

’ЯШ

JM.

g;

-rt.

,'Т'

i II

: §ст

ïXXMd

(Яшт

iLr-ц ,1

«КЗ*.' аРГг

с;

»/•N

аж

,x i

Г~Ц.

Is

äg£

flgæ

].

infl

ÏM

ff

К;

ггя

If

ЕШ

Is5l;

*$Ł,

"v ¹

Ir

fi

HR

If

fl Tî

• 'W

‘уЖ,*

fl

ij

j Tfji

“'f

№

•V* " ' I

Ы i A

■ш

р§М

кШГ*'

r. .

г.-

14]

f«**

•ш

JH

• - ■ 5 • '

># ri

ü^sk«-

ш*

»!

ill

li

CT

ES4

4*t1

** c

A: CÜ

-vciiL;

ft# *ti

*Ц|г

ir.-

ЕУ

«Sk

Ä“

^•"•гЬййт;

ш,

ИИИРЯД

frot. C. NAya, WenkcyA.

KOŚCIÓŁ ŚW. MARKA, WENECYA.

Il Giudizio Finale: Sad ostateczny.

. MOZAJKA NAD GŁÓWNYM PORTALEM.

Wielka kazalnica i Część presbiteryum.

L’ Altäre Maggiore: Wielki ołtarz. (xh. Wiek).

Battisterio e Fonte Battesimalë:

Kaplica Chrztu świętego.

(Chrzcielnica xvi. Wiek).

Nawa środkowa z Edicola del Crocifisso i z presbiteryum.

Interno dell’ Atrio sul Bianco destro: Przedsionek.

,-zi

SBrfr

z\

i, lilii

«I II i

iii

[ШП2

S

Л

шк

»ri

г|

АА

StSÄPaSs

' -. ai

Fot. Alinari, Fr.oRENCYA.

II

il

«I,

li ii.î

5* jm*

fil I.

:ó

Aj

I.

y-

i-

■ I j—¹

èmmmm

'O

ян »

ZM

ïtéà

HE

«...i U! .JT*.,:.гГ:^

■Л;

£Ёк

v^⁴

"7

кМ

AT

1л

'i

Mii

\Vir-J

S

<3/ /

if

г\,

'IJP

Sr

.Jtt

Fot. C. Nayą, Wenecya.

Uff

V,

■ma

m.

»•    ■ HZ»,.

Л    , „ «SSM»«.,

»>■ • •■: •,

li

яг:

йг:..

te*

ГГ"'

% m*8»r

щ. .

«Ä,

Ш ЩШ&&Ш ■

га.

#г&-Ш

лтт'Щ,

Si

I.

аШ

«1

gSg'yîV V :

■Hü.

Mil

i«

Li

1£

Fi

Fot. Alinari, Fi.orencya.

Nnÿ*!

/V

;iШ

0v

ми

Й1

13

за

Ш?

^rm

|T

Й8

^---5

;ЧнП

;'{r

4i<

jÇ

jà

К:

gj

II

li

Lî'J

т?:

agi

"T

4S

Fot. Alinari, Florencya.

f.y

ü •>

Ç-.Ï

II

Św. Teodor (1329) i Lew św. Marka (w. XV.) na kolumnach granitowych Piazzetty.

Piazzetta.

Loggetta (1540).

PIAZZETTA, WENECYA.

Loggetta i Palazzo Reale.

La Pace (Bogini pokoju w Loggii). Posag bkonzowy Sansoyiny.

Drzwi spiżowe Loggetty (1750).

Piazzetta.

*Sp

Sill

■îrf’u

wife»; : -J&

•vv

ОТ*-

Чг

W\* j

Jv

НР

’S*

a

i” «

f oEl

1ШЦ1ЦУ

H.

S»

«•

•- :

■>:Л '

sak*¹

’’ ■ V'A

к

PlSrï

FS»

hsÉ

rï

I¹

mm

:A

„Jrej г ;

V:

..

1mm

.ч - -. т

Fot. Alinari, FlorencyaI

sSiâ

га®

éâ

ЧЧ'Ч'~-

“V

'Y <>SggjäSg

uiij

a»*

HÀL

«Г

fm

вд

mm

шШШ

В№

/.

F>

-ip

ЖР

hi!

лйЯ

Fot. C. Naya, Wenecya.

Gondolier.

-ł >

■J

Г‘

,\

'Р*

С w".

l!

A¹

■mak.

Sa

Cr

ft

Arkady przy Molo pod Pałacem dożów.

■мм

b^r-Я

Гот. С. Nava, WenecyA.

. <■«»

Vf

-.i

il

J

'I

i:

SasS"

:1|

ййЯгКЬ

5,

ri

__;

ГЖ-Нй’” Л

ЧЕ

Ш11Н1

!.

ШЬ

чв!

-А

Ił

J»

■'-• -- ,.-

■ • -■

- ■ .

W% : :** W *: mi ’ • ?#J

WÊÈÊtт

Л-~’ 4 i

1 5Ü

Щк

:С;чЧ~сЧЧ;Ччь..Ча ц,- " ,ЧЧ<

л -,    -..

. -

ж.%

ШщЦ

.* ЯЁ

¥ШШшт

RIVA DEGLI SCHIAVONI — MOLO I PAŁAC DOŻÓW, WENECYA.

жЖёё-Ё^

%Ą>

11

Vi

ЙЁЙ

kl

mii

jo

■3P 4 V“

<*v    --

«T'^L

^ к *₍ ;

SV

ki

*£

«gp»gtg .

^-’АШЭйй

■ --    î|

~~ ?

да

t-

,тггт~.:—

_    ⁴ łlł*j *1Т717ЛЛ j JJ ! ł Îjj    *. f¹¹¹¹ "'ячъямнщ

ямя

1ьллиьльл-.1ьаъЛ1~ч.лы1.и.ч~и.и.им.и~ч н*и.члми.цмиилихиаьшл+*    I?J ⁴Я ii

4ШНКСешайз.-а.* i :a:xi Ц Щ |

•-—

LT

v;

fl

та

T$m

SSSï

I-

'* « (" , ,‘л, /

Aft

\:-0^

и.:

ЩЖ

|Л

ЛГ%

ï,\

s—--

-l#4

sas

■T

«£&

-■ *i

S?

ЛУ* >

1*-

>•

«Sr

K.

if

▲ - ]

fl *

r w USM

>*

V#

I

■    a

■

%i

ifL '

Г. 'La-

5!HSS'Sä

1...

r-

V.

li

tl

11

к\

Иайнв

ФЖЧ

3Ь<Ш'

Ш

r r#'

SÉ

ai

la!

IB

«S

L„

IS

ЙЯ5ВВ В mm fi mm ш НШЦ

F^rlgeSgS

у>«^яЯ»;

ïAf

ii

:Ж

ШШШ

I-’¹'

t«

rTŸK

i;«

il

%

л/fc"

ifeśA*|

Scala d’oro: Złote schody (Sansovino).

Loggia, Arkady w skrzydle środkowem. (P. Veronese).

..

т^т*~

й=

>4.

ISTfi

Fot. Alinari, Florencya.

îl Palazzo Ducale — Pałac dożow, Wenecya.

Rzeźby kapitelów arkad dolnych..

Adam i Ewa (G.&B. Boon). La Vergogna di Noe (G. & B. Buoon):

Patryarcha Noe.

Il Giudizio di Salomone:

Sąd Salomona (P. di Niccolo & Martino; przed 1438).

Fasada frontowa Pałacu dożów.

Kominek: Camino nella Stanza del Doge

(Ant. i TULLio lomgardo).

to

-

c

\A\

?S^

гй

& .if

ï'f: ? .

rf.c? -Ш

ц

4

>

к i ârfjM

4 *

rÓ

: ⁽

Èi

л" л

i

;

ч* ⁷

f- f

* К “

i M

f *.

У X?

i

m

Ш

\

i

1

• .T

u

ï

1

о

ŁJ

yi§t'

T

r-

igi

,, Г* Щ

&зн_х

LtJ, £Ш-

K* gï

Ä Jï К *

Si -t im*

i!

Kr dP

il]

Ш®

i Skw

. ü V

w

ЩЫ*тэ&.

I

s

p

4.

:

.

'

:

t

P⁷

?î

Hï

Î

...a

V

-•■a

«

...

I

14

ш

■

»1

K *

> *■

Ж

Ш>тт л. ^

T*

I

j<r

tA

\2

9

1

Ó -

&**a*^P

--« -

<#& . »

W4Ù

lî s

te

i

⁵ 4 m

*0 лгж-*

f

i

!

:

Щ

уР%Щ$т

;ÿOé&    -ii

I

...

m

«

i

i

м ix -'7s^

i fl 3

1

l\i

J

J

;

I

1 £

!

;

hfl

»

P ^ !

I iJJ

□

Щ

H

i

ЕС;

t Wi

ffP

■t hi

* •■ T i

■

ïv=p =fe ₌ B ;

1

***/

i:

*

1

ÏL

—■■ fr.

▼/

s

К

i

I

i

fi

'•

li

?

T

I

:

attttP

f 1

i. I

V*

: i t

UłJ

~ r . •

JiWI!

d

V

i u

' V .    -    <

es

4.

z

i

i

I йц

4

h

Ai

I

*

V n

4i

i% 11

^i|

1>

-

—.......If

4

æsîJÊnm

Tjj

L.

ы

i

U

i*

§

Ш

1

i

1

Г

-— - . —

11

«

i

)

11

Hi)

if

fe

I

T

ft

~ •- - -

gp

■ W\

ypPfes

Г Wl

pc

,r

г :

I

Ш&-

Г

ж*~Ж

■fc

i

;

|Sh

m

A

L:

i

i?

j*

1

•• -MjTf W ,£p ШМ

“T*

»

i

'

I

i

fi

i

■mK - ;

*SÇ

'

. ш

'

ärsi**S5K

!

Э ii

MIP¹***"'

RI

щ5Й£**

im:

I

i......-.'.- **:

■MttB

î

.... %

X..    .

' t ’ -■’'    -',4

и    .ST. :...—W. • .„.„Х. л.

*ччёйЯ!*МБ| '•■!■-’

*v-'⁵"*SÇSMej_ :    '-V-tK-:. - .. ■-j '■. J*»- ;

gy .-sug^a

4ш?-;

жД;

Rfll

я

-*Шт

Р^«даЮ&..Х'

■

■ ■•

■~ ■•

1 >*

Ł'*,w    v~:V,.-.~4 «

$КГ,

4,. '^£p~"{;

-г.; -/их.

■

^.CÊ,

¹ ' .w teilliiÄ’:-

r S

.•-

Ш

Pi

Fot. C. Naya, Wenecya.

IL CORTE DI PALAZZO — PODWÓRZE PAŁACU DOŻÓW, WENECYA.

Fasada wieży zegarowej (r. 1605).

Renesansowa budowa fasady zachodniej (1485—1545) z Scala dei Giganti.

Kruszcowe studnie: Cinte dei Pozzi (r. 1559 i 1556).

:W i*

Uii «ifг

‘A

1H .

I @4

Y%

! El

J J ' -

i    _'Лйгя1

ill'

vl

. *MTà

||

\t

3SSb<

FF

Hf

iw.

-Tn AVt „ ; J

"I If Л

Mb

/•

_____

-i ■% ’%>г*

*•'.4 *. МЩ& -"С

■ . -    ::l ■ ..

Ш5=ЁЁ^'

i w* ",

fà

h.;

75

fri*

ae*»

№ ' v %

^ <**►

ife

Lt v

**

s-

a.

'm/J

fc

ii

F.

i

ïpittum i,iy\-

'"" ^ ■" Zx tv

■ >H* П

ygv

ад

Cu

lif ü

Rßp,

:ir«'Tp

13

Stół

1'

г j#

1É

0Й'

•;

I F"

V, '

y >!

" oV'Mf

1ЯШЕ31

FS

ill

■m.

vi

st

■ si

if i !

sas •«

Кот. C. Naya, Wknecya.

•F

p®

жътщззяз&

■ *“    * - Л. ■» ■— UH UH

Ш1.У

<?Д>

łff j"” V

If V

Ł Vftièô 1* F⁴1;-Ш

[• w* 'ki

l\

S3

§4

■    i»,

Zà\

liel

l-f:!

Ki

ïa

Lîj

Г*

rlk à '•

5*f» 1Ы M-fj

ШжШ'

л|о ц>цр* fcrfÆÎ'JN® •'*

r ■ y €• K !

£3

-jJL

Ilf

ill

ыШ

Sf:

■ sit"*--

|Щ.

Nf

I. ш

If 'if ‘

•Üf«LÎ L fjp—

Vх yfvjrrr€?^,m-l~

Jr.j.y^WV- :

Щ!

S№

Hi

tf№§

ет

o-T

jV; К'"^£*Ц§п|

■ -нН':

‘I

^"Âr-⁴

_ ж:.

tïï

: 4

L>v»ó^Sir “

№kW %.

к

r<]

>1

^ЕаЯЯИИИМЙвглЙкж^’’!'. „L'ïC:

Рот. Ali nar i, Florencya.

НИННВ

Fot. Alinari. Flokencya.

Fot. C. Naya, Wenecya.

Przy studni w podwijrzu Pałacu dożów.

Aryadna i Bachus (j. Tintoretto).

Anticollegio.

PAŁAC DOŻÓW, WENECYA.

Porta della Carta: Główne wejście do Pałacu dożów.

(Giovanni & Bartolomeo Buon, 1438—1443).

Scala dei Giganti: Olbrzymie schody (Zaczęte przez Antoniego Rizzo, 1485).

Sala dell’ Anticollegio.

‘V

S.

SS

■sJumil'/la

>ł

ЩЩ

SÉM

Tl

" T

hi..

te» » 4

ВЫ

Plfl

:- Ш

- ЩЩ-

■Щ

рй

fjĄ

i*

PI

tei

31

F* p

• £j

ÉS I

ib

11

vri

3p

Шшт.

mm

éi.

Г*п(<

*'1^    —    4^1—"I

Mf=

s".

,î

•\U

i:

ii

t?**

*"?é&

pjißl

łl

•* V'

I/

f/Â

--

e*

укмй&й

%a

k]i

»5

WÊi]

«eSSS**

WÀ

PAŁAC DOZOW, WENECYA. Sala del Maggior Consiglto. Sala del Senato albo dei Pregadi.

pa

5 'i

Ér

шт

- -У:-.-,

- ------------------

Vâ

j-

97/30

та?

T#

« I

te

■1Л

I (tat* -.«latj К

ЯУ

te

«Ж!

Р.

1(4

Л

hF

ж

йж

IW

n’ij,

ill

,;,1

'Ж

—4#

• 'If- :

IV

ршияж

gwfi'i. г*

а&айВ&аа^йЕ«» '.аьи>.~-Д -

tVS

Ул

■s -Wz

я»

Й1

!’

L'

ффт»Ш

5*5ЙЬ**®*®**1

te

т*Ш

К 'I

|§

l№

Pil

87

г///:

JÉs3

mi

ш I

ИВЯЯ1«-

"i

■> -

biffe

|Цщ " чЩ

'■’Ш

Fot. Alinaki, Flokencya.

Ł .

( J

Ww^' 1

ï

ü

4

$гж**

щщ.

'4

ш£

р

:» J

i

г

Ж

Al

?

N

-'Ы-'Ш

. .

1Щ

■

A4 I

I

Ш

Г ■

*

ŁL

Р>

..i

VI

V*

L :3

«

ё?

'SA

%

V

г '

Г-Чк

%

'Ж*,

■

в**

¹

■ Ч«*И

г.

ты

Rf

Ï

J* /

щ.

Г

г/

5

55

у

и: У:

i

-

*%. <

VI

u

Fot. D. Anderson, Rzym.

PORWANIE EUROPY.

Paweł Veronese.

Anticollegio, Pałac dożów, Wenecya.

КЁН

Г*

вон

ŁiA

\Ч

É>*£

fe4i

- ж 41

ж:Ц

? I« îfi

L %

W;

[3s

ii

PU :

±щЁШтш

***' .. ,,,w..

:|

If

lii

r^r-

5***

pp

wr:-

JW'

êry**

iw

jaf^güi

4«flP

ШР

tig!, '

P4Ö

1рЯ

"♦IM*

jsggj

IL

SP

FX

M)

w J

•• A,

|R ÜP

*v

20

'«ij

'■

Baft '. .г

ЯГ

S ! ■ '*

мг «w~~ >aaS

'V:

лъм fé0St -'••

il

if

ill

RW

vjp

:1

gffi

'■да

/гг

>»

a:

ż<p#::

№

у /*.

JO,

Kfcrl

эбяя№

lłi4 Ж

Ш: V'.,'

fr,

с,

ВЯЗ

c't

Й№

“

te

Tintoretto: Zaślubiny św. Katarzyny.

g;

V7

*'v

TÜR

"4

' v-3

»•

.Ж

■■

Paweł Veronese: Apoteoza bitwy pod Lepanto.

-й

РШ

? ’ fc'îi

t if«

к •-,-1;

• 4 *

..............

4*

- łt

•4\

«й

tâ

Г '*v

ïïà

“«WF'    .....

'V

rPSH

'РтЯЯк.Г

Jp

Fot. D. Anderson, Rzym.

im

Н7%

Fot. J). Anderson, Rzym.

>>

v\

гарт*

Pł;,. . -i

'-■s/

' ,.....:

'■* |<ps=s» w

• f£

• -<f

<>

;■■ .....

ip

Fn

ГГ&«~

4. 4W

À-

У» MUR

-1

p*

|4 1

r ■ -

J,

шшг- -

ff

? wś

iy ■ 3

'■    /‘Ж* «.Ш!

lLA

fS

<•'*

Г-

ĄS!

ite

o--

! A L,

r-*

■шшишииёи

ИИЬ

Кот. D. Anderson, Rzym.

Tizian: Do:/:a Grim ani klękający przed Religia.

ж*

»

iUA

ьЛ¹

Д,

s§

**3

/I

T" T"*⁴®:

übejiP^^i

ÉMËbd№lSi

«nV-

4F, ł '    .

SÄfc

7)

i,<r

ap

Кот. A f,1 NA R F, Kf.ORKNCYA.

L-

*#

Pm

#1

fl*

* <1

bi

:fj

IP

if

ci

Кот. I). Anderson, Rzym.

Fot. I). Anderson, Rzym.

Fot. D. Anderson, Rzym.

ARCHEOLOG. MUSEUM: Galeria posagów. Gal pokonany.

Gal raniony Gai. zabity

Tintoretto: Szczegóły malowidła „Raj“.

S3

! Гр>

pil

»i

[£

ti.

iff V .*

Ю |-»У. ;XT

A4

\i

Tl

в-

•i

:!

Р^дзд^Ш??

*]frrd

rf 7

* Ti

A.-Ss"'

-УТЬ-

■-

fei

’"Г

ж.

Fi

ГУ

Ъ.«г

— .»T* .

.i?

>у

й¹

ÎS

A\

fil

NfJ

kf!

Шш

Ш:    Ä

КЯШЯ

ЗКЙР

-fgSpîfeiS

H&EE

lii

lTLR

• . w$r, ■ -<ч

• -'.i.ji

^1-п. )¹ ;. »    .

I< j

ËP*l3

,1 T T*T <

UT Ш ł

Йй£**2Е2

РШВ

Ы'>

f * •«Тм.щт

TT '?*

}Ą

Т’гж

Шшй»®

iMfii

£1 “

r4-i

LJ*’

r <£

iJt

!■

LÀ

¹ ! 11 Lll

[pj

,11

I!

i.

7Я

- ;.|iî

il

<1

(I

ДС

\

». \

■S»

'h

jr\

"i

té

feÿj

LA

t-i

ГТ

LI У

p$fs

4Й>'1|*| ilS^AL • _

»ükts'S'i :!ł.

HÄ

LW

ii

al*

-ffT! i

|]1лЯ IW

-=и

JE ;

T-¹

il !

niUłl

ili

JM

!•

Г «

,fe iiutT

Sbü

•»j

шЬ

pi

ffe

L-

ft«

;й\ . -#l IhIsl

Л1

%)

JJî

\JL

jr13

}.

«Шаг

IkIÜB

Lte

ł*fi

Tf ,

' :£

.si

Ponte della Pa glia, most Westchnień. Zatoka ś. marka.

RIVA DEGLI SCHIAVONI.

MOLO.

Panorama z główną komorą cłową i kościołem S. Maria della salute (na przedzie giardino reale).

Zatoka ś. Marka, widziana od strony S. Maria della Salute

procesya w uroczystość ś. Antoniego.

Paolo Veronese : męczeństwo ś. Sebastyana wS. Sebastiano. Kościół s. Maria della Salute, riva di S. Gregorio.

■л

EKsZ.

Liât

4«

ка

=«

E£E

*= я

idü

S.

MS

Sri

£»■

шш

ш- ta

⁷

■ •' P&ł

ЙЁ

p,,r^ss

B?

sba

ЯМ

‘u.

.«•a

ri**-

r:-

«7*

L-

шш

1

T

■ * ■

ЩнШ' à

ШШ

'.

M

k» i

tü

frv. «

}щ

MB

mm,

Ш ? >?• *>•

p«!ÛÜT

si

i!

Iki

F-

frrit

hT⁵

*«4

StM'afy

Ц=Г.;===:?|-Э».'i

™ S /* ' "

⁴s3E&~

JI

—»A-

2|=f fc==c

ШШ

La№; д_

-■m

i

ЙУ ' =1

•i

Pałace. Fini, Ferro i Contarini.

Canal grande.

PAŁACE: REZZONICO, GUJSTINIANI I FOSCARI.

feé

taï

S~- '■

.е

'À

ЕЯ=

тая

£22 ИИГ1

,r«*l

BE=

Pi

1ЩЛ

rim

ЗШР

ctu:

шт

-m, =J

. »isi.

IHRmm

!Ü m

aг~ 8Ш5 »

aj: 1«

3ZÜÜ3B

11

iw

ht*

taj

II“

te

■r

-«Ł

-Л

МП

If

Wili

i !§SW

BP¹

к*

Tl

^змаяиш

■4

»Mi»

ryrr- If¹'

i;

II

i-

II

ИМ1!

s,

!!'

JÉ

...

Pałac : Corner della Ca grande.

Canal grande.

Si

R31

K«~jf

^ ^ •a<W|"

KS^sg: $

-«i

*v

ji

*.•

;?•

»4'■..—J

Чр

шт

ä:

Шк

~тс.

ШЦ*£2-

PI

jhi

5Tt

y*

■№ -

-5

Ü.J

•:\

te¥>

I Ili

Щ '■

B!

Шй/Ш .i#⁴

V'

-tw.

' >wk —ą i •; W «Щ

,(i

SI

S4

JÄ/

Й»

№»

fr

.a/.

r\'-_

rw

I"

ii

vy,

E tfcî

»Як

ШШШ №;Wl Щ

Уд

ry

/*

8F

«

» Z ш km

mm

Fi.

V.    , «Ат*

й8рРж»»г , v'yT ₅.

êië’

P- t

ИШ|

iTvm

<11

äs»-

•f

•i

IV

IÄL

v*

«cytr-

_- I» . Tj

-Pj ~-Wi

f.

;Ą

'S

-•r

вс:'

-Я

« Улич) ,

f*fe '

1i

Ts

■ -t

"—Ttrrrn

N11

Ifep

41

If

iV«

j$* rn

F' - I : < L-

‘ •    Ą !

! u\

NV

ur.

Ля

ЯЕЬ

N1

шш

ж

Most Rialto. Regaty na Canal grande.

Ni

II

су

! \l 4'|:

№ IA*

tf

|Cv.

Łsf-j;

to

i'

,4 (/.ТОтВ

m Щ

%

P J№l : < г UjfVM

ifii,

lii®

4|i

рш|

ï\1

Г**1

KjH

Ul

\t

Ï-Éb Va

• ë,

1ИШ

!i

•4

■S't ,

: гяг

g\j

11

*

*eF.

i-

ai

RUGA S. GlACOMETTO.

"N

i

Ær

II

.g

■4**

9 5

ШШ

r \îk

r.

m

t

1-3

Г

&

Л

a

F3rj*

Cf

n

;

m

йРЭВ

№

3 ¹

K*

îaâ« .л.

m

и:

Ht

im

ШЭД

йШйу

U

44“

Ł,

Й?»

ÿ- ~ÿgj# -•

A:—1~ -

g

г

■••■ T,:

i_

O

- ..

-

I

S

=s

ш

«

i

3'

flb

I I

s°:

Iffîi

I

I

L>

&

4

Sii

' - f - m

1

I—

fa

u

i

Г9

s

-.=

! !

JE

.

lii

i

:V-

■

a

Safe,

»eäSfcS

ÉS*

I

к

т

₅Vv,,

С

iwTi^p -■-!

щГ

>o< >

■ .

èv'îii

V

;■■ .    A„..

-

5^

/И

i

Sri

Ш

«3

ï

•Г

pi

чА< - ,

;Wi~ •»«‘■“•“I“-—s

ВчИ    —“⁴

ГЩР

i

s

К

»

4P.

*

»

•4i\r

5 =

шш

■m

S'il

AM

DP

Ч

i

lia

!з:

?ш

t я a

;. .

fcl

К

. «I

!v

'

lift

ïrfc

■д

I

л

j2J

Éi

yv,

...

pi

SB

;Ш

'■

f

е-Сл

<ś :<&‘

frc^*- V.

J

Л ..

Ha ;

- ■ 1

S

iv

; лд«а»¥

Ц

.'4

J-Г'-,

L3ddS

Uj

т

r'

<=rr

Hp

W'

Г

«:

КлЦ|

ч.й'ЧЧЗ

Ш

ж

\

.i

a

L

m

a

яа

да

ЯЕ

Г'

г*-

Ш•>

fil

<— - *•

m *1

!

V

s

-

_

p V

ï<k Я

Й»

- — Ó

m

r

iflïLw*

pi

III i c=! Jâ

“a

SS

.n

-г

1*^1

um

*-

«=.

№>

ТЛ

s

■*щй

Г*

n'.⁴

■

4«

Ü

... .

Br^ >

BL*

Я

»

sw

Za

Г—.__

Pałac : Ca Doro.

PAŁAC: PESARO (BEVILAQUA). Canal regio z mostem tegoż nazwiska.

PAŁAC: VENDRAMIN.

Kolumnada fondaco dei turciii. procesya przy Canal regio.

FONDACO DEI TURCHT.

Sala przyjęć królowej (Pałac króli. Kościół ś. Jeremiasza i pałac Labbia.

;

I

I ^ '

:

BRENO' SIMH. & ce

I

%

ii

fe

к

I*

■.zgÿxjs£-{.

Щ

ff Ш

Ш

[t!¹

Ü

A

I

'i

i

i'

h

I,

I

m

щ

j

'

A

GlOV. BELLINI: MADONNA Z P. JEZUSEM, Ś. PAWŁEM I Ś. JERZYM.

a

. f

-Л- -

-•

**sê&

JL

r,

^%*0*

к

I

Giov. BELLINI: MATKA BOSKA Z P. JEZUSEM, Ś. KATARZYNĄ I Ś. MAGDALENĄ. (AKADEMIA)

ftp :

i

№.

jj

Si.

Ti*

N

Щ

¹ ■⁵.

/

т

я

а

щ.

щ

:й

1§

■%

I

? %

Л Ш

Ш

#■

i

A

Г f

I

✓

ш^ч ■• .

■*?

■

1

.

V

p

:

f

4fc

'

Г

iJafc£.

l«r

AT

> '

._<r;.

r

ÄST

Y

(in J/

V

.

E

ifcj

г_

i

Il

V

'/4

f

La

.

V

Ш

hż

"_ r:-r~-

Тг"*^

%

¹ *•

>

^ É

Ш Sk4i 4

/

;. 1

JvA

;

T

'' /

*«

ir

/

ti

?*•]

I

.

Ь

⁴

•.■л*;

щ

Е.

•.:

Г

â

Щ

ę

fm

At

ъЛ

ГА . jj

ń. <’ ;•

Ш

Y

.

:

ж

1

&À

b

f-

Ж

»

m

l л

f

У

4

Ш

jKar-

щ

“Ç**"

ШШ**⁰

*- -    BHsaw

- - mattf "—**-*

• «jî ₄Жз^лЯ»

L

—«вЖ

m

■5:"^yr>‘a“— '*#

ь*-

feii

A jprP*"*¹

ц,]^ j

Ц$5

Ü

^r-..

•LÜ:' -ri*: «À

КЗ

ANTONI CANOVA: HERKULES 1 LYKAS. (AKADEMIA) HONDEKÖETER: WALKA KOGUTÓW. (AKADEMIA)

SEB. DEL РЮЫВО : Ś\V. CHRYZOSTOM W S. GIOV. CRISOSTOMO.

PORDENONE: S. LORENZO GlUSTINlANI. (AKADEMIA) TINTORETTO: CUDZOŁOŻNICA PRZED CHRYSTUSEM. (AKADEMIA)

'0Lu|o1aaMa6 I

3CoXv Ц&1ПГ1Л

u).

чши»4»1»»м4ют«дг <*ит

гг i

ЩлШило|

lav^etvi

^itvvA^aLJ

ft,:

.о

'uJQj&t

Мгамлэ

îffaK 1

*j[5^'\A/vA4lX₁b'

• Й** • к* •4--4-«a.«; «nji ,. •<. т&ЧЧ'МЫфт ИМ1 5JW

^Jutt^aùvU« iRae*£»w\t/v

JCai^wJU/

Л^яКлнл,

ЗЯ IS-X. IM 'I'l-Xl

Tr

-4J-444

^żStewSE

(Xàaajül

#1^ . L .

J LO JsvA. K, АДЛ/ C iAA* >ЛЛ

Лл/ОЛА^Ы

iAlôUjObAjdLbXsYS. 0fcc4/vtcCL ObveeLi^xt

йямммЬмМшмЦ»

<D

ЛвАЛЛАЭ^⁻ ^1X0^ {

II -

к • •*

г,.,о ,

~0

то

t • ж|5^

|Ц1.||ф|11Щф|Ш>И»т1!1!И^^||1^1и>|1Я||шРиЬ»СТЯряЯ

— H i —*    — „ —

р4^-4н-4

-г-М —+■

* ■—

oON

oo

O⁴

p.

%'%

4-U4

ЛохллхплА.

—~ и —■

.il

AMJL

GO

rats

.1-.

O D ч

2нмЗ|!м«пяш «■■^5^й22»^и!я« wmättm

Г oYJTi

c>

"'TT⁴" ot

г

/i

O ^O G o

MS^M.

»I

■tûevAAt илл^4

U£Ś3

+йАлд^аЛл,д. <ллл uiLqJ.

— и —    —t« —

C?

, i o S

ii '

:■

o\

UAlÀt^

I -| »M i    1—t »

jfesfr U l|w У» 1И»ИИ1|НИ1»!И U »lUilHW »-«tiwwyi. «м^ж

-11 —

-- Il

— II —

— Il —

Il —

- Il —

— Il -—

inèi ■ ii iiiméw»! mii щ»

£•

«*•

*•

— Il —

■— Il —

-J

*ЛЛ1

P O

O O ! è> J

T ,: 'H v». >    »... - i * V . -b-

oi / ; Ô - O

- Il

■ SB P M

di mÉ

4СДЛЛ^$ЛЛ; ,

»WH ЦЧЧ1 ИИШИ|1ММ11ГМЛО«и|Щ

— Il _

AMJt U/\XÀ{

L ’

*1--» —

д с?

— I« —- ♦» и

éultw

^Ллл^Дл,

тр

— II

L-O^kiö

S^vOcMJtt^vUv

Л^иллМлл !

?(ЛУМЛ€|Ц

cbiVAVÛA^ . SÎtl^V'MAÀVvvv v4t4> wJ^vv

eJUoicb

'a**-fciŁJrwA»eWśP^££tr^iii^W4S*-"*-'' *»*4

»RiSiMS

<ooo

aîntfigg 1 &MvpE9

~lf+

(? /

с о

et

- " т

Iй:

— II

ii

43;

ii —-

»MsLiawîfaiw

rrr -¹*..

w:.u

ti-eltcuû4

_pi o i <t>

„ . 7ШТ7"

! o O

\ i ! Ф

; У е>

OOO O

H¹

и ~T

sfl

i«

* 'lok

u/ia

*—■“ w

MA

-г

x&.Kx4.aXx <V^Ł

о

\-GA*as^C*Ą

i' -.-—• жф V. •

3№НГМ^

'ТхисИ ÔiA^5Wa etc

jpVfU^XAA^O,

|J l^źvc ^1длО

‘StfLvCvtA^e,

^    лл vi^Cb —L

^Ддл .

fW4ł*'» .•"■^Р- w 11 "    ,-«W» i'»mw 1-чцв1мЧ»| \nr:Sl7

L^SWrJ-K V -"l*"*    !f**    .....'^”

~ j' «—• ■ •

т г

■гг..~-......

--- -j-- -г

i т +1

I , L. -4-

c:

— «I

Л»Ш|Г>.: «У«»»* *0sM4PfW»B*s

P . Q .Q.

J2.

С>

<9

СР

I гг ¹

ww^4

II

i«

»i

<>

!•

- It

__

£>

■ Цдит*

KwiwtaÄeß^itf

: гт ■

с?

__И

-I

•У I« и II

(т*>

'Vmü 2a

лмх лА

SJ

-

.

%

: •

■

—

_U

; \

/

i

~

'■ -

«f

-X-

«

y

тг

-

....

-

—

•V

4-

T

.

“Banka*)

3Waaa>42

"BitboJU.

Qim.'Xlo

■фе^м&гГ&лл

Юа\\ЛЛЛ>

-3

-3

-3

■I

.•

Jcxwgvvwj JfcklMActbio-

"lw*"4u, UMai«ua ч

мячтя

'/вЛ/ЛАЛЛЛА. J,

И- Jjl_    /îa«i АЛО. UuiobL’ft-ef,

J1 / doTUgMCUV i tLjfAiUc

!u-l«ju.i -3/

= 1^*1

(МлЛЛ.

j&ww j '¹

3(j>7%ouJLj.

■Bui

çjjeeJL    —‘

<£лп<А

-3

-3

(>w£u/u&vv

\>/»Алдл<\Ллллл,

I

-2

/" •    ' -S/

A "    ~s /    ^

H / C^owJa.C<-Q/> лам. Av Vmj/

Л-4А.Т 2/ I

vAU, I^ÛAAAmAA| /M^CcUc^^J /

/ Ju>. I 2 /

«4.uA*i I^UXuaww /i

. ,Mhiii-nł i- ‘ >тг4 —-V- lÜWfl» '    l№.....t *"•*•*    *

^еЛЛЛАЛЛ, и / W*{ä4I. i ”*3/

fUüL uAci |&аЯааАллаЛЛ

4    Ju>-}ex>.l -

£    / ;4h ï -з/

Jt / r fi 4 i. - 3/

ï|.-â/[i

/1л)чко»4-'Л

—Il -

Il -

)l

I-)    /-1

II

/UOL.

+*» CÙÜ

ĄJUtcOi

«Аллу

DulLo лАЛ-»

»I —

- jT /

07 СЛМр^Х

11 Ц^ДЛААЛ,

Jl

D -— l* — //toJ, Vvu/t/u^

/fldljlo

• Ł !"

iUU) Л^ЙМ#Ц|

И _1|

ÔAAAHOl^,

liocinô

-з

ii

Л-I

fîtu/OA00iX<- —

-3

H - ». -

/-

_L NAa^Iaa

Il --

-3/

ii

<ÏU

-з

I/ ^ II -

еллдА| —

Aux иоЙалЛх

}----Z/

/-и— -з/

Ъ^Ь&ЛА-ЛЛлЛсj JtMt-êbt- <*цJ

ЦЯЯНЯЦ№'т^Н4'4г'1 ®

Ь+и^UAA+jÇd \U6&ÿ АЛЛА ил<л bf &O’t , i    ^

W С0йДл4*л- СаЛл^, U>^60i4i4AiO--<3bŁt C    n*À> S р<Ł4Uf ^

eH°uXU) »AciXGhK-f ЙЙЙГ WoAjUfr njD-ttYC

iM.1*--' vV u^ïTcX^.',    ил$Х ^'hXCe^-ckfi-

r-

\4»v'j \>v J > v »    .«* «\ »vlv *

• i*'V*

rZ**-

STO

•»

Зрг*^

SsSV Y-v*’-' ■''.

м #

Ip рмИ*⁴

V,

........

IÂÆI

.........

и * ■* i . * 4i *

гЛ’т

•Л

>1

vx:

п 4»

л ир ~ •    -

•    ,. "%яиШ

w-l.-.i V' w*'*'' * V‘< <»•«/**,-< <(.**>. ■<✓•>/■•✓'* '*

«    </ -'»'W >■■ trull? ! *

О •■•^я

х.*"‘

*liM^S

irf.mnwirn* mwii

*4

Ł» * *f С» i*' * ' "' ’

77w щт,    ~ *пл

. *wht

Mr

là)

<44SSfc:«iÄ

"J

*: /<2г1

IBM I

P'

*&' u

•V -J

i£8

ЯГ

•TO

tj.‘

HR

4Sf!t

Mi

-Mt'⁴

•S'

Ш1

wn

f/i

-

»0

JB, !|

[LÀ

p?

T\

<«>3

iÆ

wm

Mi

xsfc

II

WW J

i»,

''SA,

№j

л^<

Ni

i i..

I,

Uj

r ‘ij

ir î

\ hA

Ss

4'

TJ ZIANO VECKLUI» “ #И№Ш fmiYÜraM

\;

g?

■ą t

ii w

JB

Щл

m

\l

7i

^!:

ÉS"

££

> , амр»

Tycyan: Odwiedziny Maryi w Świątyni, (akademia)

ы

m

«

II

I

il

Щг\

Й1||Ш

г ,viu, «. X.    г.1Г.;жг?д1

f

IP

4é

£wm

r**—«a». i^jV

'Чч. >

S

i.

ÉV,

!

1

Il:

щ

ря

SP

'

fi'

V*5

л

n

■

n

ж

Äff *

Â^V. -

Ш

N

:

&r-*

-4»

/I

ш

Parys Bordone-, Rybak wobec Doży. (akademia)

⁵;т"

îfeN

*►]

tsjaa

^ -«•■*- a

db

\w

SL

X

4

ÉEi

, •

feVv

⁵m^i>

ч I ■ I.

m

ш

¹

■

i

Wâ

Ж-

%'

*

V

Sf 'г

toi

'v,

-Л

.

p

/fl

\

:.. .

!

••

4

м

F , , гс %£Ш

%

Г

L ♦

fc

§1

Ш

ч>

-гот*-

<г

л

S'

с

«3

»j*:

PS^Hr'* Шк..

S»

H

Wh

K

i

S

Ш

л

>: ' ■*, 4 5,

0

'-ÿ.;

ж

il

i⁴-

û

•.

.•

I

Ж

g&

3

:

V •

’S ,С\ЭИ8

|i

*t—HIWI

i I

c- g»

&* Ш&

Ш

|łM1

V..'

ш

•y,:>

тШ$,‘

ш

шт

Ш1ШШ

*т

h

/71

i

V / 1

ff J

, ■■■-..---V. , --V.- ■    .:••■-■'■    •

■

JËËâk

1

....

■Щ:К

jmm

Жт

■ , д

Ąt

&

¹ 'Щ-

Ч

N

»

%

. -

\

i

*

5

t

Й

:шг

М Ш

щт

Ai

•!;

i

7

Ą

\

NJ

ft*

iśM

;is

c? .

-—till

!

«i

IF

..

WBtÈHM

1

ч

\Ч=

л;

I

:

Г-...

i#

3ä

"HP”

W№

<*ct,i

Л

£'/

.

-

ч

I

. ■

a

я

\T

«aW* ^ i

t**

,1

7

i

.

: » >

•Ü

si

i

* f

щ

'À

I

В

■Ш

i f

a

[vJ ^

4

'•

1

Я

.

!

■1

i

:

Çor

i

г

г А

Ш

рЗ

]|g|v :

1шг

.PyST"'* v-

il'

Щ

i

ib

;i>

sr

■

■'

^Pjà ,

A*.

*

Éf*

ц

ас.

i

i

га

i

Ел”

Щр

r

I»'

C

;

f

[1

■yV^

WiwW^VÙ’

*

■Ж-4~i||

Г 11

L

Ж

*

%

>

*4

*•

У

m

ГА&

9

i

* ■

.узУЙйп

1^,|Л

I- Д

&

В

dfc ÿ$f--

* i

i

iff: !

?.. s

0^*25

I /

щ>

ür

Г*. J

"■•ÄJä л;р«*|

,

i.,.

a

Г

J *c

•%n

4

V

Ł> S

*

X

f

Ж

*è

ł^U Т*>1 !*

•t a* **»»«>

§^;v г<

*

" j£J

CARPACCIO: KRÓL AORYPPA PRZYJMUJE SWOICH POSŁÓW. (AKADEMIA)

ps

S':

A3

» *

h

Wjm-

^ ■~'5йЬЯ

‘ : Г g

'■J

ЗЯМя

К

- m

•г ,*■

К*

t* %-

-j

4;-

%!

ij

ti

?Жг

V/l

• ,*r

:• fi

.ci

ее

Vf '

-Cj i

f» ,

iE

vi

..'-л

4;

gÿ

Ш ■/'

Ufc . j

f.;

i§

i*

*А==5=2^

m w

fi

Ш

f. /4

#v

4

gV

Si

ill

(à

Ы:

W*

щш

1§.

&т pL Ь й

mu*

-/1

Iv

g»#

g;; Л'

г!

ii

fflf '

\Jß    'X,,.

*Æ

Ш

jfi*

I”

(ft

«4

ÄJ

b:*

.'!■

/I

mmC

/

ШШЛ

'y\

Шт Y*

>«■

I-

Jh.

TYCYAN; Jan NA PUSZCZY. (AKADEMIA)

PAOLO VERONESE: SZCZEGÓŁ OBRAZU ,ZWIASTOWANIE“. (AKADEMIA)

BONIFAZIft: UCZTA ROZPUSTNIKA. (AKADEMIA)

ANDREA MANTEGNA : ŚW. JERZY. (AKADEMIA)

TYCYAN I PALMA GlOVANE : ZWŁOKI CHRYSTUSA NA KOLANACH JEGO MATKI. (AKADEMIA)

■:

,

ж «

» ÉSI

ь ;

4

УМ

H.

>.

i

«è

J

■

ч

■ 'У

■ ■ ■

'а

а«

тт

■ж

ш

J

V

г

>• - » ■ ■■

■    ?г'з>;. ;S I т

■■

-'J

a . J

Щ,

twi

-V

* « \,£а

'¥^У

С**

К*

\/J

а

мЦгГ

/

|.

Ч

w

*#

|К

K

:

! :

I

11

I / ■

**

¹

« ' ~

КГ —*

I ь <т

-

"b

«•t

4-*.’ 1. ,

■' %

äpft

•:Ш‘

*-» *Щг. "

--- :

f

- «а

Ш'- ж

Ш;

V * > y; ai

*5; 4f

ш

IV

ш

а

i i Ж

i „ ...    -

ïi.'j

0->

'Л

a

»

¥ '\

'

&&

*

uh "’Чет

* и* H

"H ЩШ

** "tà W%

m

i

îîL

&

L

tw.t

\ü[

a

r JT

s~-.

#

I..J¹

\

4

%,

-!

J

ш

^⁴'d

1

Щ

y»

i

- '

<■,

i

w,

ш

4g

л

l4\"

gh

й#;

Ж

*4,

ж

4

a

pfl

■ .i

j

■ I

■. *. «

L-л. H i

.

%

Ж

Ш

Ж

j

H

r

f j

Tintoretto: Cud ś. Marka, (akademia)

i

£

!

ni

я

ÎÀ

ш

Ш

д

I

' Ä

a

ï-

я

л

ш

ш

t

i

:

Ü

m

m

£*/m

i-3

/311

«ш;

%

Èr'-«S*%?Vp

.

.

*л

4Ä

!ГД|

т

!

&

%

-S

1

Ж

л*

?

т

:

,

V

*

1

?.з

\Ж*

г.

•iV

г

а

im

Ш

' ''ЧЁж!^

^ 1

Ч:

№

Ä

ж

Ы

i

ъ*Жг

т

Ш

-V

«

vT

м

мл

â

г

А

Tycyan: Wniebowzięcie N. P. Maryi, (akademia)

*

?

с"

УШ«

%-

.

À

И

I

i,i

■45

]

L\**

Ы

ii

ГШ

ЪГа

%

Г ?Si

i -S

V'%’. ' ' J£

lii

,,-j

i

Кг.д

*-

iar #

I#»-' .

■pf %1я

г <_

i

И

ЗУ.|

I

I

u

ця

Л

"

ML

- /7

. Aj

Шт

m

t

f :

i

/

l

!

У⁵

r

У

У

4 ^ ⁴ .*->

WZ

r

■ л

f.

\

■ '"ГФ

.

.

■

г-

*4" :'i:;iÖn

.

•,,* Jr".

jfï

V/ à

и

№

>v

4j

*

№0

g||jgf%je

ас;

Шш

"

*3\

* !

аЕ

#

9

1

r

;

M

&

"В*

•ÿ

to

ос

■i

o fc

|wj§

S' ^ й

**

'I,

■-f

f.

го)

*£

* *v

:«Н ?

й'|

З&я

|:ä*

ЯН

■JL

.Ж-f'; -

iferb

*т$

jAvïJF¹

'■•JW'

\ Ш-

-i ^

I Шл

л

'    *'i

- I

srA¹-

ЙГ-

¥ш

..

7Ä1

iSfi

⁴>

F:fe<a

, w$

Sc^-->.'.r;r a

,«V #

a

.«i

k?J

II

^X»*v -, ’

A

Ш

;*•

*év

ШШ

*Ê

SSSST.

*JK

J

pl

i<

•*w

*r-'

лу<

kl*V'

Pfj

fc

Vv

' .■

J[

æI

V* j

a.

ks

Fi

i⁴ *

!.<

«Г 11 fc Jfa

li

!f

slrv

il

X; Й

.i

tv >]

5%

jfc:

■f.

ta*V

Чо»:

* "'з

M

эо

>•

• I •

I

fl

•• W'1.-    ■* '

■rwsM

■ aMI

‘WL—.

CARPACCIO: DZIECIĄTKO JEZUS W ŚWIĄTYNI. (AKADEMIA)

PAOLO VERONESE: MATKA BOSKA I ŚWIĘCI. (AKADEMIA)

GIOV. BELLINI: MADONNA. (AKADEMIA)

îfvJ

Я «*■»    #\ *'•■

i Й§| |Л} ^

Sî-'*' .

'i J

VE

K 41

r- •

Ж,

"I

? _. *щтт

ГИ

у;

i» ГР

ÜEilîl ¹¹ i

i 1

РЖА

Ы:

Г-

fo t

И AMi

1 'i э

>. J

WG

' 4J

If

,1

у*! -

....

г $»fï

l«y

Ł • I #%

in! ш

ш!

ifsass*

“ЖТ»

и

л^и⁴

Щ ЩШ& „Лу.,а(

|3>f4R»ÏP]

4-*;

«г;

-ii

ÄfT.;

i# р9|

S'-

: *£

КграгШ

é*

im

if

ff В К Asf=*flfgf

w^

ÿ»

ЭИЬ

">

Kk*

4*l -rïàjK: -i—

“%--

•> W;

•M.

Г*: -J

,,

JK£* :~2ЙГ

?_ -...■ -——

Si . &ШВО&: Ш

Fini

gÄ⁴ ' £ M

Kv

‘‘ %

/*

i*

'S«

~ф,. *t, -**0i*%*ęi «Й’а*Р'^'* 'ч^ЗЙ*⁸*' «1ф00*'

4M

йЙ

■ li

МЁШР Щщт

s*

ян

L~,

i"

■ •>*>>

⁴1,

..

-■Щ

1 li

\v

ikv

gW

SCUOLA DI S. ROCCO.

L. BERNINI: KARDYNAŁ SCIPIO BORGHESE. (AKADEMIA)

TINTORETTO: DOŻA ALV1SE MOCENIGO.

(Akademia)

Zattere i KOŚCIÓŁ dei GESÜATI.

KOŚCIÓŁ DEL CARMINE.

TINTORETTO: UKRZYŻOWANIE. (SCUOLA DI S. ROCCO.)

ozdabiał dozę pierścieniem św. Hermagorasa, godłem

Przed nami wznosi się tak często opiewany most Ria

znamię starożytności. W XV. stuleciu otoczono je w

piękne, plastyczne dekoracye, które wraz z mistern

tich i Sforzów; sięga on VIII. stulecia i rzucony

figurę papieża Marcina V., dłuta Jac. da Tradate,

ściowo ją przerobił Cristoforo Solari. Cokoły zdob

dino Valentino, w którym spostrzegamy czarowny, w

ciągnie się szereg otwartych łuków z odkrytemi log

chóru (Bentivogli) zdobi bardzo dobrze zachowany,

W dalszej podróży z Loreta przez Assyż do Perugii,

Florencya: Galerya Uffiziów.

W pierwszej sali spotykamy Giorgione’a „Koncert“ (

jedno z najszlachetniejszych dzieł Piotra Perugino

według planów Florentczyka Ammanati’ego, w dalszym

wresz-

na

marmur - musiała

na

inkrustowanym marmurem ; pod względem architektonicznym zajmującym jest tutaj kwadratowy chór z kopułą, oraz oryginalne sklepienie drewniane, zdobne w bogate złocenia i ma-laturę.

ozdabiał dozę pierścieniem św. Hermagorasa, godłem zwycięstwa. Na pamiątkę tego, tak ważnego dla potęgi Wenecyi dnia, ustanowiono sławną na cały świat uroczystość „zaślubin doży z motzem Adryatyckiem“, która odbywała się corocznie, aż do upadku Rzeczpospolitej, w dzień Wniebowstąpienia Pańskiego. Bucentoio, okięt, na którym główna odbywała się uroczystość przystrajano z nadzwyczajnym przepychem. O świcie uroczystego dnia rozlegał się dźwięk dzwonów wszystkich wieź la-gunów, strzelano z wszystkich dział arsenału i obwarowań na Lido. W południe wyruszała wielka procesya z heroldami i trębaczami ku I iazzeccie ; tutaj oczekiwał na nią Bucentoro, olbrzymi galar 30 m. długości, o dwóch piętrach, z których dolne posiadało 160 wioseł. Setki gondol i bark towarzyszyły zwracającemu się ku morzu Bucentaurowi. Patryarcha błogosławił ślubny pierścień i podawał tenże następnie doży, który go ciskał w morze ze słowami: „Desponsamus te, mare, in signum veri perpetuique dominii (zaślubiamy cię morze na znak naszego prawdziwego i wiecznego panowania). I pomimo tych pyszałkowatych samochwalczych słów, związek ten zerwał się dopiero po upływie ośmiu stuleci.

Jeśli ktoś pragnie dojść do głębszego zrozumienia sztuki włoskiej, musi przebyć długie lata we Włoszech, studyując pilnie ai cydzieła rozmaitego rodzaju, rozrzucone po całym półwyspie. Tylko dla niewielu jest to dostępne. Dla tych, którzy me są w stanie całego szeregu lat poświęcić zwiedzaniu Włoch, a piagną jednak pewną korzyść odnieść z tych odwiedzin, jest to jedynie możliwe przy pomocy takiego, jak nasze dzieła,’ mogącego im służyć, albo jako przygotowanie do podróży, albo jako środek pomocny ku zapamiętaniu wrażeń tejże, lub ’ cie jako jedno i drugie.

, Samo przez się rozumie się, że nie można dać na niewielu kartkach wyczerpującej historyi włoskiej sztuki. Jednakże nie-zbędnem było podjęcie próby skreślenia w krótkości rozwoju sztuki, przedstawienie bowiem Włoch bez ich pomników sztuki, vyydałoby w rezultacie dzieło pozbawione ożywiającej je duszy! Żaden inny kraj na świecie nie jest tak ściśle spojony ze swoją sztuką jak Włochy; gdzie indziej uchodzi ona za własność duchową prawdziwie wykształconych ludzi, tutaj natomiast jest ona W}4worem całego narodu i kraju, z którego powstała i zkąd bezustannie czerpie nową do dalszego rozwoju zachętę.

Zaczynamy od architektury. Najstarszy, bo dziesiątego stulecia sięgający typ chrześcijańskiego kościoła, bazylika, powstał po części pod wpływem Wschodu, z pierwowzoru rzymskiego prywatnego domu i składał się z wyższej nawy środkowej, zam-kniętej absydem z półkolistą nyżą i oddzielonej od niższych bocznych naw szeregiem słupów. Między fasadą frontową kościoła a otwartą kolumnadą znajduje się rodzaj dziedzińca, zwanego Atiium, przeznaczonego dla pokutników. Główne ozdoby mieszczą się wewnątrz kościoła, strona zewnętrzna jest ich zupełnie, pozbawioną. W obrębie właściwej Wenecyi nie znajdujemy żadnych godnych uwagi pomników tego rodzaju architektury ; są niemi natomiast katedry w Murano i Torcello.

Po stylu bazylik nastąpił z kolei t. zw. okres bizantyjski, co nie znaczy jednak, aby wpływ bizantyjskiej sztuki stał się miarodajnym, nie zdołał on bowiem odjąć sztuce włoskiej charakteru opartego na starożytnych podstawach. Jednakże za jego panowania, sięgającego do połowy jedynastego stulecia, zniknęły w bazylikach prawie zupełnie boczne nawy. Całość przedstawia zcentralizowaną w sobie olbrzymią budowlę, w jej zaś wnętrzu znajdują się cztery w kwadrat ustawione główne łuki, które podtrzymują dominującą kopułę. Styl ten najwybit-niej występuje w Wenecyi w kościele św. Marka. Od jedynastego do trzynastego stulecia panował styl romański, odznaczający się głównie swojem dekoracyjnem rozczłonkowaniem.

Uboższy pod względem śmiałości pomysłów i nowości kon-strukcyi od romańskiego stylu po północnej stronie Alp, odznacza się on we Włoszech prawidłowem, najbardziej do ideału piękna zbliżonem wykonaniem — szczegółów. Wybitnych jego typów dostarczają nam nie kościoły, ale pałace wene kie. Głównymi przedstawicielami tego stylu są pałace Farsetti i Loredan, zamienione obecnie na ratusz. Oba one stoją przy Canal grande. Również w romańskim stylu przy Canal grande, zbudowany jest Fondaco dei Turchi (str. 20), w którem dzisiaj pomieszczono Museo civico. Nazwa tego budynku, powstałego prawdopodobnie w jedynastym, a nie jak wielu twierdzi w dziesiątym wieku, pochodzi z tego, że służył on w r. 1621 za oberżę Turkom. Przebudowany on został r. 1880 przez F. Berchet, na którego pochwałę podnieść należy, że z pietyzmem zachował styl pierwotny gmachu, co się we Włoszech nie często zdarza. Architektonicznie zajmującą jest hala środkowa, o wysokich łukach, ku kanałowi zwrócona.

Następujący po romańskim styl gotycki, panujący głównie w wiekach czternastym i piętnastym, przybiera również po obu stronach Alp odrębne cechy. Na północy stanowi on zasadniczą podstawę swojej epoki, na południu jest tylko szatą zewnętrzną. Tutaj występuje jego poważna charakterystyka, a mianowicie: z każdej strony fasady potężnie wznoszące się ku górze, ze ścisłą niemal symetrycznością budowane wieże i mocno występujące szkarpy, które miejscami prawie lub zupełnie zanikają. Subtelny atoli znawca sztuki przyzna, że jest to umotywowane zupełnie odmiennem otoczeniem. To, co odpowiada z tej strony Alp ponuremu częstokroć niebu, dziwne wywierałoby wrażenie tle miłego i wesołego krajobrazu włoskiego, z którym harmonizuje^ znowu hojne, omal że nie rozrzutne, zastosowanie ostrołuków, wieżyczek i szczytów. Także różnica materyału budowlanego — na północy granit i pokrewne mu rodzaje kamienia, na południu śnieżno - biały, lśniący

w wysokim stopniu wpłynąć na ukształtowanie całości. Najznakomitszą budowlą wenecką z owej epoki jest Palazzo Ducale (Pałac dożów. Str. 4 i nast ) wraz z wielu innymi świetnymi gotyckimi gmachami.

Tuż obok, nieco tylko w tył cofnięte, spostrzegamy Seminary urn ; zanim mu jednak poświęcimy naszą uwagę, musimy wpierw zająć się bezpośrednio z architekturą związanemi : rzeźbą i malarstwem. Pierwsza obudziła się dopiero do rzeczywistego życia po epoce gotyku we Włoszech. Nie odnosi się to jednak do Wenecyi, tu bowiem spotykamy już w połowie czternastego wieku rodzinę Masegne, a w połowie następnego stulecia artystów z rodziny Bon albo Buon, czynnych jako rzeźbiarzy, dzieła ich^ atoli są jeszcze bardzo niedoskonałe i prymitywne ; siła twórczości nie posiadała jeszcze dość potęgi, by opanować surowość materyału. Stało się to w Wenecyi dopiero w następu-jącej epoce odrodzenia, w epoce powrotu ku starożytności.

Duch swobodniejszy wieje w tym okresie, a podstawą jego coraz silniej górujące nad rzemiosłem zamiłowanie artysty do naturalnego piękna. To stanowi właśnie główną cechę odrodzenia. W architekturze epoki wczesnego renesansu wszechwładny ten z czasem kierunek, nie wystąpił jeszcze w całej pełni. Nadto wielkie przywiązywano jeszcze znaczenie do artystycznego wykończenia szczegółów, zatracając wskutek tego pojęcie harmonijnej całości. Typem epoki przejściowej jest w Wenecyi kościół św. Zacharyasza. Budowany w latach 1456—1515, przez Antoniego di Marco i Moro Lombardo, posiada on obok trzynawowego głównego budynku i gotyckiej absydy, także łukowe, sześciu korynckich słupach spoczywające arkady. Wczesny renesans występuje w całej pełni w kościele S Maria dei Mira-coli, zbudowanym w czystym stylu odrodzenia Ściany małego o jednej nawie kościoła, pokryte są z obu stron prześlicznie

Scuola di S. Marco, również doskonały typ z epoki wczesnego renesansu, przedstawia najpiękniejszy jej rozkwit. Fasada jej wykazuje szczęśliwe przejście od architektury kościelnej do połacowej ; szczególniej zajmujące są tu płaskorzeźby. Martino Lombardo, którego rodzinie styl ów w Wenecyi ma bardzo wiele do zawdzięczenia, zbudował ją w latach 1485—1490 jako Dom związkowy; od r. 1815 jest ona mieszczańskim szpitalem. Z Lombardem połączył się Scarpagnino, twórca arcydzieła budowlanej sztuki : Scuoli di San Rocco (str. 30), słynnej z godnej podziwu, na pięć części podzielonej, marmurowej fasady. Wnętrze gmachu, ozdobione przeważnie malowidłami Tintoretta, wśród których najwybitniejsze: „Ukrzyżowanie Chrystusa“ (str. 30), odpowiada w zupełności wspaniałej stronie zewnętrznej Scuoli.

Głównym przedstawicielem rzeźbiarskiej sztu ki wczesnego odrodzenia jest Aleksander Leopardi, żyjący w Wenecyi od r. 1480- 1540, twórca między innemi pomnika Bartłomieja Colle-oni, sławnego condottiere Rzeczypospolitej weneckiej. W modelowaniu tegoż bierze znaczny udział Florentczyk, Andrzej Verrocchio. Jakób Burckhardt w swem miarodajnem dziele „Kultura odrodzenia we Włoszech“, nazywa ten pomnik najsławniejszym posągiem konnym na świecie.

O całą głowę przewyższa jednak wszystkich weneckich mistrzów wczesnego odrodzenia, we Florencyi urodzony, przez długie jednak przebywanie w Wenecyi, w Wenecyanina przeistoczony, Jakób Sansovino (1477—1570), mistrz właściwego renesansu. Pod wszechwładnym wpływem Bramantich na całe Włochy bierze w architekturze ponownie górę kierunek poważniejszy. Poprzednie nadmierne rozmiłowanie w ozdabianiu szczegółów, zostało ograniczone; części budowli, które przedstawiają myśl przewodnią, wysunięto bardziej na plan pierwszy, co spotęgowało wrażenie całości ; ta całość dzięki temu nosiła cechę większej powagi, skupienia i zjednoczenia.

Uwidoczniało się to w wyższym stopniu w pałacach, użyczających większej swobody twórczej sztuce, niż w kościołach, gdzie kopułami uwieńczony grecki krzyż o zaokrąglonych kończynach ramion tworzył typ, od którego zbyt daleko odstąpić nie było dozwolone Z dzieł Sansovina, spełniającego przez lat 41 urząd weneckiego miejskiego budowniczego, do najwybitniejszych należą : Libreria, Zecca, Loggetta ; pałace : Corner della Câ grande i Manin; wnętrza kościołów: San Francesco della Vigna, San Giuliano i San Giorgio degli Schiavoni.

Książnica św. Marka (Libreria), tworząca obecnie wraz z sąsiedniemi Nowemi Prokuracyami królewski pałac, uznaną jest przez wielu znawców sztuki za najwspanialszą budowlę świecką Włoch. Składa się ona z podwójnej hali łukowej, wspartej na słupach przysadzistych w staro-rzymskim stylu, któremu wenecka pałacowa ornamentyka specyalną nadaje cechę. Nawet zestawienie doryckich słupów w dolnej, a jońskich żłobkowanych w górnej części hali, jest nader śmiało i szczęśliwie pomyślane. Nigdzie też połączenie stylu starożytnego z nowożytnym nie jest bardziej wdzięczne i swobodne, jak tutaj. Z wnętrza gmachu wyróżnić należy sufit sali bibliotecznej* przedstawiający cnoty, sztuki i nauki, a nadto wspaniale urządzone pokoje królewskie, głównie salę przyjęć królowej (str. 20). Do Książnicy przytyka z boku Zecca, niegdyś mennica i skarbiec państwowy, dzisiaj sala zebrań Izby handlowej ; budowa ta o wybitnie surowym i poważnym charakterze, posiada przepiękny podwórzec. Z rzeźb Sansovina zasługują na szczególną uwagę czterej ewan-gieliści w kościele św. Marka.

Niemal na jednym poziomie z wspomnianym artystą stoją Sanmichele, rodem z Werony, twórca weneckiego wspaniałego pałacu Grimani, obecnie siedziby apelacyjnego trybunału, i Andrzej Palladio, Wenecyanin, w którego dziełach najsilniej się uwidocznił zwrot ku starożytnym ideałom. Najwybitniejszemi budowlami jego pomysłu są kościoły: San Giorgio Maggiore, San Francisco della Vigna i Redentore. Z architektów wymienić jeszcze należy Wincentego Scamozzi, który dokończył Książnicę św. Marka w duchu Sansovina i zbudował Nowe Prokuracye, z rzeźbiarzy natomiast Aleksandra Vittorię z Trydentu i Canovę, którego projekt grobowca Tycyana posłużył za model pomnika dla niego samego. Oni zamykają szereg najwybitniejszych weneckich architektów i rzeźbiarzy. Z nowszych budowli wyróżnia się jeszcze kościół Jezuitów (str. 30), wzniesiony w stylu ba-roccowym, wewnątrz cały z marmuru i Verde antico. Do interesujących, acz pozbawionych czystości stylu, należą ponadto kościoły: S. Maria del Carmine, dzięki swojemu wyjątkowo bogato ozdobionemu wnętrzu, opodal leżący kościół św. Śebastyana ze sławnem „męczeństwem św. Śebastyana“, pędzla Veronese’a (str. 17) i w stylu odrodzenia przez Moro Lombardo zbudowana świątynia S. Crisostomo z arcydziełem Śebastyana de Piombo, przedstawiającem patrona kościoła w otoczeniu innych świętych (str. 22)

Dorzućmy jeszcze kilka uwag o weneckiem malarstwie. W roku 1440 założono na wyspie Murano koło Wenecyi szkołę malarską, która wniosła cieplejsze tchnienie do panującej dotychczas twardej bizantyjsko - weneckiej techniki i zapowiadała rozwój nowego kierunku w malarstwie. Jan i Antoni da Murano malowali wówczas wielki obraz Madonny z dzieciątkiem Jezus, czterma aniołami i czterma Ojcami kościoła, okolony wspaniałą architekturą; później zaś Ukoronowanie N. P. Maryi w otoczeniu Boga Ojca, świętych, ewangielistów i chórów anielskich. Bartłomiej da Murano przezwał się od roku 1459 Vivarinim i tworzył już tylko postacie w duchu pobliskiej padewskiej szkoły, np. Matkę Boską piastującą na kolanach śpiące dziecko. W r. 1460 przesiedlili się bracia Gentile i Jan Bellini z Padwy do Wenecyi i stali się założycielami specyalnie weneckiej szkoły malarstwa. Gentile występuje w swoich dziełach jako przedstawiciel odtwarzającego wiernie naturę weneckiego rodzajowego malarstwa ; charakterystyka pełna życiowej prawdy, swoboda w ugrupowaniu i wiernie zachowana perspektywa, jak również czysta harmonia barw, stanowią właściwość pędzla tego artysty. W pracach jego brata, których dwanaście posiada Akademia w Wenecyi, przebija się raczej poetyczny i religijny nastrój weneckiego malarstwa. Antoni da Messina wprowadził w Wenecyi w r. 1473, w miejsce malarstwa alla t< трога, malarstwo olejne. Za mistrza tej nowej techniki malarskiej uchodzić może Wiktor Carpaccio, który w latach 1490—1495 namalował w dziewięciu wielkich obrazach legendę o św. Urszuli. Do wybitniejszych artystów zaliczają również Catenę i Bissola; najwyższego jednak szczebla dosięgło weneckie malarstwo w osobie Tycyana Ve-celli, którego „Wniebowzięcie N. P. Maryi“, „Matka Boska idąca do świątyni“ i „św. Jan Chrzciciel“ należą do najświetniejszych arcydzieł sztuki światowej. Obok niego pracują Palma Vecchio, Bordone i trzej Bonifazio. Tintoretto pozostawił wprawdzie po sobie kilka arcydzieł, jak n. p. „Grzech pierworodny“ i „Śmierć Abla“, malował jednak nadto pospiesznie, więc też znaczna część jego licznych obrazów posiada mniejszą wartość. Inaczej rzecz się ma z Pawłem Veronese, którego pełna światła harmonia barw i życiem tchnące postacie, zbliżają go do Tycyana, zachowując przy tern zupełną odrębność. Słowa powyż sze stwierdza jego przepiękny obraz: „Uczta u celnika Levi“, pierwotnie przeznaczony do refektarza Dominikanów św. Jana i Pawła, uznany atoli przez mnichów za zbyt światowy, staje się później ozdobą Akademii. Niemal równie Sławnem jest drugie jego arcydzieło „Przenajświętsza Rodzina“, gdzie szlachetne ugrupowanie i przedziwny rozkład barw wywierają na widzu niczem nie zatarte wrażenie.

Jeżeli chcemy nabrać wyobrażenia o pałacach weneckich, z których o kilku już wspominaliśmy, niezbędną staje się wycieczka po Canal grande (str. 18) od Piazzetty do dworca kolejowego i z powrotem. Unikać atoli należy oglądania ich wszystkich za jednym razem, nawał bowiem odbieranych wrażeń gmatwałby je i zacierał.

Odbywamy zatem w myśli przejażdżkę gondolą po kanale — na coś równie pięknego tylko Wenecya pozwolić może — skupiając całą naszą uwagę na stronie lewej. Tutaj wpada nam najpierw w oko Dogana di mare, główna komora cłowa (str. 17). Gmach ten, rozpoczęty przez Józefa Beneni, skończony w roku 1782, z Fortuną na globie ziemskim, podtrzymywanym przez Atlantów, na szczycie wieży, wraz ze swoją dużą loggią, wygląda bardzo dekoracyjnie na ogólnem tle miasta (str. 17)

Po nieco w tył cofniętem Seminaryum następuje kościół S. Maria della Salute (str. 17), wzniesiony w latach 1631 — 1687 pod kierownictwem Baldwina Longhena w stylu późnego renesansu z pewną domieszką baroccu. Ten ostatni występuje głównie na zewnątrz budynku o dwóch wieżach i dwóch kopułach ; większą czystość stylu spostrzegamy natomiast wewnątrz świątyni. Większej wartości są znajdujące się tu malowidła Tycyana: nad ołtarzem św. Marek i czterej inni święci o nader szlachetnej charakterystyce głów, którym brak jednak artystycznego wyrobienia, cechującego późniejsze jego prace, oraz trzy plafonowe malowidła: „Śmierć Abla“, „Ofiarowanie Izaaka“ i „Dawid zwalczający Goliata“. Te ostatnie przypominają pędzel Correggia.

Minąwszy most łańcuchowy docieramy do Akademii di Belle Arti. Gmach ten, niegdyś klasztor, kościół i szkoła zgromadzenia di S. Maria della Carità, nie przedstawia żadnej artystycznej wartości, kryje jednak w swych murach jedną z najcenniejszych galeryi obrazów świata, przeważnie z prac weneckich mistrzów złożoną.

Pierwsza sala obejmuje tylko dzieła starych mistrzów, których szczegółowy przegląd odkładamy na później. W drugiej uderza nas główne dzieło Tycyana „Wniebowzięcie N. P. Maryi“ (str. 28). Zachwyt rozpromienionego oblicza Madonny, która na jasnych obłokach wznosi się ku niebu, wdzięczne główki i postacie rozmaicie ugrupowanych, otaczających Ją aniołków, pełne wyrazu głowy spoglądających ku Niej z tęsknotą, lękiem i czcią zarazem apostołów, płonąc i czarując bogactwem barw, właściwem nieledwie samej tylko szkole weneckiej, wywiera na widzu niczem niezatarte wrażenie. W tejże samej sali znajdujemy Veronesa „Madonnę z modlącymi się do Niej świętymi“ (str. 29), której szlachetna koncepcya i wspaniałość kolorytu zbliżają obraz ten do dzieł Tycyana; dalej Jana Belliniego „Madonnę na tronie“, w otoczeniu rozmodlonych świętych i trzech aniołów, siedzących na stopniach tegoż tronu (str. 29). — Jeśli Bellini nie posiada zalet właściwych dwóm wyżej wspomnianym artystom, to w każdym jednak razie przebija się w tern głów-nem jego dziele subtelność uczucia i harmonii, nie mogąca ujść oka znawcy. Przedewszystkiem podnieść należy mistrzowskie oświetlenie postaci Madonny, które czyniąc z niej punkt środkowy obrazu, nie psuje jednak wrażenia jednolitości. Umieszczono tu również arcydzieło Tintoretta : „Św. Marek uwalniający chrześcijańskiego niewolnika z rąk jego prześladowców“. W zadziwiający sposób rozwiązał artysta trudne zadanie przedstawienia w niesłychanem skróceniu zlatującego głową na dół z nieba świętego, co pod ręką mniej utalentowanego malarza mogłoby przybrać karykaturalne kształty. Niemniej godną podziwu jest wywołana z pomocą oświetlenia doskonała charakterystyka poszczególnych postaci. Godnie współzawodniczy z temi arcydziełami Carpaccia „Chrystus“, z pełnymi czarującego wdzięku trzema aniołami. W dziewiątej sali spostrzegamy sławny obraz Pawła Veronese : „Chrystus na uczcie u celnika Levi“ (str. 3), nieporównany pod względem spokojnego, pogodnego nastrojui przejrzystości kolorytu, ale niestety uszkodzony. „Apoteoza bitwy pod Lepanto“ (str. 15), pędzla tegoż artysty, odznaczająca się znowu wspaniałymi efektami świetlnymi, znajduje się tu wraz z jego „Zwiastowaniem“ (Szczegóły str. 26). Portret doży Mocenigo, malowany przez Tintoretta (str. 30), pojęty bardzo oryginalnie, tchnie powagą i godnością. — W sali dziesiątej rzuca się w oczy Bonifacego Veronese „Uczta marnotrawnego“ (str. 26), pełna świetnej charakterystyki i przejmującego kontrastu między zbytkownym przepychem z jednej strony, a nędzą żebraka z drugiej. Także Tintoretta „Chrystus i jawnogrzesznica“ (str. 26) cechuje oryginalność i wielka subtelność wykonania. Interesującym jest wzór do Canovy Herkulesa i Likasa (str. 22), którego oryginał ozdabia galeryę Torloni w Rzymie. W obrazie Tycyana „Św. Jan na puszczy“ (str. 26), występuje jak w źadnem innem dziele wielkiego mistrza nadzwyczajny czar jego pędzla, tak odnośnie do kompozycyi, jak i wykonania. Malował on tenże w 78 roku życia. Z kolei zwracamy się ku obrazowi Pordenona p. t. „Apoteoza św. Wawrzyńca Giustiniani“, patryarchy Wenecyi. Jest to jedno z jego arcydzieł, pełne silnego, ale nie przekraczającego nigdzie granic estetycznej miary realizmu. — W loggii Palla-diana znajduje się charakterystyczny „Kogut po walce“ (str. 22) Hondekoetera i biust kardynała Ścypiona Boghese, dłuta L. Berniniego (str. 30). — W sali jedynastej mieści się znowu ostatnie dzieło Tycyana „Marya opłakująca Chrystusa“ (str. 26), wykończone przez Giovanna. Jedynie obserwowany z większego oddalenia, wywiera ten obraz właściwe wrażenie i zdradza zamierającą siłę mistrza. — Salę szesnastą wypełnia całkowicie „Historya św. Urszuli“ Carpaccia. Szczególniej wyróżnia się tutaj Powrót angielskich posłów na dwór ich króla (str. 25).

I tutaj również napotykamy szlachetny i silny realizm. — Sala siedmnasta posiada dwa arcydzieła Jana Belliniego, a mianowicie : „Madonnę z św. Pawłem i św. Jerzym“ (str. 21), oraz „Madonnę ze św. Magdaleną i św. Katarzyną“ (str. 21). W obydwóch występują właściwe Belliniemu zalety : z wielką swobodą zastosowane efekty świetlne i głęboka, udzielająca się widzowi, uczuciowość. — W tej samej sali widzimy Mantegny „Św. Jerzego“ (str. 26), który mimo pewnej surowości w traktowaniu, odznacza się subtelnem wykonaniem szczegółów. Pragnąc z wędrówki po salach Akademii odnieść wzniosłe wrażenie, zakończmy ją przy obrazie Tycyana „Ofiarowanie N. P. Maryi“ (str. 23). Malowany z artystycznym rozmachem, użycza pełnej plastyki nawet drugoplanowym postaciom i jest niezrównany jako przedstawienie wspaniałego weneckiego pochodu, któremu religijny motyw służy jedynie za wybieg.

Płyniemy dalej, a oczom naszym ukazują się pałace Rez-zonico, Giustiniani i Foscari (str. 18). Pierwszy z nich należy do schyłku odrodzenia i posiada, od dołu do góry idąc, dory-ckie, potem jońskie, a wreszcie korynckie słupy. Obydwa pałace Giustinianich są gotyckie, jak też i ostatnio wymieniony Foscari jest typowym weneckim gotykiem. Obecnie stanowi on siedzibę Szkoły handlowej.

Ukazująca się później Riva del Vino jest zwyczajnym celem regat, które w Wenecyi należą do główniejszych uroczystości ludowych ; podczas nich występuje w całej swej wyrazistości hałaśliwa, ale swobodna wesołość Wenecyanina.

Przeciwieństwem regat są procesye (str. 17 i 20), odbywające się mimo olbrzymiego przepychu, z uroczystą powagą i nabożeństwem.

fi

*

ЖШ

Là

K

e»'-

Э

►i>

V*

f

f/

fi

"

\

'

f;'b

»

•ar

Targ warzywny i kwiatowy.

Odyseusz: Archeolog. Muzeum.

%

13

1

X

b

H

L'C

Щ

a

^^ÆjâBb

B*T

:

'

S

.

i

ы

I

Я

S

K

ti

^4

ЩЖ

Ж,

I

Ий

№

s

ISŚ

■Ы

ТГрТ

В5йййк»---Г7

f

И*¹

» j

j

м

»AS'

рг

I

~т

I

а

f яятлг?

ШгМ Ж

п

г

'-ТЧ

t

f

M

.

r<

ira-%

g

17

«i

■s?

mmm

/

V. i: J

m

es:

vf-,

A’

L

mm

ж

Sft»

Y?

•F

m

4»

Sii

i

и

щ

jilULM.,.q « * „1

b. _

vj

Ж-Я

i

b-

*Ù

1

►a i

à

2

f «

U

A

yfC

V

jM_-

■ *

ihr "

^ V*v

Âl

V

!.. - ,,

Я

s.-'

*fi

|s

I

>

-

зГ⁻

>4

! Г. *

N

.

*

L-r'

‘W~'*r

a,

v':

Si.

5T?Tf“r

fl

m

Æ

Р1Ж

smp

■f=\

Ий

!

j

N

Y**

»

*-^Cs

£î5^*

w

Œ$

M

4!

шш

Ш

f ûi

Ł

*é#

H

* «i

f

à)

4

f

r

\

M

Vf №

eme—

cb

*

I¹

V

™ *■* Z

i

e

Ł

ï

ïï

v». ą

:

'(Л

M

.

ННЬш

ШГ

-•n

j

м

Ц

ri

S

л~

тК

!

W

wmf §

Г4

И

**•*

(

6

1

i

m

гг

■

>г

J

з.

щ

7

i

Kanał S. Trovaso.

Grobowiec doży Tommasa Mocenigo w S. S. Giovanni e Paolo.

/

Pałace Giustintan i Foscari.

Robotnice.

Zegar na Piazzy.

L\

„w *

л *•'

•+***

Г"да

даз

é:

V№

Г.A

:'5

Sä

K#

Ш

I „/»SS

1er

te*

кар-

Ni

ЧЕРТ*

It

=•

\}чт

4«K

il

il;.

ли

ST#

BE

il.

Hl

VI

*>

■r

..itr

Lv,

h ЛГI..... .Г: <    Г A/..

. , мни»ütes

u :.....-

‘’wrntm" г *"'

ii

S’

I,

Г Ю:

3>

0Ж

Ш

йрУ

‘‘Я

sp-

•'

'____3L_

Г?

ИРРЩ

Ишь

ГГ

*!

PI

UV

I' -

If!

да

rrSßgf

Г*1сГ

,«z—.1 .    • ;>.-*

mt *

да

S*

ИЖ

i®

РГ

.’•Z

»,

Aàr

ЯГЛ

J? >' «

Kościół dei Miracoli

Giov. Bellini: Św. Hieronim, Krzysztof i Augustyn. Malowidło w S. Gioy. Crisostomo.

wewnątrz i zewnątrz.

Wnętrze kościoła Jezuitów.

Paolo Veronese: Zaślubiny Św. Katarzyny Malowidło w S. Caterina.

щ^шш:

*?Г®" «ГВтШ 'i

щ

Г Л 1

i

vT

т

«

? :

^r ‘- i#

- J

gSf

: ^WUSSATVMff

..

il

■■    i

1 р

к Is *5^:

II»

A

4

*ё?.«

Và.

T J*

\ g.gfffill

.

f?*

*

. i

г ,

;ji§!P

i

Я

Щ

; & л

Ш-i

..BÉÉ

rJ

.i

j

feßfeX ^

J

S;

if.;

Г

ШШШ

л•: -J.

4, ■ >.:?

SS

g

«rvv **

...

л\

Z Ш

*

La

B

sijr. •’

i " tó' *3^г

.

■él

Jf>,

Sj

¹

m

VJ

a

m

#

-

i

i

i

i »i

ЯРМЕ

m

V

л

ЕИ

âéfî

S3

mmmm

.. "L

Éfe&* ■ SS^iïti⁴^ #

ш

mmm.â

4

...*f

p.

i '%

_.....

i

«

li

.....

.

тшшт

Г

m

ï

л-

ш

SCKNteSBHfiW’

Mif

L#

i

L

L.

m

Гщ

ь

JM.

•f'^-

Łd

1

⁴

к

i

:

Äj

к ^

НИН

:

m

:i

I

*«*,: ::*т*ш*«

ЙЫММ|

ИИ

Й1

Gïoy. Beltjxi: Madoxxa. Obraz w S. M. dei

S

-m i

4

.. ;•,

: JP

ÉP

/1

f

I

::r,

TM>

..... ж\

. i

Pi

i"

■

» f J

v'V

Л

<r

г/

я

'•,

r

НИНИ|№Ч>«ЙВ

S

À

a

’Шь-

IW

• л

i

A

m

Wm

2^ай^1**й^Ь- V.-

BF4gg

Tycyan: Madonna rodziny Pesaro. Malowidło w s. m. dki Fraki.

• *$r

V ..."

ЯЩ

иг

^ A Jl

$êM%

»Uri

Wm

;fâj

?я

if!

Aj

Q

vT *-Sr*4

V,?. I

Tj

:■

- romrim,

и!

/

V г'ЛЬ>

Щс

:;ä

fi

i 'li

ЙМ i

||Ш I

,!й- U ! —M

щт a

ja

WMÿjL0/0

Ж;Щ

V,

__

-u

.•ii

r

■Vs.

.yf

■f-

ki

e:

LJ

ii

li

î AUA.ÎSÂ-;

1*1»

■=;.

та-

\ 'æ

âKtt

МШ

-Sa?

11

> Ш1

S 1!

i mm*

s.

il

F:r

iîtL

QiTT

*1

УГ

il

il i

yp:

vc'

fed

vj

»•.

si

,'ï4

:щг

f]

TT

i,

rjj

'D*

»#4.

u]

If

И»

Hfe *

iSÎ.

mm

an

P*

U.

ГШШШ

-L--

"m

Ëé

...

1' "

•1 * -?A-A    -    %»

<t_fl

“ i

USrt'-jMh'

ü*J-4L

Si

PAâ

Palma Vecchio: Św. Barbara. Malow. w S. M. Formosa.

P. Vecchio: Św. Sebastyan Malow. w S. M. Formosa.

Schody kręcone w pałacu Contarini-Minelli.

Kościół Greków.

Kościół Św. Zaciiaryas”A.

Giorgione : Burza. Malow. w Galleria Giovanellt.

S. Marta Formosa.

j»:

3as

■-

fei

Sf

X-i)

s'

Рп$

"тчК

»is

■i*

•s

*-и

s'. i * * ff*

ii

щ è#¹

Vïi

ill

i! л

■- ;

ШШ

■г.*|»ГгП^

;r

l!fl

.ę.

9»;

jf^eilüülf * 41 ■ •.

ft

£

W«D

>1

JtKdÉ»

•Ji;

•:

!

*■

mm

щ:

«нииа.н

SM

'•

1СЩ|. !

'*

\ V

' -ii

tW:

41

-i

КБ

rm

r.

fi

я:

к73

ЁЙ

f-d

kG

Uy'J

ж*

2Ш

Штат

*4к

■4

■3

:îv

131

„Я-й

щ -.......‘I :T^i 'ШЩзЩтк

I___

гя<

if

— ■:

Ł-.-gg

5ЯЫ

II

§ Ы

«м

vl.

X-

VÖ

a' m

SI

MMWliWWIHHWrHP

:*%?i

Lt

■V

}

шм

\*9>Щ

i' ‘‘SS&M

S. S. Giovanni e Paolo.

Część Canal grande.

Główny portal S. S. Giovanni e Paolo.

Zakttfno z balkonu.

Taro na ryby.

G. B. Cignaroli . Śmierć Racheli. (Akademia)

hT

Pb,

*4

V,-

Cm

Ms. -Ga

4.

7«k    "

щддшяя F

ШБ

’Сф-

WSu • fei- !

li

■IW

~«~zsssssss&

P«F

,>| —\7

V, "i-i

i шш

дас;{ i и

Si

trfaj

nife

!sv

I?

*йй

■«Hi

■КЩК

'§л Ч*

рГ

Esś

,0

»3»

IN

«•*

ПШ

Jmi

>м|

G;j

ea

}Э%1

•’’!

p-i

HI

» i ivi ilj и ît » rî -*

ад

mSQ

|*i *;W

•■ mm

|Щ|

oâ

■! 'эямеазш'

%"

2221'

\\

b'WÂ^Vjt

Уг

Г »,

:■

far

•k

I»

A'

fflj

'K'

A ri

ils

WföjA

\ Ik

t*

ł!w

Aï

;\v i

ь -> I

,W||

» ! li

j ЛЧ

(.

■>

к"

14¹

*mm

! ДР

fv **' <

V®!;

kVn

i.

Ш§ж

4* ’

IN

>ij

S3gg

SSEi

ijijllJ ' lilii_

W.‘

!|| И

Ш?

•vJk*

V;

NŻ

4-

,J*'

Pf I

G, «m

l,V;|

Li

IfA

1|

р*.в^

Мкй

.Л i;

SV \

_.. -i

*Lj

У}

ff

*<}

'z£*

jj-. L

|Ç

r—jap—    —'ft

I

*Эм^ 41

X 'It

Bjp'üyga

rJÇfnCTrr.mïSi k,f

П1ЛК- '>! .IliA    -i IV»

ШЪъ.м**%т<кщи'*Т?: мШ \Jk

à-4R

(Г

■ АД«-**-**-“

4|

-,

ИМЩ#»Л

rm

-A "ł

<Ш1,

ŚU

rvi

*и c

Ändufai vi niw \mfnp i"

V.

!V

T'i & ’

J>

i!-дИУ

g JE

Wma^SEZt^SESST^i

m

i .>*' i.

КГ .

4L

Grobowiec doży Pietra Aîocenigo.

Grobowiec doży Andrei Vendramin.

W S. S. Giovanni e Paolo.

я

• > / > •

■4'

- '

■J

i.

ф JŚW»: Ж

i

5 r

1 ?

»Si

Г* J*

Ы

s

7 o

' ....

Щш4

Au

44

; ;

i 'j j

I

L

,

я

;

fi?

Шь-ЛГ

,

1*9

Û

4

i

1^4

. Щ-

4

Шмш

ш|

Sr !

Й^Р

ж%

4.4

ÏÜj

Йк

Si

«

л

«Î,

L*r;

Sjj

Ш

TZ

Г

.4 KJ;«

';

r*

•V г

8É Y

43

iSmĘĘK

/Т|

II

•ж{

;ШЁжт.

№,r-jï>1

tiwrmittntit]

■ ,7

■‘Î

в

à

fi

.

If i

I

явштттшяттт

ÎÏMÂ^r^

V

-’ЧШвМ

я

i

i

.1

/

;ff

rĄ

IfiT'

' ш

9.4. 4 :

щ

■

■i

w™

P

**3

J»***

*«*N«

tMMbb*******-»-!-*-* -»**« *    G

«да*й»+

f

Æ

'*

&; m

»

W

m

1»

-*5

fl

”. •

ВД*

?À “ *

' 7 w

Ci

4P

‘ -9. ...

Z

Ш1к\

V

. ,• y

::f4

w

PS

.*:

■

ll'V-

Ш,

VA

4

i

Ж s'’ ii

ж

Йй

!

■M

m

11

/ f-ш»-

i ' ‘    ^

:

K;S

Ж

/

\

*:;В

|ÉJ

I

:.||

ШЩ!

w

ШЁткжЩ

i;

; !'~

;

■ :-: •---

f~ i_

М i Î ■:

КЯК

т

!

щ

’» . •• •* ~

ш

I -А

Ш

■

|й||ра1ша

|<$!|

;э

" Щ

Щ

1

.

pftGi

i

#

- "Л

г ?

É

4

_.J

Cf IP*

1

f:

■

«N

::

J

. !

■fri

f-i

1

«

■ у!?.

I

-

• / j

‘

кш

! U- WÈ.

Pf

1 rr

⁴ vm ш

fc

SS5R|y

ы

MW|*P^? ■*

ii.8:ft:»WjlÉg

i

i-«

»

V

'

щ

:

Vßm-

■ }

W

■ ••

-

. . - >

si

'

?-:y

4

X7

.C J

Ш£ё€&Ш%    ' G .. • ,    ..'. ■;- .:.л,

»

' ' *

ć ■

Główny portal szpitalu mieszczańskiego.

I

К*гч-¹

H

ж

: 4

i

W

' .

4 4

4]

*

ЧЙС

M

>41

ЯШ . .....

ф: -fi

м

i'

' J

Lai

К »V.

«

V

i *‘.*v

ii

iuwr -

Fri-siî

?

4    :";>

P

i-

ш

i

'4* ”

k _

Щ :vę

‘■5*3lŚfe

<T

>i ь

i¹

I

tJ

i

h»

м

В

V

Л

1.

Pomnik wodza Colleoni’ego.

:

Щ1

ЩЦ

m

’

У

f

* 4

Щ

■>> îf

ai у

.

■’ F-i

r

i IR

К

fl

■

I

fy

1

4,

7

P»

.t

W.

Al,

щ

'Ь^Ф-

Ifer

'Vj

m -

f

F .ja

1

> ■?

w

щ

li

Ш

1

-

m

-»

ii

■

ik

o

T

Ч-

li

•p; ,

^SÊÊk

<>

m

11

\

A*

Ш ц

I

&

*Ł'

II

V

Ir

7?W-

■5s

i

2F^

II ' и mi iiiniwr

s-Л

№£ ⁴

\;|

mi

ÏM \

fcl< к

MlVi

%s

•j

a/

wm

I

Vf '■

IR

ł

A

шШ

rl

i

\

: >>»

v ‘ 4*

' “ ' r>-'    ■

%»

" r

“fu

4

V.

a

4

«ÜS

2

't

у

G

Ё,

№

Ш%1

Я

łi

* !

O

■

i-³ A .

lU'

i . vr-

гм

pi

■

ffiSF

0

31

y

#■

^ y.#..

Ä.

<

Г.щ

cl

i

si

-

Î

Г s ,.«1

враг’

К; #

•V

1ÉIÉ

и ■    ■

A

I

1^1

!»

*ü

S&^Si

¥

|Й

æ > ':

§Щ; , ._.

Уд

I

'

■ĄI..»l.|nnrfH..WU

['■>}

Ш.Щ

m

Л

mt

• 4»

ff

sÄl

t.i

iS--:,

&

31

8

9*

J

F

Ei

a

P :

1

■"«jarr ^-4Г

W

:

/

:*i

4*» -

:,

Grobowiec Canovy w S. M. dei Frari.

i

s

b-

»

К

r,

*

У

ж

I

ff

je

gy:

■

jit;

t

f?

■ p

и

₄

S. Maria dei Frari.

Trzej królowie. Płaskorzeźba marmurowa w S. S. Giovanni e Paolo.

B. ViYARiNT : Tryptyk w S. M. dei Frari.

ггууфтттц

ST7!

Km i

»fl

щр j|

IF

aH

►i

aen

t,£

,1

41

•gg

p¹

ЩШ

тай?

■‘«T

^ •* »

pwl

ШЩша

|жЧЧЧЧч»\»,

>д

[>£i

■j

fc>

ff

В»

I!

Itr

р%1я

•J

Z£T£3sm№wSSSKÈi

ut

';г:

*1

Леч •

-й

"i.- i

h'

14

■j

С'

gfj

г©1

щш

Шй

""*• SÉtefciw**»» ■

g®

У/

[3

•я

it!

ii

.f.

i® '{Щ

- Vsf S Je- '•'-г .•“

р?;

LUJ

Щк

‘Щ

jm

♦ $ Щк

\l;

к;

■Ш

SI

i#

*• ■*»

ШКУд

RI

Ijä

'!

ËjgÉ~~"

: i¹

i;

• ggâr

JJgj

Г*

i; 4

I .«ч

■

H?.¹

Grobowiec Giovanniego Pesaro w S. M. dei Frari.

A. Yittoria.: Statua Św. Hieronima

w S. M. DEI Frari.

Grobowiec doży Michała Morosini w S. S. Giovanni e Paolo.

Grobowiec doży Mikołaja Tron w S. М. dei Frari.

Grobowiec doży Francesca Foscari w S. M. dei Frari.

Tylna strona S. М. dei Frari.

Grobowiec doży Mikołaja Marcello w S. S. Giovanni e Paolo.

VA

ш

■F

•v;

p

к W.

« шяш ш

ЩМЩ

та

>

; :

ш

я

uw

r

‘

я

\ ** i

К;

И

V

ril

II

Ц

Г"

_.....ji

Ai

i

Я

I

,1

i

:as

и

S

X

r;-.

Ü¹

⁹ЩЛ1

Ш

>7ś:

I

v

Щ ' #С^?ЧйгаЛг ^ -♦* 'i

r4j

К

1*32

Fij

Z

w.,

ж

,aa

*1 J

T

Я

щ

—

щ

Pj

-j

L*'" . !

SfcÏÏ •>

1Ч-;

m

ЭЧ

Ü

ж

I

»«* . ..

à

Ж1

4vM |jc

V

,

>»

r??L

||HNÎk3^ ht

ЧИЙРГ⁷

___ ;.-.    _ -SkyC ?

m

«

A

я

■

pi

iV\

Fr

I

т*

J

.

gg|

\

# т

m

*$Ф

g?

ÏV

ГГ

%

m

fil

a

11

* V-Я

I .-; -i

Ш

^ . 43J

J

iMbjÄV

г;1

ÜË

[■;

ш

РИИИЩ¹

w, !

■,7&f

♦*75:

m

JL

MB

mm

!

K

N

4M

li!

■

!

j

! ai

M*

⁴

rf

%

"

i

i

jj

ШФ0*'

1

11

•.

Щ.

"ЗН

t

£г

J

'Ł

».i

!F

->ч

\

r-.

о ■ ■

ülu

i

I».

■

-a; s

i!

w

111

Fl

t\l

|;i

p|

U

** i

V

Цж

.J

1

I

4

!

W

m

ч

'm

|V

«

/

i

РИЗЙЗ

fc£

I

эГ.....

л* -

?

m

■

'ЗГ

■

J

f

«fir*C

—N**    ,

№::Т- :■■' ‘

S

Л

:

»

&

Ш

№

¹.' '*Ж&*    ■ f, '

G. Tiepolo: Kleopatra i Antonius. (Pałac Labbia.) Leandro Bassano: Lukrecya. (Акаоеагтл.)

Grobowiec Tycyana w S. M. bei Fraki.

Grobowiec SeipiONA Eona S. M. bei Frari.

GlOV. CONTARIM: VENUS. (A.ICA DEMI A.)

Wnętrze kościoła Św. Stefana.

:

/

■

z/Æ

'M

Я *: «*■ #%

§1^ V

Щ

ЩЩу

тШ-ïéà

V

...

TTi

i

SS

. г

P

щщтши&ш ■■

«ë=

)\i

-г

ï«$

HH

iC

P

BÊ

11

}

i

V,

ШпННВЯИНВНнНВИИ

■

#E

*..

f*

■

Tl

i

if

7

.

Giov. Bellini : ObrxG? Madonny ли S. Zaccaria.

#

Ć

ÿs

Uz

P У f

N

4F

Ч

g

EN

if

i

rw««^ ~

/(1У

\)!f./.

I

*

МВШ

#1

ï

rl

К

Hi

Lj

.. щ

'i >,p-Vi v;

Î f. - *ru ⁴

' CVÆ

P4SE

k* i?.

к •• fl

S f

t

-

. ■

:

11

*^5ïs

S

i

il

*4»

f

\

1

'

aj

I

fek

ЧГ ' ;

h

f&JM

3r

Ш

■

; 4

p

-1

,■ V

ж*.'.' T

f

ST

4

4/

TÎ4

m

I

;*r;‘

J

m l

Ь

w

“СЗ

r

¹

I

В АКЯ»

1

:

I

***»â»*«â»

Г5^г> #т_

|( ^

/

î

k?

V

feŚŁ

'i

1

i

■-T

««ЯП

i

J

W (Q

te«!

i

sä

jg£l

1Г

ii

f

i

m

':

t

э§=1гк“

¹

1

y

•P

*£

»

Ц\Щ

s*

û|S

4Я-

T

*я?

Ж >.

; --------

р

■ W I:-'“'• S\

~ШШа

~аь»Ж4

ша

I

CS

Carpaccio : Wieczerza \v К mm aus. Malow. w S. Salvatore.

Wnętrze kościoła S. Salvatore.

Grobowiec doży Francesca Venter te S. Salvatore.

A

Ш

fi ⁰ fi.

JiMlr: ж®« a

ЧЯГ

аи8

. шыш

^ ;

w,

-4И

.wsP**«

>

I

;

;

i

■m

⁽

SÖT

■ M

-

iâ

A

*

-4

-/

■t

J

'* -^T^PSPTTTT. P ; Ą JT .--г.. .T ‘ „г!Щ

' ^тавйищ'^

•ГР

■

»ШШ

Sa.

MFm

m

f

’ Щ,

ШШ\

Г

ж

-Г-.«£w

4

15

? «

Яви

J§;

jt ■

_____A3!

11

f

■

Ш1 ¹

S

L

i;

P a*

£Ь

1

..

- ...

}ф

ЧаУ'Т'

%

5#

4M

â

»

•.

УЛи

f/ I

.

Ж

•i

F-

î

I ШЕЙ ШЯ @J

>•

f.—

|.Гггл

©

mf

• ;

11

T

»

IS'

m

ШЧШ

iÄiv;

s

Ly

«

y -

■

fT⁴

",

I

11

i

itt

• ••

i

т ;

“Жз

ri

ISISfe

’ ml

ГГ

S3

S

S5=

ta

Éfc \

;

ИШ

w

зм

MS

иг

шъ

m

i

*• 'fitS

à

fer

TW'2

ф”.

ГШ³

•V

ы'

r^-pn

*V*C

'

i

ijt .V

i

4

i -îs

¹ i¹ '

11

■

I

■«

: c lr

fi

IM’I;

Vi; J

^ . as:g»

H

* — r d 5Ë

1 ² f

w

Ш

g

Ж

SA

gs».

II

! a

Г

Ml

A

-шйг.. ■

&

s.

m

даяяащ

ш ™._

; sSfiJjg

J

H

î

' ■ ,

V im

i

e

Г

L i

Ł

к;

тшшттяшм

Bä

:i

,'V

L ■

A

‘к

тт>

-» .

i

'

ć# ĘĘwM

ш

Г-,

Д; J

pH

[5ч^й<

; л»

T-

A

' ■

аж

■S

fl

3

■ 4»

1

1

i

•t*è*r*.

m -

é

. I.

Ш

ЬЩ

хЩ

iä£0&

' \y

-û:\

■

I

Ц

r*i*

ш

|Ч

ре I

»

.

*

:

"i

V

? .dkj

A

л

I

т

-    'Г.    «

■

£

- —

S -—

gjj

■н

M

;

iH

„BUCENTORO“.

Pomnik Garibaldi’ego w ogrodzie purlicznym.

Promenada w ogrodzie publicznym.

Wycieczka gondolą do Lido. Arsenał.

Zbrojownia Arsenału.

Pałac Contarini-Fasan.

Główna aleja na Lido.

Ładownia parowców na Lido.

.

Ф‘ф:

Чяи

%v

ШФ v#<U

Фурк. '' \ ' i

.

a •

SèLj

l! 111

P w

"ß*

_И ' I ,.-2ь,

■ ■¹ I ■"■> Ł -    ■

À..

ММШ

r~

i

1 •

s

4 V -, ■

Иг', //,

Ш

* 'Ш§ #• л- ЭД

\

В? 1

i-. #

Ja

V <*L

PI

hf

3b

1»

w

/

i «    «

»

« ij

l

и

i

3

i*

i y

F

ШБ

Ц**~ *

ч

iffliï: :T : ’

ць iß f

ii i I L»L

ЩШФЛ

FJÏ

4

\ w

*>    I

i

L

ч<

i ï»fÉ

'

} r

\

■\Х

m

\ •

9

vj

r

i

^

• aj

A

~ /

/* j

f '

: Ш

a

.'J

«

'

s ł<

Яв*%?

ЯрА

m

i/

?л

yj

LrjÄa    iSZ ⁴.

•ML ' # -*» - ⁴___ ■

m

1

*

Bski*£;&

5

шш.лЬ

y

1

ÏUr

n

ЯШ

A

4

ii

I

m

jgl

К:

У

Pf

Bill

F

mii

î iil

i

Y

ч

ш

Hkéméi,

*.» *i ■

1 V-

*=!

»

Г

. 4

w

i

;

*> 1

V

m

[Łrl :-r .i

-.дат

>

Я

Ба

J

’ ;

.

■Ф:;

.

В

щ

±£.

••• г

i

к

I

¹V

Lat

г

I

Е-’Ч

¥j

•i

№

У

□

«.-tar*

I

.

55

ii

ШЕЯ

№

S-J

iм

i

&

\

i *

S4B

I

«г

i

.

£ LI

>

№1

л

и

i

N

j

L '

V-

m

CP

,

ffsm

ÎS

Ш

м

i

г.

I

:

w*

ÉP111 V

êLY

m

Rybak z Chioggia.

Łódź rybacka.

Wyspa S. Giorgio.

CniÔGGIA : KOBIETY Z LUDU JADĄCE DO KĄPIELI.

Torcello: Wnętrze katedry.

HANDLARZ RYBAMI.

Wyspa Murano przy Canal grande.

S. Giudecca: Kościół Zbawiciela. Murano: S. Maria e Donato.

Dziewczyna z Chioggia.

Ciitoggia: Obrazek uliczny.

•г.

&Щ

/

^/*4feÆ    ••' •*•

SVtfS®

' .дХ; ¹ :

«да

I

¹

12

ir

Щш*41 É

p?

..

ppf

Kt

//Ж*

âSi

Li

-чммашвш)

-X-i

Як

.....fi

Fl,

т*¹"^ «

4ГЧ ■

« iv.

. ‘м

• ■/

рЗ

ïf;

iM

(%

Га

'à

' » Л '■ JeJÉs

r,JJJ

fjJi

f.

*/

y*f: '

*•js

'4

Лх

Ш&

17. 7

, ?*г

jam

dm

У?

,ЙГ I ■ i hl

ЯИ

ш

(SB

и.

и?» V*

да-i

®И

г]

Kpl

3LaS1Ä4ä

Ч ’ % ;

\ 'V

•2?

Г'***’

Ш,

Ęj

2Я-

[W

.4

!s* ц

5i

»#•. .. Л

W

li

ж-

•F».

ю!

—А» .    • • <Jł чУ ЯМ I

•ïJ л

“ ł- _ 'C^BjbTr^e

jr&^jpsæ

k^Sili

y* -.• - ’#■ 5

0t£w3fc

>:АмМ**Г*±

EŒfc :

f li

. . :rm*

S |ж|

:

T -i

%т- ;

■-J

*-

-Л ■■.' "i.-v'

.T~-

é5i 1

5ЧР

ш:

W:

P¹

"" I

Ейшййа

éét ¹Ч

S&i

^М|Ж|

л

1гИг<-«

y 4-

-w -

О?

ThEViso; Grobowiec Senatora hr. Onigo w S. NiccoŁo. Maser: Villa Giacomellt. Grota.

Maser: Villa Giacomelli. Widok ogólny.

il

«aggffllI

•»

bA

pfU*

-

i*.

WÊÊÊÊÊm

Trevîso : S. NIccolo.

Castelfranco : Ruiny starego zamku i pomnik Giorgione'sa.

Arqua Petrarca: Grób Petrarci.

Castelfranco : Madonna (Giorgione) w katedrze.

Maser: Villa Giacomelli. Vkiście z świątynią i wodotryskami.

1838 —1852 przez Widzimy nieśmiertelnego

Przed nami wznosi się tak często opiewany most Rialto (str. 19). Do r. 1854 tworzył most ten, postawiony przed trzystu laty na miejscu starego drewnianego, jedyne połączenie między wschodnią a zachodnią Wenecyą. Jeszcze dzisiaj, gęsto z obu stron obsadzony kramami, jest on punktem środkowym miejskiego ruchu i handlu. Most ten o śmiało rozpiętym marmurowym luku, spoczywa na 12.000 pali.

Mijamy go. Z przeciwnej strony placu, na którym odbywa się sprzedaż ryb, wynurza się interesujący Palazzo Pesaro (str. 20), w r. 1679 przez architektę Longhena w stylu późnego odrodzenia zbudowany i świetnie dekorowany, Z kolei widzimy dawniej już wspomniane U Fondaco dei Turecki i inne niemniej ciekawe budowle, ciągnące się aż do placu mustry Campo di Marte, gdzie nasza gondola zwraca ku przeciwległej stronie kanału, której teraz poświęcimy naszą uwagę. Tutaj przykuwa najpierw nasz wzrok kościół San Geremia z przylegającym doń Palazzo Labbia (str. 20); oba z jednej epoki, ze środka zeszłego stulecia. Dalej, po mniej znaczących budowlach, spostrzegamy Palazzo Vendramin (str. 20), wzniesiony w r. 1481, w stylu wczesnego renesansu przez Piotra Lombardo ; pałac ten o ko-rynckich pilastrach i słupach, łukowych szczytach okien, bogatych marmurowych ozdobach, należy do najpiękniejszych weneckich gmachów. Po nim następuje Palazzo Cà Poro (str. 20); późny gotyk, przeładowany ozdobami, a mimo to lekki i pełen wdzięku. Znowu przepływamy po pod most Rialto wzdłuż całego rzędu różnych innych budowli. Przed oczami naszemi wznosi się okazały Palazzo Corner del Canale grande (str. 18), arcydzieło Sansovina ze wspaniałą fasadą w prawdziwie weneckim guście. Minąwszy trzy pałace : Fini, Ferro i Contarini (str. 18), z których ostatni wyróżnia się swymi stylowymi gotyckimi ostrołukami, zbliżamy się znowu do Libreryi.

Wysiadamy z gondoli i zmęczeni oglądaniem niezliczonych pomników sztuki, odbywamy jeszcze przechadzkę po Riva degli Schiavoni (str. 17), rojącej się od różnobarwnego tłumu krajowców i obcych przybyszów. Z Ponte della Paglia (str. 17) rzucamy spojrzenie na wschodnią szczególniej ztąd korzystnie przedstawiającą się fasadę pałacu Dożów, albo każemy się wieźć na Molo (str. 17), by tam zaczerpnąć świeżego morskiego powietrza, zanim zachodzące słońce zmusi nas do powrotu.

Dalszą wycieczkę po kanale rozpoczniemy od Palazzo Gri-mani a S. Paolo, wzniesionego w połowie XVI. wieku przez San Michele. Jest to okazały gmach, otoczony kolumnadą, odznaczający się prześlicznymi stylowymi kapitelami słupów. Tutaj wysiadamy znowu na brzeg, by dotrzeć do pobliskiego kościoła Dei Frari. Santa Maria gloriosa dei frari, niegdyś kościół Franciszkanów, piękna w gotyckim stylu budowla, jest największą świątynią w Wenecyi, wzniesioną prawdopodobnie w XIII. stuleciu podług planów Mikołaja Pisano. Rzut jej poziomy przedstawia się w kształcie łacińskiego krzyża o trzech wydłużonych nawach, których sklepienie podtrzymuje dwanaście okrągłych kolumn. W bocznych ramionach krzyża, w tylnej jego ścianie, znajduje się po obu stronach po trzy mniejsze^ kaplice. Dzwonnicę, zbliżoną do wieży San Stefano, zbudował® w r. 1396 lydwą, dalie Mascg'ie (str !•(/;-.

W południowej wydłużonej nawie, po za pierwszym ołtarzem znajduje się grobowiec Tyoyant ;    okazały pomnik

w stylu lombardzkun, wykonam- v\ la Ludwika i Pit> w, Zandomenetjh < mistrza jak odsłania posąg bogini Neity t Sais. U jego boku stanął anioł. Po obu stronach wznosi się po dwa stupy, między którymi stoją alegoryczne posągi, przedstawiające architekturę, rzeźbę, malarstwo i religię. Tło pomnika tworzą płaskorzeźby najsławniejszych dzieł Tycyana: „Wniebowzięcie N. P. Maryi“, „Zamordowanie św. Piotra“ i „Męczeństwo św. Wojciecha“. Wszystko wieńczy lew św. Marka (str, 42).

Przy trzecim ołtarzu przykuwa naszą uwagę statua św. Hieromina, dłuta Aleksandra Vittorii, któremu rzekomo nadał mistrz sweje własne rysy (str. 41).

Tryptyk Bart. Vivarini’ego, będący ozdobą ołtarza w prawem ramieniu krzyża, przedstawia w środkowem polu Matkę Boską z dziecięciem, w bocznych zaś św. św. Piotra, Pawła, Andrzeja i Mikołaja (str. 40).

W chórze głównej absydy, na prawo, znajduje się w gotyckim stylu wzniesiony nagrobek doży Franciszka Foscari (1457); na lewo pomnik z epoki wczesnego renesansu doży Mikołaja Trona (f 1473), z dziewiętnastu nadnaturalnej wielkości posągami. Obydwa wykonał Antoni Rizzi (str. 41).

Przecudowny obraz w ołtarzu północnej podłużnej nawy kościoła, pędzla Tycyana, z Madonną, świętymi i wielu członkami rodziny Pesaro, przedstawia chwilę, w której św. Franciszek rodzinę fundatora poleca opiece N. P, Maryi (str. 85).

Mauzoleum doży Jana Pesaro (f 1659) zajmujące całą ścianę, jest jednem z najokazalszych dzieł Longlieny, wyposażo-nem w bogatą architekturę. Pomnik, na którym oglądamy dożę w postawie siedzącej, dźwiga czterech potężnych Atlantów (str. 41).

Zakończymy nasze oględziny kościoła u grobowca Ganomy (f 1822), który wykonali jego uczniowie według własnego szkicu wspomnianego mistrza, przeznaczonego przezeń na pomnik Tycyana (str. 40).

W leżącym obok klasztorze mieści się w 298 pokojach i salach, jedno z największych w świecie, stare weneckie Miejskie archiwum, posiadające około czternastu milionów aktów, z których najstarsze sięgają 883 r.

Odbywając w dalszym ciągu przejażdżkę po Canal grande wzdłuż wspomnianej poprzednio ïiivy del Vino, spostrzegamy zaraz za mostem Rialto malowniczą „Erberia“, targ kwiatowy i warzywny (str. 33), a następnie „Pescheria“, targ na ryby z jego zadziwiającą obfitością ryb rozmaitego gatunku (str. 37). Ztąd to dążą obładowane łodzie do bram prywatnych domów, by tamże zbyć swój towar. Częstokroć odbywa się zakupno przez okno za pośrednictwem spuszczonego na dół sznura. Opodal targu na ryby wznosi się Palazzo „Cornerdella Regina“. Zbudował go w r. 1724 Dominik Rossi i to na miejscu starego pałacu, niegdyś rezydencyi królowej Cypru, Katarzyny Cornaro ; dzisiaj mieści się w tym pałacu lombard.

Nieco dalej docieramy do wyżej wzmiankowanego Fondaco dei Turecki (patrz zeszyt II.) i skręcamy na prawo do Canal di Mestre, gdzie zaraz u wstępu ukazuje się naszym oczom Palazzo Labbia, zbudowany w latach 1720—1750 przez And. Cominel li'ego, który mimo swe braki uchodzić może za najpiękniejszy ałac owej epoki (str. 20). .

W wielkiej sali znajdują się malowane na ścianie przez Tiepola w kształcie tryumfalnego łuku sceny z historyi „Anto-usa i Kleopatry“, które wśród dzieł tego mistrza pierwsze ujmują miejsce. Na jednej ścianie przedstawione jest przyjęcie Antoniusa przez królowę ; na drugiej widzimy Kleopatrę, rzu rającą perłę do jego puharu (str. 42). Oba malowidła oślepiają widza swojem prawdziwie staro-weneckiem bogactwem barw.

Dotarłszy do tego miejsca, zwracamy naszą gondolę, by rozpocząć powrotną wędrówkę po kanale i tu wpada nam prze-dewszystkiem w oko po drugiej jego stronie Palazzo Vendra-min Çalergi, zbudowany w roku 1481 przez Piotra Ijombardo. Fasada tego pałacu jest jedną z najpiękniejszych w całej Wenecyi.

W dalszym ciągu spostrzegamy la Cà doro w stylu ostro-łukowym z nadmiernem bogactwem złoceń. Budowla ta pochodząca z XIV. stulecia, urąga swą postacią wszelkim zasadom architektury, a jej rozety, łuki, bogata ornamentyka arabska, gzymsy rzeźbione zbliżają ją raczej do dzieł tak wówczas wysoko rozwiniętej sztuki złotniczej (str. 20).

Niedaleko od mostu Rialto znajduje się kościół San G-iov Chrisostomo, wzniesiony w stylu odrodzenia przez M. Bombarda i Sebast. da Lugano w latach 1483—1515. W głównym ołtarzu świątyni mieści się mistrzowskie dzieło Seb. del Pimbo, które przedstawia św. Chrysostoma w otoczeniu innych świętych. Również do dzieł znakomitych należy doskonały obraz Belli-niego, w pierwszym ołtarzu na prawo, przedstawiający świętych Hieronima, Krzysztofa i Augusta (str, 34). W niewielkiej już ztąd odległości wznosi się zbudowany przez Piotra Lombardo (1480), w stylu wczesnego renesansu, kościół S. Maria dei Mi-racoli, istne cacko sztuki architektonicznej. Wnętrze tego klejnotu kościołów weneckich składa się z jednej środkowej nawy o ścianach, wyłożonych czarnym i żółtawym marmurem, porfirem i serpentynem, zakończonych bogato kasetowanem sklepieniem; kazalnica, ołtarze i słupy pokryte są prześlicznemi arabeskami.

Oto jesteśmy znowu na Canal grande i odbywamy dalej przerwaną wędrówkę gondolą. Minąwszy Banco Nazionale, przypływamy obok Palazzo Alanin, siedziby ostatniego weneckiego doży, Luigi Manina, wzniesionego przez Sansovina, zkąd zaledwie parę kroków dzieli nas od kościoła San Salvatore Świątynia ta o szlachetnych i smukłych liniach, posiada trzy przysadziste kopuły, zbudowane na wzór kopuł św. Marka, i należy do najpiękniejszych kościołów tego stylu. Wnętrze jej wywiera silne wrażenie przez swe wysmukłe, pełne klasycznej prostoty filary (str. 43). Jedno z najsławniejszych arcydzieł włoskich, Belliniego „Wieczerza w Emmaus“, znalazło pomieszczenie w tym wspaniałym domu Bożym, wzbudzając podziw w patrzącym przez swe nadzwyczajne, nadziemskie pojęcie głowy Chrystusa. Tutaj wznosi się również największe dzieło Sansovina, grobowiec doży Franciszka Venier (f 1556), z posągiem Nadziei, której szlachetnie modelowana i pełna wyrazu głowa wpada natychmiast w oko widza, uchodząc słusznie za jedną z najdoskonalszych kreacyi nieśmiertelnego mistrza. W prawem ramieniu nawy poprzecznej znajdujemy grobowiec wyżej wspomnianej królowej cypru, Katarzyny Cornaro, która się zrzekła tronu na korzyść Wenecyi w r. 1489. Tycyana „Przemienienie Pańskie“, znajdujące się w głównym ołtarzu, a które wielki mistrz stworzył w podeszłym już wieku, dopełnia liczby wysokiej wartości arcydzieł sztuki tej wspaniałej świątyni. Kościół ten, którego budowę rozpoczął w r. 1506 Q. Sparento, a dokończył Tul. Lombardo, należy do największych osobliwości Wenecyi. Dalej zbliżamy się do tylko co wzmiankowanego Palazzo Grimani i do Palazzo Contarini - Alinelli, którego wytworna, o kręconych schodach wieża, nader oryginalny przedstawia widok (str. 36).

Pałac obok pałacu wyrasta przed naszemi oczami, a wszystkie godne widzenia, mniej lub bardziej stylowo i artystycznie zbudowane. Tutaj to wśród wielu innych zwraca naszą uwagę Palazzo Corner della Cà Grande, z jedną z najpyszniejszych fasad, wzniesiony w T. 1532 przez Sansovina. Parter jego zbudowany w stylu rustic, podczas gdy górne piętra utworzone są ze spojonych słupów i łukowych okien.

Przejażdżkę naszą po kanale zakończymy tym razem u wej* ścia do Palazzo Contarini Fasan, który — według podania — zamieszkiwała niegdyś Desdemona. Wąska jego fasada odznacza się przepiękną ostrołukową architekturą. Dawniejsze części opisywanego gmachu powstały między r. 1300 a 1340, ornamentyka jego wykończoną została w przeważnej części dopiero w późniejszych latach (str. 44).

stołami“, pędzla Lorenza Lotto. Olbrzymie arcydzieło Tycyana „Zamordowanie Męczennika Dominikanina Piotra“, zniszczone w pożarze kaplicy Rosario w r. 1867, zastąpiono kopią

Na placu przed kościołem znajduje się w zeszycie II. opisany olbrzymi konny posąg wodza weneckiej Rzeczpospolitej, .Bartłomieja GoVeoni.

Obok kościoła wznosi się, również wyżej przez nas omówiona, Scuola di S. Marco obecnie Szpital mieszczański (patrz zeszyt II.).

w r.

Nie można też milczeniem pominąć Torcello, która zyskała sławę dzięki swym starożytnym zabytkom. Przedewszystloem przykuwa tu naszą uwagę VII. stulecia sięgająca katedra, zbudowana w stylu bazylikowym, o trzech nawach, oddzielonych od siebie ośmnastu słupami z greckiego marmuru. Godnym widzenia jest chór, projektowany na wzór starożytnego teatru. Ponad głównem wejściem wznosi się ściana, pokryta bizantyjską mozajką z XII. wieku, która na rozliczne pola podzielona, przedstawia Zbawiciela i sąd ostateczny. Architektura sąsied-k ości o !..    f L'-’ada również historyczną wartość,

Zwędziwszy w sen у - l- ! :>lice Wenecyi, rozstajemy . jMV:    z iui. ''zr.roćztejbsł. pięknem morskiem mia-

w duszy każdego, który miał szczęście wż-Łtarte wrażenie.

Skorośmy już oglądnęli większą część publicznych gmachów, poświęcimy nieco czasu niektórym uwagi godniejszym świątyniom weneckim. O kościele św. Marka była obszerniejsza wzmianka w poprzednim Zeszycie, teraz więc zatrzymajmy się chwil kilka w leżącym nieopodal placu św. Marka kościele św. Zacharyasza (str. 36). Piękny ten dom Boży zbudował w latach 1457—1477 Antonio di Marco. Ostrołukowe sklepienie trzech wydłużonych naw, których mury pokryto inkrustacyą z różnobarwnego marmuru, podtrzymują wysmukłe marmurowe słupy Nad głównem wejściem stoi posąg proroka Zacharyasza, dłuta Aleks. Yittorii, którego wspaniały grobowiec, przez niego samego projektowany, znajduje się u drzwi, wiodących do zakrystyi ; nad drzwiami Coro delle Monache (chóru zakonnic) wisi obraz Tintoretta „Narodziny Jana Chrzciciela“. Z pięciu kaplic, przylegających do chóru, najciekawszą jest Capella di S. Tarasio. Wspaniały ołtarz, sięgający XV. stulecia, zdobi Madonna z czterema świętymi, pędzla Giov. Bellini’ego.

W północno-wschodniej stronie od tej świątyni leży kościół Greków : San Giorgio dei Greci (str. 36), który śmiało nazwać można najlepszą budowlą kościelną Wenecyi z drugiej połowy XVI. wieku. Posiada on przez Jak. Sansovina projektowaną fasadę i nadzwyczaj wdzięcznie prezentującą się wysmukłą wieżycę. Sklepienie tego jednonawowego Domu Bożego, który kryje w swojem wnętrzu wiele ciekawych zabytków starożytności, między innemi trzy Ewangelie z X. stulecia oraz raweński dokument z r. 553, przerywa w środku kopuła. Posiada on również piękne greckie malowidła i mozajki.

W północnym kierunku od San Marco spotykamy godny widzenia, dzięki swojej architekturze, oryginalny bardzo kościół S. Maria Formosa, zbudowany w r. 1492 przez Marka Berga-masco (str. 36). Przy pierwszym ołtarzu porywa nas wprost i oczarowuje wspaniała postać św. Barbary, jedno z najdawniejszych, n aj pyszni ej szych i najbardziej wykończonych dzieł Palmy Vecchio, którego obraz, przedstawiający św. Sebastyana znajduje się także w tej świątyni (str. 36).

Minąwszy Rio S. Giovanni in Laterano, docieramy do kościoła San Giovanno e Paolo z grobowcami dożów, założonego przez Dominikanów. Świątynia ta wzniesiona z surowej cegły w stylu gotyckim, tworzy łaciński krzyż z trzema nawami, z kopułą w środku (str. 37). Nawy dzielą wielkie krągłe filary. Na prawo od głównego wejścia znajduje się grobowiec doży Piotra Mocenigo (f 1485), ozdobiony piętnastoma w części mitologicz-nemi, w części rycerskiemi postaciami (str. 38), które odznaczają się 'pięknością głów i wyszły z pracowni Piotra Lombardo i jego dwóch synów. W głównej absydzie spostrzegamy grobowiec doży Michała Morosini (f 1382), jedno z najstarszych dzieł, z boginią Sprawiedliwości u wezgłowia sarkofagu. W północnej nawie wznosi się w stylu Lombarda wykonany grobowiec doży Mikołoja Marcello z czterma posągami upostaciowanych cnót u boków (str. 41).

W chórze umieszczono arcydzieło weneckiego rzeźbiarstwa dłuta A. Leopardi' ego (str. 38), wspaniały grobowiec doży Andrzeja Fendramin (f 1478). Może on być uważany za klasyczne dzieło w stylu Wczesnego odrodzenia, o bogato ozdobionem cokole. Tak ostatni, jak i boczne nisze i narożne filary, przybrane są statuami, wykończonemi z przedziwną plastyką; w środku .spoczywa zmarły na sarkofagu z rzeźbionymi orłami. Ze znajdujących się tutaj skarbów sztuki zasługują jeszcze na wzmiankę : fasada z dwoma ciekawemi płaskorzeźbami („Daniel w lwiej jaskini“ i „Zwiastowanie N. P. Maryi“) ; sześć bronzowych płaskorzeźb, odtwarzających życie św. Dominika; w białym marmurze lśniące płaskorzeźby kaplicy Rosario, wśród nich „Hołd trzech króli“ Giov. Bonazza (str. 40) ; dalej w prawej poprzecznej nawie znakomity obraz: „Zbawiciel między dwoma Apo-

Do dalszych osobliwości weneckich należy również kościół Jezuitów I. Gesuiti, (str. 34). W zbytkownym baroccowym stylu zbudowana w latach 1715—1730 świątynia, wewnątrz cała wyłożona marmurem, posiada przepiękny obraz Tintoretta „ Wniebowzięcie Maryi Panny¹¹. Szczególniejszą uwagę zwraca w jednej z kaplic z artystycznym rozmachem przez Tycyana malowane „Męczeństwo św. Laurencyusza“. W pobliskim kościele św. Katarzyny znajdujemy wspaniałe dzieło Pawła Veronesa „Zaślubiny św. Katarzyny“ (str. 34).

Nie możemy również pominąć pełnej znaczenia budowli kościoła św. Stefana, położonego między placem św. Marka a Akademią. Jest on doskonałym typem weneckiego ceglanego budownictwa. Dom ten Boży, wzniesiony w gotyckim stylu w XIV. stuleciu, składa się z trzech naw podłużnych bez poprzecznej i posiada fasadę z surowej cegły, oraz w niezwykły sposób skonstruowane drewniane sklepienie. Do obu stron nawy środkowej przylega po sześć, kopułami uwieńczonych kaplic. Przed głównym ołtarzem znajduje się grób admirała, arcyksięcia Fryderyka (f 1847) i wielka płyta grobowa doży Franciszka Morosini (str. 42).

Przegląd weneckich osobliwości kończymy na Arsenale. Rozległy ten i olbrzymi gmach był niegdyś dumą Wenecyi.

Wraz z upadkiem weneckiej potęgi stracił i on swoje znaczenie; dzisiaj jako główna siedziba włoskiej marynarki, odzyskał z powrotem dawniejszą wartość.

Dla upamiętnienia zwycięstwa pod Lepanto umieszczono nad głównym portalem posąg św. Justyny, dłuta Gir. Campagni i dwie urny. Po obu stronach stoją sławne lwy, które doża Morosini przywiózł z wyprawy wojennej do Grecyi w r. 1617. Z tych najważniejszym jest największy, w siedzącej przedstawiony postawie. Pokrywają go runiczne napisy, pochodzące prawdopodobnie od północnych bojowników, z czasów wędrówki ludów (str. 44).

W hali spostrzegamy piękną „Madonnę“ Sansovina, podczas gdy wielkie podwórze zdobi pomnik republikańskiego generała Schulenburga.

Zbrojownia należy do największych osobliwości Arsenału, mimo, iż od czasu najazdu Francuzów pozostały z niej zaledwie szczątki. Między innemi widzimy tutaj turecką admiralską flagę z bitwy pod Lepanto ; model wspaniałej barki, na której w r. 1866 król włoski odbył wjazd do Wenecyi; zbroję króla francuskiego, Henryka IV., oraz pomnik admirała Angelo Emo, dłuta Canovy.

Z kolei udajemy się do założonego przez Napoleona ogr : publicznego (Giardini Pubblici), odwiedzanego chętnie dla p nych widoków na miasto i laguny. Tutaj wzniesiono artysty nie wykonany pomnik Garibaldi’ego (str. 44).

Poznawszy miasto wysp, poświęćmy chwil kilka okolicom Wenecyi. Na Riva dei Schiavoni wsiadamy na pokład łodzi parowej i jedziemy na Lido, właściwe pobrzeże Wenecyi (str. 45). Na północnym cyplu tej wydłużonej wyspy znajduje się wzniesiony w r. 1544 przez San Michele Castello di S. Andrea al Lido, wspaniałe dzieło wspomnianego mistrza. Szczególniej godną widzenia jest rozpoczęta w 1806 roku 2122 m. długa tama w przystani. Na Littorale Malamocco wznosi się dawna siedziba panujących w ósmem stuleciu dożów, przez czas długi zalana wodą i zamieszkała dopiero powtórnie od XII. wieku. Mijając Littorale Palestrina i di Sottomarina, które ochrania przed na-porem fal morskich 5¹/* kilom, długa murowana tama, dostajemy się do Chioggii, należącej od r. 1214 do Rzeczpospolitej. Gdy 1380 wybuchł zatarg z Genuą, uległa Chioggia prawie zupełnemu zniszczeniu; dzisiaj podobna jest do małej Wenecyi i liczy 30.000 mieszkańców. Najbardziej interesującą budowlą tutaj jest katedra (1433 do 1674) wzniesiona przez Bald. Long-henę, podczas gdy dzwonnica sięga jeszcze XIV. wieku.

Z dzieł sztuki posiada Chioggia marmurowy ołtarz J. Sansovino, w kościele św. Andrzeja i piękny obraz Belliniego w kościele św. Jakóba.

W południowej stronie Wenecyi leży Giudecca, w starożytności siedziba wzgardzonych lub niebezpiecznych ludzi. Później stała się wyspa ta ulubionem miejscem pobytu szlachty weneckiej, w ostatnich czasach jednak opustoszała znowu i liczy zaledwie 300 mieszkańców. Kościół Eedentore (Zbawiciela) stanowi tu jedyną atrakcyę dla cudzoziemca. Polecił go w r. 1577 zbudować senat na podziękowanie Bogu za uwolnienie wyspy od grasującej zarazy, której ofiarą padł wówczas i Tycyan. Mimo jednak ogromnych, wyłożonych na budowę tej świątyni kosztów, jest ona nadto przecenionem dziełem Palladia.

Na sąsiedniej wyspie S. Giorgio, z kościołem również przez Palladia wzniesionym, zebrało się w r. 1800 kollegium kardynałów, by obrać papieżem (Pius VII.) Barnabę Chiaramonti. Kościół tworzy krzyż łaciński z wznoszącą się ponad nim kopułą. Całość, imponująca wprawdzie, posiada pewne cechy pospolitości i mimo subtelnego wykonania pojedyńczych szczegółów, bynajmniej nie wywiera najlepszego wrażenia (str. 45).

Dłuższą już wycieczkę przedsięwziąć musimy, pragnąc się dostać na wyspę Murano, celem oglądnięcia dzieła wielkiej artystycznej wartości, jakiem jest katedra Santa Maria e Donato (str. 45). Powstanie jej sięgać ma zamierzchłej przeszłości, ślady jednak ówczesnej budowy zatarły niemal zupełnie późniejsze przeróbki. Wnętrze przedstawia czysty styl bazylikowy, posiada znaczniejszą liczbę starożytnych słupów z greckiego marmuru, przepychem dorównywa natomiast weneckiemu kościołowi św. Marka. Piękna mozajkowa podłoga sięga 1111 r., wiele zaś szczegółów przypomina saraceńskonormandzkie budowle sycylijskie.

mego

V ■■ojsz} k- !    ■    - :    • , iszczalnie sięga jeszcze

«00 roku.

stem, pozostawią'^

jC cgiąu-.c, niczem f

Rzucamy więc z żalem ostalnie pożegnanie pełnej niewy-słowionego czaru i wdzięku oblubienicy morza, przebywamy most na lagunach, mijamy Mestre i przez nadzwyczaj żyzną równinę docieramy do rzuconego w północnej stronie biskupiego miasta Treviso. Gród ten, zażywający już w VI. wieku niepoślednie znaczenie, zdradza dzięki swej weneckiej architekturze

mp    >f..,,-;jï.,'’k. <■' -v

~ “T

i

НМННЯННН

щШв

‘чМ|ч

gas

I. m

:

__........ "V

§ ■

:a

—

-ЭД1

г

тълт

Ш

CUSfe

.. ■,.,

1-

ë

П

,

•Ш

ÜK'!

m

=i

ГЩ

7^

J

m

5Й

у:.гзр*

M-ilfi

•#»*—

k^*

5-

s

„ .-Зз ' isst

=1ч

r /У;.;:-

<r

ТШ

P»i

"""' .............

' У

г ii •

s| _

^2E-:: imim

t+

r

<r

r

Гг

]

&&зй

/

'...

n

I

'■ *—-••-jl

oibftLk '.. .. .

, -j

Ш

\

«иг

* V4

—

■

ФШ

—

' ;/i

■Ж5

I

s; «

НВННИНННН

_____

к

v К i

«

ш

ik

ж

■

*

ШШк

Шш

* ’ $

[У

1

ЯШ

i

>^1

pi

:1Ш№%

SS?

4’

I

' 1

⁴

• л. ■

«

1 i

f:

1 Я

¹

C»< v-X к ~T?y..

i

......—il

.    - v% -

îi

;<УК -

рд>»ою»>у^

L

•w

i

г

' :

S

?kk

jÿsm:

«

m

af- ffbîln-. ■

1

"•

к

■ î

i

5

f

f

и

j

H

P4

■■■•. ^ -■ *>-.

f

чршвиж"

i.-"'

3]

!P

К

1

•4

r*3j

V-. 1

HB

щ

-Л-

jft

w , "Щ

I

ЩЖХ&гч

ir

r КШШШИШ

П

w *

-v'"

ч

г*..

ЯШ

вймИШНВм

üii h I

Си

к

iv

*

i

I

Ц

Ы

< ~ ^ ./ if;

■*■•““!•'*"T*4®

,e

¹ :р4’;\ ■•' 1

Г * N V4

ki ś* 4

ГН

g

Щ

; p

-if

Ill

:kk

g!

ы

1*

¹&нШЁЛЁШ1ЁЁЁЁЁЁЁШШШШШяШ

h

&

st

V

I

*

к

>

M

ь

c-

•-:

Ы

Padwa: Kościół i ołtarz Św. Antoniego.

5Р

li!

I

* м

кй

.

•:

«K

I

ji

«&-*?£i?rcrr I

, y. Ł

i

¹

E~S

i

■

■-.: : -ЧШ

тшж

l!

-

f

si

f-i

i

i

1& Ч-

1

h

/

Fot. A lina ki, Florkncya.

-

%

W

Ï

£э5

L

? шЩ if

jà/ ц

Ж

miW/ y

fm*.

4 JA

li

4

i*A

ii

кщ

M

Gy#'

в«» -к,'

к -

pi

|jr

F

ï

Ш1

^*'•4 F-

L.

*/v

,

rt*

•/♦ 4

1

y

/

¥'5

■

«

i

Ц'

I

:*Ljm ж

& .

. 1 s

-щ^Ф-а

ж

s*

s-

щЯР*

A

ly

Mi

*

Й

ł

.

m

A'

>

A

Й

m

îvS

tir*

A

* I

УЧ

L- 14

*

Va

M

*L

ï?,

i

j ш

5l^

! /

as

p “■

n

ra

Щ

=*. * j

/ï

Ш

4 ' •

»

L--

• T

Л«.а«г - -    -¹

ïte.4

agi®

I

ILI

Hü

шёЛшшшШ

S*»s,

-

J.....Л;.

w цп

’A

АяШ

ЧЙ

£1*

M

'«V

щ

j

.._________________-

ж -

Im

^■иашир||

&3S

1

II

B

■

I

Щ

■

ЧГ

■

-■*•■ i

ЛЧ

ЧЯ

НМ8НШ

a

tr? —ar

.

F

S,

4'

Y-i

#

:

*

S3

L

N

fV-

m ;• 1

3

■M

Bfi

;

L

1Я

i

и

îîc!

s-

im

'Ш!Г

J-ад

.•j

'"Г

f.li

i

e

W

%

I

*■

л ii

л

ii

t

S

BI

'4 л

Л

I *■»

Ш

■

41

u

Nui

m!

L4T

m

m

&

~£V.

;ïiH¹*iïïitrT^

-:it è >Д

пвй ViKiiàki.

ж

SJ

Ш

№

Щ

*-

3

лС;5гг>

4.

f’-

шш

i

ш

i

Li

Ш

шлей.

1

<Н|

К г

м-

ÜSWrt

5lfc

t*'-

w

Ш

li

ü

jBiwśiĘR—. .

a wp.    If л

Ł»;’⁴*'- ...

t-ÉÉs^' -I»»»

i шш

И

ш

SA?

»•»'

К

Ш

ви

г

»>7 у*»*-]

Шщк

Л!

1

w. “ч.

!

>*Àj

[fei И HWŁsg

‘р

iV

vTF

V

W

W/Pä

ш

lu

¹

jiijlii » i n г i iHnnti»

»

mi

>мщ

■«Чэдея

*•.......»

Ш

•гот

-■•j

TSr-;

Ä

n <*

%-4

iBîAS

W ' *■• ^

lil ' ¹

4

L "

ш

№

H

Jj

Ы

m

Fot. Alinari. Florencya.

Kaplica relikwii.

Padwa: Kościół Św. Antoniego.

Kaplica Sw. Antoniego.

Grobowiec A. Contariniego

Bronzowy lichtarz Andrei Briosco.

Kadzielnica (15. w.)

MONSTRANCYA W KATEDRZE.

ZE SKARBCA KOŚCIELNEGO.

Posąg generała Gattamelaty (Donatello .

; :X

P:

ИР

V.

••

#м

**?

мя

шяш

,тмт„

к:^тш

. ^ **’-*—* ■

Ш‘Ю

' I gf 4

L£ ^ j

II I

J.r

#4

î>*

.4Î

ж*

З-Г **

fl

•ГгЗ

ib-igj §£щ

i

"----ЗГЙК⁴

[/

.* .

«* •

ft

sÜM

ви»:

r.-i

;Ча

i»

,!•

УМ

............

SS«

O-

“77

li

æJ

зц

SÛT

/i

Ал

ff

ГЧ

Г-

ш'2

er

ч,

Ч-#,

<Ч'АЗ(

зг: /

™и -а

[Ż

ш¹

[(

ЙЧ ч'/.Ч i

;(•

IV.

J»!4

Nf i

i:*'.

il

ï*ÿ-

i

ffi

>i Ê

3:

.ri У*

W ""fÉÜI

,‘l'*

«r •

!f

Ш:

(T,

№

цур

SW

■ rfe -ïf J

(l

'V

vtii

41>*    ■

4**^Ць

IpśiP

fl

/•л

,/

#V4É

y,

P>i

w ⁴.

B If

* ' ;§

ü:

•/

il

il

ri

«1

Г/

>* te

r—

CĆ

-3 \

■ rr. i

3 I

■ ï 41

/:Ж4

IJ

ii

pJBfcw*' ,г.г-л%?Н^ч. ».______

[ч

y^f>l I

i X - w I\

^rÆrr    -Jfeb

и»

èî

M

?C

s*

gï.

te

.• f ^

1ЩШ

fr«

Pnj

mm

:    v'i

'«SX

’■

АЛВз

тж*

Pf'Jk

U i.

:'! ï V

V,.-;

ii«r

Ht

ftSU

ii

ï&

й| ü

ШЁ

№t

.i- >r

[bj

.1Щ

SR 3

*ШР.

F?

V-

ЛШ]

/7

CSS,

Г ‘Г»

ян

я

!, :

(•]

\Р

Г:Ф

2g

3ÜEÜt

■*»

■/

1ft

:.Л ■

âi

■i /

If

Zæ

Ai

Mite

г OT. A LIN A HI, FlORENCYA.

Padwa: Kościół Św. Antoniego. Marmurowa płaskorzeźba, przedstawiająca legendy z życia Świętego.

'•vv r

«*

*ik

"p:

.    —г»    гт

■ ri/ ""“'A"

SEflBRHK/ Л» фйЯ55И"

'.-rv,—rrn^r~ r-r:

rrr

æ' %

( ■ : ■ •Л

Щ-кмС 4

il

?(Лллл8Лалл

SW¹”⁸

“’<-7

.л/

■ r>

*i

\ X =!

IPllp 0/

—~*>li <k<.....Щ

M

Ä’ Ä

te' te

* -*

Л

■ Gimbte Л

Щ-1 km

W i r li l/śmmĘę

МГ *

Ii

/J

a */i

. //i

Ук,„

..

Jt/VÎS

*>

\+

i<u

. «Oj _ *c|    A Щ

¹ (B, ”ïi

S ffi

шшяяш

3-

I»

ft ■ R³

„.JŁ- P, / *........«я!

»r*    i

if

il

•nf

i.-—~.^gj *V*r—

4——

ii::::-;;:-

Æ

:il

**

»pSk

iSr*

v-r

»>>

■Z

^Н\^сГ^

.____«

да!¹ '

8C    V V ¹

I

■ - ■ • Д 4B« -да*, ’ i ^

ЖУ. V Л

v“fl * V-VL v •

j    .

r '/©'^cs-'- У* 3

шумихи»*

ffS

Agßjjj

7/

msÊKh

«m

//

Sf.

1.Л

ut

ïbüûîçub

^LcftlKV »

y\.

?» .

I *

Mi

Г1

P 4

*1

s.

Jl

\m>- '

s/

î^z3

ï; ■ A

i.

-S

V*:

jF

1Ч1)1ГОП||Щ||||р1Н1ЦнЛ11ШИЦП]||||

pp

w4

IfflRl

v>

IHiniînitiffimnfiittimnriniitriHnritftnrtittrttttiE

ЦкГи,' и’*^

£#**

w ТЩ f

rij

7/

r fl

/.<//////777*»

I Ijjs?

SV

l-ЫШ

77

Ьидв.

%.

ii».

Ai

Zj

A'

:«*4-

Fot. Alinari, Floiîencya.

Piazza dei Signoki.

Pałac della Ragione.

• ■ Loggia del Consiglio (15 wieki.

Wielka sala w pałacu della Ragione.

Dkewniany koń; Donatello (Pałac della Ragione).

V*

? Ti

Ш:

,й"1ф1р

i —

i

'Łk

•TkJ

Ил

lZJ

»i

ssCl

M.

Ш~ЩЯ

jffpr

1:1

9,

"умШШ

шгии

ii

ffi

.....

t;

ÏÎLÉâ

vB

Kff

ST

■JS

.17

■il o.:

kl

ËÜ

M

Щ

» Wf

. -m *m.

У* /ж „

Ski

'M:

•ł

-é4êÆ

•****.

шила

rnsmśs

Æ-.M

iii

•r

Pf

Ш«»*аив8йм

j-АЛА^Л.

|jgj|

»'•v*** a«*

«* UT ».>

I

•:-*•

m >

ид > >

■ V'

■'■'f 'fl У,—Tf

Tl w

-»a*¹.

** У

V.

Loggia Amulea. Kościół Eremitom".

Klatka schodowa w Muzeum. Kościół Św. Justyny.

№.

i

III

, & t. fe -J

i

y*.«,

» m-

>У. Ял

,*-« Æ.

tt

ïL.

M*

Ф4

ДГ

w-!l

⁴ \ W-

4Я

Padwa.

‘ -⁷JL

>J

LVJ

iTZfTT:    \

HI J'А «Ч ЯЯШкбЯ;^

. 4L J

ТмУ*9ГФ~

‘i

';;:§

fl

ДОН

Iff

feteggi

ii

; 'Гв m

«Ml .    .

: ». ::ią.

«i

Ui

iffll

•I ijb.

ItHMf

Fil

PSL-UJMIIH«« li: !lf IIIIIHI 1U II И I

•., !•:.•_•>•: !»H|t

3: W?\ i

i"

SI

##

IL

Ml

1Г

Ęr

S3»

i 4*—Vrt

fri

■a». il

fi

rs

fe

mr

lit

alL

-*♦ --4*

*♦ —^

4У

«Г"***«

Tv*»

Им

HJ

-2Ï*v

jl

• ■

VJ

•«

niii?

.....

Ss

ы sr.fe

Ai

Ш1

ЫА

i:

/>

If

à n w.-

-JH Й

. ju-«.a

Fot. Alinari, p lorencya.

Kościół de’ Carmini.

Żelazny most przez Bacchiglionk.

KRUŻGANKI W PODWÓRZU UNIWERSYTETU. Plac Wiktora Emanuela.

rf

ty

— «***

•r TT

•3 •

[«#

T~,

.., ГД'    I

; И    Ц- «М

.àü2to;

li

• .1

i M \ -    jsi

...

Ï"!

Ęm

V.

te* «

«tel

Гч.

► i>

— * -->- *— ■И1 ~*к~2И

fjjp-

ч- ' i ЯЯЯЯг^

■ i - Æ ......T г •

1

*j=;

■: .4m.1

BU§L

’ • Д'fa lity УТГп1«^

Ж» в

IT-"*

[►

vi * ł

MÄ

:0

L-и^- Т*Ч— .

üt« Y K

'i!

4 V)

ul

I:

i!

Pf|ii

» C. i j .

'VYNЛ/VW*

—<г.да

ШЙ

Ш»

• ...

₄ f JBà

ЙП

WïÇ.j

•V

-•⁴

s$

' *-ЯЕ:

Łf

[t

-гйГл!й;Ь

w»

TI

»л

*e»

.i

‘Чг*

.,’‘ïlr*§èp

__*-Ч ь!

•4

у:

-Ш

Гл1222э

. ЕЙЖ

—■r?¹¹

'"W

it

1-

■h

•-i.

!ï

f..

P: P

■Л-

^ If

*“1 L

■-J.

li

JT

"ÿt".

Fox. Alinàri, FlOKENCÏA.

Padwa.

Brama i Most na małej przystani. Pałac delle Débité.

Ruiny miejskich murów. Brajla Yalaresso.

Grobowiec Antenora Trojana.

Widok boku Magistratu.

grj

Ék

I il

*•.

fc

ww;è' f

-

* t rę ‘

t*

■ fi

*f

я!

! %]

r-

'F

кшШ

ЩЛиШ:

|гщщ|

-/£

'•fj?

■• «

p j•%

aj

к

ШШ

*v

# *«

HR

f:

fulfil « ? s . ГКг \н Mmtł N

'ТТ-'п

r i mi

¹ :M

071

! •• •

ЯЯГ! f&TZ%L

Ш *WÊh:

iff

f ш

’if

■-~.*M '

i

.1 J

МЙЬ|

HT HP 1^1

h-

- ■*

NI

шар w " w

ч.

ь⁴

7!p

L&4

Ра.

. • ■ A» .;À V*

ШШ......

w

8ЁЯИ1

79

[f *.

I:.

'V -r"

.«ЧГ.г-«г*

JS

s»

rïv

Щь$к- ■ V

':i,

b-

I?

(%

I»

ншш^т

ira

il

// ан i

Z.

|f,y

пжёшть

_ :r;

i-

Wi

■ Si

•;

If

ЖЁ

- SI

T.

gUj

35&

МЫГСЯВ

г*

Kl

is

|f

1

-,

-i

il

KN

Ш1

W f

Штж*

'&y.. л

щ* Щ

r -

4iilp

• p I: _

с ша

J

ЯШЁ

■Ёа

Pałac Negri.

Pałac Bonin (przedtem Teere).

VICENZA.

Biblioteka Seminakyjska. Pałac Panizza- Fiorasi.

Kościół Św. Wincentego. Katedra.

4P

L4

iń

/х<гг -’4'i/’ ’

SI

J,

kM

\ > Ы

'a: i

4-f ' /*

mm

¥.«vï

‘rLiŁ-

11

»■ .Хай

V?¹'

[V

(TO

R:

*j

I)

Ш»

>.4

IfcTrf

" '^Д (Ælp

#i§ ИИ I

шГВ¹ ■KS3r'

■г'т^нНк:

i-i. -

üfSil

te .с ’

i Jpite

r x;..............t

—Ж

:v"

1.

m** 4

У\

■I

te :

VÜ"

* i'% —

'vr

Tfvi

M¹

if..

f#*

Lms

.г^йЙУь

S*»

ii

ft

[I

ki

-i dr

“

i i«

TA'i__

CT

\V

4*^

al.

»»

L»'

- jr* ж я i ' /

=r

■:

fjhm

РФ

r.

Va«

îi ^30

[ГхЩ

ÊÜ(

;\ . V Л.р4Ч

4-Ф

Щ \

i Щ2

_ t’irai

fâ

p"

Шт

r-4i

II#

[•i

Й!

p:

H,

Ü3

SJ&ä

Vra

TT"!

».

«RB

H*-

.1

um тАй*..

-HUÉ

fi v „ii *

U

■7

li

1шШМ

JL

лЧ

i" \

«■'•i

I śfgjTl '

St.- J- '■*

—    - It

■    -‘V

jn

>■

■HP

as**⁴«eekée

liv”

r? i ummm

' 4

■mm

ШЁИ

Ы»

•Я

7

rj;

.äs

Fot. Л ltnari, Florencya.

VlCEXZA.

Teatr оымгшп.

Pałac della Ragione.

Podwórze klasztorne w Monte Bekico.

Loggta Bernardo.

Pałac Mascarello.

Pałac Colleoni Porto.

Główna aleja w ogrodzie pałacu Dalle ore Quirini.

Mn

rV

:

i

i

*VJ

M

*4

4«

4. 4*

4* *»

П

w i?

V y

-

*

*»-4*

f⁷

Włr

*2

I

I

‘f

rSI

V

m

fi i

Łj|~i ц /-

*

«•*

.и

в

.

?

7

V.

pi

(

(

►

,

i

71

1

i ü

jjftpfc

> 1

É

tó

\\ jglj

i M

I •

AVv3t-

рщш

V

i щ

№11

li

i

сз

'I/

'.:• i

ii

Л

7|Ш

fi-1

'Ч»

I

s

I

■чяь

Pfjrw

li

!«■

J5STCT⁻

> !

i

Li

*и

tv

8r

Ц

I ****&*

y*,

es&

Vj—nil ••

- w

Lw

J

:

Ъ &

?

ШМ

»iss

-fï

[It

■щ

Я

й

w

?■'

w

%

S-.

v, - -j

Й»

«

CT

b

4«

W

ESI

-r

/

ri

ТА

%

'ieà

\ Л

'/

Щ

Г-'S

<; /

-iß:

......

I

*

*r fi

*_1т

m

5t?-

[r

m,: ^ -, 1

Ш!

m

I

g⁴. •-г.^А'ТГтаас

Z

р

S

* г)

Ы.

a

I-

В

;À

<*

,ïï

n

А>⁴

[. W -.

Tri

Kl

Г

• ’

i! В

m

É4

SR

№

Щ1

SkäJ *

i

s ‘<1 . & ,ч ЧМ

i

iA j

ЙЁ

.

I

li Ü

Ггм>#^Г'^3

•J.

>11

IIS

m

i

1

, âïJ

A4*!

-a-I

Svg

■

№

1 и.

а-

I

>U    «li

tJ-’jï

SPg

•/>-

ж

l

Й ;4 :

7<* ВД !

ći m

»sc- r/i

/v ■ /

■

SLU <J

s§-3

'Г?

F

*

Я

\ — ^

^PiTil i ■

л I II li

(.1

«Я

J

i

Г

i

la

II

ifii

\

!^j3

Л

/ '

Ł,

lii

?

$ ’

'I?**

i

i.

U

»

Г :

j

1

I

L. i

'7

l:ś

s

►5.

►j

>

Ж

Ł

'Ат

¹ I

ir ш|

i

.

21 АЖ>

r '

\ю

%

Yà

-

• St

SI

'

■

2W

I

Л

■т*Г'Х:-'-

; 'я?у-*яь

- -л

<■

ФфГТ**

1

i*-'

IÄ. - J

И'-

Г"-

т.

г.

S,

.

\ :

m

n'M - _

f

'

Fot. Allnari, Florencya.

Kościół Św. Wawrzyńca. Główny portal kościoła Św. Wawrzyńca.

VICENZA.

Piazza uh Signori.

Pałac Chierkgati (Miejskie Muzeum).

Pałac Sciiio.

J

" ’T”r'''щ......TW*rWf'*%

s

4;H

- . i

L

ШР

—/»

Ж

щ¥л

oL

■V-1

«

■ Ш'Щ

;3fe «P

^2

hi

У

-

;

r

Ш

W

ЩШ

W\ZA

i«X*.

m

.*

V

+

-э

s,

«pw

^ff,v

’ f К '

i mi

wsr-<rw**Jr . ^

ffT I

KŁ

I-

iĄ

i

ЯЯ

rù

щ?

#3

zJL^...........

'

f

?

r;>r

IE+3

V '2

31

■.

,~4

;•

I

i _

.....7..............

*1

Гр

li

Ш

'

»4

n i

t,

>

Ir

r<--

I Ri‘

«§? |-

» to*

W

, :iv

■ ;•

V-'

ЯШ

$J

m

O

Ssss

&

.

••• ;

м

* W

/1

r

T

Г

S

*

£Я

h

j »

ë

ii

Шайр

f

: а

№

\

s;

t

F

LÎ

i

t

|Ш|

5Е

У1

m

ЯЬЁ^езЕ?!:

Шт^ --------

Г7*р

W

ШИШшГ

h.

:

Г

Ш

..—- %2w\

LäP'* V'..;:    j

Jf

Л ^

««

Y

i

f

ж

-■

g:»

S щ*

Ü

Ł-—

*■. ЯшШ JMI

-Rit J 'f

-a-.- ’-

r

JŁ

fe

c^ÿ!

ta

mm

I

>‘

Fot. A linari, Florencya.

Monte Berico (Kościół''.

Vicenza.

Monte Berico (Kaplica Madonny).

Łuk tryumfalny delle Scalette.

Villa Rotonda Palladiana.

--i

F

UL

ń*łJ

I» i.

Ł?

Tjt

!$s

I 4t

>*»

ir

îSLi#-i

i*

J5łAf»

ШШ*.-

lu

f »nt--

fc

■Bir»;

J»*

feg»-'s<i

Kf

ijMHrr

»lWT te

C

о~Ц

JM

4. . Ц551

jpg ^АМШЙЙМИМ|

i#

• ^:.'№

.asąg

•o « o

O 0

:    -    ... "зи

te

te.

^. r*SL

¹ .....

■U

i’:

=

§=

•1

te

iii

ЧШ4

■■Ali

■VI

........

iii

ii;

æiv*

IgliwfegsB

S"

Ä

iii»!» *%г?

*; i

ï-

Piazza dell’ Erbe (Plac warzywny). Ratusz.

Most della Pietra i Kościół Św. Jerzego.

(Г

ff

if

|г

Г’

•4

Nt

К*

яшм

:*ВйЭДа«Й«;,

^ЯЛтввшшттт к*ашаашие *~iiii т

Шшттвт

ШР&,

М^МЯММИ

IP

\'%l

41

MMI i

*»

f - ' Г гд.

Æ. m «ПИ тя

^ w 1L^

jn

'JT

w-

ill

u«Tv~

■J

liii.

SAW

Ж

ЙУзйИ

sa

Лг>

•i’I

>j4j

к"

Sk

щ

к.

*2

i.'-¹

'I

TJ

tf

Tl

iii*’,

Jk

и.

ill

<ł

lii SI

f.,

ч Æ

А *«*ЙЖ

■

!Р

. ' ;V

55

ii

f.\

SJ*,

П\

гч

kii I

. «иг

.......

тш

iwn urn

Verona.

Iiazza Dei Signori z pomnikiem Dantego (Zannoni). Portal S. Fermo Maggiore.

S. Fermo Maggiore. Wnętrze S. Fermo Maggiore. Mauzoleum Giovanni Scaligeri.

rö* **

янннш

* Itśimi_

ШЁШ

'Щ

; \mw\v \\\т\\\

I;» \тж 18Ш V v

~t%Ki

V¹

rnmt

Æ'

122

Z3s

чн

,v

«S

//

ШВЯ

.. 4-

**4N^

hf

И

А.

дз:

■ Vrt-H

ТГ- :i

m

yLTï i

I;

I-

г.Й

ÜP; !

f;

r**m

г**м

...... ^ jjpj

-Î

JL

f<

ШжЖ

.as

1§и£

3.«

Я)

W -J IP

•V

■ЯЩШир^

■ : -¥

Д*~ Т fiti‘ -

■*' «.-«äirü-

■ }-r,, ■' * K

Г^йу    /I

"i c:    j

ïp-Ш; : ;0ЬМ1Ь.И»

С .: ¥•'■' Г;

—P—i—⁼T—

Ш~Л~

JZZ

V-

IN

■- -*HÏ .m!

[Ц

i‘‘

CI

rrri\;~,"ïn\"VjW%W'-

asa I

o.

Sc

■---

II

■**ą1 I

ÉrfE

."ж*

«шшЖж

**

, • • i i »...

'■iii i »I, -g-rjj, *    «

fr* I lYîy

r‘    j_ ?: pi

«p ■ : *;•’ i *

■ --------

■ л

- ч-Ч.,^ Чь.\£:<Ùî. ' . ■'«*' мй

r?i*

jftg—

■•i 4    - łu;i 5 .« I <At-—■

SEi

Ul

ftt

¥■"

L.

S-*

\>

Шш£я

’’’ -1

£ï

ЯЬ- !

aü

Lv-

i!

jlj

^>³- -«►

>w

\ I Л Л >

rL‘•• - "Vi-*a

fi

ЙЙ

aar*

gOj

£1

sap

I »X

:é>

ift.. «I

V-

łi?id

*p

Va

у~

* « 5 *> ’i

i Я llHlj

Tlik

kjd

* ,i

’?

; -I

BŚEęf

irl

■Ш

J4

*\ P-

■».У-еЗ

i

li

ЩМ-д!

“ÎSÉÉflPlJ I ВЕЙЛЯ!:*:

Fot. Alinari, Florenoya,

Mauzoleum Mastix II (Scauger).

Brama Borsari.

Pałac Pompei (Miejskie Muzeum). Brama Palio,

Verona.

Wnętrze Katedry. Fort S. Pietro.

Piazza Bra z Areną.

Mauzoleum Can. Sionorio (Scalioa). Ogród Giusti.

\\

Y

vw

л/^лМ^ШШ

û Щ

-rm

r

.

V

f

- | -

Ł ^ ** '

>

-,

ж

«

ш

I "

.

feü.j

i

fi

!

' •

«

4

Ü

ш

■f-^VW

4 $ ■ ł <: “Ô:

1    Ł<-- >

b

т

m

■|fc

W

a

Ш

m

fcjE-2

m

i

3r

li

. шит w

■■н ftlł^

ШШ

Ща

i

..............Ж

ätrr-V

rtr--,v

1 ^

!*s

H

^If

Tm?

Ш

*

. ч»

-

■"1

3

К

:

i

Ьаг«м

F !

В : î

ч»т-тJ

■

I *i

м*/ - ^

i

Шйй

ПИ®!

i Ii

Г I

1

I

'

1

■ s.

i T ^

.

Pałac Bevilacqua.

Pałac Maffei.

IJ±iJ ';

s#:

,#V-

! 'fi !

КШШ¹¹

1

••

и

Щ

к

!Г*

.

г-1

•i

i

п

ii

i

?

H

\

#п

t—-

.....-F— -Ж'

V

l\ ⁴

1

Г . л \

àfli\

m

♦j

i

Lu

л

;

■

*&■

W.

-m

4

[if 1 Me

14

.

<

J

i

fl

: < ; i I : »4 t 1

*4 Ы И

m

1

J

I

щ

m

№

1

■ ;Д

I

ii

'.

Grób Julii (Romeo i Julia).

L- ’ •;

i

Ю

F¹

№

1У:

Щ£?

yf**:

Kt

m

—m

Éll

i

: ■;

Vekona.

Brama katedralna. Ogród Giusti.

/

ir

t ï

.

• шш

’ JP^

£

m

P-V •

■

i

I

■ -•

I

li

i

Sj

i

.

&

œss

.

' ^4

iii

»

......

ii

w*

i

t

is

j,

2

it

■та¹

Hi

iS

i-iiirmw

№тй[

U

i;.!

I I

■

м

а

-л:-

л \‘

I

Я

■ «

’12

l|

»4

Ш

ш

ШШк.

Si

:

I

i r

te

4я

-V •

щ

■-»

Ы

%

r₍

■I

Jj

та

;

*«: ' '

ш

I

Ж

НИН

@

II

; !

Р'

i

' '<%

I

IS

'

••-

V'l

т-gtl T" T""⁻,

- ^'^ЙЙШМММь

u-

M\ 1

' ^'Г\ЛУ:

&«ep

»

»/:

é * X i

mm '

*f*4'

li

i ^L.%.

• -rry^Jt

Ш

ł

:

■<

, Ш

Fot. Alinari, Florencya.

S. Maria w Organo.

Pałac głównej straży.

Ulica Mazzanti.

О

лАУКИ

B»

USi

Шт

С?

V.

kV4 Ifc

Mi

"nk

ÜÜ

"v-

•им

£|

«rar

iU    В

Zw, \

iw,fCM:rr IW-I

>Zk

П'

ii

Jr,

11

яЖ

à.\

1ДЦ

?■ Z.

i:

L.

— i.

éip

310 ш

AI#

■PS

kj

ir-

-, . A

[\ .

msmæm

'-Э'

ïd

^чштяштж

Г..ПД.-Д», fip~\ ' A

цвя1г

m *

V. &

/£&

k'v

.TJ

ri

Щ.

•f*

I»-

li

t.

‘V

ri

if

ftp

lh

•.

ml

r~y

Lv

feËlï

p '“1

isi-JW/S »

"iii,» ' -.4

rwm:

& ___

—■ ⁰ ‘-1%

KKftaiÉl

'•A

} A- ; i

Т*5!Г

i*.

■!

$■

X"

•k

Ja

ar¹

vi 4

■■

•4.

-I,

vv

»Я)

жЩ

г „V

7!

[•г. i

->■

v-„

I«:

SM

si

Syk

s- a

nzTV li

fl

I” A

îrlx^*'

îmj,—    ««UlTt

—.___—d»-1,, i.

>i

»-SAK- "    • *—*»-

•CJN

ifl

' JHi

ÖLO VtBONKST

TC;

Hf

iàctt§ak..'Â. J

ъ.*-*

Ni

■•t

ЬЙ

Вй£^И

-ГЙ&вГЧ

•• Т—

^т- f

Ш.

ШЯ

'"П

WZ $ г

Ир

Fot. Alinari, Florenoya.

Verona.

S. Zeno Maggiore. Główny portal S. Zeno Maggiore.

Kościół S. Anastasu. Pomnik Pawła Veronese (R. Cristuni).

Grobowiec Tomasza Pellegrini w kościele St. Anastasia.

Podwórze klasztorne w S. /eno Maggiore.

Wnętrze kościoła St. Anastasia.

Chrzcielnica w St. Anastasia.

P.

na

szczone na

zwana.

nieopodal wzniesiony przepyszny kościół św. Justyny, Chièsa di S. Giustina, który jest najznamienitszem architektonicznem dziełem z epoki odrodzenia. Rozpoczął budowę jego w r. 1520 wyżej wspomniany mistrz Riccio, a dokończył Morone w r. 1532 (str. 53). Świątynia ta o trzech nawach, wspiera się na wysokich filarach i po-kryta jest czterema kopułami. Boczne nawy z całym szeregiem kaplic pokrywają szerokie sklepienia. W lewem ramieniu krzyża znajduje się sarkofag św. Łukasza, w prawem św. Mateusza. Wspaniale rzeźbione wysokiej wartości siedzenia w chórze przedstawiają sceny z ksiąg starego i nowego testamentu. Ozdobą głównego ołtarza jest prześliczny obraz Pawia Veronesa, któremu za motyw służy „Męczeństwo św. Justyny“.

San Giustina znajduje się na południowo-wschodniej stronie placu Vittorio Emanuele, dawnego Piazza della Vale, który

znamię starożytności. W XV. stuleciu otoczono je w wydłużony czworobok silnymi wałami i murami; dwie piękne bramy są dziełem rąk Lombardich.

Do najpiękniejszych zabytków Trevisa należy katedra, starożytna, piękna, ale jeszcze nie wykończona budowla z XII. w. składająca się z trzynawowej, na filarach wspartej bazyliki o trzech kopułach nad główną nawą i dwóch na bocznych.

Na pierwszy plan wysuwa się lycyana ,.Zwiastowanie N. “ wraz z podobizną fundatora (Malchiostri) obrazu. Znajduje się on w kaplicy Annuncyaty, gdzie można również oglądać wspaniałe freski Pordenony. Obraz ołtarzowy, przedstawiający Powitanie Chrystusa przez pasterzy, a w dali nadciągających trzech królów, jest pięknem dziełem Parysa Bordones, urodzonego w Treviso. Z prawej strony przytyka do katedry Capella del Sacramento, zbudowana przez Tullia bombarda.

Wzniesiona przez O. O. Dominikanów świątynia S. Nicolo di Bari jest szeroką gotycką budowlą z wydłużoną nawą. Długość kościoła wynosi 82 m., szerokość zaś tylko 24 m. Pięć nyż ołtarzowych znajduje się od strony wschodniej.

Obraz w głównym ołtarzu, malowany przez Dominikanina Fra Marco Pensaben, w r. 1520, przedstawia N. P. Maryę tronie w otoczeniu Świętych i aniołów grających na cytrach.

Wewnątrz świątyni ustawiono pomnik senatora Conte d’Onigo, wykonany przez Tulia Lombardawr 1494. Malarstwo i rzeźba łączą się tu w przedziwną harmonijną całość. Po obu stronach sarkofagu stoją na osobnych postumentach heroldowie w obcisłych barwnych szatach, a wdzięczne ich postacie odbi-Jają silnie od zielonkawo-bronzowego tła. Cokół i fryz pokrywa ciemny fiolet, podczas gdy tarcze herbowe, napisy i malatury jaśnieją całą gammą jaskrawych barw.

W pobliżu Treviso, w Maser, wznosi się zbudowana przez Palladia willa Giacomelli. Tutaj przyozdobił Paweł Veronese dwanaście sal głównego skrzydła rozległego gmachu, swojemi wspaniałemi malowidłami ściennemi. Treścią tychże są albo wesołe sceny rodzajowe, albo upostaciowanie wszechwładnej potęgi i siły życia i przyrody. Wspomnianą wiejską siedzibę polecili dla siebie urządzić wenecyanin Marc. Antonio Barbaro i brat jego, Daniel, patryarcha Akwilejsld, powołując w tym celu do Maser obok Palladia i Pawła Veronese, jeszcze trzeciego znakomitego mistrza, Aleksandra Vittoriç. Dziełem ostatniego jest grota z wodotryskiem, zamykająca park, urządzony w stylu włoskich ogrodów.

Ztąd udajemy się jeszcze do leżącego opodal Castelfranco, miejsca urodzenia sławnego malarza Giorgione, którego najwspanialsze dzieło : Madonna ze ś. ś. Franciszkiem i Libr ratem, umie -jednej z bocznych ścian parafialnego kościoła w Castelfranco, olśniewa wzrok turysty (str. 46).

Pomnik Giorgione’a i grobowiec Petrarki — to jedyne jeszcze godne widzenia osobliwości tej małej mieściny, którą opuszczamy, udając się przez kwitnącą równinę do słynnej z nauk i sztuk Padwy.

Padwa leży w nadzwyczajnie żyznej równinie, której obfita roślinność nieopisanie czarodziejski przedstawia widok. Podziw ten, wywołany cudami natury, zwraca się jednak wkrótce w inną stronę, skoro zaczniemy przebiegać ulice miasta, którego drogocenne malowidła i wspaniałe pomniki zaczną się okazywać naszym oczom.

Zainteresowanie nasze wzbudza najpierw przepyszna budowla, poświęcona największemu świętemu Włoch, w której też złożono ziemskie jego szczątki, a jest nią kościół św. Antoniego, przezwany w skróceniu il Santo. Łączy on w sobie kształt łacińskiego krzyża z systemem kopułowym, jak to widzimy w kościele św. Marka w Wenecyi. Nader ciekawy przedstawia widok część zewnętrzna świątyni od strony chóru (str. 49). Na placu obok kościoła wznosi się kaplica San Giorgio, ufundowana przez Rajmunda de Łupi, zawierająca sarkofag tegoż (freski jej są dziełem Jakóba d’Aranzo). Do tej kaplicy przytyka Scuola del Santo, niepokaźny budynek, którego górną salę zdobią malowidła ścienne Tycyana. Przedstawiają one legendę o świętym patronie i uchodzą za arcydzieło malarskiej sztuki. Na lewo, w pobliżu fasady świątyni, stoi spiżowy posąg konny weneckiego generała, Erazma da Nami, zwanego Gatta-melata, dłuta Donatella (str. 49 i 50).

Donatelli również powierzyli zachwyceni jego talentem Paduańczycy wykonanie wszystkich plastycznych ozdób nowego głównego ołtarza w Santo, którego niestety przechowały się zaledwie pojedyncze części (str. 49). Wnętrze kościoła posiada tylko skromnie pobielone ściany z nielicznemi architektonicz-nemi członkowaniami. W stronie lewej, przy drugim filarze, spotykamy grobowiec weneckiego generała Aleksandra Contarini (f 1555), wsparty na sześciu statuach niewolników, wykonanych według rysunków San Michele. Dzieło to w swej szlachetnej choć niewyszukanej prostocie, bardzo dodatnie wywiera wraże nie (str. 50). Z przeciwnej strony wznosi się grobowiec kardynała Piotra Bembo (f 1547), doskonały pomnik z epoki późnego renesansu.

Pierwsza kaplica na prawo, Capella del S. Sacramento posiada obok pięknego ołtarza z bronzowemi płaskorzeźbami Donatella, sarkofag Gattamelaty i jego syna.

Lewą nawę zajmuje wspaniała Capella del Santo (str. 50), z całem bogactwem swych marmurowych ozdób i bronzowych figur. Wspaniałość jej ześrodkowuje się na dziewięciu marmurowych płaskorzeźbach (str. 51), przedstawiających sceny z legendy o św. Antonim. Wśród njch najgodniejszemi uwagi są : Ant. Lombardu „Dziecko stwierdzające w cudowny sposób cześć swojej matki“ i Girol Campagni „Wskrzeszenie dziecka“. Pod ołtarzem spoczywają szczątki 'świętego, a ponad tymże wznosi się w spiżu ulany posąg patrona.

W chórze Santo widzimy także najpiękniejsze i pełne fan-tazyi dzieło z zakresu rzeźby w bronzie, którem się Padwa szczycić może; jest niem dobrze całemu światu znany lichtarz (kandelabr) Andrzeja Briosco (zwanego Riccio), mistrza kościoła św. Justyny (str. 50). Świątynia ta zawiera wiele jeszcze innych bronzowych dzieł dłuta Donatella i Riccia, o wysokiej artystycznej wartości, których cudowne i subtelne wykonanie zachwyca oko znawcy.

Teraz zwrócimy naszą uwagę na zazwyczaj wieczorem roi się od wesołych i rozbawionych tłu mów, używających pieszej przechadzki i całego szeregu powozów, snujących się dokoła placu Widzimy na nim również znaczną liczbę posągów najsławniejszych ludzi, a także świeżo zbudowaną Loggii Municipale ze stojącemi przed nią statuami Dantego i Giotta (str. 53); w loggii tej zasiadają zwykle sędziowie podczas corocznych wyścigów konnych.

Skierować atoli nam wreszcie wypada nasze kroki ku najznakomitszej części miasta, ku jego centrum. Tutaj przedewszy-stkiem przykuwa nasz wzrok imponujący paduański Pałac sprawiedliwości, Palazzo della Regione. Zbudowany w jedynastem stuleciu, przybrał on po pożarze w r. 1420, swoją dzisiejszą postać. Jest to olbrzymi gmach podłużny ze sklepionym dachem i całym wieńcem krągłołukowych arKad, którego wejście zdobią kolosalne egipskie posągi. W jego wnętrzu znajduje się jedna z największych sal na ziemi, 83 m. długi, 28 m. szeroki i 24 m. wysoki „Sąlone“, przykryty drewnianem w gotyckim stylu sklepieniem. Ściany pokrywa trzysta alegorycznych fresków, których treść zaczerpnięta jest w części z życia codziennego, w części zaś z history i biblijnej starego i nowego testamentu. W olbrzymiej tej sali, wzniesionej pierwotnie rzekomo przez mnicha Fra Giovanni degli Eremitani, znajduje się model drewnianego konia Donatella, prawdopodobnie naśladowanie trojańskiego

Przy Piazza délV Unita Italiana, bardzo blisko pałacu della Ragione, wznosi się jako godne jego przeciwstawienie, cała marmurowa, w stylu wczesnego renesansu przez Biagio Rosetti z Ferary zbudowana loggia del Consiglio, albo Gran Guardia. Pałac ten posiada wprawdzie nieliczne, ale za to w najczystszym stylu wykonane ozdoby. Wewnątrz gmachu stoi piękny posąg Wiktora Emanuela II. Zaraz naprzeciwko przykuwa oko wrażliwego na piękno widza, Palazzo clelle Débité ze swoją stylową fasadą (str. 54). Jeszcze kilka kroków przez Via dei Monti zrobić nam wypadnie i oto stoimy zdumieni przed katedrą padewską. Została ona wzniesiona w drugiej połowie XVI. stulecia przez Andrzeja della Valle i Augusta Righetto, i zbliżoną jest bardzo do Chiesà S. Giustina. Główna nawa posiada dwie nawy poprzeczne, z których większa jest zaokrąglona i pokryta wielką kopułą, gdy druga mniejsza kopuła wznosi się nad skrzyżowaniem nawy głównej z poprzeczną. Boczne nawy są to małe, kopułami uwieńczone budowle, z przylegającemi kaplicami. W prawej poprzecznej nawie znajdują się grobowce znanej książęcej rodziny Carrara. Na placu, przed głównem wejściem katedry, wznosi się Babtisterium o zaokrąglonym szczycie — wspartym na czworokątnym cokole — i wystającej absydzie ; sięga ono XVI. wieku i zawiera w swem wnętrzu wiele fresków z tych najpiękniejsze: Ukrzyżowanie i Chrystus z dwunastoma apostołami. Własnością katedry jest olbrzymia biblioteka, założona staraniem Petrarci.

Padwa, siedziba nauki i widownia pełnej chwały działalności Galileusza na polu wiedzy i poszukiwań, posiadała niegdyś chętnie przez Polaków odwiedzany najsławniejszy Uniwersytety który przetrwał do naszej doby w kwitnącym stanie. Gmach jego odznacza się wyjątkowo wspaniałem podwórzem, otoczo-nem dwupiętrową piękną kolumnadą, która jest dziełem Sanso-vina, zbudowanem w r. 1552 (str. 53). Tutaj znaj-dujemy niezliczone herby doktorów promowanych w Padwie. Biblioteka uniwersytecka, obejmująca 100.000 tomów i 1500 rękopisów, mieści się na tyłach graniczącego z Uniwersytetem Palazzo del Capitaneo, który był niegdyś główną siedzibą książąt Carrara, a wzniósł go na początku XVI. w. Weroneńczyk, Giov. M. Fal-conetto (str. 52). Wdzięczne, drzewem kryte halle drugiego podwórza, zbudowane są w stylu późnego średniowiecza.

Kościół Augustyanów Eremitani, jednonawowa świątynia

W pobliżu Piazza dei Signori znajduje się mały, niegdyś dworski kościół Scaligów, San Maria Antica, z grobowcami wspomnianej książącej rodziny. Część ich znajduje się w zewnętrznej ścianie kościoła, część ustawiono na otaczaj ącem świątynię podwórzu. Na pierwszem miejscu wspomnieć wypadnie grobowiec Cansignora (f 1375), ze względu na zdobiący go przypyszny, na sześciu słupach wsparty baldachim, którego szczyt wieńczy konny posąg zmarłego (str. 60). Pod baldachimem spoczywa na sarkofagu postać zmarłego, strzeżona przez aniołów. Skromniejsze, chociaż pokrewne jemu wykonaniem, są grobowce innnych członków owej panującej rodziny, np. grobowce Mastina II. i Giov Scaligeri (str. 59, 60).

Niedaleko tego domu Bożego spostrzegamy znamienite dzieło z epoki odrodzenia, twórcą którego był San Michele, mianowicie Palazzo Bevilacqua; główne jego piętro posiada

o szlachetnych i artystycznych liniach, bez słupów i filarów, z malowanem drewnianem sklepieniem, służy obecnie jako kościół uniwersytecki. Wewnątrz zawiera ona wiele dzieł sztuki rozmaitych mistrzów malarstwa i rzeźby (str. 53). Po obu stronach wejścia wznoszą się grobowce starej książęcej rodziny Carrara. W południowej stronie chóru spostrzegamy nader cenną Capella S. Jacopo e Christof or o, ozdobioną sławnymi i wartościowymi freskami A. Mantegny i jego uczniów. Wśród nich na szczególniejszą uwagę zasługuje cykl, przedstawiający „Życie św. Jakóba aż do chwili ścięcia“.

W pobliżu dworca kolejowego znajduje się Chiesà del Carmine. Ta piękna jednonawowa budowla, której fasada dotychczas ukończoną nie jest, łączy się z Oratoryum Scuoli del Carmine. Gmach ostatniego zawiera czternaście biblijnych malowideł, wśród których Tycyana „Joachim i Anna¹¹ niezaprzecze-nie zaliczone być musi do największych arcydzieł tego mistrza (str. 53). Moglibyśmy wymienić tu jeszcze wiele bądź to artystycznie wykonanych budynków i pomników, bądź też prywatnych pałaców i monumentalnych łukowych bram, wspaniale ozdobionych. Mianowicie uwagę zwrócić nam należy na Arco Valaresso, jak też i na Porta dcl Portcllo obok grobowca An-tenora Trojanosa (str. 54). Dawno przebrzmiałe czasy przypominają nam szczątki miejskich murów; również wysoce interesującym jest najstarszy w mieście żelazny most Ponte di ferro (str. 53) ; zkąd oglądać możemy Obserwatoryum z wysoko wznoszącą się wieżą. Zwiedzanie miasta zakończymy na Miej-skiem muzeum, którego wspaniała imponująca klatka schodowa jest istnem arcydziełem (str. 53). Z pomiędzy malowideł pierwsze zajmuje miejsce obraz ołtarzowy Girol. Romaninosa, na którym widzimy Madonnę, królującą między dwoma aniołami i czterema świętymi z uderzającym w bęben aniołem u stóp. Dzieło to, pełne życia i artyzmu, wyszło z pod pędzla wielkiego mistrza w r. 1513.

Wreszcie opuszczamy miasto i zdążamy przez równinę do cudownego podobną ogrodu, do następnego celu naszej wędrówki : do Vicenzy.

Gród ten jest miejscem urodzenia budowniczego z Bożej łaski, Andrzeja Palladio (f 1580); stworzył on tutaj niezrównane arcydzieła, które stały się ozdobą miasta i wzbudzają zachwyt znawców sztuki. Skoro wkroczymy do miasta przez Porta del Castello, to dostaniemy się najpierw przez Piazza Ca-stello na rozległe Corso Principe Umberto, potem zaś zdążając na prawo przez Via del Monte, wejdziemy na Piazza dei Signori, gdzie nam natychmiast wpadną w oko dwa słupy, sięgające czasów weneckich.

Wyjątkowego znaczenia nabrała Vicenza dopiero w epoce późniejszego odrodzenia, a to dzięki wyżej wymienionemu mistrzowi Palladio, którego młodzieńcze dzieło Bazylika (Palazzo della Ragione), poważny i pomnikowy gmach, uważana jest za najwspanialszy zabytek XVI. w. i ona to stała się podwaliną jego sławy. Około r. 1555 zaproponował magistrat wielkiemu architekcie przebudowę gotyckiego, do upadku chylącego się ratusza na Piazza dei Signoii (str. 57). Palladio z radością podjął się tego zadania i otoczył stary gmach dwupiątrową budowlą, złożoną u dołu ze słupów doryckich, na górze z jońskich. U wschdnioej części Bazyliki stoi wązka czerwona wieża, S2 m. wysoka. Obok wznosi się wielki przez Gajassiego w Rzymie wykonany, a w r. 1859 odsłonięty pomnik Palladia, vis a vis którego zwraca naszą uwagę przez Palladia zbudowana Loggia Bernardo, obecnie Palazzo Comunale o nader stylowej fasadzie (str. 56).

Na Corso spostrzegam}'' wśród innych, w gotyckim stylu XV. w. zbudowany Palazzo Schio, niegdyś Casa Aurea (Złoty dom) zwany, ze śladami malowideł na fasadzie (str. 51). Idziemy dalej i o to po prawej stronie Piazza Vittorio Emanuele widzimy Palazzo Chieregati obecnie Museo Civico (str. 51), które najpiękniejszym pomysłem Palladia nazwać można. W podwórzu muzealnem zasługuje przedewszystkiem na uwagę piękny portyk. Na górnem piętrze umieszczono Miejską galeryę obrazów, złożoną głównie z arcydzieł uczniów szkoły malarskiej Vicenzy, której najznakomitszymi przedstawicielami są Barth. Montagna (f 1523) i Giov. Buonconsiglio.

Teraz musimy zwiedzić dumę Vicenzy, jej Teatro Olym-pico (str. 56), wzniesiony według planów Palladia i uświęcony dopiero w lat kilka po śmierci mistrza (1584) przez przedstawienie „Tyrana Edypa“ Sofoklesa. Jest to wspaniały gmach zbudowany na wzór monumentalnej starożytnej Cavei. Pełną fantazyi jest ściana od strony sceny z jej bogatemi rzeźbami i ozdobnymi słupami, dłuta Aleksandra Vittorii i jego uczniów. Od niej rozbiega się w promieniu siedm ulic. Dążąc dalej wzdłuż Corsa, napotykamy najpierw Palazzo Tiene (obecnie Bonin), który harmonią swych proporcyi ogromne wywiera wrażenie (str. 55). Front budynku wykonany został według szkiców Palladia, podczas gdy tyły jego (Banca populäre — Bank ludowy) wzniósł w stylu wczesnego renesansu Scamozzi według planów M. Tiena.

• Przez Via Porti dostajemy się do Palazzo Colleoni (Porto), wspaniałej, w stylu jońskim wzniesionej dwupiętrowej budowli, sięgającej XIV. stulecia, której parter wykonany w surowym materyale, podczas gdy górne piętro charakteryzują pilastry i słupy (str. 56). Dalsza wędrówka wiedzie nas do obszernego kościoła S. Lorenzo, pięknej gotyckiej ceglanej świątyni zgodną widzenia fasadą i potężnym portykiem (str. 57). Boczne nawy są oryginalnie skrzywione z umieszczonemi niezwykle wysoko okrągłemi małemi oknami. Wewnątrz tego kościoła znajdują się obok wspaniałych ołtarzów i licznych pomników, grobowce Vine. Scamozziego i Barth. Montagny. Ostatniego z nich artystyczne malowidło, przedstawiające śś. Wawrzyńca i Wincentego, zdobi ołtarz główny. Minąwszy Contrada del Duomo, wkraczamy na Plac katedralny, na którym wznosi się główny kościół Vicenzy. Sięga on XIII. stulecia i jest budowlą w stylu gotyckim o pięknej marmurowej fasadzie. Wnętrze świątyni składa się tylko z jednej nawy, otoczonej z obu stron kaplicami (str. 55). I tu spotykamy również kilka pięknych dzieł Montagny.

Przez Porta S. Giuseppe wychodzimy z miasta i zdążamy przez długą, na 180 filarach spoczywającą kolumnadę, na Monte Berico.. Na szczycie tej góry, słynnej z przecudownych widoków, króluje kościół— cel nieustannych pielgrzymek — z kaplicą Madonny i klasztorem (str. 56, 58). Świątynię tą, zbudowaną w kształcie greckiego krzyża, wieńczy wielka kopuła. W jej wnętrzu znajduje się wiele godnych widzenia dzieł sztuki, jak np. pełen nastroju obraz Montagny Opłakiwanie Chrystusa, ukończony w 1500 r. następnie piękne malowidło, przedstawiające Zaślubiny św. Katarzyny i wreszcie charakterystyczne dzieło Pawła Veronese, na którem widzimy odtworzoną ucztę, wydaną przez Grzegorza Wielkiego dla ubogich z Chrystusem zjawiającym się w roli gościa.

Skoro udamy się w kierunku wschodnim krzyżującą się poniżej kościoła drogą, dotrzemy do wzniesionej u stóp góry Berico willi Rotonda Palladiuna, letniej siedziby markizów Capra.

Willa ta, obecnie bardzo zrujnowana, ucierpiała ogromnie podczas wojny 1848 r. (str. 58); stoi ona na wzgórku, z którego roztacza się nader rozległy widok. Po szerokich wschodach, umieszczonych z czterech stron czworokątnej budowli, wchodzimy do czterech przedsionków, utworzonych z jońskich słupów.

Wśród innych godnych uwagi pałaców i pomników architektury, zanotować nam jeszcze wypada w lombardzkim stylu zbudowany Palazzo Negri (str. 55) ; następnie gmach Biblioteki seminaryjshiej, wzniesiony w XVI. w. pod kierownictwem Sca-mozziego ; wreszcie również XVI. stulecia sięgający Palazzo Panizza Fiorasi. Palazzo Ore Quirini, ciekawy bardzo dzięki prześlicznie położonemu ogrodowi z cudownemi alejami, jak również łuk tryumfalny (str. 58) u wstępu na drogę krzyżową (stacye) na Monte Berico, kończą szereg podniesionych przez nas godnych pamięci osobliwości przepięknego tego miasta, z którego wspaniała, wijąca się wśród wapiennych skał droga, wiedzie nas do następnego celu wędrówki, a tym jest —

Obok historycznych reminiscencyi z przeszłości, zawdzięcza Verona — miasto Romea i Julii — sławę swoją pod względem sztuki, przedewszystkiem dziełom sławnych budowniczych z epoki wczesnego renesansu. Ona jest ojczyzną Śan Michela i miejscem urodzenia Fra Gioconda, według planów którego wykonano najpowabniejszy z gmachów Verony, Palazzo del Consiglio (La Loggia), stary weroneński ratuszu (str. 59) Budynek ten, nad którego bramą wchodową widnieje napis po chwalny, ułożony przez]Wenecyę na cześć Verony : „Pro summa fide summus amor MDXCII.“ (Największej wierności największa miłość 1592), zdobi piękna marmurowa fasada. W obu środkowych nyżach górnego piętra umieszczono spiżowe figury przedstawiające „Zwiastowanie N. P. Maryi“, podczas gdy pięć posągów znakomitych weroneńskich poetów i uczonych spogląda ze szczytu attyki na pracowity ruch miejski.

Z południowo-zachodniego rogu tego placu przedostajemy się z kolei na Piazza dell' Erbe, uznany za jeden z najbardziej malowniczych placów we Włoszech, na którym obserwować można charakterystyczny obraz ruchliwego, prawdziwie włoskiego miejskiego życia (str, 59). Tutaj to oglądamy studnię ze starożytnym marmurowym posągiem „Verony“, podczas gdy naprzeciwko Corso, przed Palazzo Maffei (str. 61), wnosi się monolitowy słup, na którego szczycie stał niegdyś lew, oznaka weneckiej władzy, zniszczony w r. 1797 przez rozgoryczoną ludność.

г

п

Ki

• V* /*èrZ?lbJ+â№

m

5Ejjj

F .

i ill

»

L

ymoceiRR«

..v«s#

aiUM ^ V

Ат i*

г -

•F4

<

▼

«Ж*

-pr2hä&

у?

ПГ;Й

к 3

h

il

Щ $

•Jan

y]

•>

SS&

ж

■■

i

ï Г j

.; «.

,* »'

‘ роШУ[-

Ш «

Ł. * --.

■

►w

2

■Ш

.*£>

ЮгА

iv ■ i

tA

w ЛЙ

*ЙЬ' .<{*■’»’

5a

ЖГ

,

ф.

I

&

3w

»■i

а

F Ъ *?£

№

.

m

m

: ;*, *

fłiT

#i»F

gijlfgf

НЗрй®

Pp?

*

., t

ÜÏi

• Jći

•■ц.

H

щ

Wm

1

■ i,

î ^4làA#

и

i»«

:-4..:

J

I?! iitöiuP

T

* *

,

f,

. . <0*

Г

■■

Ü4

т

ter

i

t ЧГ" : W

• ;

I

«

3

4^

,4

.

Â&*

Шш

! ft

\

Lilli!

li

i^Msrtà

ш

3

fl

F|

ri,

Ш

JifśSk

А

-■и»». ^

i-s

V-

‘ V

re

УЛ\

■A,

l.k!

Ä

'

VJ’

л

".•S-"*»

Щш

__*Т* at За üi;.. i*

ИШ«кШ91-ж

I

'»

F-Ч?

.'"^Ч

r

rlŁ. J^

fe»,

**»

*Ç

0И

ÖL%gj

u

ка

àj*r

Ш

HÉ

я я

t

V

ТфГ\

*v;;

%

г/

ш

$ -1

V

%

% >

*

ПТ

”'$5й

à

BS

iii*

«

Fot. Sommer, Neapol.

Pesciiiera.

Limone.

Maderno: Valle Toscolano,

Gauda.

Limone.

Mader.no : Valle Toscolano.

Malcesine.

Gargnano.

Maderno,

.

Î T

,®v-

йй*

1

to

&    ;_ 4

if

FT

Pw f

G'-

»Y

•Ń #* ♦ —4

finШ

vfeter

iSTi

rf

«a ülSijilni

te

M

■

f* I' “ » « >

.....JLl '» i« ■ ! !5 «и • • * '(it®

it*

i *•». .,rflu 4RTZ

"    -- - * vi

яиюг#**;'

ssr

И M

R

- 1

Ü

:

_

IHE

■i

- .-    -.у?

:r?»*V ^Ww.aiVi

*.&•' ’•:• *• ' "'>■. '

, :. »,* ,

SSs

I

«

Pfe»„

à

/%

P

<

.

m

ł.i..

i

.» ”

pf

:1

г

К!Щ|3|

15; :

Tr w

2!>

T7rr**-~ —

C__ i

~^—3E

ÿS

Jr-

«S

/ -

Æ

;Ш£У

к/

к.

i; в I

Г

5

* j j

w-

&

asj;

*

%

m

!

m

!

1i¥

i

L

$m9

b»rtT'

■и. .

ft

« ’

V

ib^-

f

IP

-

-a

4

■

f

*i ■

n

I-Г.—

J

i

?

i-i

V

#

Ni

EL

I

•>.

sl&J

:.-a

£С1»Ж

:й

,

TSW

J

•Ж • W

[l:

i

У’-

I

I «•«$

si

it, I i *

« a

M'

lb‘

--

J ,

г ■

kJH

IR

- •” .1

K#

и T -«• --ту r*

« !»

’ 1

•• :

*ïîT

>

‘

i, i

, -Г:«

■%

' 4

Fot. Sommf.R, NeApoL.

MadErnö. Riviera Gardone.

Sermione.

Maderno.

Saló.

Sermione: Zamek Scaliger.

Riviera Gardone. Saló.

Desenzano.

л vs

■

VwtWfi ул<* aA

>ЬУу,

ét ;4Û

v'⁴

\/\

ц-

Г/ i

'In*

V-

Wk

ù]

J, iÎ

s?

шшщш

....

,m«rm

г»« V '

ÄÄJ * -

Ifs

.cS

Jr

■ ■■

Sn

«M, »I».»

МЧ1»Н I    ¹ ; u łiil łl •(

•    • *    / ‘ »    •    *«>•:>. I *•'*•»* *, ł f » «    ••    «-•.<»/•*.« «I # • f /'• »

. -................... ■ ■ ■ . ...,.

ststë&vh'’ ■■. ■■ ■ ■■-■■    • r....... . i ’j:j;i:

гШы&аа

pj

(l\>

Ÿ-

K:

\K

l\

\n

Г.//У

PA

■vA

f ' M

M V~i vi

:. ,?>

V -t

m

6.

• Si#*

■ ^

vjk.

VV Л ifc

±fX

S'S-

v\ -to(Ç

' r—

pAlyl

Ян шй

fi' j@ll

k'-

, V**j

T/¹

■% « j

iv]

St'fJ

kl

*.....................................*..........V,........^sssss;

■v>v" ■

riz

'j

ЯКЖХХ

PSMg№'*4‘ V'ü ‘»»Ч'Ч?

WUI

Г- Д.

frsÆi

Lt

V.' i ‘

"Hl

i/ i

\j

>‘i ’

■:Л

i,1

-S

Ж y

:W1$

ilSL    ■

I,-

AI

-A

E1 P -l ,

fci

i' 'j

■y

-Tłun» •; „u i

ri

i)

'йМ»1ч

ч>

«нлщчл:

3ffi

g.

-■■Sk-sLJ

te

J-

■ A'

:V

kggu

y>m

^.v

hcZi. .:

ГЛ{

mH'

<*g

ЧЛ5Г1

ц-^

*â

4 ‘S*

à V V-¹

x„>

I Hj

m

f ........i

m

ИВ

S3

Éf.

МИНН

в ЯК

jteîêî

lïï"

PWWP: - •

-V

!*Vë !L

II

Л'мЯ Ь ⁷vfag

'iwnme&ziv»

Ł. *

U>/.

fel

WÊÊÊKÊm

Ł-Л

Fot. Alinari, Florencya.

iT

“A

Grobowiec Marka Antoniusa Martinengo (Chrzęść. Muzeum).

Brescia.

Część fryzu z kościoła S. Giovanni Evangelista.

Moretto: Św. Małgorzata, Św. Hieronim i Św. Franciszek (Obraz ołtarzowy w kościele s. Franciszka).

Bronzowa Statua Victorii (Romańskie Muzeum). Pałac municypalny.

kf'

!*5

p “7J\

-?S|.

-V- g

ï4

;ч

Lï-

ЩШ- -m - ш *•

■1

fc—

ôf ^ЧКГ. '

■V

i.

'.#r

.0

y

-r

BC.il

4éssi

•Jt

JS»

\,4:    ..

®ï

К/’А Ó

W-,*

H Jfi

ГШШШ

“ÆSÉ

rj

J

к Гг

v-ï T'

4 f ÿ

3f?

ж

•z£S

s-

fcb

M.

x:

ЬяЯ

-ïJEB

iV^3(r

-Щ

ШШЬъ

fl

«4

M*

f—¹

!Л

Hi

I4¹

M

«T

vJ

ar<s

'Ą

V» j

-ii

■j

1»

fj

15*fc

1;

seppw

an s?

fÀ

#•

ÏTïjgl*

Ч¹

*и

ты

«1

ip-

ca

ттш

SÉ@Ê»

---:

......“ " ШЗ&шМ.

г - -w mń9W"m

II

|yg4^

. »::

I*

\:-Щ,

3Ï=!Î i

viUI :

Zl'~l !

UNC,

ï :f-îSswwHIIP^^îst,. ы'й    . .

--.-JBÜ .ïcüiiiuiUHiiiipü . «jij$iMMiiiiii!isi Ui,l,l|ll

fjp\

ИЙЙн

-------- '■

₉ «**ШШ

y W    Щ

t .Jb&4&4

ШМ

и

3fe-.£Î.

flS3

J

hi

щ,И2

?Й|

yL.t.

II

ЖМУ

li

,,    ... i, .    * -    “' •'

-

Щ ■    I А*-. . :ЛШ

-,Т    ......^^тшжтштшттшЯЁШ

^тттаттЁЮШшшшшшшт

МШН Г‘*ТЩ|1ГТГ**Т1К*1“** Н*иТ*Т1ИЯШ1РН

штшттЁттшШЁ№автЁЮШШШШЁМ

■ Ш116П1 ïiir'f1ir -|BIWiilll|i i пи ШИ

■HMHHHHHÉMHi

......—

i МХ-лЯВ

35w4bw^Swł^?feqk

дВ£Щ$»ег

i:

pi

РЩ-

IIL IIK Ik*. IIL.IÙ-. It*. II» Ilk Ilk. II»/'

U LU II I ttl 111 ■ iltkt IŁS.I III ) lyi.in in

•ns

ЧИПВ v|

3l|№i!||

шш&ш

W"

hr\j

im

J-

/1

/№■

/•

Ife

izmhi

-Ш7

er

t Ja

£*5S

ШШ

'e-j

T9

■'

\s

кШ

ц a

'Cl

Щ-Ш

w,

-r^rr

ЩВГ

fi

*■—iiw»

T

1Э**Г*Г

\"T

yam

ww "

35

Fot. Alinari, Florencya,

Katedra.

Wieża Pałlata.

Portyk kościoła S. Maria delta Grazie.

Brescia.

Posąg Arnolda z Brescii. Monte di Pieta.

Muzeum Romańskie.

Kościół S. Maria dei Miracoli.

Słupy rzeźbione z kościoła ś. Franciszka.

Y i; А

ца#" т

Vf

i*

■т*

li

oH

\ ?& ■

ч\

Шк

15

•i

г>

-,

£ / 'У\ :

■■ -"<w

i. /.

if

:|11!

%• h г

t :

к].

s» s •

;; <?.■

RA

i№v'

Pi

&

§гк

5к?

-i

*"'~p

ïï

lii

r»j

Pi

(t \T

E?

Ai

jfl

pnwgES

ИНЙ

ж

5ття?

У/У

'уЩ-i

111

:§

■«fie ': i

ii

mmm

ШжВ

**§

hi Ш

'&■

,04 Э

К;

3m

Ш&Ш

==~£У^х.

aj

SS-kJ

1;)

itt

'л,Ж .Y

:: i -i х-л

Y- о -Ч'.ЧтаШ

hD I

;V

t-

ih

•p* ; VU

iS

..Âi.

Kl

p. ^ЙЙШ

I fi

9 Sri

5*kî

ffl

LI

i'

il

yjYvi!i!

Mf&

а-

чЕ

1Ш?,

!!Г; §1

llT'é w rin

I с-1

l»l@

Г T'Xti

r,,... J —!.....__ZZZ....

i.D

i ¹ i№

ill

Si

'>/«as

ав№м<

|<

ri

ЭТ' yT-Y

v;j...../ *: ■■■

i ja t

? '

-in

iii;

Ip

КИ

üft

tr

f;

EM

Я1

Л -    _____

ап .mm m

mem

11

•**»>

'W: 1^.;

«•j

Я1

■нам

.V

''V?>

"Л !

%* •

"h

»?

w

s§]

s?Sj

m

'    i*.

Ы I *

ip i ,,

- , .. i У\ :

i- : ■':

". L

Юг⁻

Si

•ч\

fife

§'.4

wçil

Г il

11

;■

pi

T

F.# -. ■«'

Л,

ÜSmEzstM

TT

BfA¹ 11

7^1/3

fe:

4.

■„ • '

■* T

'* *

•'

■ f.i

L(i

L‘ł

^r-—______ F fs

*ü

>1

V 7<ih y: r/>y

‘ ' ■ y ..    >. , i ъ

iÆ

ifrü

W'

'■Л-.- ,i

ЧГО:

gfe-^LjAggg

<л'«3

wÊ^

iLl

fi

PT

Л It

łSiti

чр¹'"#-

era

“—1 f . • iji

й'

«*

f. ; ■

t.....

'-Y

~г

П1

. '-4-

J*

Iftv ]

t тыЦг I

Fot. Alinari, Florencya.

.....;t

'mmmmm

1112

Brescia: Portyk kościoła S. Maria dei Miracoli.

Kaplica Colleoni. Fasada katedry.

Bergamo.

Portyk kaplicy Colleoni.

ViNCENCA Vela: Grobowiec kompozytora Doniz^tti’eoo. (S. Maria Maggiore.)

Portyk S. Maria Maggiore.

Grobowiec Colleoniego w kaplicy Colleoni.

sw

111;

.*

у>|1аШ>м4< « ^    ; a - i . Ш

«г

#n

.i

АЖ

- V; ~t .........

<i

Г*

-ж

SMÄ*

1:1

ш Ж v

Por* i

Ш }i

НЬ-.^л; I

w

V.

t:

:æ

щ*

► ШШ

„ Ш'ЩШ

L \.щ    )ГшЖ’К?

bFXLO-B/-BTH( iLONeCOLOrJIOFAf 10И AVfA;PVf.AiDjJ

IVB lETiĄJr<-AI^T-Ot J л(Ш/ -i JiF.- 6-. 1АЖ

p*

Ip

p»

ц-..oi

T<

Ш.

Ą~V#

г*г?» ц

ва

i«

-MïV ,

. *'wr^ZtW«ÜfÂiï

€Ж.

H";

•*«г

ÎA

^•Aswsse

,rV

riijSSfe •    ••’    ** • '.’'»"Звг':

■y.vr.vr.v: -.‘гл’г. vl ’уул’У.ч г.твл' ; v:    y ш.

f    •*

s*

?>‘ï

' ä;

.

щШшк

«i

pM

ii

r/J

'■

gfPS

[Й

РЗШ1

lü

k.T\

I mm

#

hr.

jś

>ï*

il

Щ il

-V ï=S«5~r

TL а^гтгтваиг-. дран

ыт

: Li

Шшт

P jg Î fj*? ' gg|

li

md . i.- -

J un ГР

Ьж

I,. ,4.1 Ш ■ ■•

Ш : таят

жвт

вшт

fS'A

-~:4|

mmw‘

23

ii.

«g

•дат¹

*-    ■—    .....~    ....... i

• i .1Ш1

i-. ^шЯШЯЁЁШЛёШш ■■ 1

----WT--------—--------------------”-------------■'

IZ

.*

i

•... i

tjr

■    .■    ■■    •    ;■ t^- ' \Л ,• >-'■■ -Л'.-.

•ЯН

!»:;-

Ж il !

SÄ

ATI

ЯИЧ-'¹ LA ’j

À.

•v»

■4

j та

SI

111

г,

Щ.

> t'y

• J-

II

.......... ■

•i.

/i

4-

-с

r«lk«4p№

Ш/

I«

iS

шг

fe

га

И SA

>*/а»

mmmm

L ЯнВ

jéÉ®P1

41ft

fi

ТА

v,,;

«i¹

1 ¹

'H

,\

л*

ffe

||j

Ш|

С:

te,

г::

||l

Й--Г-Ч, I

- - -S-

se

■ ; д” ~ 11.| jJj i |>|

[Sr

А

Щ|

;;

Bergamo: Grobowiec córki Colleoniego (Kaplica Colleoni). Bergamo : Baptisterium.

Bergamo : Gmach Biblioteki

(przed i. filarem na lewo Statua Torquata Tassa dłuta Vismary i6oo).

Lecco.

Bellagio.

Bergamo: Pałac municypalny. Bellagio.

Bellagio: Ogród willi Serbelloni.

",

.

■■ fl|pll

.....

' ' !V.₄

-

uw?

fi ||

•ÆR

/л

//«

|.

$s

A‘.

'jśś"

ЩрВЯ

fL

wgg

il

~Ш '

Ж Щ ",У

...

m

ê->

м:

tu < v, » |1>гф-|ху

yj

i/: À

Шт

⁵Ï\/-W!

,

л?;"'-

&    * * L - w. <

WÊM

Willa Melzi. Ogród willi Melzi.

Ogród willi Trotti. Panorama trzech jezior.

? 'j

II

•'■1

m#

%.

É1

Ii

źm

>*Шк -

-п;.-

iaifijj . P-Sijp \

j ś(

'    .    -.W

JmR

V,,

Jl

’Ш4&

л-;

V'

Г/

; 4;

‘...Ä

:?'Ш.

*«5?

.. a

-&Ł......2

l: '•' ->v:

* 'Ч

>Г*

>ÿ1

V ■■

■bkz^u»

$М

Шш № _*

жш

11

А I

I.

»I

VI

i/Jg

•*»

•3

pm

W'H

MW: щН

lit

!_ i -J] ‘i; j|i|J

Й1Ш

Bellagio.

Marmur, grupa „Dante i Beatrice“ Camolli’ego (Willa Melzi).

щ

|М piran

f I r i

Pf

UV

t.-s

tdWi

лЯКЬ

il

о -.ü

0.

j yjl

I i г

Ir: Г,

Épr™

... Щк

* 'л;

,p.

,,. y,

IkM

Ml¹

ftfifjfe

■ ШМ

■    ’ i’

Via Serbelloni.

Ogród willi Melzi.

S. Giovanni di Bellagio.

S. Giovanni di Bellagio i Willa Trotti.

Ś {_

f.

ВТ

т

3?

«*c

C'ii к!Й, ; Stil

vu

îf .

Vi¹-

Carlotta.

S. Giovanni di Bellagio : Willa Besana. Cadenabbia: Willa Margherita. Cadenabbia : Willa Carlotta. Cadenabbia: Ogród willi Carlotta.

Cadenabbia: Ogród willi Carlotta.

Cadenabbia: Ładownia parowców. Cadenabbia : Skała i kościół ś. Marcina. Cadenabbia: Ogród willi Carlotta.

пйййкШ

M'-

*

■ж

■r'-'V <■* 1*^

инэиян

33

:iï=rr:*

-si

i4

Î®

№i

Ki

ii

|X

»jwv

■ ’’.'3

а '-«*4

"W

fr

‘Ł.

X '-*ч

=ä

f*

BS«P

Mi

il

st

?'j*

ife

ijy и jjŁHfl eut]

i шиш и® fan i

-rM

ir

л*

ii

i*'

it

■"h

i,

j.

й|

1с

и-it

г' J

хг.| 1

'35

УР

!'Фа

I*

ff

Ö!

№]

fi

ZK

^r.

•v

РРЩ,

ç-l'

t-

.3

LS

Iv:

Fa

V⁴

лй; >да*г

дог

-d

V*:

p*

ÖRS

ipr

ii

Г**

gP

Whi

•V.

™ч

3%.

ar 'in^S

li

sévc

ЁЖ

if

■ -Ш

f-MM

fi

Af

\\\

}sł>

'fi

-J* ;

Ł7-

ii

•3*,

ïi

'Mi

■ ■ i»¹

’\    = 3

■ fl

‘ IV

r..M

*

?

'

i

*

,ÿ:

y

ż

L

i :

⁴

!|

p

-• - —

г

î71

Ł .

*

i

Si

£î:,

\ j

*

i

\

■m.

,,M

* i

rl

i/y

■4i

i

- ..,

\

à

и

:

i

Я

%|4

■ %1

Ï

W

Ш

f

в

A \ *.

V

«ST» i?* ..

‘Ą

V

ui

‘

J\:

'

/

w

1^' ,. ^

v

-- /- s. ‘

Щ

■ -,

'OKIк i \ismh;

' sft

Ш

ï~"1a!

l7iV

m

V-

y

-■' Ł

Cw.x -■

i

y

:

■

pi-

K

■h

|i

i

Б S

'

11

L i

’j&.i /

!: f

“* i *

■f

74

Л-—_

■    . ’X

W*ß, .

г

t'A

.„f

;f) Al

■! j

! ш ’

<ф

L —4-

^УЭА,

4i

■

‘“4

.

:,ч^    * .....: -■ :.o

^,w

m

:

, W-^l/—:.

v J

У,

X"- *

>

V

I-I

-,

I

»

ijT<

><

фX

Ш

b

Л ’

"

,

' :<!

'X

4(śfc< «

*,

ю i

■

1

У -«

я

ч-чг^йг»

35ШМ ГГ

-4

Çs^fe^fec-.X-.: ■-. -S

Г/ J

:Ш

w

H

r f

?

'

I

Klx

S’- HfJ

IIs'

::

J I

t

11

f#

\mjv

*%■ ;

/«Ç?T

“V

? i

M

'

Ш

m /

--У

-^ц *

Ю

ïm

*L

U

h

^»*w

■::

s-; !•*:

'

<v

m

Ц4>

',s

Г

’ Ł.

i, V t

■

U ^

y

л ua

A.

ft ' уУу-Д,

/Ä; W

■>Л -У

; r- * -    - ' 'ЛИ

-

Р^.г:-:.    Г~~°*т?Ш№

•'

\ж

i va. j 4 Я '

Aliÿ

:

■

тА

;

»X

m

f

V

Il

ж

5;:' V

rjvi;

» 1 /

ннвннннннн

ЭЙ

Ж: J

Ш

%

¹

г

\

*\Йк/

,Ж j

~ 9

Cj

4

■<tsfr

ч ü h

J”r -qr :

.■

«

lj

Ш

l.

;и

n ?

4/yf. \

■ ■•

Я

f -

L

">-■ Аи

*и

r/V

:n

J

T

1

m

\

/•« 4

sk

.    '    -SÏ:'

f⁶-

.

<Æ

i

fi

bi

R\

/r-'JpjFfÿf

I

.* rt

Sala Marmurowa.

éV.

%

f : ,** 1 ; ?в

ÎV 1

i’

U ■•

¹

4

. y

и

m

%

\è

il

«

I'

LJ

I

ь

«y

L i» - ^

Cadenabbta: Willa Carlotta.

Amor i Psyche (Canova).

Pochód Aleksandra (Thorwaldsen).

Wenus i Mars (Aquisti).

Amor karmiący gołębie (Bienaimé).

♦.£.•

gm

У'

i?

А .Ш

,ЛТ

-Л-»

*£

ÂsSà»

ст.-~    - • • . ~ -чйэ

V..~. ТгГ'^М'

ïr^M

г®£

^аайви!

■X

•«?

f

ffii

к:

»:

i2

7 ! ,1

V \ S

iïî

4f

lass⁸⁵

¹¹

V-V

.-h m

'Sk

$ TûtI

sf; i

I

4IÎ

C:

ii

Iw

:•

rat

WH

г*',:-«'

?

ffe¹

L* *

J.

^WÉ

%; B

.ê я.

Ä, VJ

ЛТ

mi

'< ЪйЁ&к

ел. fs> ■ -; _

№’ ШЁ SsaT*“⁻^

l';

ИтЬЛГ&к

,j<F Л». > ■

W .    -

6.

i.

л*

yi

T,*¹

¹ '-ii

> #i

I» • .

lĄ.

'■

Йп

-JtA-tezZS.' '

- ■

H 4

'

И»» I g ДО Ü

Л€ИЙШН1

I»

,    ; ‘i, *■:

*-* V3*j

ей

mm

•ri n

И ni

»pBiiw.

i \МЦ*вГш

I I*

la

f и4> 1 i !î

«F

P?

P ■ ,,

%:

Вм

М-]

ад

J^sTÎÏK

ißEÜ!!

ШУ

Ł •*!

li

L.4H1...

V - , Г Ł \    >.:    '    ■-    *S

'■

Uf

iii

f?r-4

H Щ

JBS

•'

»ŁriEi

•'

Ł '« i

Ш,

K»we •

...

♦4Л •* iw⁴’ 1

м№ш rrtswea

. V.

lïlLÎLüJy

iïït:

H. .„€33!

!Li« Ui*

, ¹ MJ

ri

♦    #* t

** *ł ik'

Ъ'<Г%А

lrt%1

1*

: ' ■**':"

Yarenna.

Ulica w Yarennie.

Rozpadlina skalna i Wodospad pod Bellano.

Dongo.

Menaggio.

Tremezzo.

Funta Balbianello.

Tremezzo.

Aleja ogrodowa willii Mylius Tremezzo.

■

:\W

' 1

г

■p- g-

№d

ш

/

Se

P

Y

3*

ж

•7>

r.

fi

•r*r

I

»

■1«

I

e г/Щ

• ' Л,- ’# \ł : J

.4

»

&

LT®

nWfi

„■Г*

[Sjgjij

ЩГш-\

MJ

PI

/j

С.

i

Fil

s • ■

p

I

W;.

C

M

iflH

7Т

■ ?

Ü

.» ».

T

i

V

'Щ⁴

ł: .

7-7. _i

s-

W 1

'

*3*Sk

I

Й

*

В Г 1

! И> ł

т

■

ш .;

»I.

2

ii..

ЧИг

g

ш

Kościół Madonna del Soccorso pod Campo. Brienno.

Torno : Kościół ś. Jana.

MOLTRASIO.

ш

В

\~й

Щ

J

5.«

т

.

ij

■мi

шив

i

?

" ;

J

i

i

V

Vi

I

il

Ваш

if

:•*' i

ГЯ —I «ас

'"a    "

Ч- -t

’д

TT

!

III

Ч"

~ГГ*|

U

sä

* .

[•ÄL

bs?

;

il

Л!

Bill

ш

⁸ fe

7.*

Л

li

■

; i !

::

„Г-

|з

IM

'>rm

л

.-If

Campo i Isola Comacina. Argegno.

Torno.

Cernobbio z willą d’ Este.

ЙР... .

-

JH

Sir 4*-.

w

».

___“

-JM* *

aç

U.

‘i

ГЙЙМЛи -

Гг-

#■* •

Bîr-¹"

ч©

"u.

mm

"N.

v-» I

**r.

•«N J

... ■

mâЯ

%,

«il

Г'Дж

И Ч ■[

и.

Г-‘

i'J

у»

ÿitejSk

iftK

1П ■

- .

г"-

ys

J* J

4Ш

4#

AT

Panorama Miasta.

Widok jeziora z zatoką.

Pomnik Garibaldi’ego (Vinzenzo Vela 1889).

Ns

|Д

BHWi

"т

' . гц

! Шр. 51 ШИг

'1 i

jg

r-äs

щщ

ЩШт

IW“**

mm

■I ■

m.

■Ul

,,г -gagN

ДгГг“К."Г.’ЯР

>ч

JS

/J

: i* i

-i

Ni i

> .ik. *4 a

if

ri

Â!

L*.

8=

"I !]

Г-н

r~*

■ai

<;■

-,

*тш

■чан

..

1ч У

4t

Lii

Г-:

Г?

• ii

Ы*иш

лтшт;

bku. I

J

.....

Ï*

Hr*"!' "—Mini fciihl

,s. -

,1 I

...

Ы

.Й

we штамм

m n ni

■fceeascs-i^^SfeÄÄ

/I

'■»o

Ä?

7ł

L*:.'

ifcS^a

PS

Cv"

-i

[4

liii

там

уширим—MW

■ 4 ■.

Como.

Brama Victoria.

Grobowiec Volty (Pompeo Marchesi 1838).

rn

OS":

mm

fi

Przystanek parowców. Zamek Baradello. Wnętrze-katedry.

РчК

Ali

аь

Зч !!

fi , >.

» [ J|

tw»ww*â ‘кУ

‘•LÏ

feil

г*

m*.

bjirj

[ft

li i

ff

** :*Ж?'

тщ%

$4

г V г? &Щ- - • •<

PP

■y

-j-Æbi

|. r- s i

1: Liii

; uli:

fit.

;r

К.

. ‘iя

ГЧВ

411

=эр

!.l

\xÊé

fl'

M'

't⁴*-».*

i.SJ

*ч|

га*

V:

S'

àtix

/1^

<Ми

i.

fll!

j

.i

И*!

i,

'⁴

tu

ff.il

K'2v>

... ■-.

*ШЩ

CT1.4®âM

Щ '-' ,Щт»а»«ми^п«Д ■Ч.Я4М«1И'Д1ОТ<Д|^<^

».

I

iff

fc

|Л| - ł!t

г®. ; г:.

'là 1

ч- ■ИЧ|ГЖ>

■i

JW

“ • ’T'

v*|

/(,

fen

tk

!...

If

Pi

tf

■>l

■Bij; J

III

t- -'J

1; Jj

*¥»•"

,i *

mi

•‘A г

ri » fTv » V ■federn •

■;} .*/?' jgÊOpm**

ДУ\Г

2*ч-

k>7

У*.

ÄJi *.***♦» »iii

ЖщЗ

pj

Л«1

*fci

S?

Ł-

V-'

: tS

— **k

ЩШ'

Sa a>r

ест > t« ;д '

£,№(|

c^zwm

5.

■1.Ÿ

Ш

\i %

hSü

fl, Il

"ł

?»

L*r

■ses

f*

ri"» V»

rLL

•>

j;

<*

.. 5te£

»Jb »»Li*

.>

0\

*4

• — ri'..'

«p

W rnm

м«.*

fi\

[t

< 1)

*i . ГШЙГ4 ïvS

fans

Г: »ГУРУ"!

i-

ii

h'*

41

i:.i

•SmAI

Tt

i'¹

i»

,ч\

L%\

я⁵

mi

■i.

N9

-у-

TJ

JJ

JTï

Ш uj-=älj :7_kl

,«№ iiiFÄ

t' i 4 1    , „, .^.,

: ®a

T?B

*«A»

..iâ

>4

№»-m

mti wp

up*.

j'

Щ⁷

-%

•#

jbjL ‘ »»il

Su. -,

.y

⁴¹

»SN

ÎL

r,--

t:

}Ą

Ш 1

jf! Ül

pê

»I

M

ï|f V

;7 •

s,i

Л-'

.■

* V- C v

ГА

r,

Vf

■"

;T;

îè.4

-1*

11

Ж.

, VT

SJ

L?

IL

11

Щ ^,..4 ..4

«SB

ИИЙЯИ1

йюшв

лжжк---

J i®

-fc,У,

«sSW'yfc

,i

à^è.

Fot. Alinari, Florencya.

Fasada.

Boczny portal.

Como: Katedra.

Rzeźba nad głównym portalem. Główny Portal.

Ołtarz Sant’ Abbondio.

Konsola Statuy Pliniusa II.

■

i,/г

• V

fi

щ

ri

fi

ш

>.

■/

ш

ш

—••    .„'Л»¹ .

** ⁴

»1

a- i

rf:

■ ■ ■ ■ ■

ж

I

.

f

4.'Я

п;

¹ JP^!

rnw/ w

¹ л >!'"•

,.A Ç

«4.... ’    ' >

—- л Г !**BI 'НГ⁻.,,.

JSts; qg””

i,

'

w

i

vy§j|

I

■J

i

f

nt

4,JP*k.

Ц

'

ш

m

rase

:М

I

I

I

I

i

i

ji/

I

Ш.

Лй

-y-i,"

U •

1

ЙЙ

Г

L'

я

Щ

I ^

U

.

, V-

fat

IH

№

Ж

■А

mfflSÊBiik

m i

j

ettîî^

j

*

I

t! I

Л_____

smA

£rrjZ³*~ fTZi *

, J

к -j

.

la&sfe ^

a*

> i

myii

'l

Л

>tkg£, i

For. Ai.inari, Florencya.

». —

■•. • ■ ⁴ -

. A' ;

4 *.

• “»;** *

a:Y4%r"m

»«w.ÇR» ïv ,

if

À

в

ЯЙ--2Г

J*

^ г/л-

V

T»

M* -,

.

i

. *?r v,

1.1' *

A\

■c¹

Ы ”V

«a «V

ijPL

-!•? ;

»$

<1

- - .

ят

-ft

-

г

» ■

■3

1

Ш'?!

;

■:

Ł

¹

i

Ь

•VJ

LC

K,ÿ»

?g*äl

' A*

X

T

!

f

*

IMI

.^•wWSa

Ï5H

ft

⁴ 4

ГЧ

-44.'

Й'

л

»

à

*

к

I

i

"ЧГ

I

I

) , .N „ Ч i Ci *у ■'

i

и ÜÎ

Г>:

Щаййй?*

ШИ*Я

щ

...

ш

i

■

■ >'    - > * т

s

,

Laveno.

Canobbio: Kościół della Pieta. Luino z Dworcem Gottiiarda.

S. Catarina del Sasso pod Laveno.

Kościół w Maccagno Inferiore.

Luino.

Canobbio: Orrido di Sant’Anna. Panorama Canobbio.

ma-

Oglądnąwszy Arenę, zmierzamy przez plac na Corso do najpiękniejszej bramy Werony: Porta Pallio, skośnie na drodze ustawionej hali o pięciu słupach i pięknej attyce, która jest arcydziełem San Michela. Brama ta służy jeno za ozdobę, jest bowiem stale zamkniętą (str. 60). Werona posiada jeszcze drugą bramę godną uwagi ze względu na jej rzymskie pochodzenie,

jest nią Porta Borsari (str. 60); napis, w znacznej części już    Jednym z najważniejszych gmachów Verony jest kościół

zatarty, oznacza r. 205. jako datę powstania budynku. W gór-    San Zeno Maggiore, najszlachetniejsza, w stylu romańskim w r.

nej części owej podwójnej bramy, znajdują się okna i bogato    1139 rozpoczęta budowla górnych Włoch (str. 62). Jest to

ozdobione nisze .    trzynawowa Bazylika, wsparta na smukłych słupach i silnie

teraz z kolei zwiedzić nam wypadnie kościół św. Anastazyi,    członkowanych filarach, przykryta potężnem drewnianem skle-

nieopodal rzeki, na końcu Corsa Cavoura. Piękna ta gotycka    pieniem. Zachwyt w widzu wzbudzić może wyśoko umieszczony

budowla, rozpoczęta w r. 1261, jest głównym zabytkiem szkoły    chór, na którym wpada w oczy siedząca postać ś. Zenona, pa-

weroneńskiej i należy ze względu na swoje wnętrze do najpię-    trona Verony. Nad głównym ołtarzem znajduje się tryptyk A.

knicjszych świątyń włoskich (str. 62). Składa się ona z trzech    Mantegny,    z królującą Madonną i czterema świętymi po    obu

naw, oddzielonych od siebie dwunastu slupami i z jednonawo-    stronach.    Na prawej ścianie spostrzegamy wyrzeźoione

wego poprzecznego ramienia, otoczonego pięciu kaplicami. muru podobizny Chrystusa i dwunastu Apostołów. Należy też Wśród nich najgodniejszą widzenia jest kaplica z grobowcami    tu jeszcze    zwrócić uwagę na zbudowany w romańskim    stylu

rodziny Caiallich, jak również przyległa do niej kaplica Pelle-    krużganek    (str. 62) skąd oglądać można średniowieczną wieżę,

grin i, pełna obrazów i rzeźb, zawierająca ponadto piękny gro- resztki klasztoru benedyktyńskiego.

bowiec Tomasza Pellegrini (f 1392), wykuty cały w czerwonym    Przez krużganek przedostajemy się do biblioteki, powstałej

marmurze. W kaplicy tej zachwyt głównie wzbudzają piękne    w IX. wieku, która zawiera dotąd 543 mniej lub bardziej war-

płaskorzeźby z XIV. wieku, które przedstawiają dzieje żywota    tościowych kodeksów; w archiwum mieści się do tysiąca rę-

Chrystusa (str. 62). Tuż po obu stronach wejścia stoją miednice    kopisów.

ze święconą wodą, wsparte na zgarbionych figurach, zwanych Gobbi (str. 62). Z pomiędzy obrazów zachwyca nas, umieszczone nad drzwiami zakrystyi dzieło Falcierïego : „Sobór Trydencki“, oraz „św. Marcin“, obraz ołtarzowy Franciszka Carotto. Uwagę naszą zwracają również niektóre freski, nader artystycznie wykonane przez Liberale da Verona.

Niedaleko od Adygi, między Ponte Garibaldi i Ponte della Pietra, stoi potężna, w stylu gotyckim katedra Santa Maria ma-tricolare, trzynawowa budowla z XIV. stulecia, z malowniczemi i bogatemi ozdobami, oraz fasadą w stylu romańskim. Teraz znowu puszczamy się wzdłuż lewego brzegu Adygi, gdzie z je-

na

nowe

murawa.

rem, wznosi

CL,

mało

piękne, plastyczne dekoracye, które wraz z misternymi łukami i spieralnem żłobkowaniem słupów, nadają temu dziełu piętno znakomitego artystycznego smaku.

Pałac ten zawiera wiele rzeczy godnych widzenia, jak nr. Tintorclta „Koronowanie Matki Najświętszej na Królowę niebios“, w którym to obrazie miał mistrz sposobność roztoczyć całe bogactwo swojego geniuszu.

Przeszedłszy parę kroków, dostajemy się przez most ponad Adygą rzucony do Castel Vecchio (str. 60). Obronny ten zamek ze swojemi fasadami, mostami i basztami, który zbudowany został przez Cangrande II. w XIV. stuleciu i był siedzibą Sca-ligerów, nader ważną odgrywał rolę przy rozmaitych oblężeniach YVerony.

Ztąd to zwracamy nasze kroki ku Piazza Vittorio Emanuele z konnym posągiem tegoż króla; przy tym placu wznosi się główny odwach Gran Guardia (str 61). Wreszcie zbliżamy się do najważniejszego zabytku z czasów starożytnych, do Areny, zbudowanej przez Dyoklecyanaw 290 r. po Narodzeniu Chrystusa.

Wielka oś tego kolosalnego, 32 m. wysokiego, owalnego budynku, mierzy 153,018 m., mała 122.089 m. długości. Według wszelkich przypuszczeń olbrzymi ten amfiteatr mógł pomieścić 30,000 widzów, wśród których nie mógł powstać w żadnym razie ścisk, gdyż do 44 rzędów siedzeń prowadziło 64 wejść. Od wieków zarząd miasta Werony łoży starania około utrzymania tego zabytku architektury, zastępując uszkodzone ciosy nowymi, przywożonymi z pobliskich kamieniołomów z pod Chiuse, które już starożytnym dostarczały budowlanego teryału.

dnego z pagórków spogląda na nas przez Austryaków w r. 1849 zbudowany Castel S. Pietro (str. 60). Tutaj stał pierwotnie kapitol rzymski, potem zamek Dytrycha z Berna (Teodo-ryka Wielkiego) i lo.mbardzki pałac królewski, które to budowle w r. 1801 zburzone zostały. Ztąd roztacza się cudowny widok na miłą Weronę i jej okolice. Również prześliczna panorama ukaże się oczom naszym, skoro wejdziemy do Giardino Giusti, godnego widzenia głównie ze względu na przepyszne cyprysy, z których niektóre po 300 lat liczyć mają i dosięgają około 40 m. wysokości (str. 60).

W pobliżu tego ogrodu znajduje się kościół S. Maria in Organo, zbudowany przez' San Michele, ,z fasadą dotychczas nie wykończoną, której plan został wykonany przez tegoż mistrza. Dzwonnicę kościoła wzniósł Fra Giov. da Verona; jogo też dłuta są znajdujące się wewnątrz świątyni rzeźby w drzewie, wśród których prawdziwe arcydzieło sztuki stanowi wielki, w orzechowem drzewie rzeźbiony świecznik, bogato zdobny w liście i figury. Ściana zakrystyi o doskonałych (pod względem formy) lunetach Carotta i Brusasorci’ego, posiada prześliczne freski Dominika Morone.

Przy drodze Ponte Navi mamy sposobność przypatrzeć się godnemu widzenia kościołowi San Fermo Maggiore, sięgającemu XIV. stulecia, którego fasada z marmuru i cegły wzniesiona oraz boczny portal z łukami, szczytami i ostremi wieżyczkami, nader malownicze i oryginalne wywierają wrażenie (str. 59). Podziw wzbudza również gotycki chór i sklepienie z drzewa orzechowego. W przybudowanej wielkiej kaplicy Przenajświętszego Sakramentu znajdują się obrazy Carotta, a między nimi jego arcydzieło, stworzone w chwili natchnienia „Madonna i ś. Anna unoszcice się na obłoku nad głowami czterech świętych“.

Opodal S. Fermo stoi Dom sierot Sióstr Franciszkanek, w którym oglądać możemy sarkofag z czerwonego granitu, rzekomo grobowiec Julii, nieszczęśliwej oblubienicy Romea (str 61).

z mar-

Zanim opuścimy Veronę, udać się nam jeszcze wypada do kościoła San Giorgio in Braida (str. 60), położonego lewym brzegu Adygi w pobliżu Ponte della'Pietra, jednonawo-wej świątyni bez nawy poprzecznej. Występujące filary z pół-kolumnami zdobią wnętrze, podczas gdy szczyt kopuły wspiera się na dwudziestu w okrąg ustawionych pilastrach. W głównym ołtarzu spostrzegamy jedno z arcydzieł Pawła Veronese „Męczeństwo ś. Jerzego“, pełną barw i życia kompozycyę, nad głó-wnem natomiast wejściem uderza wzrok Tintoretta „Chrzest Chrystusa“, a tegoż mistrza „Zesłanie Bwha świętego“ znajduje się w trzecim ołtarzu. Dalej oczy nasze ku sobie pociąga nad-

zwyczaj nem i wspaniąłem wykonaniem „Madonna“ pędzla Gi roi dai Libri.

Szmat kraju, zdolny rozentuzyazmować w najwyższym stopniu zwolennika piękna w naturze, znajdujemy na północy Włoch, gdzie wśród bujnej wegetacyi nęcą nas błyszczące zwierciadła prześlicznych jezior, ku którym też, po opuszczeniu Verony, wędrówkę odbyć zamierzamy, rozpoczynając ją od jeziora Garda.

Brzegi tego jeziora tworzą piękne krajobrazy o ciągle zmieniającej się sceneryi. Gdy okrążamy je dokoła, coraz to czarujące widoki ukazują się zdumionym oczom, przed któremi przesuwają się kolejno : parowy, skaliste wzgórza, przepyszne ogrody, oliwne gaje, lesiste pagórki i pełne wdzięku miejscowości. Zachwyt ten potęguje jeszcze przepyszna gra kolorów jeziora, którego czyste, przeźroczyste wody co chwila zmieniają barwę, lśniąc się to najpiękniejszym lazurem, to głębokim szafirem, lub też zieleniąc się, jak świeża

Przystań dla floty jeziora Gardy stanowi obronna twierdza Peschiera, która wznosi się na pewnego rodzaju wyspie, przy odpływie stalowo-zielonego Mincio (str. 65). Nazwa jej pochodzi od obfitego w tern miejscu połowu węgorzów.

Stąi też rozpoczynamy naszą przejażdżkę po jeziorze i wkrótce dostajemy się do murem otoczonego miasteczka Garda (str. 65), położonego u południowego podnóża góry Hałdo, z górującem ponad niem świeżo odrestaurowanem, staro-lombardzkiem zamczyskiem „Косса di Garda“.

Parowiec sunie dalej. Z jego pokładu posyłamy pozdrowienie jaśniejącej w słońcu, bujną roślinnością pokrytej równi nie i spoglądamy ku majestatycznym i poważnym szczytom gór. Oto spostrzegamy na urwistej pochyłości góry Baldo Mal-cesine (str. 65), którego dogodnej przystani strzeże wenecka czworokątna wieża. Na skale bazaltowej, sterczącej nad jezio-się zamek zbudowany przez Karola Wielkiego. Goethe chciał go niegdyś naszkicować, wzięty jednak, mylnie za szpiega, opłacił chwilowem więzieniem swoją artystyczną zachciankę

Bardziej na północ, blizko już granicy, rozłożyło się wśród cytry nowych ogrodów urocze Limone (str. 65), obok którego przepływamy, zmierzając z powrotem na południe; staramy się też trzymać bliżej zachodniego brzegu, którego roślinność i urwiska wapienne, prawdziwie czarowny przedstawiają widok.

Wreszcie zbliżamy się do najcieplejszego punktu górnych Włoch, do miasteczka Gargnano, połączonego z Bogliaco, wznoszącego się amfiteatralnie nad rozległą zatoką (str. 65) Wśród kwieciem osypanych cytryn i oliwek, stoją białe domy i wille tych prześlicznych miasteczek, które tworzą najpiękniejszy punkt pobrzeża Gardy. Jest to ulubiona siedziba arystokra-.cyi z Brescii.

W stronie południowej, u stóp góry Pizzocolo leży na nasypie, naniesionym przez rzeczkęToscolano, miasteczko Moderno (str. 65 i 66) niegdyś w wiekach średnich główny punkt Riviery, a dziś pociągające bardzo swem pięknem położeniem. Niedaleko od tego pełnego sielanki zakątka, znajduje się wolne od kurzu i od wiatrów zakryte zimowe uzdrowisko Gardone-Biviera, o podzwrotnikowej roślinności, którego okolice obfitują we wspaniałe spacerowe miejsca (str. 66).

Na tle głęboko-wrzynającej

magistratu (La Loggia), zbudowany (1508) w stylu odrodzenia przez Tom. Formentone z Vicenzy na ruinach świątyni Wul-kana (str. 67). Całą fasadę pokrywa marmur, a na parterze znajduje się wielka, otwarta sień, wsparta na zewnątrz na filarach z przyściennymi słupami, wewnątrz zaś tylko na czterech słupach o 70 cm. średnicy, w ośmio-metrowej między sobą odległości

wnicze tialó; ponad niem sterczą góry S. Bartolomeo i Pennino (str. 66).

Płyniemy dalej i oto zbliżamy się do krańcowych południowych brzegów tego wspaniałego jeziora, które pozostawi w naszej pamięci niczem niezatarte wspomnienie. Jesteśmy w Desenzano, stacyi linii kolejowej Verona-Medyolan, a zarazem pięknej, tuż nad wodą położonej przystani jeziora Garda (str. 66). Z dworca kolejowego mamy rozległy widok na rozlane już w tern miejscu na kształt morza jezioro, oraz na wrzynający się weń długą i wąską linią półwysep Sermione (str. 66). Najwspanialsze lasy oliwne zdobią ten kawałek kraju, gdzie odkryto ruiny starożytnego wiejskiego domu, z podziemnemi grotami, który miał być niegdyś własnością rzymskiego poety Catulla. Nad przystanią wznosi się zbudowany przez Alboina della Scala Castello Nuovo (Gastello Scaligero) (str. 66). Most zwodzony prowadzi do wysokiej bramy, a po stromych schodach bez poręczy dostajemy się na wieżę, gdzie za poniesione trudy, wynagradza nas nieopisanie piękny widok.

Pożegnawszy to wspaniałe wybrzeże, dążymy na skrzydłach pary po przez kwitnące łąki, obok lasem pokrytych wzgó-rzy ku najznamienitszemu i najbogatszemu miastu Lombardyi. Jest niem położona obok Medyolanu stolica biskupia:

Wały i bastyony tego miasta tworzą czworobok i są obecnie zmienione na miejsce przechadzek (Promenady). Piękne ulice ozdabiają w wielu miejscach arkady i liczne studnie. Brescia jest miejscem urodzenia Girolama Romanina i Aleksandra Buonvicina, zwanego Moretto.

We wschodniej części miasta, przed Porta Venezia, stoi pomnik największego z przeciwników hierarchii, Arnolda Brescii, żywcem tu w r. 1155 spalonego (str. 68). Minąwszy ten pomnik, zmierzamy w prostym kierunku ku placowi katedralnemu, na którym wznosi się nowa główna świątynia Brescii, której budowę rozpoczęto w r. 1604 według planu Giov. Batt. Lantany. Kościół ten, wzniesiony z białego marmuru, ma formę greckiego krzyża o wydłużonej nawie głównej.

Nieco bardziej na północ, znajduje się starożytna koryn-cka świątynia, którą — jak wskazuje jeden z napisów — zbu dował cesarz Wespazyan już w 72 r. po Chrystusie. Obecnie pomieszczono w niej Museo Bomano (str. 68). Wśród wystawionych tu starożytności i osobliwości, na uwagę zasługuje głównie bronzowy posąg Victoryi (str. 67), pięknie i delikatnie wykończony, sięgający prawdopodobnie jeszcze czasów Wespa-zyana. W lewej ręce trzyma bogini tarczę, na której wypisuje bohaterskie czyny, głowę zaś jej — podobną do głowy Wenus z Milo -- zdobi srebrny laurowy wieniec.

W niewielkiej stąd odległości mamy sposobność oglądać Ghrzcściańskie Muzeum, które znajduje się w dawnym klasztorze św. Julii. Zawiera ono liczne skarby sztuki z czasów starochrześcijańskich i wieków średnich, a punkt środkowy tych zbiorów stanowi grobowiec Marcantonia Martinengo o wspaniałych bronzowych płaskorzeźbach

Z placu katedralnego przedostajemy się przez małą uliczkę na Biazza vecchia, na którym wznosi się przepyszna budowla w stylu odrodzenia, Bałac zastawniczy (Monte Pietà), rozpoczęty r. 1484 i ozdobiony prześliczną loggią. Okazały ten gmach wraz z arkadami wykończył Bagnadore z Brescii (str. 68).

Zachodnią połać tego malowniczego placu, zamyka Gmach

Teraz udać się nam należy do Chiesa S. Giovanni Evang., najstarszego kościoła Brescii, przedtem jednak oglądnąć wypada Torre della Balata, ową potężną wieżę, która otrzymała swą nazwę od palów, służących do wzmocnienia ówczesnego miejskiego muru (str. 68).

Drugim kościołem godnym widzenia, tak dla przedziwnych malatur, jak dla bogato złoconych stiuków i medalionów, jest Cliiésa S. Maria delle Grazie z wyjątkowo pięknem klasztor-nem podwórzem (str. 68).

Skoro zwrócimy się ku południowo-zachodniej części miasta, poświęcić musimy krótką chwilkę kościołowi św. Franciszka i jego pięknemu ołtarzowemu obrazowi Moretta „ś. Małgorzata w otoczeniu ś. Hieronima i ś. Franciszka“.

W bezpośredniem sąsiedztwie Corsa Wiktora Emanuela wznosi się druga świątynia Brescii, kościół S. Maria dei Mi-racoli ; jest to jedna z najozdobniejszych i najprzedziwniejszych zarazem budowli wczesnego renesansu, rozpoczęta w r. 1480 przez Lod. Berettę (str. 68—69). Fasada zdradza cechy zbytkownego przepychu weneckiego stylu Lombardich, podczas gdy trzynawowe wnętrze świątyni, zbudowane w kształcie greckiego krzyża, posiada chór i piękne filary, podpierające łuki stropu. Dwie wyższe i dwie niższe kopuły pokrywają poszczególne ramiona wspomnianego krzyża.

Chętnie spędzamy w tej świątyni czas dłuższy, tembar-dziej, że warto przypatrzyć się bliżej obrazowi Moretta, który przedstawia ś. Mikołaja, przyprowadzającego dzieci szkolne do Madonny.

Opuściwszy nakoniec Brescię, o której najprzyjemniejsze zachowamy wspomnienia, dostajemy się wkrótce do starożytnego i nader romantycznego

J5 €    6 JVÎ Ö.

Miasto to, słynne z hodowli owiec, tern się jeszcze prócz tego odznaczyło, że zaprowadziło w północnych Włoszech kulturę jedwabników. Bergamo jest również miejscem rodzin-nem Tassów, których potomek Thurn und Taxis stał się twórcą systemu pocztowego w Niemczech. Ujrzeli tutaj także światło dzienne : genialny kompozytor oper Gaetano Donizetti i sławni malarze: Giovanbattista Moroni, Palma Vecchio, Cariani i Lorenzo Lotto. W około głównego placu starego miasta, dzisiejszego Piazza Garibaldi, z oryginalnemi studniami i średniowiecznym ceglanym brukiem, grupują się niektóre z najciekawszych miejskich gmachów.

Stary gotycki Broletto, dzisiaj Miejska biblioteka, której otwarty przedsionek wspiera się na filarach i czterech słupach, posiada ładne zewnętrzne schody i czworoboczną wieżę (str. 70). Gmach ten, który Barnabo Visconti obrał sobie w r. 1354 na rezydencyą, został po pożarze w r. 1513 odrestaurowany i zawiera obecnie przeszło 100,000 tomów. Z przedsionka przedstawia się pięknie katedra, fundowana w r. 1350, a przebudowana w r. 1480 przez Ant. Averulina (il Filaretę); zdobi ją godna uwagi kopuła i wspaniała, z przepychem według wzorów

Bonicellego wykonana fasada (str. 69). Za głównym ołtarzem przechowywane jest w zamknięciu jedno z ostatnich dzieł Giov. Belliniego: „Madonna z dwoma gołębiami“. Przy końcu lewej bocznej nawy wznosi się Baptisterium, powstałe w r. 1341, zbudowane w kształcie ośmiokątnej kapliczki, ozdobionej płaskorzeźbami, statuetkami i słupkami.

Na prawo od katedry wznosi się kościół S. Maria Maggiore, w r. 820 przez Eregenę założony, a w r. 1137 przebudowany w stylu romańskim (str. 69). Portyk z lwami w północnej stronie świątyni, opatrzony szczytem w stylu gotyckim, ozdobionym mistrzowsko wykonanemi rzeźbami i posągami, jest dziełem Giov. Campilione. W zmodernizowanem wnętrzu kościoła, pełnem bogatych barokkowych dekoracyi, spostrzegamy wzniesiony w r. 1855. imponujący grobowiec sławnego włoskiego kompozytora operowego G. Donizetti’ego (f 1848 r.), którego twórcą jest Wincenty Vela (str. 69).

Z wspomnianym domem Bożym, graniczy haplica Colle-onich, która nęci turystę swoją wspaniałą marmurową fasadą i zachęca do zwiedzenia wnętrza, kryjącego szczątki wielkiego weneckiego wodza. Grobowiec Colleoniego składa się z dwóch wzniesionyeh ponad sobą, w płaskorzeźby przybranych sarkofagów, osłoniętych baldachimem. Dolny sarkofag spoczywa na czterech przez lwy dźwiganych filarach, podczas gdy górny (właściwy grobowiec), stojąc na czterech krótkich słupach, otoczony jest pięciu posągami bohaterów. Z wyjątkiem drewnianego posągu, dłuta dwóch niemieckich artystów, wszystko inne wykonane zostało w białym marmurze (str. 69).

Na przeciwległej ścianie z prawej strony, lśni w kararyj-skim kuty marmurze pomnik Medei Colleoni, młodo zmarłej córki wodza, jeden z najwspanialszych grobowców włoskich, który umieszczony początkowo w kościele Dominikanów w Ba-selli, dopiero w r. 1842 przeniesiony został do rodzinnej kaplicy. Na sarkofagu spoczywa pełna niewinności i spokoju postać Medei, przybrana w bogato fałdowane brokatowe szaty (str. 70). Na górze w niszy wprawiona płaskorzeźba, przedstawia jedną z najpiękniejszych Madonn górnych Włoch w oto czeniu ś. Katarzyny i ś. Agnieszki.

W pobliżu Biblioteki spostrzegamy były pałac municypalny, obecnie Instytut techniczny, dotychczas niewykończony gmach w stylu odrodzenia, z korynckimi słupami i ceglaną płaskorzeźbą w stylu Scamozziego (str. 70).

Nasyciwszy wzrok pięknym widokiem na Brianzę, oglądanym ze szczytu starych wałów, rzucamy ostatnie pozdrowienie temu miłemu miastu i spieszymy do następnego celu naszej podróży, którym jest

Jj€2löRö Cöjtfö

Uchodzi ono zazwyczaj za najpiękniejsze wśród jezior włoskich i dzieli się koło Bellagio na jezioro Como i Lecco; całą jego długość przerzyna rzeka Adda, która ponownie wypływa "koło Lecco. Cóż za wspaniały i cudowny widok przedstawiają kwitnące ogrody, winnice, kasztanowe i orzechowe lasy ze swemi śnieżno białemi willami, terasami i wodospadami. Na południowym krańcu jeziora leży Como, niegdyś punkt strategiczny, czego dotychczas jeszcze nosi ślady. Z dawnych murów miejskich pozostały dotąd cztery bramy, jakoteż potężne czworoboczne wieże. Przepiękny widok na lombardzką równinę i przystań, roztoczy się przed naszym wzrokiem, gdy staniemy wśród ruin Восса Baradello, niegdyś siedziby Viscoiv

ТГ

pra.

ra

•i

W!

Si

- . -. JŁj

R53

s:

, ._r,; feVk^Vyl^- Г

НВь- ■’ - га- - ' ■ V У ' z    ÎS

■: : ■

Г»

li

«s

sst

ГТ

t3d

~~ЗЙ*

«j

. иг

m

r. 5

: tassi

i -■ i

i”

:, ■ , ■■,' ", •*

■ rai

, ii

i";

Si

P*-;

S’

'^>тттт"

ШтШ

\ъ!шьж*л' hi.•••. гага, «

,i.

*v*

&À»

ÎK

ij

/■

~r~+ -

tä*

È.

шШШт»

_и.

-f

i;

il

■i

TTTT,i I

«Ai »a

41

_7(|

" I ’iw

ra i

•У

!*й* *

Ж]

I.

Шаш

11

Hk- f’у

Y •    •

ы rä-; *^p p '7^$.

ш**

Iis

.1

LÜS

1.

jijf

jd

"Ж

,Ä,

га

ii -

■■

ud

3jlŁĄl: JT

äj*

«Як_______

*■ ~ . : -

чюяб -i--

rav--

ШШгЖ *в

?г

•' Ч1|

ЩИ£

м|$; гага -з«^— -    —■

ШшШ ян

• > ■ Sl.JF

IDS"

SSSêii^

"ill

Г; Л

i • Ш

ïMt

TT 41

*|Ц1

i —

rasri». -- '

it+ZL

1ШЁЁшт

Ii

ТУ

fi

га

r*

ii

For. Ai.inari, Fi.ore.n’Cva.

Lago Maggiore.

Panorama Intry. Pallanza : Piazza.

Pallanza: Brzeg i ładownia.

Zatoka Intry.

Pallanza: Ogród willi Remigio. Panorama Baveno.

Pallanza: Madonna di CampagnA, Panorama Pallanzy. Baveno: Willa Clara.

УЛ.

-

Wyspy Borromeusza.

ISOLABELLA : WlLLA BORROMEO. Willa Borromeo: Pokoje ces. Józefiny. Willa Borromeo: Salon.

Fot. Alikari, Florencva.

I

>1

Л!

и

i*:î

P?

IK'

Г-

я

.

:

ь

Ж

щ

Fź)

, щ

I

,,

/ •

Г 4

V’:L

?

11

'V

Ш

«©о

Й®Й

а

в

ЙГ^=

i

тт\

f i-L

з$!

i>,    -

«таре .    __

f •

Ш -,/

Ш2

■■■ ifl

^дН£2ШШН|

'■ 43

Ца I " g

ml

«

л

Щ

та

s

щ

îS'-ïf, ' iŚl

Т\

Î?

J

■Firг тг rrrYi

■■■■KiiK

шш

fSji

m

Ш

rw" 'S

If

iS

.

t#-

w&m

;.

3

%

Ш

Т

4

''

/

iii

*~^3S

:'-зиь="

!

111

k»r‘

]

Ä &- -A- **K

ii .    -

i

*■*!

IA

1

■

Ш

s

Ш5

vv.",:

———

Ж

#1

t

â

.-I........

W.,.:

V

L-J

......I ...:-r._ i\

-X

ООП

Lago Maggiore.

[ ';

к

i*

IBS

ISOLABELLA.

Aleja ogrodowa willi Borromeo. Willa Borromeo: Sala tronowa. Willa Borromeo : Galerya gobelinów.

ага i

U

&

A'*.*- *

■;

? / #

4

i

-•

/:

J

.

'ЭКЯЯ

f

- 'Г '......V.

***■

r ■ЯВ.

I 'ДйЦ^е

ilSgŁtó*.

та

I

к V

к b

Ik ¹

ЩЩ

• 7 4j

$ j '

#

/'

g*k%-K

—

f

Ш

fïJ

га

. Ж 4*

$UKI

im

4

:1ю№ 1

fi

É

3

ц '

* f Æ&f

«Шк

B i

f i,

fofeta*

.%Ш</

m

i

к

ш

■'•л

> г jM

1^1

sa

Sag-

:

i

f\ S?

■■■

kl

asr-a

L:    Г

рЩЯРЯЯ

-»ЯИВЙ

'W Ł

mtzm r

■ ■ ^ i-

"--i -^Гп ■ i Г1..-МТ—■ «

г

*Wß

«

~ a

R *

'1 *s

--.- "»л^гги"

■    --ÿi.

3g

.

г£

ъ.

ш:

.Щ «Л*

£ WÊ

jLi2b

щш

;||

Mtr

-

■ pb**KL, W £3

я

i i

fp

r/łj

I

Si

gm

il

II

mm &

£

RI

i»

1

МшЙИЗДа

i#

'

i':

j4: f- ,

П

3й:

id:

г

_ —l_;

■

’■

' iïISs

-

■ ■

■

;

«^aî.v-

Ш

- <

RM

J.:Z

<4.

w

F

ê

.i ?

ЬГ*

(W

г‘>

щ

£ Ш

/:

№

i

■**4

■

■^feg

1

fi

«

ёШтш

4

L

Mi

':• • ^

.

•i

,

■

1

Ш

'

I

i

i

.

т

;

:

I

т*

м

ET

pl «

Шж

К.

Ł.

L

г 1

Ш

в

_

/1

r

Ł,..    .    . ^

м

i

I

-i.

гШ

а :1

iff

шщ

ш. i%. ■

•V.

тм

%**■

fes"

*4

л.

{ж*

*»!Ш

-SR;

ÖL

'Ü,

. if*

ix V

Ï.

» *.&ьк:• nmmi&méi*' ii»» .■éwwéih '

<t:\à w»-y.y—¹

й1-Лч4Й' ^

:ï ”JkJL_

jJ^-aar-r-gH'

Łjf\

W4

ggf

X j'JSLa. |

SS>"4

?4i4 ;

а4?\Я

Là

•>

»I

УЖ

тж

gj

£j

3j

a=S

W-

'Vl, ?

HZ

нши

^f.

J■ Ï*

-

:/*Ж

Æm

«i |V

S в TTj*

H-*'

i.

■> ;

яьО!'

гТхЩг*-

‘4x1

яг.:

Л4.

•с

-ris!

■ййШЕ

-И

Vs! >ч

>х

34?

?Ь

V} V-

Ж

,4

r-'l

Ъ 4

'•ъМ.

fff

ад

&S

W*

ч:

j^vLMr

Га'

JpVsj’

’ ■    #?-łW-VI

' f łj

>' ■ * 4Й

j№‘    ■'*■■'

- ;•*

Ag

’Ж

№j

i.

kłLT»- я

■И

'ф

'    „а.

Щ5Т

44

•" ; ч

feÜ

li

'sjÿ

зЦ

-V

iV

Я

'ą,2P

PI bi g

■i i i i; | >; w> c ■*<

ч&Щ - 4tera

■«ii

Ul

UÖBfc

ägj

ifs

i щш - 4

||Щ i

Sli5

lis

Л’

;-r-».r-iVys~зав-™^аи»!М(*«Ёяа»цч««. .. т*'г®ч

«У¹

■1

Grota i schody.

Widok z ogrodu.

Pokój jadalny.

Terasa nad jeziorem.

ИБЯИЯ1

mm

il

V'jar,;.

L/v

il Л

É®£Tj

fcs;.

Lago Maggiore: Willa Borromeo na Isolabella.

Grobowiec Camilla Borromeo (Giov. Ant. Amadeo).

Sm

s*r+~ ‘ *.;R

EŁ

ыЬ

'•

г-

ŁW

®-**aeeï3K

R""

fe

Kl

Fot. Alinari, Fi.orencya.

Grota w ogrodzie. Widok z ogrodu. Ogród i Jezioro.

Grobowiec Biraga Borromeo (Bambaja).

ос

OJ

m

■

<41

Ai

4rh

■s-

\

i-

R

к»

*

i«

»

Л

■%<

« f

F

гл ii

#

щр’

■

:

LI I

»

/ II

r— '4»

; ишлп »

-i- ЯЁЗшЛШ

71

L

W

.5^

'KK «*£

r>

Ы?

/V

£

V

T

«i X

.л* ..

fi

ц':■■■>

i

§

•K

:*

<*•*» '

*y*

й *' V

> •

1 im

m

i

m

ИР

»-T*.'

-    lin II—    .

.::аа

L '

№

È

Bi

f

•4«

».4

I

V

-

X.

V

ml.

■

ils

&

и

\

\

-

А Г

-

É3

!Ш ⁽S

!■

I!

I .3 Щ1

r

4

u

r

u

life-' '>

i'

*.-5.

Ljîfc

4

«

feSMOBBI

♦

,

&

я

e

m

Ж

m---

m ; ,:■

I

rh

êJk' *. * *

■Æeb

|a5-

err<

m : -

L*ï:<*0№**

/

<1

i - Mil

тт~

4N»i я

-    |w.ł

. riim*

'

'Ж.

ЕСТ

Li»--;

к * k . .

■ > J'y

swe

«

V"^i ..

' I

■i"! ¹ »il

I I

I

3

fill

I « I I

№

o*

* 111!

<

■ННЯ

J

Fot. Ai.Inari, Florencya.

Widok ze Stresy. Arona.

Meina: Willa Farragiana.

Lago Maggiore.

Isola Madré.

Ogród na Isola Mądre z widokiem na Pallanzę. Isola dei Pescatori i Monte di Ferro.

Panorama Stresy.

Jezioro Orta.

Panorama Varallo-Sesia w Piemoncie.

Vyj

Мь.

i JëKffler.ÈbL 2

.

чГ- V 4

Wm

JÙ^-

W 1

/£

LÀ

к

i

Ч

te

t

■Я

4. I

4i

л

я

' Ч<^Ч iÉH

i ТЖ1

i^yir

у

V

ft

it

:!•:

iß*'jk

I

J»'. 1

L .

dS&a

Ш

:Л

ш

|\,T^

ÿi

л

«4

i ц&Ш

,>

1ЧЧНЗ

#2

.^уущ

w

ЯЯ¹'.".¹!'!- '...Ä133'

jfOTSr

ш

» &

’ Ч

k Ï

^.4j

4kSv

: ^

7*ЩЖ:

щ

J. .

Г-‘ f5<Ä(

•“'• ‘1

Г] ?

z

'

у-"' ;

/ у

'

|йм5

Ч

V' ,.УЧ!__

ш

^к\хл

..«Й

'

i:- ■“

№

кЧ

».

ta

>;

*

14

A

„ .Ш

3. ; . .........~|.......Ц.....Шттт

.ж

i

Ш

tb*À

W.

Mate

Д

к

E/v

КЯ

.- «W

4

i'.

#

?

SV

î '¹

Г5.

м>

ул,»₍

Цр§

i

//г%

;/^aa

/ .«л⁴?

Lf

вахт.

Г-Ш£М    . ;    1

Wj

к

' Яи.

.

■{■■

\. Vv- -Г!

ft? ^В^'щ

4ь

.

ЯЁ

ЖЖ-' ç Г

"Vol

1

Ky

щ

V

R

»

.

.

ЙШ>« .

•&'Ч 4

b

7

.4*

Ж

b

'I

К

1

.- XW..WLP -

■ Ж

at '■

ÎT

■

il

m

, Jl№#4

"% 6п'’Мш1

'* :■

Ф-.

It'Vi

►Г

ô

2Г

{

: f *

i,

7^

1 ;

«н~*4-Д

1

. /

'

*

5 ⁴

J2

7

я

;

E

у

Г

Г ^r:-~

in

п

ii

!i_

! :

v'

*

■

4®

h.

Ly 4

i

if

<

:

r ^

i

A -d

П

ftr:*

.n

я

Varallo Sesia: Sacro Monte.

Skazanie na śmierć (D’Enrico i Morazzone). Jezus pokazywany ludowi (D’Enrico i Morazzone).

Wr

®r-',

t$ 5

I    ~ »

i.. J

МШ\

1 i

1.1

l \

ü

V

I

'

•*Ц'

i

— j

¹

}

i

«

‘

ш

ЭДЩГ

$cä2

“j5l

-LV

(Г

>4.-,

№T3J

755

»9Ł.

?

.

t •

-dRiN

Г

АМкНИЯ!

^ ,л;«, Др» :    . j

'"У 4 'i

{

;

1

p

и

|p? к

ЧуА

■

~>à

■i v

3*»

it i

Л

4 Г

ъШШ

4 '

m

Wi

;ъ'

tt

ŁM

' - IZL*"

i

ST)

Fot. Alinari, Florencya.

Kośck>ł na św. górze (Pellegrini). Piłat umywający ręce (D’Enrico i Tanzio).

г

I

P

Fot. Ai.inari, Florencya.

¥ГШ

il

* , ;

1

ж

:' ¹

* ,;•*

X

Я

Г’#.

к*)

р

■ ■

\\

Щ§1

i

т

ТШ

Ж W

p

РИГ'»'!?

Isae&i^P ■■;

да

§§

II

ЩР

О

.

TÜ

I

yJI

РЧ‘:

ь\

r«

V

«г '

1/:

л

Г\

J-fe

•Ч'

*JS?4r

■к»

'

>i

'

i

s;/

г.

я

*, ж

J

|,4 '

* л

'Щтщ,

.‘,ŁfŁ

flxp

■«

/ J

le* УУ^ X

/

.

к

д«

Ш

i Vi

XI

Varallo Sesia : Sacro Monte.

Chrystus dźwigający krzyż (Tabacchetti i Morazzone). Ukrzyżowanie (G. Ferrari).

ÀL

Ä

г ?% %

•‘sîP:^

m

ш

L>4u

Sfe

ГЙ *F^

.

л

Af,»

4

Ess

i    -: ЯНи1ёкШ^

«тшжъ

f<

Л

trW' * -' .

-Uf ... I

Hf -Tyl

■. ■

■']

- i

«

V,

1#

V

: ■

-

ш

'/i

jfâ fwp

Ж

.

jjlS

Ш-

4 f

Hf; ]

щ

»

к

щ

ш

ХУ

\ ' .

■%

й

Г

.

I

%

ВК

, _

% ■*

f;r

k& 'h.

au-

■

##

SM

EJ*

*Г Щ.

' Ï

•< ;

*

'‘■‘»S..

W

t’

ïl

'-..J

Ly

Xi

мч

К

:;, I

§3

ńjl

m

, > Ä - • Я|

ИЙ,'-

ftr

Шжт*»* —

’"jl? 'Ч

Ы

Ą

'iäß

LSÎ

i)

'S

b 'Mm

P

да

Pf i "■ Ш7

-Т:

'Ф&Л

»i

^4

*u

*4^

M

У

¹

ià

mr.

t f.

a

'

L,!

fi 5

. »

Л

ш»¹'

.. • /

ш,ж<

m

Щ

i i

4РЕ 21

i

P .

ź fi •

0

J.

.■

X." •

Щ

mi

*Ц

" ■«?-*'

-У

:

!

töj

:§ i

и

i

ff-

•;.₄

■

I

!?

гч

s

К

»i

^P ** y^*'

г&тж

r

.

r

■ ^ ■ •

' » Vi-’

-

.

Ш. i

*

H.

j '    :

Вд

r j

/* •

V' ВйШ

*tŁ j

n<7

»>, , * ■.:- i

T8

'Ł

И£

l^*i

.

i

if

Ш

;■■

5- * '?!

vo

ал

■*:

X <ФШ

к 1л

pp

щт

~û

'ij

ши

■“» J i м ..s*

Щ ;

"Чй

«i

s.i

s.......p~ J

i\

VER

'ÊÊÊ:

ША

<téÀ

if

4*** «*

frr iX

Щш- :.z

. Mn

' I ^

4-i

У<А

мШ

I

Jj.

Д:

|g*V4

"’-i .-

Lx.

ла

Ilf

.i».

'«F

P **■

Æl

im

^ IŁ

»    ■ *• Ш9

i-

•,

ęm

•V 4

W.

ly

21Г R

ЩГ

Wy i ymA

i

J* ;

L%-

il

'У*

ь ж-;*

i»

ilrfl

:f

kf

Йе

.Г:

В>

«L rv

■■". P ^sv;

«r ... ; *w

-g’ \

4VL

Lr"

«г rï

pr-fâiS:

*ri

-Т'

il

Varallo Sesia: Ponte della Gula.

Isola di S. Giulio : Kazalnica w kościele św. Juliusza.

(12. wiek).

;“НЖт'?

': -i

^ -----—S-“ п-.Ш1П№Ди; I

Iäsjö

V. i«- Д î^SKt ïf    ■ ^

\X« v .    «r.-f. r»»> *pE5%Æ£V\vyW; *

^-;J|gip|Éf|Pj|

4lii

шк

;\Ч< •*.;—г *

5^*

■'

Monza: Katedra.

.*

flj

jpvEPt Æ

Ш||

few •

>»

MZZ~-

я Щ

Уш

1-- jft

te®.

In

«|р

■■ ■

ЖШ

Fi

■f,i

LÜI

■iS

••

4.

Varallo Sesia : Kościół S. Gaudenzio. Varallo Sesia : Plac Trybunalski (Sacro Monte).

*.

ä -i I

v *яр

ЗЩяри

zł

m 1.

Р'от. ALINARIj Florencya.

Varallo Sesia: Kościół Madonna di Loreto.

Isola di San Giulio : Kazalnica w kościele św. Juliusza. (12. wiek).

Saronno : Kościół Madonny.

Saronno : Hołd Trzech Króli. Luini (Kościół Madonny). Lombardski kostyum.

’ %*< :f J

Г'~;/

«V

'.ТЧ^

f-,.

li

S:

rr

' ^5*

fc

-h

f.>

f:,,

’■i

'Sa,

m

i⁴™

g/s

л5л!

щт

F*

$Ц

¥*ж,т

•f

-,

*Г-<

W*

L4. K ;

■' " tÿ

"W*

;ç-

Ии

аи

k£î*I ’

11

v„

:^⁴

3*

</A

■**

ЩЖ

|Р

Ж:

р**

Mon za

. я**/«$

■V ^ (i*

'ЩШЩ

L,

Aiv

Saronno: Ofiarowanie Chrystusa. Luini (Kościół Madonny).

: S. Maria in Strada (15. wiek). Arona (nad Lago Maggiore): Posąg Karola Borromeusza .

Bi

F-²¹¹®

XMïÂâ#

aöiopiaüiaiäüd

jmmtâ

-;■*>

S8

жм

Г-

ji *ч^?нпй1

[•i

Я,

ï&i

г/

ii

Lf.

F*\

r:

•É1É

\!pfc *

С'Ч 1

УШ

:T_ \i

il

ШШ

■L

S&'-i

mam

■**

Lj

V-r

!!

»w*«

■!

' 4P⁵

I Inte 1зШ>4II I

§!•

kZ

•Wi

******

«HF

lii '

£ Life ЕЁ

Шт

ж,

ii

p«

Jjr

IP

H|M I *

fei

11 ïi

_ -"-л -    -

1Е Ж

i з-ЗййЙ

XT

UL

«rSLCU

JäTTTITJ

Ш1Ш

П

*•4;

IjT

гпл

ifs

5:

7|

' Vi*

⁷шМ

jj

!i’

h*

й!

K>.

Ч-'

'-T*⁴«*

:if?

P* V»J

-w-

Ш' t-mL^dZ

f    1    t?|

_a§»ix

r-

\    ‘»w

^*^Г1*****ЙпЯ

X

—    7t.

<v._

i&lf

Ш$*

Г*. h

jff-

f,

Ul

Üffe.-.

[U—я*"

Itf

■ J..

w?e

А.1.

■ry

"W

*Xt

"4Я

-7Ä

N»r

tf

ni*

Ja₄

,L

fa § от*:;

■ г- » • ■-

Ć,

-Л-:‘

A,

'j

•<

У|

У7

JJ i¹

111

IÎ1B .

« к!ш

i »

■ и⁴

Г*Пж|

_ .л *4.    łTT.

“■““il

Ч.<л

fc#*-

SJBf

111 *• V* Jill

«I

: 8 1 ., ;

----------i.ghirf "* i

аШШ

4:

и'.

JL

Щ*.

:ч

■}

C*i-

'■ Щ

у,

2‘,ie

■vf-

1$

ii

ii,f- n

T?m

Йг '

L&r • i

:л!

fjyT

Nllllltllii

■WFiVïTî®

3üS-

Mb

rf

jSÎ|

r‘⁷i

' If

rrrr: I rrrrf 2=a! f~

bu2

шч

да!

'Ü

4L:

s*m mm

■ mi m

ini

IP

m ra

X.

-.a

: «ü

ił

'■* WSm 11

I)

'Y

=T 3

■тя*

Ш'З

» 7x1

T-J^r^z

ч j —» ■»-. .

:Л-5е

jr

I,

дл

f #>

ll’

ki

rxi'

^ -

J 1 Лк

I* J

Щ *■

лОЩ.

^Й»,;ди«я

3| л?

f

tó

⁴'L'.w

K)

■ J

-    .. -i'-/*

WfS l‘;i

Fot. Brogi, Florencya.

Medyolan.

Plac katedralny.

Posąg Wiktora Emanuela II. (Ercole Rosa).

Willa Reale.

Brama Garibaldi’ego. Panorama Miasta.

Sala karyatyd w pałacu królewskim.

Część placu katedralnego.

Pomnik Leonarda da Vinci (Pietro Magni). Piazza della Scala.

So

;L

»■

al il

,v

■Il

: * il

V. :

hP -

‘•ai

13

r¥>. f

Г—Г»~пв—

11

«кетш

ft

m:§

о:

jk-ггт " рч

•g:

4%<;,

Лтотив, Sim^rs Qs^

Fot. Brogi, Florencya.

•C.4³

!-|P

, i ;ï

Д4

Il

m 1

1« 1» й

H O J E

kirii

•if

t;1

|| jl

be

IR

tël

Ï!

Гг.

ml

шШ

!Ù

l!

•t B

.4:1

\£.

B»ÿÂl

Г;

It

31

I®,;,

It Jli

um

I ШаЛ

[fOf

Ш1!

:rii

tm

il

ai

Ej.

ва>- *

.1

I)

t'i

JĘL

!i

ti

,1*'

Suffi i:

ft

»,

i s I;,

ft

Я»

Т'Ц

rl»,

i ini •

[j

ill

Г-г»« Г ■

I¹

i,

It

If

' 'W

,ie

d

йЗ

Pi:

.4

IM

f-fj

V:

il*

[I

rfi ж

Щ ь

Ж Bi

I i!

[й

,+

f\ •

g»

iri

h!M

III

\m

'4

jlf

[fc

й*

>]

Hill

ldfcto

I;

If !

Jj

II

ILi

fi ’

äriHÄi

li

s!.

J»*

mr

*• ¹ su

■Wfï

»1 rTÄ'-Är.-S

. ->*

«T.—; - ast-^è^r^

-

...    -    *«r -J

, - •• ;•

v*‘

M4

st

SI

'' '

: , .    : Ml

- *v

a'U^pa,' ‘ ;v -;

,жС, ... :

... '

£L;-

Medyolan : Katedra.

iii

ri

%•-

I;

mg

;t

'“'V <»^*1

'm

I#¹ f-

;SS

'fi

ш-

>î

"g

i..

й£

Sf

SïSffe

timî

Âa

Ii

ćwa

[fil

ig

14

УЯ*

...

' Г - .... L?

i-1

MS®

Iff”

a#

1*

Mi

?i£

iri

i;

i:

i;

v>,

8СГ

■*>

füfei

•о*?

Ш щ

i, •

£>i I;

W:

i" 4,

Яз11мгяв>анщ Д»**«-------* — -г:

Ltot-^MfcSŁ—■    '

......-• ■.•■ •    *,

]|    -------- ~ .........'Joes' k .у;’- '

!*ЭЖл

îlrT-

т>

nst-

W»

- «Я№-ЗЗК

1‘ÄiH

“*sr

W«

_4tai

■V£i

■ar

1л ,

* litr* mm

łfe.

ai

F 1Ï

ii

fi

ii

h'

».

ядчк-v -«

fegjŁ»⁻

if no

₄ :*>щ\

b.i

o 4-

ЧУ

да

-TT*?

dć***

er

Mfeärv

i»

i«»

ШЧ

ii

*$w

«ЯРГ*;³

i ,Ш^АР8*иТОЗкУ

i 8fŁS?^rSS

1 мшж*ём>шжъ

I TŁ$ OAiRSIMO Q>M ! :| «ШУМ VłTM Am®

T wsmw nm mm

*'    »адз

ń ; i -y;.

gg PIVN-im fftt-r -MAX .ГЯЛ'&4ПЯ»1

rr

!>

.. tJ •

V. :

r;

за

■--»я*3

ржг

Ü№IÊËL

TrTîst

,r

;де

fil

Iv

л,щ

rrÄ=t.-ääi«ISK' •*•

Ago , Z „ж*

-,

*"Ч ! !%

д ы.*~...

........!

Го

,- --—i

iâ

■мш

*■

ŁŁ_JjL¥.

Kb. •" ■№

*мШй ■ .•'**** ce»

iieffiair :

"IMil'l

ШЩ

WĘ

ŁrST

i’

>ÿpl

Fot. Brogi, Florercya.

Medyolan.

Ozdoby nad drzwiami zakrystyi (Katedra).

Grobowiec Medycyuszów (Katedra).

Wnętrze katedry.

Sklepienie wewnątrz katedry.

Część dachu katedralnego.

Ogród willi Reale,

• ■■

/л m y

■i

Y Y f T.

fffl

«Lblstei

■TYM

kV⁷i

ÜÜ 4

TTWÆ

ff

1%;

it

.V

ii

i 01

5Я

TJTTWer'

di

-

H </,

Otf^gp

-Ti

k«

ii

"VÎ-

T?VtóT I '

-ÏT-II

“    —1^.-

i Hu

T®Eèn'

ii

i

1*1

/• TulT

i-**    ,

■ t -⁴

:vii '

i:!l

ffp'

i?

su

Hü

Kw

*•

IBS

Ш1

li®

~Ш'

bTTi

^■ЯНЙЩ

ьг; —*

r,A..

Et

iii

!F -7. ?

TT

:71

Wt

1 >%

1 irr Ä

iî

' *' 1

li

r%-

8b>* ü

Sri

-TS

4 t !

.A

*«*«

f-e*

т=?ше=гг.

IŁ - I/-Yi .^Шчаттттт À

bG_:.:

Mi

.

hstvT-’.. :»

fl

i I,

<*

v>:

ÏXL

Ti

À -/1

li

CW f

Ś$Fb:h

tmfp m

r^ä-ЛДг-,

i : Ш

S—•>-*

Т-Ж-. .‘-■P--"?rjÂ£ib

•w*    —-

'^TïP

<•

ff

>Т

rf

«Ö

' :.TT.

T#4P

II

а*!

- —a

“ 'T ’

«*«

ЩЯ ...

s*if» /#

*|Щ

•i «rf

ljucl

••

гНИВ

"Т<

ш

ШИ

тп

W\

lf.

'у

-,

■'

ЖгЩ

»Ä

щ.

ШГ'ч

'АяВвЬи А

чШ

■ - ...... ^ *

Тгт-

€>

ШШШтяш

MU

;Т

Ca

у&*<

\ь

-ч

Lv

A,

11% •;

Щ1Г,

М Г

::

T:

li 11 Pff

iiśfc

—i

шш

гч*

Ж!

ü%

::

5t

S\‘

SlJ

is

||g

'fes

;J£iÎ2

4 Ш

■ł;~

tB gjr ••

7'

it

Ti'⁵

J ill dl; I «И ^gJISS pgll§gfj

Psi

Шщ

Fot. Brogi, Florencya.

Medyolan.

Brama galeryi Wiktora Emanuela.

Pałac Marino.

Ozdoby okien w podwórzu pałacu Marino.

Pałac Arciyescoyile.

Pałac Marino : Sala zebrań.

Ulica Manzoni. Podwórze pałacu Marino. Galerya Wiktora Emanuela.,

i 11ШМЖШаЯ8

.

в J- ч

Wm, -

ilVî

2-uï

mil wij i

\ч

h.

I,

о;

ЩЗ

«S

SFl

- К s'-

tu

iäf

li

Ir il

ll

f*w

Hi In,

fil

!P

11Ш

èl

U'-.i

ggl=r==ll

Щ-

$ÉÊ'Ü .1 !

|Н

i?

es

ишмияо ядккм

JtóśPt

Bli

Я*

i    I....... M

If

“ГГЗ

f/f г,

тявзя

Or, ,    Jf '

h'111¹ ”'i'>il Я!

-jssmiäl 2ГЩ

■Яцшщш : Щ./___J

Vf h

•«1

it

mm

Эдз? •

SS

тшяпвмл

IP

ш 1

щ®

i

ЁДШ1

Ш¹

•. = МП

.»«саж ш /

йГ£

________

руг

. '\ w

i-', ~

i ь t i-1 i- вы-йм i

4P

‘i

ЛВ'*- I

1 «шы

1 «

I «

-Ija*, i

t » I

ii m » i ев -i а ян -Я Я ВК

Г Я i

я <

ч-

ш

, щ-.--

щ—•

■;

F,

'ii

Ék.

ЗйКг

I!

i "i

fu

ymmiè,

рЯЖШШШ&ч

Él

V; I

if

\ rr —-—

Pi

- '—ЩГ'ИГ    J

h>.

. -,

>4

il

Hf uf

pli

•я

■i

i r*Ł~

Mg'

ŁJL

i —i'

/f

mt

«/ь

!* '

V"

tNHMpS

iii

At

p. f

i;'

óltl

/.C .

I.

Я;

/А

IL:

fet

Fot. Brogi, Florencya.

MEDYOLAN.

Wielka sala w pałacu klerykalnym. Pałac Brera: Kolumnada w podwórzu. Pałac Brera,

Pomnik Manzoniego (Francesco Barzaghi). Pałac Leoni (i6. wiek).

Pałac Belgiojoso.

Podwórze pałacu Brera.

Bern. Luini: Złożenie do grobu św. Katarzyny (Pałac Brera).

ш

/y»--5v

îs:

«Y

К

m

à?

1

k-

’

.

i

\

i

i

b

■

I

1—

№||

»

Шшг

ił, а

••»ife

л.;

w

f

(Ш

Ik

A

$

iuN

&

Ш

k-i

^ vfcfc,

м

3ig

ЩЁк

tSetSfc^i;-

uv

Я

a*

•M

I

i

шки

щ

I

v!

i

i

r’

i

*, "Ш%

И L¹

X;

Щ

c

kV

Ж

3

- V

Л

;

**

i

Кч

, ■;=> '

с *

*3

\. *

я

/

>1

[Ö

lQ]

jp^'IP® ⁷ -л

«/и

.-seSi-

I

Uj

■дата

sc

■"'f- ft 9 ._M~—%

L«

lj

Ь'

t.t

i

>

IВЕЯ

; ^

■»

"fAr

g

!

nun

i Щ! m ■

V

'

ffl

|T

si

•i. f

" I

^ Я

ft

ЯП

«

•a

i

r

fy

-

,

:Ш

-.J

iti

V

у

V.

'

г

Ik)

я

⁷

;•

ж-

SS

к

"

1

. t

■ > Ä4

Ji

ft

■«tto

вшшк

~s»

LL

i

-

Л

г

L:

PSr-

-f

'№I1*WP1i

VHP

Щ

<•

MÜHL#

s

г

;

\

s

IM

вжямнт1

MpmvvMVvi

SŁU.

РНГI

рррри

шнян

JHBMHi

, I

v

жлёг^

fetos

Я

4

■JV*.

I

"fWiiTflT

m

UPamEl

•' ! *”/ A.’ “«* iAißÄ*!-

_ '‘ТЭДМИШЯ / ■Milli го

.i

i

a

«i

kV»

1

«wL

;

•O'.jri

ммрр

•V

:

f

и à

%

>

i'

»⁷

/

4>

? V

* V'

m

;

V

gj

Г,

«

Щ'к

Ék.>.r

и

_г ,7'У.    ;.ч

!■>

f

Щ

K'

Î& 'k

fi/

Ł .

v

: :

ШГ

*

m

■

. ,■

11 .

Ü

i*

ШЛ

L

L'«ą

1

Л

,y

;

г//

1

wi

l'îâ

У

к

T.

ii

il

3    .

Ł

L /f

î,i

tb* J

P

Ы ‘

:■' ■...

8

,0:

L là

:

>

к

* «

i

I

л

<

’ ^

■ щ

' ü

w

Б

Й

G,

1

¹

T

я

ч

h

:

:

Й

:!

,v

Ü.

t;

w!

U

J

ä:

V

Ö

Ł.

аУ

;

•X;

/i

Я

t

f ■ ^

C J

’ *

ï

m

/ ^

v

\

K

L\ %

f A

T-

\

V

Mss

w

fl

,1

L

v„

■■

mm

i3s

. -

Ë

I

к

i

Fot. Brogi, Florencya.

»

Medyolan.

Raffael Sanzio: Zaślubiny Maryi Panny (Pałac Brera).

Guercino: Abraham odtrąca Hagar (Pałac Brera). Sassoferrato : Madonna (Pałac Brera).

Miastu Argegno, około którego przepływamy nie zatrzymując się wcale, nadaje wiele malowniczości piękny wodospad Camogia (str. 75). Znajdująca się przed Sala wyspa Comacina, którą kanał Zocca dell' Olio dzieli od stałego lądu, jest jedyną wysepką na tern jeziorze. Minąwszy ją, zatrzymujemy się w cza-rownem Campo (str. 75), położonem na południu półwyspu Dosso di Lavedo. Powyżej tej miejscowości znajduje się odpustami słynący kościół S. Maria delV Soccorso, do którego dostać się można z doliny Perlany. Przy drodze ustawiono piętnaście kaplic (stacyi); niektóre z nich z bardzo dobrymi freskami (str. 75). Dalej wdzięczy się do nas Funta Balbianello (str. 74), a nieco bardziej na północ spostrzegamy w pośród bujnej roślinności czarujące Tremezzo (str. 74), nad którem góruje kościół Madonna di S. Martino (str. 72). Cudowne to miejsce stanowi właściwie ciąg dalszy nader licznie odwiedza- heliom Sfondrati; obecnie zamieniono ją na hotel (sir. 70). nej, prześlicznej stacyi klimatycznej Cad.enabbia i jest z nią    Na południe od Bellagio znajduje się willa Melzi, która

jakby połączona za pośrednictwem sławnej willi Carlotta.    posiada bogate zbiory arcydzieł sztuki najsławniejszych mi-

Wspaniały ten pałac wzniósł medyolański prezydent senatu    strzów; wśród nich spotykamy imiona Canovy, Albertolli’ego

Następnie witamy cudownie rzuconą Varennç, rozłożoną rozkosznie wśród wspaniałych ogrodów, na przesmyku przy ujściu rzeki Val d’Esino (str. 74). Zachwycającym widokiem napawać się możemy z ruin zamczyska Torre di Vezio; nader też malowniczo przedstawia się tak zwany Fiume Latte (Mleczny potok), który niedaleko Varenny spada kilku strumieniami z wysokości 300 m.

Obecnie znajdujemy się na jeziorze Lecco i żeglujemy w stronę miasta tejże samej nazwy, uchodzącego już za czasów Karolingów za najważniejszy punkt handlowy. Liczy ono 14.000 mieszkańców i stanowi właściwy rynek zbytu dla hodowców jedwabiu z Brianzy, tu bowiem co niedzielę odbywają się olbrzymie jarmarki na jedwabniki. Ten zakątek ziemi nie jest    wać się możemy z Passegiaty, głównie koło S. Croce. Główny

nam zupełnie obcy; znamy go przecie z „Narzeczonej“ Man-    kościół posiada piękne freski tu urodzonego malarza Bernar

dino Luini, nad brzegiem zaś jeziora stoi nieukończony dotych-

Najczarowniejszemi miejscowościami nad brzegiem tego    czas pałac Crivelli del Soave. Prześliczna droga prowadzi

jeziora są bezsprzecznie : niezrównanie piękne Bellagio wraz    wzdłuż romantycznej Riviery aż do Maccagno inferiore, które

z położonem naprzeciwko Cadenabbia i półwyspem Balbianello    niegdyś otrzymało nazwę „Corte imperiale“ z tej racyi, że tu

(str. 70). Powyżej Bellagio, tego ziemskiego raju, zbudowanego    się zatrzymał chwilowo w r. 926 cesarz Otto I. po zwalczeniu

u podnóża góry Colunga, stoi wśród lasu wzniesiona wspa-    Berengara II. Jeszcze do obecnej doby wznosi się ponad malo-

niała willa Serbclloni, z której loggii ogarnąć możemy wzrokiem    wniczym miejscowym kościołem stara wieża ówczesnego obron-

rozległy widok na wszystkie trzy odnogi jeziora (str. 71). Spa-    nego zamku (str. 78).

cerując po parku, pełnym grot, pawilonów i urwisk, zachwycać się również musimy roztaczającą się dokoła przepyszną panoramą. Wspaniała ta siedziba była niegdyś własnością hr. Ser-

tich i Sforzów; sięga on VIII. stulecia i rzucony jest na stromej górze, która wznosi się na 431 m. ponad poziom morza (str. 76). Wchodzącemu do Como od strony północnej, wpadnie przedewszystkiem w oko katedra, której budowa w stylu gotyckim rozpoczętą została w r. 1396, a ukończoną w r. 1526, ale już w stylu wczesnego odrodzenia. Kościół ten (str. 76 i 77) jest jedną z najbardziej interesujących marmurowych świątyń górnych Włoch, której potężną kopułę ukończono dopiero w r. 1730. Nad głównem wejściem spostrzegamy płaskorzeźbę „Hołd trzech króli“, oraz statuv Madonny i innych świętych. Po obu stronach stoją posągi Pliniusza młodszego i starszego. Skoro wejdziemy do wnętrza katedry, które przedstawia długą budowlę o trzech nawach, zbliżoną do Certosy w Pawii, wysmukłą i szlachetną w liniach, wzrok nasz zatrzyma się najpierw na dziele rządkiem i znakomitem, na ołtarzu S. Abondai (str. 77), rzeźbionym w drzewie i bogato złoconym. Tak sceny z życia świętego, jak „Madonna“ w górnej niszy, „Chrystus“ i „ś. Se-bastyan“ ogromne wywierają wrażenie i pięknością swoją przykuwają oko widza Obok ołtarza spostrzegamy dwa sławne obrazy Ferrari'ego i Luini’ego „Ucieczka do Egiptu“ i „Hołd trzech króli“. Como posiada dwa bardzo piękne pomniki, a mianowicie Garibaldiego blisko Porta Torre i wielkiego fizyka Volty (t 1826), wykonany przez P. Marchesi’ego, na placu tejże samej nazwy (str. 76).

Z Como rozpoczynamy przejażdżkę w około tego prześlicznego jeziora i wkrótce możemy powitać Gernobbio, które ma bardzo wygodną przystań i posiada wśród swych mieszkańców najtęższych marynarzy i najlepszych rybaków (str. 75). Z góry Bisbino, z wzniesionego na jej szczycie kościoła — celu licznych pielgrzymek — mamy rozległy widok na miasto i przystań. W oddali lśni lustrzana powierzchnia Lago Maggiore, podczas gdy pasmo Alp wraz z Monte Rosa i innymi górskimi olbrzymami zamykają horyzont. Po drodze na Bisbino oglądać możemy 900 m. głęboką grotę t. zw. Lisią grotę (Pertugio della Volpe).

Koło Cernobbio wznosi się willa d'Fste, zbudowana w r. 1568 przez kardynała Gallio, niegdyś jeden z największych pałaców nad brzegami jeziora (str. 75).

Posuwając się dalej, przepływamy obok przecudnie położonego Moltrasio (str. 75) z jego wodospadami, grotami ocie-nionemi winną latoroślą i łomami wapiennika, by w końcu po dłuższym przeciąg . czasu dotrzeć do zatoki BrientlO. Tu oglądać można najpiękniejsze laurowe drzewa, o dwie zaś godziny drogi stąd, znajduje się jaskinia Niedźwiedzia (Bucco delV Orso), w której znaleziono szczątki przedhistorycznych niedźwiedzi (str. 75).

Marchese Clerici. Budowla wpomniana stoi wśród przepysznego ogrodu, który chyba równego sobie nie znajdzie nigdzie (str. 72). Od brzegu jeziora prowadzą szerokie stopnie do krat głównej bramy, a poza nią po odkrytych imponujących schodach dostajemy się do wnętrza willi. W marmurowej sali pałacu pociągają nasz wzrok arcydzieła sztuki rzeźbiarskiej. Itak, w środku sali spostrzegamy prześliczną grupę rzeźbiarza Acqnisti (f 1324) „Wenus i Mars“, wzdłuż zaś ścian poustawiano pierwszorzędne dzieła nieśmiertelnego Canovy i innych sławnych mistrzów, jakoteż światowego rozgłosu kompozycyą „Amor i Psyche“. Wspaniała płaskorzeźba Thorwaldsena „Pochód Aleksandra“, zdobiąca dokoła salę, stanowi punkt środkowy tych cennych zbiorów (str. 73).

Przepyszną płaskorzeźbę tego wielkiego artysty „Nemezis z dwoma Geniuszami“, spotykamy później obok dzieł innych sławnych mistrzów, w willi Mylius (str. 74), niedaleko Menag-gio. Z altany ogrodowej, stojącej powyżej willi, rozlega się śliczny widok na trzy odnogi jeziora, oraz miejscowości Bellagio i Menaggio.

Ostatnia jest stacyą kolei do Lugano i posiada znaczne przędzalnie jedwabiu (str. 74). Z zamku oglądać możemy cudowną panoramę jeziora, po którego srebrzystych falach płyniemy dalej na północ, mijając w drodze piękne i miłe miejscowości, ogrody i wille, aż wreszcie oczarowani tą rozkoszną i urozmaiconą panoramą, docieramy do najznaczniejszej i najbogatszej osady całego jeziora, do Dongo (str. 74). Posiada ona obok góry Tegano, wielkie kopalnie żelaza i odlewarnie i znane było niegdyś ze swoich wędrownych handlarzów barometrami.

Zwracamy się ku wschodnim brzegom jeziora Como i płynąc znowu na południe, docieramy do byłej siedziby letniej arcybiskupów Medyolanu, do położonego u podnóża góry Gri-gna (2410 m.), przy ujściu rzeki Pioverna, portowego miasta Bellano (str. 74). Posiada ono znaczne fabryki, którym za motor służy, godny widzenia, 64 m. wysokości wodospad Orido di Bellano zoni'ego.

i Thorwaldsena (str. 71). W parku stoi grupa marmurowa, dłuta Qamollïego „Dante i Beatrice“ (str. 71).

W południowo-zachodniej stronie leży pełne sielanki San Giovanni (str. 71), którego kościół kryje w swych murach piękny obraz G. Ferrari’ego. Z niem też graniczy w bizantyjsko-lombardzkim stylu zbudowana, prześlicznym otoczona ogrodem willa Trotti (str. 71).

W pośród cudownych will, wzniesionych na tle najpiękniejszych ogrodów, wyjątkowy wywiera urok willa Besana, zbudowana w stylu pelazgijskim (str. 72)

Zbliżając się do kresu naszej przejażdżki, zmierzamy do punktu wyjścia tejże, do miasta Como, wpierw jednak wylądo-wujemy na chwilę w bogatem niegdyś Torno, które w XVI. stuleciu opłaciło swoje sympatye dla Francyi zupełną ruiną (str. 75). Dwie świątynie zachowały się jeszcze z owej świetnej epoki miasta. Jedną z nich jest kościół IS. Giovanni, którego fasadę zdobią piękne rzeźby; drugą zaś gotycka fara, posiadająca dotychczas stare, w Torno robione ścienne kobierce.

Z Torno prowadzi gościniec do Como, które opuszczamy pod najlepszem wrażeniem, unosząc najpiękniejsze o niem wspomnienie.

Celem naszej najbliższej wycieczki jest

<£ )\ 6 o jYU g 61 о к £ podobne dzięki swym regularnym kształtom, raczej do potężnej, szerokiej rzeki. Wyróżnia się ono wśród innych jezior górnych Włoch tern, że posiada grupę wysp ś. Borromeusza, rodzaj archipelagu samotnie rzuconego. Brzegi jego nie tak u-rozmaicone i piękne, jak jeziora Como, nie są atoli pozbawione wielkiego wdzięku i bywają nader licznie nawiedzane z racyi umiarkowanego klimatu.

Na wschodniem wybrzeżu jeziora, przy ujściu rzeki Boesio, leży malownicze Laveno, którego domy opierają się o skaliste ściany dwuszczytowej góry Boscero (str. 78) Wysoce romantycznie wygląda mały klasztor S. Catharina delt’ Sasso, wzniesiony na rozpadlinie skalnej, sterczącej ponad powierzchnią jeziora (str. 78).

Z Laveno, po dłuższej nieco jeździe, dostajemy się do Luino, głównej miejscowości, obfitującej w winnice Valle Tra-vaglia, położonej u podnóża Monte Orsero ; jest ona zarazem stacyą kolei na górę św. Gotarda (str. 78).

Cudownym widokiem na jezioro i pobliską okolicę napa

Na przeciwległym brzegu, przy ujściu rzeki Val Canob-bina, rozłożyło się opasane dokoła górami Canobbio, najbogatsza i najstarsza miejscowość nad brzegami jeziora, z przedziwnie malowanymi domami (str. 78). Niedaleko miejsca wylądowania stoi piękny, w stylu Bramanta zbudowany i kopułami uwieńczony kościół Madonny della Piéta, którego główny ołtarz zdobi najsławniejszy obraz Gaudentego Ferrari (str. 78).

Otaczające wspomnianą miejscowość krajobrazy i panorama jeziora, są niezrównanej piękności, a przedewszystkiem godnym jest widzenia wodospad Orrido di Santa Anna, w dziko-roman-tycznej, skalistej okolicy koło Ponte di Traffiume.

Najbliższym punktem, który przykuwa naszą uwagę, jest przez Szwajcarów założone Intra; posiada ono wiele fabryk, wprowadzanych w ruch siłą wody, dostarczanej im przez dwa górskie strumienie, między którymi miasto zbudowane zostało (str. 81). Na południe od Intry wrzyna się w jezioro żyzna Funta della Castagnola, którą okrążywszy, docieramy do Pal-lanzy, najcieplejszego miejsca nad Lago Maggiore. Piętrzące się w głębi szwajcarskie Alpy, chronią ten czarowny zakątek od wiatrów i dlatego robią go tak pożądanym w jesieni i na wiosnę (str. 81). Z Pallanzy też, słynnej z bogactwa flory, rozlega się przepyszny widok na wyspy ś. Borromeusza. Niezliczone wille wśród najwspanialszych ogrodów, otaczają ten obsypany kwieciem zakątek, a najpiękniejszą z nich, jest rzucona na tle godnego poznania ogrodu : willa San Bemigio. Chętnie odwiedzanym jest kościół Madonny di Campngna, wzniesiony w stylu Bramanta w latach 1519—1527, w którym napotykamy bardzo ładne freski, rzekomo pędzla Marka d;Oggiono (str. 81).

Teraz zwiedzić nam wypada wyspy Boromejskie, naprzeciwko których znajduje się przepiękna miejscowość Baveno, z godną widzenia willą Clara i jej przepysznym ogrodem (str. 81). Z trudnością spotkać można coś równie pięknego pod względem położenia i otoczenia, jak ta wdzięczna grupa wysp, wśród których najgłówniejszą jest Isola helia, zamieniona między r. 1650 a 1671 przez hrabiego Witalina Borromeusza na prześliczną siedzibę wiejską (str. 82). Niewykończony dotychczas potężny zamek, wyrasta w pośród terasowato wznoszącego się ogrodu, pełnego najrzadszych roślin i drzew. Gmach ten zawiera w swem wnętrzu znaczne skarby sztuki i wiele o-sobliwości, a między niemi ogromnej wartości galeryę obrazów, oraz salę z nader kunsztownymi kobiercami ściennymi z XVII. stulecia (str. 82). W pięknej kaplicy zamkowej znajduje się kilka grobowców Borromeuszów, wśród których największe wywierają wrażenie przez swe artystyczne wykonanie i przepych, dwa grobowce dłuta Giov. Antonia Amadeo i trzeci dłuta Bam-baja (str. 83). Jeszcze bujniejsza roślinność pokrywa drugą z wysp Isola Mądre, na której w skale wykuta droga, prowadzi do zupełnie dziś opustoszałego zamczyska (str. 84).

Isola de Fesratori z fabryką fantazyjnych przedmiotów z oliwnego drzewa i drobna wysepka — V Isolino di S. Giovanni — uzupełniają ten mały, cudownie piękny archipelag (str. 84).

Naprzeciwko Isoli belli znajduje się najchętniej przez podróżnych nawiedzane Stresa, którego nadzwyczajny urok podnoszą jeszcze prześliczne widoki (str. 84). Powyżej tej miejscowości. przepełnionej willami i wiejskimi domami włoskiej ary-stokracyi, wznosi się były klasztor Rosminiański, założony przez filozofa Rosmini’ego (-j- 1855), którego piękny grobowiec, ozdobiony posągiem, oglądać można w klasztornym kościele.

Bardziej na południe spostrzegamy ładne !V!eina z fabrykami papieru i oliwy, z przędzalniami jedwabiu i niezliczonemi willami. Po drugiej stronie Danienty, wyróżnia się wśród szeregu bogatych pałacyków klasycznie piękna willa Farragiana, która posiada wiele popiersi sławnych włoskich mężów (str. 84).

Płyniemy dalej do Arony (str. 84), miejsca urodzenia hrabiego Karola Borromeusza, później w poczet świętych zaliczonego kardynała i arcybiskupa Medyolanu, którego 21 m. wysoki posąg, ustawiony na trzynastometrowej, granitowej podstawie, widziany jest z milowej odległości. Wewnątrz kolosalnej figury dostćijemy się po niezliczonych szczeblach i prętach żelaznych aż do głowy o obwodzie 6¹/₂ in«, w której przez półmetrowej wielkości oczy, podziwiać możemy piękny i rozległy widok na całą okolicę (str. 88). Droga nasza prowadzi koło jeziora Orta, którego brzegi otaczają granitowe i łupkowe skały, podczas gdy na wschodzie rozpoczynają się już Alpy wapienne (str. 84). W środku jeziora leży wyspa San. Giulio, drzewami pokryta wyjątkowo urocza skała, której domy i wiszące ogrody piętrzą się piramidalnie jedne nad drugimi. Założycielem miejscowego kościoła, posiadającego masę arcydzieł malarstwa i rzeźby, oraz godną widzenia, bogato zdobną romańską kazalnicę, miał być zmarły tutaj św. Juliusz (str. 87).

Od jeziora Orta zwracamy się ku romantycznej dolinie Sesii, w której u podnóża Sacro Monte, otoczone zielonemi górami, rozłożyło się miluchne miasteczko VaraHo (str. 84). W środku tej mieściny, która wielkie ma znaczenie, stanowi bowiem główny punkt przemysłu dolin alpejskich i jest zarazem miejscem odpustowem, wznosi się kościół farny San. Gau-dcnzio, do którego dochodzimy po odkrytych schodach o 76 stopniach (str. 87). Tu też mamy sposobność oglądać nadzwyczaj artystycznie wykonany obraz ołtarzowy pędzla Gaud. Fer-rari'ego, złożony z sześciu części, którego środek przedstawia wyjątkowo piękne malowidło „Zaślubiny św. Katarzyny“. Piękny widok przedstawia Piazza Tribunale z otaczającymi go łu-kowemi hallami (str. 87). Na Sacro Monte stoi, zbudowany w r. 1578 przez Pellegrini’ego kościół; zmierzając do niego, mijamy przeszło 40 kaplic stacyjnych, które dzięki nadzwyczaj oryginalnemu i artystycznemu przedstawieniu „drogi kalwaryj-skiej “, polegającemu ne zestawieniu naturalnej wielkości malowanych figur z gliny, z uzupełniającemi mękę Chrystusową malowidłami ściennemi — zyskały rozgłos w całych Włoszech (str. 85). Wśród tych stacyi odznaczają się nadzwyczajnie arty-stycznem wykonaniem „Skazanie na śmierć“ i „Jezus ukazywany ludowi“ ; freski udatne wykonał tutaj, jak też w stacyi „Niesienie krzyża“ Morazzone, plastyczne zaś szczegóły uzupełnił Tahacchetti (str. 85 i 86). Na uznanie zasługuje jeszcze „Piłat umywający ręce“ d'Furka (statuy) i Tanzia (freski) (str. 85). Ogromnie odczute i świetnie wykonane jest „Ukrzyżowanie“ Gaudenzia Ferrari, dzieło, które wzbudza podziw w największych artystach (str 86). Pędzla tego mistrza, który swe rodzinne miasto Varello, jak nikt inny, ukochał, jest również obraz, umieszczony w lunecie kościoła Sonta Maria di Loretto, budowli z XVI. wieku, z przedsionkiem wspartym na sześciu słupach (str. 87).

Okolice tego miasteczka nader są malownicze, a szczególniej piękny przedstawia widok w północno-zachodniej stronie od Varello, wzniesiony wązki Bonte della Gula.

Skoro zwrócimy się z powrotem w kierunku Medyolanu, wstąpić musimy do małego miesteczka Saronno, które w mu-rach swych kryje prześliczny klejnot architektury: kościół Madonny. Uchodzi on za najpiękniejszą renesansową świątynię Lombardyi i zawiera w swem wnętrzu prawdziwy skarb, którym są freski Bernarda Luini i Gaud. Ferrari (str. 87). Podczas gdy pędzla ostatniego są grający aniołowie na sklepieniu kopuły, Luini znowu ozdabia głównie chór za ołtarzem. Wyjątkowo piękne są: „Hołd trzech króli“ i „Ofiarowanie Chrystusa w świątyni“; zaliczyć je można do najlepszych kompozy-cyi tego mistrza (str. 88). Dom ten Boży, trzynawowa budowla z górującą ponad nią kopułą, wzniesiony został w stylu Bra-manta przez Wincentego dcli' Orto (1498). Nieco przeładowaną barokową fasadę wykończył w r. 1666 Karol Bazzi.

W ciągu dalszej naszej podróży zwiedzamy po drodze miasto Monzę, niegdyś rezydencyą longobardzkich królów, w której napotykamy dwie wyjątkowo ciekawe budowle. Wzdłuż Corsa d’Italia dostajemy się najpierw do kościoła S. Maria in Istrada; ze względu na wykończenie szczegółów, uchodzić on może za arcydzieło lombardzkich ceglanych dekoracyi (str. 88). Świątynia ta posiada galeryę o ostrołukowych niszach i imponującą w swej górnej połowie gotycką ceglaną fasadę z r. 1327. Po obu stronach wielkiego rosetowego okna, umieszczono okna ostrołukowe. Wnętrze nosi cechy stylu barokowego.

Niepodal wznosi się katedra pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, ufundowaną w r. 595 przez Teudeliridę, żonę lon-gobardzkiego króla Antarylca; w r. 1390 ozdobi! ją Matteo Campione nową przepyszną marmurową fasadą. Pellegrini uzupełnił w r. 1592 tę świątynię przez dodanie skromnej, 80 m. wysokiej wieży (str. 87) ; wnętrze przedstawia pięcionawową gotycką, na słupach wspartą budowlę.

Godne widzenia są przedewszystkiem następujące części tego kościoła : kaplica S. Maria dcli' Bosario, której freski przedstawiają wypadki z życia fundatorki Teudelindy ; kaplica dcli' Santo Chiodo z przechowaną w niej sławną, starą, żelazną koroną longobardzkich królów i wreszcie skarbiec, zawierający wiele ciekawych dzieł sztuki i drogocennych klejnotów, wśród nich wachlarz i grzebień Teudelindy.

Minąwszy Broletto (Pal. Comunale), docieramy przez Via Carlo Alberto do willi Beale, letniego królewskiego zamku, który wzniósł w r. 1777 Piermarini. W parku zamkowym o trzynastu kilometrach obwodu, przerżniętym przez rzekę Lambro, rośnie przeszło jedynaście milionów drzew ; w skład jego wchodzi najpiękniejszy angielski ogród z cudownemi grotami, kaskadami i zameczkiem. Sufit w rotundzie zamkowej zdobią freski Appiani' ego „Amor i Psyche“ (str. 89 i 91).

Wreszcie dostajemy się do „włoskiego małego Paryża“, do położonego nad rzeką Oloną, wielkiego handlowego miasta, którem jest

jM € p Y 0 £ )\ fi.

Miasto to nosi cechy największego bogactwa i największej pracowitości. Posiada ono dużo pięknych ulic i znacznych gmachów, wśród których sławą światową cieszy się przedewszystkiem katedra, wzniesiona połączonemi siłami włoskich, francuskich i niemieckich budowniczych i poświęcona N. P. Maryi. To arcydzieło lombardzkiego gotyku jest najświetniejszą marmurową świątynią całych Włoch (str. 90). Kamień węgielny pod tę sławną budowlę, uchodzącą po św. Piotrze w Rzymie i po katedrze Sewilskiej za największy kościół na świecie, położono za rządów księcia Gian Galeazzo Visconti w r. 1386. Fasadę szeroką na 67'5 m., wzniesioną pierwotnie według planów Pellegrini’ego, a odnowioną w r. 1805, zdobi obecnie o-koło 250 artystycznie wykonanych posągów. Skoro wejdziemy do wnętrza, długiego pięcionawowego gmachu, przeciętego w poprzek trzema nawami, to przedewszystkiem wpadną nam w oczy dwa, z granitowych łomów z Baveno przywiezione, kolosalne monolitowe słupy. Olbrzymie wrażenie wywierają filary (52), mające w obwodzie szesnaście kroków, których kapitele zastępuje cały wieniec nisz, przybranych w posągi świętych. Przy zachodniej ścianie południowej, poprzecznej nawy, stoi pomnik z bronzowemi statuami i płaskorzeźbami, dłuta Leona Leoni, wzniesiony z rozkazu papieża Piusa IV. dla braci Giacoma i Gabryela Medycyuszów (str. 91) Wielki, środkowy posąg przedstawia pierwszego z wymienionych papieskich braci.

YV południowej zakrystyi, której drzwi odznaczają się bogatą gotycką rzeźbą, mieści się skarbiec kościelny, zawierający wiele kosztownych rzeczy. W chórze spostrzegamy siedzącą

ш

МВШ

/

/

/;y«i

1Ы

m

! ŚJ

f

r

«

Ш

te.

г.

&

*#

i

i

(

*»

ив—ses»

L

K,

«V

wg

.. V.

■

ЯК

-

ià

■

LW

m

&

BgiAir? %

m

4

I*¹

-

*£ .Ж

;%w

^Гг’ ‘

a

n

'€•

SK

\ ' ; ■

-w*s

*4

;

* -. «■

W *■'

4

i

Ê-

■m

-3#

- Ji

Ja

'S

и»

U

IM

•%?

1WC.4-S»

ваю

•У

feMÄL

^ ч. -^1

N

^ m

■*3

■S ••

VV

Кйя

#

³

.*•

Г. J*-.

■у'-х^з'    '

Ш

WwM^^jàiMH

Ś

‘|-Т-'«Г.4    .4,;

•M

b;.V

ч

: ,

%

»

BF

4

тщшЩ

# ;Й

<-«М

Г

'W

r

G

f

I

f

1

w

V

■

Я

i

MB

ap

■

ад

ЮЯИРГ?

a» iSuäfc-Jft'

WzT.

- -

а±!Ы

-— f

ЧУ

,•: *UL

ч

ь vj

ал

■с.

VI

.л

®вв»

- JVJ,

b.

A

«

fcji -

И;

Ä*“'”

A

\

■ V

\

?

&

зшШ

1

i-

!

- a-1 ;

lit # 4

. MI, • v

*kr

ЯГ* Ш1

■3

nil

rx

A

#»• i

Kv f mi

III

Ji---3

X1 4»

Ji

f fЯШ

1Ш

t

J

r?

».

M

4J

pia

SKtJ

■ <

5^

Ui

r

л u

^1 с i

Ÿr-b

xAvi ³

Hli P

I

Щ

a \*r

arl

11

T

i;

■5

—

ivvÄ¹

'Ja

13:

V

K

f

ШИШ¹

___1.....il;

si#

I- *

-lii

^ ' ! f '

f j p5

K

I

liii

^Я1 *

Ж

iM

f

¹

1

Fot. Brogi, Florencya.

Medyolan.

Canova: Posąg Napoleona I. (Глеас Brera). 1’rama marmurowa (Muzeum Archeol.)

Bern. Luini: Madonna (Pinak.) Pomnik Bern. Visconti (Muz. Arch.)

Leonardo da Vinci: Chrystus. (Szkic ołówkowy w Pinak.) Van Dyck-. Portret damy. (Pinak.)

Van Dyck: Pieszczoty Jezusa z św. Antonim. (Pinak.) Costi: Pomnik kardynała Fryderyka Bokromeo.

3»«    .■

⁻*3ÏN*1El

Л шаяг

ii

■# '

a®

•vW

-

L '**•

äp

i St jfp

mmà

1Ш

i*

£Urii

"'^%Ш

^ fk *

ЛТЩггрбр

Ш V

4,

М€ПШ \

/I

Y<

---Ь *»г"

-i.....up

...

'4i?4isstó&»w»

|Т^

1±1 i . ШЩ

■    ' IB Щ *>

■?Qùr^É=s3b

•*.

U-:-

i- »a

ùh. W

:-r*-

i-

I"

j&g

■S

ii К

w?

ÎI

Гч

[ul

mm

»M

:шЗ

ж

ШШ

[ШШ

«

fi ■ . •

lii'

JL

в-9

mm

.4*

ä«?l.

ИвимГЖ

il

li

щШ

lâaat

У **-****т+ЗЗХ-,

1ai

- ......-TiS^-gi

rss

n u mi

y- ?

SÈte-"'

=r

m¹

Ж¥

АШ

•ZiL

A4,

1ж

äk

ikäilrii

31

łV

IM

fr»

r*

i'

нтШЯ

il

Lb!

-*v,

,1

fl

Iх

fl

ill

4vT

il

'ШШ

СПИ

T]

ił

Mm ]

i II

t I ^===5

Г:

’Ж~

-•=

fr

£ b>

il

ił

" м ДР

«г • -с

т;

•МЯЯКГГ ':&F?Ł

|!

j'n¹ si ум, (V

Гот. Broch, Fi.orkncya.

• Ą,

!vw

■ :2

Loggia degłi Osi i.

Giiîlda.

Medyolan.

Wielki ołtarz w kościele św. Ambrożego.

Kazalnica i starociirześciański Sarkofag w kościele św Ambrożego.

Starożytne słupy przy kościele św. Wawrzyńca. Kościół św. Ambrożego.

- i.

W*?

■V.- .»

Ite

Fot. Alinari, Florencya.

Ite

I &'-k.ate?

U>a

>-a**e*v

uli

П/J* ¹

V,

*i0

~v4$a

ar i

■w

;V

0&

*,v

ft ff Д Д,

li

•Sftfïîa

'

tii ' Il

Pi;

SJ

л'

Sj

BPS

ЖЦ;| §§

§Pi -Jf j| pil

-

4 •• «

Pi

_4

THHZ

r_

;

itf

ЮЭДШк

■ El

.. s©5

mm

.r ;|

üäy

j'Æ

rv*

BEI

fl

nr

U'

итя®

-te: ■ ;

fïS

I l щ

¹ f-

Щ}

>5

fi

Ш№

41*

r,

Éil

1Ш1

SU

...

A gg|P®

w ■ .>ÏSKv/

Ï2w

•w-4

Fot, Brogi, Florencya.

MEDYOLAN.

Leonardo da Vinci : Ostatnia wieczerza Pańska (S. Maria delle Grazie). Kościół S. Maria delle Grazie.

Tylna strona kościoła S. Maria delle Grazie.

Kościół S. Eustorgio.

Wnętrze kaplicy św. Piotra męczennika. Pomnik pięciodniowej walki (Giuseppe Grandi).

Fot. Brogi, Florencya.

jj

4Г*1

’M

I Ш.

I

Hi 4    T‘

f I/ /

TW^-^дЗ

fl

•i

-lev

VMM

Щ'У*

'4

•-1-

>л

*V*J

r*.

r r-^,1

Ai

jk ътЩ

ips^

9»

G,

Ai

M0]

7/i

»■»

4-

"~Я

ppi 1Я

4 '*!> -

yfĘ>vO

♦ ЛЯГ“

^§Ü>

•-C-.

rTi

n]

P»

'I

-f.

mm

mm

Г«Ч*

S&Y>

Шу

■ f» .C y

' 4 ■;<    ' ■    1

,p

• №1(1*

KÜ» - *W * ;

шН

■ИГ - -

irrt

ЗШ

'■ i; :Ш(Ш

ÖMgeÄ

ùf Ш| дни

та

!>•

«SP

"-:x

:!;й

,Мл

■>.

Г*

[т

!'i||

Ж

ff!

К*'

i» i

ifX'i

Kościół św. Wawrzyńca.

Medyolan.

II! ■

was

в ж. и:

imemsTr

JC3S. vj'"'..

V

/ftfl

'1.

rmmm

Г*

тщт

шятт

IPr

,ШЮ№4

jpff

■I

ЩХ

:д %в£

:ШВК

,»

■LSL

C)i-

уж;

0 -, ЕШВ

Jego wnętrze.

Pomnik na cześć poległych w bitwie pod Mentaną (Luigi Belli).

Kościół św. Aleksandra.

mm

U-,

Uv»

ffif.

IN!. I

«#£

<e

ла

il

[Г

/М

;

1.

ч; I

. 4

т»ш9шт

»,

«•»» ;

-2Г

SS

2$

4

*■

Al

fi

ЧМ'ФФ

)ê%

t-r

kw <

^W‘ Ж t, Ш31

Г|

mi

ît

%!

Jl

>v^

raü

r5Éfc-*«P,

£*Г.!*я..    ' rff¹ЧВ1И11 ¹

йЯ

та

s-'ÄSÜ

SSSSSe«.«iibS5

P.

rU'tflI

.....Ü:

~n

«L

IF.

II

vr-

®i

ri

BIC

•г

ЮО

/ ~~

Va

r>is

4a

; 1^Ж

J * Ir

■щ ».

Д

wn

и~лгт

''

7/f-

:4c

ft'

kg

ÿli

*A

WB

ЛИ

«'MU

ч\

Il

gg

■М

ш\

7Î

k':1

Яй

L+‘

*a

1Î

Me

*«»

nat=

-a

iNj

•Щ'

nr

ÄSS

te

ж

*. ’У,к-К

11ЩШ

BR

;;⁴'

и >1

'4

ш

Ч:

,4

Щж

s;;v *•

rfn

П'З

Sksfi 11

TT@

wS ?«

“г'

?#• >

W Si?j| : Ï

i i ? «■! <: 1 •* *'I

:-l

Rfà? OiHi

<?

шщ

ч:

РЖ I

•* ..*'

‘г Г 1

• -

»%?

?Л f ⁸ ", I f. t II

» ï» **Ъ*3-Щ

Wß ? ~4£\УШ

*ч.

;:¹

*£Äk .

lass

.............

m.

MR-

A.

■F" "'71 - -,

Fot. Bkogi, Florencya.

5#r% t-

Щ i'

f

T- e I

ши

<,; t<-;Ш!

Ц< 'Ч ¹

t®

w* '

шш

шшш

fam..-

и yr.j*v* > » 1 j>4

«ж

Bfc-o

да

^Г;4Р-?

It

mz

-с.

, m f fe 'Чр gl

ИРЧГ

Wt*®

S£~——

'f-,

i-

л.

i,.

!■'-

шт

y^'jgrn~ амяи-^гязш

ÆâSfSfMmï

w^i

Ж if

Brama Venezia.

i-

Яг

ш?

Î4P

:Л, 1

г,

щ *

SK

i*

.V*-3

,T4i

i    '''Г

Bf8

-Ч

Шттят-.

Tl T pTf

V^..'

" v/ f Ł

•3

до

:iv3

'A.“

****•—

ÉÉHH.

миВСм

[£#

■«дуй.- £'Д1 *я*№

тшв|М№«л

49

Ш|| Ц

mà J

___V-

>*»м

!MWii

HI

Tl

i!

Ist'

2S

LU

PK

■’

|»®|

ьи

WccrSIAll

a*

lil<

ШШНШЯЯЯш*

Medvolan.

Fasada Głównego szpitala.

S. Eustorgio i Kaplica św. Piotra męczennika.

Kościół S. Maria presso S. Celso. Podwórze Głównego szpitalu (Architekt Richini). Kościół św. Karola.

'F'F'T',

if Ж

\\

f*

ßj

Kg

[1

Sri

ГкТ

'■'Л'л

àl

fi

Wßi

,v

Сд

il

кЬ

ÊS

‘“**|р**!

Щт

ЗЕГГ4ГЗ

■sâWÆ J Щ

il

.r~x 4

» 'J

lü

py

fil

Uft

Ж'ЧЁ*

t,

'i

VJ

,T/

SS« "'“PŁo MDCCCVII

"ILANlS' %™r°

V'

%.

JS<r “ ’ '^; jflWf

i*S*eeiws

|ËI

àI-

es

»>'<£•<

akchitsttv

CAONOl* *

(j.

tbjF> •-

%г'ЛжЖ2*

iiKv

El

ggE

5r

ht>-—

‘âSSar

•QZ—Y^'jjSï

*4Ï :i

' S .-%, -

мжшВЙШ

Æ<

i:

S*

'Л

VL.

.1

4sĘMl:

31

Й!

w ' rS

Life#

. фи?

>~й

I!

,*”Л

11

IA

"if¹

li

J;; isl

■ B fl

Mm

e. , -

t'A'

на

Ш ШЭД

■ ##рЗ

?!f

H*

ЯГ»Д*КД«ШВ«К

«i ь ш

ш

SiSUi

il 1 il

r.wMak'ssa--

А‘«?м r^sWiei

ваш

i il

«|Ш1С ^шавитач

iï‘

fil

иж*ШР&ё*!т

amt I« чжтя

ъщяуукжат

asmmnfm

IIS

&: IК

m*

tili

4.

ГЛ

к*шшяттн>Ж--

фтгщятт

л* атшт

шжтщтшш ъштеттт

пяа mmmm аятшшшж * т-:>яяя*ж

г*    я

s-

em

...

ШиЩЩ

liii

Séâ&üÊâ

щрЙУ

ШвЛЯЯШ

%ттф*ь*:<**

Fot. 13rogi, Florencya.

<•; • - •-* ■

^ • • •* • . -

t*.    :

Medyolan.

Pałac Ciani na Corsu Porta Venezia. Pomnik Garibaldi’ego (Ettore Ximenes).

Brama pokoju.

Pomnik Napoleona III. (F. Barzaghi), na podwórzu Pałacu Senatu.

Pomnik Cavoura (Tabacciii i Tandardini).

шщ

fi i

-Jj

ii i

И!

NltóT

zr

ШЁВЯ\,

jj

III

wn

s:

ii m

s «?

"»Sn

-.i' f 3$

‘V

l'

se i

i—'fe LM

___1_Y

"T¹

lH!l ^

,-a*?

!I

JT

■=4

JW*- -

Jl.

HOUM

HOPE-,

P

1°

ьп

Tip“"

•—

«•

Я?

‘Il

L_

r„,

L'a

:*У

Ä*

1:

Ь'1

г?

- JS/3

J 4 ■

É2

!штттЩ

ГЯ1

"te!

л7Ш

ITWWff

РШ I

v ^! I

№9

rj

I, J

à'M№

1Д*» s

f «V4

mi

Fot. Brogi, Florencya.

Medyolan.

Corso Wiktora Emanuela.

Amfiteatr.

Kościół św. Marka.

Cmentarz.

Krematorium.

.    ■ •" >У i

• л i ‘«si

1 ŁL1 1 1 1

iiftia

щъщ

ЁЙм!

ЛЛ

/i* >'

Ж.,#⁵

s®

*»*

*V • ‘

ЭДи!

liii.

I в: г

Мь

г/

Г/|

Ьг

M.

■ю

At

■<!

î<!

Ш-

■'r f

ZtPriy}

îfi

1й

UfV>

Лул

■У /- ?

i;

,А*1Яц

s.

i«vy*

[i

тщ

fei.

<цш

%-

4|

- LXiiJ

! -J

i *

-jï i ; i

-'!! ! ?

LL.

Bi

:::

assgî

^*.3—»——■

—.^a

jyii* ^

т-Лз

F#

Pomnik dziecka. Grób familijny.

B!

.1

H;

"SSl

J-й

fc.

*4.

';Ч A

/f

X»\

щ

*111. fi

2*JS

' ' "*

'é

ft

-■

'Ш

Щ'

s.

y *■

si

ЖТ'

:Wû

Ш- ⁻^jp

ęS5te«!jL

■■*4

»s

У)

Ivî3

■3

tl

ЩИ№~~тф* “-+

.P

'te

P'4

2,

Jj

{ ГЩ

:•

щ,

!fc

3i2

m*

Ж4 J

1Л ^ ; ж. j

/A4

iV

r*

кда

pr

iii j

JJ

*i

•я* Il

C *|

'___p.-j*

JJ

« ÿ ’ Jmt

Ы * шёЬг®

■?

%, '

^ i

*    i* !;

♦ il i V

I >. •„ «SW- , w

1*4*'

... <MM>

R"

~Sl “Ä.

'-jF^ & У

4J

“** *“«#»»*

âT# LJ

;!

temm

Ш,

'•

га

f# y

ßg

VI

pu #

*J

:vi

**rjK

•/

Là¹ 'I

•4

'vgl

rttS

SztuiÂî

&«й»

ыггггг:

fii

/JjlVjj

«W

LV

Ld

iŒÇ

\t

SSg

SC i

да

sf

,®.

iffii

NK

Sard

СКГТГ!

tw

//

kw^ifc.

fck.ćA"

к-л

ńs'

■V

fi?

?•

>»•<

•f

J''-

& *v

Iffli

ers

«P ГЗП

1

Bl

■t

--

ЛМ

j;

ill

HH « :

]

»■<

il

il

Kl

p/4

w.

«f

IS

ШЖ

h,

[fi Ł

9EL

i 11te

, i tßk

%

ii

II

iî '

ТТГТ

ТрГГ

pS

▼тгТуНотшг

та

Lr

Ä* Ш

• • ■■ ' -

ГТГ

fV'Alp,rM|

rd

HI

fr

i.C

шЯНВН

siL;

ч.

У ' ""

.

f⁻-

yi

C.

i№

rt

ik4^b|

Я ^ ............................................... »

Ж-l

'

йУ..

да

Tigs**.,,

'tm

if

fi

îJtf?

ГГ

;>.m

дат/да {>г.

—>. I. -4111» -

SIli«

m

im ф

:m

mi

TitC

Üi

.JKjRtS

«IT

Ł1

'i

! 4f

at

.щ* ii

гаиня

V‘-

*5

■::Ш|

ïf^nâT⁴

iJSÉS*«

SIP

hi

}l

•»jy •• J

f •

да-.

и R [- M

\;ч. * r

TT •

af

Fot. Brogi, Fi.orencVA.

Certosa di Pavia.

Medalion na cokole fasady.

Kroksztyn filaru.

Brama wciiodowa.

Fasada kościoła. Część ozdoby ponad cokołem.

Medalion na cokole fasady.

Górna część studni w kaplicy Magdalemy. Boczny front kościoła.

Imm

Ij

fcN.

Aj

... „i»-

mm

Uli

Slf-i

żAz i

ы 7

Ш êm

PàjsorTr T r,4r .

F.

s, Tv-

#.

■S'

|r

ЧЦ

Ф-r-'bï ; i

*1

JM

mm

ki

I ёЗш

iJ

мВ

PML

P»'.

HI

l^r ÙéMU M tu лл

swSs**

-LRg: i

'i

TTôTTTTŸd T

•■'W"*-    * -f:,

. мшвйш*1><

It T£*

“1 *3?

iP

ЯВ8

[M

.38

as

fi¹

pi

feT

II f

'-A» j

■ ;r' - I,

W' ><

Fd

Н"Й"

©lé

.‘i.

h4*

o'

жиш!

о»

ШШ

Щн

ri

? -Hl ä

î i:i

LI

g g?/

I îCVv*!

i>

ч>3

'V¹

.•Л"

i*

vj

япёЫк-Г •

vT •«

A J * 1\ ;

К Ж

i ; Vl

Hf

* ч

I ii

À’«

5ś

;ir

cLh

Ł-K

«

ЦК

i/ '

1!

‘9,1

ы;ж

Fl • f.

P i * ; '

Vj

»f

I “'î 'f71*« i

p

ä •»:

*1

1, £

ffi

У-

L/

1Л1

Л üi I

i.

1*1

il

\Vi

■-.» ■-

'■aaS -

ar

II

{' Mi JB 1Щ/

Pttw    «ЖЯВЙ».

L“

;tj

да,

i M

n 4~y

cRP*

s

*1

:J

*    * -;*eMS2

'•* 1 '

ft!

«i

ii t

ЩШМ

l*i

■1

ШК

•' I

flAA ■' ^

4 (i i

. .s

■ х^”Ц-

1Ш|№1

!да

“ïrtoarSsäÄäÄ

Ili

■gk

»J

ii

Li

!ij

;A'jA

>1

iw

à #\!

fev

•i

рКШ.ги

ES*

{i

y-Wi

ийкшШ

&. .ЩгЗвШЖЖ    .....л

1._- j.„,' itr:

жя

ii

№Щ2

II Ит

ЫШ

\- \

tes

*r‘V

ттч

k,¹

Ш

ШяЩ4Ьр$

ül

n

,,rf

tlfl

Cl

..

0:4

^jr "7

;;

ÖS

àS&MÊP

!Ш!

Ętsmm

- ii TW? ^

JL

'ft

!: i

fi.

ii

iia*..

■>:

Fot. Brogi, Florencya.

Certosa di Pavia.

Kapitele slüpôw Głównego Portalu. Wnętrze nawy kościelnej.

Główny Portal. Ozdoby na gzymsie Portalu.

Część fasady.

Kamień grobowy Ludwika Sforzy.

ШшгЗЩйЗ

'1Д

W5

fj

t.tóS

nr

Y)| i i

•SÄ:

fl

W! I -

CÜ

ЯШ

il î

L-*

SS

43»?

OK

kNV

А/

____ 'flk I W

‘V

ben#

n ■jZ-t?* W*

/А

г-

a:

-:ä:

ША i

.i!c f'-ii /-

1 i

ri

«IMV

ÏS''

l\V|i

« ^И'^ЦуПЛ?

к t ЛI Û. «да»#**

«es^

'Ж

Lv

V-

•J. i

li

ic

к ’-u

ill

И *!T*LJ

■ щщф*

rlfMl

ШУ

j!l

fi

>•

BS

At

И^ЯИрс uTTTf^ '■    [i,

||ртШРэУ1У< DI BITI/Vi    '■

f • • •'•• ^»фЙгКЦ    щ

,rî,n««ir^

fj

i?

if

ÆL.L..

«с! •

[M

i-

‘II

Sih!:

'Ni?

КЗ!

s/

1M§

. ?•ц

H|t.

U =5 ЗШ

ПВ-

EM

ïïfàâ

In

:cMp

‘/mm

A*.

Jtl

km

Fot. Brogi, plorkncya.

•3

\j

.".‘»Ifca

"“ЭМ

J )£j

*(g)v

ж*

'⁴"

w-% , - J'—    '    ,    Д

Ш

Fot. Broch, Florencya.

M iTT*‘

i.

fcs

■\i

iNi

ЩЩЩ?й

Ш/*

S Фа

(j4

oô

i-

jJą

rjr

ПК

3b

î.

11

V-.

ü

1/Г

l:

:i!

^    4

p- «r~Y

ii£

Vv-t\.

F;j

IL .

". ■ ::rv3

|P

!r

II

il

Sid

i.

il

!|

;c

?.!

:a.;|

У -r> :

^ ПЁЙ 'î;

-1 ç/s5>-

mm

• '•»г

Г*»'!

'Mi

i,    fi

iigi \щн^1й

! if [дот м \ Щ

: 1Щ*£ §

лГ

L:.

•Я

,-r

Si vJctri-;

iU ~èfy-

S::v^

Ijees^

ШШш

-J**

ЧИ»

.jâ_

...

JfBBf

ЕШШР

.Lwt .Л.Т. ..С___

М^ШШЁШШёёШё^

jyPS

C5#

■Л?

Fot. Alinari, Florencya.

g;;A,a:

13

Certosa di Pavia.

Fot. Brogi, Florencya.

Płaskorzeźba grobowca Galeazza Visconti. Płaskorzeźba: „Hołd Trzech Kroił“.

Grobowiec Gai.eazza Visconti (G. Pellegrini).

Płaskorzeźba ponad marmur, portalem małego podwórza.

Marmurowy Portal (G. A. Amodeo).

ТТИ

i-.^,

[•

,л. (v\ C¹* j

~ît v;ù

ага-i

■.> -

Ш5шт

«W#E5sr

ÊM

g*-TJ

-,

T t>:<

II

;;

m 'b

»T?-

[pM

j- ШЛ

pi

si

^•\

i

5iS?4

rrxi

Ш*4

Łk

y4‘ЛР-ч fl %|»

f» '«• Ą

P;

lv\lk 47

Ils-

ДМ1

-ЯТшт-p*.

■?)

у<*А>ж

if

■ fSlii.ii.A&l.

W».* *1 i’_3

_ I, 1

«:*•*

4SH

' 4§3

■ -i Л

г"

шин

fc

gnVrjl

11

K;

■i

lii

!жгй«шз

âî

te

!S

"Il

4!

Щ&

< ч ч ■» ï vi . T ■

~?

A*

ar

ць

•ił¹ ’•

<1

.î

éïA

I?

'V;

■ li-

*«

а?

;i

'i

IV

IV

■Æ

И\

SJ

il

Г-Й

РМ!

II

-asm

Г-"

..x: ти п:

Lt\ —

.B

>.

Ï*

sn

I;

4SS

S*

w щО

Vi

...............................    i ......."I

^ 1

•I

■Al

"i

i IP

тиАшржщц.. ил?: “*■■ t-■    . ......... .

шщш^т

га

1-1

У^- Ч'** -Ч«>

>7

i.

«У i V'

-• -vw;yWSiŁC*, ^.V-4*A«^Ä4-

S¹

ï ЯШ!

5®tf;

1ягУ’

iÄflr-

£ *№Vc

Ац

мир***-:

KŁ

■А

ê*

шт

«g -

Ж i

II

(Fr

ts ipÊjLp

Й :?räH щ

!^|tf :sf |У^Д<.Я

ifó

2Г

wm

Éi

«1

Ui

t.

.    ..    »w.«4 • C»w

dl30*öl

fi

sasg

*%

Hi

ГС

;r

?•

1$

es

'А

/;

7^ч!Щ§

2É.

sa

ff

“ а*г*

fête

kZS

Hai

up!

isu ИГ'

P;

L°

ИМНЕ

(§ £ «

il

-A *5.

/т

«*• шт

Д<УД

ея.

В.ИЖ*

É.

, J г-—

4L

•7

£А

ГР

Til

ф.

ru*

ГИ

fe2?l

[4^чч у г (((%■■

^    А

31»

..,^1

©«à*

■S-

»tff«

Ür^ И

*ł£*

-.ts

CSu'

■г

I: 7- i

жм

u> J

4*JU-

Fot. Brogi, г lorencya.

’.И

Część wielkiego ołtarza.

Stalle.

Certosa di Pavia.

Studnia terrakotowa w podwórzu klasztornem.

Wielki ołtarz.

Płaskorzeźba: „Żale nad zwłokami Chrystusa“ (Orsolino).

Rzeźby krużganku.

Portal kaplicy ze studnią.

>1**

JS

Pu

¹ i^jff

y,

Wjj

■M

-L

7i

itaikÉi

PI

0gg/kr>77:T,,',;'

ГА

>*

3i

lif

ЧЮ

шя........—¹ - т4Ш'.

Р^тг:й&

' VtfHsSH»

Fot. Alina ki, Flokencya.

' УШ

IW

%r.

ДШ

'llSSï

For. Hk’ogj, P'lorencya.

jÖ

f

<**

-•

iLs

Ää

mm

»**

ii»

.4

II

lA

lu

ТЛ!

UE

T#

4i—

'л

Ml

► wj

«»T

55

*&kêL.J

•4

&ГГ)

ос*Г *

.»

,iv

St

~r ■»

ÂiS

PI

Vi

fil

* :fe

LrS^'-

si»

tĄ

—‘

*"

-,

Ypjmu >***

у,'ГУ9яааш

Пт

№1

Ri

S-J.A

Pi

il

-<i*

ikr г

сч

"i

.-HR

J i] KXnwwti

m

HL • t

'U

*mÊÈâf

\V

TT

3U

•u

1:

-. ж|

Шш I

s«

*>•*»

Чтхлг . -V r

—-•*    ЙГ"^' j. Apf*

Tylna strona kościoła.

••

A*

Vir *

'A⁴

Ri

rl

r>

J Г —

* *

Hri;

’W

,И

Certosa di Pavia.

.. 1ппякж

•1

шялзк

■v:

i-

u-

ХШ

s ■

2л

мша •

Św. Ambroży wypędza Aryanów (Płaskorzeźba Rusnati’ego w kapi icy św. Ambrożego).

Złożenie do grobu (Płaskorzeźba, de Magistris, Detto il Volpino).

-JtrtrttTT’W

1:1 föf ; $7

J

•|] шШуЪ 11

s\1L:

.Л

: fV

/ *wfc‘¹

j'l

lW.

JE

V»

Mû

t- /|

For. Hrogi, Flokencya.

Mały dziedziniec klasztorny.

Terrakotowe ornamenty w krużganku małego dziedzińca.

Rzeź niewiniątek Betleemskich (Płaskorzeźba Bussoli w kaplicy św. Józefa).

•«••»■г Г »

ł»*1

-d .ił.

JÎ

Чл

шж

“г;-—, -r^k

S?

Ж, m

к/

■&

LÀ

hk

!*•

li

>Ш

.

Х-к :

р’:

Г ■!

fâU

АКаЛ1

C«J

[йвщ

> •

• ' L- *•

<■    V.¹

:*эа

"ь

ЖЙ?.к '

+ 4

4 II

II

■ь»

Jffl

-i;.

5s»

i-'

RV

fi

к ff iiiJ

ti

[►

li

?

v£fir

’srüàh

o*kï«

" ' nm .

—1 il

XL

Ji

Tafel

f* '

\Ło f

H.

я.

№*

CAS

} rr

V У*

4*

!.. •

?!

i.

i-i

ko

ПЫ

Jî

.à

lilii

yijM

I. 'я\

III

ш

c\

&■• O'

К: *• к

к*

- sSSÉSfifc. •

•â

rr

.

та

¹

I§S;ÿ

1И

---------e

1- I •>    *» iii» ^

-i ■■' "■    ■■*■■■    —;-

ii

u

1-

il il У

;.ÎÀ-

Ł-"YI

HI

А. к М«А    ' *'»- •

ЙЧ^'

À-

1J»

иМШ    вВ

.■*мт * ймйн .< jsMSCJlfiîftESïsîS

/• «я

liât:* 0*

UH

fs

tl

ЙШ

si

шаг

1:1

ïl

Jil

П*1

i fcj*3

Ф**-.

E?>P

><

küh

fj

iSW

У .... k>

sl

ml

s*

h/* ,

"■лг

KP

if

’üJ

fi

Bfiii

ЯР

uL ■    _..- .•

Ai

IW i

[PU

i я

I'

’ |f

ib.

’j

НИИИ1 11«

и**"*——    -*

Fot. Alinari, Florencya.

Pawia: Panorama i Most nad r Ticino. Pawia: Kościół św. Piotra w Ciel d’Oro. Novara: Pomnik poległych w bitwie 23. marca 1849.

Pawia : Kościół św. Michała.

Novara : Kościół s. Gaudenzio.

Pawia: Zamek dei Visconti. Pawia : Wnętrze katedry. Novara : Katedra.

4>

%'i-i

s "\

W A*

ti

|ś

i¹

Łjm X

V-

Kij

"*-n -ł

шЩ

G-

kx I

.)

ЖёШёЬ-^~?~

Sc£

Ls»*

uj

■

•V-

■ _ ,, • !'

ф

r .W «.3

•T

*ч

:a

X • A

W./'S

-z*

gg3|

I»

p- tfWi

«адг ;>

--•- ■ ■ j

УС;'.-'

i fiŁUl

Г'Л.-Л

;■ V Ч

Вк- >Д/ ■

Г-г-:.    • rf

L&r,:...... , -

«Sy/

tyj

Ф&щ

ÜËdL Ш

№

kîïc-x

12

0Ш>

:\

j&i

'0Tr *.

'V

Kj|

-Av-Si

Л-

шЗй®

>1

Ti

•1

A ⁴ 'Чг ;

yL \ *Sr. ;

^Ék. 'i 11

1*1

тшШ I

[•'

iii

и

I in

fei

liij

^Орл .-'-Äs

*3-

■USSÜTL-i: ;>

-LL.L uî-l. q.

>:ТИ w —Iй

w,

fra

■ '■

Vl

|6Ui

ftLv 1

r,j

C®"-- ¹

S3SSj

тш

2Д

Y.;

/t

tôl

Ife

2 »1

V;4'

•» V

SSS53M

ViG

:':i

;»;.ÿ

«£й> ' !

ESk'

Ш

;Ж:'

; ./жл^ду^иииимиииииииииииииии

mSpSf

Sä

fil⁴

Éi

1.1-

У II -

H II

F - Я : J

f/.l

si

к*г

.Ję$> 1

л>т

а . . Я :

Эк

.._ .ДШЯНЯНН

"***'

ÉL JT.....

ass£i5ssi^!^fe«e$

"" ,-*W

’Г#*8Г‘^р!    i-j

г>г

ii

1Д

с'

I*.

;¥

:1 -, îr: ■ ■ '

т*»*:

£

|*%

».

ЮШ

к* •

|V

Зёзз

hj®*

К.;.

га

#e£

' -W-

M;

*<

Oj

ik>fé

tp

Зга

iJp

:

£#Я).

"'*Г

*

Ct'

шт

шш

m&Ś.

■ii

sil. ■

Fot. Alinari, Florencya.

Aosta.

Katedra.

Urna S. Grato w katedrze. * Panorama.

Pomnik Wiktora Emanuela II.

Wieża Pailleron.

Sarkofag Tomasza II. Sabaudzkiego (Katedra). Urna S. Giocondo w katedrze. Podwórze klasztorne katedry.

pierwsze podwórze przybrano w podwójne, łukowe filary i kolosalne posągi. Starsze drugie podwórze z korynckimi słupami i 18 łukami, ma być dziełem Bramanta (str. 92).

Obok tego gmachu wznosi się Palazzo Reale (str. 89), obronny zamek z wieżami i rowami, przebudowany w r. 1711 przez Piermarini’ego z rozkazu arcyksięcia Ferdynanda. Wcielony do tej budowli stary kościółek San Gottardo, zdobi wdzięczna ceglana wieża, uchodząca za najbardziej natchnione dzieło średniowiecznej architektury. Wewnątrz pałacu znajdujemy wielką obfitość cennych artystycznych fresków i prześlicznych gobelinów. Omal, że nie zbytkowny przepych spostrzegamy w Sali Karyatyd, które w liczbie 40 podtrzymują dokoła biegnący balkon. Na uwagę zasługuje 21 płaskorzeźb, przedstawiających czyny Napoleona I. (str. 89). Równie interesującą jest artysty cznie przyozdobiona sala w pałacu klerykalnym (str. 93).

Nieopodal placu Municypalnego, na Piazza San Fedele, stoi przepyszny, przez Franc. Barzoghi wykonany bronzowy posąg największego włoskiego poety Aleksandra Manzoni'ego. Stąd dostajemy się na Via degli Omenoni, gdzie wznosi się Palazzo Leoni (Besana), który zbudował dla siebie rzeźbiarz Leone Leoni, przyjaciel Michała Anioła. W pałacu tym odznacza się przedewszystkiem ośm wielkich karyatyd (str. 93).

Dążymy dalej i oto docieramy do Piazza Belgiojoso i do zbudowanego na nim przez Piermarini’ego w r. 1777 pałacu tejże co plac nazwy, którego salę zdobią freski Knollera (str. 93). Naprzeciwko wznosi się dom, gdzie mieszkał i umarł Man-zoni, którego imię nadano przyległej pięknej ulicy (str. 92). Bardziej na północ stoi pałac Brera (Palazzo di Scienze, lettere ed arti), niegdyś kollegium Jezuitów, zbudowany z cegły w r. 1651, według planów Ricchini’ego, przez architektów Quadrio i Rossone (str. 93). Twórcą fasady i portalu jest Piermarini. Jego wspaniały, 40 m. szeroki i 30 m. długi dziedziniec, obwiedziony kolumnami, zapełniony marmurowymi posągami sławnych uczonych i artystów, jest poważną, w stylu późnego renesansu zbudowaną halą, w środku której spostrzegamy według modelu Canovy w r. 1810 w Rzymie, przez Righetti’ego w bron-zie odlany posąg Napoleona 1., jako imperatora. Ten przybytek sztuki posiada następujące oddziały: Instytut naukowy, w r. 1170 założoną Bibliotekę (około 800.000 tomów), Gabinet numizmatyczny (około 30.000 monet), Obserwatoryum, Ogród botaniczny, Muzeum starożytności (Museo Archeologico) i Galeryę obrazów (Pinacoteca), połączoną z Akademią sztuk pięknych, założoną w r. 1776

Galerya obrazów (powstała dopiero za rządów Napoleona I.), w której zpromadzono najcenniejszą część skarbów sztuki medyolańskiej Akademii, zawiera w 24 salach przeszło 500 rzadkich, wielkiej wartości olejnych obrazów, zabranych przeważnie z kościołów i klasztorów, oraz znamienite freski. Wśród tych ostatnich wpada głównie w oko odznaczające się piękną kom-pozycyą i ciepłym kolorytem dzieło Bern. Luinïego : „Św. Katarzyna, niesiona przez trzech aniołów do grobu“, wymalowane w przedsionku pałacu. Na obliczu szlachetnej postaci świętej widnieje spokój śmierci, zaś napis na trumnie brzmi : Catharina Obok galeryi spostrzegamy wspaniałe arcydzieło późnego Virgo Sponsa Christi (str. 93). renesansu: pałac Municypalny (Palazzo dell' Marino), wyko-    W sali VII. zdobnej we wspaniałe obrazy Leonarda da

nany w r. 1558 przez Galeazza Alessi, z polecenia bogatego    Vinci i Rafaela Sanzio, ogólną zwraca uwagę arcydzieło tego

handlarza solą, Tomasza Mariny (późniejszego ks. Terranuöva).    ostatniego mistrza „Zaślubiny N. P. Maryi“, znane pod nazwą

Budynek ten o prześlicznym dziedzińcu, opatrzony jest na doi-    Sposalizio (str. 94), uważane słusznie za klejnot całego zbioru,

nem piętrze w doryckie słupy, w środkowem zaś wjońskie pi-    Jak wskazuje data, umieszczona na fryzie świątyni, wymalował

lastry. Szeroki, bogaty fryz zdobi trzecie piętro, wsparte na    je w 1504 r. 21-letni wówczas Rafael dla kościoła S. Francesco

podporach, w kształcie starożytnych herm (str. 92).    w Città di Castello. Na obrazie tym odznacza się Madonna

Między katedrą, a Piazza Fontana znajduje się w r. 1494    szlachetną i dziewiczą postawą. Ś. Józef trzyma w ręku laskę

z wykwitającą lilią, podczas gdy inni odrzuceni zalotnicy, z których jeden, stojący na pierwszym planie, łamie swoją

figurę papieża Marcina V., dłuta Jac. da Tradate, podczas gdy w środku północnej poprzecznej nawy wpada nam w oko sławny siedmioramienny, kształtem do drzewa zbliżony, pięć metrów wysoki, bronzowy lichtarz o 28 świecach, prawdziwe, arcydzieło włoskiego złotnictwa z XIII. stulecia. Przed chórem, pod kopułą znajduje się złotem \ klejnotami jaśniejąca, podziemna kaplica ś. Karola Borromeusza ; w drogocennym, srebrnym sarkofagu spoczywają tutaj kości tego świętego. W rogu prawej poprzecznej nawy, wiedzie 194 stopni na przepyszny marmurowy dach (str. 91). Aby dotrzeć stąd do wieży, uwieńczonej pozłacanym posągiem Madonnv, dłuta Gius. Beni, przejść musimy 150 schodów i drugich lcO nas czeka, jeśli dostać się zapragniemy na jej szczyt. Tutaj wzrok widza, ślizgając się po wierzchołkach tego istnego lasu spiczastych wież i posągów owego wspaniałego gotyckiego marmurowego olbrzyma, tonie z zachwytem w rozległych, czarownych widokach. U stóp wieży rozłożyło się kulisto potężne morze domów, otoczone niezwykle żyzną równiną. W jasny, pogodny dzień widać stąd nietylko olbrzymi łańcuch Alp, ale też i Montblanc, Monte Rosa i Ortler, ba nawet grzbiet wznoszącej się nad jeziorem Garda, góry Baldo.

Długość wnętrza tej kolosalnej świątyni mierzy 148*1 m., zaś oś nawy poprzecznej 87-8 m. Wysokęść od posadzki kościoła do szczytu najwyższego posągu wynosi 108 5 m. Ogółem posiada katedra 6000 posągów, z tych około 2000 mieści się na zewnątrz kościoła. Plac katedralny otoczony dokoła potężnymi gmachami, stanowi punkt środkowy życia i świetności Medyolanu. Gmachy wzniesione u północnej i południowej pierzei placu, odpowiadają stylem galeryi Wiktora Emanuela, tworząc wraz ze swemi, do niej przylegającemi halami jakby uzupełnienie tejże. Plac zdobi prócz tego wspaniały, przez Ercole Rosa wykonany posąg konny Wiktora Emanuela II. (str, 89).

Tylko co wspomniana galerya, zbudowana w r. 1867 w kształcie łacińskiego krzyża przez Mongoni’ego z Bolonii, jest najokazalszym i najwspanialszym oszklonym pasażem w całej Europie. Pierwsze z trzech piąter otacza dokoła biegnąca galerya (str. 92).

Na środku gmachu wznosi się 50 m. wysoki, szklanną kopułą uwieńczony ośmiokąt, z wymalowanemi po rogach czterma częściami świata, podczas gdy u łukowego wejścia spostrzegamy alegoryczne postacie rolnictwa, sztuki, przemysłu i wiedzy. Galeryę otaczają cztery pałace, których parter zajmują najpiękniejsze magazyny i kawiarnie Medyolanu. Wieczorem oblewają elektryczne lampy czarownem światłem tę galeryę, ozdobioną 24 posągami sławnych włoskich mężów ; wiecie zaś, dzięki doskonałej wentylacyi, stanowi ona najprzyjemniejsze miejsce przechadzek

U północnej strony galeryi leży Piazza della Scala, na którym wznosi się na ośmiokątnym wysokim granitowym cokole, kolosalny posąg sławnego mistrza Leonarda da Vinci (str. 89). Na rogach cokołu stoją pięknie wykończone posągi jego uczniów; dzieło to, dłuta Piotra Magni, odsłonięto w r. 1872.

rozpoczęty, a za Karola Borromeusza przez Pellegrina Tiboldi przebudowany Palazzo Arcivescovile (pałac arcybiskupi), którego uschłą laseczkę, przyglądają się całej ceremonii z zawiścią i zazdrością.

Szlachetną pięknością odznacza się Guarcina „Abraham odtrącający Hagar“ (str. 94), oraz pełna wdzięku „Madonna“ Sassoferrata, ucznia Caraccia (ur. 1605).

Spostrzegamy tu jeszcze Bern. Luini skończenie piękną Madonnę, siedzącą z dziecięciem pod krzakiem róży (str. 97), oraz czerwoną i czarną kredką wykonaną głowę Chrystusa, studyum do wspaniałej „Wieczerzy Pańskiej“ Leonarda da Vinci. Oblicze Zbawiciela, pełne łagodności, smutku, miłości i nieopisanego wdzięku, nader głębokie wywiera wrażenie (str. 97).

Na wyjątkowe odznaczenie zasługują tu jeszcze dwa o-brazy Van Dycka : portret młodej Angielki i znana kompozy-cya, przedstawiająca Madonnę z dziecięciem pieszczącem św. Antoniego Padewskiego (str. 97). W parterze pałacu znajduje się Muzeum Archeologiczne, które zawiera przeważnie starożytności medyolańskie, a to głównie z czasów starożytnych, średniowiecznych i epoki odrodzenia. W środkowej nawie pierwszej sali, stoi pomnik Barnaby Visconti'ego (f 1385), który tenże jeszcze za swego życia wykonać kazał dla San Giovanni w Conca. Pomnik ten składa się z olbrzymiego sarkofagu marmurowego, przybranego w płaskorzeźby, wspierającego się na sześciu słupach i tyluż ośmiokątnych filarach ; na wierzchu sarkofagu u-mieszczony jest ciężki, wiernie z natury naśladowany koń, z siedzącą na nim sztywnie postacią zmarłego (str. 97). Przypuszczają, iż ten w części nawet wyzłacany i pomalowany pomnik jest dziełem Bonina.

Oddrzwia u prowadzącego do drugiej sali wejścia, przybrane w herby i podobizny S. Sforzy i Bianki Maryi Visconti, wykonał w marmurze Michelozzi. Pochodzą one zbramywcho-dowej domu Cosima I., położonego przy Via dei Bossi (str. 97).

Opuściwszy Brera, zwiedzamy najpierw kościół św. Marka, świątynię w stylu gotyckim z r, 1252, której dzwonnica ukończoną została w r. 1310. Fasadę jej odrestaurował w r. 1870 Maciacchini. Po siedmiu stopniach zstępujemy do wnętrza kościoła, które — odnowione w r. 1690 — przedstawia się jako piękna, barokkowa budowla (str. 103). Obok innych osobliwości, kryje ten dom Boży w swych murach siedm grobowców, wśród których odznacza się gotycki grobowiec sławnego prawnika Salv. de Aliprandis (f 1314).

W dalszej naszej wędrówce docieramy w kierunku Ogrodu publicznego do Piazza Cavour, gdzie u wejścia ogrodu stoi na wysokim, granitowym cokole bronzowy posąg Cavoura, którego twórcą jest Tabacchi. Poniżej posągu, na wpół obnażona Klio (dłuta Tandardini’ego), kreśli imię sławnego męża stanu (str. 102).

Idziemy dalej i oto na Corso Venezia wpada nam w oko Palazzo Ciani, rozpoczęty w r. 1837, przez Casati’ego, wykończony zaś w r. 1861. Widzimy tutaj sporo nowoczesnych ter-rakot oraz biusty Garibaldiego, Napoleona, Wiktora Emanuela i wiele innych (str. 102). Na gmachu widnieje napis: „Italia e Francia 1859, l’indipendenza delle nazioni risorge“ — (Włochy i Francya 1859, niepodległość narodów wschodzi). Na końcu Corsa wznosi się Porta Venezia, którą Cacciatori, Marchesi i Monti przyozdobili płaskorzeźbami i posągami, odnoszącymi się do dziejów Medyolanu (str. 101).

W drodze powrotnej docieramy do Corsa Vittorio Emanuele, gdzie na samym wstępie uderza nasz wzrok zbudowany w latach 1836—1847 przez Karola Amati, na wzór rzymskiego Panteonu, kościół ś. Karola Borromeusza. Jest to okrągły gmach, uwieńczony kopułą, o okazałem Atrium, kryjący w swem wnętrzu wspaniałą marmurową grupę Pompea Marchesi : „Ludwik Gonzaga przyjmuje Komunię św. z rąk św. Karola“ (str. 101).

Corso Vittorio Emanuele, jedna z głównych arteryi ruchu miejskiego Medyolanu, ze swymi bogatymi magazynami i przepy-sznemi wystawami nader świetny przedstawia widok (str. 103).

Zwracając się bardziej ku południowi, poświęcamy naj • przód chwil kilka Głównemu szpitalowi (Ospedale Maggiore). Olbrzymi ten gmach, założony w r. 1456 przez Franciszka Sforzę, posiada front 238 m. długi, podzielony na trzy części, z których najpiękniejszą i najstarszą jest prawa, wykonana przez florenckiego architektę Antoniego Averulino (il Filaretę). Kolosalne wrażenie wywiera wspaniała fasada o najznamienitszej w Medyolanie ceglanej ornamentyce. Poziemie posiada na ko-rynckich słupach wsparte luki, podczas gdy pierwsze piętro odznacza się podwójnemi ostrołukowemi oknami, ujętemi w ramy o rzeźbionych winnych liściach, arabeskach i ptakach W górnych polach łuków umieszczono artystycznie wykonane popiersia przeróżnych świętych (str. 101). Wzdłuż całego frontu biegnie ceglany (terrakotowy) fryz, przybrany w rosetty, liście, głowy orle i skrzydlatych cherubinów. Budowę gmachu prowadzili w dalszym ciągu Guiniforte, Solari, Lazzaro de Palazzi, Ricchini i Macchi. Z dziewięciu dziedzińców jest szczególniej godne widzenia główne podwórze (str. 101), dzieło Mangoni’ego i Ricchini’ego o 160 granitowych słupach ; długość jego zajmuje 21 arkad, szerokość 19.

W dalszej wędrówce spostrzegamy kościół S. Maria presso Celso z stojącą obok przybudówką S. Celso. Posiada on podwórko, utworzone z ceglanej halli, w najczystszym klasycznym stylu, do której z ulicy dostajemy się przez trzy przysionki. Renesansowa ta budowla, wzniesiona w stylu Bramanta przez architektów Solari i Zenale, posiada wspaniałą marmurową fasadę, arcydzieło mistrza Galeazzo Alessi, wykończone w r. 1572 przez Marcina Bassi’ego (str. 101 ). Pięcioro drzwi tworzy wejścia do 58 m. długiego, trzynawowego wnętrza owej świątyni filarowej, opatrzonej chórem. Uwagę zwracają tu przede-wszystkiem kapitele, przepyszne stiuki na powałach bocznych naw, jak również wyzłacane kassetowania wiązań sufitowych. Poza głównym ołtarzem spostrzegamy ze szczególną starannością przez Gaudentego Ferrari wykonany „Chrzest Chrystusa“.

W nieznacznem stąd oddaleniu, zasługuje na widzenie drugi kościół San Eustorgio, poświęcony pierwotnie św. Trzem Królom. Gotycka ta budowla sięga IV. stulecia, wykończoną zaś została w XVII. przez Ricchini’ego i posiada wyjątkowo piękną dzwonnicę. Wnętrze, podzielone na trzy nawy, jest 70 m. długie, a 24 m. szerokie i ma ośm okrągłych oraz ostro-ściętych filarów (str. 101). Dom ten Boży wśród znacznej liczby godnych widzenia grobowców, kryje w swych murach zwłoki św. Piotra męczennika, patrona hiszpańskiej Inkwizycyi, spoczywające w kaplicy jego imienia. Freski, które w barwnych kolorach przedstawiają dzieje żywota tego świętego, przypisują pę-dzlowi Wine. Poppa. W samym środku wznosi się wspaniała, marmurowa arka, zdobna w rzeźby tryskające życiem, w r. 1339 dla ś. Piotra męczennika wykonana przez Pizańczyka, Giov. Balducci’ego. Ośm sł pów z tyluż posągami podpiera płaskorzeźbami pokryty sarkofag (str. 100).

Minąwszy Corso Ticinese, docieramy do najważniejszego zabytku starego Medyolanu. Jest nim wielki, starożytny portyk o 16 rzymsko-korynckich słupach, t. zw. Colonne di S. Lorenzo. Budowla ta należała prawdopodobnie do wzniesionych przez Maksymiljana Łazienek (thermae) Herkulesa (str. 98).

Stąd przez obszerny dziedziniec dostajemy się do San Lorenzo, najstarszego medyolańskiego kościoła, założonego w IV. stuleciu. Tworzy on pokryty kopułą ośmiobok i posiada u czterech głównych stron, półokrągłe, na czterech słupach wsparte, dwupiątrowe absydy. Wnętrze tej starochrześcijańskiej świątyni, która wskutek częstych pożarów niejednokrotnie ulegać mu

siała przeróbkom, stanowi pięknie zakreśloną i w poważnych formach trzymaną budowlę (str. 100).

Spotkany w dalszej wędrówce kościół św. Aleksandra, fundował w^ r. 1602 dla swego zakonu mnich Barnabita, Lorenzo Binago. Świątynia to obszerna, przeładowana freskami i wspaniałymi ołtarzami, nie posiada jednak żadnych dzieł sztuki (str. 100).

Teraz zdążamy bardziej na zachód przez Piazza Mentana, na którym wzniesiono pomnik dłuta Luigi Belli, poświęcony pamięci poległych w bitwie pod Mentaną (str. 100), by znaleźć się wkrótce na Piazza S. Ambrogio z kościołem tegoż imienia. Wspomniany dom Boży, godny największego szacunku, wzniósł biskup Ambroży około 380 r. na ruinach świątyni Bacchusa (str. 98). Przez prostokątny, kolumnadą otoczony, IX. stulecia sięgający dziedziniec (atrium), oraz przez bogatą ornamentyką zdobny portal, wchodzimy do posępnego i poważnego wnętrza tej trzynawowej, w lombardzkim stylu, na filarach wspartej Bazyliki, pozbawionej zupełnie nawy poprzecznej. Tu przykuwa najpierw nasze oko drogocenny zabytek sztuki złotniczej, a mianowicie sławne ozdoby wielkiego ołtarza, fundowane w r. 835 przez arcybiskupa Angilberta, wykonane zaś przez niemieckiego złotnika Wulfwina (str. 98). Przód ołtarza składa się ze złotych płyt (tablic), podczas gdy obie boczne strony pokrywają srebrne pozłacane płyty; niektóre pola wysadzane są bogato szlachetnymi kamieniami i ozdobione płaskorzeźbami. Emalie i filigranowej roboty ramy, są skończenie piękne. Wielki ten ołtarz, na którego miejscu odbył się chrzest św. Augustyna, dokonany przez św. Ambrożego i przed którym odbywano koronacye żelazną koroną, wieńczy Ciborium wsparte na czterech porfirowych słupach, z marmurowymi kapitelami. Obok piątego filaru spostrzegamy odznaczającą się bogatą ornamentyką, marmurową kazalnicę z lombardzkiemi rzeźbami, wspartą na starochrześcijańskim sarkofagu z VI. stulecia (str. 98).

Po obejrzeniu tego ważnego dla historyi budynku, kierujemy nasze kroki ku wspaniałemu kościołowi OO. Dominikanów S. Maria delle Grazie, zbudowanemu w latach 1465 — 87 przez Jakóba Sestio, wykończonego zaś w r. 1492 według planu Bramanta. Majestatyczny styl tego mistrza odnajdujemy w ce glanej fasadzie, wykonanej w stylu wczesnego renesansu, z prześliczną terrakotową ornamentyką, oraz wznoszącej się ponad skrzyżowaniem naw kopule, która tworzy szesnastokątną • wieżę z łukową kolumnadą. Wnętrze przedstawia trzynawową, na słupach wspartą, gotycką świątynię z kaplicami w bocznych nawach. Przez łukowe drzwi z napisem „Cenacolo“, umieszczone z prawej strony głównego wejścia, dostajemy się do refektarza obecnie na koszary zamienionego klasztoru, gdzie każdy miłośnik sztuki, stanie pełen zachwytu i podziwu wobec malowanej olejnemi farbami na ścianie, dziś nawpół zatartej „ Wieczerzy“ Leonarda da Vinci, światową sławą cieszącego się arcydzieła tego mistrza z łaski Bożej (str. 99).

Z kolei zwracamy się do Porta Sempione, stojącej na rozległym Piazza d’Armi, gdzie mamy sposobność oglądać wyjątkowo piękne dzieło architektury i rzeźby, którego koszta budowy wynosiły 4 miliony lirów, a 71 rzeźbiarzy pracowało nad jego artystycznemi ozdobami. Jest niem Arco della Pace (Łuk pokoju), na wzór starożytnych rzymskich tryumfalnych łuków wzniesiona budowla, wykonana według planów L. Cagnoli. Dzieli się ona na trzy arkady i posiada dwa jednakowe fronty, każdy o ośmiu korynckich słupach, spoczywających na wysokich podstawach. Znajdujące się tutaj płaskorzeźby wykonali Acquisiti, Cacciatori, Marchesi, Monti i inni (str. 102). Na platformie spostrzegamy boginię Pokoju na rydwanie tryumfalnym, zaprzężonym w sześć rumaków — dłuta San Giorgo — pod-

czas gdy na każdym z czterech rogów znajdują się konne posągi bogini Zwycięztwa.

Medyolan posiada również na wzór rzymskiego amfiteatru w r. 1806 przez architektę Canonica wzniesioną, a na 30.000 widzów obrachowaną Arenę, w której odbywały się pierwotnie doroczne igrzyska ludowe (str. 103).

Żaden z turystów, odwiedzających Włochy dla ich skarbów sztuki, nie pominie medyolańskiego cmentarza, gdzie znajdzie sposobność podziwiania prawdziwych arcydzieł architektury i rzeźby, których podobizny znajdujemy na str. 103 niniejszego albumu. To miejsce wiecznego spoczynku, założone w r. 1866 przez Maciacchini’ego, długości 625 m., a szerokości 400 m., posiada Krematoryum, pierwszą tego rodzaju instytu-cyę, wzniesioną na końcu cmentarza, w kształcie odkrytego, na słupach wspartego budynku, z stojącą pośrodku kaplicą (str. 103).

Wracając do centrum miasta, docieramy do Piazza dei Mercanti, który pierwotnie przez sześć zamykających się bram mógł być zupełnie odcięty od reszty grodu. Na placu tym wznoszą się budynki zarządu miejskiego, sądowe, oraz przepiękny, wielu płaskorzeźbami zdobny gmach Giełdy handlowej (Vincenzo Seregne). W niszy przyległej wieży zegarowej stoi od r. 1823 posąg św. Ambrożego (str. 98).

U południowej strony Piazza dei Mercanti wznosi się Loggia degli Osii ; budynek ten w r. 1316 częściowo przerobiony przez Mateusza Visconti, zaopatrzony jest w krągło i ostro-łukową panoramę, z jego zaś, zdobnego w orły i węże balkonu, odczytywano za dawnych czasów zgromadzonemu ludowi dekrety gminne. Ustawione pod łukami posągi są dłuta Jacopina da Tradate (str. 98).

Wymienić jeszcze musimy kiika pomników, których wspaniałość i artystyczne wykonanie wzbudzają zachwyt w każdym miłośniku sztuki. Do nich należą przy Porta Vittoria przez mistrza Giuseppe Grandi wzniesiony pomnik „Pięciodniowej walki“ (str. 100), jak również wielki konny posąg Garibaldiego (Ettore Ximenes — 1894 r.), stojący na Foro Bonaparte, obok którego godne zajmuje miejsce także konny posąg Napoleona III., wzniesiony na podwórzu Pałacu senatu (str. 102). Szlachetnie i majestatycznie wygląda starannie wykonany pomnik kardynała Federico Borromeo (str. 97).

Skorośmy już tutaj oglądnęli wszystkie najgłówniejsze dzieła sztuki, spieszymy gorączkowo dalej na południe, by poznać równie bogato w piękno uposażony, starożytny gród Pawię.

"p V l >\

posiada w swem najbliższem sąsiedztwie czarująco piękne dzieło» wielkiej artystycznej wartości Certosa di Pavia. Monumentalny ten klasztor Kartuzów, pod który kamień węgielny w dniu 27. sierpnia 1396 r. w zwierzyńcu Mirabello położył książę Gian Galeazzo Visconti, leży na północ od Pawii, w 7 kilom, od niej odległości. Roboty około tego wspaniałego budynku, pochłonęły z górą stulecie; po zniesieniu włoskich klasztorów, stał się on narodowym pomnikiem sztuki. Przez mały, freskami Bernarda Luini’ego ozdobiony przedsionek, wkraczamy na dziedziniec, gdzie spostrzegamy na cały świat sławną marmurową fasadę, jedno z najcudowniejszych arcydzieł wczesnego renesansu. Fasadę rozpoczął w r. 1473 Borgognone, budowę jej prowadził dalej po r 1499 A made o, wreszcie w r. 1550 czę-

h

:

Tl

4 'Ç*

Ы

üââ

.

.

№- *

It:

Fć

li т

••,... Iiifc

ч

-:

% ЧшхлИЦрр

##й

У

f«l

:<v

i

£>

тттт*>

¹ .Êi*

I

i *

f л

LT *«4(

г

IP

' Y;i

f wrji

M

1

V

:r!

I fS

Й

П

«H

Ąyi

Kj£

/

<№

11

>1 È^rr=Si

“|!

и?

л

- ‘li

«Г ^

ss^asw^ 6,1

tóMgfr-

j'y

SJ

_%ï

;

1

Е5Ш

Y

1

if

i

es

»w *ю

|/MI

ГйЫ

ЙЧ

V

1

i*

Ci

■та

■

È

ł-

W "t ¹

1Ж⁽Ш vrà . . üAdfeh.

af

m

Ml

i «

if ^

W

1л!

li

f

f, У& I :Ł - '

• fe

-1

Er

г

.-«еС

m

iü

11

A

jp

ш

Й '

Ci

i

: ‘f

C;

■Ч':У

•r.

I ,    -

|-«w    »* j

^'v'.'Â f

Y

л

U

J

Us

»

I

r

УЦ/,

■

4

lytj

i

r:

I

f <

H El

"1

i

Brama Augusta.

Stalle w S. Orso (ii w.). Rzymski amfiteatr.

■j x,l

4

4

/

|r~    ( i.

■rlaH

m

Jté..

;

хш

т

ш

Г* "* ^

ш

; Ъ*м*„

:г ;

**w$|

Ei

\

♦

m

fâ

x3

*

,< *

щ. *

чШ

- -

\

:

i

ess

ш

A

^r|if

m

g •

i - ■■

■ ■    1

W

⁴⁴ :

? «

V-* чёй*.1>1Г ;

Ч Щ

Ł-.4

=»ŁSbJ

51

.

I

«HB

qlW

>vpj

■;■>:

>т

1

i A

3&g

i

Aosta.

|JpÉ

Й.4*

Pü

L

■f -łH

-y- --£>

!lj

3

с

ЩЧ

mm?

Ш

Sf

,йх ^?ужгг.:4‘ .*.’У i? ~

1

*N ; VU ,..;• ■ . V >y,::>v;;

!

C!

■ £

i

•-

:

f

m

г ■

. * Ш/Xi

ąb r^ <i i.

I - : .'s *    >. • ; fy' '-•>/. *- '

L ■'-■    ‘■‘ r*

k •:    • C ■ ;

ГЧ

’ “?

m

1

ill

.

:

a

iÆ

YY

g\

'JY

rA*

y*r

-л

f» p

ш ММШ

' -mf ;?kWP

MSP *,?*к: А    i

JM ÎÂ.

rjf, 'mmmnx ■

m*

¹

Dzwonnica w S. Orso (13 w.).

s «

itt

H

P

DL

. Ш :

A

f

f

A

fl

|Ä|

’    '43

A

y i

/ ; «

>V

. :

У1

p

— \vv. ,

aprlßi I

!4

■s

i

"A fl

M :

m

Г^чк

n

IP

■-Д

# X

i____

^&3U;

Ł %v<-

- ? =*гж

“^sAaS*

f.

.f

J

-

V

Л

.-у

y

5%,

■i

Шут1Т№№

Щ§ЙШ

ш

i

■ Я Ш

f ;J

и

J6

|:ili

L®

«

-r.

,<]

'<щК

V*s

!?-)Ш

.

;С

W

Fot. Alinari, Florencya.

Brama Pretorianów.

Filary podwórza klasztoru w S. Orso (12 w⁷.).

Pult, krzesło i klęcznik w S. Orso (ii w.).

S--

r A'? -J}

*■» :■•

*»•-

*■"-

i 'g

[■J

ГАЗ?!

V. ‘

шЗЗ

Ж:

•f/i»

, -

• -

.

- ;ж

Ф.

Üia

FoT. Alixak’i, FtokENdVA.

-■

HRRL... »ЯщШ

-, *\ ij

>•

., f-W-'

34¹

i?

.....~j

4F

;w m

«fl

'; jgk£4 -.4^

W?

ss ~ *■ " -’-A ■...., :«■ Щ « * ' 5**¹.¹

■ v    . V. Ab

‘ „ .. >

JÄk.

.•

щтт

... 4,VXv£ _

'*¹-- , Ąi

gyy

Гкйа

Ш\М

д;

Г1

ЙГ7

si

'JfŁ.

t⁴

ßM

t ./

Sm

igl

' S*

4 . *r

-

y *:

..ЙЯМ

Ш flä

lk

m ki

fr’

Hi

mxE‘

h Ä.;

^    V

■ ' >■

A. ' ^    V

asr?san

iTTJ;

ть»:

Rh;

tsjń.

?r

■ ■

- . -,

<! ■ •

. cv

1^,,.

bl-'; '

Nux: Zamek Pénis.

Aosta: Wieża Bramafam z rzymskimi murami (12 W.). Verres: Stary zamek (14 w.).

Tyl*üür'Tî

.iÂÂ-î.-

Ям

а +*

* ■ . «?

!#V''

гш

Ш'

■V

■ ił

sl

£.-y^

#v.ï.

\

Г Яьф- Й(0К    Ü U ?\ F-'-i

-    -4'W^ X    I '

' •    -    i.V.A '.

•- ■. rv-, ...

. .-..V,-    ■

У?**-:

' A*4v

Aosta: Wieża trędowatych. Aosta : Przeorat w S. Orso.

Pi км о N T : Lodowiec w grupie Ruitor. Piemont: Grand Assaly z jeziorem Ruitor. Bard : Twierdza i wieś.

"ЧГ

Ч-- i i

SSW'.

fl

:ч

ft

.» *

ягч

FW

tt

:*<

fj ■ *

* ,    :“4V'

йг

Й, Ł

tóL г

- и.

[#5

mm

**?

pfk

ff

Щ|

ràf *

ТХГ

ИЯ#»’

. ******

Тх-

Чг

::1i j

ЖЖ-*Ф~

fcjjfïûM"

Ч#ч

• *«. * *

ч ;

f**> ««ai .V ■нннвЁЙАн(

*Ч| >WL

sa

.л- £ äV

ТЧИ

■-Г _s^ts«3|

, * «- ±: ^

, • - ^vsp

йаш»

4-'

Ш|

»'VJ

.4N-* «

Щ. U

>4

ЧУ

i-'

Z&s

taw

Br

.. :kJ**

4&t\ %4 g

ЧчЬг-

М    ':

SS ;

ж- '

к~Г**

18. .

bliL

ШШ.

. жж

jäp4

É-r I

Fot. Alinari, Florencya.

Wieś Fontainemore z mostem na r. Lys. Pont St. Martin : Rzymski most na r. Lys. Tanorama Iyrei.

m*k -. : 4. .•/?.-* •; 4 ^ *

rM.'

~ ^ :ЧЦСЧ ';.'⁴

TV

fe

V*

■iJL

уГ j~~ Г ~Г~с-Г-

a -I ’ W3

:fi

IL' ?

;;

a«

ур

чч

i 3

!!

---

“rt¹

gg?FS5

#г

шШ'М

4-

Щ:

щй

Hr

_141 *. i .j Щ 1

ÆT'« л*Щ' V* udr - w„

ft

ттштгтгт-

ЯШ V 1

** - m    ' i

= Г35ГГ ,

Ч₍

i-

JL*

5i№__

~1?Ч

il

v“t

тж;-пг*‘ i_.-_

гг

Ч;*

at?.

Iff? fej

'Ч

«wMÄfeC-

,.^ws4

Шш

—J

i—1|

jjjjj

' SES:., 2

ц

failli

*4

mmà

ci>

fe

•ШШ ШШЛеттЩ1^j^f

Lir.....

1^'

тт

с-;

_

fa

~"ш' ~

Шёёж

«•% Чяи

Ж 'Ihr

Ыт

(гг

КГ

Ш |§4Ч щ

и

Г 1

t-    ..? .у

~

j,    ’ .    ■

Ч

iü-

_(Щ1 (S I ae

«WMfcrpiH и—»Ulprii« :.L' им» »»■>»..> iw«-««™

1=5*=?=

fei

it.

ят 4L

R?

•<.-

-»

Verres: Schody w zamku (14 w.). Vercelli: Kościół św. Bernarda.

Aglie : Zamek.

Vercelli : Katedra. Vercelli : Kościół św. Andrzeja.

Chivasso : Katedra.

Turyn : Panorama (z willi Regina). Turyn : Pomnik Cavoura (Dupré).

Fot. Brogi, Florencya.

»!

JL

rr~~^

'-r~m

r F" У

I

—— r-.~|

ttiu

jyjl

U-J¹ i i H fl

"Г'

mm ill!]

t.

li’

'■V

лщ

tm U

%*

51

**»»** cm«« «WW * «a»

« ‘’»«и nm «**t»>t ■netwat«

fl

’S*

■ ■ *x . ■

Ч6Ы

IfT I

ly* R

^,.«,,™... .Ш*т' m

ts

•: ’ s

' é~ i-

U-’;

Д ^',ü. -d Я.......j —LJ JLL „.? <mj i

? I* U

mm

'äu

:\fr

ml

nr

Fot. Alinari, Florencva.

4«#* .

kl

i f’j

l.t le

i    д/;'..........

- \

il

« I

«■. a

•J

} jenes-

Turyn : Pomnik Azeglii (Balzico).

Vercelli: Konfesyonał w kościele św. Bernarda (1692).

F.....

В⁵

чтг'ца    ’

'^X**X**4Ü

il r

* « I ■•

V.

Îü

"é

f;

л.*

:A

ЬА

?Y

|Ч ■

I

ДА

- -• > * -- :

■л^Ж.

WJ

,

SX

Вт ш

cli

, V. Лк

л

sfeÿ4'JT

Шт

Щ-Гл

Г1

3N®Êj

7x^5»:

£<..•« )уш

■ШИ

г.

HPL

Vercelli : Konfesyonał w kościele św. Andrzeja (18 w.). Turyn: Plac Karola Feliksa.

Turyn: Pomnik Emanuela Filibert’a (Marocchetti).

Т7Г

Ш

il

3£T

É&S!

EM

êM.

■I

»-i

ш,

W ч

Se

j>-

■

sb&JlJ

V=3

iJSKt

I es

:i

Is

.VJ

®S J

pfl

r<<v.

2ш‘я ш

ЙИ

fp

:: ?

\v

,ÄÄ/j

.

к

%

*r^

»    . У

■

i

г. JŚ-. "

W

N

ш

*1

¹

i

,ü

к-.;

т

t

i

►

-

■

,*«*

i

■

•Si.⁴

.

. *-!

m

Ш

Ж1

è

■

ш

ть

i)

É

№

Г

ШЛ

i

I.

94

N

:

Ш,

■

f ш

::

PS

P;

I JÄ

8®И

i

ii .

'JT ,

‘SW •

ü

:

bä

:

«

ê

i

m

тЛ

ЯЛг

V/

Fot. Brogi, Florencya.

Turyn: Król. Galer. Obrazów.

Raffael: Madonna della Tenda (t. z\v. z zieloną zasłoną).

Van Dyck : Dzieci Karola I. Angielskiego.

шя

7<ï

'/

Wm È

...

>,

kk

V

---

С*

'il

Hf /1

mś

IłSS-1

II' i

л.

ill

L!î i

• I |Т-ВД**Д.Щ

Г1Г⁷

I ^    -

h i! Р

., . ,Æ T^~

и ; ЛМ

\*~Л

ja

■Яр

«rJP

рГц.

^ÏÂéiï^

KI I :

I!

i.

ff

s»r~

хм

N.

rH'

i /щ

m

/i

*qs.|

ум

Шт

Ilf

PISS

Vf

-e—-»'T ’

*-т.9Ж

im

*1

**МЙ

Sir

\V.'

Y-

lV- >F=mü

fe;

'■

fcżl

h-»

1Й&

шмм

-u

ТШ

ИРВ?

|и

-Чл;!

ïtslbr

!» •

ШИ

i__

VI

■0#»gS§

'4

Æ

K.ÏL

U U U U ii Li U U U

d.

ft

■■fili

lifer™

• f Щ,

Ф W*

”И ?

QS

Ti

lîlBS' /_

T    JT

ж:

vÿi

MX.L

... i

, *wpg

Fot. Bkogi, Florencya.

Turyn.

Rubens: Zuzanna w kąpieli (Galerya obrazów). Galerya Subalpina.

Plac zamkowy z ul. Rzymską.

Pomnik Karola Alberta (Marocciietti). Pomnik generała Lamarmory (Cassano).

Botticelli: Archanioł Rafael i Tobiasz (Galerya obrazow). Ogród królewskiego zamku.

Pierwsza sala Muzeum starożytności.

HgN

Mfc]

ЩМ

il

" * ' V “"1

G.j

If

Kil

fut'

Wâ

.1

;|ÉÜ U

if!

if

Iff

i ■

j

,

- - %r •

Ti

*4-'-

iS)

• • *1S

fi

La ! 1

Æt

i!

‘ i.    i

ri

|ПЗЗ

II

-SI

II

:

il

li): fi

»•Г«*

ГМ

»il

Uh з...

?*

►* f

3,

■IT    : 33 il" '1

lâüiife

■Æ

Ща

3.

ii; i

«"

Ш1Ш

а, У

, Ol

■ '§3

33...

V;

ёЗ

: 33 .

jL-Л- ,ж *

ЖЖ

,ГТ.г;м~~~у^

ii

ja

14

"•

u-j!

чир

11

4j

г-

l:4

ii- i

y if i It

IJ

I;

«if

md

1У i

II

ш. -

Т.З

rw*1

13

li tr

■

\\

iffî

■MS    ЯШ .... »-    » .ЯШ - .    . ** *"■. .'V . ллвтиь. ят

•------~~зз т*д^^

»n»*i * łnwtiW»»''

IM

i;

sil

#    ж У—•

га

wb

j>» ттй/мяткw

ifù

ii

'7>\

Ll

f    '--3

PPf»;-i|!(i

i ISE

ft

+4^

II

JfT

gpi Hi i

11.

ЙВПЯР»:

ŚM9

..

Ą f

ОН; ti

aiffr S

=Tr

i'

3jjR J

. l-г

. ji¹

j/ш

ттП

* л * * a;».-

iiMlll

ШЙИГЙЕИ

SP

.ri

TsT

wlilwtfwl

,

MtrrF

„ V 'аН*#4*»*ш*амймГ*>

,4

"4) 4.Г,

ШЖж

.«Г

^■ЖЛ|

tó,.

Fot. Brogi, Florencyä.

Królewski zamek : Sala tronowa. Król. zamek : Zbrojownia.

Król. zamek: Sala przyjęć królowej.

Turyn.

Król. zamek : Paradne schody. Główne schody w pałacu Madama.

Pałac Madamä. Pałac Cervana. Zamek Valentin.

ду

mm

нк i

»

ii

A,

äx-

• si I

■^1%

!/

II

Ni

Йг*

**>

I

V' *    -

ш»

□à

Ł-

il ШЩ&

W-f

III

jfclfcÛfri

ИНГ-'

i!

iiajniuj; члм\ yeneïUNO

ШК 1ЧТТА10ВЕ II* WHI*

‘..i

«»•* »•> ». и «/\

■*4

...d

N.

fl

>•

к)

‘ Vs

.'S

Й,

II

I'*

I А

Ши,

•Ж

mi

:îèl

г-

ЩЖ

........

F/f

у««

wf£ki

sra

ki

Г1'Т

»?

:Гз*

rA

fr

33 Л;:

ж₍"

■Л»*“'¹

ГА

МИН ‘ Т¹''

espeSe *    ^

.    —--

—' -- "'i "И ’

> »(«ж *»•

РтХ

•—г—..... ч •*« ⁴

М*£««44ши

i;

«=i

НУг

•i

ШЁЯШЁШ0Шт~

ф:

Fot. Progi, Florf.ncya.

Zamek i wieś Medioevale.

Turyn.

Pomnik Manina (Vela).

Zamek Medioevale.

Synagoga,

Pomnik konny księcia Genuy (Palzico)

Mole Antonelliana.

Кościół Wat.densów

ł.

J lz

.1*!

Z*

* •

*k.f>

V-

(/ Z

-L~f

ft

•i4K\ ) О.МЙ.& (,s

»’♦ITT

■i

Ншг

*éÉT"

*1 |АзЗ=Й> 1 W H

TT

ff

.......

7|"|И ^ - I $1^"П

ш #é Itttf

■ <w «btv чЯН

'W%ar£ 4>х7 1

кя АЧ"

¹

: te

f*®Ki

i*

и5| s|

[В

ч\

-!

if?;

f.

'f

;/

it*

ki

ill

г-Г

*•«

efe

s.-'

ш»

kii

gT”

.*

'i

t-v"

.. UW!

■Мф--

SSt

'•'Jr . £,

H* J*

•I

- ii A

ipse

Ç* ,ES:ääS:^^

lF $

|^-"ЛЖ    9 X WPSI

fe"

8g®*

rf

P

Hgj

i4

£ Ж .1

Hf____rrir/T

*«“

w .л

i§§|i

ImMm

tr_

К

33

hüfe

3d

;i

ii

,z

*■

74, •

Ш1

■>

*\|

is

.* sSSNfèar

шщ*»

ШкМ

nr

Sśi

За

^ :=Шг

S£«

il

Il

I:.

•=* 41

For. Brogi, Florencya.

Gmach municypalny. Żelazny most na r. Pad. Plac Wiktora Emanuela.

TURYN.

Kościół Salezyanów. Katedra (1498).

Pomnik Amadea VI. (Palach). Brama Palatina.

Plac Statuto.

"IP

if..

mL

El

111 11 1-11

îiv

«•

1 11

Jit- I

ШI

Turyn : Kaplica św. Całunu (Katedra).

Avigliana : Zamek.

Avigliana : Zamkowa brama Ferrata.

Fot. Alinari, Florencya.

2L

pr

r-lS4

.■

s$?

Щз

,

Kücr

■/z

W£«

fm '

9ШЁШШ»'

(ggf - г/^

|л'Д'

Е|&у1

- ‘-Л

rv

4.

Fot. Brogi. Florencya.

»1

лЪ^Л

I ł*

.a

■il

ûâ

u'

gglj

Sant’ Ambrogio : Ruiny Opactwa Benedyktyńskiego S. Michele.

Turyn: Posąg bronzowy Piotra Micci (Cassano).

SP

Яд

teS -

m:-1: ■

:-7,

* f -;Ws*

г-ж

■ v: i -

|»WJ

nr u

PsIP«'

' с-

»J

шг>:    fia

‘i

fe“

E£?

fpf!

ff мм' I

Ht.

■t\Z

fvT

, ,1

Sb ii

11

mV

Яек**

ю

IB

ш.

-чСЧ&К

■Æ

’.i

îâ

■m

.    —i i— ... * *.

Ä~-- 5P-73 '* Tj¹

Î749;

Vi

31

_________

il *>•;■

1 г#-к

tam

щ.

'уг-тшг--

■~'?i

-4b'

Si

■щ

[•

Turyn: Kościół Consolaty.

Susa : Ruiny rzymskiej bramy.

Susa: Brama susańska (wieki średnie).

... * fycvi

L>4

1S

ffi

ИГ

I i‘v

f*'

ii

'S

-** '.ss

»,

fj> i

<.Ш: mk

4“

И*

j.

îï

Lii

ПЩ

:тЯР

IL. 2

'%

§ь|

, il

: 4fc*

>v

vJv

fâËbSi

* -V

îr

lï

if'

SS

s—

'М )

Л-

'v

[%

fl

I!

tAV~

mm э

ЫГ

«n.

“^TT

RP

•ш

.«JL*-«

№è.

Р#/‘л

-Ы

i6tâ&dj

H«

ШЖ

щ

m

**“ rT

m

mj

■ :

МЬ^_ «И

#.

.'Ł

t-;.

1

ij>y.i ч.

■i—^i ■:'

1.:

₄^i

Гу*ч*ч

№

F/

rt j»J

R

Ai¹

A

__Al

Ir

№

I

s

ж

&3

afü

'

ГУ

!

%,

лет

> h W:

I

III

P

kl

« ;; ;:

- i

- г

-

m

4

' i£:t‘

V

i '

Mm

t

jf

«

il

Va

/

. /y

/!

1/

• ^

L • v .

1:

m t

u

м

Л

—

-г' ->

ó'/_ V

е т**~. • ■.*.. ,

SE *81: 1

W

В 1

•<

fis

щ

• J

à

i

л

г*Ф **

.41

.

Jj

*Е

çJi't

rÄ

4»

À

ipr*

Jj

il

ü

J

gö

. *£⁴

M

' 1 •••••»

Ш

ш

Ш

ff

ясявянмсяаи.*--

%:

/Д

П

3

V

ч

*r > >■?

‘i

л m

É

•Л

и

гк«-

a

• -

iiü

»S 3.

£TÎ 1

№

EÜ

к

I

i ó

?;

r.

a

U

rr

-²^:ém

ш

?w - •*-*.*-— VA ï »*'■    • ■

- «•» - “ * -----'

- Л

0/

SJ

u

m

mmi

**

*4—

Г •

w '

Lis

m3

:

" £_-': '

.^^jeFï.TaS

3JT-

0

'f<r.

:LA-.

г

тай

-

Ä?- ‘

|г

МЛ:

:

га &№№

ЛШЯШТПТЦТ1!П(

4Ш-

*. W

>у

1 »------|

n ••'.. л-л'4

• : .ï

iâ

S%, i

'

V. ■

?£

;Vj*-

?

■

,•‘*1

ii

For. Urogi, Florencya.

Fot. Alinari, Florencya.

Fot. Alinari, Florencya.

BORDIGHERA : ULICA RZYMSKA. Bordighera : Grupa palm. BORDIGHERA : KOŚCIÓŁ SANT’ AmPELIO.

Susa: Łuk tryumfalny ces. Augusta Oktawiana.

Susa: Statua drewniana markizy Adelaidy z Susy.

Panorama Ospedaletti.

Ospedaletti : Wille Belvedere, Maria i Angiolina. Ospedaletti: Promenada z kasynem i mieszkaniem królowej.

[Il

£.!‘Jïîi\

CS?

In

itr

mk

KrmiJB

«tf

tf » w f wwmim i

■"/ тртеш

И' ,;s is ij!

■'4ч

[•si,

i"

■гЩЖ.

.1

TJ

’ГА.-1

•A

\~ZÆ&

Iz'Æti

::

Eh

ж*

äi

I ^ 3

te'

■ fk

óeail

H’“;- -fMj

fa

; .‘Г

um

f-Ш^ т/ р ‘J ^^bÆimu п

rhW;;4 '*T '

. ; •#лЗ&*Г*$г£

Ш»шм

[i

■ ‘ v*V,

к¹

•~i

a Ji

••

<г.

A*

tffr*

'4

SSM

ГГ

'J

Г.4

,i. к

m,

•щ

•V

>.

.:•■ •

tó4i»^v    i

gf¹'    J

: 4

,/• /

tf

,д

.1

[•»«■

tf

J*k

ISM

yl

Иг i .

• а;Т ■■ 4 i ^

ni ' ' ч/г •/ ь/

fr

'Tj^hjfh

3*Г'/

rt

«гг

ppv

PM

fT ‘

ismfzj

JP*F

PP*ï I

a;

•= j.

£ri

2Ł:«

(/

ат-

Î,

pt

LttlJ

ï£.<

"Ц

и?|

"W,

У|

ирйЖксИ^

«5*

' 4 2:

»Xi

P.»*:

Ч^®ЙИ1

: 'J

•Ц    V r^T'-

3E

S> «J

iÉT- 'i

...

«* .«» i

**ÿSr^4

Ë£-’

■d

JrJ

Fot. Brogî, Florexcya.

San Remo.

Panorama.

PUHI.ICZNY OGRÓD Z KASYNEM.

Droga cesarzowej.

Transport wina.

Wieśniaczka.

Willa Zirio: Mieszkanie cesarza Fryderyka III. Droga Fryderyka Wilhelma.

Aleja palmowa w ogrodzie hotelu Victoria.

rN

]=»•

ógg

мЧ' t

I:

1/

\r%

V

L ©JF

/тщ

■

-/i

%!

îi

м*

äfe

II —«

-ч, wwąfflt s

ЬШШ

■а

A-

j‘AJ

SC:

•: -¹

, , ■'i,

Wwi

t:

_Я|в

jhjH-

I ;

-г—и л а

В?

Шй

"L

L3

^. :.....

£Kfij

И** ‘i

?4

r-

vrl*

та!

' i' №

*4»» .

P, (А

ДО

г* И

r.!?l

Ü:' * ■ •*

■’ •; ' "Г*** 'С.*

' <j£t "

ШШВШ

ÎF

V.

ИЯ

V»

iS

2P

шя

MĘ

»à

ult

I

-i

V-

il;

Ik >

Ls⁴*

<ä

fil*

4?i

s fi

fi

II

-y r

.44

Mf

Ж0

£ il ', ЛМ l?'

Ijlj’lj

'Il

ic

fu

'•

keb

©si

I I l «tl

ПЯР

r*№

u........

fef

f:

L-

\Ai

'■Ш;Г

[< *

‘Ж*

i.:

фр*г<

|щрщж

»!*!588^дйеЦйЯШМ6а^М1ШИ

L'

ß

Ik

;r

fv

si

~?м*, * ' * ■■ • Ä

тжжк

Ш fcb'i

Jli

üL»

I*

IL

'/f;'

шшт*-

mu'..

:th. U

ifi:

0 I 41

Ï-

■ К A •-

*1 ! ■

»;

II

Kr⁷*!

и *,<    P

■ Il P?    i;4>

r^-, VlSry-

p-\ ■•' jHKdfc&K

.i .^-<ааРг5мгл»-

.

i mm

. td

iii

CI

i ' t.lus

l1.

vï ' VRjji

*ÿiA -    *"

v 'л:,    :*4j

. *ц'

r.jsr

■»

W4

- 't. «4-,

»V«5î

Fot. Brogi, Fi.orencya.

San Remo : Plac targowy.

San Remo : Młyn nad strumieniem Romulusa.

S. Remo : Praczki. Panorama z Taggii.

San Remo : Via Costa.

San Remo : Strumień św. Franciszka z młynem i mostem. San Remo : Widok zatoki.

Panorama z Ceriany.

Шц

f.'

•J

Ki

...

For. Brogi, Florencya.

Fot. Alinari, Florencya.'

łJB

li

.i

sfci

*4L

a'

=ra-

E .!-

f,

li

ii

Si

i' ■

ÜH

WM

*1

•Ą

g?

■A"

jf ->A>4j

^Är.-v;

V • ' «*ÄrT

SÄWSSJfcs

*■    ■■» 4 ii-4w Ł

* l^jj

Fot. Brogi, Florencya.

V;,.

*; л

В»

iir r

•V у' -.*«

w-«-iq. тл* ■ _ .    ч/«>4 ‘    ' riZLm

и;:

<Л*

йгтгт

-4.

’àJÆ

щу.

■?

ŁŁfk?'

tüLl i.4 .Æ

’■*

Porto Maurizio. Porto Maurizio : Zatoka.

Alassio.

II

».

Fot. Alinari, Florencya.

p : -y

,*л

Ж|

|4ps

San Remo: Brama sw. Józefa. Albenga : Katedra.

#-L

■'I

i/

* . ••    - i *

flip 4

W4|

.,■[

'T î.^.,-• ’УГГ-,

I* - » ï-д ^i. I ijj

BŁ2"-

Fot. Alinari, Florencya.

Miifi

KjFviirj! .1

• jV' 'M

Ща

./r

:Ж А

Fot. Brogi, Florencya.

■ : -

*: ■

_ ?v 'S--

Fot. Alinari, Florencya.

-ri- %

CZ >

» ■ -w. Ч fesiŚlSj %

: ;%S

Albenga.

■л*

'U

**«s

•x-r -4^

. : - s.-".

-'.:***• •_•

- *

je

Panorama Noli.

Noli : Przyprawa ryb.

£........1

v4>v

saps*< ^

a j ;4л]

Cigrj

♦7?

ściowo ją przerobił Cristoforo Solari. Cokoły zdobią medaliony z portretami rzymskich cezarów (str. 104); powyżej znajdują się sceny z historyi starego i nowego testamentu, z życia fundatora, jak również głowy aniołków. Dalszą ozdobę stanowią cztery przepyszne okna i nisze, w których ustawiono posągi świętych, aniołów i symbolicznie przedstawionych cnót (str. 104—105). Liczne rzeźby są dziełami znakomitych artystów, jak : Amadeo, Benedetto Briosco, Agostino Busti, Andrea Fu-sina i inni.

Przez wspaniały, bogatą ornamentykę przybrany główny portal (str. 105), pod którego zaokrąglonym szczytem króluje „Madonna w otoczeniu Kartuzów“, wchodzimy do 77. m. długiego a 54. m. szerokiego, przeważnie gotyckiego wnętrzna trzynawowej świątyni. Po obu stronach podłużnej środkowej nawy, wspartej na bogato członkowanych filarach, znajduje się po 7 kaplic. W prawej poprzecznej nawie przykuwa wzrok zdumionego widza przepyszny grobowiec fundatora Gian Ga-leazzo Visconti (str. 106) Projekt pomnika wypracował w r. 1490. Galeazzo Pellegrini; robotę rozpoczął 1562 r. Amadeo, a dokończył ją Giac. della Porta. Zmarły spoczywa na sarkofagu, strzeżonym przez symboliczne postacie Sławy i Zwycięstwa, otoczonym sześciu bogato rzeźbionymi filarami. Powyżej w niszy stoi mistrzowsko przez Benedetta de Brioschi wykonana Madonna; sąsiednie płaskorzeźby wyszły z pod dłuta Amadea. Szczyt zdobią uzbrojone boginie zwycięstwa oraz posążki, przedstawiające rozmaite cnoty, podczas gdy w niszy na odwrotnej stronie grobowca, umieszczono siedzącą postać Viscon-ti’ego.

W lewej poprzecznej nawie wznosi się grobowiec Ludwika Sforzy, starannie wykonane dzieło Krzysztofa Solari (str. 105).

Prześliczne stalle w chórze o klasycznie pięknym rysunku, wykonał według projektu Borgognea, Bartolde Poli (str. 107). Za prawdziwe arcydzieło sztuki z epoki odrodzenia uchodzić może bogato rzeźbiony wielki ołtarz, uwieńczony kopulastem Tabernaculum (str. 107). Na Antepedyum widzimy artystycznie przez Orsolina wykonane „Żale nad zwłokami Chrystusa“ (str. 107). Z płaskorzeźb ołtarzowych zasługują przedewszystkiem na wzmiankę: „Hołd trzech króli" (str. 106), „Wypędzenie Arya-nów przez św. Ambrożego“ (str. 108), z których ta ostatnia zdobi kaplicę św. Ambrożego i jest dziełem Busnatiego ; w kaplicy Ukrzyżowania Volpina rZłożenie Chrystusa do grobu“, wreszcie w kaplicy św. Józefa Bussoli „Hzeź betleemskich niewiniątek“ (str. 108).

Naprzeciwko starej zakrystyi dostajemy się przez portal, na którym umieszczono w płaskorzeźbie głowy medyolańskich księżniczek, do kaplicy (Lavacro), gdzie się znajduje artystycznie przez Matteoli'ego wykonana studnia, której pole szczytowe pokrywa płaskorzeźba, przedstawiająca „Mycie nóg Apostołomu (str. 107). Wzdłuż południowej strony kościoła ciągną się krużganki godne widzenia ze względu na swoje piękne ceglane architektoniczne ozdoby. Przez drzwi w prawej poprzecznej nawie, ozdobione na zewnątrz wspaniałemi rzeźbami Amadea, wchodzimy do małego kwadratowego, utworzonego z arkad krużganku. Tutaj znajduje się sławna terracotowa studnia Amadea, z płaskorzeźbą o szlachetnej kompozycyi : „Chrystus i Samarytanka“ (str. 107). Mały dziedziniec klasztorny przedstawia nader korzystny punkt dla oglądania zewnętrznej architektury kościoła (str. 108). Tylny wielki krużganek składa się ze 120 arkad, wspartych na marmurowych słupach. Z trzech stron jego mieści się 24 domków, otoczonych ogródkami, zamieszkiwanych przez Kartuzów.

Po szczegółowem zwiedzeniu tego czarownie pięknego i pełnego arcydzieł sztuki gmachu, który w pamięci naszej niezatarte pozostawia ślady, udajemy się do Ticinium, byłej lom-bardzkiej królewskiej siedziby, obecnej Pawii, położonej niedaleko ujścia rzeki Ticino do Padli.

Wszedłszy do miasta bramą Porta Borgorato, docieramy przez drzewami pokrytą promenadę na Piazza Grande. Z południowo-zachodniego krańca placu prowadzi ulica do Katedry, założonej w r. 1488 przez Sforzów, której majestatyczne acz skromne wnętrzne tworzy ośmiokąt o 27 m. w średnicy (str. 109). Wydłużony trzynawowy gmach otaczają półokrągłe kaplice ; w jednej z nich wznosi się grobowiec ojca kościoła ś. Augustyna: „Area di San Agostino¹¹, o rzeźbach w najczystszym stylu gotyckim, sięgających r. 1362.

W północnym kierunku prowadzi Corso Vittorio Emanuele na Piazza Castello z byłym, obecnie na koszary zmienionym zamkiem Viscontich, założonym w r. 1360 przez Galeazza II. Niegdyś była to rozległa twierdza z wspaniale położonym dziedzińcem, z ostrołukowemi halami i arkadowemi oknami, została jednak w XVI stuleciu tak zniszczona, że do dzisiaj przechowała się jedynie środkowa część zamczyska (str. 109).

Idąc wzdłuż Corsa, dostajemy się na kryty most nad Ti-cinem, 216 m długi a 5 m. szeroki, wsparty na 100 granitowych filarach. Zbudowali go w r. 1352 Giov. da Ferrara i Jac. da Gozzo (str. 109).

Dalej na Corso di Garibaldi odwiedzamy kościół S. Michele, lombardzko-wenecką budowlę z XII stulecia, z płasko zakończoną fasadą i trzema zbytkownie rzeźbionymi portalami (str. 109). Trzynawowe wnętrze tej świątyni, w której koronowali się dziedziczni włoscy książęta i która w r. 1876 podniesioną została do godności królewskiej bazyliki, wywiera na widzu imponujące wrażenie.

Wreszcie żegnamy to prześliczne miasto, rzucone w nadzwyczajnie żyznej okolicy i udajemy się do Novary, otoczonej pięknemi Promenadami, skąd mamy cudowny i rozległy widok na Alpy.

Jako stolica biskupia obfituje to piękne miasto w liczne kościoły, ze względu zaś na swe położenie w środku wielkich szlaków, wiodących z Francyi do Włoch i od morza do Sim-plonu i Helwecyi, było ono często widownią rozmaitych wojen.

Wędrówkę po Novarze rozpoczynamy od Via della torre S. Gaudenzio, udając się najpierw do kościoła Sw. Gaudentego, zupełnie na nowo odbudowanego w r. 1577 przez Pellegrina Tibaldi (str. 109), z prześliczną dzwonnicą (Campanile), wzniesioną przez Alfieri’ego. Każde z pięciu pięter pokrytej kopułą wieży otacza wsparta na słupach galerya z prześlicznym widokiem na okolicę. Jednonawowe wnętrze świątyni, która w mu-rach swych kryje wiele godnych uwagi obrazów Gaudentego Ferrari. wspiera się na 54 słupach.

Idąc dalej docieramy do Katedry, zbudowanej w stylu romańskim, którą łączy dziedziniec (Atfium) z stojącem naprzeciwko Baptisteryum (str. 109). Posiada ona pięć naw, z których poprzeczną pokrywa kopuła. W zakrystyi spostrzegamy znowu dzieła Gaud. Ferrari, a mianowicie : „Zaręczyny św. Katarzyny“, „św. Gaudenty“ i „św. Agapit“.

We wschodnim kierunku zmierzamy do Corsa Garibaldi, na którem przed Pałacem municypalnym wznosi się pomnik dla poległych w bitwie pod Novarą 23. marca 1849 r. (zwycięstwo Austryaków nad Sardynią pod wodzą Radetzky’ego). wykonany według projektu Bivolty (str. 109).

W dalszej podróży dostajemy się do Aosty, starożytnej Augusta Praetoria, położonej u stóp Alp Graickich i Pennińskich, otoczonej ze wszystkich stron górami.

W północnej stronie od Corsa Vittorio Emanuele leży Giardino pubblico, w pośrodku którego stoi bronzowy posąg Wiktora Emanuela II, dłuta Toronta. Wyjątkowo piękny pomnik

przedstawia władcę w stroju myśliwskim z leżącym u nóg jego zabitym kozłem (str. 110).

W południowym kącie znajduje się wieża Pailleron, dość dobrze zachowana reszta ruin starej twierdzy (str. 110).

W pobliżu biskupiego pałacu spostrzegamy Katedrę o dwóch wieżach, zbudowaną w XI stuleciu, którą w r. 1522 zaopatrzono w nową fasadę (str. 110).

Gotyckie wnętrze tej świątyni posiada trzy nawy. Na lewo od głównego ołtarza stoi grobowiec Tomasza II. Sabaudzkiego (f 1259), na którego sarkofagu spoczywa postać zmarłego (str. 110). Wśród skarbów tu zgromadzonych na wzmiankę zasługują dwa wspaniale złocone i artystycznie wykonane Iîeli-kwiarze, mianowicie: urny S. Giocondo i S. Grato (str. 110).

W dalszej wędrówce po mieście docieramy przez były rzymski gościniec (dzisiaj Via F'illier) do starożytnej Porta Prae-toria (str. 113), dzisiejszej Porta delta Trinità, z zachowanemi po części konsolami i fryzami.

Na Via du Baillage spostrzegamy 22 m wysoki mur, który ma w dole kwadratowe, na górze zaś okrągłe otwory okien i jest resztką ruin, pozostałych po starożytnym teatrze (str. 113). Poza Porta della Trinità wznosi w XII stuleciu przebudowany gotycko-romański kościół S. Orso, z wysoką na uboczu stojącą wieżą (str. 113). Wyjątkowo wielkiej wartości są stalle w chórze, wykonane przez Genueńczyka, Piotra Machet. Krużganek z XII jeszcze stulecia we wczesnym romańskim stylu, może wysoce zainteresować amatora sztuki swemi staremi rzeźbami i kapitelami słupów (str. 113). Obok kościoła znajduje się siedziba przeora z ośmiokątną wieżycą, wzniesioną w r. 1490 pod kierunkiem Jerzego Challant (str. 114).

Wśród starożytnych ruin obwarowań Aosty godne są jeszcze widzenia: cyną pokryta wieża trędowatych na południowo-zachodnich stokach wałów, oraz przy południowej bramie stojąca wieża Bramafam z resztkami rzymskiego muru. Pochodzi ona jeszcze z zamku księcia Aosty, który wiedziony zazdrością, żonę swą zamorzył głodem (str. 114). Tak zwana brama Augusta zachowana jest również bardzo dobrze.

W dalszym ciągu naszej podróży wpadamy na chwilę do ubogiej wioski Nus, położonej przy ujściu rzeki Val Barthélmy, sławnej z wina Malvoisier. Orzeźwieni tym napojem, jedziemy dalej przez piękną równinę, mijając po drodze malowniczy zamek Fénis z wielką liczbą wież ; zasługuje on na zwiedzenie chociażby ze względu na artystycznie wykonane gotyckie freski w dziedzińcu i kaplicy zamkowej (str. 114).

Cała okolica przedstawia zachwycający i nader urozmaicony obraz : ruiny, wysokie zamki i czarowne miejscowości ożywiają tę bujną krainę. U wejścia do doliny Challant, na żyznej równinie wśród winnic rozłożyło się Verrès, gdzie panuje przeważnie język francuski. Z wzniesienia spozierają na dół majestatyczne i wspaniałe ruiny Rocca di Verrès, zamku zbudowanego w XIV stuleciu (str. 114 i 115). Stąd prowadzi tunel do wioski Bard z górską warownią tejże samej nazwy, wyjątkowo pięknie położoną, zamykającą dolinę Aosty.

W naszej podróży przez wspaniały Piemont mamy także sposobność wejścia na kilka szczytów ; wśród nich należy grupa Êuitor do najchętniej zwiedzanych lodowców (str. 114). Piękność tych szczytów współubiega się z wdziękiem dolin, w których rozłożyły się najczarowniejsze miejscowości, jak n. p. miłe Fontainemore (str. 115). Cudowną też pozycyą odznacza się słynne z kopalni miedzi Pont St. Martin, położone przy ujściu rzeki Lys. Tutaj znajdujemy także dobrze zachowany zabytek z czasów rzymskich, most rzucony na wzmiankowanej rzece (str. 115).

Posuwając się dalej ku południowi, docieramy do siedziby biskupiej Ivrei — rzymska Eporedia — która malowniczo roz-

łożyła się u stóp wzgórza na lewym brzegu Dory. lvrea posiada piękną katedrę z wieków średnich, oraz bogate w rozliczne dzieła sztuki Museo Garda. Główną arteryą ruchu jest tutaj Via Palestro (str. 115). Między Rivarolo i Castellamonte wznosi się, otoczony przepysznym parkiem królewski zamek Aglie, letnia rezydencya księcia Genuy (str. 115).

W pobliżu ujścia rzeki Orco do Padu leży nader przemysłowe miasto Chivasso. Zbudowana w r. 1425 katedra, odznacza się osobliwie piękną fasadą z terracottową ornamentacyą (str. 116); tu też oglądać możemy ruiny zamku margrabiów Montferrat.

Zanim się z Chivasso udamy do Turynu, zwiedzić jeszcze musimy we wschodniej stronie położone Vercelli, miasto zbudowane w okrąg przy zbiegu rzek Canterana i Sesia, w XV i XVI wieku siedzibę znakomitej szkoły malarskiej ; wydała ona między innymi malarza Sodomę, oraz Gaud. Ferrari, który pozostawił tutaj kilka swoich malowideł.

Passeggio Pubblico prowadzi na Plac katedralny ze zbudowaną w r. 1560 przez Pellegrina Tibaldi katedrą św. Euzebiusza (str. 115). Jej bogato ozdobione wnętrze zawiera grób św. Amadeusza, członka panującego domu. Przez Via Guala Bicchieri dostajemy się do kościoła św. Andrzeja, wzniesionego w stylu gotycko-romańskim przez Tomasza Galio z Paryża (1219—1224). Nad tą majestatyczną trzynawową świątynią wznosi się ośmiokątna kopuła. Obok wieży środkowej widzimy dwie smukłe wieże czworokątne, podczas gdy sześć mniejszych wyrasta ze szczytów chóru i poprzecznych ramion (str. 115).

Obie te świątynie, jak również nader stylowy kościół św. Bernarda (str. 115), posiada i wewnątrz drogocenne ozdoby; przedewszystkiem na uwagę zasługują dwa przecudowne kon-fesyonały (str. 116).

I oto przybywamy wreszcie do jednego z najpiękniejszych i najregularniej zabudowanych miast włoskich — byłej stolicy królestwa. Jest niem

Z. и К T jN.

Miasto wznosi się wśród żyznej i malowniczej okolicy, u podnóża gór przy ujściu Dory do Padu, dla tego też mamy tu najpiękniejsze widoki na rzekę i śniegiem pokryte szczyty. Proste szerokie ulice i niezliczone wspaniałe place zdobią prześliczne pomniki sławnych mężów.

Wędrówkę po mieście rozpoczynamy od Centralnego dworca, zbudowanego w latach 1865—1868 przez Mazucchet-tiego, skąd dostajemy się najpierw na Plac Karola Feliksa, gdzie przed kratami wspaniałego ogrodu stoi bronzowy posąg (str. 116) urodzonego w Turynie w r. 1801 malarza, poety i patryoty Massima d’Aseglio (f 1866), wykonany przez Balzica. Stąd prowadzi Strada Romana, jedna z najważniejszych ulic Turynu, na najpiękniejszy plac w całem mieście: Piazza San Carlo z posągiem konnym (str. 116) księcia Emanuela Filiberta (f 1580), który należy do najlepszych dzieł Marochet-ti'ego (1838). W południowo zachodniej stronie placu spostrzegamy Akademię umiejętności, zbudowaną w r. 1678 przez Guarini’ego w stylu barokkowym. Składa się ona z dwóch części, z Muzeum starożytności i Galeryi obrazów. Pierwsza sala Muzeum zawiera posągi egipskich bóstw i królów; w pozostałych zaś umieszczono rzymskie starożytności, skrzynie z mumiami i zwoje papyrusów. Wspaniały królewski zbiór obrazów mieści się w w 15 salach.

W piątej sali spostrzegamy obraz szkoły Aleksandra Bot-ticelliego „Tobiasz prowadzony przez Archanioła Rafaela i aniołów“ (str. 118).

W dwunastej arcydzieło Van Dycha „Dzieci króla angielskiego Karola I.“ (str. 117).

W trzynastej doskonałą Ruffaelowską „Madonnę della Tenda“ (z zieloną zasłoną), według dzisiejszego mniemania nie własnoręczną tegoż mistrza kopią w Monachium przechowanego oryginału (str. 117).

W czternastej arcydzieło Bubensa „Zuzanna w kąpieli“

(str. 118).

Wyliczyliśmy zaledwie kilka okazów zebranych w galeryi skarbów sztuki, których oglądanie pochłania wiele czasu. Ze względu jednak na szczupłość miejsca poprzestać musimy na tych paru tylko o nich wzmiankach,

Udajemy się dalej w kierunku wschodnim na Plac Karola Alberta, na którym odsłonięto w r. 1861 posąg konny króla Karola Alberta, obrońcy wolności, odlany z bronzu w Londynie według projektu Marochetti’ego. Po czterech rogach stoją kolosalne bronzowe statuy sardyńskich żołnierzy, powyżej zaś umieszczono cztery alegoryczne niewieście postacie. Przedłużenie placu stanowi Galleria Subalpina (Industriale), wspaniały 14 m. szeroki, 18 m. wysoki, przez Piotra Carrera w r. 1873 zbudowany marmurowy pasaż, z dwupiętrową salą i niezliczonymi eleganckimi sklepami (str. 118).

U zbiegu trzech najgłówniejszych ulic : Via Romana, Garibaldi i di Po, leży Piazza Castello, w którego wschodniej części wznosi się Palazzo Madama z czteremi wielkiemi naro-żnemi wieżami (str. 119). Był to pierwotnie stary, ciężki zamek z XIII stulecia. Wspaniałe główne schody (str. 119) oraz pila-strami i marmurowymi słupami ozdobioną zachodnią fasadę wykonał w r. 1718 Juvara. Tutaj mieszkała matka księcia Wiktora Amadeusza II, późniejszego króla Sycylii i Sardynii, zwana Madama reale i od niej też pałac otrzymał swoje miano. Na tym placu stoi także zamek królewski w r. 1660 za panowania Karola Emanuela II, zbudowany z cegły przez Amadea Conte di Castellamonte; występujące skrzydła gmachu tworzą wielki, dziedziniec (str. 119).

Żelazna brama, na której filarach stoją przez Abbondia San Giorgio w r. 1842 wykonane spiżowe posągi obu Dioscu-rów Kastora i Polluksa, dzieli plac Zamkowy od Piazza Castello (str. 118). Spiżowy posąg księcia Amadeusza I. na marmurowym koniu, dłuta rzeźbiarza Dupré, oraz statuy Karola Alberta (dłuta Veli) i Emanuela Filiberta (przez Santo Varni) tworzą artystyczne ozdoby uroczystych schodów, wiodących do królewskich komnat (str. 119).

Wśród wielu wspaniałych salonów tego zamku zasługują głównie na uwagę : sala tronowa z bogato złoconą powałą i piękną posadzką, oraz sala przyjęć królowej (Sala d'Alcova), zawierająca cenny zbiór japońskich i chińskich waz (str. 119).

W bocznem skrzydle gmachu znajduje się sławny, przez Karola Alberta w r. 1833 założony zbiór broni (str. 119). Tu spostrzegamy między innemi kompletne uzbrojenie księcia Emanuela Filiberta, dalej pancerz i misternie złotem i srebrem wykładaną żelazną tarczę ks. Eugeniusza Sabaudzkiego, oraz wypchanego ulubionego konia Karola Alberta.

Giardino reale, wspaniały zamkowy ogród (str. Tl8) łączy się z ogrodem zoologicznym, zaopatrzonym obficie w rozmaite rzadkie okazy zwierząt. Stąd mamy piękny widok na Supergę, kościół z królewskimi grobami. Przez łukową bramę zamkowej fasady wchodzimy na plac katedralny, gdzie się znajduje do zamku przybudowana katedra pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela z kaplicą św Całunu — CapelladelS. Sudario (str. 121 i 122), Florentczyk Meo del Caprino jest twórcą tego renesansowego głównego kościoła Turynu, którego przepyszną marmurową fasadę wzniósł Baccio Pontelli. Trzynawowe wnętrze wieńczy ośmiokątna kopuła Za głównym ołtarzem dobudowaną została wyżej wzmiankowana kaplica św. Całunu, arcydzieło mnicha zakonu Teatynów O. Guarini’ego (1657—1694). Wnętrze kaplicy z grobami książęcego domu Sabaudzkiego, całe z czarnego marmuru, wywiera poważne i głębokie wrażenie przez kontrast z białymi marmurowymi pomnikami, które w r. 1842 wzniósł swoim przodkom król Karol Albert.

Największą świętość Turynu stanowi przywieziona tu podczas wojen Krzyżowych część Całunu, w który Józef z Aryma-tei owinął zwłoki Chrystusa. Drogocenna ta relikwia, cel niezliczonych pielgrzymek, umieszczona jest ponad ołtarzem w kosztownej urnie w kształcie trumny (str. 122).

W dalszej wędrówce docieramy przez Via Basilica do Bramy Palatyńslciej (Porta Palatina). Są to pozostałości okazałej ceglanej budowli, posiadające rzymską fasadę, trzy piętra, oraz dwie potężne, 16 kątne wieże (str. 121).

Stąd przedostajemy się przez Via della Consolata, do kościoła Beata Virgine della Consolata (str. 122), zbudowanego w r. 1679 przez wyżej wspomnianego teatyńskiego mnicha, Padre Guarini’ego. Świątynia ta powstała z połączenia trzech kościołów; pierwszy, sięgający 1014 r, Chièsa S. Andrea jest prawie krągłym budynkiem z kopułą i pięciu kaplicami; po stopniach wstępuje się do drugiego kościoła — kształtu sześcio-kąta — do Santuario della Consolata, z filarami i przepyszną marmurową kopułą. Tu znajdujemy przepyszne, z niezwykłą prawdą życiową w marmurze kararyjskim przez Velę 1861 r. wykonane, klęczące postacie dwu królowych ; Maryi Teresy (żony Karola Alberta) i Maryi Adelajdy (małżonki Wiktora Emanuela). Marmurowe schody wiodą do kościoła dolnego (krypta) ze sławnym na świat cały cudownym obrazem Ma donny.

Wreszcie docieramy na Piazza del Palazzo di Città. We wschodniej części placu wznosi się przez Lanfranćki ego w r. 1665, w baroccowym stylu zbudowany pałac Municypalny, przed którym stoi wspaniały pomnik Amadeusza VI. (f. 1383), pogromcy Turków i wskrzesiciela greckiego cesarskiego tronu (str. 121), dłuta Pelagia Palagi. U głównego wejścia spostrzegamy marmurowe posągi ks. Eugeniusza (f 1736), dłuta Simo-netty, oraz ks. Ferdynanda Genueńskiego (f 1854), dłuta Piniego. W przedsionku znajdują się, obok tablic pamiątkowych, posągi króla Karola Alberta (Cauda) i Wiktora Emanuela (Vela).

Teraz przez Via Garibaldi (Dora grossa) zdążamy na Piazzę della Statuto, skąd przed oczyma miłośnika przyrody otwiera się rozległy widok na łańcuchy Alp. Niemniej przykuwającym jest postawiony w środku placu pomnik ku uwiecznieniu budowy tunelu Mont Cenis (str. 121). Na jednej z jego płyt wyryto nazwiska wszystkich inżynierów, którzy brali udział w budowie tunelu. W przedłużeniu Strady del Po znajduje się nader rozległy i z pięknej pozycyi znany jolać Vittorio Emanuele, założony w r. 1825 (str. 121). Ukazujący się tu oczom naszym przeciwległy brzeg Padu, z porozrzucanemu na jego wzgórzach, wśród rozkosznych ogrodów, prześlicznemi willami, dalej wzniesiony na zielonym pagórku kościół Kapucynów, jak też położony naprzeciwko, • a na wzór Panteonu zbudowany kościół Gran Modre di Dio, oraz witająca nas zdała Super да użyczają temu wielkiemu placowi, otoczonemu łukową kolumnadą i pięknemi, według projektu Frizzi’ego wykonanemi budowlami, niezwykłego uroku.

Minąwszy Corso lungo Po, docieramy do rzuconego nad Padem, 150 m. długiego łańcuchowego mostu (Ponte di ferro), zbudowanego w 1840 r. przez Lebaitre’a (str. 121). Prowadzi on do prześlicznego, według planu Barilleta założonego Giar

fl

Ь-Щ4

wü

мц

...

■Â

: -,

fc*

.Ay<1

f:

tv

~ i //

■ в ... -*•§

41

•^ШёищЗё.

■ ' кпжД;;;

i J Рй&кУ

'■

\Х.

■ i.

ĘmmB é*

WÊÊb

i

|МЙ»|*Л ”

S.ÏS

I- г

'<4

HÇ

ti

"W;]

4|

■gu

L ' À

i'.

‘ФШ

s: Vf-*TrrV^^r ;

•OP

ж»

Wû

'U

jtTj

K.:.

[•1

»!

Il

Uj

| '■

1 1

yf|

. A.

ШЩШ

ШЯ

vtv M.rm

mm

■;

jpą

’* *I»Tr

» i; I

Rîl

жЖО

..

*wr?* * mii

rai

гг*

Tg|3i

-ij

Щ Щ ' llf

I;

tąp

шшгр

___I

rfi

lu

Ш::Ш

:Ä'

Цх

№.

[»E

ms

;- MET*

by.

ą. m I :

4-3*3

•.

111

га

4j

fr

ft

jtiW '

•v-.

|m

>5W:

:’;àâ

>«•

çryj

■i

Гу

'-TT;

;r

if»

üi

Genua.

:.- las:

*: I

I' Я

3§M,'V*

. Jl - J

Panorama miasta widziana ze szkoły marynarki.

•niOXVZ VKVaONVJ

щу

m.

«fe

LA >| f-Ш

Ш 1’Щй

, r

jA

;ï

Щг?:

рГП]

ЯЖ

1

Шё

hi

|-2 -1

Ж

НУ

ÜI

•if

! fc —чМ2

I    SM»«**

........

um

J*

!w'

шт

ru

■m;,^ ;■

ШНН

#.i

dm

jßq

Jm

Э'

'J

HI

arw # wr «*]

M» * ««C w»i

ме -* *$ W «.À

21

hm

tell

?!

*..........-*l

--

EnZW7%

5ИГ

fcj

71

II

.4!

ни

Ей

ft

II-

L_j

"-JlI

••

ШШЙИМ

hrtjîjS&i

■ 4§;§j

i№

4l

ЖЗ

ms

f jrj .

- -S г r;

U fr -

Li.

ff

«и».

<Лй

»»*

нйи

\1sr

fe*¹»

“V

ft⁵

I?

IP

t ‘N

Ff

FJ ¹    .

■■■

лишим

S IOr

-MM

4 W I I _ ЩШШ

'»

%’ f «

rüi

*Г*2

ft

sśSdi

m2

niJ

ннй

■■A l

ш.

<»

il

\ярк

"lïi

I*

:E

ikä

[■

a?

*31903

kV

зш

шШЁЯШЛ

Ąj

£»

tl

¥ź I

LII

Ж;:Л|

Hi;

Üj1!L

>£•,«/ U—

uli

I

rwi

if

•.

f!

p,

.....тшШ

11

SE

WWW:

*«SRÏ^*S#'

PE

ж

i;. jjRtSL

e¹:

»4*4

к:

• ».

i Ш1

|b»sb

f>

L-

ь4

«ЛИ

.LjLdÉIfl

..... ••

/:■

Plac Acqua Verde.

Zamek książęcy.

Peac Perrari z Teatrem Karola Feliksa i pomnikiem Garibaldiego

Genua.

Ulica Garibaldiego. Pałac municypalny.

Plac Pontane morose. Podwórze pałacu municypalnego. Plac Caricamento.

ЩА

SIS

$

Es

s: н;

- ил

a

SI

X

s

se

f

4

L#

Ш

srl

.4

чнг

:

w

Ж

T.*-,

«SÉlIfïl*

vi

ss

Еа

Ш

4

p

iii

1

U

f к i

!$■

?

■

ш

fri

•Ж

Sv i

Ш

L»

Y*

■iM

!h

!

‘Ш

t.

I «

%*r~ i

_ _ G*Г P

■ 1 J t

111.

.

m

f£

j

1LJ

::

«

*    '««tes

NMD**

! [HG

r,T

Л

*3 /

ч

m

żS\

я

wi

>

:

\

!ш1

/

.V    .,

№

”Л

M

m

#3

ri

Я    ватт щ    *1

f

¹

,Л

~ - ,~*s»Ą

ШЩ--- -

ЭРрт‘ , -ч,

4

ł«r

G

pi

gj LJ

i

и

llÈ

Si

1шЯ

X

У

Ш

a-

.

;-"

..

, i

£23

|j

♦

PJ\

1:

I

PI l

Æ

Г S

*9

m

~s

i

ф-.-

A ’

|4?

..

m

löftf

IP

!

4.1

• :

;

U®

ü

ij

JS

Hr

1«

il

ÏJ

*.......

£| ^

life*

I

I

-

3

■ < **?<

äeäö-;

il

h

i

P

Hi

ж

(Г

4.

1

bt * ■ '

f J

№

.

г

i

• Jk

II

'

I

:

; Is

ши

F

IP

>

Ù. Щ • '

ч )4m '?*,**^

Щ- s

E

■ Si

S

. »

Г( Л.

m*

-

WI

S*

IkN'à

I A

>⁴

A

§

PP

f J ’

iT ?

й

>

> j

i

K

%

if'

SG*.

rs

S

*> i

Й?

РЩ

m

<1

^ \ -łj

i

gys*

A

iil

U'

i.

ri

:

J»

f**Cß

,p*4 «

M

fe

f

.J

y

f

■G

4

.w

hbhbhbhbhh

rîtrend 'iimou r £imha?f S (?)

Genua.

Kościół św. Ambrożego.

Rubens: Św. Ignacy uzdrawia opętaną (kościół św. Ambrożego).

Wnętrze kościoła św. Ambrożego.

G. Reni: Wniebowzięcie N. P. Maryi (kościół św. Ambrożego).

Katedra (13 wiek).

Rubens: Obrzezanie Jezusa (kościół św. Ambrożego).

Główny portai, kAtedrÿ.

Raggi : Pomnik Kolumba (w podwórzu pałacu).

ГР

1« -

II

Rj

‘'V

.!

SS3

№1

i’

ffoOlhf

i,

àX

BjŁ

17

TtJ⁴?L

-«P

#|йЯЯ

• >3$Й0:хА

:i

p*

У»!

ЩЩ

1Г

\У\ hi

«g»&

SS

ę.

...

.1#^

Pi

;«4амм»

rIM

/% ß

k-

f *1

A-v'

Bü

■hiv

:.....r-

i -fi

Щ'ч£

ji~ ~    * i

Tjjjm

i.

IHI

P*

ÏJ

Elis

Итак •

i**--.

' WßBR

Р»**Р8Р

5śr*?%f - ■ ■■■ ■.

.

•Я- ' . V“; .. Ш-^ïJ. • "Я .., ^7F

il

-Я

m *•

at

ik

■’•i

/5..

ПШ

'(A

■ГА

B*

«fe

hi.

;    1

,1    ïi

\«âk

jpiPi

fl

кЯз

A—

‘îi

RM

pt I

;й«

itespiü

i-

щЁЖ

11

Il

rl\

.j

P+-

Фх

i «fil ü иг-ЯВк

c

Щ

'*'a

__

,v

mm

Ш'Ш

1«

W'Wà

Г/

Ч-i

C

.h

mm

Чък

****•«

*s?

tó-S

*• ' 'Mm

l* â W №

fi

hi

I!

II

: ii;

i:

jij:

’4

-,

frÉK

грт

mä

А'

fi

]:1 В

Èk

ii

■ШП

min •

L4

yl’

li

I*

—H à

1

ИИНДГ^Л '*» -■

■il

S.

«J

Srebrne wazy (Pałac Si-inoi.a). Podwórze Uniwersytetu. Kościół Zwiastowania N. P. Maryi.

ii

z?

Эяш!*^акЛ «

KV

ИН

Genua.

Galerya Mazzini.

Wnętrze kościoła Zwiastowania N. P. Maryi.

WÓZEK.

Kościół S. Piętro dei Banchi. Handlarz mlekiem.

Y.

ii

'Ł

'Ja

trÂ4 j

■ ЩШш.....

..

ii

jlÂ

Bi

я»

piw J

WA

yï-Mü

'Ш0-£

с ~ ' fi

El-

m

ft?j

Z':

/М

if

.. U-Д:

Щ£.

äiif

К-и

ш£ц '.ЖД \»Tv| - 1

*' 1Гь

LU

-7

Si

i

ж¹

«Ук,

-ОД

Genua.

Murillo : Św. Franciszek z Assyżu (Palazzo Bianco.)

MONTEVERDE : DZIECKO IGRAJĄCE Z KOTEM. (PALAZZO BlANCO.)

Murillo: Ucieczka do Egiptu (Palazzo Bianco). Sreisrna tarcza (Pałac Spinola).

Canova: Marya Magdalena. (Palazzo Bianco.) Dumont : Bacchus i Leucotea. (Palazzo Bianco.)

Monteverde: Jenner szczepi synowi ospę (Pal. Bianco). Chiaffino : Porwanie Prozerpiny. (Pałac król.)

■m

\ %}' «1

J

*£

®r

4 *'&

?

Ж

: -v*f ^ÉüS

M * ‘ * ' * * ‘ » ‘

Hr'- ¥ 'A' ' “ Y K~*

Èb% ^

ЛЧ

Hipp, j| " «

К”! Щ

T¹#' *

Л

- wm

,

’«■м»

Ä*i

\ :Лкж

g *

-

?

-«ммв

Il г

г

i j

1

К*

ÜB

»

hi -i

I

?•<

Y

i V.

Щ

‘Jr

* • \

*

ЖЩ

ЩУ

Ш

»

T. >

f

\.f

^ -,

T2Ê0*:

w......J. \0

,fv4

■ ШЛ

ГС, I I I ( I II I I I I I I I I » » » • • »

V

; A

3

'■-J*

I

I

■ •;

Wm

вя sa a

ai

«mu«**«

Ж

‘1

Il«*

•#

«T5t

là

0k

0/,

•*774

¹ с 4?

.,,. г:,:

■

B

BP

!

Van Dyck: Faryzeusze. (Palazzo Bianco) Latarnia morska.

ь

%

■ à

г*

'Г;

feC Ł f l=ïa,

si gi !»

i «juîfl

m

âê-v»-    fj

Л

tmsToroBo coioMBo

LA PATHIA

й*а.

'iîA

!

л

С

г #3

SM

. i

?*

*

{V.

JÓL

I

,.^ч1

Jr4

, \

щ

\

!

'•м

Л Р

Zs

•• !

r>

ш

i

:

R

b)

f

J

%ri

Г*,**ф%'

гЖ

«

"Я

*

v„

.

*шт*ш

'V* ■

km

Г

|Г

Л

5|

;,

Л

к

7

I /1|

■

»4-

V7

Ж

« : ■

J?

Ei

Ł

i

I ж

.мР

ЕЙ

tm

- •

«Jp#

«мш

Genua.

ta

№

Jan Joest Calcar : Trzej królowie. (Kościół S. Donato.) Pomnik Kolumba.

Chiaffarino: Dawid. (Pal. Bianco.)

Rubens: Miłość i wino. (Palazzo Bianco.) Fil. Lippi: Madonna. (Palazzo Bianco.)

m.,.

i:

||M

—л.;! и 1

Л\\ 1Ш

. -f

П-'-J

*'*•*'36    J J

». Л’«    1 A

iff

il?

Üï

Uyr** ? j

«kmsss:::

Гл7

_ i

miù

L. .

El

SJ

•Ht?

5;*е£

ГР

,1

VI

-j i i i u#¹ ■

i-

», ■ Щ-п.„....    ■ —

.....-    Il ”Tllfil Mll»lllMl4l Illl"

..

*.

<ЙЙ«.1Г»Г

А А. А

ÆmmMwm

* ШОШштЁш0Ш1йгШ

ü ... як

УАЭДигя.

s*n»*r

•'i

4 ^-.r-ssssj

гС:

WN*⁻ CkfcS -.NORŁi

~ E DE DRIA. PAI R IA E | EERATOR' '/W' j EVBLICXAG: ’

mmm

fî

l.

fs. арт**

к’Ш

ii

■s-    :-»e

'i iii i i V ï I ЯТП*

Ш| i I

Fv. .-

КЗ

В*

ж, i -■

mu*

41ЫШ1д

mm ш ш ьш tiSm¹"- ■ ¹ *****

fi l iii

CS

i|

ГНС

Щшк

ГиТ*-

Plac Corvetto z pomnikiem Wiktora Emanuela. (Barzaghi i Pagani.) Pałac delle Compere di S. Giorgio.

Pałac Doria Pamphili.

Genua.

Brama Pila.

Starożytny portal w pałacu Doria.

l'x

Ltl

Я ;

~rm- a. »

„Sszi JŁ

Wm'

>Ш

i-,

fJM

Fül

[3

,1

‘    , ₄ Щ

I ,?i § il l

j ^

>■

уд

Ш,-

t*.

fei

k\â.

■мШц

^ 'w s

. -v: ,,

'.A.

^ >Ä'4

♦ *». . *

•Ш-

Щ:

ÄLijSKI

A,u<\ ^    * W:    . -

. . •

*§§lr

■ ;Ч:

Lil

/fi ■ ^

tes

,1 . Ш

рз

Эк

if.

Ищи

w ”

M, aJŁJŁi,

цт-Фт

».

:si

Г;.¹ в R t л .

'к l 2

Kościół S. Maria di Carignano. Wejście do Villetta di Negro. Ogród pałacu Doria Pamphili.

4L.

Pałac Marcello Durazzo.

Pałac królewski.

Przedsionek i podwórze Pałacu Marcello Durazzo.

-fing ;

мм

"^'3SX

Я|

ашмя

See,.?

4ЩрШвШ ’

À шштт

Г*

■ĘĘpę^asB,

Г    âü* ^«in.-nurtiu(ifiiiimtti#;

jHvt övMipiwpi»

Htm

ä- . :

%aJ

fib

\v*    -Çb - ;

fL

/i

wf«śv3l

iSS

*/

та

iff -àte

immm '

тятя

W%

■V

ti«

tM

Handlarz drobiu.

Costa : Pomnik Mazzini’ego.

Genua.

V-'; ił

ImrnMi

fes

' Щ8Ц

•••’ ->ć.

>,5fc -

•P ...

ВЩ

I?

|Wj

h:

i-

t*

A§

Brama św. Andrzeja.

Pałac królewski od strony podwórza.

Sala olbrzymów w pałacu Doria Pamphili.

ps<

p.

r4

/.'■

Jl -

WÈ

ШНЙ

wc*À

’Й

mrnß

" '^7 «ШШШММ l^ik. : ’П «*

:9В# II

«3îî

w

ij

«S

’te

• 'IШ> ...Чг.ТЩИ

т

IS

Д|

ЧР1

\£ T.-.¹

шш

S1.1

'■

,._J!

I. Ill

s|

- - IÉ

~P

at

UJ, '

■7

- /JM*

шЦ

Ó//;

*г,ж;

У/

f-WM

K>

■»-

щт

Lj

ff

II

sfsSis Ш? I

i Jr

гзрртада?**

feies‘j

'

:\i. *•'

—p^ я    ft J '

nii •-

ш i щ 11--: j r

~~л . . * -

r

Sifc-5

I”

p5

win

тхич? J-    - j

fe-Л

ЯМАН---

OÎW

Ш»т1

SkJM

■К 1 яДО I:il\m

■ Д'-^-------^    ,; f« .Г'    *1 I

si //

»,

ii

E?*'

A.

P«:

pi

"4

-,;. v «seŚsske

ife'

,i;r <

mm

■- ■■■

“> я

'* *

; MC

. жаннж

rÉ

ц    I

1:4

Г\" ' a|

; I-

1Ш

й>

га

\W

тш:

шер

рШжшг

7"фу,

rlii

■ Л

V; :.

;vL;

r*i

%

И

V ■

Ля

■

.

-

-jgg^graall

fi

■ ■■;?

Q* rä

Г/

. '»

■r-

I

-

Si

3*?

■N*-'    -a. '

V-'

ШР Щ

- '•* -

5^" ~ ■ ~i«ËÉpSr ""    ' v/. 'r-,>4

№•».

■ ^

z. ^*ij?si?®4pp

V;

: I

|v

il

ЗкзЗ

äfe?ssff

u<.

*

* (АР* аШР-

№

;ч^:

L-    ЗёЛяйЗ

Шш-1

pï

gi

«

J\

Г

ШГ#ж/

.-iÄWä

, .

■г

‘пГ^*

iÆtfkj

-"»ч,

:fsi

ц*5я

Ж

Î

ri

[•05

• * *-

А

:

Г:

-Ää

<4Щл1

I J

l "J.

Щ

Д,;

г ■ ■<

Г

*

m

■i*V

p

Si

# ВЦ

a

A

.

mt

m

■” ■ Sep««

Ærni

•'I !#?!

тщ Ш

il

a

.?

K*«*

BKÏ â£

üft? ч ’

A5r;

*

M

зли

IS I P

►Г ! VI '

*#

ч

:

L.i

W ***- Ъ» b* ■

ÎE=f?l

fè Ию^У Я

a

* *

;]

' •

pH

ÉÉËjjp*: *

»- «<

I ■

i¹

m

8)

s 5

T

a

;

fv

śŁ3Łlv;;

'-•*4>

»...

Immm

»

. :

L ? I

B*|jm

f ■

|TJ

■

«и

HFt

|V /7

"Ł4

SS

«

w

;

ł

Rj

&

W$m;p

,.4‘4

Bai

‘■•-i 4

1

|1‘

:

V

i

M

:

:

t

’•

ffl

fcSal

IX

hï

m:-.

6

fi

!» ’

•:

v75

йй

V

•4

Riviera di Levante.

Quarto : Panorama miasta. Nervi : Baszta Willi Gropallo.

Panorama Nervi.

Nervi : Aleja Wiktora Emanuela. Recco.

Portofino.

Cervara.

Santa Margherita.

Santa Margherita: Willa Spinola.

W*“

Kpf

рииии I....

.И

:M

v?*ï

:+Ш*

Л ■/j-èH •.• V^;

ЩЩ

m№g.

Щи&Ж$д

r'*Ą

flfj

»«•

№ .,.

Г »s

t-.

îf ■&** * V, %

• îv

Ж1

lü

mm

1'

5ssssd i %

.’

f.

K--'

1Ьщ

s,

il

’J

xS*’

«MF

'■V ■

:> *

m-

• -t Ké

tefe^: Jr

ШгЩ?-

Ms

Z"

5%0

к. J

дЦ

"zm

⁴ijÄ

sil

> ⁴. 1

>' Щ

< I VI

V н,-

tf* ’ ,.СА

Ч .V • •< «П

'Й/l?' i

i!

'Ы

♦%

■■ -

Ly

«И

ip

,:.v

■■■ '. j

mi

й?

.и

■ А

Rapallo.

Droga do Chiavari. Rapallo: Ruiny kościoła St. Maria.

JM

уф

4fo»

\'j

Шгй

i’*

1иШ

fcggNy

|i|

fe

A Ł-Д

W0J-

ÉjlC ?

■ % .Jyp

iü-v'l

BÄSS^

SS»»sS

: ; : >■ J

ia

STI J

m:

ri

щм

«u вЗ

ж rF

!VyI

«4

•щ

.& >11'

. ■: i

>•*!

ii i

4> i i A i i ^***<5

'1*1 1%

*    *    * i i • \

Łj

.ï

.*•

11

ß, •

zfÄ. ^

|L|

5'

!|

.jA

»' '

"i ....

JtJLiÄ

■<

ияаЯИ

Й Г.т* ~._

Sfi -J

■i

*>':

IV

Pfw

»■

!J

B#

ii

j:

.:

1U

:•

■1É

'Ą

Ill

«Й

r,

Щ& I

IS..'.»'

"ł ■;

•f

•#2

JM'

ШЖшШ

"4 Ef s

*';f 1; v»< J.

WWj I

ffeq

Sût *™ 1

■*

"W* *

*!

.    ________ ,-, КВБГ

шш§§а|    .«' i lüi

.    ' Pi

да

i*

Riviera di Levante.

Tanorama Chiavari.

Zamek w Rapallo.

Rapallo : Ruiny kościoła di Valle Christi.

Chiavari : Pałac trybunału.

Widok Chiavari z zamkiem.

НИ

i-v

HEa'

R-/

лй

fi

ШЁШ

mm

W.

If

Panorama Sestri Levante. Wybrzeże Sestri Levante. Panorama Moneglii.

-a

-•

s*

.....

-%,

t-

ь:

лэг

i. "1эт

Aj

j?p

pgp

rJ4T

ILL.

рУ

-W

‘5Г%згг~

W'

jfl

:Ж

шsfflr-m

f ш ш

cmSST

т**Щт

•Ш    il

LoJ

Sfe,

*■ J

m-Ą

.TP

gigg

«âgj

-ç

SfT

r"T7~i* »

L±m

хъ

pl

foj

\

■ *гТ

Rÿ

;₄?<;

fÿ

Riviera di Levante.

Lev anto.

Levanto : Kościół i Zamek. Vernazza.

«яВры Щ

■“ЧйЙЕггг:

£sgg~5?r

Е&йс: .г,-

3s-?~c

î^iSSï* Vä.

S£S

■f!..:

-Î5V

Panorama Spezii z Arsenałem.

PORTOVENERE.

Portovenere : Grota Arpaja.

СГ?

t-lfci

: ? 'в

i

J >Ш

Pałac komunalny. Kościół S. Maria in Campagna.

ÎW-1

Б 1

Kościół sw. Franciszka.

’ V

I

ч

’ÿ’1

ł:

Яи

-ar

1

г*

ш 'Î;

I

f

1

я

ваш

S

шга

*,» -Щ

я

I-

f №

i

■

Шк 1

у-.    .;

13 г

\Mß

Р 'JP;".

\. ж

*~v

ж,

■

ш

śf

/

/

|ИЛ

IF:

ц

-

-it

I %ш

ù t

В

I¹

w

i -Vîï

ям

ж

Я

i

и

■

- Л,

г»-** K TT

^^вйГ'

%ß

Pomnik księcia Farnese. Portal Pałacu Trybunału.

Piacenza.

JllI JJJJJJJJ¹ LLLLLLl

JC —Г * A.™£ У .„.П., .Ж.. ..À,■ _ -'■? »I В—В. . чy Л—H*

О

!

—«Ä.V*,. ■;]

,19

Ж

i>‘ J !

m

(|F

Tllitu&

т

.

K

ii

Ht

v%

ч\я

SI

£

в»

■

ЯР -

• о*; -

ф

mm

V-"-.

A*~

L,

11

¹

.

Ï

—М

i--i

'<С    ;

i-*; 'л

; ■ J

V

ч

ï

«*î -Л i

'“5

% 111

i Лаг

%

■ i.

: мЕ «    *

* >л

' »

** **jrf

, : . SP#

!> 5f '

-и

'ТР...

1Л

#

*

«с

óHHJl p1&?

: f

Ж

«

Fasada katedry.

Katedra.

Koscioł sw. Antoniego.

ë§===-Së

«aes**,

ij

* •

•Minii

■

л

щ

■ .'!^'

т

Я

i

; YS

г

ff. *âj£. Я

P

.pr

Г.

*

й®

a

:'«.e¹

г '•    ..,

Г1®^

i ГЙ!

is. m i

ä

—i—-U'. -

1-

К

.ггГ

-.£ *

^Sl

&

W. I*

»- :|:

■!

V.

-

m'.

Ш*

re

r- ■ Jt

m

■т^д&г=ь:д

i

• .4SL

■{г

f

‘ч

i

т-4

:

PB «

т

Й

*

z

I

i р 1

WpfMHM.........

!

■Ul

H

'

- 1

te

P .

v‘\ '    •

L_    :    и pf

• Vi .‘S ">V

\

Ç7

I

/

ЕБ

- m

/ .. :д;4ол

-г РЗД

■

i

в

I

*

: ■■;■■. -

:

;' J

я :

т

g

t

jliSiJ

я .

Ш

.

: fl ^

<£

Bli

,1

PU

1чгмй

;

;| !

ж

i

0

ü

Г

Г¹

! I

il'SZ

ГЯ

Hf

ММ

$ :

*йГ~,

h

mm тж

л

ж

;-9

:

;

éM

я

у

тъ    » :

%

::ф

Щт

- ■ - &0Г щ

#у~2

■»irai

ШШШШШШШ - : к.

ч-i . \Ь₎ ;.,.

■

т

I * I

шшя&Л

Т i

Я»-ЧРг'«цда!»М:,1'-> «ту

’*    ;    : ‘ ' *•* :г-    1

■•/ Р®.

.

щ

Щш

к

:/j

иш

A_____ШШ

ЯНИНИН

Si SS

»IPI»

SÏDVSW

ад

pSp

i»?

iV*%

К-

11|

У:

j’- л'

а

if'*

«Ш

(/*:

*йЗ:Л

£й<| •?•*■*'««» J

ssssl

р**®Ч»ЭД5

(1

mm

*й

_À4,

Й&кГ

ii

ś£ iC*.

MjÈÊfâ K

i,

др«|Щэд

кя»

щд

№*»;

<5>

liJ*

A-É

■»1

Podwórze pałacu Stanca,. Pałac komunalny. Kościół św. Chrztu.

fer

fit

ta

■ -

♦* -V

У ;Vifc

ji

ÉSfÜifa

m. I⁻

Kâfitfr3:

«Il

f-

Kl

f-»

■I

wr-

ii

ай»

\*m&

• ; • ЛУН

ii - ' !i\ -%tW

JP

■J-

5Ь‘г*

■■

tjll

i âOB

ES

>«ç.

Cremona.

ICC Si

m

■m

Katedra.

Pałac sprawiedliwości.

ши * •

ШШ

i I L.

rilf

Stil

fĄ

w***'JW ' шь>|

F:sj*Ü JM

Явд

'«Штгг^ ,»■

«■аж

; Mih

ЩР '1

ЙШ

mi

mm

-''-.ta

'-^xr^TS' i ЛЙГ- ■    _    _

#

. Рй «г^л% Ж »

HBI

Я8

' Hl

•a ta

Vireîÿ-,^

«

L“

L'T,

£D

к*

JW

mwj. *

At    i ¹

•‘*: 'C‘I

'Я; -

i-... «

f- ' Ц

Ö5a

■

gffT

L-ИВ

ЕШ

’J

w

piff

И ’LêJ

: -^3

î>

r.vi

kjt

Ш .Р

&I i

'tśA

Ąf ♦

' ЩЛ

•1. ш

So

'à:

ii

"7

- ^ Ш

yt

и»

Magg m

>v

га«

h¹

JA

т^ж

fn—yvl

mà-\

■»SB

зя^

ft"

Ł”

N B*

Ijf

"liai

Główny portal katedry.

lIN ии|

Kościół św. Łukasza. Boczny front pałacu komunalnego.

f:

",

ri

i 'F.

Cremona: Podwórze Monte di Pieta.

Parma : Panorama. Cremona: Kościół św. Michała.

f ts

aJt

i«..

ШШ

mw{

••

Vî Ffte

'«1

iS“

щщ

i»!

»J

'u)l

fj-u.

ЫШ

шшшштт

IPS

mt

w***

кгЖЙ

•vF

—t?

Ш,

k~Eu

ferWWe«

' _t

i¹

wV ;j

mi

ii

if ж

węz

V'

' |V

SÉSiÉL

J&£

♦pi m

C:Màj

Fl

- -    'JM

*■« ;

gbl

Бш1

ypffi

&karw

:d2i

Parma: Wnętrze kościoła św. Chrztu.

Cremona: Srebrny krzyż w katedrze (1478).

Тш

mam

/•

fi

■#r"

W;"«

ышш

■ тлЁЁЁ/т '■*

4- „i

-, ;

«*•»

-,

mËîj*

ШЩ

Wf,

flw

vs\

«s

'9ЕШ ¹ II

P»

śil> 4

lp

\&

Ig

sis

I&Pm

ifalS

! :Ю

|ий®

Æ

. i.

F.

A,

И;

эр

W:

Cremona: Podwórze pałacu Monte di Pieta. Parma: Katedra i kościół św. Chrztu.

Parma: Posąg Maryi Ludwiki (Pinakoteka).

-.y.

f*

ï-

«J

pli

■ —y £ÿ**L.

w s

SK

Ür>4

.,•• ,.-|Д

2f

jJB

łX

Fia

Sm:

I -F5.

RR L î|-

m*.

■    ■£/ .F--~ ' **    ;    ^

as*

ÏÎÂ

Fi

dino Valentino, w którym spostrzegamy czarowny, w stylu starofrancuskim, z polecenia wdowy po Wiktorze Amadeuszu I. (1650) zbudowany Castello del Valentino (obecnie Politechnika). Stąd mamy również cudowny widok. W południowej stronie ogrodu odtworzono z racyi wystawy 1884 r. piemoncki zamek z należącą doń wioską (str. 120).

Na Via Montebello wystrzela Mole Antonelliana, kwadratowy budynek w kształcie wieży, 160 m. wysoki (str. 120). Niezwykły ten gmach, rozpoczęty w r. 1863 przez Aleksandra Antonelliana, jako synagoga, a ukończony w r. 1890., posiada godną widzenia, na słupach wspartą fasadę i służy obecnie jako historyczne Narodowe Muzeum, założone ku uczczeniu pamięci Wiktora Emanuela II.

Wzdłuż wschodniej strony ogrodu ciągnie się Corso del Re, w którego środku stoi protestancki kościół Waldensów (Tempio Valdeso), wzniesiony w 1851. r. z polecenia londyńskiego biblijnego stowarzyszenia, w pięknym, do gotyku zbliżonym stylu, według planów Ludwika Formenta (str. 120). Na Via Quinto spostrzegamy nową synagogę, zbudowaną w r. 1884. przez Petiti’ego, w stylu zbliżonym do arabskiego, z dwiema wschodniemi wieżami (str. 120). Via dell’ Accademia Albertina prowadzi na plac Karola Emanuela II., z okazałym, 14,20 m. wysokim, przez Dupré’ego w r. 1873. wykonanym pomnikiem hr. Kamilla Cavoura (ur. 1810, f 1861), twórcy włoskiego zjednoczenia. Klęcząca Italia podaje Cavourowi, trzymającemu w lewej ręce kartę z napisem: „Wolny kościół w wolnem państwie“, koronę mieszczańską. Na cokole pomnika umieszczono allegoryczne figury i płaskorzeźby (str. 116). Stąd dalej przez Via Massimo docieramy do Square Balbo z pomnikiem weneckiego dyktatora Daniela Manina (f 1857), dłuta Veli (str. 120). Brak miejsca nie pozwala dłużej zatrzymać się przy innych osobliwościach, wspominamy więc tylko jeden z najbardziej eleganckich pałaców, Palazzo Cervana (str. 119), oraz prześliczny kościół św. Franciszka Salezego (str. 121).

Wreszcie opuszczamy to piękne miasto i zdążamy dalej na zachód, aby dotrzeć do położonej u samego krańca rozległej równiny, otaczającej Turyn, starożytnej, malowniczej Avi-gliany. Posiada ona dwa kościoły : św. Jana i św. Piotra, oraz domy i wieżyce średniowiecznej architektury (str. 122). Szczególniej prześliczne są ruiny starego zamczyska z bramą Ferrata, oraz jeziora della Madonna i di 8'. Bartolomeo.

W dalszej podróży zwiedzamy najprzód San Ambrogio, skąd górska ścieżyna prowadzi w kierunku południowym na Monte Pirichiano, na której szczycie wznoszą się romantyczne ruiny i stara wieża dawnego benedyktyńskiego opactwa S. Michele (str. 122).

Najbliższym celem naszej wędrówki jest malowniczo, w półkole górami otoczona, mała mieścina Susa, za czasów cesarza Augusta stolica królestwa Cottiusa. Dążąc starą, rzymską drogą, która niegdyś łączyła Italię z Gallią, dostajemy się do zachowanego do dzisiaj Łuku tryumfalnego (str. 123), wzniesionego przez Cottiusa, w 8 roku przed Narodź. Chrystusa, na cześć cesarza Augusta Oktawiana. Luk ten cały z białego marmuru, jest 13*5 m. wysoki, a 12 m. szeroki. Po obu stronach znajdują się bogato żłobkowane korynckie słupy.

Ńa fryzach obu frontów łuku umieszczono oryginalne płaskorzeźby.

Dziełem, nader artystycznie wykonanem, jest przechowany tutaj posąg drewniany markizy Adelajdy z Susy (str. 123). Ruiny Rzymskiej bramy, jak również t. zw. brama Susańska są wymownymi świadkami potężnie rozwiniętego budownictwa owej epoki (str. 122).

Obok rozkosznych palmowych lasów, przez okolicę tak we wszystkie cuda natury wyposażoną, dostajemy się na przecudną Rivierę, odwiedzaną tłumnie przez miłośników przyrody i możnych całego świata.

Najpierw udajemy się do Bordighery, zbudowanej amfiteatralnie i bardzo chętnie odwiedzanej zimowej stacyi klimatycznej na Riviera di Ponente.

Piękny bulwar—Strada Romana (starożytna Via Aurelia)— łączy nową część miasta Borgo Marina. Górne miasto Bordi-ghera leży na sterczącym nad morzem wzgórku i otoczone jest prześlicznymi palmowymi ogrodami i gajami (str. 123).

We wschodniej stronie miasta, nad samym brzegiem stoi maleńki kościółek Chièsa di S. Ampeglio, skąd roztacza się cudowny widok na bezbrzeżne morze, którego fale rozbijają się z hukiem o rozpadliny skalne (str. 123).

Najbliższy cel naszej podróży stanowi w r. 1882 otworzona zimowa stacya klimatyczna Ospedaletti, położona między Capo Santi Ampeglio i Capo Nero, nad głęboko w ląd wrzynającą się zatoką, otoczoną amfiteatralnie spiętrzonemi górami. Prześlicznie wygląda najpiękniejsza promenada Corso Regina Mar-glierita z 10 m. szerokim chodnikiem, wysadzana palmami i podzwrotnikowemi roślinami.W zachodniej stronie wznosi się Hotel de la Reine, oraz wspaniałe z przepychem urządzone Kasyno z szerokiemi, marmurowemi schodami, zbudowane w najbogatszym stylu rococo. Wszystkie budynki stoją wśród rozległego parku, w którym mandarynki, mimozy i palmy połączono w przecu-downe grupy z pomarańczowymi i cytrynowymi gajami (str. 123). Szczególniej pełne uroku są wille : Belvedere, Maria i Angiolina. Wyjątkowo malowniczem położeniem cieszy się San Remo, ujęte w dwa przedgórza, mianowicie: w zachodnie Capo Nero i wschodnie Capo Verde ; jest to w całem słowa znaczeniu miasto spacerów (str. 124).

Ulubionem przez kuracyuszów miejscem jest Giardino Pubblico, przepełniony pysznymi okazami palm, mirtów, róż, agaw, eukaliptusów, drzew pieprzowych i pomarańczowych, które połączone w malownicze grupy, prawdziwie czarowny przedstawiają widok. W środku tego rozkosznego ogrodu wznosi się eleganckie Kasyno, od niego zaś prowadzi w kierunku południowo-zachodnim Corso delVImpératrice, tak przezwane na cześć carowej Maryi Aleksandrówny, żony Aleksandra IL, która tu odbywała zimową kuracyę (str. 124).

Via Vittorio Emanuele stanowi główną arteryę ruchu miejskiego; w zachodniej jej stronie leży Piazza del Mercato, na którym stoi posąg Andrzeja Carli (str. 125). Udajemy się dalej przez Corso Marina ku przystani, której 400 m. długie Molo wrzyna się w morze w kształcie sierpa (str. 125) ; tu też oglądać możemy cudowną panoramę San Remo i jego romantycznych okolic.

Teraz droga prowadzi nas najpierw na Corso Cavalotti, gdzie odwiedzamy willę Zirio, z jej przepysznym palmowym ogrodem (str. 125). Tu przebywał cesarz Fryderyk III., jako następca tronu od 4. listopada 1887. do 10. marca 1888. r. Wypada nam także udać się do starego miasta, porzniętego całym labiryntem ulic, jednometrowej zaledwie szerokości, ze zwietrzałymi murami domów, ozdobionych loggiami, które wyglądają niejednokrotnie nader malowniczo (str. 125). Via Costa wiedzie nas do kościoła Madonny della Costa, uwieńczonego wielką, białą kopułą, otoczonego grupami cyprysów, stanowiącego prawdziwą ozdobę tej części miasta.

Z kolei zwracamy się znowu ku modniejszym i bardziej eleganckim ulicom i kroczymy przez Strada Baragallo wzdłuż lewego brzegu Torrente San Francia (Strumień św. Franciszka) (str. 125). Malownicze i romantyczne zakątki wywołują zachwyt w podróżującym miłośniku przyrody, którego oczom ukazują się wciąż najpiękniejsze widoki na okolice San Remo. Również piękną jest promenada na Strada Bongo, wzdłuż brzegu Tor-rente San Romolo (str. 125).

Okolice San Remo nastręczają sposobność podziwiania coraz to nowych piękności i zachęcają do wycieczek, których celem bywa najczęściej ulubiona i najchętniej odwiedzana pobliska miejscowość, urocza Ceriana (str. 125) Jest to malownicze, nieskończenie miłe i pełne spokoju miasteczko, otoczone winnicami, oraz kasztanowymi i sosnowymi lasami. Bardzo ładna droga prowadzi przez warzywne i pomarańczowe ogrody San Remo do Taggii, rodzinnego miasta powieściopisa-rza Ruffini’ego. Posiada ono strome ulice, średniowieczne domy i dwa bardzo piękne kościoły (str. 125).

W dalszej podróży zwiedzamy najpierw Porto Maurizio (str. 126), rzucone malowniczo na grzbiecie podgórza, ponad gęstymi, oliwnymi lasami, którego mała ożywiona zatoka tworzy morską przystań.

Również bardzo lubianem zimowem uzdrowiskiem jest kąpielowe nadbrzeżne miasteczko Alassio, posiadające okrętowe warsztaty (str. 126). Niezliczone pomarańczowe ogrody, gdzie i palma daktelowa nie należy do rzadkości, stanowią uroczą ozdobę tego miejsca, pełnego sielanki, którego mieszkańcy są odważnymi marynarzami i dzielnymi poławiaczami koralów.

Po dłuższej podróży wzdłuż brzegu, docieramy do Albengi (rzymskiego Albium Ingaunum), położonej u podnóża Capra Goppo (str. 126). Miasto, w którem znajdujemy jeszcze resztki mostu z czasów rzymskich (Ponte Lungo), jest miejscem urodzenia cesarza Procula. Obok dziewięciu ładnych kościołów posiada Albenga katedrę z XIII. stulecia, ze zgrabną wieżą i piękną ceglaną fasadą (str. 126). Niedaleko pobrzeża Albengi wyłania się z morza mała, stroma, skalista, wieżami uwieńczona Isola Gallimaria.

Nie zatrzymując się nigdzie, mijamy po drodze czarownie położone miejscowości, potężne lasy i rozkoszne ogrody i dostajemy się wreszcie do rzuconego wśród oliwnych gajów, miasteczka Noli, które wraz z rumowiskami zamczyska nęci nas swą malowniczością. Z tak zwanej galeryi di Noli mamy wspaniały i rozległy widok aż po Genuę. Noli stanowiło do r. 1305 rzecz-pospolitę (str. 126).

Po nader urozmaiconej i bogatej w cuda natury podróży, wzdłuż Riviery di Ponente, docieramy do potężnej zatoki Genueńskiej.

Genua miała już wielkie znaczenie za czasów rzymskich, tu bowiem zwozili swe płody mieszkańcy brzegów morza Śródziemnego. Większy rozwój przypadł miastu dopiero w udziale w wiekach średnich. W X. wieku ogłosiła się Genua wolnem państwem z dożą i senatem na czele ; wskutek udziału w wyprawach krzyżowych rozszerza panowanie aż na dalekim wscho dzie. Najuciążliwsze i długotrwałe walki toczyć ona musiała ze swemi głównemi rywalkami, Wenecyą i Pizą.

Wewnętrzne dzieje Genui, wypełnia cały szereg krwawych zatargów stronnictw, wywoływanych przez najwybitniejsze rody możnej szlachty, z której pochodzili dożowie rzeczypospo-litej. Pod wpływem Jana Ludwika de Fiesclii (Szyllerowskiego „Fiesca“), powstało w r. 1547. sprzysiężenie przeciwko rzeczy-pospolitej i rodzinie Doriów, przedwcześnie upadłe wskutek śmierci Fiesca.

Podczas gdy Genua w 1805 r. wcieloną została do pań-

drzeja Tagliafico. W pałacu tym znajduje się bogaty zbiór obrazów rodzin Durazzo i Pallavicini (str. 136).

Stąd docieramy w krótkim przeciągu czasu do bardzo ożywionego placu Annuncyaty, na którym spostrzegamy kościół Zwiastowania N. Panny Maryi, wzniesiony według planów Giacoma della Porta, uważany za najpiękniejszą świątynię Genuy (str. 132). Wspaniały portal z jońsldmi słupami z białego marmuru, prowadzi do jaśniejącego od złota i barw wnętrza, które szesnaście słupów z czerwonego marmuru dzieli na trzy nawy.

W pobliżu znajduje się Piazza Fontane Morose (str. 130), na który od strony północno-zachodniej wpada szeroka via Garibaldi (str. 180), główna arterya miejskiego ruchu, przy której wzniesiono najznaczniejsze pałace Genuy. Tu widzimy między innemi pałac Municypalny (niegdyś Doria Tursi), gmach w stylu późnego odrodzenia, z barokkowymi szczegółami, zbudowany w r. 1564. przez Rocco Lurago, z polecenia doży Grimaldiego. Po obu stronach imponującej marmurowej fasady

stwa francuskiego, już w r. 1815, po upadku Napoleona I., oddaje ją Kongres wiedeński królowi Sardynii. Od owej doby miasto rozwija się coraz bardziej i dzieli do dzisiejszego dnia losy Włoch.

La superla (wspaniała) zwaną jest słusznie Genua. Tak ze względu na położenie i prześliczne okolice, jak i na swe stanowisko, jako miasto portowe, przoduje ona wszystkim innym włoskim miastom. Port, tworzący potężne półkole, chronią od strony otwartego morza dwie olbrzymie tamy ; jedna z nich Molo Vecchio długa 450 m., druga zaś Molo Nuovo, poczynająca się u latarni morskiej, mierzy 660 m. Na rozszerzenie portu ofiarował zmarły w r. 1876. markiz Deferrari, książę Gal-liery, 20 milionów lirów.

Na najwyższem wzgórzu stoi piękna, 69 m. wysoka latarnia morska (Torre della Lanterna), na której szczyt prowadzi 375 stopni (str. 134), skąd napawać się możemy nieopisanie pięknym i wspaniałym widokiem.

Rozpoczynamy wędrówkę po mieście, aby obejrzeć w niem wszystko piękne i godne widzenia. Z głównego dworca udajemy się najpierw na drzewami wysadzony Piazza Acqua Verde (str. 130), z wniesionym w r. 1862. wśród grupy palm — według projektu Canzia — marmurowym pomnikiem, urodzonego tu prawdopodobnie w r. 1446. odkrywcy Ameryki Krzysztofa Kolumba (f 1506). Na podstawie, otoczonej dziobami okrętów, stoi posąg Kolumba, z klęczącą u jego stóp Ameryką. Wokoło znajdują się cztery allegoryczne postacie, między cokołami natomiast umieszczono cztery płaskorzeźby, odtwarzającę zdarzenia z życia sławnego bohatera (str. 134).

Nad morzem, za dworcem kolejowym, spostrzegamy pałac Doria Pamphili, który w r. 1529 przebudował Florentczyk Giov. Angelo da Montorsoli, dla rozgłośnego imienia żeglarza. Andrzeja Dorii. Odznacza się on mniej swą skromną architekturą niż freskami i ornamentacyami, najznamienitszem dziełem ucznia Raffaela, Pierina del Vagi. Pałac ten wywiera potężne wrażenie, dzięki połączeniu architektury ze sztuką ogrodniczą. Przez portyk dostajemy się do wspaniałych ogrodów, gdzie oglądać możemy wielką marmurową studnię z Neptunem, któremu nadano rysy Andrzeja Dorii (str. 135). Na szczególną wzmiankę zasługuje sala olbrzymów, z wielkim medalionem Pierina, przedstawiającym Jowisza, gdy błyskawicami swemi kładzie trupem krnąbrnych olbrzymów (str. 136).

Teraz znowu uwagę naszą przykuwa Palazzo Reale, niegdyś Marcello Durazzo, wzniesiony w XVII. stuleciu przez Franc. Cantone i G. Angela Falcone (str. 136). Posiada on bogatą fasadę z pilastrami i dwoje przepysznych marmurowych schodów. Z altany, nad morzem stojącej, nastręcza się niezrównanie piękny widok na wybrzeże i przystań z niezliczonymi okrętami. W galeryi zdobnej we wspaniałe rzeźby, spostrzegamy miedzy innemi przepyszną marmurową grupę „Porwanie Prozerpiny“ dłuta Chiafßna (str. 133).

Naprzeciwko tego pięknego pałacu znajduje się gmach Uniwersytecki, jedna z najokazalszych budowli Genuy, w której mieściło się poprzednio Kollegium Jezuitów (zbudowane w r. 1623. z polecenia Jezuity Paola Balbi, przez Bartol. Bianco). Gmach ten ze względu na imponujący dziedziniec i schody, cieszy się wyjątkową sławą. Widok z przedsionka na otoczone podwójną kolumnadą podwórze, czarujące wywiera wrażenie (str. 132).

Na Via Balbi, otoczonej wspaniałymi budynkami, wpada nam najpierw w oko, wzniesiony przez Galeazza Alessi, pałac Marcello Durazzo (Palazzo della Scala), z majestatyczną 28 m. długą fasadą z przybudowaną na boku okazałą loggią. Przez obszerny przedsionek z czternastu doryckimi słupami, wchodzi się na wspaniałe schody, kunsztownie wykonane przez An-

Na końcu via Carlo Alberto leży Piazza Caricamento (str. 130), ze spiżowym posągiem genueńskiego żeglarza R. Rubat-tini'ego. Południową połać tego placu zamyka gmach urzędu cłowego (Dogana), niegdyś Palazzo dele Compere di S. Giorgio, zbudowany w r. 1262 przez Fra Oliverio (str. 185), będący za czasów rzeczypospolitej zbornym punktem dla całej kupieckiej arystokracyi. W r. 1407. oddała rzeczpospolita ten pałac bankowi S. Giorgio, zniesionemu za rządów francuskich (1797). W wielkiej sieni ustawiono 21 marmurowych posągów zasłużonych dla miasta sławnych mężów.

Stąd niedaieko już będzie do wzniesionego na Piazza dei Banchi (plac bankowy) kościoła S. Pietro dei Banchi, do którego wiodą wysokie, odkryte schody, zbudowanego w r. 1538. przez Tad. Carlone, w czasie morowego powietrza (str. 132).

Via San Lorenzo prowadzi na plac tejże nazwy z katedrą (str. 131) pod wezwaniem św. Wawrzyńca, na której widnieją znamiona budowlanego stylu z trzech epok, a mianowicie: romańskiego, lombardzko-gotyckiego i renesansowego (w r. 1101 przebudowana, a odnowiona w r. 1307). Fasada ułożona na przemianę z warstw czarnego i białego marmuru, zdradza również styl rozmaitych okresów. Wspaniały, bogato rzeźbiony główny portal, na którego polu szczytowem widzimy Chrystusa jako Zbawiciela świata, otoczonego symbolami z Ewangielii, pod Nim zaś ś. Wawrzyńca, męczonego na rozpalonych kratach, posiada pod wygiętym prawie w podkowę łukiem, koryn-ckie kapitele i słupy. Nad portalem umieszczono potężne, kuliste okno, złożone z 26 ostrołuków. Zbudowana u lewego boku loggia, pochodzi ze szpitala Johannitów. Trzynawowe wnętrze tworzy wysmukłą, ostrołukową bazylikę, z podwójnym rzędem słupów, pokrytą kolebkowatem sklepieniem. Ośmiokątna kopuła z pilastrami przed chórem, jest dziełem Galeazza Alessi z Pe-rugii, któremu Genua zawdzięcza wiele przepysznych pałaców. Prawdziwym klejnocikiem sztuki plastycznej, jest położona w środku lewej, bocznej nawy, kaplica Chrztu św. (Capella di S. Giovanni Battista), z sześciu prześlicznymi, w niszach ustawionymi marmurowymi posągami, dłuta Mateusza Çivitali, wśród których najwybitniejsze miejsce zajmują Adam i Ewa.

We wschodniej stronie Piazza Nuova, stoi kopułą uwieńczony kościół św. Ambrożego, ufundowany w r. 1589. przez Pallavicinich dla Towarzystwa Jezusowego; fasadę projektował Jezuita Valeriani (str. 131). Okazałe wnętrze zdobią marmurowe mozajki, złocenia i stropowe malowidła. W wielkim ołtarzu widnieje wspaniały obraz P. P. Rubensa „Obrzezanie Jezusa“; w lewym głównym ołtarzu umieszczone zostało jedno z największych arcydzieł tego nieśmiertelnego mistrza, wyróżniające się subtelnym naturalizmem kolorytu, formy i pojęcia przedmiotu; przedstawia ono chwilę, gdy kobieta opętana przez złego ducha, odzyskuje zdrowie za wstawieniem się św. Ignacego. W prawym głównym ołtarzu znajduje się olbrzymi obraz Guido Rc-nïego „Wniebowzięcie N. P. Maryi“ (str. 131).

Świątynię, którą z kolei zwiedzić zamierzamy, jest Chiésa S. Donato, którego architektoniczne podobieństwo do katedry uderza na pierwszy rzut oka. W pierwszym ołtarzu lewym spostrzegamy tryptyk Jana Joesta Calcara „Hołd trzech króli“, mogący uchodzić za jedno z przedniejszych dzieł niderlandzkiej szkoły (str. 134). Lewe skrzydło tryptyku przedstawia św. Stefana z fundatorem, prawe zaś św. Magdalenę na tle krajobrazu.

Zwróciwszy się ku najbardziej południowej części miasta i przekroczywszy zbudowany w r. 17.18 przez Langlada 34 m. wysoki most Carignans, skąd cudowny roztacza się widok, do-, cieramy do stojącego na stromej wyżynie kościoła S. Maria di Carignano. Wzniesiona ta wysoko ponad miastem świątynia, rozpoczętą została w r. 1552 przez Galeazza Alessi, a ukończoną dopiero w r. 1603; fundatorami jej była rodzina Saulich. Jest to wysoki, kopułami uwieńczony budynek, dla którego wzorem były plany kościoła św. Piotra w Rzymie, wykonane przez Bramanta i Michała Anioła. Na rogach fasady wyrastają dwie smukłe wieże, potęgujące wrażenie wywarte przez kopułę, wzniesioną ponad marmurową loggią. Wnętrze świątyni, pokryte czterma kolebkowatemi sklepieniami, jedną środkową i czterema narożnemi kopułami, jest harmonijnem połączeniem bogactwa z wielką prostotą (str. 135). Z najwyższej galeryi kopuły mamy rozległy widok na całe miasto z portem i fortyfl-kacyami, oraz na obie Riviery (Ponente i Levante) wraz z bez-brzeźnem morzem.

Schodząc w dół przez Vico Morcento, dostajemy się do bramy św. Andrzeja (Porta S. Andra), zbudowanej w r. 1158. Posiada ona po obu stronach słupy, nad którymi wznoszą się ostrołuki i wieże (str. 136). W czasie obrony Genuy brama ta nader ważną odgrywała rolę.

Drugą bramą interesującą ze względu na piękną, masywną strukturę, jest Porta Pila, na której szczycie umieszczono statuę Matki Boskiej z Dziecięciem (str. 135).

Oto powracamy przebytą już raz drogą i docieramy do właściwego centrum miasta, na rojący się od tłumów Piazza de Ferrari (str. 130). W jego północno-wschodniej stronie spostrzegamy teatr Karola Feliksa, imponującą świątynię Muz, zbudowaną w r. 1826. według planów Karola Barabino, na miejscu dawnego klasztoru św. Dominika. Przed gmachem uwieńczonym allegoryczną postacią Harmonii, stoi — wzniesiony w r. 1893 — posąg konny Garibaldiego.

Z placu de Ferrari prowadzi w kierunku północno-wschodnim via Roma, której prawa strona biegnie równolegle do nowożytnego, oszklonego passażu galeryi Mazzini (str. 132). Na jej krańcu rozłożył się między dwoma publicznymi ogrodami, plac Corvetto, ze spiżowym posągiem konnym Wiktora Emanuela II., wykonanym w r. 1886. przez Bazzaghi’ego i Paga-ni’ego (str. 135).

Przechadzając się po wysoko położonym parku, ulubio-nem miejscu wypoczynku i rozrywek Genueńczyków, dostajemy się do otoczonego palmami, marmurowego pomnika Maz-ziniego, który wykończył w r. 1882. Pietro Costa. Cokół jego zdobią allegoryczne postacie Myśli i Czynu (str. 136).

Tuż obok znajduje się wejście do wspaniałego, teraso-wato wznoszącego się ogrodu małej willi di Negro, z zacisznemi grotami, przecudnymi wodotryskami, pełnymi sielanki gajami i podwzrotnikową roślinnością; istny raj ziemski, którego piękność przykuwa oko widza (str. 135). Z najwyższej małej terasy rozlega się czarowny widok na morze, miasto i jego okolice.

H4

?

, gggG

i

Шк

:

SgÇlllfP³®

. j

У

+.

4

' ■

Ж

i

i

■4

:■

ьЗч

г

«■

Шм

г-i

1У

■

:

Æ/'Ш ¹

\

' Лк-Шш

/

ш

S.gJfnT'**¹

В/

„ » - “*

■

щ

щ

,п

и

■ i 2^

¹

Г :

L

Tf

у,- i

xï'-

V

V

V

\

%

Ml

Ц

à

■

П

щЩ I ;

*’ I 'W

^ г®?:

’

П'

:

I

3»

lilii

Ł

«A.J

I а

L

■üiigSi

i

fes

esai

■L

.

I

в Ы

J

■ЕВ

-•~Г

■ ’à

•ïü

i

I

T

/

■

^ »

i

Ш ЯШ! Г

4 Ш111 îÂËSffi    ÄEI

г I

« - • :

■4" »f— *

:v

■

* * Ó

1

ff;

'■ г.

1 71

i.

*

i ■

-Ja

Г^'

Иь

fi.4‘ >

:

!*l

S

ТГ?

IÄT

ii шк 4

f

м»

If li

I

1 л\

f

i

®!

ч; £ :

Ш

i

•ста

►

Si

!

h»

1

Y’*' '-»■

щ

ш»

■ ;

f/jÄF|

1

1

]ьг Л

"G

f,

i

• !

ЙШ

I

1Г ' • 21 - ■

ш hf«« » »шйййш- шжж ш,.:аи ацишпшш !Ш KI2 !

мсЧ ■

•    Ж»* *

[Mi

kTi

В

1

Ś

i l if'i I

р:

*v

•ł

.та

F.V

*

i Ę

*»tV

■ *#»»]

Ш !

j ■ ■■■ i

rui ?;й й

fl

pi

lief

у." У«*Д

I

т

*;-•

l?

я

J

1?

£г>*|

Sllft

Sser'V

3^

ss

iS

I I

4.

i

.ь-sè-

■

■■

? *

; т

ftlc

г-

й>#1

i

..Л.,'

-■j

IllJk^

&

i

feb

га

£

• ■ .i •'yÎ' ,

Ii\Mz \JL

w:

fi •#•

If! ,fe -

;;• :

‘ 4F

!

.■ i

Ł

i

T

ar

:

Lii

'i

f

:    f    ^    ' -

Uff

2?j

*

•-

m

••w i

ЯМ

fam

Я

¹ »

1-

i ,

- Щ h

ЛЦ

Л.

«гг i вы

Ól

■

ffi

• ]

I s

4ssm

1

'

4 I ”

f

Lia

II

нь

Ы,

[j

P

I i

Я

Кг®Ш®Лв? j*

tl 1 1

Б

Ш

1Ш

ais

to

- -

ЯИм

|^ЯЯй8: ^ ^ „

. щ

Fot. Ai.inari, Florencya.

Parma.

Teatr Farnese: Widok sceny.

Teatr Farnese : Wnętrze.

Cytadela w Fontanellato pod Parmą (12 w.).

Tylna strona katedry. Kościół Madonna della Steccata. Kościół S. S. Annunziata.

Podwórze klasztoru S. Giovanni Evangelista. Wnętrze kościoła S. Giovanni Evangelista. Galerya obrazów w Pinakotece.

Fot. D. Anderson, Rzym.

•*»

Ц!

£,

<:i

S'

ms

4*

n,<—

®]p

CS

I?

Y !p

2:

;Л зле?'

TZ'f g£

■Jjtf

V?

KJ

jfciU*

ïïï

Vé

«1

rvp

v-

Parma.

Correggio : Madonna, t. zw. della Scodella (Pinakoteka).

ii ? 1 !

io

•H C/O

fa

ч>

fl

Er

W7

ÜPP

a*

’(i I

Г •

;j U]

:{i

, î.'j

ii

ЧцЯ

wî

>>

\k°-o^

Г5.Ро

' Grs

{/

w.

■s-

Mid

ï-S

5‘g

:H;Z

03

tn

<;~:

?o

2‘Cm^

i/

Sîflto,. «**

fi

P*

-i»

!*vi_

ДЕ

*1

tel

K’

ïj.f

ßl

T.

'гтяЩр

SŁA

Pi

•il

Æml

^ ! ' V........Щ I

tef*

ЙЕ

8ДД*»паиата

ł|

Łk

•' |-> i * V¹* ■t’»- V "

II i

il

Ш?

S3

wiesiaMii

ni

iÀ

sv#;

s$äf

VI

i*

§ff

te¹

-■

!*

rr*.

*/ i

9.

wr?

ES

•л

s]

mu i/i

ЙЦ»

t;

saeæ>

.....V S

•s

II

Ш'

{0^

i*

»i

LS

,1

iri

4^

Os

i

pf

Ei*p mr'^

pÄ

Г Ш

%

1

f

:*»*&' 4f

jMT*¹' " Z* *<

»15,

z:m

4i

Mi

Яг'

PP

|i$

• VI

, v.

Ш

Щ

ТШ

* i

A

! •

**мф» пз

ST»®

_T|

ж

IPr: •

gts

iÿÿs ‘

.ж;

Ж\

tł, :

;:-,v

Ру ’

: , .

i

i&

Щ/..&

:,

Y■ -V ..

I&l

if|

■i«;

: !У*Я

J

*Jł "*'

jr •

ÉPr''

r "    ■

' ,'A'    '\

\

Si?

.*

L*f!

>*‘i

hit

Ff'!

Ш

4>

Лк. >

MES

mL*Zr_»

Ш ,

хт-Ш

ff' ‘Щ

^ -..

Lm,

1

. ;

Ш\

Ê -

i ,; ■ i

|p>

Р%Л

r%

W

m

f-

t

»

\

3

1

i

i

gST,

Ш

w À

ж#*"'

K. ■ •

• #Jr

t!

ёМ

Pk,

«

Ä

;;

.

чй'

iii

ж

L

S,

.У

ЩЯР .. J#-^M •-> ZââÊÊm-

j,

'Щх ч

л

■ ' ':’

ras

-rj

я

Vï

,

ЭЯ

...1

**

.

• 'n

ss

X"

i

?

л

»

■

T3

i? 4

ШкШ

U

i £ i

■

■ . -Ш

т

Щ

4#

li

Si

j&fèsiÉ

if

fl

J

■

;

J

/ £

“• mr

i*.

li#

mÆer*

Ki

4

VI

i

Ниш

M&

г

IW

LÄ

.

Ш1

■

4

i {

fcv"

fP§

'H

Fot. D. Anderson, Rzym.

Parma.

CoRRKGGio : Obraz Madonny, t. zw. del S. Girolamo (Pinakoteka).

ii:

|к

ii

к».У

Ж!

ff

rtt

If 1

hi *

Г**

ifi>

У/

1 I гл

и;

Si

;г'

* I»

s.

•1

-li

IIS

-f.i

' r*

tt

iî.

...

Я-u,    :

%

ife&

t«

V,

.SJ

BSIäümS*

Ä.

.a

1Ю£

JM

■ijLi

1*1

ЛЯри

-SSSSK,

Ц

•ssassaew

» >М

JA.

к ТТТТ

JW

JSÜL

U* -j:, -

* ST

• - ~J /,

ïïk

IA»

a- \

ÏÏ RS»*

jTJ и

Г\

jjc

•w

?'

•Ü

а: -Â

рГЕ|

v*⁴***' ,

' ;=? л, гг

-1"4

sak чч

;:-Ч-

rraagg&,T^

“чр

•4И

штг&Г...

л,¹

Р"

fÆ

щц

0*0

}%

%!вЯ1

ттшмятт

JÏV]

.г.иг^яр?

*•'

!* i⁻'

.... i

'Ш

л««У‘

ВШ1|1М!1М1

Г SM

__

JüTTI»

...............:. ià

If

JJ

яйй1Ш

TE

i i:l: llrifn Ü№:irfîi

aa

...

al.

ii

i    eu* '

] • жЗщ

'Cf лЙЖЙК'?

ttte

И'ДЧ I

' ш

P. N

»'Шв

I ,ЫЦ

''■п- • *$fuZśKĘ*

И¹

ЯЙЙ

в»

li

il

л¹

:• А

Fot. Alinari, Florencya.

Katedra.

Plac Sordello z królewskim zamkiem. Podwórze królewskiego zamku.

Mantua.

Kościół św. Andrzeja.

Grobowiec biskupa Andrzeja z Mantui (kościół św. Andrzeja).

Tylny front królewskiego zamku.

Tyły kościoła św. Barbary i pałacu Sprawiedliwości. Pałac „Te“.

tjS

? Al

fe

jk, .

I/

r

.

i

r ;

’ •

ii»}:

j

I ■SEjSSL’-i

A!kv ß, „ä f. i

Ш

f

a

......I ']

im¹

ШЪ

ш

» ! f * I« ;

w кэ

: ' -

-

-&ЩШ*

i .

Ж

I j

i

V:

rÈT

!тз

!

L^./

■ éix-jâ

JLi.

' T

Я

F7

p

i

' i

ч^;-    ' у

Ж

T

r

1 #{ |-«^ША«ЫиИ

I I I'' ГЧГ'.»*чи*

ąi i-

i"-

r

m

* ..—ШШГ2Я'

R^łłPi GłuiiłA.w r»ç^ r

m± [    ;ś"-'

J

>

\

u

■' .‘. - ' ~

V:

Щ

*!r

la

: ■ ■]

I

ł- f.

[у

/

E

' :' :i

’ А,

ЙШШ

т

II

а

ijTï

Щш-

N.

??

' f*

1

,

ж

iigïl

■

*Ж

i «

r.

%

Ш

№

s

r>

f ? мЧ ¹ 41

i

ff.

;n H

1

1 J «

1р « М :

.

и

■

Jl

i

• Ud

;

I Л

£

■

***'

кЖ-

!

■ :

v .-S •

<

\

t 4

Ï

ik

1

ki

bi

■ I

!т

# У

I

rj

m

Ж

r

/

J3

V-

N> ST.

ч>⁽'

»■ i

Ыы ^

k-

&

Л.

:

,

Ж

,

0

’ A

¹ :

ä.‘

Щ "

L - : «

"Sbll

«    I—rtlf.N

—»■

gCjjjejja

5sj

* *%*«*''

• Д .A*

,* -V-

£ *

V*

BR Л

.да

5 К' ¹

3

ij&. ^

■

3

■ "

m

Lv

ррз§

■ ;'

ml

I*'

■

AiïSïf

ÎT;

■

4

Wo'"“*

“ ~T*W ,

pv,

W. i 1%.

г

Щс..

• ■

►äPf ÿ

F12

asti

Ш.

л ■■

* ' - , li

'

( i

I

!

Я

w

Ш

■

w

»

\i'Vr ;

A:#® *. 'Л

т

m

..

Jaruga

5ŚŚJ

Si

к

\ .

Ą

Fot. Alinari, Florencya.

Mantua : Plac Sordello z pałacem Buonacolsi (13. w.). Mantua: Wielki przedsionek w pałacu „Te“. Mantua: Pałac „Te“ widziany z ogrodu.

Ferrara: Pomnik Savonaroli.

Mantua: Bronzowy biust Mantegny w kościele św. Andrzeja.

Mantua: Kościół sw. Franciszka.

Ferrara: Panorama miasta, widziana z dzwonnicy kościoła Benedykta. Ferrara: Casino dei Negozianti (i6. w.).

* Ü -ft

U1

f от. Alinari, Florencya.

tf?

W f.

• ft

LftSaÔ

i Yr&f’

/•

$ж I

\Щ№ %\

Sä

1:-. J.

Я:

.V

Mfes®g

* Ä-*

а».,

r %

ftf Г-йИ

fe-gp

' ft’-L

te==çîî • käs?

;Ç«t

ft%

iLfâkii

:î

*

•'ej*

4 ,-¥Л

ц г j ;

____^

ifLy.

in

■ft‘

IJ»#

И;

••

fi

■; ft.ft'ft’fTT?

iw......j

lié

ï?

4*Ш

ft I

Г ‘ft.

щ

fe

ftSÏ

ft'

)jf-v

Ferrara.

Katedra (12. w.).

Stary zamek książąt d’Este (1385).

if- mtii....... щд-

: -y:

•^>

Ц:

kW

н>.

U»

if

! Hi

гг

Il i*î"

!1

ттШ

mwm.

r*(

tn

ri

^ff, :4f yTT^f!

SSSSS

I ***

f ■»—'

'“3

tg

Ш’жвижакйг’; U ‘"’i; ’

■i

;■

И 5£j

И J/I i<

Ж': ft I *

§n

{кюякП

ft

ri

ri

U*

■a i::, j

ч-t

££

■«.

::

■ps¹

srs

LaatfiS^

y

5к!7” -    : «-sasi

JT***

li

■LJ

ш-чЛ ’

P'

,•

aïî?^

ЛЧГ

.y¹

-i

sïj

ygf*|g

•:

P-

ж,

аш

I If ft ' 141 inrinii^¹

Pi Pi

ниШШпМ

If

[Й /

ШШй

"111

■■à

*.

mm ш

ùfrrm

-ft

il

уф*.

I ia Ч

|У I

I!

Fot. Alinari, Florencya.

sm,

ШШ

к &

..

■ Ç.V ù'-- ' ..' А?'.

:

Is

f.

il

- v;.

j£i

lié

UF

f

B

^ -A*' •

*8

___    __AÂà

'ïÿ&fflùitàéiA

швваш

44Ш

\âàà

Ш4Ф4Ф.

-i**

44

iéi

Sî^îf⁴*

JMJMUmSSII

■r

“^ssasssj«

i__

/.y ;

BEI

iH

«y

Zfi*- •

■àW±

s&

НняШК"

II

f »

- Г Ц

\Wà

£

|» yb

dfl

sâ i i

#■

•j

Ê? S

■ lv

5Кй

V'?. i

pi

I;

H 1

¹ R-

•. .'si

'?s ffiü

• -, V*

tâ

Fr - :

U-;f

f- Щ

f!

i.

SH

'!

НИ

II

/Ц

4

».»7

si.

.Ж

•>-fv 4

• ■i

■w

ЯШ

d J -4

Ж"

ań

}i &

|k mm

i ÇY|

. Щ

: lë1â

1и

F.

•a

Ян⁵

ii

№■

Ifs

?-"î

IÉ№

«f ii

ММОдм

•Л(Й

Łi

*V

’ !*?Ь;

■ r.SC <

•г”’

Ferrara : Pałac dyamentowy.

Ferrara: Plac i pomnik Ariosta.

Ferrara: Dom Ariosta. Modena : Wnętrze katedry.

Modena: Fasada Modena: Główny portal

KATEDRY.

KATEDRY.

Ratusz.

Kościół Madonna di Galliera.

Katedra: Część głównego portalu.

Fot. Alinari, Florencya.

y»

|S

il

.:/#/•

ggô№«à|

ШЩШ

£‘Л

WW

ЩШ

tm

m.

me

F"

ет»

•ШШ

VÂ

,V>

: t&?    _

J frm ~

»И

{    11 -i

, ^KT¹

1 JIr    • ШшШЛ

■%-in *£11®

I JH

■y cfcai

nÿf.

'> ■■'tÜ

СжийМГ

kôÂy|ÆI.|!’

fi!

■—*

*r4

fil

' '.Si

ВК£

лиг

II

.u

•Ï*

**

v#|

fi ршш

HI

If

WP

ИЯМИ

• ;|етЖ:|

L iliT

I !

ïj

Jr £

JL p. -y»

f AiM

...щ m шШчь C &:

:МШ '

■ !

_    ....    . i

fi

Madonna, płaskorzeźba na fasadzie ratusza.

Bologna.

Modena.

Katedra: Portal boczny.

il'...

i**-;*

•:

ЯИвшМвйВВ

*«

rnftntmt

«K

ДИ,

r II

AL

.    ■" i

МШЩ

&г\4

1Г

K"

p.> Э|

4»

... '•"•' f «LT •

==—:

J. 1

юяррхюш'

sH

.....

! !

LÉ

•ft

4^j

«j*à

il

яеа&£з*

'"жёт

iwi*. <

г5Ц

sY/

t.

t.

rś^aes

.tL-üàu

i-f

ZK-

t* *

»?

.,£j

fĘ?“®

вивй®***

Г,

Loggia kościoła św. Bartłomieja.

Pałac Fava.

.V ■

v-;^

V

T?

Kościół sw. Piotra.

■те

,b?

•J

iu

fl«!

(P-    _

fe:,: J

ГУ

4.

i)

r;

щ шш

Mir

i

mSm

III    ,

jj——

-V

■m h.

S<i

V

*V»WV.:

fi:

Äli. I- ..    .

- ■ vrv    -•

L®

wk

PP

*ЙЕвк

Ж

.....ar*    i j. i

mmmmmy&rn

ïlf* ■’шШя /ь^'

miś

Ш;

I ; ■ у

ii

«i.,.

шв

MBs

р;

ЦщтшШ

SP*

! i

§•

yJt

wm

ш

WM

r"\.

Й|2§

;;    ■,.* ,t ■;

^r> о

Ц/

•/

ь«*,тм*

IS2

Ui

ГГ

4's

ïmm

йшм

*2

> -Т I

ШтИ

IfPiX-V

|: ;

ii

ХП

г»

1-

штя

tlwClaH

kSi

я®

Égfek—

ï* т ш

is

Li

ÏÏ

ID

Li

-i*

;;ч-1

и'

ьш !

г.

ag>i

та

ЩЫт

mm

r«r*W *ЧЧУ№ЦЧ ЧЧ*

Sr-

11

i;I'

|f

ij

К:

«й

ifrîl

':    * “''ШекШШшЗШШЁлш

E|x

^î.V

'•

тй

-•

I⁴'

Hi

0 ■<.

4M

iW т ШИП.,

К гаи-1

i- i¹ L---Ä * i

fej

!..

■Äkl sk

\ 1 / "*“

\ lk;v • 1 -1 -

Рщ

ШШ1 ¥х

gL>

Vf”

<tj4-'***.«, ™

*Ä к** ‘ i

I*

i. к Jr

r%

/ż

*>

^    , I* ■» —Mln«t ■ .

рД

*»

те

шщ

fki

i ! -figi

■. : . ____’

pr^

■Mf-

«И

fli

'S

■■

Шч

шж

к-

Сг"

in

l*

fJSEäfeä;

il

I-.

-if

-»«X

{ННЙЩ-'L ife:

ЦШ'

Î1K6

i-r*

Ag

te

*л.

Bologna.

Panorama miasta, widziana z S. Michele (Bosco). Pałac, zwany del Podesta.

MH

ffr-

Hk

1ГГТ

I!

гл

■ >r, .

, ; fi '

«P ^ • рф^| h -

i«

щь

L.

I’tf]

üg

P.

■<* <—

i’-i

R§

(«I

■»1

J»r

If

il

•'■■г

Fot. Alinari, Florencya.

îV¹

^4 - -Vi

■ Xi

щшЁшшШк

■Sei ŁSlll^a«£sl

.2®

Щ§|§;

4-

5g»5g

з№-:

.~

•'rk^'irSëf^

Ш8ВШь

? fi    :■

Э--

*i,

aggHs

.....- *

: '..il j я.

■J

■ .T**

y# Л

'fP

:J-

TiTiv

Тм

ae.

■P

*Ü5HSIÏ7

f.f-

Ę:

X-Vi

; у -л i

* at

Wm

w/S/S/j.

F/

•'C

w.

Tr^"

î¹

ß.

%/

<<S

ft

МУ

Ш l:f

#■

Уж

№s

D”

'Sy

1Ш

“■ та?

ir>V3

li

41

ft

м\

.

лл

I л|

Nt

|®fM

i'. >i.4‘

йигрчт:

fl

Pli

&L

jm

■П

Si

*тт

&Щ’

itmł

ł •■'■*1 «I

:дещ

opp

m

tkgćl.

i »1

Щш«’

г..

II

j^>

*Тл

Kl

i ijiai %k

ii

&ло

fr г

яаМ

шъш

BKKSSffiP

vrSćr"^

Pt

Fot. Ai.inari, Florkncya.

Bologna.

Bazylika św. Petroniusza.

Podwórze klasztorne kościoła św. Dominika.

Kościół św. Franciszka.

Kościół S. Giacomo Maggiore. Kościół św. Stefana (kaplica S. Sepolcro).

Grobowiec konsula Rolandina Passeggieri na placu Galileo.

Tylny front kościoła św. Dominika.

ь%

:г;2

1Г2

SS

, г-; -; ł’J

J'

i|||p

'■' ч

3pi

Sś^lh

LäC.~3

fei

■33т'*-

wSf/K

*ч~. шг

ËJp

>\v;

«а

/1

Ü*i

~S3?0

âi

, -4

JJ

гшя

»«*Г

BaJ ■■ im ii

чАи?

•V'-

rv.}

*«!

ЕДЕ^З

m

sil

«äst

mm

#<

é? . '>*/Я

tm}\

gs

"A

.......

MMMMM

J?

>2^ 4*

s>*₅

;JW|

ад

fm

V.E’

У|&

Ш!

li :

m-

mm

Wß

'"4"

1Й

■4

LJ

I; r|l

'M

t,

.. •<

i;:

№

».»*

të

Z*

m s»-!

siPlI ж

4.

,4

li ■

y-с*л

....

;. -

‘V. AwJfsL, j

д*нН

. V : Ж? -K.S

%/x<

i*C

'«A14S Ш \ ч ' V чД

• A » r ,-*аЧч ,;>%*, V:

■v4 4üp*

ii

l.

f?

rtTîft

:î

h~'

'V

Л,

SL

.(

».

f i,

Ir Ь-д

№l*

i |ЭД»

I * .Fi*

Mb%i

Sk4sj

■M

.иьг шаиги

4*1!

>1

11

a URS

.»

Irrl

..SJpP*-

т» ł-n t t W *‘ <

wtt»iiKal

гч

fi

мы

»4*

ifO

•/«-.. _к

жиа

«» » ». » « >. »».».»

шж,

ШЩ..

ГС*Яп

Г \”W:

.

$tk ..^Д

"'Щ

дЧ

. .- -, ? V.,'    ïrtw.’ -:*<• ••""•;• ■

■    ■    тЫтш&4 ■ ■ шШ

тяВ&р

хтж*

Fot. Alinari, Florbncva.

Główny portal bazyliki św. Petroniusza.

Bologna.

Grobowiec św. Dominika w kościele św. Dominika.

Нм —

Pff

~ *. ял

-    :    ■■    WSSim*.    • ™;- , _jß

-N.-    • ; 4•• •    •

■ -*N •

ÎYJ

li

Fot. Alinari, Florencya.

f®

ii

PI

I?

P№90

Йр

ШЙ*

ирк*&яР

i ■

fi*

-.i

i* й

li

;.‘.

■ : 5i

№ *4

[' ' h>;

’4

Ш.

ki

iii

pp

ЙЙ

eg

.

Bologna.

Wieże Garisenda i Asinelli.

;/

НИ

i:

Kk 7

ii

11

«I

W/s. 3

•;H

■pili

%шыш Mm i

. .

anifynii'r

P

эдй;;

.'à: i ч

V:;‘

#3

•    £**    • ~ I

•    ,-ÿ fe,

||

fh

« f É

• : .7

A!

•a!

If

JH

■Sr,

i!

II“”""

lg»

— •'•■'i

- Jfi

i

вш

-i

■ f ::

Jf

Йрм

«SKÉÀ    ■

fe o jfe *ff- «* .

■ .1 -

mlm

Æbi,

[L

л«»»-»®»#«

ffe«*K; ;.А;Л

Af-»с';'.

■i

n|

Studnia Neptuna, dłuta Gioy. di Bologna, na placu Wiktora Emanuela.

Opływamy teraz dokoła brzeg, który wchodząc głęboko w morze, tworzy mały półwysep z rozłożonym na jego krańcu wśród kwitnących gajów i bujnych ogrodów wdzięcznym zakątkiem Porto Fino (str. 137). Wielopiętrowe domy, otaczające w półkole przystań, posiadają od frontu wejścia na poziomie ulicy, od tyłów zaś — z racyi wzniesionego terenu — jest do nich dostęp możliwy dopiero do trzecich lub nawet czwartych pięter.

W pobliżu Porto Fino znajduje się benedyktyński klasztor Cervera, gdzie niegdyś więziony był chwilowo przez Karola V. po bitwie pod Pawią, król francuski Franciszek I (str. 137).

S. Margherita, która ukazuje się nam najpierw wśród wspaniałej roślinności, jest ze względu na lasem pokryte brzegi i na przecudowną zatokę bardzo chętnie odwiedzanem zimowem miejscem kuracyjnem. Składa się ona właściwie z dwóch gmin: S. Margherita i S. Giacomo di Corti. Prócz prześlicznej pozy-cyi i bardzo korzystnych warunków klimatycznych, charakteryzuje tę miejscowość jeszcze ożywiony przemysł koronkarski (str. 137).

Nad tą przepyszną zatoką, w kierunku bardziej północno-wschodnim leży Spezia, od r. 1861. pierwszy włoski wojenny port Cala włoska flota pomieścić się może w tej pięknej, pełnej życia i ruchu zatoce, otoczonej zielonemi górami (str. 139). Białe domy i urocze wille jaśnieją na zielonych wzgórzach ; jeden grzbiet górski piętrzy się ponad drugim aż do nagich, dziko i fantastycznie poszarpanych szczytów majestatycznego marmurowego łańcucha Apuanów.

Uwagę zwraca tu na siebie głównie arsenał marynarki, potężny gmach, zbudowany według planów generała Chiodo. Okolice Spezyi obfitują w najpiękniejsze wycieczki piesze i wodne.

ciągnie się szereg otwartych łuków z odkrytemi loggiami (str. 130). Podwójny rząd słupów łączy perspyktywicznie przedsionek pałacu z wyżej położonym dziedzińcem, otoczonym dwupiętrową łukową kolumnadą, wspartą w górze na doryckich, w dole zaś na jońskich słupach.

Obok tego wspaniałego gmachu przykuwa naszą uwagę Palazzo Bianco, wzniesiony w r. 1565 przez Poncellïego. Ofiarowany on został miastu przez markizę Brignole-Sale, wraz z bogatym zbiorem obrazów, który zawiera bardzo cenne arcydzieła tak z zakresu malarstwa jak i rzeźby, np. odznaczający się wspaniałym kolorytem i pełen prawdy obraz Murilla „Ucieczka do Egiptu“. To samo powiedzieć można o dziele tegoż mistrza, „św. Franciszku z Assyżu“. Wielkiej artystycznej wartości są Van Dyka „Faryzeusze“, jak równieżRubensa „Miłość i wino“, gdzie mistrz uwiecznił swoje i żony swej rysy. Dorównywa im „Madonna“ Filipa Lippi (str. 133. i 134). Pośród posągów go dnem jest przedewszystkiem wzmianki dzieło Canovy „Marya Magdalena“, wykończone przecudownie i nader subtelnie; następnie wyjątkowo szlachetnie ułożone grupy dłuta Monteverdy „Dziecię igrające z kotem“ i „Jenner szczepiący ospę swemu synowi“. Wreszcie wspomnieć jeszcze wypada o artystycznie w każdym calu wykonanej grupie Dumonta „Leucotea i Bachus“, oraz o pełnym prawdy życiowej „Dawidzie“ Chiaffarina (str. 133. i 134).

Genua kryje w swych murach ogromne skarby w rozmaitych gałęziach sztuki, które każdy turysta poznać winien. I tak np. spotykamy w pałacu Spinola mistrzowsko wykonane przedmioty złote i srebrne, wśród których wyróżniają się szczególniej : wielka tarcza i dwie srebrne wazy (str. 132. i 133.) Wymieniwszy zaledwie tylko skromną cząstkę osobliwości, urywamy notatki nasze, poświęcone wspaniałemu grodowi i udajemy się w dalszą wędrówkę przez tę ciekawą, rojącą się od pomników sztuki krainę.

Z Genuy zdążamy wzdłuż Riviery di Levante, którą natura wyposażyła równie hojnie, jak Rivierę di Ponente, pozdrawiając w przejeździe Quarto, u stóp Monte Fasce rzuconą byłą rzymską stacyę wojskową, posiadającą mnogo rozkosznych will i prześliczne widoki na okolicę (str. 137). Następnie docieramy do zimowego uzdrowiska Nervi, położonego w nader korzystnych warunkach klimatycznych na wysoko wzniesionem po-brzeżu zatoki, które dzięki podzwrotnikowej roślinności podobne jest do rozległego, pełnego kwiecia ogrodu (str. 137). Wśród niezliczonych will, wyróżnia się tu willa Gropallo, głównie przez swój wspaniale rozrzucony park (str. 137), najpiękniejszą zaś z ulic tego miasta jest via Vittorio Emanuele (str. 137). Z powodu częstych tunelów, jadący koleją żelazną nie ma możności podziwiania w całej pełni przecudnych widoków, w które obfituje opisywana przez nas okolica.

Jeden z najpiękniejszych włoskich szlaków ciągnie się między Recco i Rapallo. Ponad malowniczem, słonecznem Recco wznosi się Santuario della Madonna (str. 137), a morze i góry złożyły się na zachwycający obraz, z którym rozstajemy się z prawdziwą przykrością. Zbiega sie tutaj linia kolejowa z gościńcem.

Najbardziej malowniczy punkt całej Riviery di Levante stanowi maleńka portowa mieścina Rapallo, położona u stóp przedgórza Apenin, między Torrente Bogo a Torrente di Monte, nad uroczą zatoką Rapallo. Prowadzi ona nader ruchliwy handel oliwą. Potężne, ku morzu pochylone przedgórze Porto Fino, cały wieniec gór o pięknych liniach, okalający zatokę, nadzwyczaj urodzajne ogrody, a przytem wyjątkowo łagodny klimat, tworzą z tego zakątka mały ziemski raj, chętnie odwiedzany o każdej porze roku (str. 138). Głęboko w morze wsunięte, oblane spienionemi falami, wznosi się malownicze, dotychczas dobrze zachowane, prawdziwie średniowieczne zamczysko Forre dei Saraceni, służące obecnie jako więzienie (str. 138). Przy wejściu do Valle di Cristo leżą ruiny gotyckiego klasztoru Cystersów Valle Cristi, założonego w r. 1204 (str. 138), również malownicze, jak ruiny kościoła N. M. Panny (str. 138).

Jedną z najpiękniejszych dróg włoskich, którą obecnie z Rapallo zdążamy, jest droga do Chiavari, położonego również nader malowniczo pośród bogatej roślinności, strzeżonego przez lesiste wzgórza od ostrych powiewów północnego wiatru (str. 138). Tu znajdujemy niezliczone fabryki jedwabiu, oraz lekkich, gustownych, ogromnie poszukiwanych krzeseł. Handel sardelami, winem i oliwą stanowi również główną gałęź przemysłu tego wesołego ludku. W starej cytadeli, odbudowanej w r. 1887 w pierwotnym stylu, mieści się obecnie trybunał (str. 138). Na słonecznej wyżynie stoi zamek, skąd napawać się możemy cudownym i rozległym widokiem na miasto i morze (str. 138).

Jakby sznur pereł ciągną się jedne urocze miejscowości za drugiemi i cała Riviera jest jedną dioramą o niezrównanej, pełnej urozmaicenia piękności. Najbliższy cel naszej podróży stanowi Sestri Levante, położone nad osłoniętą wzgórzami zatoką (str. 139). Na krańcu przesmyku, na wapiennej skale wznosi się stary zamek, otoczony pięknym lasem pinii (st. 139).

Tuż nad morzem, u wejścia do głębokiego parowu, spostrzegamy malownicze Moneglia, które mijamy, aby się dostać do bezpiecznej przystani Levanto, bardzo uczęszczanego kąpielowego miejsca, znajdującego się w samym środku pięknej morskiej odnogi (str. 139). Kościół św. Andrzeja, pięcionawowa barokkowa budowla, oraz pobliski zamek tworzą tutaj ładny, pełen uroku obrazek.

Ze stoku sterczącej nad morzem skały, spogląda na nas Vernazza, my jednak dążymy dalej wzdłuż pięknego pobrzeża, aby wkrótce dotrzeć do uroczego Porto venere, wzniesionego na miejscu starożytnego Portus Veneris. Wysoko nad morzem widnieją ruiny kościoła św. Piotra, zbudowanego w r. 1118. przez Pizańczyków tam, gdzie stała niegdyś świątynia Wenery, od której miejscowość wzięła swą nazwę (str. 139). Wspaniała panorama roztacza się przed naszym wzrokiem, wynagradzając sowicie poniesione trudy uciążliwej wycieczki do tych pozostałości dawnych zamierzchłych czasów. Na boku spostrzegamy Rivierę di Levante, przed nami niezmierzone morze, na którego horyzoncie widnieją zarysy Korsyki, naprzeciwko zaś małą skalistą wyspę Palmaria. Poniżej ruin św. Piotra znajduje się wśród skał, dostępna tylko przy bardzo spokojnem morzu: Grotta Arpaja (str. 139), zwana również Grotta di Byron, ponieważ niegdyś dopłynął do niej rozgłośny poeta.

Opuszczamy wreszcie tę sławną przystań, cenioną już za czasów Rzymian jako Portus Lunae i udajemy się do byłej książęcej rezydencyi, do stolicy biskupiej Piacenzy, założonej w r. 219 przed Narodzeniem Chrystusa, jako rzymska kolonia Placentia. Piękne to miasto wznosi się malowniczo w urodzajnej równinie i posiada 57 kościołów oraz więcej niż 400 pałaców. Jako jedną z najpierwszych twierdz włoskich, otaczają ją silne mury i 12 bastyonów obok wielu fortów, ze strony zaś północnej granice jej stanowią prześliczne, gęsto zabudowane przedgórza Apeninów. Do miasta prowadzą cztery bramy i dwie rogatki.

Głównym placem Piacenzy jest Piazza dei Cavalli, wyłożony cały granitowemi płytami, na którym spostrzegamy wspaniały ratusz (Palazzo del Municipio), wzniesiony w gotyckim stylu przez inżynierów Piotra da Borghetto, Piotra Cagnano, Gerarda Campanaro i Negro de Negri (str. 140). Parter tego poważnego ceglanego budynku zajmuje wielki kwadratowy na filarach wsparty przedsionek z pięciu ostrołukami, pierwsze zaś piętro posiada ceglane łukowe okna, złożone z sześciu, czterech i trzech części. U zachodniego boku tego pięknego gmachu, uwieńczonego gzemsami i wieżą (la laterna) stoi ozdobiony herbami, aniołami i płaskorzeźbami, spiżowy posąg konny ks. Ranuzio Farnese z Parmy, którego twórcą jest Francesco Mocchi (str. 140). W stronie południowo-wschodniej tego placu widzimy kościół św. Franciszka, gotycką, ceglaną budowlę z. r. 1240, z pięknem marmurowem obramieniem głównego wejścia. Trzynawowe wnętrze z oryginalnym chórem wsparte jest na potężnych okrągłych filarach (str. 140).

Teraz udajemy się przez Strada diritta na plac katedralny (Piazza del Duomo), na którym wznosi się katedra S. Giustina, rozpoczęta w stylu romańskim w r. 1122, ukończona w r. 1233 przez Rajnolda da Sambuceto. Lombardzką fasadę o szerokim szczycie z czerwonymi marmurowymi lwami u podnóży słupów pokrywają starożytne rzeźby ; 68 m. wysoka wieża sięga r. 1333. Żelazna klatka nad zegarem umieszczoną tam została w r. 1495 z rozkazu Ludwika ii Moro, dla winnych obrazy majestatu. Wnętrze, z doskonałymi freskami Guercina i Ludwika Carraci, posiada płaskie arkady, ostrołukowe na sześć części podzielone sklepienie, oraz trzy chórowe nisze i odznacza się ogromną kryptą, wspartą na stu słupach (str. 140).

W pobliżu tej świątyni stoi kościół św. Antoniego, niegdyś katedralny, założony w r. 324. Po zburzeniu, odbudowany został w r. 700, zaś w r. 1014 uległ zupełnemu przekształceniu. Przed drzwiami lewego poprzecznego ramienia, zbudowano w. r. 1350, z polecenia biskupa Caccia, sławny ostrołukowy przedsionek (ił paradiso). Wnętrze o ostrołukowem sklepieniu, tworzy trzynawowy wydłużony budynek, z szeroką nawą frontową, nad której ośmiu wysokimi słupami wznosi się ośmiokątna dzwonica (str. 140).

Na zachodnim krańcu miasta leży kościół Madonny di Campagna, gmach w stylu odrodzenia, którego twórcą był rzekomo Bramante, stracił on wiele ze swej piękności wskutek przybudowanego w r. 1792 Sanctuarium. Ośmiokątną środkową

mar-

nam w

w r.

Kopułę z obiegającą ją dokoła podwójną galeryą, otaczają cztery mniejsze kopuły. Wypada nam też zwrócić w tym kościele uwagę na freski Gianantonia Licinio da Pordenone, przedstawiające wypadki z życia św. Maryi i św. Katarzyny z Aleksandryi; odznaczają się one siłą kolorytu i postaciami pełnemi życia, słusznie też zaliczone być mogą do najgodniejszych widzenia pomników sztuki malarskiej. Wiele jeszcze budynków zasługiwałoby tu na wzmiankę ze względu na swą niezwykłość i pełne artyzmu wykończenie; my poprzestajemy na wymienieniu pałacu trybunału z imponującym portalem (str. 140).

Najbliższym celem naszej wędrówki jest rzucona wśród przepysznie kwitnącej równiny na lewym brzegu Padu — Cremona, z nieregularnemi, ale obszernemi ulicami i placami. Miasto to założone w r. 219. przed Nar. Chrystusa przez Rzymian ku obronie przed wkraczającem przez Alpy wojskiem Hannibala, a w r. 70 przed Nar. Chrystusa do szczętu przez żołnierzy Wespazyana spalone, mimo, iż je tenże odbudować kazał, dopiero w wiekach średnich do większego doszło znaczenia. Tu w r. 1702 wzięty został przez ks. Eugeniusza do niewoli szałek de Villeroi.

Wybitne stanowisko zajmuje Cremona w dziejach malarstwa, którego epoka rozkwitu przypada na w. XVI. Najświetniejszymi jego przedstawicielami byli: Bonifacio Bembo i młodszy jego brat Gianfrancesco ; następnie pozostający pod wpływem Mantegny Boccaccio Boccaccino i jego godny rywal Alto-bello Melone; dalej ród malarski Campich, którego członkowie zaopatrzyli prawie wszystkie kościoły Cremony w cenne dzieła swojego pędzla. Pominąć też nie należy Bernardina Gatti i jego siostrzeńca Gervasio, oraz uczenicy Bernardina Campi, sławnej portrecistki Sofomsby Anguisciola, pochodzącej z arystokratycznej rodziny. Tutaj rozwinęli również swą artystyczną działalność tak Bomanino, jak Pordenone. Światową jednak sławę zdobyło to miasto dzięki skrzypcom, wyrabianym w sposób prawdziwie artystyczny przez rodziny: Amatich, Stradivarich i Guarnerich.

Wypada nam wreszcie rozpocząć wędrówkę po Cremonie, aby poznać zewnętrzny jej wygląd. Skoro wkroczymy do miasta przez Porta Milano, dojdziemy wkrótce do kościoła św. Łukasza, gotyckiej budowli, z bogato zdobną archiwoltą i portalem ze słupami, wspartymi na lwach (str. 141). Do lewego boku świątyni przybudowano w stylu wczesnego odrodzenia Oratorio di Christo Bisorto w kształcie ośmiokąta. Na Via Palestro wpada oko pałac Stanga, wspaniały gmach z epoki wczesnego renesansu, którego front od strony podwórza opatrzony jest w pięć krągłych łuków, wspartych na słupach i w piękną attykę. Obok pokrytego niezliczonemi figurami muru (parapet), uzupełniają artystyczne ozdoby tego pałacu karyatydy, podpierające szczytowe gzemsy (str. 141).

Wśród pomnikowych gmachów, otaczających Piazza del Comune, wymienić w pierwszym rzędzie należy wzniesioną w stronie wschodniej katedrę, założoną jeszcze w VII. stuleciu, a na nowo odbudowaną w r. 1107, w stylu romańsko-gotyckim, przez Adama Ognibene i Tib. Ossolaro. Poświęcono ją dopiero 1190. (str. 141). Przedsionek gotycki wspiera się na dwóch lwach z weroneńskiego marmuru ; ponad niemi umieszczono posągi Madonny, oraz śś. Omobuono i Imerio. Po obu stronach loggii ciągną się trzypiętrowe galerye, o dziewięciu słupach każda. W niszach, znajdujących się powyżej wielkiej ro-zetty stoją cztery statuy. Dwie małe, krągłe, w schody zaopatrzone wieże, wieńczą rogi fasady. Poprzeczne trzynawowe ramię przecina odznaczające się bogactwem słupów, również trzynawowe wnętrze. Między łukami środkowej nawy, ostrołu-kowem sklepieniem i oknami, znajduje się Triforium. Poważna ta świątynia jest zarazem Pinakoteką wielu powyżej wymienionych malarzy, wraz z Bomaninem i Pordenonem ; szczególniej freski dwóch ostatnich mistrzów, odznaczające się bogactwem barw i naturalizmem, nadają temu rozległemu, ciemnemu kościołowi właściwe piętno. W skarbcu kościelnym, który posiada wiele cennych przedmiotów, zasługuje przedewszystkiem na widzenie srebrny krzyż z 1478 r. (str. 142). U lewego skrzydła katedry, połączona z nią za pośrednictwem loggii, wznosi się Torazzo (120 m.), potężna, najwyższa we Włoszech wieża, na której szczyt wiedzie 498 stopni. Bardziej w południowo-zachodniej stronie spostrzegamy Baptisterium, ośmiokątną, romańską ceglaną budowlę z r. 1167, mającą w przecięciu 19 m W jej wnętrzu znajdują się bogato członkowane arkady, oraz dwie małe, wielce charakterystyczne loggie ; ścianę zewnętrzną budynku zdobi piękna galerya (str. 141).

Naprzeciwko katedry, przy placu Cavoura, stoi gotycki Pałac municypalny (Palazzo Municipale), z otwartem poziemiem, o sześciu ostrołukach. Górne piętro posiada sześć bogatych, zaokrąglonych okien, ponad któremi umieszczono gzemsy i łukowaty fryz. Zwrócony ku Piazza Maggiore front tego gmachu, pochodzi z r. 1206, podczas gdy pozostałe jego części wraz z wieżą powstały w r. 1245 (str. 141). Olbrzymia sala górnego piętra zawiera dzieła dawniejszych i nowszych cremońskich mistrzów. W przedpokoju wpada przedewszystkiem w oko marmurowy, artystycznie w r. 1502 przez Giov. Gasp. Pedo-ni’ego wykonany kominek, z dwoma korynckimi słupami i wizerunkiem gubernatora Medyolanu, marszałka Giov. Giacoma Trivulzio. Via Meli prowadzi do Domu zastawniczego (Monte di Pietà, str. 142), odznaczającego się wspaniałym dziedzińcem w stylu wczesnego odrodzenia. Pilastry i małe słupy fasady od strony podwórza, zdobnej w prześliczny fryz z płaskorzeźbami i ornamentacyą z terraccoty, wykonane są z marmuru.

U północno-wschodniej granicy miasta znajduje się najstarszy kościół Cremony, IS. Michele, (str. 142), którego bardzo pięknie prezentującą się gotycką fasadę odrestaurowano w r. 1880. Na zakończenie wspomnieć jeszcze wypada o Pałacu sprawiedliwości (str. 141).

Najbliższym celem naszej podróży jest założona nad rzeką tego samego nazwiska — Parma, która mimo swego starożytnego pochodzenia, posiada zupełnie nowożytne budowle. W r. 183 przed Nar. Chrystusa tworzyła ona rzymską kolonię pod nazwą Julia Augusta Parma ; w średnich wiekach była siedzibą Gwelfów. Przetrwawszy w r. 1247 oblężenie cesarza Fryderyka II., staje się Parma następnie, głównie za panowania rodzin Visconti, Sforza i Terzi, widownią krwawych walk domowych. W r. 1545 było miasto siedzibą książąt domu Farnese, z kolei przeszło pod panowanie Hiszpanii, a w r. 1815 podniosła je Marya Ludwika, była cesarzowa francuska, do godności stolicy księstwa Parmy. Po wypadkach wojennych 1859 r. znosi Wiktor Emanuel księstwo Parmy i wciela je do królestwa włoskiego.

Długi czas żył tutaj i tworzył jeden z najsławniejszych włoskich malarzy z epoki rozkwitu i mistrz światłocienia, Antonio Allegri, zwany Correggio (ur. 1494 r. w Correggio, zm. tamże w r. 1554), którego niezliczone, pierwszorzędne malowidła spotyka się w Parmie na każdym kroku. Miasto, przecięte rzeką Parmą, dopływem Padu, posiada wspaniałe arcydzieła sztuki, jest stolicą biskupią i liczy obok starego uniwersytetu, przeszło 60 kościołów. Ulice są przeważnie szerokie i proste; domy pięknie budowane z cegły, wyprawione gipsem, wyglądają nader okazale. Aczkolwiek Parma pod względem ogólnego rozwoju Piacenzy dorównać nie może, jest ona jednak dla każdego zajmującą i nie wywiera bynajmniej wrażenia małej starożytnej mieściny. Trzy ładne mosty przerzucono przez rzekę, która płynie środkiem miasta. Główna arterya ruchu, dawna

Via Aemilia (obecnie Strada Massimo d’Azeglio i Corso Vittorio Emanuele) ciągnie się z zachodu na wschód, przez Piazza grande. Stąd to rozpoczynamy naszą wędrówkę po mieście i zdążamy przez Via Cavour do sięgającej 1106 r. lombardzko-romańskiej katedry, najstarszego kościoła Parmy, którego fa sada posiada trzy galerye ze słupami, z których dwie biegną w kierunku poziomym, podczas gdy najwyższa mknie ku szczytowi (str. 142 i 145). Trzy na lwach wsparte portale prowadzą do trzynawowego, w formie łacińskiego krzyża zbudowanego, przestronnego wnętrza. Szerokie, o 16 stopniach schody, łączą główny kadłub kościoła, podzielony przez filary na siedm prostokątów, z chórem i nawą poprzeczną. Ponad nawą środkową i absydą, wznosi się potężna ośmiokątna kopuła, z której spoglądają na nas sławne na cały świat freski Correggia : „Wniebowzięcie N. P. Maryi i powitanie Jej przez wszystkich świętych“. Wykonane w latach 1526—1530, budziły one niegdyś, dzięki artystycznemu stopniowaniu świateł i cieni, wyjątkowy podziw; z biegh m czasu ucierpiały bardzo skutkiem wilgoci. W niewielkiej odległości od bocznej ściany, wznosi się po prawej stronie fasady dzwonica.

W południowo-zachodniej stronie katedry spostrzegamy Baptisterium, w kształcie nieregularnego ośmiokąta, pięciopiętrowy budynek, pokryty cały wenerońskim marmurem. Posiada on cechy przejściowego lombardzko-romańskiego stylu i otoczony jest czterma galeryami, wspartemi na słupach, z prostymi architrawami, ponad któremi umieszczono jeszcze jedną ślepą loggię z 52 ostrołukami (str. 142). Płaski dach wieńczy sześć sześciokątnych marmurowych wieżyczek obok małej dzwońicy. Przez trzy przepyszne portale, ozdobione rzeźbami dłuta Benedetta Antelami’ego, wchodzi się do wnętrza szesna-stokątnego, pokrytego kopułą z dwiema galeryami. W środku stoi wielki, ośmiokątny, marmurowy blok, który zastępuje chrzcielnicę. Między artystycznymi szczegółami na uwagę zasługują umieszczone w kopule kolosalne postacie apostołów, oraz freski przedstawiające symbole ewangielistów. Z kolei zwracamy nasze kroki do położonego za katedrą kościoła św. Jana Ewangielisty, pięknego renesansowego budynku, wzniesionego w r. 1510 przez Zaccagni’ego da Torrechiara. Wnętrze posiada krzyżowe sklepienie, wsparte na filarach, trzy nawy z sześciu łukami i dwa rzędy kaplic. Poprzeczną nawę pokrywa kopuła z okrągłemi oknami i podwójnym gzemsem. Wśród znajdujących się tu arcydzieł Correggia wymienić przedewszystkiem musimy freski, umieszczone w nader ciemnej kopule, pełne ciepła i światła, przedstawiające „Wniebowstąpienie Chrystusa jako widzenie św. Jana“. W lunecie sklepienia drzwi, wiodących do klasztornego krużganku, wpada nam w oko w szlachetnym trzymany tonie jeszcze jeden fresk Correggia : „św. Jan piszący Apokalipsę“ (str. 145). Bardzo piękne rzeźby znajdujemy w klasztornym dziedzińcu.

Obecnie docieramy na Piazza della Steccata, na którym widnieją zdała kopuły najpiękniejszej renesansowej świątyni Parmy, kościoła Madonny della Steccata, rozpoczętego w r. 1521 przez Giov. Franc. Zaccagni’ego na wzór św. Piotra w Rzymie. Wnętrze ma kształt greckiego krzyża, a każde z czterech ramion kończą absydy, między któremi wznoszą się małe, kopułami przykryte kaplice. Środek gmachu wieńczy wysoka, krągła, otoczona wspartą na słupach galeryą kopuła, którą Bern Gatti ozdobił prześlicznymi freskami. Pod kościołem znajdują się groby książęcego domu Farnese (str. 145).

Minąwszy Palazzo Ducale — dzisiejszy Pałac prefektury — dostajemy się do Palazzo della Pilotta, olbrzymiego kompleksu gmachów, rozpoczętych w r. 1597 przez książąt Farnese, który kryje w swych murach Bibliotekę, Muzeum starożytności i Galeryę obrazów (Pinakoteka) Akademii sztuk pięknych (str. 145).

i₅S

Najbliższym naszym celem jest bardziej na północ rzucona, założona przez Etrusków, starożytna Mantua, obecnie jedna z najpotężniejszych twierdz europejskich Wznosi się ona na lagunach, utworzonych przez rzekę Mincio i oblanych trzema jeziorami (Lago superiore, Lago di Mezzo i Lago inferiore). W starożytności zwana rodzi nnem miastem sławnego poety Wirgiliusza (ur. 70 r. przed nar. Chr. w Andes), nabrała Mantua większego znaczenia dopiero w wiekach średnich. Pod panowaniem domu Gonzagów była ona w XIV. wieku środowiskiem wiedzy i sztuki ; za rządów Ludwika II. tworzył tu Andreo Mantegna, głowa padewskiej malarskiej szkoły. Fryderyk, pierwszy mantuański książę, zdołał ściągnąć na swój dwór sławnego malarza i budowniczego, Juliusza Romano (Pippi), ucznia Raffaela, którego dzieła w znacznej części dobrze do dzisiaj zachowane, spotykamy tu często.

Po wypędzeniu ostatniego z Gonzagów, ks. Ferdynanda X., powraca Mantua po burzliwych dniach w r. 1814 do Austryi,

Na Contrada Cavour wpada nam w oko wysoka wieża (Torre della Gabbia), zbudowana w r. 1302 dla pałacu Buonacolsi (str. 149).

Mijamy malowniczo położony Castello di Corte i dostajemy się do kościoła św. Barbary (str. 148), wzniesionego w r. 1565 przez Bertani’ego, ucznia Romana ; w zakrystyi pokazują tutaj srebrną miednicę z wizerunkiem św. Barbary, rzekomo dzieło sławnego złotnika, Benvenuta Cellini.

noc

Ostatnia wielkie ma znaczenie ze względu na umieszczone w niej arcydzieła Correggia i jego uczniów. W sali VI (Grande Aula) widzimy w jednej z nisz ściennych Canowy „Concordię“, posąg marmurowy, któremu rzeźbiarz nadał rysy twarzy żony Napoleona I, Maryi Ludwiki (1815—1847), księżniczki Parmy (str. 142). Z sali II. z dwoma bazaltowemi statuami „Herkulesa“ i „Bachusa“, prowadzą drzwi do sal, w których wystawiono na widok publiczny wiecznotrwałe dzieła nieśmiertelnego mistrza Correggia. W sali IX. (Tribuna) stoimy długi czas w niemym podziwie przed „Madonną della Scodella“, wspaniałym obrazem, przedstawiającym wypoczynek podczas ucieczki do Egiptu, który pierwotnie był namalowany dla kościoła San Sepolcro. Jest to pogodna, rodzinna sielanka, jaką stworzyć zdołał tylko pędzel Correggia. Madonna ze słodkiem wejrzeniem otoczyła czule lewem ramieniem milutkie Dzieciątko, w prawem zaś ręku trzyma czarę (Scodella , skąd nazwa obrazu), którą czerpie wodę (str. 146). Łagodna dziecina nie patrząc, sięga rączką po daktele, podawane Jej przez św. Józefa.

Zanim opuścimy tę poważną świątynię sztuki, musimy jeszcze oglądnąć jaśniejący w XI. sali, świetnie zachowany wizerunek Madonny (del S. Girolamo). Niegdyś znajdował się on w kościele św.. Antoniego i otrzymał swą nazwę od stojącej na pierwszym planie z lewej strony postaci starca, św Hieronima z lwem (na naszej rycinie niewidoczny). Do dzieciątka Jezus, które wyciąga rączkę do anioła, przerzucającego kartki księgi, tuli się wdzięczna, dziewczęca postać św. Magdaleny, najbardziej wykończona z pomiędzy wszystkich kreacyi Correggia (str.. 147). Oblicze Madonny niezwykłej jest piękności. Przed Pinakoteką stoi Teatr Farnese, drewniany budynek 87 m. długi, 32 m. szeroki i 28 m. wysoki, z widownią, która może pomieścić około 5.000 widzów; wzniesiony on został w latach 1618—1628 przez Giamb. AleotÜ'ego, jednego z uczniów Palladia, z polecenia księcia Raunccio I. Farnese. Amfiteatralnie zbudowany, olbrzymi gmach, otwarty w roku 1628 z okazyi zaślubin Edwarda Farnese z Małgorzatą Austryacką, uważany był przez współczesnych za cud świata. Posiada on czternaście rzędów siedzeń, dwie loggie i balustradę, ozdobioną posągami. Wspaniale urządzona scena odpowiada najnowszym wymaganiom sztuki (str. 145).

Zanim opuścimy to miasto, wstąpić jeszcze musimy do kościoła S. Annunziata (str. 145), pięknej, starożytnej budowli, gdzie wpada nam zaraz w oko po lewej stronie szkłem przykryte, zniszczone resztki fresku Correggia „Annunziata“ (Zwiastowanie, 1520). Poza obrębem Parmy w Fontanellato, wznosi się malownicza i romantyczna cytadela olbrzymich rozmiarów (str. 145), którą każdy chętnie odwiedzi, nim w dalszą puści się drogę.

następnie w r. 1859 do Wenecyi, odstąpionej wraz z nią w r. 1866 Królestwu włoskiemu. Dnia 20 lutego r. 1810 został pa-tryota i bohater Tyrolu, Andrzej Hofer rozstrzelany przez Francuzów na bastyonie Porta Ceresa. Chcąc oglądnąć miasto udajemy się z dworca przez Corso di Porta Pradella (Corso Vitt. Emanuele) na Piazza dell’Erbe, przy którym wznosi się kościół św. Andrzeja, największa i najpiękniejsza z mantuań-skich świątyń, której budowa w stylu odrodzenia rozpoczętą została w roku 1472 według planów Leona Baptysty Alberti’ego (str. 148). Fasada w kształcie tryumfalnego łuku zakończona jest w górnej części szczytem starożytnej świątyni, zaś gzemsy podpierają kolosalne korynckie pilastry. Po lewej stronie wyrasta wysoka, gotycka, ceglana wieża z r. 1413. Jednonawowe wnętrze, opatrzone w cały rząd kopuł, pokrywa beczkowe sklepienie. Boczna, poprzeczna nawa posiada z każdej strony po dwie kaplice. Wzniesiona ponad skrzyżowaniem naw ko puła, pozostająca w zupełnem przeciwieństwie do stylu całego gmachu, jest dziełem Juvary. W południowem ramieniu krzyża znajduje się grobowiec biskupa Giorgia Andreasi (f 1549), arcydzieło Prospera dementis, ucznia Michała Anioła. Pod sarkofagiem, wspartym na dwóch Sfinksach, rozpościera pelikan swe skrzydła, a po obu stronach urny, pod którą spostrzegamy popiersie zmarłego, siedzą bolejące postacie. Po prawej stronie zauważyć można łabędzia z herbu Mantuy (str. 148). Z lewej strony głównego wejścia, w małej, żelazną kratą oddzielonej kaplicy, znajduje się grobowiec Andrzeja Mantegny (f 1506). ozdobiony bronzowym biustem dłuta Sperandia, ucznia tegoż mistrza.

Teraz dostajemy się na plac Sordello (str. 148 i 149), na którym wznosi się pomnik politycznych męczenników roku 1851 ; stąd w stronie północno-wschodniej spostrzegamy na Piazza S. Pietro Katedrę pod wezwaniem św. Piotra, zbudowaną w roku 982, a odnowioną r. 1543 z polecenia kardynała Gonzagi, przez Jaliusza Romano. Barokkową, marmurową fasadę wykonał budowniczy twierdz, Niccolo Baschiera z Rzymu (str. 148). Wnętrze świątyni jest pięcionawową, na słupach wspartą bazyliką, otoczoną kaplicami, przykrytemi kopułami. Nad środkowym czworobokiem wznosi się kopuła o harmonijnych kształtach.

Naprzeciwko katedry widzimy Królewski zamek (Corte Reale, niegdyś pałac Gonzagów), rozpoczęty w roku 1302 przez Gwidona Buonacolsi, który wykonał część fasady i ostrołu-kową hallę. Później przebudował Juliusz Romano (mistrza tego i jego uczniów wspaniałe freski zdobią wiele sal zamkowych) wnętrze gmachu zupełnie, przez co pałac ten zdobył sobie rozległą sławę (str. 148). Przepyszne sale, wśród których komnata Izabelli d’Este (il Paradiso) z cudownym widokiem na jezioro, na wyjątkowe zasługuje uznanie, są niestety zniszczone w znacznej części. Bardzo piękny i rozległy jest dziedziniec zamkowy, z założonym w środku skromnym ogrodem (str. 148).

Położony w pobliżu Pałac sprawiedliwości (dawniej Palazzo Colloredo), dzieło Giul. Romana, dzięki karyatydom, umieszczonym na pilastrach fasady, wyjątkowe wywiera wrażenie (str. 148).

2 kolei zwracamy się ku południowej części miasta, gdzie przed Porta Pusterla wznosi się również przez G. Romana dookoła wielkiego ogrodu zbudowany, sławny przez swoje freski Pałac Te. Jest to jednopiątrowy, w mezaninę zaopatrzony gmach z surowego kamienia, w stylu doryckim, mierzący w kwadrat 65 m. (str. 148). Szczególniej korzystnie przedstawia się front, zwrócony do ogrodu, dzięki otwartej loggii, ozdobionej parami ustawionymi słupami (str. 149). Komnaty, wśród których najznamienitszą jest Sala olbrzymów, przystrojone są zbytkownie w przepyszne freski G. Romana i jego uczniów. Obszerny przedsionek, ze stiukowemi płaskorzeźbami Prima ticca, posiada wielkie malowidło na suficie, na którem wóz słońca i księżyca symbolizuje kończący się dzień i zapadającą (str. 149). Niejeden jeszcze budynek, niejedno arcydzieło sztuki zasługiwałoby tu na wzmiankę, jak np. niedaleko muru miejskiego wzniesiony, stylowy kościół św. Franciszka (str. 149). Nasz pobyt jednak w tern miłem mieście dobiega końca, i dążyć pragniemy dalej po nowe wrażenia.

Droga nasza mknie teraz w kierunku południowo-wschodnim, do byłej stolicy Ferrary. Epoka rozkwitu tego miasta przypada na czas rządów rozmiłowanego w sztukach pięknych i przepychu rodu d’Este, który umiał przywiązać do swego dworu niezliczonych sławnych artystów i poetów, a w ich rzędzie Ariosta i Tassa. Najznamienitszymi malarzami, którzy obrali Ferrarę za widownię swej artystycznej działalności, byli : Cosimo Tura (Cosmè), uczeń Mantegny) ; Francesco del Cossa i Lorenzo Costa, który dopiero później we współce z Francią, jako głowa bolońskiej szkoły do większego doszedł znaczenia. Na zakończenie wymienić jeszcze należy ucznia Costy, Dossa Dossi (Giovanni Niccolö di Lutero), cieszącego się wielkiem uznaniem na dworze d’esteńskim za panowania Alfonsa I., i zarazem przyjaciela Ariosta, a wreszcie jego rywala, Benvenuta Tisi da Garofalo.

Ferrara, Forum Alieni w starożytności, leży wśród urodzajnej, ale nader niezdrowej, bagnistej równiny. Ulice i place w znacznej części opustoszałe, i tylko ku ruinie chylące się pałace są świadkami byłej świetności miasta, które prowadziło niegdyś rozległy handel.

Wędrówkę po Ferrarze rozpoczynamy od kościoła S. Benedetto przy Corso Porta Po, ciekawego renesansowego gmachu z cegły, z którego dzwonnicy otwiera się rozległy widok na miasto, przykuwając przez długą chwilę oko zachwyconego widza (str. 149). Następnie skręcamy na Via Ariosto, gdzie się znajduje dwupiętrowy ceglany dom Ariosta, w którym zmarł w r. 1533 uwielbiany pieśniarz. Budynek, którego wnętrze zawiera dobrze zachowaną pracownię sławnego poety, został w roku 1811 zakupiony przez miasto (str. 151). Na Corso Vittorio Emanuele uwagę zwraca Pałac dyamento wy, okazały, renesansowy gmach, z rozległym dziedzińcem i z prześliczną, marmurową loggią na rogu ulicy, zbudowany w roku 1493 dla Zygmunta d’Este, a zawdzięczający nazwę swoją marmurowym inkrustacyom strony zewnętrznej, rzniętym na wzór dyamentów (str. 151). W murach swych kryje on zbiór obrazów (Pina-koteka) Ateneo Civico, z arcydziełami Garafala i Dossi'ego.

Przez Corso Porto Mare docieramy na Piazza Ariosto z pomnikiem poety na wysokim, korynckim słupie, wzniesionym w r. 1833 przez Ferraryjczyka Vidomi’ego (str. 151,). Stąd prowadzi Via Palestro na Corso Giovecca, przy którem leży zbudowane w roku 1508 Casino dei Negozianti, niegdyś pałac Roverelia, wywierające nader miłe wrażenie dzięki ładnej, ceglanej ornamentacyi fasady z epoki wczesnego renesansu. Poznać je można po dużym ganku, umieszczonym ponad marmurowym portalem (str. 149).

napoty-

Na pobliskim Piazza della Cattedrale spostrzegamy katedrą ś>v. Jerzego (str. 150), ufundowaną przez margrabiego Wilhelma Adelardo, a wzniesioną w roku 1135 przez budowniczego katedr Mikołaja z Ficarolo. Okazały front tej świątyni, noszący cechy trzech rozmaitych epok sztuki architektonicznej, zdumiewa swemi trzypiętrowemi, krągło i ostro-łukowemi galeryami. Cokół głównego wejścia, pokrytego bogato płaskorzeźbami i ornamentacyami, zdobi pięć lwów. Na krańcu prawej, podłużnej strony kościoła wznosi się czerwonym i białym marmurem wykładana, czteropiętrowa Campanila, jedna z najwspanialszych renesansowych dzwonnic włoskich XVI. stulecia. Wnętrze, wyzłacane i wymalowane na szaro (grisaille), dzieło barokkowe, przebudowane w roku 1637 przez MazzarellTego, posiada trzy nawy podłużne, przecięte dwiema poprzecznemi. Obszerne, pięknie rzeźbione stalle w chórze, wykonane były w latach 1498—1525 Umieszczone w prawej, poprzecznej nawie naturalnej wielkości posągi bronzowe Chrystusa na krzyżu, N. P. Maryi, oraz świętych : Jana, Jerzego i Maurelego, wyszły z pracowni dwu Florentczyków, Mikołaja i Jana Baroncelli’ch. Ponadto spotykamy tu wiele dobrych malowideł szkoły Ferra-ryjskiej.

Prawie w samem centrum miasta leży malowniczy zamek (Castello), niegdyś siedziba książęca domu d’Este ; w okazałym tym, przez Nowaryjczyka Bartolima Ploti w r. 1385 projektowanym gotyckim gmachu z surowej cegły, z czterma naro-żnemi wieżami, potężnem blankowaniem, starymi balkonami i zwodzonym mostem, rzuconym przez szeroki, wodą wypełniony rów — mieszczą się obecnie naczelne władze (str. 150). Niektóre sale zdobią freski Dossi'ego i jego uczniów, mocno już jednak przez czas uszkodzone; między niemi sławna Aurora w sali czterech pór roku. W więzieniu, pod wieżą lwów kazał margrabia Mikołaj III. ściąć swą niewierną małżonkę, Parisinę Malatestę i jej uwodziciela, a swego naturalnego syna, Upo, 21 maja 1425 r. Przed zamkiem, na Piazza della Pace, stoi w roku 1875 wykonany marmurowy pomnik wielkiego włoskiego reformatora Savonaroli, urodzonego w Ferrarze w r. 1452 (str. 149).

Najbliższem miastem, do którego docieramy, opuściwszy byłą ojczyznę sztuk pięknych, jest Modena. Starożytna Mutina była pierwotnie celtycką osadą, którą Rzymianie zamienili w r. 185 przed nar. Chr. na kolonię. Miasto, mające kształt pięciokąta, przeciętego przez Via Aemilia na dwie prawie równe części, leży ze swemi zadrzewionemu promenadami wśród żyznej równiny między rzekami Secchia i Panaro. Już w starożytności słynęła Modena ze swych doskonałych win, owczej wełny i miejscowego wyrobu glinianych naczyń. Z moralnego upadku za czasów św. Ambrożego , który miasto to przyrównywał do trupa, podniosło się ono dopiero w wiekach średnich.

Podniesiona w r. 1452 do znaczenia księstwa, zostaje Modena, po ucieczce ostatniego księcia, Franciszka V. (1859) przyłączona do Włoch. Najgłówniejszym jej gmachem jest przy Piazza grande położona, w r. 1099 z polecenia margrabiny Matyldy de Lanfranco w romańskim stylu rozpoczęta Katedra, z trzema portalami w głównej fasadzie, z których środkowy posiada dwupiętrowy lombardzki, na lwach wsparty przedsionek, z umieszczoną ponad nim wielką rozettą. Każde trzy łuki obiegającej dokoła świątyni galeryi, ujęte są w arkadę, spoczywającą na wysokich słupach. Zakończenie tej ciekawej, starożytnej budowli stanowią trzy trybuny, obok których wznosi się znana na cały świat, wysoka dzwonnica (la Torre Maggiore), z tak zwaną Ghirlandiną, w której przechowują opiewane przez poetę Aleksandra Tassoni'ego wiadro, zdobyte w r. 1325 przez Modeńczyków na Bolończykach w starciu się pod

Rapallino (str. 151, 152). Wśród rzeźb zewnętrznych w pierwszym rzędzie wymienić należy „Stworzenie świata z historyą pierwszego człowieka aż do Noego“. Niskie, uroczysty nastrój wywołujące wnętrze, jest trzynawową o kwadratowem sklepieniu bazyliką, wspartą na ośmiu filarach i sześciu między nimi umieszczonych słupach. U wejścia do krypty (jednej z największych w całych Włoszech), rozciągającej się pod nawą poprzeczną i trzema trybunami, spostrzegamy cztery lwy, z których dwa środkowe dźwigają przedziwne karyatydy. Wnętrze wspiera się na 36 wysmukłych, w części romańskich, częścią starożytnych słupach (str. 151). Na wschodnim, południowym krańcu miasta znajduje się kościół św Piotra, najstarsza świątynia Modeny, założona około r. 725 przez Lintpranda. Ładna fasada z epoki wczesnego odrodzenia, posiada trzy okrągłe okna, wysokie pilastry i gzemsy, ozdobione konikami morskimi i geniuszami (st. 152). Pięcionawowe wnętrze, pokryte beczkowem sklepieniem, zawiera grobowiec sławnego mistrza, Antoniego Begarelli, którego wzruszające dzieło, wykonane w terrakocie : „Opłakiwanie zmarłego Chrystusa“ kamy tu również.

Ująwszy kij wędrowny do ręki, kierujemy nasze kroki ku południowi, gdzie wita nas zdała

Założona przez Etrusków, zwała się pierwotnie Felsiną, później zdobyta przez Gotów, otrzymała nazwę Bononii. W r. 190 przed nar. Chr. stało się miasto nader ważną kolonią rzymską. Papież Juliusz II. wcielił w r. 1506 Bolognę do państwa kościelnego, z którem — pominąwszy dłuższą przerwę — stanowiła ona jedną całość aż do ustąpienia Austryaków (1859), poczem Wiktor Emanuel przyłączył ją w r. 1860 do królestwa włoskiego.

W dziejach malarstwa bonońskiego zajmuje wśród starszych mistrzów pierwsze miejsce Francesco Francia. Za czasów Lodovica Caracci powstaje tu z końcem XVI. stulecia szkoła malarska, prowadzona w dalszym ciągu przez bratanków wspomnianego mistrza: Agostina i Annibala Caracci'cli’, przyłączył się do nich jeden z najzdolniejszych ich uczniów Guido Reni, później zaś Domenichino (Zampieri) i Francesco Albani.

Bologna — jedno z najstarszych i najznaczniejszych miast włoskich — położona w pośród żyznej równiny u stóp Apeninów, między rzekami Reno, Aposa i Savena, jest siedzibą arcybiskupią i posiada jeden z najsławniejszych i najstarszych uniwersytetów w całym świecie. Posiada ona szerokie i proste ulice z wysokiemi łukowemi, kolumnadami, oraz liczne, doby wczesnego renesansu sięgające pałace i wiele kościołów.

Na malowniczym, otoczonym dokoła starożytnemi budowlami, placu Wiktora Emanuela, stanowiącym punkt środkowy miasta, wznosi się przez Tomasza Laureti projektowana fontanna Neptuna z 3 m. wysokim posągiem bożka — dłuta Giovanni’ego da Bologna — z syrenami i delfinami (str. 156).

Zachodnią stronę tego placu zajmuje Ratusz (Palazzo Comu-nale), przed którego głównem wejściem, projektowanem przez Ga-leazza Alessi, spostrzegamy siedzącą, spiżową postać Grzegorza XIII, reformatora kalendarza, dzieło rzeźbiarzy Mengati’ego i Censo-ri’ego. Wyzłacaną Madonnę, płaskorzeźbę z terrakotty, umieszczoną na zewnętrznej ścianie gmachu, wykonał w r. 1478 Niccolo dell’ Area. U lewej strony Ratusza znajduje się wzniesiona w roku 1444 wieża zegarowa. Przez pierwsze podwórze dostajemy się do wzniesionych według planu Bramanla, a dla jeźdźców przeznaczonych, olbrzymich schodów, przeprowadzonych przez dwa piętra (str. 152).

Położony naprzeciwko Palazzo del Podesta, z wielką, w r. 1264 wykończoną wieżą, składa się w dolnej swej części z okrągłych łuków i pilastrów z korynckimi półsłupami, w górnej z okrągłołukowych, pomiędzy korynckimi pilastrami rozmieszczonych okien, nad któremi znajdują się znowu małe koliste okienka. Parter tworzy ze wszystkich stron otwartą, ostrołukową hallę (str. 153). W pałacu tym więziono całych lat 22 dzielnego króla Enzio, naturalnego syna cesarza Fryderyka II.

U południowej strony placu wzrok nasz pada na bazylikę św. Petroniusza, największy kościół w mieście, pierwowzór włoskiego gotyku w najwyższym tegoż rozkwicie (rozpoczęty 1388 roku przez Antoniego Vincenzi). Niewykończona niestety fasada, posiada z obu stron głównego wejścia pilastry, pokryte przepysznemi rzeźbami Giac. della Quercii, ponad nimi zaś w łukowem polu siedzącą postać Madonny z świętymi Petro-niuszem i Ambrożym po obu jej stronach. Dalszą budowę wstrzymano w r. 1659, tak , że wykończoną została tylko przednia część nawy podłużnej kościoła (str. 154 i 155). Bogate w artystyczne dzieła wnętrze (olbrzymia nawa środkowa z dwiema bocznemi, wsparta na dwunastu słupach) posiada ostrołukowe sklepienie, oraz małe, okrągłe okna.

Przy Via Manzoni leży kościółek Madonna di Galliera, z wdzięczną terrakottową fasadą z epoki wczesnego odrodzenia (str. 152). Naprzeciwko niego znajduje się w tymże stylu zbudowany Pałac Fam, z arkadowem podziemiem, który dzięki zdobiącym niektóre sale fryzom, pokrytym freskami Lodovica Annibale i Agostina Caracci, stanowi cel odwiedzin wszystkich miłośników sztuki (str. 152).

W dalszej wędrówce po mieście dostajemy się, minąwszy plac rybi, do sławnych na cały świat dwu krzywych wież: Asinelli i Garisenda. Około 98 m. wysoką Torre Asinelli (pochylona ku zachodowi 1,23 m.) wzniósł r. 1109 Gherardo degli Asinelli; 447 stopni prowadzi na jej szczyt, skąd widzieć można bliższe pasma górskie, jak również Alpy szwajcarskie i tyrolskie. W kierunku wschodnim sięga wzrok aż po Adryatyk (str. 156). U wieży mniejszej, około 48 m. wysokiej Garisendy (Mozza), tak nazwanej od imienia jej twórców Filipa i Otona de Garisendi, była pochyłość przewidzianą z góry ; największe jej nachylenie ku południowi wynosi 2,37 m.

Na wschód poza temi wieżami widnieje kopułą pokryty kościół św Bartłomieja, z eleganckim (po obu stronach) renesansowym portykiem, wykonanym przez Andrzeja Formigine (str. 152). W trzynawowem wnętrzu, z wspartem na słupach beczkowem sklepieniem, oglądać można kilka dobrych obrazów Caracci’ego i Guido Reni’ego.

W kierunku południowym od Garisendy prowadzi Strada Castiglione do Loggii (Foro) dei Mercanti, wdzięcznego ceglanego budynku z XIV w.,którego dolna, ostrołukową kolumnada służy dla giełdowych operacyi, na górze zaś mieści się lokal handlowego sądu rozjemczego (str. 161).

Stąd udajemy się do kościoła św. Stefana, tworzącego grupę z siedmiu budynków (wzniesiony na miejscu świątyni Irydy), wśród których już w V. stuleciu ukończona kaplica St. Sepol-cro, z obejściem wspartem na kosztownych, starożytnych słupach, ze względu na znajdujące się w niej relikwie św. Petroniusza, najgodniejszą jest uwagi (str. 154).

Na Piazza Rossini stoi w roku 1267 we wczesnym gotyckim stylu rozpoczęty kościół S. Giacomo Maggiore, którego w r. 1472 wykończona romańska dzwonnica, posiada piękną, z 34 arkad utworzoną loggię (str. 154 i 163). Szóstą kaplicę

,„T V ~r < -    -

Ж

A

m

.

«

z-

■

L». i.

?[%*•

:

J i

Fl

V# I

llfB

«

f»A

. m

Jm

SpLj

i

ул

Щ

V

p,

Ш

Щ

Шв

yi

'j

V.

fA

M

f №

S

Ш<К i

i

«

-

,'L

■

рр-'Зри

•WÆW:

’M

;

ill

m

m

h i.:%:

s :

i

ifM

J

■

.•

:

1

J

.i

Ж

' !

/:

f i ’ifM

mi

Щ

su

S

li

SP¹

I ■/*

Л

m

■ . • TP

JS*

ïrÆ

я

■fl

ш

«и

«

!»

A

тттзшшшшШ m

_

и

a

K*

'

fl

1Ш

n:

|V,

►'t^L

M

S

rl

ilii

ü.

-------—

l.f

iîsSS

лететь

f jłj

W'

mprz

■у/

Mir

h**ï

P

i

!Äi

• /

ire

-r.

..

■ ■- -Ш

SNA !

ШI

">■•........

jjSkÀ

I

Ik ^"?Z*

4

t\

i

Tj

1

L .;

«§«

hi

a

•v*

⁷ ■

* v

IL

if

î

ff '

USAI

Г'

д _ -

шЯЯИ

■

i

:

«*•.

*

?

1

i

f ■ '\ ■' ■' '^ри

Ш

>

î

*

m*

K

m

le

■i¹

|î«?î i

ll'PPIW")

11

lis

II

SSS»»

'L H

H

Ш

V

Il

j

.

I

fc ■ !

ш

m

j.l*{B

i

Um

ô

' S i

|m№

^ -

«*№

I

J

.

1

L ;

is

fl

r :.

?sè%ÆB*

ел- •    «

ir» ,m

PR f

i*?Æ Л «I

M *r

А Щ

v ïl

les*]

II

tr

i

]

g|F %3P

>/

;

I

I

MA

•i.

y

WWWWWf

:

ipSpsii?

-f

B

fii

я

я

iàh

fin

"if

¹ I

il

r

i

-1k

Ъ^-;Ч 'X3flP^S

: <•«* Щ

■■ ■" »    Щ

■

«yX:W~... ..4 .

*-• m

si

i

il

-

* ».

d

Ш:

•A

m

|\«\

I si

%

*.WS^c m-i

Г j

«%

■

1

dUń

§ >>; i

- “ЭД

?ï

Âb

P#

SU

■

...

*

4

\ï

!

J

is

Л

jyir j-⁽

.

-

*-i

":

m i

Fot. Alinari, Florencya.

ih| :1

i ,

Pałac Bevilacqua.

Bologna.

Kaplica chóru kościoła S. Martino Maggiorë. Foro dei Mercanti.

Podwórze pałacu Bevilacqua.

COLLEGIO DI SpAGNA.

Kościół Madonna di S. Luca.

i6i

Fot. D. Anderson, Rzym

7

m

-•-^1

■ ; .. - - ;■

7    ** *'

Ж

le • *

_

.* >*, ï

к

-.J

.чШ

ж

J

:

-

ï,

W

м

■N J

]

*

;

I

щ

кЖ

Ш.

SSI

...    i

f

4 „j

-

V

fa

Ei

г

fe»

\ -

Y

? Л

Bologna.

Raffael: Św. Cecylia (Tinakoteka).

аЯ

*

\

,м

? ^

.

■У¹: Я

, -

Ж

Jk

M

Г'

/V - \

"fcs **' *|Й|

S

¹

Ё

W/M

Ш

kt Я

Mm

Ейш

ад, //

-Ж

PËi

tź

y:

/

г

U

y

- n*”

ь

шш

.;

щ

ЩШ s

là \ '

I» J

\

iy

k|

Щ

1

P

i ■

- *

CLsk

t\ä

щ

&

И

м,

•'Lp-''

г

У

Ą

-

р

■н

mm

ii

т;;4

■

: „ Ъ

fei

V

* • .

EV

Ра c-iPa

'Рай

**>

ÉJ

да?

г

I

S

И

₍

a*

JT.

.

К ■

i

я

р *4.

Ł

А

’ !

-i

J j

LÀ

P- /

\iL

€â

JÊTM

⁵

w„ '

.’У

В ' •'ё

■1?

4.

tL.

ч",

ч;Ч

щ

••

:

J»

!рщЦ

m

y

ч

I ï

if

тш

j

Г

“ *

g

P J

,

fc

r ć •

i : ■    «й, •/!

_ f/tkäi-h

. ■■' и

p :.    'ą%

'

4:

<

Ш'- j

y

à :1a

АШ

'Mlii.

■ ч

ы

Ра

"I

I

« ' '5 !

/;■ e-yips*

f

Ri 1

i

P

(ï

. ?

■p ^

il

m

il

■

,

-,    * i

i;

Il

4&

•’

щящ

г-#

Ma

ЯЯ

PU

: ji- !

..

Рма:

«

• i miii?" f

..... ■

шш

(m

Il №>

Щ< :

■*

ii

Wi

......

i# ;:

Ж,ша

мшшш

Si

gj

ky.

■й

V-'

mm

iMHpS

«<*

и

!*tei

fc'Wt;

Mill Щ ***«4 1 Гл"

ним

sa=*ą

—sifiS

"M CM -

\ï

Pałac Malvezzi Campeggi.

IJ]

il

Pałac Caracci.

Portal Collegio di Spagna.

щй

4<f

рШШШй

fi:

S³;    i]

°' iff^T-M¹¹¹¹¹    *

Pt

>>

li

.-л

si

7:1

.: Jf    ■ ■'■

,

\    . Ą~ ■■

ж и • 7Г

11

tïïilM

$£

:l

Bologna.

sa

SÉês

ffeÉI

|i .

gŁ*

Ûtf

Pałac Albergati.

Kościół św. Ducha.

. k/y

•OS

s:

I!

«m

là

»J

il

*ga

pî:

éà

..... \ \

«msaj .; :VA

B li

г.

s*

Г-c *

ip

«&!

Mś.

v.y» ■

m ,

fl

J>

II

«мая

Ff

L-rrwtnr-i :- ■

F*

»i

Ip ' ’mi

-a. -

•Ä

il.

-i

F;.

P

ЙГ*

/i

É$1

'i

i.

М"    f

^,Ж_i

-*-1

1P

%r»Ą

t-

-- ■:

i:

'il 1

h;

tir

:7v .*

% ïM

1®

Ja

,æ ’ ;<• S

ИВ

рч

Fot. Alinari, Florencya.

Pałac Malaguti.

Pałac Malvezzi Medici. Kościół S. Giacomo Maggiore.

...

I : ■,

ПЙ- : Jl

.>,.. . I , N . • - Г Si

frf -Ц

J Ä*

MWM

■Wm

f.,4    * ■*~^‘

;*'*?% ■ f

* 'W:

w-

... i

fcü {

ij

b-

■.УШ»МС

Pü

i'

[Щ;

§J|

L-

*тш

г'

Zf*

&■

cńbW-

*fca *

AK?

dû-

И?*

H

kv

.LiŁ__L:

шгт

ii

Vj

'à

•' 4-»X®v

§к*А к й

gg^d: 'Ш*’

,-Ч

as*

‘ŁM

*и

ШЖ

E," -

...

«Ÿ

Pb

eS

щш

••

>V’

Щ f

Œ|

am

f-

IS

ri

m.

-I

• v*

A' ’/*•

W •

\-,v ^ ■'

\c

Kl;

«L-

“f}/

‘ tUP

ïW-

J:~-;

Jl

1Ж,

fs

?* 4

w. v

rr

*%

i /1

■4irJ

pr*J-

Ш.; Ж.

- ’üïi

< «Ц »4

IJN

Ь;Т

Y<

"T ¥rr-,'/Z У

i;i î * r ifek

I

Щж

ША

JM«' ?

»'STÎT'f

■~^4» :JV,

E. ü

II

I!

^4# f

ЛмеагЗ* £■

Ц 3

_ äBS

tw-* ‘

Wfatamour. Simpamâ (2.

Syf

■>‘s    ••

jL«gf

*s

<*à Ь,5£».    *

.••■' •'!

• Ki

'ïfeSSK*!I

fiel

Fot. Alinari, Florencya.

Ravenna.

Kaplica S. Vitale.

Trybuna w S, Vitale.

Kapitel słupa trybuny w S. Vitale. Loggia w S. Vitale,

Tyły katedry i kościoła Chrztu św. Tylny front S. Vitale.

Kościół św. Jana i Pawła.

щШл

IF

fi

ii!

; I;

II

SSSiS

P?

KHZ?

ÜL,.....

EŚ?S

А,

АС

Hai

sise; —

tf;

"Sr ш

y if

л ;

';Pj

■ i- s

SblVj y

\s%\

ÇLÙ

h£à

Av>P

ак

WŁ

Ж™

«r-fl

ic

'-r -W /

■•-at

% ; s . îj

зншш

—w • ’4

ЖШ

"iP" ¹ »' '!■' '■ V

е1>А7А1, \JS^W”A~ ' ■-■»->» •~-t*’i:_

*44^ - 4T-> ~T PI> .

BPJ2

*;ucvf*

4!

ik j

. ~ТГ£Г"' ;•

4i‘    .

fil

il

^мтшгшт

».

•*9%4

ggg

.-VI

\, ' %. 1

X

Ä«i

¹ - IVAF ■

■    ^..4. n---.'vs*s* ч .

V.

WT7.i

И й i

Ш.

fi

fp.

II

Д-

s-

W&%

A

«i

\r

#a « «.»:    ••

“iP,.

Ärj

If! I t

im

та

■Я T

ш§

:Æ

WKmw

s 'V

'Щ

li

"P

i.

ill

- V-r.

■щ*

-2

г,Шй

ii ?

fi -

:Г... Sp

ÿf&Sj

'r fr 1

«sis

SHI

'vsawitz

"VU

"U ' j

II

dy

1!

.j

Fot. Alinari, Florencya.

Kościół S. Giovanni Evangelista. Mauzoleum Gallu Placydyi (wewnątrz). Mauzoleum Gallu Placydyi (zewnątrz).

Ravenna.

Wnętrze kościoła S. Vitale.

Portal kościoła 8. Giovanni Evangelista.

Wnętrze S. Apollinare Nuovo.

Kościół S. Apollinare Nuovo.

&.Æ

fPPЩяг/?    {^p

32**-?

&ММ|Щ

SR©

■-• ~'Л<^Гй

■M

#■ ï

ШУ : i

ШШк

■ ^ ¹

---

mpg

ШЯВШ

b*»,.

ошэвшопивр

*• Ji

.â

ft:!

[J

îW,

ШШШ

Ai* It

.••ял

Ш

u- t>

*eeB*Ä^ I    4« ~ Æ

i i /

i:

0,

__M. '■

ш m i;

■да !'■

ti

vm

ш.

t.T 4" ?

«dfe# »

L *• JŚLiS -S.

—piÂ~îV-

Н\. ^'Ÿ

NT" -

•. V' 4

: *r

i'

ÓZZŹ

Ш

«Ьч>м|

ii

«як i

;т

Ji! ! «

1Щ

- vit I

-    .«i

v_Ë£

‘ja

fc

t:'\1

11    ■ \ h.', ■ j f

Г' /nv л-Лк-ь r : Ł r ri:,

i-1 \

jnX:

Iff

г.

тШ

N')

ßv.f.

'4®

siËllt

; '■ *1;

■■ P4-y

A3*

m

•. &

"X,

h-rm

mą

-,

.1

mm

:4Й»%

8f*

ife

№1

fe!

à.

•c

-Г4

'•*• ;V-sJS

vJ0»

.m

*W

îv-/

^rr^^oiÀP

aJÊlPI,

Igfc , Д

J * 1

ЩЯ

ШШЩ

• ■>■ ■

«H"

•A

4»

jT

yj.-v

- ■ „ i, -là

*®ï

il

ÎÜ

mm

’•*хаЗР!

ЧЙ

«will's

m.,у

V0\

fv ' :

Г; .

:r IMij

li

B: /V. ".

ffel

/V

:stxx,⁴ :

----- ^...4.

•m

- ■ ГГ

Fot. Alinari, Flokencya.

л* I i

" ,5-lf V/р ■ f - p — ■

Ш i '

ii I - •

IJ

■Üw.'f4 .

' »V    .ГГ“'

,11——

^Ьшвг

*    .. f ““

'. ■>

.§1

s . TW\

_______ -.......—

I

'Sb-

Ravenna.

Ołtarz S. Eleucadio w S. Apollinare in Classe.

Kościół S. Maria in Porto fuori Citta.

Grobowiec Teodoryka Wielkiego.

Kościół S, Apollinare in Classe.

Kaplica Relikwii kościoła S. Apollinare Nuovo.

Pałac Teodoryka Wielkiego.

Т»,

С/ i

’I

ж*.

Ê>

t JT Ж sir u

c ’ ^ W''a il

*J!V .....-A C.

Lp- \ ^

Sfe'ik . ÿs“.

Jr

fl

fi

Щ(П

г-’

"I

-A

'i

; «

î»1a

|v|

• *,

в

Pm

Fi

V’

'I !

•V'

(Ш

SM

жМУ

ffipff i

Ą S>

Ö.S

Щ]

■;

fe

BP

14Ш

Pi

HA

ImË i

aum

P H te u

gigi

ÜV o

[p,

: iii.

ieSSSSSESSJOSÄS I

«■

rrayp

U—

■K

»0

-

5ft

тт~

--------—äS*

ч¥

«Х-a.. дДижи if

jipppL;,

/ «•

i-и

fi ‘*i ÄH

üMk

mm

PIJ

1 i

w «.:.4i

'i

»I

дс

BIS

■ад»

S*A

i-Ü

-h

з«аг

«л

Cii

is*

EU

r~i

[М

Si

ШЩ

mi

'Щ s.

if

- - *ИЫв»«-л

Ж.'?:

* »:

Г- ь . ti«i tii-»M>nr-.a..i<j!*. A

». ШШШ

ГА

11

? ...

$à ~

г, Щ' :

- .

«ажщщЖ .

Sr, Д1ЙВЁ

■:

' '-А А

ай

ШшжЩ

TÏ-

■Т:

г:

'i

Ai i

|ł »V J

.■*

.сидо

-A Ékl

Ж.

Ifi

..i

■ii* I

Il I

sil II

>т

’S

.....*:    - T

т

.. ?<*

Si

уд

ï i* I

L J I кг

из

Fot. Alinari, Fi.orencya.

Ravenna : Las pinu.

Ravenna : Ratusz.

Ravenna : Wnętrze S. Apollinare in Classe.

Rimini : Most Augusta.

Rimini: Katedra.

Miejsce schronienia Garibaldiego w lasku pod Rayenną (1849).

Itill

■sM

ft

:.л j

А/

ta

#7

г    -    -    -• f    - ft"

' --    - •

tatf:    -    :.. ~ ^f_=- *-- _• _---

iHSKÂi

üi

: :    'c 4 -Avl V:L ft Ï 3 чу«.-⁴-

**#•

JT"r5

til

/J

ffi

W’ ■ й -л

-, ----.Ш-^шввшЛ

ÙV^.

.JH?;

7—

? ir j

i"

".

;ft

»:-JK 1 Jmt

3WS8

pi

ft.

Ill

lift»

ft; •

ft

ft

a'

iA

Hi

''

ft,

•;i,h

ж

1

Jfe

ФА

BîLÏÏ.

:(s

i, j

i*]

ilj

II

M-

!

hte

V->

:ЙЙК

Щр,

■ ft‘

"<ft !f:p

96

:

г .ü

вЦ

|7i

ft I

1ш

fHp'

atassErîT

Êü

■j

II

ft ft -ftT

ркг+'Ъ

Kor. Al.INARI, Fi.orkncya.

-ii, 'I й

&MP8

‘S.

fil

.ft

5ftf

Ш

I ев"

щш.

\%

IśU^ł

ft!

LiMiJ

:ft>

h.

№i

S-'

ÏÊ>

ft-

^    -“-a«

гШм1

IS

;ü

■    s«

■

ft ' llPl

x\

F. ‘

pf

У.

Bü?

ШФ

1 Ili

/ К

l*F*

ft

- •,

**$*^ты o’b%é~- •&*'

|®У

iS*

Wm ■

у/

■u *

OViOt

Ül

ftSÎ'

i-f'i

■*;

Л«

ШЖ

[%

FïtSB»

ШИ

•T

-.red*

rł

JJAu.

t il

,b

PO

.1:

.A

приври 'Щр'- '

Aren j amour. Sim harfa    -

■.

~*М - '

For. Brogi, Florencya.

' -* W ’

«i il f

^    / /1

ft

•I

"ft:

■ip

'^ЭДЙ!

• fi ^

j .'Mm. JW»,

«Wfv ifr.'Vfc'

ft

.....;ć

I ■ •*» ¥L

RP

ГШ

[CI

Æggg*

_ ?

pœatS"

i-4ir

(* ]

«J    V 4

Î5.

11 I

^.L

Rimini : Wnętrze katedry.

Ancona: Studnia z końmi.

Ancona : Portal kościoła św. Augustyna.

Rimini : Łuk Augusta. Ancona : Panorama miasta.

Ifîf

J - ■. Ł - -, ■ Л N

Г

AiïSr ■- 'èSSlà

«I

&-ffS

Ж

$

!Wfi

à, ;

Ту

и/

4

-,

Jr

ЖжШ »

-Il

rv

Гггу5РЩ

J Гг”

№:■

tv

a^ILP

«у,

А-у

*•-

•:

P i

(&%•? ■

Vi

ssü

|*|

JBi

I

|р.;.к

CISC

UC- •. ^

fc- ;

I f.....

L büüÀ

с, , . *ГЛ? • . Ж

ä.

•śuib

! . j . . r.

i.

I»

i'

fil

fli'-lîL, NilSL

%гГ

ЕэшШШв

а/

’ses

I !1

тц r

A.1    >

eg

wiki

WĘSĘSĘsmtiil^^

fejîA

4;A.,pJ

г/^<ав

ГУ

M

il

«г

Ж,

f³

Г Г’

— V:

mm

«ч

ri

тш

9>% Г#!

•у'

•5

11®

•i,:

[W

1

-чг- i .

С- fbr

—«

шти

щ- , ж ' i

SFTf

ЙЖйЬгЧй

if

IA

ü£m

1У|

?v%

'мРтт

-mm

Jfc

.1 •

1Й

„* *

тг

ЖА» ...ТУ

bä

~4Lä4I

Tg!

U!

WW£(

-.4

ïy

la!

Щ-P'i

Шш

LJtó

[f

ET

'/vî

й;

Wife. j

ЯйИРг¹^

iyf -1 ■ -—- -ай§~

Ьт

Mt

4/’-

"*

'»

14

EX

II

Fot. Ai.inari, Florencya.

■ркп$№

&FW* ^-^лрайяг

'T'    ■ щл %Ä*1

йШшЬг

\7Тщ^т'т

łr\v.

«.ri-г

**•*4 .'.г* ■ , ,*

TT- -• j, sæzm

,. „J*

а:

ïï*.—ь.    i 9 %''чК9

— - ,А

'v?    \ «i^WAJjFtłTŁlj

'йШ

ï f * “О I

~:2:

та

i; *F» ; i

1ft

[ il

iïl

к «    • I r<*

A Jj; Mi jJuTiTeŁi I

Fot. Brogi, Florencya.

Portal Kościoła św. Franciszka.

Ancona.

Katedra. Brama Pia. Kościół N. P. Maryi.

Loggia bËi MercaNtI.

Łuk Trajana.

* V

I

■ flL.A.

¹ / ^

i .

щ-

7 ;

« « ł < * * -ЧЯ!Щл Г^Ш    ' —î- '

■ 4C

■ > i ».ł

„

■I

?

К ¥ÄA

7?

jM

.«ii

ИИ

,

m

1

'Ć; Г!' P

- fi I A

# I I    » .

s

-•

-- « >,

lij

V

i ł

ł

i

l₄

W

Bi

1Ш;

► mm -M

K#;a» 4f

IST»*«!

e«

«*» Я1

Ж

i

ms-

-j

»I

T

1

SS

Ш .

я

.ff

I

Га

В

n

Uj

it

ж

Cil

ш 4i

j\

'•i 71

■

j

t

1

K

*» w W? я

i • i

I ^

■i Им

~ ^ иДяД

as

u

i

£№!

ft

»Ti

Я

|i|gf

Kl . . .A .. .

Hi ' Jà '

'V

'.*•

m

■>Tgt

mm-

i

t "

£    {Ж > I

R* W à

114

»

Я

*i

-”i

L

i

Ł.

i

Î

m

! ,

i

; <

I

i

m

. :■'

. i.i

.

i'

m

#s

■ > ' Ш

I

'

r J

iM

YÆl

m

-ff

г

»!

m

ii

\кш

i

i

7-5

.. I ' ‘

П

F

J

i

11 r

y

I

WSI

N*.

j

I**-*-

■тЦК

г**»! n if]

l

#

Г:

v*~

i ■

!i

i

Ł7 ^

■:*

• Й

■

»

щ-

-v

if

W

.V

*

4

fmvvVvfv w?

Ш5/1

! ira

Я

sr

m

1'

• 'i

а

а

ь

m^

\

. 'W

-SS,

*иП

>•

.

ж

ff

il

i

! y

•>г.

Pi!

-iitfji

: . :■ .;• :

t

^ ?

gj§

♦ * IL&ail

.

*Su.‘ ■ 11

-• /

Ы>-

F

SwjjjjgL

ы

к г

I ]

■ m * :iC*

i

.JPf t!?*

..

^Гл’*

:*г**«Ц

M

Sä

"yNjgi

I*

■*“

I

• *г .

Bite

.

g#

ÿVN

PL

,

rlLç

J-À:A

;

i

j

•’

i:;

s •

’fi Щ -i

Fot. Brogî, FlorbncVA.

Loreto: Panorama miasta. Loreto: Pałac Apostolski. Loreto : Studnia na placu Madonny.

Loreto: Św. Dom w kościele S. Casa. Loreto : Wnętrze kościoła S. Casa.

Assyż: Widok ogólny kościoła św. Franciszka. Loreto : Kościół S. Casa.

Assyż: Mały dziedziniec górnego kościoła.

■;

;X

s*.

it*

за¹

fi

«a

*4

......

•»

u'

чжл

ff,

fl

V:

4Ä

"A

4L

►U

asm

88

5A^.=_

F >7 •“î^T—

4«

ЁШ

^..»1

Ë9

v;¹

èf

A.

ft

îAn

ъш

ri

mm

b, -:b

Ikî

t--

Ï3

Яг

si

SVSi

нш:

какая

HH

ars

sa

1Г*

liii-rAà

!..

Ô553f    ”r:

-ntL

*»?SS -'-.-ft;

Т«ВЗ|

IV Xn

^*4

ifi

ii

:§

•i

/i

SÜl

*£Ш&В85к

.V

■•i

TT

w.

SKi

3i-

•F

‘Ж > ••

PP¹ -

* K\

k'4

i L Si

•fl

'ïy- . V--

Y • ⁵;ć-

^ШёШШЁЯшшЁ

.....

Wł

-■■ *->,.!• Гг..

^ -• * ⁴ .Ł- «S-nt

■=%г-7Г»*

-^4,-

■я

яИ

. I

O f rix;

•aa»*

ii

■ i.

.♦ • -у л o-T

SWBfiPeflfjb.

Läx.T5e» .

SL..,!

i*

LA

««

HÄ

/fl

Р.

-"'T

ag

Al

₁₄ А AA:

»K

ri

fc

? S3

wen

:72

Si

¥%

if I

¹ и ;    г-44

r.

W)

■J

M Ifi

ni

Щ¹

-,

i <«

r//

с~~

Г! «

fl II 1

ЙВ£/

ygl

i.

ttrrrWffi'

~ 't

Ir* Ш

иЫ s4

/—:*1Г

ЧА-

as

bML*

fc. |W

Ą.

’f

W

"mr

4fTj

•af-isS?. . (émÜI

! \\

i£biiä

f' Jib-

Я*«: S&Ü^Si

/*

Fot. Alinari, Florencya.

Assy/..

Kościół św. Franciszka.

Krużganek i główny ołtarz dolnego kościoła.

Tylny front kościoła św. Franciszka.

Wnętrze górnego kościoła. Wnętrze dolnego kościoła.

г* ••'*

I * '

ipss

,-Afj

rfÉÉE:⁴

-

î

' !

4L

к

I*;

Л

«

t ’

ó

щ I И

|?Ä

"Г

:

1у

А

'F

же

‘B>-4

iS

U

Л

в

IV

1;’ш

Я

■

Æ

Æ

А

■;

F

-F

.

V,4^

■.    ' ■ ": Fl

:

-    4

G

-

-

.

*{ 5

m

Ш ' к I

№ FAP

Ml ^ ■

- ■' 1

:. 7» C

'л

z>:

v,‘

r.

ó:

Г1

к <

I i

I

! j

* ■•"* ' • •

* i

к «aFT. milite* r&i.. idr?

F я

■\

î' 1

ï\3

«

»

!

a

ifill

ч

^v\

m

r

■

мшит

* ■ * ЛЙ

r    Ш

i \ à

Y ч

11“

à Ш

:■ ,

>

łj

, u ; f. A i 1 4

'-

Id "i ‘

«

'À

Kh

щ

m

if

:

№ł<

& Ж'4-

mgZ

m

!•

ëi

ш

,^т

WM

Ш§

;МЩ

ff №•■ Vi fiteil-

w

II

h >Уч9j* kJ

i

» 'G

; ^

«■^»ЭЯЕ

ш

я

S!

№

■i%I

ig

m.

i'!

HM

P

I

ém

■:

V

v»>- vr.

Й<2Г

* *■

Ü

!

"i

ül

ш

⁴⁴ Ł V

tbkWZÛ

'Mi

ä

Ui

л

Ш

я®

w>

щ

L

<

*,vó .-' ;-t-*ча^ r - • *. -’З

m

0*^

m

шл

4". S':

,’ !

!

ł

I

■ '

Щ

irZ:

G*

i

•i*vS-l lik

\ h\

I il,V ‘    s

jJ:l- Jjj il

i.ft г

Ш '

t

\

,'&:*■

«*] ЩЁ n

> . «o ■ Ш

•iâ

щ

m

łJ

7^

fev

Ł? Bi ff

SM

;■

£*?:

!

s

;

J IFi*:...' .r

pp

I

?r,. ! ;

dJ

m

4

:

':Ж

p

г .....

⁴ ж

% 'i

beau-

I

I I f h

⁵ |:i

" -f Ji* 1*1 **'*Vr]i F;'

«

г '

K;

Щ

! X

■‘141

r b

’■Щ

*

ea

¹

f !

■ s>

â

; i

Û \

i -

Й:

s

r-:^ *

^уЩШай'

/.."sssa

f

• «

ICI

Ri

=rss.

H

:

V K _    —

Л§1

■Sa

• "

Ж

• 1

; ■*-

.

Й*

,

il ...

sF

æ

I

n/

Г

:v -i

||

i*x<&jäk -Ж.

31

m

.'2

Ш: :

•A'-'

,1

Ь:

fà

m

i

e

Fot. Alinari, Fi.orencya.

Assyż.

Katedra.

Główny portal dolnego kościoła św. Franciszka.

ГГ

Ät >

Ж,:

iä~

giÆr;-

?'Н

ï0i

fr »

i@

W t:: ]

Й5

Г-'.: 1

5»

5\Г

,3

%k

u>|

■.

■U

B4T; < :

:i

u:

I Jt

tri

?!

l:/

I-

É

gti

II

luSJTr    , _ P»»»___

■

“i •

ft

г    "*

■ - ж"- '. - -■Уг^:-,-. - '

--    - - -Л

“V

хй

^rV t li'.

т^г~

£'W:k

:P

«ЙЗ

X- f '#•

y| 1

JL

Vf J

Si

___X~J

get

» j»

t?

Xr—-

bsł

1&

ЩИ

51

f«.

I ;tj

Uii “ÿg:.

щт

жшшяш

Г? -г

п « ИГ

Р «я

Г:Ш %

#<

-г

1

Л ‘ ⁴Sis,

Й» ^^fecv *

4>'r.    *    ;:    «

•.. i . Ł. "

.г⁴

S-f

та

' A'g,

ж x

1 ■ «Bfe»-* /' r

rat

ш-

>-•

Sr

ив

иЩщ

■ fr

*4

ïd

i 031

5ч‘

tmm

•r

5Э»

Шв

ГЛ-.

^ « -fT —, ^-^-*«

s^èîy^gs

Ш11Ш1111131Щ

[Ж ЩЯ

i-.Hsùr-л иг'#йг

ж»

fc

«essssi

p|J ; Füll

imj

B4i

Stffi

te-dssäSa^aafc

■g5««aSS

мы

1-Д«1:.'.^||;|2; **3ï. .    xr!,’- .

i—...-    ' i i i aj; щщак “ ■ •. >* - &ЯЕЯК? •

Ł-L

-w~—i -    '-5, J'

as&ewwsw^i

WM

r^Si. 4 «Э

Sjfr.. .Ж

■ЙЁ|Урр£

»- ⁴ /ÿ

£i

itî S

L * l<

•Hill

n«

; ЩЯ

*sS^ **

hiuSÜWi

!<:

f'

rftjCrUr'

,~.l

ШЯ

1X1

y?

i*. ■%

ifV‘‘

Ш* s

- ■ -Г

H'

li

■■■

j»

УШЯ

HHI

Fot. Alinari, Florencya.

Assyż; Świątynia Minerwy.

Assyż: C. Dupré: Pomnik św. Franciszka.

Assyż : Panorama miasta.

Assyż : Mały dziedziniec klasztorny dolnego kościoła św. Franciszka.

Assyż : Cytadela.

Spello: Ulica baszt Propercyusza. Assyż : Kościół S. Chiara.

' "ч

Spello : Brama Wenery.

Foligno : Dziedziniec klasztorny opactwa Sassovivo. Foligno: Katedra.

Fot. Alinari, Florencya.

hx<

wh/-

1. I

I •*

Tif

Ит

i*

\N

S4

м*ж.. i

ШШМ i

f’-l

•fi

il

rr^r-

"Г?

I , ■ у5

i ':

щт

fi-j

ii

r*

•.

üäi:

i.

. TT

i <1 .

Hr

*№

ШЪ.

-Л

Щч?

.i

k.

Л/

Д;

r* .

,y,;

щш ?

û удам!

ЩуШШ

шШёёйЛ

ft

I»:

fpf

■ штт

* Hg

\;я ;

%Ś7d§,Pi®

ïjÿ®

уЫ^'ЩтЖ

[Л ■)

r#

jk

ml :i

Pfl ’

I fl

Ш§

VSJS ._ „

L h M I

IÉÜ%-K

Ш1

sirs    I»

■kit',

mmmm*-.

S?,L iJr J

Ifegr

¥>

5-

ящ

i, ■

■    . V, 11*

ll

r:f⁴ i i/.y w

Brama w kolonii Julia.

Spello : Rzymska brama.

K:.....

me»- -ti .

'H=*. :-■

■ К-.':.'.

F L

!3

ЧШ

i!

|f;

:îr

А И

H T% .

' • 4k-/

ИВаж!

•ишА é

l\|R

»sgö

к Wit*

ь!1

" . : . ' ,j

#'Ж' ■' ‘■■■i    ‘

НМШ ;' : ■ ■ -д * ч    -yV-s .-. ?

■ ł .

Spello : Główny ołtarz w kościele S. Maria Maggiore. Foligno : Kościół S. Maria in fra Portas.

Spello : Kościół S. Maria Maggiore.

*jï

mi

MM

W2

ШЁЛ

”.

ЦЯ

I ,4l

4.1

/' "Ч,.

у..

...

;£«МШ«ОД **Л

ф'-i

) è'\

* .-X*

ЖИ

SsCl

lil

Ifhjpf»w

SP

(■

ft

«:

'У

r -l’.L

PIF

ïâ&eMtÉgÊà

i «с

ШЬяя*»¹

-,

И^ЩИ1

гЖИ

lï* :i

►    г*''«

I'1 '%■

A “'"y, '

:4i«

rc'<

M,

,/.

4*.

chóru (Bentivogli) zdobi bardzo dobrze zachowany, głęboko odczuty obraz Franc. Francii: „Madonna z grającymi aniołami“ w otoczeniu Świętych Floryana, Augustyna, Jana i Se-bastyana.

Wreszcie odwiedzić wypada galeryę obrazów Akademii sztuk pięknych w dawnym gmachu Kollegium Jezuitów, gdzie przedewszystkiem szczególną uwagę poświęcić musimy perle całego zbioru, świetnemu arcydziełu Raff'aela „św. Cecylii“ (str. 162). W natchnieniu spoglądająca ku niebu patronka muzyki, u której stóp leżą rozmaite instrumenty, trzyma w ręku organki ; po prawej jej stronie stoi wsparty na mieczu, głęboko wzruszony św. Paweł, podczas gdy z lewej spostrzegamy św. Maryę Magdalenę, z wyrazem błogiego zadowolenia na twarzy, jedną z najświetniejszych kobiecych postaci nieśmiertelnego mistrza. Umieszczeni na dalszym planie św. Jan i św. Augustyn zdają się spojrzeniem i giestem wyrażać nawzajem swoje uczucia. Całości dopełniają w obłokach rzuceni aniołowie, którzy dośpiewują tylko co usłyszaną melodyę.

Pod wzniosłem wrażeniem widzianych arcydzieł odszukujemy w r. 1313 w gotyckim stylu przebudowany kościół Karmelitów S. Martino Maggiort;, gdzie w kaplicy chóralnej za wielkim ołtarzem przechowują, w przepyszne ramy ujętą, „Madonnę“ pędzla Sermonety (str. 161,)

Z kolei docieramy na Piazza Galileo z średniowiecznym, na dziewięciu wysmukłych marmurowych słupach wspartym grobowcem prokonsula Ilolandina Passeggieri, którego umieszczony pod baldachimem sarkofag, zdobią bogate rzeźby (str. 154). We wschodniej stronie placu wznosi się krągłołu-kowy kościół św. Dominika (str. 154); w nim pokazują sławną Area S. Domenico, artystycznemi rzeźbami ozdobiony grobowiec, wykonany według projektu Mikołaja Pisano (str. 155). Biały, marmurowy sarkofag tego wspaniałego, 2*5 m. długiego, 1'2 m. szerokiego, a 6 m. wysokiego pomnika pokrywa jedenaście płaskorzeźb ze scenami z życia i działalności świętego. Anioł, klęczący z prawej strony wierzchniego rogu podstawy, jest młodzieńczem dziełem Michała Anioła Buonarrotti. Wieko z prześliczną ornamentyką z liści, oraz ośm posągów świętych wykonał Niccoló da Bari (zwany również dell’Arca). U czterech rogów stoją prorocy, w środku zaś umieszczono zmartwychwstającego Chrystusa.

Via Nosadella prowadzi do gotyckiego, trzynawowego, w r. 1236 przez Marca Bresciano rozpoczętego kościoła św. Franciszka, który dłuższy czas służył za magazyn wojskowy (str. 154). Wnętrze jego kryje przepiękny, w r. 1338 przez obu Masegne z Wenecyi wykończony wielki ołtarz.

Na Strada Saragozza zwraca uwagę, dzięki prześlicznemu portalowi, Collegio di Spagna, założone w r. 1364 dla Hiszpanów przez kardynała Albornoz’a (str. 161 i 163), W krużganku i kurytarzu malowali freski Annibale Caracci i Bartol. Ramenghi Bagnacavallo. Niedaleko stąd znajduje się kościółek Braci od św. Ducha, z cudowną, w stylu wczesnego renesansu wzniesioną ceglaną fasadą, ozdobioną ładnym fryzem i pięcioma płaskorzeźbami (popiersia) w kształcie medalionów (str. 163).

Wpośród prywatnych gmachów posiada Bologna również niejeden ciekawy i artystycznie wykończony budynek. Np. na Via J Areglio widzimy zachwycający, w stylu wczesnego renesansu w r. 1481 dla senatora Sanuti, zbudowany Palazzo Be-vilacqua, z nader stylową, u dołu zamkniętą fasadą z piaskowca. W nim obradował w r. 1547 przez krótki czas Sobór Trydencki. Prześliczna, dwupiętrowa, korynckimi marmurowymi słupami otoczona, a terracottą przybrana kolumnada pałacu jest dziełem Gaspera Nadi’ego (str. 161).

W pobliżu bramy Saragozza leży według planu Baltazara Beruzzi w r. 1540 zbudowany Palazzo Albergati, z szeroko rozrzuconemi oknami. Okna niższego piętra mają mocne, czworokątne obramienia z doryckiemi pilastrami, podczas gdy piętro górne, przybrane w lwie głowy, medaliony i zębaty mur, posiada okna krągłołukowe, przepołowione jońskimi słupami (sr. 163).

Naprzeciwko wyżej już wspomnianego kościoła S. Giacomo wznosi się wspaniały trzypiętrowy Palazzo Malvezzi Medici, zbudowany w r. 1550 przez Bartol. Triachini, z pilastrami (według trzech porządków stopniowanymi) na obu frontowych stronach (str. 163). Niedaleko stąd napotykamy Palazzo Malvezzi Campeggi (str. 163), z prześliczneml krągłołu-kowemi arkadami w podwórzu, wzniesiony 1558 roku przez Adreę i Jacopa Formigine.

Wzmianką o pałacach Malaguti i Caracci z ich ładnemi, stylowemi fasadami (str. 163), zamykamy przegląd wszystkich osobliwości miasta, które opuszczamy przez Porta d’Azeglio, by w krótkim przeciągu czasu dotrzeć do położonego na wzgórzu, dzisiaj na szpital ortopedyczny przekształconego klasztoru Oliwetanów San Michele (Bosco), skąd cudowny roztacza się widok na Bolognę i jej prześliczną okolicę (str. 153).

W południowo-zachodniej stronic od Bologny znajduje się na Monte della Guardia, w 1731 r. według planów Carla Franc. Dotti’ego, w stylu odrodzenia, w kształcie greckiego krzyża z wspaniałą kopułą zbudowany, cudami słynący kościół Madonny di S. Luca , do którego prowadzi niedaleko Porta Saragozza poczynająca się kolumnada o 635 łulcach ; po drodze widzimy wiele obwarowań, między niemi Fort Constantini. Głównym przedmiotem czci jest umieszczony w jednej z kaplic, rzekomo przez Apostoła Łukasza malowany wizerunek Madonny, od czego też opisywany dom Boży otrzymał swą nazwę. Z kościelnego portalu otwiera się panorama, która obejmuje nietylko miasto i bezbrzeżną zda się równinę, ale i całą przestrzeń kraju od Apeninów po Adryatyk (str. 161). W nizinie między rzekami Lamone i Ronco leży pierwotnie port morski, obecnie zaś o 10 kim. oddalona od morza, z którem łączy ją w 1737 roku otwarty Canal Naviglio Corsini. Odwiedziny tego rozległego miasta, złożonego niemal w połowie z ogrodów, są ze wględu na historyę sztuki wielkiego znaczenia, Ravenna bowiem, jak żadne inne miasto włoskie, posiada mnogość — przeważnie dobrze zachowanych — pomników architektury, rzeźby i malarstwa.

W pobliżu dworca kolejowego spostrzegamy kościół św. Jana Ewangelisty, który spełniając votum sobie naznaczone w r. 425 wzniosła cesarzowa Galla Placidia\ bogate płaskorzeźby portalu odnoszą się do dziejów założenia świątyni (str. 165).

Przez Strada tre cuadri udajemy się do jednego z najstarszych domów Bożych, do kościoła S. Vitale, należącego do najsławniejszych pomników architektury włoskiej, rozpoczętego w r. 526 za arcybiskupa Ecclesiusa, przez Julianusa Argentariusa w miejscu, gdzie św. Witalis poniósł śmierć męczeńską. Główne to dzieło bizantyjskiego stylu, na wzór którego Karol Wielki wybudował kościół w Akwizgranie, tworzy ośmiokąt z wzniesioną ponad nim beczkową kopułą. Również ośmiokątny środek wnętrza otaczają dwupiętrowe okrągłe nisze (str. 164 i 165). Doskonałe mozaikowe obrazy zdobią półkopułę i powierzchnię ścian niszy chóru.

Zbudowane w pobliżu (w r. 440) przez cesarzowę Galię Placydyę, córkę Teodozyusza Wielkiego, pod wezwaniem męczenników św. Nazaria i Celsa, Mauzoleum, przeznaczone dla cesarzowej i jej rodziny, posiada kształt łacińskiego krzyża, którego cztery ramiona pokrywają beczkowe sklepienia. Zakończenie tworzy wyrastająca ponad podwyższonym kwadratem kopuła. Pod ścianami pięknie mozaikowanego wnętrza stoi pięć potężnych sarkofagów; najskromniejszy z nich krył niegdyś w ornat przybrane zwłoki Galii Placydyi (f 450), które w roku 1577 wskutek nieostrożnego obchodzenia się ze świecą, spłonęły doszczętnie. Dalej znajduje się tutaj marmurowa trumna Honoryusza, brata cesarzowej i drugiego jej małżonka Konstantyna III. W dwóch mniejszych, w ścianę wpuszczonych sarkofagach spoczywają ziemskie szczątki jej sióstr, Walentymi i Honoryi.

Starożytny, przy Strada S. Eufemia położony kościół św. Jana i Pawła, z freskami i wielkoołtarzowym obrazem pędzla Padre Pronti, jest godny widzenia dzięki oryginalnej i wdzięcznej zarazem Campanili (str. 164).

Zbliżamy się wreszcie do centrum miasta, do placu Wiktora Emanuela (Forum Senatorium ?) z przebudowanym w r. 1681 gmachem municypalnym, przed którym wznoszą się dwa granitowe słupy (1483 r.), sięgające epoki weneckiego panowania (str. 167). Na miejscu weneckich lwów umieszczono na prawym słupie posąg patrona miasta św. Apolinarego (dłuta Pietra Lombardi), na lewym św. Witalisa (Clement Molli).

W stronie południowo-zachodniej od Piazzy Venti Settern hre spostrzegamy w XVI stuleciu przez biskupa Ursusa założoną katedrę S. Orso, za arcybiskupa Maffeo Farsetti w roku 1734, z wyjątkiem krągłej dzwonnicy, zupełnie przebudowaną i zmienioną w barokkowy, kopułami pokryty kościół. Zawiera ona sławne freski Guido Reni’ego i tegoż uczniów. Z drugiej strony dzwonicy stoi skromne, ośmiokątne, ceglane Baptisterium, którego kopułę pokrywają wewnątrz piękne, chrzest Chrystusa przedstawiające mozaiki (str. 164).

Na Piazza Giuseppe Garibaldi wabi nas ku sobie aryań-skl, przez Teodoryka, króla Ostrogotów zbudowany, później zaś przez arcybiskupa Agnello rzymskiemu kultowi oddany kościół San Apollinare nuovo ze swą wysoką okrągłą dzwonnicą. Jest to trzynawowa bazylika, której nawę środkową z obu stron podpiera po dwanaście, z Konstantynopola sprowadzonych, prokoneryjskich marmurowych słupów (str. 165). Z pośród mozaik, pokrywających ściany, na szczególną wzmiankę zasługuje cykl, odnoszący się do czasów cesarza Justyniana. W ostatniej kaplicy, oddzielonej kratą, spoczywa na czterech porfirowych słupach sarkofag z relikwiami św. Apolinarego (str. 166). W pobliżu tego domu Bożego znajdujemy resztki bocznego skrzydła pałacu Teodoryka Wielkiego. W górnej części wysokiego muru widzimy małe marmurowe słupy z okrągłymi łukami i środkową niszą, w dolnej natomiast części skromną bramę (str. 166).

Na odwiedziny miłośnika sztuki zasługuje rzetelnie zbudowany w 534 roku przed Porta Nuova, kościół S. Apollinare in Classe, najznamienitsza i największa z pośród bazylik Ravenny, z przedsionkiem i krągłą dzwonnicą. Jest to trzynawowa bazylika z średniowiecznem odkrytem wiązaniem dachu, której wnętrze z podwyższoną trybuną spoczywa na 24 słupach z greckiego Cipollino. Ściany, obrabowane przez Zygmunta Malate-stę z kosztownych marmurowych płyt, zdobią portrety wszystkich rawenneńskich arcybiskupów i biskupów, poczynając od pierwszego z nich, św. Apolinarego, który w r. 74, za cesarza Wespazyana poniósł śmierć męczeńską, a kończąc na obecnym księciu Kościoła. W nawie środkowej wpada nam w oko mały, bardzo stary, marmurowy ołtarz S. Eleucadio (str. 166). Pod

ulic i uliczek, które po części są jedynie dostępne z pomocą stromych schodów.

Pomnik wielkiego dla miasta znaczenia, zdobi wstęp do portu ; jest to Łuk tryumfalny Trajana, skromna, piękna, marmurowa budowla z czterma korynckimi słupami i trojakim napisem na attyce, wskazującym, iż twórcą tego cacka był Apollodorus z Damaszku, budowniczy Forum Trajana w Rzymie. Łuk wzniesiony został w roku 115 po nar. Chr. na cześć Trajana, odnowiciela portu (str. 169).

Na południowem wzgórzu — Monte Guasco — stoi na miejscu starożytnej świątyni Wenery, Katedra, poświęcona św. Cyryakowi, patronowi miasta, budynek z końca XI. wieku z gotyckim przedsionkiem, którego przednie słupy spoczywają na czerwonych lwach. Jest to bazylika z odkrytem wiązaniem dachu, z wzniesiona ponad środkowym kwadratem kopułą (str. 169).

trybuną, zdobną mozaikami z VII stulecia, znajduje się krypta z sarkofagiem św. Apolinarego (str. 166 i 167). Za kościołem św. Apolinarego rozciąga się, opiewany przez Danta i Byrona, bujny las pinii, z malowniczymi widokami w stronę Rimini, aż po nadbrzeżną mieścinę Cervię, gdzie pokazują chatę, w której Garibaldi podczas swej ucieczki w roku 1849 szukał schronienia (str. 167).

Przed Porta Alberoni stoi wzniesiony w roku 1096 przez biskupa Pietra Questi (il peccatore) — wskutek uczynionych ślubów — średniowieczny kościół S. Maria in Forto fuori Gitta, bazylika z filarami i odkrytem wiązaniem dachowem. Czworokątna podstawa dzwonnicy uważaną jest za pozostałość po starożytnej latarni morskiej (str. 166).

Zanim pożegnamy Ravennç, oglądnąć jeszcze musimy, stojący przed bramą Serrata, grobowiec Teodoryka Wielkiego (S. Maria della liotonda), wykonany około 530 r. prawdopodobnie z polecenia córki jego Amalasunty. Mauzoleum to, wzniesione wpośród topól, na pagórku górującym ponad miastem i pobrzeżem, jest dwupiętrowym, dziesięciokątnym, krągłym budynkiem, z płaską olbrzymiej wagi kopułą, wykutą z jednej bryły skalnej. Podwójne, odkryte schody prowadzą do mocno w głąb cofniętej górnej części Mauzoleum. Po podbiciu Gotów usunięto stąd szczątki królewskie, a grobowiec zamieniono w rzymsko-katolicką świątynię (str. 166).

Czas już jednak w dalszą puścić się wędrówkę ku bardziej na południe rzuconemu Rimini. Starożytne Ariminum, pięknie położone u ujścia rzek Marecchii i Ausy do Adrya-tyku, zawdzięcza swój późniejszy, na średnie wieki przypadający rozkwit, panującemu domowi Malatesta i słynie z rybołówstwa, oraz przędzalni jedwabiu. Obecnie prawie zawielkie, w stosunku do liczby swych mieszkańców, było Rimini niegdyś bardzo ożywionem, nadmorskiem miastem i leżało pierwotnie nad samem morzem ; dziś wskutek naniesionego przez wodę namułu jest ono od morza oddalone o 700 m. i łączy się z niem za pośrednictwem kanału rzeki Marecchii. Ponad wspomnianą rzeką rzucony jest w północnej części miasta pięciołukowy most Augusta (Ponte d’Augusto), najpiękniejsza w tym rodzaju i najlepiej zachowana budowla rzymska (str. 167). Na przeciwległym końcu miasta docieramy do Tryumfal nego łuku (dzisiaj Porta Romana), wzniesionego — jak wskazuje umieszczony na nim napis — ku upamiętnieniu przeprowadzonej przez Augusta budowy dróg (str. 168).

Wśród kościołów Rimini naczelne zajmuje miejsce zbudowana w XIV stuleciu we włosko-gotyckim stylu, a w roku 1447 przez Zygmunta Malatestę według planów Leona Baptysty Alberti’ego odnowiona katedra św. Franciszka, zwana również świątynią Malatesty. Niewykończona fasada w kształcie tryumfalnego łuku, posiada trzy łuki w miejsce bram ; w środkowy z nich, wyższy, wstawiono główny portal, podczas gdy z bocznych zrobiono ślepe nisze. Podtrzymujące belkowanie cztery rzymskie słupy, spoczywają na podmurowaniu, na którem usta wionę są również otwarte, sklepione kolumnady, biegnące z obu stron nawy podłużnej świątyni (str. 167). Wnętrze przedstawia się jako powiększona przez kaplicę nawa środkowa (str. 168). Tu znajdują się grobowce Zygmunta Malatesty i jego żony Isotty. Freski w kaplicy św. Relikwii, które przedstawiają Malatestę, klęczącego przed swym patronem, św. Zygmuntem, królem węgierskim, wykonał Pietro della Francesca.

Najbliższym celem naszej wędrówki jest Ancona, najlepszy port włoski, ze względu na doskonały grunt do zarzucania kotwic, podniesiona od r. 1860 do znaczenia wojennego portu.

Miasto wznosi się od brzegu amfiteatralnie, a domy jego, zbudowane z czerwonawej cegły, tworzą istny labirynt wąskich

W trzynawowem wnętrzu w kształcie łacińskiego krzyża, oglądać jeszcze można starożytne słupy dawnej świątyni Wenery. W pobliżu portu wznosi się kościół S. Maria della Piazza, z fasadą zdobną w ślepe arkady (str. 169). Na południe od placu Teatralnego przykuwa naszą uwagę kościół św. Augustyna, dzięki portalowi — pomysłu Giorgia da Sebenico — z epoki przejściowej z gotyku do renesansu (str. 168). W stronie północno-wschodniej od tego placu leży kościół św. Franciszka, którego główny portal nazwany być może arcydziełem dekora-cyi z epoki późnego gotyku. Otaczają go nisze i posągi ; 20 występujących, w płaskorzeźbie wykonanych głów Świętych grupuje się wokoło futryny drzwi ; ponad tern wszystkiem wyrasta formalny las ostrołukowych wieżyczek (str. 169).

Strada della Loggia prowadzi do Giełdy (Loggia dei Mer-canti) ze wspaniałą, w r. 1443 przez Giov. Sodo rozpoczętą, a w r. 1459 przez Giorgia de Sebenico wykończoną fasadą, która ze względu na swe szkarpy, gzemsy i kręcone słupy, uznaną być może za wybitne dzieło włosko-gotyckiej świeckiej architektury (str. 169). Na wyjątkową zasługuje również uwagę artystycznie wykonany wodotrysk z końmi i Brama Fia o pięknych architektonicznych liniach (str 168 i 169)

Z Ancony udajemy się do Loreto, najsławniejszego na całym świecie miejsca pielgrzymek, rzuconego na pagórku, z prześlicznym widokiem na morze, Apeniny i okolicę Ancony. Miejscowość ta składa się głównie z jednej długiej ulicy, pełnej bud i sklepów, w których sprzedają bardzo przez pielgrzymów poszukiwane medaliki, obrazy i różańce.

Z Porta Romana prowadzi długa ulica na plac Madonny, otoczony z dwóch stron dwupiętrową kolumnadą, zbudowaną przez Bramanta, należącą do byłego apostolskiego pałacu (str. 170). Na tymże placu wznosi się prześliczny marmurowy wodotrysk — Giacometti’ego — z figurkami dzieci i smokami, wyrzucającymi strumienie wody. W głębi placu spostrzegamy kościół della Santa Casa, okazały gmach z kolumnadą i kopułą, nad którego głównem wejściem stoi w niszy naturalnej wielkości bronzowa statua N. P. Maryi z Dzieciątkiem, dłuta Girol. Lombarda (str. 170). Roboty synów i uczniów tego mistrza jest troje kruszcowych, prześlicznemi płaskorzeźbami pokrytych drzwi. Z lewej strony wystrzela wysoka dzwonnica. Gotyckie wnętrze posiada ostrołukowe sklepienie, wsparte na czworokątnych filarach i tworzy trzynawowy wydłużony budynek, przecięty również trzynawowem poprzecznym ramieniem. Pod kopułą środkowej nawy znajduje się „Święty Domek“ (Santa Casa str. 170), służący N. P. Maryi w Nazarecie za mieszkanie, cudem — według słów legendy — tutaj przez aniołów przeniesiony, aby go uchronić przed napadami Sarace-nów (1294). Rokrocznie tysiące pątników pielgrzymują do tej świętości.

Na dwóch marmurowych stopniach, podtrzymujących cokół, pokryty płaskorzeźbami i różnobarwnemi marmurowemi płytami, jaśnieje Dom Przeczystej Dziewicy. Ściany jego są za pomocą szesnastu korynckich słupów tak rozczłonkowane, źe poprzeczne rozpadają się na dwie, podłużne zaś na trzy części, przybrane w cudowne płaskorzeźby, wśród których wyróżnia się przedewszystkiem „Zwiastowanie N. P. Maryi“, owoc dziesięcioletniej pracy Andrei Sansovina. We framudze ponad ogniskiem umieszczono jednometrowej przeszło wysokości posąg Madonny z Dzieciątkiem, rżnięty w cedrowem drzewie rzekomo przez św. Łukasza. Jest on formalnie obsypany klejnotami, których blask zwiększają niepomiernie, niezliczone, nieustannie płonące srebrne lampy. Nad „Św. Domkiem“ wznosi się marmurowe obramienie, wykonane według projektu Bramanta przez najpierwszych mistrzów owej doby.

Przed opuszczeniem tej licznie nawiedzanej miejscowości, oglądnąć wpierw jeszcze musimy, w 1510 r. przez Bramanta projektowany, a przez Sansovina i Sanpalla budowany 1'alac apostolski (dziś królewski), który wraz ze swemi dwiema loggiami — górna w jońskim, dolna w doryckim stylu — przypomina weneckie Prokuracye (str. 170). Znajduje się w nim maleńkie Muzeum majolik i Galerya obrazów, posiadająca liczne dzieła Lorenza Lotto,

Miejscem znanem z racyi doniosłego znaczenia dla Kościoła katolickiego, jest malowniczo ne odprysku góry Monte Subasio rzucony Assyż (Mss/si, starożytne Assisium), zawdzięczający swą sławę św. Franciszkowi, który tu jako syn kupca w roku 1182 ujrzał światło dzienne. Wyrzekłszy się swego lekkomyślnego życia, zakłada ten Święty w roku 1208 Zakon Franciszkanów i umiera w dobrowolnem ubóstwie, w Assyżu, w dniu 4 października 1226 roku.

Oko wędrowca, zwiedzającego po raz pierwszy to miasto, spocząć musi przedewszystkiem na znanym powszechnie kościele św. Franciszka, patrona Assyżu, zbudowanym wraz z klasztorem na potężnych podwalinach, na stoku wzgórza. Twórcą planu tej gotyckiej świątyni ma być Jacobus Allemanus (str. 170).

Wstępując na górę Assisi, spostrzegamy na lewo od doliny Jescio klasztor, na prawo kościół ze skromną, czworokątną dzwonnicą. Z dolnego klasztornego dziedzińca prowadzi —- osłonięty krągłołukowym przedsionkiem — podwójny gotycki portal (str. 172), do trzynawowego, w dwa poprzeczne ramiona zaopatrzonego dolnego kościoła, wywierającego przez swe potężne, niskie, okrągłe sklepienia nader poważne i posępne wrażenie (str. 171), a zbudowanego ponad wykutym w skale grobem (obecnie kaplica), do którego w r. 1230 przeniesiono z kościoła św. Jerzego, zwłoki św. Franciszka.

Z dolnego kościoła prowadzą schody do urządzonej w r. 1818 krypty, miejsca wiecznego spoczynku odnalezionych kości Świętego. Z zakrystyi kościoła dolnego dostajemy się do kościoła górnego, rozległego, przez szeroką poprzeczną nawę powiększonego gmachu, z ostrołukami, wspartymi na filarach (str. 171). Powierzchnię ścian tej wzorowej gotyckiej świątyni pokrywają malowidła ; wśród nich wyróżniają się prace Cima-buego i Giotta. Znajdujące się tu freski przedstawiają po większej części sceny z życia i działalności zakonnej św. Franciszka.

W klasztorze z pięknym, arkadami otoczonym dziedzińcem, oglądać warto medaliony braci zakonnych, które wykonał Adone Doni (str. 170 i 173).

Z placu, położonego przed fasadą górnego kościoła, biegnie ulica ku placowi Vittorio Emanuele, na którym wielkie wzbudza zainteresowanie przedsionek świątyni Minerwy. zamieniony na kościół S. Maria della Minerva (str. 173).

v-

ш\

11

II

■ --r-

v4;vä

^ ЛЩШ&к

■.i    шк

» ■ > Л¹.-¹- .,-дш

В.; " ^ •'■Ий

hV

ш*

.■ :;î

кг

...

SL-

ШЖшШШ

4-

*■

Lł

|\

|>

. . т. :    —.

н

{•R Jru

Pf

Ęh

m

Г,*

%Yl

ЯШШЛ I,» '

я^а

4v _ .и

шЧ

■PHn »

Tm. --“t    *

,4

4-.,

г,

Lk&

i\

ЯВ

ГТ1 ~ ,0*' -'--biiia

шмм»§1Ш1й1<ИЯ

f¹

■*#

ci

Ж- SŁ JL-ŚUBL SURJML- *

■■внавггамн

;7

к-

sili к

т*

».

ilili

йИйрШЕ

КЗ

Pvw

лТ

ill

■ I '' '

яг

Ш-

Юг

%

Ш№

ÉL.-.' :

«Врр

ШИ151

«Ч 'Ai : j

■’ if

fiaw"

"irr

ИИ

иш

В*»~

TW-

ip

Sj

. g рв |Ч - g

тгткпггтгггпгЯ

1Ф

|Я

■A -t-

:,F за

И .

)»•■

'4L

«i

чч ч

iSw

'i

i.

.'•Vi

LJ%t J -У

çsj

дд

пТ.ш

41

йГ1 и

гл->л I $4

• :> Т>

Р*>Ф<Э *5

ft

rÉ

;К

-Ч

IPP

Igi

I, ii? Iw Гу4 4 > '

к,

LV

■Г*

: I. ттт ••    1

ЯНВЕ^ш(РЩ

я^---■ '-Т:Р    _. -

■Р*

нЗш»

.    *V-

.4

fet

тг

•nil

ж»

JÎ

Ч.

ЩНшйГТ-

-.■I .-. ь ï f *••’”•. - ■т.\ • • •

WPfe: ' т

ш с

ао ■'

"Ó

Kklï.*

ед-

i#

Г ( ,g

i \ Я

рччч;]

К$> :«

'. J

iofc

TI

:f

pi

мм-

i “•

ш¹

•łB

*r.

SPŁ:

Г*

*    • -с

1ч/ > \

I/-⁴'* V

Г|

Il I

-.1

7Г ^ ‘ **    ч‘ -- ' ч1

/■ш ■.    ~ г -

г*

Fot. Alinari, Florencya.

Brama S. Angelo.

Pałac municypalny.

Perugia.

Vinc. Danti: Pomnik papieża Juliusza III. (1556). Kościół S. Herculanum.

Studnia na placu katedralnym.

PANORAMA MiASTA, WIDZIANA Z ËLACU WlKÎORA EmANUËLA. PÓŁNOCNA STRONA PAŁACU MUNICYPALNEGO.

Brama Etruska.

Fût. Alinari, Florencya.

10    'it

гЯ

iSp-r

r*

il

* *vtrin ’ijj'flUP'îl'^liiltiir^ltil1ltj^r*ji^>>>,<i' *“'v***■-J-"'**

—r~

'—

ŁjL- ^__Ж. JL_

Perugia.

Kościół św. Andrzeja i Bernarda.

'i-

Y" ■—*$<*■. •

i.ł- • -<•    -Ł/yJ Yv-ЩУ ^    -

T#

I?

---- - ------------ - —

«чг

4№

ГЙ

S/

*fĄ

V“4

t a*

i

i#«

l;

12

II

w-j

I- 1

«CELl.®^

J^i л m :.,

₉\ r?\ .

W' *-ź^z-Mr

:. «««^

I j

Щ-Х

WWW*"

jlfiJ

IIi

ЩШ:

.. t ryj

t v;

IP

Пг^а'^ШГ!'",,"¹,и—"n«-''*

⁴i ; шшшк

Jn

yn

—7

5 д|>

SB».

% Ml

►К

й i'J».

Ч в»

ta

И17

ÄTT

ki

pf

yy*

T“

îi

Ш?

rT^Î

№f

c j:

rv J

яшвяжзтш

fc®;-

шя

■мм

SI

■flP?

ew

Ш

ii

»1

D ffiij

!@

!

â.

■А«

*:^#i

4-

:s>

--r-

®

*Цг

il

il

>*

ft

jjujjjmi

*$яраии

.....!£ ./,

i‘.

rilL

iPT**

►S*    ¹

Kl a. j

Й.

P"

33

'A

if

|X

ЗЙ|

СУ1

S3

I A

{№

\\

ъ.

rk

irj* "

•Щ

V*

■'Ш

an

rr И

*> \

rj

жттш

•i

’r 4«

ЩЩ

‘м

£S;IL

=*

Ifîj

*0

,v

..

Щ0ЁЩрЁш**~ Ж

Ił

yó

4M

-

Ъ:.

Y

Ш. г%

jrVv- 71

[f.

ft:

4.4!

•i

! < ". I

И

.i:

Шш

rj

■л

&\

>

". (’li ..........■**»

- .... ~ - . m- :

Its

hi

ühi

I

II

■>’

t :Д‘ ¹

Г ' *'’'2

ns

gä

V.

ri2i

£*

Kl

тУг

-r-r

^!V~»

sa»-⁸“

•J

il

№№?*&

4L

fg

<;

JS

ns

i: rh л

K\

V? *

tzGufe]

, I-..'..    1

§й

il'

ПД1 uniting

mnm№veSS

гл%-

%;

-Hi

4)3

■i

т:н

là

(W,

t,:

' 01

»?

«•

<1;

:ï

«Й

i' ■

a!

*î ГP

•*śf

Г4>з

Г •;*•»:- -V V •. •

• • *л'- ж а-y r-    -

Ti

,ł^i

Г*

Й“ S; '^;

iSy

rv

4-

lą

StäI-5

..

a»

Ipi

I^r

7/'.

v"

'*>}•

li

rl

■гЖ-Щ I

û 4 i WK Г

hf .....

Pf* i

Ш’Г

Й liii

I ä*L

©к

stiS

7 jj ' MiL*

•о

-f

iA..

3ifi

■V

Л\>

<:У**⁹ У i. I

ни

i.

li

il

£22

ач

«ta Г

ml

SI

mi

iff

L’iL

fil¹

■Шл

а и: з

WPÊ

■i,

Г W Ii rt -

, -Ur™—;

Z⁵

ГЛ

i ”. - t. -

. -i m

^.-Г_

■ i j^sŁ

W"”-

*У'т1,г4

ïii'ï

mä

tóS ⁴ Ж

EfSsaW

Ша

HPB

I г .V

•iêWJ

IJ ■ ; ⁴¹

WM

“1

" i *".'',-

f li- .

bil-т. • Ы

: : ь

— .т^ W | ^

\    S- .pâ

.    —.......A’ -    ?    •* 2hç

• ,s - Д

■3^_Jh

I; P

-s

ft

*4

*4\

ïv

;.Г te

-a m m

4»

Si

i- '

Pi

f*“?*

.ГЛ

,.1

Л-;

■■'ivina". *UBIUU1..1"I,«H

a) ram

■Pli

11

f/i

<l-9.

m.

ВШ

«Mi

il

11

•I

Éi

fl

-V

h lr

• i*

i >1

m

•д-в i

i 'i

LJ

ж*

r:

ii-

fi

if

1йяуя>У"д?"

ЖЯШП

&яНШ

. fr fr г .

-J .ч

Ürp

щ»

!ви

-/ ;V

'j.

i’

ft

JfrV jr

' SS

■jU i

Lj

' ;?i.i

ifÉiitiii

e.

Â7~-~

л,

■**<*

-»'‘i.    '>:■»

i- '

Y,

f.

ii

Bi

Z 4 i

jî<-;

ß 'L

УН

fw fl

àu Ж

■Il i,

' V.

‘^жк

-ail«

-    'mim*

вше

Fot. Ai.inari, Florencya.

Gubbio : Dziedziniec książęcego pałacu.

Gubbio : Panorama miasta, widziana z publiczn. ogrodów. Gubbio: Kościół św. Franciszka.

Gubbio: Pałac dei Consoli.

Gubbio : Kościół św. Jana.

i *:

ШНУ

щ '*'rf

?w

■f

; T, ^

щ||

ir

ÏÉS

•i

4*

84

**тт

У Ù!

ïïÿ

щ*.

kJ

ШШ - 1 ^ |Bül

ЩшЦтр1

Urbino : Podwórze książęcego pałacu. Urbino : Panorama miasta. Urbino : Katedra.

t'⁵

~p

*14

PpiJ

R>

gFgfIjj

m-J

J}Ą&

ц4т

*5Е

aï

-t

Wm&L

70Ш

LU

i, ч™

1

K ...

il

jf.

f ta

'«iĄ

фщ.

.ÄtV;

:М

I--

~ 1 ш

|ЙП    i'.fÜL J

’ ’

JSaUiîfcrf

Ui¹-

î»

ft

i!

- ■ 41

• -1

, ИЯ

5«

w*

ii

•T

11

-*9

l:

a%

'W-

IÏ

-TT'

рщр

ЩЖ

- V -

apr"

f

' \ ^

; #E;

• *4:

•V ’ 'i

UiËi

> (• щ ш*«'

ûÆr

ffl*

шшшЁЁШШшшшт-

H/ö\

WsSk

■

;>*pl

ш@р

Q

рЮ

□j

łl

L.

у_

^ !.. jf*

il

; i,.

.Г"

^iosv

wJ' 3 ' ^

inm-

Г5

T.¹

Ж'

✓/ mW

.T

%> Lß* , y.

МпУ

<«

'W

г*л

Sb-V

ii ^ §1

ШШ

Si

ЛИГ®

ГШ

|3i

\Шл

I Jggj

tfltn/frrti

jgjhm&iiiii штат fa;¹

Ël

Sä©

: Г;

-i

4,* •

RMI

1,1

wm,

W P ï*-!

'Si

la

3Î

MJ

№S

'î

iXL Э. Ж Д

lU-J - —---¹¹ ■    *„■■;• X.J i

':**4ST

.X 1

i.

f 1.1 ■ - y-■» чипу!

Ш1|

J |1|-Г—]

i    I)

ЛШЁЯЙШ

I,,:: V

*3

Si’¹

psä

^ i ■

ШК

V'

Vv?;

;*>

VS

. 'МЬЛЧВ|Й

S-tee

-T*—r

Âb.

ol

Ш -JŚ

H Y -4. ",

f:

il

f*

ft

Fot. Alinari, Florencya.

Urbino : Kościół św. Bernarda. CiTTA di Castello: Panorama, Citta di Castello : Katedra.

Urbino: Pałac książęcy.

Urbino: Dom, w którym urodził się Rafael.

Urbino : Terracottowa

Urbino: Pokój, w którym urodził się Rafael.

PŁASKORZEŹBA LUCI DELLA ROBBIA NA KOŚCIELE ŚW. DOMINIKA.

Arezzo : Katedra.

ТТлГ

!]

;v

I;

JS§

is,

yg

,jm щ

Г /в'    f ;

|J

t*M:â

ÏA

i >;

Wl

М7

łł“~

i;

JG

v*J>

h\

fi,

to

Ф'М

'Вщ

■‘v‘W

&r

It,

ij

[. aj

>j

f.r

\ß

’Я

f !

4Ü

*j

bi

1,

v\?

+ +,

"V) :.

2Я

ше

:■

ВШ

SK

,лЛ

L"j

fi

UA

Уа'лч;

TArATAv

^аУаЧУа^

I ą

j _

"^У^ЛР^^зйеа³

? a*^>VaV^ VÀVaV^

1Ш t fc W.-v I vk< i>* к 4* И>М> WM* Jk V £p Ar* *lV>. V it*',

Ш

♦ ♦V

r,

_d

та

v1wIva^ata’4waWÀ;

:2£p£PS

k    .4,-    ,,

iSSSCTSi? • 5 J

f

r.TilM ,

ж/if

r*.i

f Ai

к*

flRl ''Кш

Ж1_ и

»fi

, y-W'

Ш.

►«J

VIVAViJir^vi^A

. ;--. ^3£-\

кШУЩ^

tó

r* >

(в!

i.»

li

•f

I*- ‘^aVaaV,

VAa^'V-AWA

ï&ïlJ

'7*!i    i*Ai

4’ //■£

ImP

^îii

Y.

гтЛ

<<>

■>.

' /iV

,J

У-'

i'

ii

Sil

РШШ

Г-И

’> * л

i.

i ' ■.

Vi a i

в* t /Ąi

V^/viWJI

¹

Vf /

■    JP'

f/

’A

ля n smîj ii nwMnrtmumvk

^    ^    Я

idbVi

У1М

*sw*-.*-ir.■--*даИ1 ! •? влу

r*A

fi

:*J

II

V-

Ar

*//v;

•ï/n¹

et'

>•«

J

*■

L-.

лМ

: ;г^ш|

. i « ;i

ïr€fr

ni®l

«Bfïi

шуга

У)!

nHf

ri I

* \ аЛ

TT»

:

да

SSfcy. t -T ? * ‘T

fl

.■

Г7⁴

■ч!

L "i

il

>Jl

IV;

'ib

■o

4/,

.AWfPt^X

4 : *!

iii!

i,©?

II

Шл

4S

ЛЬ>

3© пи.

ai

sggjÆ' JL 1ВшшЩ

ni

»!

i-łi

-A

î- «i

«IS

/Л|

•m

f/vf

■j

IV r

i    Д|,

ii ü

Гф JMA.V«

j. «

* w ' .r*

Я*»»«*-    ¥

швэдмм

-.. Г' '" ' 1.Т-,......

Sx

i3Ä

• Y.. IXiTij

r Mr

^Ркзй ЛЙ

«2aa «. %. *Ut^

„■À, '} !« .

i i ■>    -    ............

Il !! ji

1_Ш

', r» !

M 'f

<' Щ

j!

ai

su~- •

«й

fi

щц?щ$ I

fi | /t - ; %¹

F.

Ïfnfï i B

il

iiïlf

TitHiilB

r’

Fot. Ai.inart, Florencya.

' P

1.IP

gisll

Kbliè

'±4

Ц ?

Khi

Il Jił>

fy I

îdj

«=n

«V

/,

Lir ił'

г.

^ZrT

<1

rül»

1Щ

;: щжж

trstrafceafc

\4

li

«4

18

IA»

»£ •

у^ЯДЯВДКЯВСЯЙ^ВС?»^^¹^*

Arezzo.

Rzeżuy Giov. Pisano ponad wielkim ołtarzem katedry.

f,

i-

Г|

i жжшттт

: 1111

_ Аь,-

**£■>.

afejŁ-^ч»]

. !.fc.

яГПЛШ

fi

* rv :Г

il !

ci P

5Д,ь

fpg и в ичиг» ;■ s*

”«*. '4    '¹ ■'* VT'rg^'Jxw'.ri^q^Tr^

' ) Jü I

Мвг^ЛЯЯ

ąTfisiłfciip

S:

•f j

?!

f-

is

si.;

’/ ;

/,

нон

аяГ/

-fî

B il te -fl

Ig&ĘS&SS.

—IL!

•Mi

...

- ]

I щ;

- . ■

dJ

IF¹

лру-

*W-

'rflî

из-zi

И1^ВИ1И^ИИИИИИ1Нке£! '“*ч~к VJfc*»'5"

Fot. Alinari, Fi.orencya.

ImHI

-;^Г5й

SM

ar. -,

' "Ï mm /' ■ -

Erg

' '1 jl

■’Шш

ИВ!» fl

iSI

:v

il

:«

\r-jZ

or

Э4й»

i-

v.

i GUIDO «OlttCO

10Г

rm

1882

Il A

ШКЯШ

«Se

%

m

*ë>*>

i**W

?»

Si

- " i.....-,

si

spesae^P^f^ *v ...__

K?

>!

• Л*«

m \V

Ivi

; v-i А >. я pJitT■* И

Л^штш

JOffoзвр-

rsui

»id» v Tj

I i -    1 ■

i •!

I. :

11

Г

bi

I*

'%

~î

[.pa—

IX

£>

M.4

\a

Cortona: Wnętrze katedry.

Cortona : Katedra.

Arezzo : Portyk kościoła S. Maria delle Grazie.

1)

-i

SBF

, ^4! *-, L:. i§1.‘

ЗЯвШЖЁЯЙШ

7Г

Arezzo : Pomnik Gwidona Monaco (Salvini). Arezzo : Kościół S. Maria della Pieve.

Cortona : Pałac Pretorio.

Cortona : Kościół ś\v. Małgorzaty.

Cortona : Kościół S. Maria delle Grazie al Calcinaio.

Ш

%

ЩШ

>;

r,

M

\

m

Ш

ШШ

1

И

i

ч

if]

V

■%

«

I я

1

--Si

ШШ

P:

w

â

I ■ y

m

ii

i

rFJ

№

kfe ? -UCT ■ тютЩ * •’¹

>~r§

m

; '

S ■•

n

m

m

и

.i -

№

*

Æ

I * t. --e

ił®

[ !

i\3

te.

m

ш

i■

;    "j-ł"

W; i.    ЩШ ■

*.

ÜP

pa

% ^

W

.m

Я

1

4Ç

r

;Ш[ ЗК

m-

0

EL

^ТГАТГ t ’    •    т*.—

11 li Г I

fc* 1

m

r.

Hiv-,

trj

Wj.;

hi

.

:"Ш-

i M

k

IM*. * i

i lł ;

I iw&jui*

•v]

t!

- yÎî~ •

кя

Si

Яр. i

|7W i

.ffaip,

та

>

И

[J

ж- '’ ■!

i *

«

I

к ri

â

ш

t

'P

OJ

F

I, i .

U’-« *•

V

1

*tüАЁйг

---■•» Äs

.At

Ci

■if '■ '

%

!

Г

Sm

- -.^vi

;.Ш —

B&

‘ '

► J]

Ц

Шж-

. ~ 1

7?ЛЯ'^

-У

г ^

I

г

* ч*чЖ^

|9 и

® *¹

a

1 4

зжгяет*^.-. " 3Kt$

i

■

£г*ай

K*l2

.

■\ 1

8Ш!

hc

i

к ï

i

Pf

IW

1

vFm

. J ^

«и: a t j плетв®ШШ^^тато^

.... fc* «*«_L «    . JâÉ

ЦК» ГЩ1

Ig 1

I *n

1%«

U

'’i -' 4^    ,

-

■

* 'i ■■■5;

»,/f ‘ïwmbiï

mml - «нк>

^    ~.L ~ ~ 1111 |^111ШИ»ТПМГ1ГИГТТГ1ПТ

m mm

\

ш

ш

щ

и

ё :

ËÜV

1ьдл

'1Ш-Л - i,.

I

т

‘чЛ:

!•!

!

УР

. II

.

kj- ж

.

Шк Ш-' i

i

„J^3

i шттштш

Ht..............

*

uim>iiiiŁii mu i - ii --

î

•0Ä«

Fot. Aj.inari, Florencya.

Cortona : Wnętrze kościoła św. Małgorzaty. Cortona: Tabernaculum w katedrze.

K,-

*

мм

-

eâï .- j

- •— -»;" mrr$ ?. ■    - ' ' in" -

^j===lS=£

Р§Ыг

5ä£

и

ii

Pif:;

5? ’

.

тп

„■*'■ ^ aj

,

. :.' Я

:*

га

га

Bl?

r*i

*    'îfl’¹**¹

i / i

Г:

.    *Д|

I **?-&

ч

т

ШШ§г-

:ФШ

гг.. -tsi-W.

уф;

\ й

Щ

•V?

■Ж «

ш!ёш^

■v>^ A g

¹ > 41x4h»-

{!>■*>'

fife#»

m

I

vATjUTY,

i й

У

ш

ы

Cortona : Kościół S. Maria Nuova. Magione (nad jeziorem Trasimeńskiem) : Opactwo.

Montepulciano : Kościół św. Augustyna. Cortona: Kościół św. Franciszka.

Tyły⁻ zamku Zocco (nad jeż. Trasimeńskiem).

MONTEPULCIANO : KoŚCIOŁ St. BlAGlO.

MONTEPULCIANO : PORTYK VlGNOLA.

For. Alinari, Florencva.

гТ

•'

vj

'К

1 si

W:ÏX

BBS

irr,1

If 17

J Jt

Шан

L%&

b*

ë&kâ.*. -

ШйЖ*Вк

I*»

tSli

жж

Pr

i...-

’*!

tLÄ

р?;>!

ЩТ

il

liii

i.

hf

КМI

îj

■»

ша

§fst

Ш*

«&» £

MONTEPULCIANO : RATUSZ.

Monte Oliyeto Maggiore : Studnia w wielkim dziedzińcu Opactwa.

MONTEPULCIANO : KATEDRA.

Castiglione: Plac ludowy.

¹ »»

au

ЯШ

iS

pN

Ьмй

îe*

я/ IÄ-^⁵

. Mk$ ц

>• ■

î*

¹ J*à*

• «ù- b, !

ft

V-. #-

lèL-ïmSrlt’ ta

lü

• >/:

kài K

I¹

R*-

Ила:

Li—

Si

u.

,1

il

Ж№

шш

[à

Si

É! г

lii

z* *

rM

I.....S.

F «>.

KP

[4

îi?

■1

‘æj

-f,

•f

jyy

fSnJifo

i ï.

li

ri::

Г.

■!

«1

^ л1* •-i

ИЯшщН

ip

яр

Г:';' '•

HUI

fi#

ktnA .1

11

Ш'й

I# i

4f

*№

It

PS-p’

St*

liÉi

|1ш1л

Ия

Ш;

Zf

II1

fl; I

Ж*.

и'PL

WT;>%

2Л'.\

g ville

:*,:¥p- - ■ - ' u.

Фф?-*т

æ*

•;

”1

Kfc^*

'•

Ш1

mm.

i шт

У'¥Ц

ippllp

ХГА *

fcA- *■ i

ii

Ж

Sc.. 1Я»

ri

ÏS4

Äj

.V

ämWa,

ii

Щм

u ,    •>

йИЮМ

кш

fe

в»

;SśP*

имей

I,"

r ‘I

im

|и

' :sv^

fc»:’-A

*4

►"T7K

г.

явшидта

mm

С'

ты

,:; jf: - W42

~3

» W- IÏÏ? « ** **

щ, **Ąi»

-*ч

rw

-

<*    "*V%

■I

49

* ъ.

. •«-'••___V

«ft*! *:

. ■ Li

,V

IIS ;

г*?⁴

iffti

.4

'1

i⁴!

г-

I    s §£

B IB .

рГ

• -:т

ri

5f

Iß

■ à:

'A

WM

if

••

ó:p

»%

?ГГ;

«»■*

■ ШЩЩШ

i*

.1

И L

ii

I V'-

Щ»'

If

Ä.

«WÄiXsi rEsJ

» J r

fer iïfcJiwft

t ,TiYnf

IsL—**

ЕЕ

.,4*.    ™

Jtëlf

Li

fco

:<s*.

i;

ce

i-

’T

""Wie :

Ssa

Ëpt

'Г"

1ж;%| I Y,^*bZ

Fox. Ai.inaki, Florencya.

Panorama Castiglione (nad jeź. TrasimenskiemX Monte del Lago.

Mongiovino : Sanktuarium,

Pienza: Katedra.

Pienza : Ratusz.

Castiglione : Zamek.

Monte Oliveto Maggiore: Opactwo. Pienza: Pałac Piccolomini.

iS5

Siena.

Katedra.

Wnętrze katedry.

Fot. Alinari, Florexcva.

■àéL

ЩщШ

B.

l.rj

. M

BbÆMTf

ИПИМ

SL

С    'r • i ' M.

^IfeWi^ya;

Jü«

IB ш>

llgü

- ■ ...... •". ,

МШШ1

*m-

m tm*

Фъшжте*

[) é

КгШШ

üiil

,**jtSS**

l »j

■:

ijbjj

Я*ч"

II

щ*

f:;

'f:

iyi

S?

jj

ai

/-

« lil

ЯЯШШШ -i

_ j ÄJLjwS

LmÂ

"    ' ' 'N

-ii

щщШ

J»«*»'

am

wiéÜmÊbmÈZ

>"•.<•' y ЗГУ

ÊÉsafcj^-

à.

%■ '

ĄJ,

швй

шз4

г*^~*йМЯЙРЯ

^n- *V

r*3

JF

■m

—

::

i

KSK*

кД.

шт

»♦i-

sëÿ

Жя

-v~

lfj|

яяш

£n

jr'

ЬШр04

щ&г,

W'-’i

^’>4

V./- ;*

f-Ji

jp л^; H-'

ттхшх

,ц

?*m

•Я таяв’.

Л*«

JW

’'P

Ш

J*

liti

^ДГГ'

^==gjfcga^^.

'•

Üw

Z,

«e ■ te

a* wi

mmira

là ’•^SS^SSSS!

»?

kl

. '*4Î

£ЗШ

Ш55?

00*1

'З^.-^-ггагет

‘f*

ni 1

sa

Ki

m

Wś •

41

.-ii    ■*

SSE

V ; pv

mm

’4j

ШШ

■Щ

-■

;■

^    ■■■ !, iĘ4рк •■. у ‘

iŁ ' У- \я-ъ У¹

Ч/fi

Miki

i ше>

IL

Уг é

V, V

Щ.

ДО

s*

fj

i.

ЯР1

*r

ff « ,

if

\Щ

i ,■ -*§г Vj f^-,Ą

II

fl

£КЖ.

г?

-•

py

: i%.;f

[ I •«

î». /je

vJß'

»!

§,

ri'-

Mi

Й^£

Ai¹

f#⁴

ШИ.

TO

1Й

?» • у’,'.

■*>

iE

7k

jj!

t*

El

Wit'

ГУ

r#

i*:-.

Г»

p’.i

»».***-

i'S

Tl

•|

1Й-

P'i

*îs

Й#МШ1ШШУт1иИ1«№ш

14.

là

щ\

:l IW

If

«f

il

-'■^я

p gtra^y.‘

ш 4r

i .*с.чЗ

ËS

IS.

щ.....il Шя Ирврм

;;

.1

i»

*¥¥ШШ¥ТТТ>

rrir?

—y»x-    ^₍y»i^yr-^-."«c»|rww

ïh

ПГНбП

*%• *

•'

mm-

•>

■;$

ж, J

I J.

Si

sm»

te#>'

IW»

^■*-*' <У--ч    ж. г,..диш

'ч&Й)И;\

у7з£&:-

Г§

"У isJt

s il

кЩ

*?. -ж

*4».    ⁴

&ттшц Щ}

Ж».

тш

*éifiiÉâk-j£

**я«й

ééÉMIi и«;¹' i "*il    - ':

¹4*

'••P

■*

* V"

*rj

>■

Siena.

У:

1Ф1

I TL .

s».

i 4â5j

I УЩ-

...

S»'»'

ы>&4

Kazalnica w katedrze. Wejście do Biblioteki w katdrze.

éal

rVj

i:

si

if I -

n

■Jm

Ëi,

if*

tj *

K":

"У * W ' У ’    ‘i ""‘ЧСТ*¹ ■ it “ГГ    Г-

IN

.•

P*:

[Ш !

im

;V

lSé]

Ж1

•г

II

%■!

ШмЙ&ОЯ

ь<

Bf

:4|;

«й

|| fip

PL ^

У У.

5:

f»

Шт

Fot. Alinari, Florencva.

i I~”

Fot. Alinari, Florencya.

A-

ri

' ..

-УУ-. J'

|jf

ïfi

F»

«4

TJ

i*A

mm.

fir. +*

йл».-

IB

KS*J

|№\\\\\\4V\\№

jaôÂ

&JU

i?

T* rie

'*@Ł

:>1

: r -,

ft У,"¹

ÜfW

■I U-

*r

.7-A. . « / V' Ï7

li

bc**=W3r*=?

mii!' V‘--

,5 ivfc-

^    'trgygLg^r^j

»ÖSUfte»*

Il il

-4

-4

pV

feâ?*

7. ’%.•%

-r

■j

II

Fffli

И :

ü IH ><l

iSki

fi'll

Je

р^п й> ‘

•r:

;;

зев

O*

•ч*

|P|

ГЛ

///,

r*r

Kvj

«^■i......,i

чгтт

/•—

мл

Is^lH

|5r    ¹ 11 y W

p™

sana

Fasada katedry.

SlEXA.

и- •. sm

т ш

Ш </ '*1

*щм

4tr

Ml

Ю

Ш

!Mi

:л

''

ХЙ

щ

таж ■<

wkltt^j. ■

f#4Éh

3e    *. > >

W i rSLum.

Ml

И

й I! f ' г II

Sy,!* 7

тм

Л|

1}

У/

■ • »V

tea

iüsv

щМ

jtij

?J5

;iï

3b

»Pîr

■fï.

i;

lj

©&•<

■*;

• »-

1'.

,«Öas

\ ЛШ

sfwi

“TJ

7йЬч>чЧ

r;

\ -,

kiI^s

LJ8

Ir,

i»A

—/*• -f

*■£

£*K$ . « . -ДХ

M

k Ss^ \4i

шзшшзшя

jVjfcoîl

śl

24

■Чак

ijąi

||

К*'

Эй

1й

У%.

1к\.-. .-u,

"ÿ^i

>*

' п У- Z4T?.

^ярш

эм

_■..

‘Tl

mmmm

te %&sr

aJ.Jr '*

Гу.|Л

-ш

■■

■:L '

■y 4*

Ъл

mm

[y

■L.

i?

•I

s*.

>Jâùj£vï.

-œm

ém

J,

BL

ft 4    .

ШуА

i»»*

H¹

il

BBS

И1Г⁻

ШШН

»r^StB

c3

LL

**

ÉL^Jt

«1

L.

[ -&];ą :>$ :w    -w

Ti mi Ti, 'ii :    - и ’( i¹

ШШУ Z ^ •«

/Г.

или

‘il

3=

■LC*.

*Жф

i 'S

EHR

PP' .i*

-i .

JL

/i

A*®

//S

/7;Æ

/I

ГЧ

I*

-*

i.;.

‘Й

!■ » : /il ■

№.

A’

Vv

Vs

•«ri

L * Mkf

t— *JjÊÊ

CLT

■ifl

4i!

II

l!li

Й4-. -Ж ;

r

fr

Ы*1    1 £’ ■ * IIS

k ä Jp

> • ж*

V.

-++

'ES

jŁ J .-«*â

3:

Êf

t* -

%jA

Fot. Alinari, Florencya.

Wilczyca z Romulusem i Remusem (Pałac rządowy).

Siena.

Chrzcielnica w kościele św. Jana.

Studnia Gaja na placu Wiktora Emanuela.

Kościół św. Katarzyny.

Kaplica na zewnątrz Pałacu rządowego.

Loggia del Papa. Pałac rządowy.

Dom ze studnią Eontebranda.

...

Wm

;v

вит

из

èt

vv

mi

M’VWWW

№ . , .

fl

sa|

Aj

•;.C

Й>

»•hi

.'i

üéC

In’

Oj

tfL'v 4

* •

^ \Ь.!.--- L.L .•

i ; ; v; • ■ »

Щг

■ - •:    -4*

-i

Г&>

Ki

lii

:'.1

■■■i i

* I

a»

JH

Ж* '

Ж**)

шшжшт.' v- HR

ÇSnHoiL VA * ;    ^

|>

■M.

Г:

‘11

Hf

■**Ш*%Як

ii

iWP i

i 2Ышишш

ą-л":

-.У' гР'^

-    -■ .y^śgąj

___

HtMW

r#

ЙЙ-1

ff

■...

•• .A

rr

■П7тг*7*:'

л,

ii

i;

i.

F.

fi

ЩЖ'- ’ ' I

WWiM

L⁴

Ш&Ш;-

pdf

Ш/

fij*

1г>л

fs

[>;

»

< «■ -л

SSraj

Г *1

ja*,

life

l ^v .

•Л

m*

Г" I

Ą*)

Fot. Alinari, Florencya.

Siena: Kościół św. Dominika.

Katedra (Wnętrze Biblioteki Piccolomini). Siena: Kaplica św. Katarzyny w kościele św. Dominika.

Siena :

Siena: Tabernaculum Wielkiego ołtarza w katedrze.

Siena: Loggia dei Mercanti.

Siena: Rzymska brama.

S. Galgano: Ruiny Opactwa (wnętrze). S. Galgano : Ruiny Opactwa (tyły).

IQO

W górnem mieście wznosi się na placu tejże samej nazwy katedra S. Rufino (str. 172), przed którą stoi przez Giov. Dupré w roku 1882. wykonany, żelazną kratą otoczony, wspaniały marmurowy posąg św. Franciszka z Assyżu (str. 173). Stąd prowadzi nasza droga do rozpoczętego w r. 1253 przez Fil. de Campello, a poświęconego założycielce zakonu Klarysek, gotyckiego kościoła S. Chiara, zbudowanego na wzór górnego kościoła św. Franciszka (str. 173). Umieszczona pod wielkim ołtarzem krypta, kryje grób św. Klary, natchnionej zwolenniczki św. Franciszka. Rozległy widok podziwiać można z romantycznie powyżej miasta położonej Cytadeli Rocca Maggiore (str. 173).

W dalszej podróży z Loreta przez Assyż do Perugii, zawadzamy o dwie miejscowości godne widzenia, po części ze względu na swe piękne położenie, po części zaś dla ruin dawnych rzymskich budowli.

Najpierw wstępujemy do Foligno, głównej stacyi kolejowej na szlaku Ancona-Rzym. Miasto jest siedzibą biskupią, posiada Akademią i prowadzi rozgałęziony handel. W pośród średniowiecznych kościołów i renesansowych pałaców pierwsze miejsce zajmuje piękna katedra (str. 174). W kościele S. Maria infra Portas znajdujemy w znacznej już jednak części mocno uszkodzone freski Mikołaja Alunno (str. 174). Niemniejsze zajęcie wzbudza piękny klasztorny dziedziniec Opactwa Sassovivo (str. 174).

Malowniczo na stoku góry rzucone Spello (dawne Hispel-lum), posiada niejeden starożytny zabytek z czasów rzymskich. Baszty Propercyusza, bramy Rzymska i Wenery są świadkami minionej, świetnej epoki (str. 174). W katedrze S. Maria Maggiore znajduje się piękna, pełna natchnienia „Pietà“ Pietra Perugino, ściany zaś i sklepienie pierwszej lewej kaplicy pokrywają całkowicie freski Pinturicchi’a, wśród nich „Zwiastowanie“ z podobizną mistrza. Nad wielkim ołtarzem tworzy sklepienie na czterech słupach wsparta kopuła w stylu wczesnego odrodzenia (str. 174).

Z tego pełnego sielanki zakątka zmierzamy do Perugii (znanej jako rzymska kolonia pod nazwą Augusta Perusia), stolicy prowincyi Umbrii i siedziby w 1320 r. założonego małego Uniwersytetu, rzuconego na pokrytem oliwnymi lasami wzgórzu, nad doliną Tybru, skąd mamy rozległy widok na mieniącą się tysiącznemi barwami okolicę. W historyi sztuki zajmuje Perugia jedno z głównych miejsc jako siedziba Umbryjskiej szkoły malarskiej, której najwybitniejszymi przedstawicielami są : Piętro Vannucci (Perugino), jeden z nauczycieli młodziutkiego Raffaela i Bernardino Betti (Pinturicchio). Od bramy St. Angelo (str. 177), przez którą weszliśmy do miasta, prowadzi Via Longara do malowniczej bramy Etruskiej (Arco di Augusto), rzymskiej budowli, spoczywającej na etruskich fundamentach, uwieńczonej ozdobną loggią, z jońskimi pila-strami na attyce i umieszczonemi pomiędzy nimi tarczami. Na łuku odczytać można rzymską nazwę miasta : Augusta Perusia (str. 177). U północnej strony Katedry wpada nam w oko przez Vincenza Danti wykonany bronzowy posąg, który przedstawia papieża Juliusza III., siedzącego w pontyfikalnym stroju na wspaniałym tronie (str. 177). Ogólny podziw wzbudza położona między Katedrą a pałacem Municypalnym najprzedniejsza w mieście studnia (Fonte Maggiore), przybrana w niezliczone płaskorzeźby i statuy Nicola i Giovanni’ego Pisano, jak również Arnolfa di Cambio (str. 177). U wejścia do górnego miasta rozciąga się plac Wiktora Emanuela, z którego kwiatami ^ pokrytej terasy oglądać można umbryjską dolinę z Assyżem, Spello, Foligno, obok innych miejscowości, główny łańcuch Apenninów, rzekę Tybr i pewną część dolnego miasta (str. 177). Z kolei wspomnieć wypadnie o stojącym w pobliżu tego placu kościele S. Herculanum, ośmiokątnej, gotyckiej świątyni, którą przebudował w 1325 r. rzekomo Fra Bevignate (str. 177). Z placu Wiktora Emanuela wybiega w północnym kierunku najruchliwsza ulica miasta, Corso Vannucci, ku której zwrócona jest charakterystyczna główna fasada potężnego Pałacu municypalnego z gotyckiemi, ozdobnymi szczytami uwieńczonemi oknami (str. 177). W zachodniej części miasta prowadzi Via dei Priori do kościoła św. Andrzeja i Bernarda (Oratorio di S. Andrea e Bernardino), którego fasada w stylu wczesnego renesansu, wykonana z czerwonego i żółtego marmuru na kształt łuku tryumfalnego, zakończona szczytem, jest dziełem Agostina di Duccio (str. 178).

Najbliższem miasteczkiem, w którem gościmy po opuszczeniu Perugii, jest otoczone górami Gubbio (Igurium), sławne z założonej tu przez Oderisi’ego Umbryjskiej szkoły malarskiej, odznaczające się zarazem wysoce romantyczną pozycyą u podnóża Monte Calvo, na której stokach piętrzą się terasowato szare od starości grupy domostw. Dążymy pnącą się w górę ulicą Via Paola i dostajemy się na Piazza della Signo-ria, na którym w pośród wszystkich budynków wyróżnia się w 1332 r. przez Mattea di Giovanello (il Gattapone) wzniesiony, gotycki pałac Consoli (str. 179). Via dei Duchi prowadzi do zbudowanego w r. 1470, przez nauczyciela Bramanta, Luciana da Laurana, dla B'ederiga da Montefeltro książęcego pałacu (Palazzo Ducale), z pięknym dziedzińcem, otoczonym kolumnadą z korynckich słupów (str. 179). Ze świątyń wzmiankowanego miasteczka wymienić przedewszystkiem należy kościoły św. Jana i św. Franciszka (str. 179).

Z kolei zwracamy nasze kroki do rzuconego zdała od światowego ruchu, na ciężkiej do przebycia wyżynie — UrbillO, niegdyś stolicy panującego domu Montefeltro i miejsca urodzenia największego geniusza wszystkich czasów, Rafaela Santi di Urbino (ur. 1483). Najpierw kształcił się on pod kierunkiem swego ojca Giovanni’ego Santi i u znakomitego Pietra Vannucci (zw. Pietro Perugino) w Perugii, później zaś przez pobyt we Florencyi i studyowanie dzieł Leonarda da Vinci i Michała Anioła Buonarroti geniusz jego dosięgną! najwyższego rozwoju. Przedewszystkiem jednak wielki wpływ na wrażliwy umysł młodego Rafaela wywierał stojący na wysokim artystycznym poziomie dwór książęcy w Urbino. W r. 1508 powołał papież Juliusz II. mistrza do Rzymu, aby ozdobił freskami Stanze della Segnatura. Za rządów jego i jego następcy, papieża Leona X., święcił tu Rafael — zmarły 1520 r. w pełni męskiej siły — największe artystyczne tryumfy. Urbino leży na urwisku skal nem Umbryjskiego wzgórza, na którego szczycie sterczy stary zamek. Z Piazza d’Erbacci wspinamy się w górę ulicą Via Pucci notti i dostajemy się na plac główny (Piazza Maggiore), na którym wpada nam w oku Książęcy pałac (la Corte), wspaniały gmach w stylu wczesnego odrodzenia, powstały z przebudowanego w r. 1468 przez Luciana da Lauranę starego zamku (str. 179). W głębi Piazza Maggiore wznosi się trzynawowa katedra, z beczko wem sklepieniem i kopułą (str. 179); w jej zakrystyi oglądać można piękny miniaturowy obraz Fiera della Francesci „Bierzmowanie Chrystusa“, oraz jeden z najlepszych obrazów ołtarzowych Trinotea della Vite z siedzącemi postaciami św. Marcina i św. Tomasza Becketa ; wreszcie portret księcia Guidobalda Naprzeciwko katedry leży gotycki kościół św. Dominika, z wdzięcznym portalem z epoki wczesnego renesansu i ładnemi terracottowemi płaskorzeźbami Luci della Robbia (str. 180). Na Contrada Raffaello wchodzimy do odznaczonego marmurową tablicą z łacińskim napisem domu, w którym urodził się Rafael ; jest to skromny, szary ze starości budynek, zakupiony w 1873 r. przez Accademia Raffaello, dla założenia w nim Muzeum Rafaelowskiego (str. 180). Na pierw-szem piętrze znajduje się skromny o jednem oknie pokój, którego ściany pokrywają całkowicie miedzioryty i gdzie stała niegdyś kołyska tego wielkiego mistrza (str. 180). Tutaj oglądamy także, pierwotnie w dziedzińcu umieszczony fresk Giovanni’ego Santi, ojca Rafaela, przedstawiający profil matki Rafaela, Magii Ciarli, wraz z synkiem ; jest to pierwowzór rafae-lowskich Madonn. Teraz udajemy się do położonego w południowo-wschodniej stronie od miasta, u podnóża Monte Cesano, klasztoru i kościoła pod wezwaniem św. Bernarda, ozdobnego, ceglanego, rzekomo przez Bramanta (?) zbudowanego renesansowego gmachu, z grobowcami książąt Federiga i Guidobalda (str. 180).

Z Urbino wiedzie piękna górska droga do Citta di Castello, starożytnego Tifernum, znanego z tego względu, iż wpośród miast włoskich, ono pierwsze zrobiło zamówienie u Rafaela, i że nadało prawa obywatelstwa miejskiego sławnemu malarzowi Luce Signorelli’emu. Wydłużone ku północy miasto, którego okolice obfitują w mineralne źródła, posiada dużo klasztorów i znaczną liczbę świątyń; wśród tych ostatnich na szczególną zasługuje wzmiankę Katedra, zamykająca południową stronę placu Garibaldiego. Dzwonica jest pozostałością dawniejszego gotyckiego kościoła (str. 180).

Najbliższym naszym celem jest Arezzo (Arretium), wznoszące się terasowato, w nader zdrowej pozycyi, na zachodnich stokach wzgórza Poggio S. Donato. Z pośród licznych, wybitnych mężów Arezza wymieniamy tylko domniemanego wynalazcę nut muzycznych, benedyktyńskiego mnicha Guidona, następnie Petrarcę, największego liryka włoskiego (ur. 1304), wreszcie znanego malarza i historyka sztuki Vasari’ego. Skoro wejdziemy w mury tego miasta, słynnego z niezwykle pięknych typów ludności, dostaniemy się najpierw z dworca kolejowego na okrągły Piazza Gnido Monaco, z wzniesionym w r. 1882 przez Salvini’ego marmurowym posągiem Guidona (str. 182). Na Corso Vittorio Emanuele wpada nam w oko najstarszy kościół parafialny miejscowy, S. Maria della Pieve. Fasada tej świątyni w późnym romańskim stylu, posiada na wzór katedry pizańskiej wykonane, fantastycznie członkowane słupy. Trzy portale z umieszczonemi ponad nimi rze źbami Marchione’a, prowadzą do trzynawowego wnętrza, wspartego na wysokich słupach, w którem znajduje się pełen siły i ruchu sławny obraz ołtarzowy Pietra Lorenzotti’ego, przedstawiający N. P. Maryę między apostołami Mateuszem i Janem i św. Donatem (str. 182). Po lewej stronie Via dei Pdeati nadarza nam się sposobność ujrzenia Katedry, jednego z najpiękniejszych gotyckich kościołów włoskich, którego budowę, rozpoczętą w r. 1277, prowadzoną dalej do r. 1313 przez Mar-garitona z Arezzo, ukończono dopiero w 1511 r. (str. 180). Trzynawowe długie wnętrze nie posiada naw poprzecznych; nad głównym ołtarzem wznosi się gotycka rzeźba G. Pisano, z posągami oraz licznemi płaskorzeźbami z życia Matki Chrystusowej i aretyńskiego patrona, św. Donata (str. 181). Obok wielu innych skarbów sztuki zawiera Katedra jeszcze grobowce papieża Grzegorza X. i Guidona Tarlatis, wojowniczego biskupa i Signora z Arezzo. Wreszcie wymienić jeszcze musimy wzniesiony przed Porta Romana kościółek Karmelitów S. Maria delle Grazie, z wdzięcznym portykiem Benedetta da Majanos (str. 182).

Na stromej wyżynie, ciągnącej się od Alta di S. Egidio do jeziora Trasymeńskiego, rozłożyła się Cortona, w starożytności jedno z dwunastu związkowych miast etruskich, z sławną Akademią. W tym prastarym grodzie urodził się w r. 1441 Luca Signorelli, największy malarz umbryjsko-toskańskiej szkoły. Niemal w samym środku miasta wznosi się na Piazza Signorelli imponujący, licznemi tarczami herbowemi na zewnątrz ozdobiony Pałac Pretoria (str. 182), w którego murach

mieści się przez trzech Venutich w r. 1726 założona etruska Akademia, czyli Muzeum bogate głównie w staroetruskie bronzy.

wykuty przez Donatella i Michelozzi’ego. Na Piazzeccie zwraca uwagę Portyk Vignola, jednopiętrowy budynek z okrągłołuko-wemi arkadami (str. 184) i kościół św. Augustyna z 1666 r. (str. 183). W odległości jednego kilometra od miasta wznosi się ponad rozkoszną doliną, wspaniały przez Antoniego da Sangallo (starszego) cały z kamienia zbudowany kościół Madonny di S. Biagio. Z dwu projektowanych wieź istnieje — jak dotąd — tylko jedna, przechodząca na wysokości trzeciego piętra z czworoboku w ośmiobok (str. 184).

Z Montepulciano prowadzi piękna droga do położonego na stromo-spadającej skale miasteczka Pienzy, miejsca urodzenia miłośnika sztuki, papieża Piusa II (Aeneas Sylvius Piccolomini ur. 1405), który polecił architekcie Bernardo (Rosselino) z Florencyi zbudować wokoło głównego placu Katedrę i wiele pałaców. W środku podzielonego na trzy części szczytu widnieje herb papieski. Wnętrze, wykonane na wzór niemieckich kościołów, posiada trzy nawy równej wysokości (str. 185.) Naprzeciwko fasady katedralnej malowniczy Ratusz (str. 185) z przedsionkiem wspartym na jońskich słupach i wysoką ceglaną wieżą. Zachodnią połać głównego placu zajmuje rezydencya papieska, imponujący Pałac Piccolomini (str. 185). Na tylnej fasadzie przechodzi przez wszystkie trzy piętra wspaniała loggia, skąd rozlega się cudowny widok na całe toskańskie podgórze. Kwadratowy dziedziniec obiega dokoła kolumnada.

Via Casali prowadzi do stojącej na zachodnio-północnym krańcu miasta Katedry, ranesansowej bazyliki (str. 182). Na ścianie w głębi chóru umieszczono jeden z najlepszych obrazów Luci Signorelli’ego : „Świętą wieczerzę Apostołów“. Dla amatorów starożytności wielkiego jest znaczenia znajdujący się w jednej z kaplic na lewo od głównego ołtarza sarkofag, którego płaskorzeźby przedstawiają walki Amazonek i ich sprzymierzeńców z orszakiem Dionyzosa przed bramą Efezu. W tejże kaplicy znajduje się artystycznie wykonane marmurowe ta-bernaculum (str. 183), pochodzące ze szkoły Mina da Fiesole. Idąc Stradą S. Margherita, docieramy do cudownie położonego i zupełnie odnowionego kościoła św. Małgorzaty. Od strony zewnętrznej do połowy wysokości zachowały się ściany pierwotnego gotyckiego kościoła, którego budowniczym był — jak głosi napis na dzwonicy zachowany — Nicola Pisano i tegoż syn (str. 182, 183). W pobliżu dworca kolejowego, przy ścieżce wiodącej do Camuscii, znajduje się kopułami kryty kościół Madonny del Calcinajo, piękny, w r. 1485 przez Sieneńczyka Francesca di Giorgio rozpoczęty renesansowy budynek (str. 182). Wymienić też ponadto wypada kościółek św. Franciszka, skromny, stary dom Boży z pięknym gotyckim portalem (str, 183). Poza obrębem Cortony spostrzegamy piękny, przez Florentczyka Krzysztofa Fanelli’ego (1530), w stylu wczesnego odrodzenia wzniesiony kościół S. Maria Nuova (str. 183), po zwiedzeniu którego, żegnamy tę piękną miejscowość i udajemy się nad prześliczne, obficie zarybione Jezioro Trasimeńskie (Lago Tra-simeno), gdzie w r. 217 przed Nar. Chr. Hannibal, wódz karta-giński, świetne odniósł zwycięstwo nad konsulem rzymskim, C. Flaminiusem. Jezioro to, które przy obwodzie 43 kim. i średnicy 16 kim., zaledwie dochodzi do 6 m. głębokości, przedstawia wraz z swojem otoczeniem najcudowniejszą panoramę. Z jego zielonej wód toni wynurzają się trzy gajami pokryte wyspy, podczas gdy na wybrzeżu rozłożyły się piękne miasta i wdzięczne wioski. W głębi wystrzelają błyszczące szczyty Apenninów. Musimy naturalnie zwiedzić brzegi prześlicznego jeziora, aby módz się napawać czarem tego cudownego zakątka. I tak spostrzegamy na bardziej ku północy wysuniętej wyspie (Isola Maggiore) opactwo Monte Oliveto, poważny wiekiem budynek, w którego klasztornym dziedzińcu znajduje się wielka studnia (str. 184 i 185). Na daleko w jezioro wysuniętym półwyspie leży czarowne Castiglione del Lago, na którego krańcu wznosi się szary od starości, blankowaniem uwieńczony zamek (str. 184 i 185). Dalej widzimy nawpół rozwalony kastei Zocco, jak również romantyczną Monte del Lago, jeden z najbardziej malowniczych punktów opisywanego wybrzeża (str. 184 i 185). Koleją żelazną udajemy się następnie z Pas-signano przez tunel do Magione, ze stojącem na wyżynie czterobasztowem zamczyskiem, niegdyś opactwem rycerzy Maltańskich i Templaryuszów (str. 183). W uroczem położeniu znajduje się ładne Mongiovino z bardzo interesującą świątynią (str. 185). Następnem naszem miejscem wytchnienia jest Montepulciano, rzucone wspaniale nad bocznym kraterem najwyższej we Włoszech wulkanicznej góry Montomiata. Górska owa mieścina, słynna z najlepszych win, godną jest uwagi nietylko ze względu na przepyszne widoki, ale również dla swych budynków. Na górnem plateau rozciąga się Piazza Vittorio Emanuele z ratuszem, którego wieżaigzemsy przypominają pałac Vecchio we Florencyi (str. 184). U zachodniej strony placu stoi Katedra, potężny ceglany budynek z wysoką dzwonicą (str. 184). W wytynkowanem na biało krągłołukowem wnętrzu zasługuje na wzmiankę grobowiec Bart. Aragazzi, starannie w marmurze

Pełni oczekiwania zbliżamy się do bogatej w skarby sztuki Sieny (rzymska Julia Senensis), która dopiero w XII. stuleciu właściwego dosięgła rozkwitu, a mianowicie wówczas, gdy stała się główną siedzibą związku Ghibellinów środkowych Włoch. W ciągu XV. w. rywalizowało to miasto pod względem sztuki i bogactw z Florencyą i dostało się pod panowanie tyranów; jeden z nich Pandolfo Pétrucci il Maginfico około r. 1487 nadał w Sienie przewagę arystokracyi. Później udaje się ona pod opiekę Karola V. i zostaje pod zwierzchnictwem syna jego Filipa II. wcieloną do korony hiszpańskiej. Ostatni widział się jednak w r. 1557 zmuszonym odstąpić Sienę wraz z okręgiem Kosmie I., księciu toskańskiemu z rodziny Medyceuszów, i na tern się też kończy historya niezależnej Sieny. Sztuki piękne dosięgły tutaj szczytu swego rozwoju w wiekach średnich; punkt kulminacyjny epoki renesansu reprezentuje Lom-bardczyk, Giovanni Antonio Razzi (ii Sodoma), który tu tworzył w latach 1477—1549. Snycerstwo, które rodzina Barili doprowadziła do niezwykle wysokiego poziomu artystycznego, utrzymało się na tej wyżynie do ostatnich czasów. Miasto leży w rozkosznej okolicy, wśród winnic i ogrodów warzywnych, na trzech zwieszających się ku sobie glinkowatych pagórkach (Terra di Siena). Prawie w samym środku miasta, którego mieszkańcy odznaczają się wysoko rozwiniętem poczuciem ar-tystycznem i wyjątkowo piękną włoską wymową, rozciąga się malowniczy plac Wiktora Emanuela, otoczony w półkole wspaniałymi pałacami. W jego środku stoi najpiękniejszy miejski wodotrysk, marmurowa, przez Jacopa della Guercię (1402—1419) wykonana Fonte Gaja (str. 189). Przez przejście, znajdujące się poza fontanną, wchodzimy na Via Cilla, z ładną, według rysunku Sano di Matteo, w r. 1417 wykonaną Loggią dei Mercanti (Nobili); jest ona naśladownictwem sławnej Loggii dei Lanzi we Florencyi (str. 190). Palazzo Pubblico, stojący w południowej stronie półkolistego placu , zbudowany rzekomo przez Aprola di Ventura i Agostina di Maestro Giovanni, według projektu Vasan’ego, jest jednym z najokazalszych municypalnych gmachów włoskiego średniowiecza. Posiada on wiele skarbów sztuki plastycznej (str. 189) : na prawo spostrzegamy umieszczoną na słupie wilczycę (herb miasta), karmiącą Romu-lusa i Remusa, dłuta Giov. Turini’ego (str. 189) ; u lewego skrzydła wystrzela rozpoczęta w r. 1325, a skończona w 1345 roku wysmukła wieża (ii Mangia), z przylegającą do niej ka plicą w kształcie loggii, której budowę postanowiono w czasie zarazy 1348 r., a dokonano jej 1376 roku (str. 189).

Na Piazza Piccolomini wznosi się rozpoczęta w r. 1460 przez Antoniego Federighi, z polecenia papieża Piusa II., Loggia del Papa, przeznaczona dla jego krewnych (str. 189). Wreszcie zdążamy ku najwyższemu punktowi miasta, na plac Katedralny, na którym wznosi się rozpoczęta w zaraniu XIII. stulecia Katedra, zbudowana z czerwonego, białego i czarnego marmuru (str. 186), największe gotyckie arcydzieło Sieny. Główna fasada świątyni, projektowana przez Mikołaja Pisano, wykonana zaś przez jego syna Giovanni'ego, z dwiema po obu stronach stojącemi, wspaniałemi wieżami, jest wyrazem najwyższego rozkwitu włoskiego gotyku. Ponad bocznymi portalami znajdują się otwarte ostrołukowe arkady, których pola szczytowe zdobią piękne mozajki : Castellani'ego „N. P. Marya w świątyni“, oraz Musini'ego „Narodzenie Chrystusa“. Ostatniego mistrza jest również mozajka na środkowem polu szczytowem: „Wniebowzięcie Maryi Panny“ (str. 188). Czworokątna, romańska dzwonica posiada na każdem z sześciu pięter o jedno okno więcej. Wnętrze (str. 186), trzynawowy podłużny budynek, przerżnięty również trzynawowem poprzecznem ramieniem, wywiera przez swe bogate rzeźby i malowidła, oraz przez ułożony pasmami czarny i biały marmur, wyjątkowe i dziwnie imponujące wrażenie. Nad środkowem przecięciem ramion wznosi się dwunastoboczna kopuła. Między gzemsami, biegnącymi wzdłuż całej katedry, spostrzegamy terracottowe głowy całego szeregu papieży, podczas gdy niebieski sufit zasiany jest błyszczącemi gwiazdami. Do osobliwości świątyni należy również artystycznie wykonana, marmurowa posadzka Godną uwagi jest wspaniała kazalnica, wykonana w latach 1266—68 przez Mikołaja Pisano i jego pomocników, wsparta na dziewięciu słupach, z których cztery spoczywają na lwicach. Bronzowe tabernakulum (str. 190), z Chrystusem i dwoma Aniołami, zdobiące ładny, marmurowy wielki ołtarz, projektował Vecchietta (Laurentius Petrus, 1465—72). W lewej, bocznej nawie znajduje się bogato rzeźbione wejście (str. 187) do założonej w 1495 r. przez kardynała Franciszka Piccolomi-ni’ego, późniejszego papieża Piusa III. Biblioteki (Libreria), ufundowanej głównie dla przechowywania dzieł i papierów jego wuja, papieża Piusa II. ; jej wnętrze zdobi dziesięć artystycznie przez Pinturicchi'ego wykonanych fresków, wziętych z życia Aeneasa Sylviusa (str. 190). Pod katedralnym chórem znajduje się w piękną gotycką fasadę opatrzony kościół św. Jana, gdzie oglądać można wybitne arcydzieło, którem jest marmurowa, doskonałemi bronzowemi płaskorzeźbami i statuetkami ozdobiona Chrzcielnica (str. 189), wykonana według projektu Jakóba della Quercia, przez Piotra del Minella, Ba-stione di Corso z Florencyi i Nanni’ego z Lukki. Vicolo Tira-torio prowadzi do kościoła konfraterni, wzniesionego ku czci św. Katarzyny Sieneńskiej, utworzonego z grupy kaplic, zbudowanych obok siebie i nad sobą (str. 189). Stąd udajemy się przez Via Benincasa do położonego nader malowniczo u pod nóża pagórka św. Dominika domu ze studnią Fontebranda, trzyłukowej halli, ozdobionej głowami lwów (str. 189). Poza studnią dochodzi się po stromej drodze do zbudowanego na potężnem podmurowaniu kościoła św. Dominika (str. 188), gotyckiego, jednonawowego gmachu z wielką kaplicą św. Katarzyny, którą w r. 1526 Giovanni Antonio Bazzi ozdobił ściennymi freskami, i gdzie też przechowują w srebro ujętą głowę św. Katarzyny (str. 190). Do najmilszych wycieczek poza murami Sieny należą ruiny w r. 1201 założonego kia sztoru Cystersów S. Galgano (str. 190) ; po drodze oglądać

ПТП

»

I

г

JS]

i«'' !

«Й

ш

i

Ä

Ш

r

• 1

,fi

Г---

ii,

ssg

. !:

Pi

farafSwid

>

Шф

ш

m

i

#

à. ...,.д

=..щ

~4â

, ;

äJ

Шгд

.

«■ ш Ш "« V

nS¹

ii

Г

*

ï

*

Ж

i

Y

L

•:

Y.

i

■

Fot. Brogi, Florencya.

.te'.- . ;

i

■

it

Л

E

s.

Ж

Hin 1111

УН i ни

m

..

fl?

« <

тот

N

r

I

i :

L

1=5%

!=rJ

t

в

t-tzi

i

r

M

Pki

■L

■

a»pjiL

г r

wp

y*

-fc

& *w«SBe

i

B

■

H

A

il

N

S

i *Y7

fife

:.

L-

к

sa

s

УЖ

k>>

4

■I

,. i

s

Si

«

’ «£

4

■*Гг

7>

•.

m

щ

s:

Шт

Ж

ш

м

ь * 1

t³

-

Щ.

**•4

iU

Ê

я

'i

»

rrr

гада

лК «4г

к* *

4'

—А.

>

SFHmtf i

\’

Г'

1

f '

.

1.

V«

'<L g

■L ^

w

:

ï*

’H,

SM*.,

4

♦

■i

V¹'

*ï'->

•f

S: *

vä

л

4JT, 4

n

л -

l

•»

AJÜhÉ»

Florencya.

Panorama miasta, widziana z Viale di Colli.

‘ ü₄ !

ifj

Fasada Katedry.

Florencya.

Fot. Brogi, Florencya.

щшш

/у

»1

ЗЩ ê

(тятяяттЛ <

tel

«Р-

1#

51;

•'Л

РЯШИЭ

!£~~Ъ-

ira

ШЙ

жл

!]

*с

*f

Л'

I' 1

Y, —*Ti' . Ш -

■wsi ■

,-d

ч*в

щ

>18. *

i*

4%    4

K'

4;

/T..Î

>Ы i a"

__

\\\

LiU

$ÎV 4

KWA

mgg i

►i ff л—шМ

*иш*Й I I

WS

У«Д

ya

'.iЯ    !

■■il J

t>]

йшэ

Щл

iii

rrï &rî

:■

PS!

aj*

';JI

• '«

'■ 'i

чшШК*⁴

■' ж

••■-- гz^Sii ' -    ' ¹ • //

.....vi.4 1 ■ >i,*, . »/ - sitak

«ъА

.<51 i

k4f i ■Ji'^zÿjÊk

wjj Ęi—mm-i

~Шм! i|j

SSäSPI

K_

шшвтлтш i

>,

■.ĘjliSEm* SSS^^:

-r

3 *ж

- - - “ ,

'AiM

■Mi

w*

JÙ

■'/

'■ r/!

7 -l,

u :[k

‘ <• *£■

jf

b_

\h

‘ <>

р»

|Ш

г»

fer.5--    -;

чС1.||К-

:д

И1- ♦ J

«â|

t \ Ш «y^,^

JASSŚi j -дам

i S:

I!

щ

^/źjĘjrśrm

«jljL-------

tzsx&dfÆ?

а!

=11

\Щяи*

* il:-Ш

ш&Ь

ШИР>^ fit

^4. rJà

W/

I-

.У

-=>«-=4|

ущт i

“i

т..........—ш**т*

жт

»i

mû

1.ч -_

:d

. _ V.iaaJiA.--- .-

щт

W-/,

Щ~я

jLją

V*

SS^jSLL.

^8*:

à -, ml

> .ттшт.

L>"

•.

w .r?

Ir

Sl ü

Я*

««Иг

Jł

»HM*

ii i ■    - -------tr-- fetl!rv⁼ly——г ' Г i ¹

ÖliS X-

\fc

fts

. . «tato.. V • -^Tł

=gSs<fe*-* ■

pf

■aas Г jigs \ ass yfe

1,

айШ^УШЧ)

ЩШЩ

i >- айв! | \ ass \ ass ytfyfl

ч*»л’

Wnętrze katedry.

...

ШШ

■i?m

у]

.äs

Jg

9Ш№

л rr

12

LZJEZJ

у, |йЛ10

IPI I

,-ïta—. V ■: ■I^^TSS“

'JCZ

E3

gj

яДК’

loa

If

1^*Г

ir—tr~*~i

□ СП

£3

SsSSsSBu&ssń

Г !У

Fot. Brogi, Florencya.

L\ pa|

Щ

ГТЯ'?

а

;/» J

1ЕЭИ

Mi

II

г Щ

Il <ÿ>

с о i II i с у >П

!EZ3j

PS

b|

bl

Г*!\ . »! ’ i I__:.

fysjr . « . 1' s—! :

с=и=з

SI 2f '%

li

§1

'Ä-

ЯШШЯШШШЯЁШШШЛ и

8|Г<Т>1 I fegr-rf

:■ fes^pii' 2 г ■»

nrr-2J

К*-

52

I'sKss: ■

tan*- V

Г. •

/Г

■ щщ

:i »

3D

cm

'Si

AÎ

llv

sT*

■йЕИ

•frsj

7,

ш;. jt je

- i

Had

|ж1

:|f€.

«    > ; ji

■ :7 *iii

«    - 'fl

tlS.iJ

ЙИгДУ сзаа

Г |Г:$1 Т^гту

—!..f I MftPhf "1 «ажвТжк * Щ

[Г—и

!«T3j

!Г.

W!

Цк»^

vi

M7J7

P/#/i

BQ

Pli

-• i

Ill

;■

ьтИ

i»c

Vj

iV

>•

ir.-::

iü

’f X.

:r

ilgr*

^ж1м|ШммрпММ

т *

V* - « **- ?К    IS

щт-тщ

Фьм

Florencya.

Katedra, widziana z kopuły kościoła św. Wawrzyńca.

»_

ira

nz

Fot. Alinari, Florencya.

Ы

i

i:

Sffi

Ш

ite

II

•'

WR

ÆÊ

rVv

-V J

ШЙ

Zr-

|É»';

V'r

CCp

Ł11 Ł"ht—..... .

И ГУ'- '

к AjgF™ yr»

fÇr'• i

p'- âL,. _ » 4У

rli

|l C! ■■ 7 I Ijjl C •:• >П

л&и V*^ *rr

'A

Й1

p

ra p

* -

,7*7,1кф

SüJEa |;,ч.

а*

:§

Główny portal katedry.

"Я ^ ^ 4!r

J .--r"- Œfc

;;

Лхч*.

gjjgjgK-iŁa:^'

sg

CT

■i ■»

ЧХ

r;

УУУ-У'-У

ï -t ! *'т"    'ł* »■*-»'»•*-« *■1 iï W№»mMii|

pu

х Ьш4 xîwt' *t: fc«a-»w*».î U №m№№MN

К*Т»ХГ

Çj

гГ\JC

Fot. Alinari, Florencya.

l

Fot. Brogi, Florencya.

№

I

штщ\

ï

Шв

»

:

n

fs

i

)•

$

r

I«

ь

Ж:

m

N

P - !

1

r

y;

ira

IF

-fi;

y

i

j

»

U

«SE

.3

g

m

K

И

!*

m

*!

A

:

ж

:Ч;

L**- . 4«^:pVwJ:;

л'-Ж X I

Щ i 'ЖШШшШ?% т*"

иаш£Г*ч..

I

■Х’Г

*

m

'.ч«еде*.*

3 .. - *-*

4

(Bf

Ш

4

m

Florencya.

Drzwi kruszcowe Ghiberti’ego w kaplicy Chrztu św. (t. zw. Drzwi raju).

2? y jrocftuiç* Unovnypwjg)

«asass.-'.

s=4

ift-

s=gya

я

J

■

Tîxr

s*

.тш'да

iÇ-t-±=rZ

m

wm

S’-л

®@T"

f

. -J

u

M

■ 4feâP

0

m.

Ж

-

/; j ;

&3

m

r

Ш11

’ÿPËÊ

•r

Ж

m

mm

V

5r4&.

M «    .

WW^ Ф ■ ' .    /j

, JM»- -JÈ#’*    ^ \ *p ^

ï?1aL*A

m

-

4.

Шк

ШШЫ/etßm

:'a

■a

i

I

M

Sw

-

b?

к *

K

,

: ГШ

i;

г

a*ss

F

' 4*

-:

s

......

r<-

1

:

0

S

.

CS

л

m

:

!

Ш

■

г

a

1!

J

ж*

Il

;

u

É

; :

b©i ^

1

Ш

ж

1

i

i

i£

‘.'Ж

? ! m

>3

R

« JE

P'

Hj

Ы

Якам

fc^X

1

iLééé

1

m

:

■H

Ш

/*-

E ■

mm

*

i3?

IP!

m

->

s

.

:--ąf

2'!!

!

S

il

-e

*

Ш

\>«ra"* чм-т»«ьгг' — •

я

Я

Ш.

!

II

;

:

Й1

Ж

.V.

H

1

Ш £

m>

HZ a s

ś>«a

I

I

к

Ж

ш

i

щрц

№

m

}

~ж

Łj^L.Jau

еявиякв*

г:

Ш

;

'Ä?

Éa«>î

?

*-*ń

m

»

i|Ir !

-fi

1

h :

1

-. ' X -1

т

s.

ВЦ

=stw

. ■......................-......I- ’

,>;

ш

«5^

ч?

4.

m

к.

-

t

'

да

ь

aft

H

m

s

IIÎS

Г'-

K

J

■ i

4 £

r I

I

;V:

-JStel

?.. *S

» ..

Xi

s

.

:m:

§

к

*

ïj

!■:

Ш ;

Ж

«

..» Тиш*,, к ;

тт

d

rm

M

ш

ij

VT

i!

ÜI Ml

.It I

£ -1а-

mą

С С

£3L

ill

&Ś5%

\Чч

ЧЬГ.

мД

1&,

ggf

- дщц

ШШжЁ

fF-T

к^НМИЙ»»1»ч.»||»С)Д^

Bi

гг

•J

4чй

ÄäiUL.

^рЦ%

а^-Л.

»Ä~ *

:ą

; <rz ; f

B ï—i

i; г;

Uv.

fl

CJ

тШаш

щ,*ъ

■h

■mw/

'T'¹

<r

,0t»***

/ *r

"Ж

г

СТОЛЛАМ BOCCACCIO

в/т&ал

шнщн

li

li

?!

K O L U M N ADA U F FIZ ló W.

Marmurowy biust Claudiusa Nerona. Pomnik. Boccaccia (Fantacchlotti).

>«#-*-

ч^

и

Ni

>.

He

if

SP:

ИГ

if>

V:-

r>iv 4

и~жУ

iLSSagV

Ж*

igry

^Sss»

■ИИИИ

lał-5

CàœJB

■MMMM)

HF

P’ SanfflS

• ⁴ », :

f ,, :' ">- '" y

Г

ТЙ«Д . .. A Vi

да

c<

F”

§>ч

iS

i Чч**' »«g

I,

il

•>

\    1 IË

f

'W î

W ptfc

«а

Ж

zorl

-m

JÙ

I*

аяш

ci

p a mf - ■ ⁴

i3 аЫсв

ШлУОЖ'О ГЕТЗЛЗСЛ

FLORENCYA.

яя

;ч ш

V::.

еда*

»I

Jflj

,«

' io«

П

Шшё

iU*

1»

... ,С|

ri:.

г ^'ХДг

«*

-j

up

к 1 f*" • -¹ I ■

Mil -Cu

jsSil .

Ш1

ps_!

*1

v; >

тЫЁ,*тк.

■ «а

’ TS

r/i

гл

да

\\\ l

is Ж C™"*“

wj

b-J

■ш

».

Ил

^ TfirawfSÿ.WàiWJiiyiiyTijmji^    ! *

\- .-C

li

'Л

-,

*—-i

ifj

-.#,1

^1*Г

WJ

wff

LSÜs

Г⁴ У

>, i

W

_■

тт

^cff

да;

For. Brogi, Florencya.

Kościół s\v. Jana (kaplica Chrztu św.).

Kolumnada Uffiziów.

Posąg Petrarci (Leoni).

Pomnik Dantego (Demi).

gt;,|

fnj

/ЩЙ 'ы

4‘

r ^

j! êi.

X-

W

KY‘

'A

VL,"

Им Г

pi

\Г

ti

'i

i ' ' тЩ I

,-<*Ж

LS

■" j*

w.

" -*âr

vi

|?1Щ

I.Bir ff/™ 4ЙВ».

Shall ‘Wf

!»;!

t!

ki

L>-

lii

;Л

}*î

#й?;

2^i

L,.,

щ_н

r#i

:< m⁴ ?•-

k.

tf ***&*.* + + *** **-r    ##€*<**

■ шмШШШ

tef

iS

а»’’

vî

ar“«

Щ |TÆi,

,н

* f

,\ Jôij

ч Н Г4 , • ' J -

. ж

^’îfSir^W^⁵'"    ■**«c "V ■/■ «B¹¹”'*¹

li

'Л >< •

*ж * >*

№r*J

•4

.f и

•1 1 К

, ’’ i.-:

VJ

Я&? *    ’■

" '• iffîfâp

jPJl — —    ** **•*§"

Щр

billig

НИР

mmmmm i

rj * ' « ■

m

Щ i

i.ii

«st,

Jlj

л.,

Ta

Ta

Ł:

; 7%.

▼    ,4

’’ rfl'Û :'4Mi

2 -Ж25

,..• źSIYT^SY^r^w"

-^Ццр

•^t?F ■ gr......

■ gaH

‘Ut

i"

i'li

Ml

i«

ЯЙ

if

i.

,^<'-

rv

■>

Sf*

«e

в-

*£p>

fe

/Jio

ЯММН

Plh

.шшш:    ¹

IP

SÖ,

ужд

. S|

щ.

Ж»яд":тд    г SП".: S®?

МЯ|

S/:

||§§|

ww/îfcw&i

i <•« ■'

■a

tdi

Fot. Brogi, Florenxya.

Fot. Alinari, Florencya.

Tabernaculum Andr. Orcagny w kościele Orsanmichele.

Florencya.

Plac Signoria z Loggią dei Lanzi.

iq8

i ¹

! ^

3

•о «

f*K

i **

ш

m

i

ij

■Щ

№

Sa»bC •

Ш

*4

* у

i 4f

X

ЛЧ¹

И4Я

У

V !

^ -

«

&

1

; *•*••

ta

ł *

\X

;

*

s

I

зм

ESL

7

'vsWâ&Â-i^J,

Г#',

^ л

1

9й

;й

fe *4fe‘

T?

\

'S

Va

м

гш

Щт-

#§Я

ixj- a rULi

'■$ '4

■ /

.

.

' к?

1

6Г' .

А

„ • ,

m

А*.

Jh

т

Sib*

4 *

зЩ

'Ж

V

f ^шатш

т

ш

35

:

ч

1

И

ÏV

К*

ч

£4

Vf

И

w

i

-■fjf.

■

4

»7

Щщ

А

№

Ж.

/

щ

•**

••- -

?

А

p3M

•щтж

Ш^

I

fsäi

■ X :

Ä

:

fj

4

ą\

ж

TÏI

*3

р*¹* "

ÿl

с

r<

■

\V

.

'Xi

г%

VTÆ J‘s-.~-yc't{Л

ĄY

Lfih

■'■

.

*

<

п

]

V

>

/

' - гзШ.

w

V

Яг

У

,

/ ^

7

■:

Г"

Ш

\

/

li

? 1

Ш

- И"

S^S!

\m

mrр*ЯУ,

№

nik

^ \ (

V

Г;

V:

ш

ж

г

5Г

.§

УЬ/

"%■* ' *i*&$*ï* •    ; *‘ j

.....- -m    ~ -

g

ш

r

?

-г

Ï.À

Г

93

i

Г

I

ifea

/

»fe,

'

®ri /

>Ж

{ * V * .ffg

*л.»й

i

»4<

&

—--

'    3геле/amour Sim

For. Brogi, Florencya.

Florencya: Loggia dei Lanzi.

Benvenuto Cellini : Perseus z głową Meduzy.

Gian Bologna: Porwanie Sabinki.

Bologna: Walka Herkulesa z Centaurem Nessosem. Cokół pomnika Perseusa.

Pio Fedi: Porwanie Polyxeny.

I

Г'

м

л

.

.

%

*«

I . V

■1

: Il

X

'

f<

^^>1.

i

1РЕ7У *

НвкЛл

Si

SJ?

w

Al

..

те

Ł

r J

'

а

H

. .

Uli

.

1

■

fi

it. i

»I

. \fffî ~

ш:

li

:

ЖШт

В

-Fi

1 Î ^ i

■ Ш

S2È2

fflt

Ï —

Г, 1

»

шэ

ш

ШИ»-a*

Ш

Ш

Li

i lt

m

1 #ЩгзРи

V '

fî-g,

ж

№

":”iĄr

Jt

;n

m

E J

ï*<

ж

El

-

. I

us

г ip

<■ ftfl_-

i

!;* I V

ff?

r*⁸

gï

щ

4

4#

fi

D*

|V:

I

-j.

y

fry

4

F

i

*iw:

Ф»

11

11

• i

f

s

Г:

№

a Чй

аЫ

'JT

:

H

1

5 i

I

-7

i

L>

!M~JT

F

L_ Ш i

J

Al

:•-

Ю

F

Г---!

SSPS^-

г___î

~~

МиД1

gita

.•• ; !

чЩ

t

1 •

**

«

■

щ

'(№S0

' w ■ V

—“ _ • _

, ! I - .:

-

|j

Üiv

.

I SPĘDIZIONIE

Вйьг;^i

•..... ■

L“- '•

ŁłE»

-Ca* -c ыь«вйХк

P

i ! j

fôg&j

!

WFrS.#

's-',

звмцс

**.*<„■*'

w*

;:ад

i

li

It

rl

Fot. Progi, Flokkncya.

Loggia DI Mercato Nuovo. Kościół św. Florentyna. Brama S. Galio.

w/// nifnmtnininiiniu I w u /mmimimtmmiii f i Ul imimiumuiiniiin ни u i u u u iiiiiifiu ii i ш

■№^вп

—*

'f777Ti

Es?

Щ i II Ul Ul llłłllltlli

Untrfutk muniti

,

Ł-L<

шишшптшшш i

■

É

:

J—

-

■ ..I

I

В

- a 3

Г

- F

['4

у

fl

i

т«\

.

И

î .

i

yaa

-, 4

i

|y

?!

■г*#л

î

msmsm

J Ł '

iу . V

Шй\

J

P

.w

FI

,

[. -

pbVg

I

fil

I

fl-

Srend'amom: Sîmparf & (о.

Florencya.

Łuk Loggii del Bigallo.

Gian Bologna: Posąg konny Cosima I.

Loggia del Bigallo.

Plac Signoria. Kościół Orsanmichele.

JF

lg

******%%,

Fä

щр

г'

1

ül

К ”4 IN ., 11

ii

Ж;

К>:Л

-

'Nn —I

. _

..

Łjjf

I •

11

"Ф

II

i:

■ВЦП

%£

fę

V*

zm

&■ 3H(

te?

Lv

j "в.

««

:€

jŁ

ЧЛ

m

W,

i йн

■ ;i

;ш|

I»

t-

Ы49&

SF<'—;л

ne

£Й

'Я

{■ €'■

гтшяя

, УЧТЯ

ц ‘

■j.

-г

тв

[j

ёу

V

[}

Оц;

I ' jri ■■

■ >1......J

ИГ!**- ,а

К?" i"* Лх;

;    ' . f

иЧПЛР i>< J

-j

few ышшттшштл*»»««,! ■ .

II

ЯР".................. "

F*T*"

”Жл1й*

fco

ff

li

Umnn \

v\

EFF n

; ■ .-;

■’ ■■ ■;

;

'■fci

и fî

jga...

Аш

ff

-I

gjÿîlN

Łl

Г*?5

fc—

L.

■ ,i

II

•__з •

f/.    |Sïîp#^v^|ÿy

' .у,    ji L ^^ąpwąMHMig^w <•■ ws^4»yt

7*. .-    '■ Mj Цочч 1'>»>|.'|||«1'*»чс"1>ч«»м.«я».^*

4iM.'.. : —lÉl'iii! щтЩ1Щ им |»| у»

"&¥&ß ’■ (|зд: :*ИШШ*ИШ#***Ш*л*(»»*:*

k.^^-alp'ilMgMMÉaagaaeaÉg

~Л Fvi'j ZF , s -.    ' / •    *• i .    . "    . .. ■ -

__

ШИ

■«

V** ^ ‘S'⁴ w

Ш.

Jfymetwtalß^W&№&(«b

For. Brogi, Florencya.

~*Ъ$

Щ "< Bib-1

SR. NS*'

't Vfc

-..'•;a \- - <Г .    ■ ⁴f

Æi,;* w

• sjjj г* ,

s* ;

HS

;fc‘- ’•,• ; ,,л:

---Foi':

Florencya.

Dziedziniec Palazzo Vecchio.

ж*

Г „Л

>a

_ш

чл.|

зуЗ

fft*

Рот. Bkogi. Fi.orexcya.

m

L If

.«*£g

:; - . .....

'Ж’:'-г    ......^iÇiy ; A”’

Ел

■p

■wi

-7

J?

за

rP

«V

149

VI

Ё>Ш

■ T⁴*«

Ï1 11

sL:

iii

:Л ff

W4

1.

Ns*?.

Л-

xz

Mil

'•!

/■

*f.p

J##*

. » ' ¹ i

да;

4-

il

,    ■ B

ïJeSkM

«Ä

'(WM?¹

5Йу2у

jg]y?

WÈ

WWL

£Ж

fî&s*

œg

Éü

23ЙёЯВёЛК

’’ЛеШ:

Jx

УГЧ

Sm

<*■

»-.-i

*3Iaw

ЙЩ

sc*^'

УШ. Mi *!

^B ^b .

tógd

■А.

as?

п*у£п

mh'b

>•■£_1. -"JSvUä

•Д; ¹

in»

■у&К

МШ

: a-tffpr

я

P**

L 11

iii

[> ^

•(

W¹

ini

»TZï-K

jjj gibiiis

тзш

sfe

Gun Bologna : Porwanie Sabinki (Bronzowa płaskorzeźba na cokole grupy

TEJŻE NAZWY W LOGGII DEI LaNZI).

Bandinelli: Herkules i Cacco.

I,

<1

,j

FLORENCVA.

Palazzo Vecchio.

не

•4P

^'^fepł-ł jr-

ьСШШПёФШ

Plac Wiktora Emanuela.

Donatello : Judyta i Holofernes (Loggia dei Lanzi).

nun

11

Г S’

//

»Vi

v!

-л*

Щ:

йЭ4ц

- *>

цш

fr

S'

л;

: ■ .

ад

«

Ąjm

цт- ч:

it m

Lr

йй

' *<,

m

Лк«

i'ii :

If if

m <> ..>• -4k

ii

’4jy

pyl

ay

r-

*к

vsl

*’kïl

fei

й;М

":i

VA

Föt. BROGr, Fi.orencya.

Septimus Severus.

Cupido.

'. щк ■ -Г щ

, ' *• ш

Ш*.....«ж

mc

'-"ЗЯ

FI'

ite

еШ\

Ш§

*.\Ą

fflć

4.4Y

.«r*-

M,

ь щ $

■    ши *

Ï4

I.

hr >1

'А

1K

•/ГД;

Łs*

40

h®

а

Jr

ÏR f

ANNIV5,

VS» vin

FV

sâ

i.

ШШШ \

я «

;М:Ж

Ni’

MÜ

r- ,

¹ ÀT

JDm

»3

fgjfc

Лч

LJ

«r

■)

Ш± Я

Florencya: Galerya Ufftztów.

Julius Caesar.

Kleomenes : Wenus Medycejska.

Julia (córka Tytusa). Faun.

Annius Yerus.

Apollo.

&

д

с

IJîJWgM!

J4

;г*ыСЛ!

1

к';

I

к

чл

iftA

1

к

ALT.

1ЖЭ

S3

A'

W 1

y,ÿj>

»

4ЕЙ£.

.V

Fot. Hkogi, Florencya.

Wenus Anadyomene.

ш

P

т

'Ч •.

K.-JtN

.

• ' 4«

г - .I

■

i

■à

*s»

‘'kÉ"

£*'.ч#0

i-.'Tw

■Л

i

Ж - :

.

rf

(f

<

**S

.Afr&d

/

' г

,4

t ig ,

'

Г

SPł4

>т\ VI

r

‘‘?s4. 5^'

Ir

'

*

//

i

4

4S

)

¹

Fi

1

Ju

¥ rf h

J

4.

л

jSK

'■

I '

G

.i к

sa

/

.;

7*j

Г/

»J    •<.-<,- g>

. ч»>-

яр

Si

у\

Flokencya: Galery a Uffiziów.

Tycyan : Wenus z Urbino.

Zapaśnicy.

*л

Szlifierz.

Tycyan : Wenus i amor.

Niobe.

-jr ,

г-ърУ< *%

РЧ

,1

Ш?ш

.»я

%/-

жй

Чя

Г. -£g

!-

jf Л

--Х

Jk

■t

-X

dr

NÄii

vV

1Ц

gPK

■t

:э,-

SL-

W-:

ы

#■

ж.

Шу

L>.

I i-J

:ц

J»

4&m

w

РЖД

Ж

JT

.-«• J^, ШТ'.у

к щт^ъ/л

6: У-F/

щ:

• jgg-Ш ^шшя " ‘

да!

**?

г ' 9

t.y

i#

as»

ggf

vifs*

чт

НМК-

7?

ii

$53

Ш&

-■щ

с:- *

У/ i h

if,

>•

ML

<■

■HB xJI

Л*'

»*

Щ %

Ып

5S*' *

773

Fot. Brogi, Florencya.

Florencya: Galerya Uffiziów.

Rafael: Madonna ze szczygłem.

Lorenzo di Credi: Zwiastowanie.

M. Albertinnelli : Nawiedzenie Maryi.

Rafael : Portret własny.

Rafael : św. Jan na puszczy. Tycyan : Katarzyna Cornaro.

Correggio : Madonna. Botticelli: Judyta z głową Holofernesa

'f

Ж;

IK

P-

ищ

Vipi" 1

ИЙ

,4v

m u wê

Vł J

¥лт

■$

jf

Jââ

JS»

«Ml

* и*

Ui

Si

üf

•V

T-

SL

'M

"(Л

5Г.<

::«a

9»

,éü

73

'/M

ff#

г

P*#**

.'Ó-

Ét

fi

;<

¹ Kt

t. »ff Jj

A'j >

ГЖ

•a

Fot. Brogi, Florencya.

Florencya: Galerya Uffiziów.

Carlo Dolci : Anioł zwiastowania. Głowa umierającego Aleksandra.

Van Dyck: Portret własny. Marmurowa grupa: Bacchus i Ampelos.

Beato Angelico: Madonna z Dzieckiem. Chłopiec wyciągający cierń z nogi.

Atleta (Rzymska rzeźba).

Andrea del Sarto : Madonna dell’ Arpie.

W pośród rze-ib starożytnych na szczególną zasługuje

swobodna i twórcza ręka prawdziwego mistrza, uznającego tylko — nieświadomie! — przepisy piękna.

Spotykamy tu również Andrzeja del Sarto z jego arcydziełem z zakresu malarstwa, „Madonną delV Arpieu (str. 206), tak nazwaną z powodu ozdób podstawy obrazu. Właściwa artyście surowość w pojmowaniu wyrazu twarzy, jest tu szczęśliwie złagodzona nadzwyczajnym wdziękiem oblicza, nieczęsto spotykanym na obrazach Madonny, szczególniej w dawniejszych kreacyach ; Dzieciątko Jezus posiada, w przeciwieństwie do tego rodzaju utworów danej epoki, czysto dziecinny, figlarny wyraz twarzy.

możemy jeszcze starą, poważną Bramę rzymską (Porta Romana,

str. 190).

Najbliższym celem naszej wędrówki jest rzucone nad brzegami Arna, miasto kwiatów

^£0K€jNCY)\.

Rzymska Florentia stanowiła już od wieków średnich począwszy, centrum duchowego rozwoju Włoch ; z najwyższem pięknem natury idą tu w parze najwspanialsze dzieła sztuki. Stara Florencya ze swymi ponurymi gmachami, z ulicami, wzdłuż których wznoszą się proste, wysokie domy, dzisiaj ieszcze robi poważne wrażenie. Nowe miasto natomiast, które od r. 1864 znacznie się podniosło i nosi miano „kwitnącego“, rozwija cały przepych współczesnej sztuki. Stąd też napawać się można niezrównanym widokiem na prastary gród i jego okolicę (str. 193). Z istnej powodzi domów wyłania się prze-dewszystkiem Katedra, nad którą pracowali najsławniejsi mistrze dawnych i nowszych czasów, działająca głównie na widza śmiałem rozłożeniem imponujących rozmiarów, co jednak tak zręcznie przeprowadzone zostało, że ani na chwiię nie traci się poczucia wszechwładnej wewnętrznej harmonii.

Budowę świątyni w stylu gotyckim rozpoczęto w XIII. wieku 5 prowadzono ją dalej do połowy XV. stulecia według planów Giotta i Francesca Talenti, poczem pierwotny projekt zarzucono, wieńcząc gmach kopułą w stylu odrodzenia, według pomysłu Brunellesci'ego. Olbrzymia ta kopuła mierząca w obwo dzie ponad 141 m., jest pod względem technicznym, jak i architektonicznym dziełem nadzwyczajnem. Zewnętrzne ściany katedry pokrywa bodaj nadto nawet pstra mięszanina płyt białego i kolorowego marmuru. W odpowiedni sposób ozdobione są i portale (str. 195). Nową fasadę (str. 194) rozpoczął w r. 1875 architekta de Fabris. Wewnątrz (str. 195) jeszcze silniej wychodzi na jaw śmiałość architektury całokształtu, całość jednak robi wrażenie czegoś sztywnego, zimnego, martwego, czegoś — jeśli się tak wyrazić można — niewłoskiego. Naprzeciwko fasady katedralnej położony kościół Chrztu śu\ (str. 197), zostaje wprawdzie daleko poza katedrą pod względem architektury, posiada jednak prawdziwe arcydzieło ; prześliczne kruszcowe drzwi, które kojarzą w sobie poważny smak Giotta z wdziękiem form, niezwykle trudnych do wydobycia z tak surowego materyału. Kruszcowe drzwi głównego portalu (str. 196), wykonane przez Lorenza Ghiberti, w latach 1424—1447, są arcydziełem, które równego sobie nie znajdzie łatwo w świecie.

Stąd zwracamy się do miejsca, któremu Florencya głównie zawdzięcza sławę pierwszorzędnego miasta w dziedzinie sztuki : do pałacu dcgli Uffizii. W gmachu tym, w którego budowie uwzględniano bardziej cel, jakiemu miał służyć, niż piękno, zwraca najpierw uwagę potężny, na przemianę na filarach i na doryckich słupach wsparty portyk (str. 197). W niszach od strony podwórza spostrzegamy marmurowe posągi sławnych Flo-rentczyków i Toskańczyków, jak np. (str. 197) Dantego, Petrarci i Boccaccia. Obszerne, górne sale wypełniają niezliczone skarby : starożytne posągi i obrazy największych toskańskich mistrzów, obok wielkiej liczby malowideł, które nie należąc do arcydzieł pierwszego rzędu, mimo to zachwycają nieraz widza, a w dodatku ze względu na charakterystyczne piętno swej epoki, niepoślednie mają znaczenie dla studyów nad historyą sztuki.

wzmiankę popiersie Cezara (str. 203), dzięki przepysznie uchwyconemu charakterowi twarzy. Atleta (str. 206) zdradza wielką staranność w traktowaniu mięśni, nie sprawia atoli estetycznego wrażenia. W popiersiu Nerona (str. 197) artysta chyba nadto wyidealizował oblicze tego rozpustnego, chorego na manię wielkości władcy. Za doskonałe portretowe popiersie uchodzi biust Julii, córki Tytusa (str. 203), nas uderza jednak dziwnie traktowanie uczesania głowy i sympatyczniej się nam przedstawia biust Anniusa Verusa, syna Marka Aurelia (str. 203). Odyniec (str. 217) wykonany jest z niezwykłą prawdą życiową i z nadzwyczajną znajomością techniki rzeźbiarskiej. W niestety zamałej i nadto przeładowanej Trybunie, występuje wśród wystawionych arcydzieł na plan pierwszy Wenus medycejska (str. 203), dzieło Kleomenesa, z czasów Augusta. Niewymuszony wdzięk w ruchach współubiega się tutaj z wdziękiem kształtów całego ciała, i chociaż wzgląd na powab postaci był myślą przewodnią artysty przy tworzeniu dzieła, mimo to granice naturalności nie zostały nigdzie przekroczone — a piękną być może tylko naturalność ! Odrestaurowane części — całe prawe ramię i dolna połowa lewego — nie dorównywują niestety całości. Obok Wenus postawić musimy grupę Zapaśnikom (str. 204). Trudne zadanie przedstawienia uchwyconych w najwyższem naprężeniu siły członków, w stanie spokoju, jakby w chwilowem zdrętwieniu, zostało tu rozwiązane nader szczęśliwie ; całość, oglądana ze wszystkich stron, nic nie traci na prawdzie życiowej ; subtelnie wykonane szczegóły nie psują również ogólnego wrażenia. Puszczający się w taniec Faun (str. 203) wykonany jest także z nadzwyczajną drobiazgowością w szczegółach ; dzięki zatarciu zbyt ostrych cech, charakteryzujących Fauna, — nogi koźle zastąpiono ludzkiemi — nie wywiera on zwykłego, odpychają cego wrażenia. Pełne artystyczne zadowolenie wywołuje ustawiony naprzeciwko Apollo (str 203); delikatność nie jest w nim pozbawioną siły, a siła wdzięku. Natomiast twarz Szlifierza (str. 204) jest tak straszliwie szpetną, że pogodzić nas z nim nie może nawet staranne obrobienie szczegółów. Nasi natura-listyczni artyści powinni być zachwyceni tern dziełem.

Wśród malowideł przykuwa uwagę najpierw Tycyanowsha „ Wenus na posłaniu“ (str. 204). zwana również : „Wenus z Ku-pidynem“. Ta najidealniej pojęta Wenus, wywołuje wspomnienie starożytnych czasów, z całą ich czystością i pięknością form. Pozycya bogini, lężącej na miękkiem posłaniu, a jednak prawie całą figurą do nas zwróconej, dająca świetnemu artyście sposobność przedstawienia nam tego wymarzonego przezeń piękna, tego uosobienia kobiecego uroku, jest nader szczęśliwie umotywowaną: oto Kupido, przysiadłszy za Wenerą u wezgłowia, pochyla się nad lewem ramieniem bogini i zda się coś szeptać jej do ucha, czem ją zniewala do lekkiego podniesienia się i oparcia na lewej ręce. On sam nie jest bynajmniej ową wyidealizowaną, nienaturalną kreacyą niektórych wcześniejszych i późniejszych mistrzów, lecz przeciwnie: dziarsko i wesoło, z nawpół figlarnym wyrazem twarzy spogląda na swoją piękną matkę. Koloryt obrazu jest czysto tycyanowski, to znaczy, odpowiadający w całej pełni najsubtelniejszym przepisom harmonii, tkwiącej tylko w duszy prawdziwego artysty, a zastosowanej tu z całą siłą, w połączeniu z rozważnem użyciem kontrastu, np. między delikatnym tonem kobiecego ciała a jędrnym kolorytem łoża.

Podobną z układu postaci jest również mistrzowską ręką Tycyana wykonana „ Wenus z Urbino“ (str. 204). Oglądając kolejno oba obrazy, odrazu spostrzedz można silny między nimi kontrast: pierwszy jest wcielonym ideałem; drugi wyidealizo-wanem ciałem. Mistrzowskiemu cieniowaniu ciała odpowiadają wdzięczne i miękkie kontury kobiecej postaci, a w całej kon-cepcyi widnieje daleka od wszelkiego zewnętrznego przymusu,

Jest tu i Bafael! „Św. Jan na puszczy“ (str. 205). Gdy się widziało „Św. Janów“ modernistów, te zanadto naturalistycznie traktowane wizerunki Chrzciciela, który po czterdziestodniowym poście, raczej „homme squelette“ niż żyjącą przypomina istotę, wówczas sama zapowiedź ujrzenia nowego „Św. Jana“ przejmuje nas dreszczem. Jakże natomiast pięknym jest ten młodociany Św. Jan; jak szanownym zachwyt jego oblicza, zwróco nego ku widzowi. Jednakże znacznie jeszcze wyżej od obrazu św. Jana cenioną jest zwykle tak zwana „Madonna ze szczy-głemu (str. 205), pędzla tego samego mistrza, odznaczająca się wielką naturalnością. Madonna, u której kolan stoi dziecię Jezus (odcinając się ostro na tle jej ciemnych szat), podniósłszy głowę z nad książki, spogląda z łagodnym uśmiechem na stanowczo za młodego w porównaniu z Chrystusem, bo zaledwie o lat parę starszego od niego św. Jana, który przyniósł swemu małemu towarzyszowi zabaw oswojonego szczygła. Swobodny ruch obu chłopiąt i szlachetna, pełna wyniosłego spokoju postać Maryi, wywierają wrażenie, jakie przy użyciu tak skromnych środków, niełatwo dałoby się komuś innemu wywołać Również Rafaela jest portret papieża .Juliusza II. Nie przyjmując udziału w toczącej się oddawna walce, przyznajemy otwarcie, że mało nas na razie obchodzi, który z portretów jest oryginałem, czy ten tutaj, czy znajdujący się w pałacu Pitti. Wystarczy nam przekonanie, że oba zdradzają w równej mierze zalety Rafae-lowskiego artyzmu w dziale malarstwa portretowego. Oba posiadają jednakowo jasne pojęcie przedmiotu i jednakowo jasne oddanie cech charakterystycznych i indywidualnych, jakiemi były np. u Juliusza II. cała pełnia siły czynu i dążność do władzy. Wśród wielu innych godnych wzmianki arcydzieł, znajdujemy w Trybunie jeszcze Correggia „Madonnę, modlącą się do Dzieciątka Jezusu (str. 205). Postać nachylonej nad dziecięciem młodej matki, która oczom bezstronnego widza przedstawia się raczej jako igrająca z synkiem, niżeli modląca się do niego, jest bardzo wdzięczną i naturalną, cieniowanie światła również doskonale obmyślane, a jednak całość pozbawioną jest owej powagi i wewnętrznej godności, które tworzą charakterystyczne cechy Madonn Rafaela, i zbliżoną jest raczej do obrazów rodzajowych.

Wymienić jeszcze w Trybunie wypada Michała Anioła : „Świętą rodzinę1,1, i Durera: „Hołd trzech króliu, by następnie przejść do szkoły toskańskiej. Najpierw wpada nam w oko Wawrzyńca di Credis „Zwiastowanie“ (str. 205), wykonane nader starannie, ale pozbawione genialnego rozmachu w pojęciu przedmiotu. Próżni środkowego pierwszego planu nie mogą wypełnić dekoracyjne dodatki. Z kolei oglądamy Botticelli'ego : „Judytę z głową Uolofernesa“ (str. 205). Subtelnym zmysłem estetycznym powodowany artysta, kazał na wpół obwiniętą głowę pogańskiego wodza nieść służebnej dziewczynie, podczas gdy Judyta kroczy naprzód z obnażonym mieczem w ręku. Obraz ten równie mało wzbudza w nas sympatyi dla pozbawionej kobiecości postaci Judyty, jak podobizna tejże bohaterki z grupy „Judyta i Holofernes“ w Loggii dei Lanzi (str. 202). chociaż jej twórca Donatello, tak samo jak Botticelli, zasługuje

niezaprzeczenie na uznanie za najstaranniejsze wykonanie swego dzieła. Dążności ich natrafiały na trudny do pokonania szkopuł, którym była surowość materyału. W dalszym ciągu spostrzegamy Albertinelli'ego „Nawiedzenie N. P. Maryi'¹. Trzymane w tonie nader prostym i poważnym, bez cienia gonitwy za efektem, wywiera mimo to silne wrażenie. Z mniej ostro zarysowaną charakterystyką postaci, a bardziej charakterystyczne rzucająca światło na Botticelli'ego i daną epokę jest tegoż artysty „Madonna z aniołami“ (str. 210). Wszystkie prawie twarze tego obrazu są zanadto wydłużone, przypominając najszlachetniejsze anglosaskie typy, głównie z zakroju nosa i ust, mniej z kształtu czoła. Szczególniej charakterystyczne są silnie markowane, nawet przy jasnych włosach ciemne, delikatnie zakreślone brwi. Głowy pięciu aniołów, umieszczonych na wspomnianym obrazie, posiadają jeden wspólny typ ; właściwy im surowy wyraz potęguje się w obliczu Madonny i zmienia się prawie w bolesne rozrzewnienie, występując nawet, choć nieco słabiej, w twarzy Dzieciątka Jezus. Mimo wielu głów, natłoczonych na małej stosunkowo przestrzeni, obraz ten w żadnym kierunku nie działa ujemnie.

Na drugim kurytarzu spotykamy znowu starożytne rzeźby. Tutaj to rzuca się nam w oczy oryginał tak często „kopiowanego“ Męzczyzny, wyciągającego cierń z nogi“ (str. 206), ciekawy dla historyka sztuki jako typ wyzwalania się młodszej archaistycznej szkoły z pod surowych przymusowych prawideł starszej, od których się jednak jeszcze zupełnie uwolnić nie zdołała. Venus Anadyomene (str. 204) usiłuje nadaremnie rozwiązać trudne zadanie wydobycia całej pełni pięknych linii ze skurczonej postaci ciała. Również chybiony w pomyśle jest „Marsyas“, którego ze skóry odarte ciało ma wyobrażać plamami pokryty marmur. Dobrze wypracowany i plastycznie uwypuklony jest biust Septimiusa Severa (str. 203), pełna harmonii i piękna rzeźba „Dafnis i Apollo“ ; nader interesujący „Laokoon“ Baccia Bandinelli’ego, stawiany nawet niegdyś ponad sławną grupę Laokoona. Przeszło się jednak nad tern twierdzeniem już dawno do porządku dziennego. Zwiedziwszy nadzwyczaj dla znawców ciekawe sale z ręcznymi rysunkami, przychodzimy do sali Niobidów, których najlepszą grupę mamy tu przed sobą (str. 204). Z błagalnym wzrokiem, zwróconym nadaremnie ku bezlitośnym bogom, stara się Niobe napróżno ochronić prawą ręką najmłodszą córkę, którą dosięgła już śmiertelna strzała. Dzieło to pochodzenia greckiego, zawdzięczające swe powstanie najniechybniej Skopasowi lub Praksytelesowi, wzniesione niegdyś w świątyni Apolla w Rzymie, nosi na sobie znamiona najwyższego rozwoju klasycznej rzeźby. To samo można powiedzieć o „ Głowie umierającego Aleksandra1,1 (str. 206). I tu widoczny najgłębszy ból, odmienny niż u Niobe, wynikający z największego fizycznego i psychicznego wzruszenia. Na spe cyalną wzmiankę zasługują jeszcze „Bacchus i Ampelos“ (str. 206), oraz „Çupido“ (str. 203), ten ostatni w nader oryginalnej pozycyi, wskazującej na to, że strzałę cisnął ręką, zamiast ją wypuścić z łuku.

Nie możemy też przeoczyć dwóch obrazów Carla Dolci, a mianowicie „Anioła zwiastowania“ (str. 206) i „Magdaleny“ (str. 209). Jeśli pierwszy podbija widza wielką powagą pięknego anielskiego oblicza, to drugi skupia w sobie w wyższym jeszcze stopniu ów niezwykły wdzięk, właściwy kreacyom sławnego mistrza. Przeważnej części wizerunkom Magdalen zarzucić można, że występuje w nich zbyt ostro pierwiastek zmysłowy, który przecie w pokutującej grzesznicy powinien był uledz gruntownej zmianie. U Magdaleny Dolci’ego zmysłowość ta jest bardzo słabo zaznaczona w zakroju nawpół otwartych ust, podczas gdy rozmarzony wyraz oczu, wzniesionych z nabożeństwem, pełnern niemal ekstazy, ku niebu, nadaje twarzy niezaprzeczenie uduchownione piętno. Subtelny przy całej swej sile koloryt, zastosowany tu przez artystę, świetnie się nadaje do odtwarzanego przedmiotu, co również da się powiedzieć o „ Madonnie z Dzieckiem“ (str. 206) Beata Angelico. Z kolei przechodzimy do portretów artystów; Rafaela portret własny (str. 205) jest pojęty nadzwyczaj szlachetnie, zaś podobizna van Dycka (str. 206), nawpół odwrócona, ma podobny Rafaelowi, niemal smutny wyraz oblicza; Luiza Lebrun (str. 209) śmieje się figlarnie, a w oczach Angeliki Kauffmann (str. 209) dojrzeć można jakby przeczucie tragicznego losu.

Raz jeszcze wracamy do Tycyana, którego „Florę“ (str, 209) można raczej uważać za kobiece uosobienie wiosny. Subtelność w traktowaniu muślinu, owiewającego piękną postać, miękkie cieniowanie farb sprawiają, iż ten obraz zaliczyć musimy do najwdzięczniejszych dzieł, jakie kiedykolwiek powstały pod ręką artysty. Ciekawy kontrast z niem tworzy Tycyana „Katarzyna Cornarou (str. 205). Wspaniałość szat występuje tu na plan pierwszy, a chociaż rysy dumnego oblicza mają piękne i szlachetne linie, mimo to braknie im duszy. Tycyano-wskim jast tutaj jedynie układ, nie wykonanie.

Nie chcąc wprowadzać do opisu naszych wrażeń zbytniego zamięszania, odkładamy obejrzenie przylegającej do Ufficyów Galeryi Pitti na później, dążąc obecnie do Palazzo vecchio (str. 202). (Nawiasem wtrącimy, że nawet kilkutygodniowe z rzędu odwiedzanie Ufficyów nie wystarczyłoby na poznanie całości ich zbiorów). Zbudowany ku końcowi XIII stulecia, nadający się raczej na obronne schronisko niż na siedzibę wesołego przepychu, pałac ten, uwieńczony blankami i wysoką wieżą, wywiera dziś jeszcze wrażenie czegoś poważnego, ponurego prawie. Główną jego ozdobę stanowi piękny dziedziniec (str, 201) ze studnią, wykonaną według projektu Vasari’ego. Umieszczone w salach pałacowych dzieła sztuki, nie nastręczają nic wyjątkowo wybitnego, czego powiedzieć nie można o skarbach, kryjących się w pobliskiej Loggii dei Lanzi (str. 198), przy placu Signoria (str. 200), budowli zakrojonej i wykonanej na wielką skalę, w stylu odrodzenia z domieszką gotyku. Z nagromadzonych tu marmurowych posągów zasługuje przede-wszystkiem na wzmiankę „Perseusz“ Benvenuta Cellini (str. 199), o którym wspomina już nawet Goethe. Krew, spływająca strumieniami z głowy i szyi Meduzy, obniża nieco estetyczne wrażenie, trudne zresztą do wywołania przy odtwarzaniu tak przerażającego momentu, i mimo doskonałej techniki Cellini’ego, odbiega daleko od prawdy życiowej. Technika ta występuje z równą siłą w posążkach i płaskorzeźbach cokołu. — Giovanni’ego Bologny „Porwanie SabinJci“ (str. 199), nie sprawia również zupełnego zadowolenia. Całość, w pogoni za wywołaniem należytego efektu nie wyszła bez szwanku, a i ukształtowanie postaci pozostawia tu i tam wiele do życzenia. Ten sam jakby pewnego rodzaju niepokój w ruchach widnieje w całej pełni na płaskorzeźbie cokołu (str. 202), podczas gdy brak pięknych kształtów z łatwością daje się zauważyć w grupie tegoż samego artysty p. t. „Walka Herkulesa z Centaurem Nessosem“ (str. 199) Natomiast zupełnego estetycznego wrażenia doznajemy na widok „Dorwania Polyxenyu dłuta Pia Fedi (str. 199). Koniecznością spowodowana sztywność postaci greckiego bohatera, z podniesioną do zadania ciosu ręką, uzbrojoną w krótki miecz, jest przez to korzystnie złagodzoną, że z jednej strony postać tę zakrywa Polyxena z nerwowo wysoko w górę wzniesioną ręką, z drugiej zaś wyciągnięte celem pochwycenia Polyxeny ramiona nadto młodo jak na Hekubę wyglądającej niewieściej postaci Właściwie więc widzimy tylko z prawej strony anatomicznie nieprawdziwe, nadto ostro zarysowane, a tern samem niezupełnie piękne sfałdowanie skóry. U stóp Greka rozciągnięte, w części nawet cokoł pokrywające ciało obrońcy Polyxeny.

uważane być może — jak i samą Polyxena — za prawdziwe arcydzieło rzeźbiarskiej sztuki. Świetnie oddany jest wyraz głębokiego cierpienia w rysach obu kobiet i namiętność w twarzy uprowadzającego Polyxenç Greka. Tutaj znajduje się również „ Judyta“ Donatella (str. 202), którego zasługi jako „Ojca nowożytnej rzeźby“ stwierdza dosadnie ta grupa, jeśli się ją w dodatku porówna z tworami jego poprzedników. Wyraz twarzy Judyty godzi niejednego z niesympatycznym przedmiotem tej kreacyi, w której nader charakterystycznie przedstawione jest stopniowe słabnięcie i zamieranie śmiertelnie ranionego Holo-fernesa -- rzeczy trudne do oddania dla malarza, stokroć trudniejsze dla rzeźbiarza.

Minąwszy pałac Uguccione, piękny pod względem architektonicznym budynek, docieramy do konnego posągu Cosima I. (str. 200), odlanego w r. 1594 przez Alberghetti’ego według modelu Giov. Bologny. Pomnik ten nosi znamiona wielkiej powagi, cechującej charakter samego księcia ; na pochwałę zasługują też płaskorzeźby, umieszczone na cokole.

Opuszczamy plac della Signoria, aby udać się do pobliskiego Mercato Nuovo, którego Loggia (str. 200) w r. 1547 przez Leonarda Tasso zbudowana, mimo całej powagi robi wrażenie czegoś wdzięcznego i miłego. Następnie zwracamy się do kościoła S. Florentyna (str. 200), w którym większy interes budzi jedynie bogato ozdobiona fasada; z kolei do kościoła Orsanmicliele (str. 200), wzniesionego w latach 1337—1400, według planów Andrzeja Orcagny, na miejscu dawnego składu zbożowego. Główną ozdobę tej świątyni stanowią posągi patronów cechów, ustawione w czternastu marmurowyhh niszach, oraz wspaniałe Tabernuculum Andrzeja Orcagny (str. 198). Dzieło to w stylu włoskiego gotyku, jest tak nadzwyczajnie delikatnie wykonane i odznacza się takiem bogactwem najsubtelniejszych dekoracyi, bez wywoływania mimo to wrażenia przeładowania, że śmiało postawić je można na pierwszem miejscu wpośród arcydzieł z tego zakresu sztuki.

Z Orsanmichele powracamy na plac katedralny, aby się bliżej przypatrzeć Loggii del Bigallo (str. 200). Wielu mija obojętnie ten mały budynek, wzniesiony około połowy XIV stul., nie przypuszczając, iż tenże w swej prostocie, ze swym krągło-łukowym gotykiem, uchodzić może za jeden z najczystszych i najpiękniejszych wzorów tego stylu.

Lecz dość na teraz! Oko zmęczone patrzeniem na tyle piękności, pragnie spoczynku, tęskni za widokiem natury. Gdzież jest ona powabniejszą, jak w otoczeniu tego kwitnącego miasta nad brzegiem rzeki Arno ! Przez Via Cavour zdążamy do Porta S. Galio (str. 200), masywnego budynku, przypominającego nam żywo owe czasy, kiedy to Florencya z orężem w ręku bronić się musiała przed zazdrosnym o jej znaczenie nieprzyjacielem. Przed bramą spostrzegamy w stylu barokkowym, ku czci Wielkiego księcia Franciszka II. zbudowany łuk tryumfalny, potem rozpoczyna się nader pięknie położony Giardino Pubblico, a ze wzgórza pozdrawia nas Fiesole. Komu przechadzka ta wydaje się nadto daleką, ten niech zwróci najpierw swe kroki ku placowi Maria Novella, a potem przez Via de Forsi do Arno, skąd dążąc w stronę górnego jej biegu, dostanie się na Piazzę Vittorio Emanuele (str. 202), — dokąd z wyżej wymienionego placu prowadzi także tramway parowy — a dalej do miejskiego parku (Casci-ne). Chociaż chłód wieczorny tak się tu ponętnym wydaje, nie radziłbym obcemu zbyt długo nim się rozkoszować, gdyż może łatwo zaszkodzić jego zdrowiu, a przecie nigdzie choroba najlżejsza nawet nie jest cięższą do zniesienia, jak we Florencyi, gdzie oczom nastręcza się taka pełnia pięknych, godnych widzenia rzeczy

5*

V 1

'У::Жа

r

2ЩЙ|

s

7Ш.

/ ■’

::i

.И

4,'^

F ^ *

..

I{#J

№

u

R

л»

\ .V

■

I

i- *aapBpf^

"V

:ЖЗ

mi

;Ф\

A' •'

игч

Portret Elżbiety Lebrun. Tycyan: Portret kobiety (t. zw. Flora).

'. ~

'•‘tV.i

.

гШ

Galerya Uffiziów.

' -.

I

Florencya:

"•Чк

-, ■ ‘ : • . * :

\

Г;

I

*

r-. i

%-J

i

jl

W

I pr

A,

us

.

:

Щ:

VW

.

Л

P

.

щ

j

i

iP

ft

Portret Angelici Kauffmann.

Carlo Dolci: Magdalena.

k'

i

Fot. Brogi, fc lorencya.

?

i

Ж Z' •" :

,,

Щ

w

шШ

*}«

■

Ш

If

ш

ш

щ

■

- -

F

«Î

рк

Ят'

■ 1*7

щ

ЯЗЯ

д

I

'Ш

Л *..* •

f"

" 1

й

rL

i

№

ч

r*J

\V

^ -g

к

II

И*

...

J«

г

/

4-е

А

г

И

:*:

*

%

pi

**■ j

4j- ф. 4*>

к

~ ^

[/vâ#E

Л

<:

,

4?

«

jrit

-у

Шь. » .    /

ri? "

< /

■г,

ft

Ił ß&0&i

■

i

àâi

p-.

«

:k#

£~~

/î

ш

IlTSl

А/А

\

"Ш

«й

41

ЙЖ

Я

ii|r

■ 9

*

i*•

m

II

: vv

/

%

SJ

J

K?

IP?

P

p.,

P

i

%

гшт

ж

.

* /М

■

rs(fc

jw

4r -

•щтт.г ,«Ф

wt

т

-м

4

'

$

и

Fot. Anderson, Rzym.

Г LO RE NC VA.

Galerya Pitti. Rafael: Madonna, gen. della Sedia.

Galery a Uffiziów. Botticelli: Madonna.

7

/

.

I

À

' Л

A

r

*issss!lS^C

ST

Û

l.Y -

14.

ж

.4

w

I

к

Ш1

1Ш

w • ■

•'i /

W

1%

И

&

■ ""ЧВ

£

’v<

W“

ш

■4

■

>

■

?

f. I

7

âb

Ki

уц

i

■ j

%

Ф.

‘XK

4,-.

T^ł---V

<9*

\

r •

ш 4 •

s

4

®i

•г i

a

Sb

u

i .ii

'fe'JP

¹

;

»

г

Ьй

: , ;

г

W

Г

Li/

I

X

■

ГУ

Ш к...

I

#1

п

Â

%

[•

:;ч

« i

i

44

%>

*>

т

I

-»•

w

■*

?

т

It

ТА

id

р

ч

¹

%

iŁ ¹

t

1=

в

Fa

4

L

■ '«HlP

Ж: *

i V ⁴ ^

[

т

О,

Fot. Brogi, Florencya.

Florencya: Galerya Pitti.

Fra Bartolommeo: Żale nad zwłokami Chrystusa.

Rembrandt : Portret Własny.

Fil. Lippi : Madonna.

Rafael: Leon X. z dwoma kardynałami. Rafael: Papież Juliusz II,

п

.

Jr

f 1/ iF

,f

■ '• '

I

/

I

t

*1

Л A

r

1

m

Ä,

L

ц.:

Tiajn

>v

'■».

Ул

Allori: Judyta z głową Holofernesa. Portret Kobiety, t. zw. La Yelata (prawdop. Rafaela).

),

Bart. Murillo : Madonna, zwana Madonna del Murillo.

Fot. Brogi, Florencya.

ш>

if»

.1/

'1

li

ш

ж*

те

Fot. Anderson, Rzym.

II

li

Г*

SS*;'

•V

•AJ

Hr

mm

Florenzya: Galerya Pitti.

Giorgione: Koncert.

[Л

.«*•

Tycyan : Magdalena.

Уг

:п

' 'V

>1

ШЕШШй

ж

ifü

та

SÖS

А¹

S.

^ i

s

f

г.

fr

VA

1

/

'

0^

4Ś

I

F

/

/

■s

ф

SU

*4 ^

»•.Ш, i

0

и

w

ét - уЛ. ^ ^    ; « ов*ЗЯ

ж

“Чь? г>.

т-^гят

.А'

;

fl

к\1

•®"й

fl

V

рн

У i

WJMÆ^

;

*2

y

.%■

Щ*.

1j

Vi>

i '

b-fe-üfe; :

11

- ’

1

ша I

J**

a«rw

"’15.

»V¹

ж

Y

'

*1

lii'

i

4

n

igr

«#

*50

I

ж

r

ix

m

I

!)

I

1

* -

i

ЛЧ

fkA|

*

i

iff

'.uw

1 ж

m

* s

*4 -1

ff

Jij

/

i

j

■Л

*:

;/

ГУ-

«

Tf.

, i

и

ä:

l

i\\

rt

%

I j

e:-

//

■ jQ

т

"

.1⁽

Æ'û

9»Й

-ГГ

&

¹

ki

SMm-Sss;

tä ■* • ■

>

~ -X £

JÄ): - ' ■■' ' ï»>v?№**eyp

mä/F-

P‘ '

.

iJgjL

r

У1 -j&s м&в^ ¹ 'vUÊSÊt

к ’ 7ifS,f.V?

ж

ms,

', :1

i

ч. *

!

У/

юр

fifï

!?.М4

i

« кО.'ЛОЛ к

^gjg|, kkC/co f <y.V7to

5

VA

Ш

, MSAAOAÀtVH

7L9flXÔ^H

Oh\SKVIA.

ŁV7e^At i

■йм'м 0 y ça V Га À

G]

Äfe

b

TX». -

£=-

22ИЗ

Fot. Brogi, Florencya.

Florencya: Galerya Pitti.

Fot. Alinari, Fi.orencya.

Rafael: Madonna del Granduca. Viktoria.

Tycyan: Portret kobiety, zwany La Bella di Tiziano.

Canova: Napoleon I.

Giulio Romano : Taniec Apolla z Muzami.

Taca ze srebrnej komnaty (Benv. Cellini). Srebrna waza (Benv. Cellini).

ił

b"

I--»'

l3

EL

* vil.

■j

«i

r*

,r-

;V

)•

Cy

ÏT

•ta

Г-

-9

..

»•

‘a

i<tv ■ I

1 .

¹ ik i P aBRfel

II

\

• i-ж

*és*»

1 DT

ГГ^ап!| ■* ,

TP~P~rd$.d3■

ff

<J

'■ s

bitT

L’,‘ *

;• _tVt

* - h •*

wm

■}

ъ~ё(г

IM ; I

HL!_______JI1L

'i! ':[■■"

ta

Û.

fm

=55j

y«l

шшт.л

il

RT,'.,

4L

Jffck.

V?

Шл

1-

tek

сИ

.1*1

lr:

чГ

'VA

jp, »

wam

f 'Ш&Ш

//-p:. à ill

mr '««w» *r ж «и»' ~ащт ш 'штшг *тю г * м»;    y»

u|V ,|fc    *r ,«i ~

»ïis*5|||

w*

%™ АГяГТР

/. li У

✓"

lii

цш

Я trç ли.

kfv

ïlISriï

iУ Л f ,

m U<n /Л и À J

ШШк

II

111

■нянрнмнияянмяяншрмотряаяимппмташянк

źtŁj k&idŁ^js.śĄ,VТ^л.-^A.^>-у*, Aff;•

йЩ

ёшР '

=y

■m

tes

4L

4 Si

iüî 1

!Ш

-ада i

«э*

S;

! г’

ива

,VsJ

ШШ

kr

•i’’

*м

jk

■ ' lâ

mm

■ : ■.

-V

cgrmd amour, Simjarł&Ą

Fot. Brogi, Florencya.

Studnia Anuncyaty.

Jezus przed Piłatem Płaskorzeźba Jana Bologny w kościele św Anunciaty. Wnętrze kościoła św Anunuciaty

Florencya.

Andromeda : Marmurowy posąg Jana Bologny w ogrodzie Boboli. Pałac Guadagni.

Wejście do Vasca dell’ Isolotto w ogrodzie Boboli. Aleja królowej w Cascinach.

Loggiato dell’ Annunziata.

SwWj

4вИ1

;

“V ' i

%J

Bfcte»

*-'-«< «r»«*

«L.    __

ШШ

!»

r#

■- -•• • " '

**«. ■ *

Ærtn d'amour: Sim

)

i

I

"t

■

/

f/j

i

A

Sx

tf

fW/

L\

*

IX

K£

ES Æ4

i

s«x

щ

-

**

w

*1

:_

;. .j

r . s~z    ■

_ : __*_

И

z

y»

Еж

-

&

V

.

Л,?а

:

Ш

m

Шё

Il

£

• -*

* ; * ' ? ‘ V' -

>2

-CÜ

a?

■000%.

r

I

k.

IL

.•

a>7

►

>

ж

W

m

■

ta a

У

A

:

*

Щ

f.1b

■sx-î/l

■

’-

k>

’

m

fvï?

>

,a'

'***'•

Ш

фГ

**ч Ш

Wj

s? ■?

L&m

I

лЯ

ай

■

Kj

Ш

:

А

\

М** -"Чк

тк.

¹ g I Ш

"у

¹

'

ч'

'

■

aw*

"

. ■

1.1

[m

i

;

л

h-

"■iiiiiiuiaiiiuuiHitniiiar

Florencya.

Botticelli: Allegorya wiosny (Akademia).

Г⁴ a T» Л1 АГЛ

\T . ««

4L

■<я

Ł

g

W^PPfe:

jk 2

r~^

"

‘^ęw*-:

dSP

:X

Ш!»***.

ï^fSl

s f

W-."'’»—.

i

.

г

Щ

}Ш

m

ti

Г

fiP

Fot. D. Anderson, Rzym.

Хм

«a

Itltllllr

ri<

ń

^TJŚP

-Ш

Щ

M

Fot. Brogi, Florencya.

?    .4'.

щШШ%

J

Z.

/Vif ^

li;

éüâiméi.

v'

B-’Äkv

If'-' Аж>\

; ш-

SS

Ж V-

il

1%

/Ш

ï

f»

ne!

.h

ж»

ZI

ij

\v.

W\

11

»»

mm. ■

•ôî

iiï

ISA

i щ ■ J

%;■ I

1Ж: г

ЛЧ

fc

WM

Щ .'Ч<

Я KS³^-

X T-y^T- TfT '

1пиЛ^ЧжАж À₄*I

L®'\>

5ри

fl

Шшёшйяяёшёшшёшяшяёяшшёшш

mmmm

>И*И»!вЙИ#«И**«Н;

fkń

% Щ

ЩД

-•°

fe-i’

J

j Jii llbKON/Щ *FERR A RI ÉNSKAD’A -

fl* Ml:    ЫШ

■F’    i    i

<-<

9ЩШ

h-

*f‘

i’-.

КШЙ

Æ-iv"

ri

SP

£%

Æv

'■Л

i'A

’■ ■

SÄT

ч

>|

we^L

’.!

§11

-r-TÎ

fa

fs;

,i,

ÜJ

ЕЙЙ

Wr^;-^

ШЁЯШЁшмш

<Iüll

,/ж'

Wi

Ig

«w

^ч22

■Д PI ! ;

yidg

•Ши

N/i

mi

2. i

ЗЭДР

7ВГ

r;'

шл

qj

W':'4

ЙЭИЙ

&¹"

w*

,г

EL I

«*

**и-

!-е-

,„i —

p feftj

ШМШ

Wk

w.

iîil

w-

X

Mm

ń*£

f;,*-

Fot. Brogi, Florkncya.

Florencya.

Chrystus ukrzyżowany. Fresk Fisola (Muzeum św. Marka). Kościoł św. Marka.

Beato Angelico : Madonna della Stella (Muzeum św. Marka). Pałac Riccardi (1430).

Fra Bartolommeo : Portret Savonaroli (Muzeum św. Marka). Dziedziniec klasztorny w Muzeum św. Marka.

;■

■i

Ss

1Г

SHtfi

me

i»

il

•■‘Lß

mm

1 /&

:.Щ < «Й

■/"■H :    ?“^|t ŁltyJŚP

* ».

!fr » L

&ÏSÏ~H

lip

*1

f-r:{ ! ШI

ii

mU

ЮГ

ÿ£./у *:

sil

li

kij

VS»

. Tm

T%1

Lr

■. ' - "wSĘ

Pją^Si' - ^

У'

Ш

S'

li

:fS*

1Г'-

-,

f : «•

ClV' H / ' I

:!

Wnętrze kościoła ś\v. Ducha.

Minerwa. Statua bronzowa (Archeol. Muzeum). Chimera. Rzeźba z bronzu (Archeol. Muzeum).

À-

.А.

Hä

’J«S

^SU--

Ł ?■ .

ЕЁП

* i ft

/ I.

m-

p*

<1

шж

шш

Jl

fi

,,j

■*

mm

tg

■У

s>

Florencya.

JLi л-i

Ili 1

г

fi' 41

Pietro Perugino: Zwiastowanie N. P. Maryi (Akad ).

U “" i*)

г

-rF

' ^ .

55£®L ■ 1Г1ТПШ

/ ' .

НИШ

ZZA

F

Г-

.gm

ШтЖ

m~sr ass ■

i¹

>4f„, ,<•-- ■

jP

■ î_S'

Г ...

.

: •:»

Fot. Brogi, Fi.orencya.

Rekonstrukcye starej Florencyi (Archeol Muzeum). Michała Anioła (Akad. sztuk pięknych).

Odyniec. Grecka rzeźba (uffizie).

Dawid

fr?

*2Ж

È?

ii

MA*

,in5

₍.

k:

%±

*1

*]

"Æk

f Ml

АЛ

Y^4

gL

| As;

ад

£54,

pp

J-:

»£

ALP)

Ж|

Wwm

■V.

» ii

.Vf

%*.

■jßS»

тфщ*

'§

Кг

кЗ

ад.

ад

S\

4 /    -

fs.

мам»

»H?*

méaia2 f

г»

V j 'fitfëb

ri

i*

V,******    m

:.<«ч

Florencya.

Gentile da Fabriano: Hołd trzech króli (Akad sztuk piękn). В- Gozzoli : W ędrówka trzech króli (Pałac Riccardi).

m'd

"j%f.

. ' * Wb

ТЛ

:-4r

iifc

V.

OT

4^‘ï

f»;

<?

>4

>sT

SaÊ

'№тР

ÎS,'⁴-' -

Ж/, * 'I

O

: ........;У 4

,#

IgA

«.,щ

Г%Ж -2й

^ %* жл*А

Шя

%,

*s$Sl

0?^

h-

i»

ИР⁴

Йл)

=зи

Is

!■

4*.

IL I

Ils:

ffî.J.

t... .ЛЬ .

.P

«''JP

P"

\r

Ils

.t

Ф$а

Es

vJS

^)Ш7

jpyy

ж, * i

[и* V»V-

&•

74-

ńtó

в. , 4

aÆ⁷ - "lx

|5^вШ ûjm* w: iâaJ

fc3

f,

V¹

Ь*’’

••a

en*

Jssi

I ft⁻™*

■;W

tv*>^,

lu-

rv

[fan*

ьГ%ъ:Ж'

Щ >.

•L.»

:|.r

«F—,-* Ш _

74

ŚMw

ja

1З4:- i -1

А*

<K‘

:•

TI

1

: /С"““

tel s

«a

.f

4.

«P

щ H

g£^^, 4 -j

LA î,

h i|

i/t

* jfe-

SA-"⁴

NUG

t_- ■

-*

i..

Ur

A/S

•*

n<

FS

»Itf

■V

1Ш

БД

хм

•Щ0

Æl

*•

Sä

яий;*^

шт

|уМв - \Ф

ЖлЖ

k!

г-

щ*

i -t

%21

ч^ч

m uä

»? -

ЙИ

śł

Fl

' -Ш

• j

=»1

L ,j«* ,

4.

aF',

>*

•*

ł:

.-г

S!

«*^4!

и л-

.i

.Г

£a

H№

■'

ЙЯ#1Р*Х:Хн

Rf

'ÿffi

U*

if

Г>₄

jSFf ’

Ш&Шч SUJ

I -i

4Ç--

E)

ip

•f'

Jv$

pv

liii

T~

TT

«-»

I,

*blthh

mß

Wê%:

L»

ï.

Lautt

ll

у 'Г ■    1

1

СШ

pp:

P;

Sffl= —

i X-

^ ¹ 1:

!? Й-

y:

M'

Sa,

j#2l₄

2 P«'

■>,

~si.;

Ul i

1

f    :    '

щх, фФ

'4i ф

А" АЖАб?

••

тш

ЁУьШ

WJ.ŻMk,.

\,

ł Щ ÉËBÉI

|*i WBP _..._. _

■» 'ШНК| - V >- “f f f;*(*

,, ж m>

цири^ш^

*v.

Ш£Ч

Wg

ШЖё

».

Jr

F:f

y§

--Z

âm

i/j

ï\

г-«*

Л%Ф

w

je'-

^Зг

i.- S

/-fl

•;

r*

Sa

fa

Florencya.

«ЯГ* "

Mt

fjUfl_

♦

:    -щ? j*

...............................

It,

!ïi

vjE ,•<

1*3

: VA?

'K>

(ЯЙ

ii

"•"•ii»

;v: S

,s

!K*

i»

Kaplica dei Principi w kościele św. Wawrzyńca.

Kazalnica w kościele św. Wawrzyńca z bronzami Donatelli.

»Ni

Х.-ч:

V >• •

P- ^ *“T-

ftg£

«ff

ЖР

*1

JIMt¹

4«, xi

teaes

«ff» fare» fa», *_

□ IJ Л .

m i tg «I hi и

Jl

ff

¹ ff

■П«

% I *i i

P? - w

‘J rvnj m i r»T i r»-i 1 <-

•»Г

Дх

fllj/

l'

...

Ci

•и

k-

. * i»

rÉ

jpll

F*.

ii*

5|

ft.J

' ::

w.

Fot. Brogi, Florencya.

Wnętrze kościoła św. Wawrzyńca.

- Ifaefaï

Br-' .m f -1

Michał Anioł: Grobowiec Juliusza de’ Medici

г от. Brogi, Florencya.

\;Ą

L®

¹ ~ 4, V ь

rjp»t. 81

r# j VIS

“î t J

si

s. 1

аш

ù[

(Lift МП

Цг

*• ;

Ши >

Um

>5te

вжг-л

:•

^r.7;—..^aarTrTTirr'iiîaBiL.

fcp-—•

mi :

; ^il¹

!ÿ;. * ,№|"£    ......5%T

,r f^8, allfer ; ;Bha

, L:'*4_

3» я

,«i i

«L

f-щ

-U

m

* si*

■Y

¥Î

il!

si

â\

Mil

!*J

1' J

*.

P 'J.

rfrn. J’ -₍ nrtfl- H ^

JPD-.f ’

if

II

i • Я!

Florencya.

W NOWEJ ZAKRYSTYI KOŚCIOŁA ŚW. WAWRZYŃCA.

Pałac Pitti.

Stary most ponad r. Arno (Ponte Vecchio).

a

L-«"

;i

"if

I - Igy

ЯЩк *

- Я

ITHf

to' '

ItV rL l&m

4 »'fH

гШЙ

■s '

II#"’

==.

ИХ/

Michał Anioł: Grobowiec Wawrzyńca de’ Medici

I-

Г\

Щ/.

тщ

>⁷¹

4 W*

ГЕЗ*

Ä я ■»

L? ₄

."Й

|р

L.

'F-. .'Я

' яЬ

ii

Ля

тъш

O'.

а»-

II

®Ws

li

ss i

щ*

■P* ;: шж Ä 51' *

ßjTj|

ш-4

Ш,

и-

.}

■!]

% Ä:v,

1г

I I ЩИ

J • V

^'\ 4/t

^ Bhrw%

t§Pv

' ?

* ЧЯМ

МККШ^ЖВШ!

<jj.1

Я um 1.111111 _i_

■••A-

тШ

’i

L>.x-

Л F»

-rs

m?

fi

1)

fï

й*

l|fe.

ЛП

Ni

Pésatf'*-

СIfl â'i^:гШn|Silpi.jp il l 1

PP

Ш 5»

Й1

ap

«c

шш

■H

la

si;

lî

............

яяштат

'W

Ił

Ml!

ii

rc>,

» » m

<r

1 ’

■.....J.I ^

nlili

Ił

■Ш

PSX1Œ

m- ж

.ô

•i

[ШШШЩ

<t#p

.>

£&

'V

<ï

f'

■?! I

,fï

SSL

♦ri

pa-

ft

Щ—■1'* 4

“• яь*?,й

Жз

>.

ft

ra—-'

fe ' 'ÉÊi * -

-V

Г-;

a -ÉÂ

F:

■МШМИММ1ШММЯ

я*ЖВЛзжввта.ай

«ÄÄi

IL

mw

MX

лгс

‘.-V-

;v

i

Ж

ш

r

-

V:

I-'

I

к

»

ft

iiitłiiiłi

±д

•Ф-

£*ф-

m

к.

-

- lui

ml

I ■ ■.

Ж ’

шр.

ВНтшпРг>!

1Й

. ,

ДТ

:

t-*ä

%

: *

\L%tr

^1-

'

31:

Lr

i®

n

L

i

K'i

Ш

Ш

1]

i

Lt ■HMHaaI

.2

к

&

L

t

s?

m

'f

L

I

ft

1

-

П

A

n

R

Ht

il-

'

il i

1

\\

"■

is

s

u.i

S

#■

«

1

î

b

и

Y'

Ц3

Y'

fl

0

■

M

Ш

SP

я

ü \up£>?

33 ISS

Я

7

—:--

Lj

Ы \ \ .

rî

PU i

LïPfc

кчЖ. ^ i

«ч Л \ тащщутиааази

ÄlköShw*

hiohnti,i,m\UUm\\Uul

sa»

i

-

«sr.

n

«

ï a

г

Ж

fl

i

w

II

ri

*

w:

PS

П

A

A: "J?

«

»

s

râ

■)

-J J—i

« ai

1

щ

i

P

'Г1

!.. j

m

f

ч

I

7

i

m

s:

gS».

S»

•i"?

11.

r*-t

- .

u

Va

.

А

'л

Ж’

к Ш

' Y3

Ь

■

i

Г •

Ш

Ifl

ш

R5

1

А

I I ! / '• <

’if

• 1

• \«vl

Ä В

/!

Ш /

A

V,:.

\

.

I /'

■

к.

. ■ ■

■ •

11!

/у

( f j

w?

f

нм

'S

«

il

,;^ШШшЯВЁШШЯвшЁШЁШЁШМ

i

Ш

щ ?

№ЮН

Ss»

w

S

:.ï

••■V-

ii

i

M

- 1*

? с

d

ш

St ■■

■

,

■ ‘.а

ш

J ,

!

⁴ It

тгш

/

ü

/

yj Kl

Г, ;

I ч

я **

I

и

№]

Ш*

Ę I i ||

ggjgÄ I Шк II

S/ft{f

l4V

I

ШЩ : Щ*

%rs*

i

• л * А'

‘ i

i'i

i

К I

. И iE »i*

i

»I

Ш

■

,

ад

■и

•*» fi

и

i

в

>'î

r. '

PSi

MR-

Ifeid

eü

Kl

n»

!

!ÏÏTFi!

;з

7.

ß-

'0

■"f

* i

щи»

Ж¹

!

: !%>

l

1

<Ü

/

â hÊttm

si ' dP

(lun

Fot. Brogi, Florencya.

Florencya.

Fasada kościoła Santa Maria Novella. Wnętrze kościoła Santa Maria Novella.

Pałac Strozzi.

Wnętrze kościoła S Trinita.

Pałac Rucellai (15 w.) Kościół S. Trinita (16 w.).

Ci.

•    < .*-4

».

* тщ„

жЁ

SIB

■ Ä

&H-

XĄ

: >,<

si

g-v-II    1Г?

b555:=sJJ II

«ÿ

il

Vy •’ ;.

*. > X>

ж-

I ' -Лч

Htöj

'<

, Л •"*

» . «с\

(I)

W,

шЗшШНй’

'3

F>

"i 1- . ^

i h 'Æk

Jul

’ Z* i

' ,3:

Jr*

• i'

J v '

1Ш

РЙ

цн

ЯИ

ИГ'

iM

3 -i

"-vS

г:

• .

tV -V

■X

i

ri

** *?\ fS

igs

0Щм

fl

4j

;f;-

*.

⁼r

Я

Я

яг^

ar

U-M

fi

,-Lä

Li

u*»*

r>*£|

rSpN>*j»e|

1» i

ji

*»

■ar

i-

«*

•⁵=“.

■ .<■

■*■853

Ü3»p“

it.

0-

Ш:'\^

ч#ж⁴

F#

■■L

iS^E5N^ jyémw

* >■{(

>à''

r>

Li

*1

Ii

i"

Vf

4,

i.,

I: •

ШКЗ-

fi i *.,v '

U

; c -f

>•

BveV

j* ■

.4

■?т

fi

A"fV ' '•

’t*

P*

üs»

</

t

и*

r>

IJ

-■%

,.ßß

vz

ii

I.

l) l>

C ..'J,

щ*т&> >

I4»Ci

rnm,

II

I ür : Î2j

I⁴*

feî

r³!

ту

ifn ■ iWMi i**"*

-A - a

L' '.. atfjf

iJL

■■

1Я

TYTf7 VI'

•wf.. ■■ :j-,Jüy _

/Штм

,-4i

v3i

Ш;

-A

UffjN

“W

«•

Fot. Broci, Florbncva.

Florencya: Muzeum Narodowe.

Gian Bologna: Cnota. Michał Anioł : Bacchus.

Gian Bologna: Merkury. В. Cellini; Cosma I.

Donatello : Dawid.

Podwórze pałacu Pretorio (Muzeum naród.), Andr. della Robbia ; Madonna.

Verrocchio : Dawid.

Teraz zwracamy nasze kroki do Galeryi Pitti. Palazzo Piłłi (S. 220) na wzgórzu Montecucco, obecnie zamek królewski, jest jednym z najskromniejszych, a zarazem najpiękniejszych pałaców Florencyi i wywiera ogromne wrażenie harmo-nijnem i szlachetnem rozczłonkowaniem swych olbrzymich rozmiarów. Plan tego gmachu wykonał w r. 1440. Filip Brunel-lesco. Jedyną ozdobę trzech jego piąter z 8. m. wysokiemi a 4 m. szerokiemi łukowemi oknami, stanowią galerye, 201. m. długości, wiszące na wysokości 37. m. Kazał go dla siebie wznieść Luca Pitti, kiedy mu się udało po zwaleniu rządu, do wielkiego dojść znaczenia ; skoro atoli koszta dalszego prowadzenia olbrzymiej budowli, przekraczały finansowe jego zasoby, odkupiła Eleonora, małżonka Kośmy I., rozpoczęty pałac, który wykończony został dopiero w 1839 r. Wartość znajdującego się tu obecnie zbioru obrazów przewyższa poniekąd galeryę Uffi-ziów. Szczególniej bogato reprezentowana jest tutaj. Szkoła toskańska.

W pierwszej sali spotykamy Giorgione’a „Koncert“ (S. 212), uważany też przez niektórych za młodociane dzieło Tycyana. Skromny ten, pozbawiony ozdób wszelkich obraz, odznacza się niezwykłą, żywcem z natury wziętą prawdą. W obliczu młodego Angustyanina, którego palce spoczywają na klawiszach, widnieje jeszcze natchnienie, z jakiem wygrał tylko co przebrzmiałą melodyę. Subtelna charakterystyka postaci stawia to malowidło w rzędzie najwybitniejszych arcydzieł owej epoki. W tej samej sali spostrzegamy Rafaela „Madonnę della Sedia“ (S. 210), malowaną w Rzymie, której jednak mistrz, mimowoli może, nadał rysy zbliżone do typu Florentynek. Trudno o szczęśliwsze połączenie niebiańskiej powagi, z ziemskim kobiecym wdziękiem. Jak przytem wdzięczną a zarazem naturalną jest postawa dzieciątko Jezus do piersi przyciskającej młodej Matki. Tak mocno zdaje się ona trzymać w Swych objęciach Niemowlę, jak gdyby czuła w tej chwili, że Ten, którego poczęła, należeć musi do całego świata i jak gdyby pragnęła Go zachować przed tern, co Go czeka w przyszłości. Świetnie harmonizuje z tą ideą poważny wyraz pięknych i regularnych rysów. Niemniej naturalnie pojętem jest Dzieciątko Jezus ; sposób, w jaki ono poddając się lekkiemu naciskowi macierzyńskiej ręki, wspiera się na Jej ramieniu, odwróciwszy przytem nieco główkę, jest tak żywcem z natury wzięty, iż zdawałoby się, że Niemowlę lada chwila ruszać się zacznie. Do zaokrąglenia całości bardzo dobrze się przyczynia bardziej w głębi umieszczona postać św. Jana Chrzciciela, który złożywszy delikatne rączki, spogląda z miłością i uwielbieniem na Maryę i Dzieciątko Jezus. Kompozycyi dorównywa koloryt. Właściwa Rafaelowi umiejętność połączenia wielkiej siły pędzla i szczęśliwie zastosowanych kontrastów między światłem a cieniem, z sub-telnem zlaniem się barw, święci tu zupełny tryumf.

Dziełem, często kopiowanem, które również pozyskało sławę jest Giulia Romano „Taniec Apolla z Muzami“ (S. 213). Przy dziesięciu w jednakowym rytnie poruszających się i jednako ubranych kobiecych postaciach, z trudnością uniknąć się dało jednostajności ruchów i kształtów. I Giulio Romano trudność tę zwalczył tylko w pewnej części, jak to między in-nemi wykazuje porównanie Eraty z Terpsychorą. Powiewające szaty oddane są po mistrzowsku, a nadanie obrazowi właściwego kolorytu kosztowało artysty dużo trudu. — I znowu stajemy przed Rafaelowskim „Papieżem Juliuszem II.U (S, 211). Juljusz II. był stanowczo jedną z najbardziej interesujących postaci na Stolicy Piotrowej, a kto nie potrafił odtworzyć sobie charakteru Papieża z jego czynów, ten pozna go z obrazu Rafaela. Cały układ, a głównie wyraz oczu zdradza zagłębienie się w daleko sięgające plany, które -- urzeczywistnione — przeistoczyłyby świat cały. Co za silny kontrast między tym a innym Rafaelowskim potretem Papieża Leona X. z kardynałami Juliuszem de Medici i Ludwikiem de Rossi, siostrzeńcem i ulubieńcem Leona (S. 211)! W obliczu tego, z domu Medici pochodzącego Papieża, odnajdujemy wszystkie cechy umiłowaniem piękna uszlachetnionego, ku wesołemu używaniu życia skłaniającego się, a jednak w najsubtelniejszych sztukach dyplomacyi biegłego rodu. Leon X. był dzieckiem swej epoki, ale zaprawdę nie jednem z najgorszych; dużoby dało się powiedzieć o tern, co mu zawdzięcza sztuka, więc też i Rafael malował go z wyjątkową miłością, tworząc pod każdym względem nieśmiertelne arcydzieło, z zakresu malarstwa portretowego. — W tej samej sali, w której zawieszono Rafaela „Juljusza II.“, znajduje się również Allori'ego „ Judyta“ (S. 211). Wygląda ona tu jak posępny anioł mściciel, a Allori nadał mu rysy tej, którą ukochał bez wzajemności. Głowa Holofernesa jest podobizną samego malarza ; wszak często się zdarza, że ludzie z miłości tracą głowy. Co się tyczy kolorytu, obraz ten, dzięki swoim efektom świetlanym, wielkie wywiera wrażenie. — Murilla „Madonna“ (S. 212), bardzo zajmująca pod względem kolorytu, bardziej naturalistycznie malowana, mogłaby równie dobrze przedstawiać hiszpańską wieśniaczkę z dzieckiem. Natomiast Fra Bartolommea „Żale nad zwłokami Chrystusa“ (S. 211.) wzbudzają w nas ogromny zachwyt. Szlachetnem wykonaniem odznacza się postać Chrystusa, podtrzymywana w siedzącej postawie przez Józefa z Arymatei. Nawpół w cieniu ukryte rysy twarzy Syna Bożego, na którego czole Matka Najświętsza zamierza ostatni złożyć pocałunek, nacechowane są pełnem uduchowienia cierpieniem. Przedziwnym też wyrazem twarzy, odznacza się Józef z Arymatei, na którego obliczu głęboka zgryzota ubiegłych dni wycisnęła piętno bolesnej rezygnacyi. Wielkiej prostoty i naturalności kompozycya odzwierciedla w sobie pełną dziecinnej wiary duszę artysty, który też w tern osta-tniem swojem dziele rozwinął całą technikę, dając wszystko, co miał najlepszego. — Z kolei stajemy znowu przed często kopiowanym, dla badacza dziejów twórczości Tycyana wielce charakterystycznym obrazem : „ Magdalena bolejąca nad swymi grzechami“ (S. 212). Górna połowa ciała Magdaleny osłonięta tylko złocistemi włosami, z pod których wychylają się pięknie ukształtowane piersi, dała Tycyanowi sposobność okazania całego mistrzowstwa weneckiej sztuki. Z nieopisaną lekkością wywołuje on najwspanialsze efekta, kładąc obok siebie najostrzejsze kolory, a nawet gdzieniegdzie zlewając je ze sobą bez wywierania wrażenia jakiejkolwiek dysharmonii. O podziwu godnej wielostronności Tycyana przekona nas niewątpliwie „La Bella“ (S. 213). Tam prawie zupełnie odsłonięta nagość, tu szaty skromne, tam spostrzegamy jeszcze odbicie zwalczonej zaledwie światowości, tu najsurowszą obyczajność; tam pełne miękkości poddanie się, tu dziewicza wstydliwość. „La Bella“ jest potretem tej samej Eleonory Gonzaga, Księżnej Urbino, którą jako „Wenus z Urbino“ — również malowaną przez Tycyana — oglądaliśmy w Uffiziach. Jakże inną jest tu i tam ! I tego obrazu istnieją niezliczone kopie. — Bardzo dobrze dostraja się tutaj Rafaela „Donna Velata“ (S. 211). Często kwe-styonowano prawdziwość tego obrazu, rysy jednak mają tu taką wdzięczną miękkość obok szlachetnego rysunku głównych linii, zabarwienie skóry trzymane jest w tak prawdziwie rafaelowskim gorąco-żółtym tonie i tak się ostro odcina od subtelnie szarego cienia, że niewątpliwie mamy przed sobą dzieło wielkiego tego mistrza. Braki w układzie fałdów szaty i w cieniowaniu barw tejże, mogą być następstwem zwyczaju często praktykowanego przez Rafaela, który wymalowawszy główne części obrazu, dawał go do wykończenia jednemu z swoich uczniów. Wielce zajmującą dla znawcy sztuki jest Rafaela „Madonna del Grandmau (S. 213), wskazuje ona bowiem, jak wcze-

śnie tkwiący w mistrzu geniusz, rozwijając skrzydła do lotu, zaczął rozrywać krępujące więzy przestarzałych przesądów Jeszcze w postaci Matki Najświętszej i Dziecięcia spostrzegamy tę sztywność i niezręczność dawnych mistrzów, którzy uważali za świętokradztwo nadawanie Madonnie kształtów zwyczajnej kobiety, ale już przebija się tu w wyrazie twarzy cieplejsze uczucie. — Okrągły obraz ze szkoły Fihppina Lippi’ego, naszkicowany prawdopodobnie przez tegoż mistrza, a wykonany przez Raffaellina del Garbo: „Madonna uwielbiająca Dziciątko Jezusu (S. 211), nosi ślady jeszcze wcześniejszego stadyum pierwszych prób wyzwolenia się od starych tradycyi. Malowidło to posiada już pewną, chociaż jeszcze bardzo nieudolnie manifestującą się dramatyczną cechę, lubo, że nadmierna ilość osób, nadto silne wysunięcie naprzód tylnego tła, jakby poobrębywane i w stosunku do całości zaduże postacie nie przyczyniają się do poprawności obrazu. — Śmiało naszkicowany i zręcznie na płótno rzucony jest portret własny Rembrandta{str. 211), na którym zakończyć chcemy naszą wędrówkę po Galeryi obrazów w pałacu Pitti. ażeby poświęciwszy jeszcze chwilkę uwagi marmurowemu popiersiu Napoleona dłuta Canovy (str. 213), o dziwnie posępnym wyrazie twarzy wielkiego zdobywcy, i marmurowemu posągowi Wiktoryi (st. 213), upamiętniającej na tarczy datę zwycięstwa, której lewa, swobodnie spuszczona noga jest wyjątkowo subtelnie i pięknie modelowana, zwiedzić Srebrną komnatę, gdzie przedewszystkiem oko nasze zachwycą roboty ar-cymistrza Benvenuta Çelllini (str. 213).

Zanim się zwrócimy ku innym zbiorom, oglądnijmy wpierw położony za pałacem Pitti Giardino di В obol % w którym często podczas swej włoskiej podróży przebywał Goethe i gdzie nawet stworzył większą część swego „Tassau. Następnie odwiedźmy Amfiteatr (str. 215), skąd na prawo rozlega się przepyszny widok na Florencyę ; potem wspaniały, marmurowy posąg Andromedy (str. 214), dłuta Gian Bologny, i wreszcie Vasca dell’ Isolotto (str. 214) z piękną oranżeryą

Z kolei dotrzeć nam wypadnie do Piazzy dell Annunziata, najpiękniejszego placu dawniejszej stolicy Włoch, który nazwę swą otrzymał od zbudowanego na nim kościoła. W środku placu wznosi się konny posąg Ferdynanda I. (str. 214), również dłuta Jana z Bononii : między tymże pomnikiem a kościołem S. Annunziata znajdują się dwie przez Pietra Taccę projektowane studnie, z fantastycznemi figurami, ziejącemi wodą (str. 214). Kościół posiada prześliczną Loggiatę (str. 214), krągłołuki, wsparte na wysmukłych, harmonijnie rozczłonkowanych słupach. Freski tutejsze są w znacznej części pędzla Andrei del Sarto. Sam kościół przebudowali Serwici z małego oratoryum ; wiele pracy poświęcił tu przedewszystkiem Alberti. który wzniósł również wielki chór. Wnętrze (str. 214), ozdobione doskona-łemi malowidłami, przedstawia cały przepych, właściwy włoskiemu renesansowi. W kaplicy chóru zwracamy uwagę turystów na sześć mniejszych płaskorzeźb, roboty uczniów Jana Bologny, z których na pierwszy plan występuje „Jezus przed Piłatem“ (str- 214).

Teraz udajemy się do pobliskiej Akademii Sztuk pięknych. Obrazy w przedsionku ciekawe są przeważnie tylko dla historyka sżtuki. W kopułą pokrytej, w kształcie krągłej świątyni zbudowanej sali, znajdujemy sławny posąg Dawida (str. 217), Michała Anioła. Postać przygotowującego się do rzutu młodzieńca, z kamieniem w prawej a procą w lewej ręce, oparta silnie na nodze, z lewą nogą nieco naprzód wysuniętą, jest tak harmonijnie ukształtowaną, że się prawie nie spostrzega olbrzymich jej rozmiarów. Waga posągu wynosi 180 ctn. Wspaniałym jest zdecydowany wyraz oblicza, na którem odczytać można poczucie przewagi bardziej rozwiniętej kultury, stojącej pod ochroną istoty wyższej, nad żywio-

łową surową siłą, uosobioną w Goliacie. — W drugiej sali spostrzegamy Gentila da Fabrianos „Hołd trzech króli“, uznany za arcydzieło tego artysty. Jeśli się chce sprawiedliwie je ocenić, nie powinno się zapominać, jak wczesnej epoce zawdzięcza ono swe powstanie. Coś jeszcze sztywnego przebija w jego układzie i koncepcyi, a z powodu ogromnej ilości tłoczących się figur, z trudnością wybija się na jaw właściwy przedmiot obrazu, wypełniający zaledwie trzecią część malowidła. Pomimo jednak wszelkich braków przyznać należy, że w płótnie tern przygotowuje się już zwrot ku swobodniejszemu pojęciu przedmiotu i naturalniejszemu układowi postaci, zawsze jeszcze atoli pod wpływem florenckich mistrzów. Pietra Perugino „Wniebowzięcie N. P. Maryi“ (str. 217), zwane również „Zwiastowaniem N. P. Maryi“, przedstawia siedzącą w środku postać Maryi, ze złożonemi rękoma i wzniesionem w górę spojrzeniem, szlachetną i prawidłową w konturach i charakterystyce, co stanowi zresztą cechę większości dzieł Perugina. Pomimo pewnych wad starej szkoły, widnieje tu już w postaciach świętych, jak również w pojęciu twarzy królującego nad Maryą Boga Ojca, przejście do miększych form i kultu piękna. Sandro Botticelli daje nam „Allegoryę wiosny“ (str. 215), rzecz oryginalną, potrącającą o starożytność. Środkową figurę tworzy w stylu niemal Madonny pojęta Wenus, nad którą buja z za-wiązanemi oczami Amor, z naciągniętym do strzału łukiem. Z lewej strony tańczą trzy Gracye/ a jeszcze bardziej na lewo widzimy Merkurego, ułamującego gałązkę z laurowego drzewa. Z prawej strony od Wenus spostrzegamy sypiącą kwiaty Horę wiosny, dalej Nimfę, wreszcie figurę, która ma być prawdopodobnie upostaciowaniem ożywczego wiosennego tchnienia. Dopiero po dłuższem przyglądaniu się zaczyna obraz ten oddziaływać na widza. Odtwarzanie lekkich szat jest zupełnie mistrzowskie — gdybyż tylko przeglądające przez nie członki, a szczególniej nogi Merkurego nie były tak straszliwie chude, jak gdyby Botticelli poddawał wpierw swe modele głodowej kuracyi ! Braków tych wynagrodzić nie zdoła nawet znakomita technika.

Teraz znowu kierujemy nasze kroki do pobliskiego Museo Archeologicoy otworzonego dopiero w r. 1883 i jak dotąd niezupełnie uporządkowanego. Pozostawiając na razie dział egipski na stronie, zwracamy się do etruskiego Najpierw wpada nam w oko znaleziona w r. 1552 koło Arezzo Chimacra (S. 217), która przy zupełnym braku poczucia piękna dowodzi jednak wiernej obserwacyi natury. Również pod Arezzo znalezioną została, sięgająca mniej więcej trzeciego stulecia przed Nar. Chr., Minerwa (str. 217), cała okryta szatami. Wysoce ciekawe są rekonstrukcye starożytnej Florencyi (str. 217).

Zrobiwszy zaledwie parę kroków, stajemy przed kościołem św. Marka (str. 216). Skromny ten klasztor San Marco należał pierwotnie do Sylwestryanów ; przeszedłszy na własność Dominikanów, przebudowany został przez Cosmę Medici, według planów Michelozza; fasada, wykonana w r. 1786 w stylu nowożytnym, nie zadowoli znawcy sztuki. Dawniejszy klasztor służy obecnie jako Muzeumi zawiera przedewszystkiem wiele pięknych fresków Giovanni’ego Angelica da Fiesole Dzieła tego mistrza spotykamy zaraz w pierwszym krużganku, Chiostro di San Antonino (str. 216), najpiękniejszą atoli z jego prac jest umieszczony w sali „Chrystus ukrzyżowany“ (str. 216). Chociaż w freskach tych nie uniknął artysta właściwych jego twórczości braków, usuwają się one jednakowoż na plan drugi wobec siły charakterystyki i kolorytu. W przedsionku do Oratoryum Savonaroli, który w tym klasztorze żył i działał, znajdujemy \ego portret, malowany mistrzowską ręką Fra Bartolommea jstr. 216), ukazujący nam w profilu niepiękne, ale ognistym duchem ożywione rysy reformatora który za swe przekonania

powędrował na szafot. W jednej z cel znajduje się pod szkłem Fiesoli „Madonna della Stella“ (str. 216). Rysy jej niezwykle wdzięczne, rysunek niezawsze poprawny • szczególniej odnosi się to do zgięcia prawej ręki.

Dla pewnej rozmaitości w odbieraniu wrażeń zaglądnijmy do kilku pałaców starych florenckich rodów. Tworzą one ostry kontrast z siedzibami wesołego życia innych miast włoskich, n. p. Wenecyi, gdzie już na zewnątrz przebija się charakterystyczna ich cecha w bogato zdobnych fasadach, kolumnach i t. p. We Florencyi posiadają pałace przeważnie cha rakter zamków, a przeznaczeniem ich było podczas częstych niepokojów odgrywać rolę twierdz. Takim jest pałac Guadagni (str. 214), dzisiaj pałac Dufour, wzniesiony w prawie zupełnie czystym stylu wczesnego renesansu, z poziemiem z surowego kamienia, nad którem wznoszą się dwa piętra z okrągłołuko-wemi oknami, powyżej zaś loggia z korynckich słupów. Podobnym jest pałac Riccardi (str. 216), niegdyś Medyceuszów, wzniesiony przez Cosmę, według planów Michelozzi’ego. Znowu mamy tu dół z potężnych surowych ciosów, przerwany przez cztery krągło-łukowe portale, ponadtem dwa piętra z okrągło-łukowemi oknami, między niemi, jakby oddźwięk dawnego stylu, wysmukłe słupy, a ponad wszystkiem piękny i bogaty gzems. Na ścianach starej domowej kaplicy widnieje „ Wędrówka trzech króli“ Benozza Gozzoli (str. 218). Na widzu, nawykłym do podziwiania dzieł Rafaela, Tycyana i innych podobnych mistrzów, obraz ten dziwne wywiera wrażenie. Skoro atoli sądzić go zechcemy z punktu widzenia współczesnej artyście epoki, wówczas nie będzie można nie uznać jego usilnego dążenia do nadania tak całym grupom, jak pojedynczym postaciom cechy największej prawdy i naturalności. W pałacu Śtrozzi (str. 221) występuje wczesny renesans w najostrzejszej, powiedzmy raczej w najczystszej formie. Gmach ten, wykonany według planu Benedetta da Majano z 1489 roku, posiada dziedziniec zasługujący na szczególną uwagę, i jest pod względem architektonicznym ogromnie ciekawy, jako typ tego rodzaju stylu. Przeciwieństwo do niego stanowi, wzniesiony prawdopodobnie przez Rosellina według projektu Alberti’ego, pałac Ru-cellai (str. 221); obok surowo przeprowadzonego architektonicznego systemu, posiada on fasadę, która dzięki swym dekoracyjnym gzemsom, wieńczącym piętra i słupom umieszczonym między okrągłołukowemi oknami, odbiegła prawie zupełnie od powagi dawniejszej epoki Prócz wspomnianych gmachów wyróżnia się jeszbze zaszczytnie pałac Quaratesi (str. 225).

Z kolei zwrócimy baczniejszą uwagę na kilka kościołów; zaczynamy od kościoła św. Wawrzyńca (str. 226). Jest to pierwszy pomnik stylu odrodzenia w architekturze kościelnej, przebudowany z małoznaczącej świątyni przez Brunellesco’a. Trzy nawy oddzielają słupy z piaskowca z belkowaniem, a z gzemsów wyrastają dopiero okrągło-łuki (str. 219. Wnętrze kościoła). Ozdoby w około głównych drzwi, od strony wewnętrznej, są dziełem Michała Anioła; kazalnice, a conajmniej projekt ich i część robót (str. 219) wykonał Donatello; śmierć artysty nie pozwoliła mu dokończyć rozpoczętego dzieła. Niezwykle interesującą jest dla nas Cappella dei Princip (krypta książęca, str. 219), godna Medyceuszów, cała wyłożona drogocennym marmurem i pietra dura. Tuż obok znajdujemy „nową Zakrystyę“ z grobowcami Juliusza i Wawrzyńca Medyceuszów, roboty Michała Anioła (str. 220). Na pierwszym spostrzegamy u stóp siedzącej, na wzór starożytnych posągów wykonanej figury Juliusza, postacie Dnia i Nocy, zaś na drugim, poniżej świetnie wodza Wawrzyńca charakteryzującej statuy, uosobienie Poranku i Wieczora. Gdyby nawet Michał Anioł nie stworzył nic innego ponad te cztery, na sarkofagach spoczywające figury, świeciłby już po wszystkie wieki jako pierwszorzędna gwiazda na firmamencie sztuki. Przepełnieni potęźnem wrażeniem, zwracamy się ku S. Spirito (str. 217) Trzynawowa, na słupach wsparta bazylika, m'oże w swej wzniosłej prostocie uchodzić za najpiękniejszy we Florencyi renesansowy kościół Kościół Sta Maria Novella (221) jest jedną z najlepszych bu dowli toskańskiego gotyku ; posiada nader malowniczą dzwo-nicę. Fasada wzniesioną została prawdopodobnie według pla* nów Alberti’ego, w stylu wczesnego odrodzenia; na niższej kondygnacyi widzimy na przemianę korynckie półsłupy i nisze; górna część, mająca więcej podobieństwa do świątyni, zakończoną została ozdobnym gzemsem i posiada śmiałe voluty na szerokiej attyce. Wnętrze (str. 221), pomimo harmonijnych propor-cyi, nie rozgrzewa widza wcale. Najstarszym gotyckim kościołem we Florencyi jest S. Trinita (str. 221), pięcionawowy, mniej znaczący jako budowla, przybrany niegdyś w bogate freski, które przy odnawianiu padły w znacznej części ofiarą pędzla Buon-talenti'ego. Gotyckim jest róźnieź kościół św. Krzyza (str. 225), wysmukły, głównie swemi olbrzymiemi rozmiarami imponujący gmach ; posiadał on niegdyś piękne freski. W dziedzińcu klasztornym stoi kaplica de Pazzi (str. 225), którą wzniósł Bru-nellesco w najwdzięczniejszym stylu wczesnego odrodzenia.

W drodze do S. Croce minęliśmy Ponte Vecchio (str. 220), most wzniesiony z kamienia w 1177 r., a odbudowany w r. 1345 po zburzeniu wskutek wylewu rzeki Arno; po obu jego stronach sterczą niezliczone budy złotników. Teraz zwracamy się ku Muzeum Narodowemu w Bargello, staremu, posępnemu pałacowi Pretorio, z nader ciekawym, prawdziwie średniowiecznym zamkowym dziedzińcem (str 222). W Bargello zgromadzone są głównie rzeźby z epoki odrodzenia, freski — między niemi wysoce interesująca płaskorzeźba Donatella (str. 226) i majoliki. W pierwszej głównej sali rzuca się nam w oczy Jana Bologny „Cnota zwyciężająca występek“ (str. 222). Jak wysmukła Cnota zdołała skrępować tryskający pełnią siły Występek, o tern wie chyba tylko sam Bologna. Figura Cnoty jest mimo wymuszonej nieco postawy pełna wdzięku, chociaż porównać jej nie można z świetnie wykonanym „Baccliusem“ (str. 222) Michała Anioła. W obu salach „brązowych“ (str. 226) znajdujemy dwa posągi Dawida, dłuta Verrocchia i Bona tella (str. 222). Pierwszy z nich pozostaje pod względem cha rakterystyki daleko po za dziełem Donatella, którego Dawid jest pełen niewymuszonej naturalności. Wiele podobieństwa zachodzi między rysami twarzy obu posągów, choć żaden z artystów nie dosięgnął upragnionego najwidoczniej idealnego typu. Wspomnieć jeszcze należy o terracottowem popiersiu Mikołaja da Uzzano (str. 226) dłuta Donatella. Jest to dzieło pełne prawdy życiowej, nadzwyczaj silnie modelowane. Trudne zadanie postawił sobie i doskonale je rozwiązał Jan Bologna w swoim, przez wiatr uniesionym Merkurym (str. 222). Rzadko spotykamy dzieło w tak niezwykle trudnej do przeprowadzenia pomyślane postawie, wykonane z anatomiczną dokładnością, a jednak tak szlachetne w ruchach. W biuście Cośmy I. dłuta Cellini'ego, zaciera nadmiar dekoracyjnych dodatków ogólne wrażenie całości. Całą salę wypełniają terracotty Robbiów; do najwybitniejszych należy „Madonna“ Andrzeja della Robbia (str. 222). W Muzeum Narodowem znajduje się również „Leda z łabędziem“ (str. 226), wykonana według kartonu Michała Anioła przez Bartolommea Ammanati. Silne wzruszenie Ledy oddane tu zostało świetnie ; ciało jej doskonale modelowane nie traci mimo silnych kształtów nic ze swej miękkości, trudno jednak pogodzić się nam z odtwarzaniem przez artystów SGen tego rodzaju.

Na Via della Golonna znajduje się vvejscie do głównej sali klasztoru S. Maria Maddalena dei Pazzi, którego największą ozdobę stanowi .wspaniały tryptyk freskowy „Ukrzyżowanie Chrystusa“,

ii

"7

' * йЯВДа

г.

VY/ъ

Ш¹

■г]

⁴ vS

L_

ГП

>9мШШ

КЙмГ^й

та

ml

Tl

//*

»; |/лз\\г

щ

fff

~4|

Ж5Я

шШ

\l

».

it

Æ]

sa

\Z>\Z

m±

c2>

#£2

r~—

таШ

4й£У8

i?/

Il <*> «■

If"

'•

gry—!

•П! М*МЙ; Я«*-

Э::-г-&у

Hi

BF?f

3Î|

гтш

14

Й lilii

[|^?è

ваш

-ssrfljll

il

-Ас-

У&ШШМъсг'.

«i

■* i

il

t- ;

ta»

rJ

ilB'

1

<Ф|

*-

--

'Zi J

1==i,

'L*~jàMsS3^jfm^S3S^

ft

JL

mmmmmi

fàitimti

иг '• JS= с

It

Г*

1^1

ig

il

» -"4

i .-iMMKWi

Наииг

WÊÉÊm

яг

зс.

Лн

jMSij

gggjj

йдД >г¹

LJ

,№те

5»

js

i-

i

ŚM

ijfj

кЧ*ЙЖ?

\:

ЛЙ

^1

■** *E

j

bk

'Ж .

bl г

if

ggp

%¹

**

«r Tl

*л\

Vj

hi4\

£1.

t*

fii

f?!

«f £Я

iß

ВДВ

та

W,

—I.ï '

wr””"

Ml

■L-

4?    ^Н^'"

là

\j

тт'пГТмИ

'au

.JkJu||Vj

V.

coi

*М

ĄY

j»

-,

i&p

fl

feSŁ

ЩШШ

: 'TEL; ®

■KU&№äu'

Fot. Brogi, Florencya.

Florencya.

Kościół św. Krzyża i pomnik Dantego (Bazzi).

Luneta Luci della Robbia w Via dell’ Agnolo.

Kaplica de’ Pazzi w podwórzu klasztornem kościoła św. Krzyża.

Wnętrze Kościoła św. Krzyża.

Pałac Quaratesi.

Rzeźba Luci della Robbia w Muzeum di S. Maria del Fieve.

. _®L

?Э®К1

in

•?v.

.

7ШР*?

W;» А

.

’^Л, *

да

ft

ÜI.

N5^;:

4.

№    . ■ J»j

J. J»

Г"

% m

<4

P

Е-'Зза

Г%.. 'Й«4»*Л

ЙГ

UFI

A\W

< a

*

;C

La

% ń|LS’

-Ш? КЗ

№

-

4; &fai

*' Л

^2 i

•S

V/

>îî:î

w

.ж ^

Л

.

ilvp'i

54Ж

'Ш &    #

—r*m Wtj* i

s#iif -    n*|

4 -

irOft, f;

r PS . я

'~^f'

L 4

m

rfj

р'

W ‘HÈii#

Ы .

Щ

L

Ж Ж

*§щ|\ ^ «г

JKSv\~'^ja j

*й'

V ■

1

УА

>

•[ç

II

?-

Г

Y i

ym

■

..

<0«

fi

W;L 7Ж

F-fj

1,<

"?

ï i

■ » %l

R

• •-i

’,a "î

I

1

Ж"

ШШ TB    '4|0 ТЩГ -^W    ^ ЧЩ*

“F №    tÎ-

f. • 4*

Æ

V

'

Я

V „ AA'.

•#jpf т+ЩЩЩ

ж ■ wlPr-'лГ >■ ■ _d ^ • /

’ J V

Z'

%

»*

,

I

|:

2 ' • '•}£■ r 1'^

Sâsg

•%;

f

r Jjr

ÆÆ

й

I

u0

i

•*

y h

y

w

Я

эр-

& u

мшшш

Æh

i

: o!

'•

li

ж

■ vy

m

m' 4

F. tj

>;

<

я

_с

' ''k^ł:₁„TT7—

\Ÿm

- v;

ь

, tjM

■ H

.:+ *& ЙЙЁЁ

__ >"-:

v~

;

► <

i

2

;» :t '

:

► .

[5

I '¹

w-¹

>:

*._з

Ш1

fi I i

щт«шж1

Hf**

ft л- ,т'

#!1ЭМ •

Уй1

I» ▼*

i

j|?'F ¹

il

да

* fl

&

. ;ч4;-.

.-- *?*-Д : .^E^J

v#' • »

ж

V ■:

*•!

i

F

™я

K ^

I

öl

•**5Ж

ъ

*. <w»

tl

А

i

K

ab.

Âï

;

■

;

В CISTO DI NtCCOLO DA UZZAJNO. OPERAdi DONATEIO

»«A

V.

fev'

; г

'• :

Ш

■*.,]

»W3ffP ••{ •-

Я М___; I—» :ai. •" "

ĘmĘMt ■ / :#

-

îtflh

I

I

П

со

с’"Ь.|

щ

щ

■

г. л

■

1сЗТ

;>

I-

:

А

п*

I

j ■• „

rXj

' V' ~V ,-Чу    ^

■

ш -

%

l.

* I "

И

r.f i

4s** “ .а >

.

■ *

И-ТЗ^з *• ■’    .....“ ¹¹¹¹¹¹ MRS

J ;.

ËSHfc'.,'

m

Fot Bkogi, Fi.orrncya.

Smfyarf Ł (о.

FLORENCYA.

Michał Anioł: Leda z łabędziem (Nar. Muz.). Pierwsza sala bronzów w Muzeum Narodowem.

Donatello : Rzeźba w Muzeum Narodowem. Donatello: Biust Niccola da Uzzano (Nar. Muz.).

Kościół św. Wawrzyńca i posąg Giov. delle Bande Nero. Druga sala bronzów w Muzeum narodowem.

22Ó

■.

шк

3!

ьУ:тт*

31

N Ri-;

W jJv

щ?

ii*

'Ж ł ш 11 ш ШШШ

-WÜIM

S'

шЦ

лева

sPïr'çp -

; -r

!» ££

-■ .

'•OL

ID

..

-4

I-

inn

Wił

II fils

*«,

Ml

V#

Гш

r'

*/

/i#

*

\\

dl

Ш:

"L

ss

дМЬР-а

miwMm’

iN НИ

■ tir

fî

‘Г_

■ ~У - “ЭДВЯПf

!i

•śaBC-ś^WśN

fei

‘vß

27Я

jjp >

È%bjL

ir p ■ s

Ы

Г*

TT ■¥

PL

= Y =

aLSi I¹

ł* а

T "4

V.

i=

***«^Ä.

- C^l

Ж i i

'V

V:

rti

* V JH

4,

I Tl» —в

Ff p *■ f

ШШ

'bemÆ

É,

«...:;¹

?p l-л

i i i

» 4i: :|

I dH

vH

Ш. ш " •*--

Pł

Vli

шш

ï?

55

Ш

А А* Ж

>4

|j

5r fi

L 1

гя

*4' •>

■vjät

\HW,-

JS

i,*

» й"

( и

чгч

♦ ?i

«er

IV

mm

Fot. Alinari, Florencya.

Florencya.

Pietro Perugino: Ukrzyżowanie Chrystusa (Kościół S. Maria Maddalena dei Pazzi). Giotto: Pogrzeb św. Franciszka (Kościół S. Croce).

Plac Cayoura.

Synagoga.

Wnętrze Synagogi.

Pokój jadalny w Badia Fiesolana Lung’Arno Amerigo Vespucci. Sala w Galeryi Buonarotti’ego.

|ä

Panorama ogólna S. Miniato.

For. Brogi, Flore.ncya.

' 4'*Ni

kr

■t

#V

•Ö

J.1

Kl

SI

**--m'aSiTf

rj- h

ÜM

Г-

&Щ

ЩЩЛ

;^7'gi58

*K*

lr

Wyhi.

т-ш

ii

<8>

•i'

s* ■

hi

k2

Studnia Apeninów w Willi Demidowa.

Floren cya.

It)

fA>

ił

,<7

*ч

¹ i-V,

t» ш,. Щь"т lu^i

цц

É?

,x

СТ-Зе*??

;'Л

ANas

*«4*.

►ад •

*V К

'Ll

**4ii-?

-sä.**

SB

Ä'

<<8

XXX

гШ

lï=a

шж<

5Ü

ES^\r—

■JsÿVrr:

ЯШ*

Fasada Kościoła S. Miniato.

Ä*V

Ц1

.-. i

1* "vlj

OA

-За

1ш

/j

.*

[Я

;W

VV\« «i

1Го

ptS

Щь ы-sa ж

T-J

ù*

Owi?? ■

ЯШ

ggb-

•J

i.!

agP

ЧЩ

«

W»

w»-.

■#»

•K

л5

>!

■Ą

“Т

Шг

‘i *fy \

>W

«i

fl

,11

il

*»■■ ’s®

ijrâ

lL

4t'.fc:

ii J

<*--

.J

i ■» \\

5Г/ ;

'тмт

l|

Wt

ÉÉ

; ~i.

i,

il

•.

vù

..

«Ы

4

W

«le

ul к

« Ł

m

:

vÆ

ł

■

i

IL

/ M

m

j

r*

i

m

I

\\

W/

•m

4

rxf.

/

Wy

y

1

ЯЯ*я®*?*ежж

Ш

№

авь®

-, ^ -i

i

4

Ё5*1

w

« я » i

I

ém

*ят

E5€I

1Я

j

5

i

m

■■

№

iïif

I

Я

;

I

g* Y

i

<• .®§

~ F

.

/-

ь '

î"

-SSO*

U

ytnaErJ

!Ьб

ПМЙ ГИЙА rii-iittiii \I

:ï

Ж

&

■1

Г'1

Ą)

;А .шшша

wJriî&k, '"52SÏ

*SA

pips

J

" j'j

Uni

Fot. Brogi, Florencya.

4

22Q

Ж i

h

:

!

,ïl

feU

I

»

fi

■Hj

.

!

)%ü\

щ

i

*

llilllilieülinillilirai

Яр

L

»

Ьмт

и

i

y

« . L. «S '

>

Willa Reale della Petraja pod Florencyą.

CONVENTO DELLA CERTOSA : WlELKI OŁTARZ. Promenada w Cascinach pod Florencyą.

Ы

" 1*^

LIS R

s}

Ml

■■■MB

ft- .    ..    .....

w ,

Щ

■

I

I

RI

jggRy**

Шж

:

Pi

ILL

-

^ П13

M

1

I

ш

s

.

43

M

к

ф

1

is m

f

?!

■ и u .

f

, ■

га/.

1 ai

IS

■

~<л

■ «

&

ш

i

i

Ш

Vl

-

я

il

lâ

№

:1>

S

У1

l • «S

21

V

z

&

•ei

ï

¹ ftf «

i:

!

№

i I

i

w

vl

i

I ^

m

Ж*

«H

m

Ж1^

i

W)

2

7/1,

Ł¹

pV

j и tissjgsz&m ti цу|

Ш

: .V' a

Florencya.

. i

;.

m '

*

î ЩШ| "W

0

ivi

■ î ' *» ï®

l

ЙЙ

■si

»-•

. :

9

л

¹

№

Studnia w dziedzińcu Certosy. Wnętrze Kościoła S. Miniato.

Pałac Cascinów.

Wielki dziedziniec klasztorny Certosy.

Willa Palmieri pod Florencyą.

»;

S>

-jŁ

?&Д

. •*-

:xl

и JS

>T

I - -IJ'.

?!

-:i

г. fl

-f'

ri--

«s

rT‘r

II

IL

iïj

WBSm

ь-тш

^ cj Д jf-j

- i lT

■■

...

Лй

It

ani

J..'

(i

UJM

• 'Г¹*. '

Lii;

a.⁴"

Го.

r-

?s

S3-

i RSos

,    - - TT «Я: I ’

>G?

*»

E*

:h

msssti

•TT

Z

V-

Z.

i".. f

ЯЩ

ff

тЗ

mi

оУ|1ггЩ^

BS

jjk

ï;

шШ?

ЖЯ

>'•! ■

HT H

-‘•i

fik

fc /- -t ,

‘ JL*

T*

Й|№Шь-,

ПППп

fei

wl~

III MM. ■ •UJ

Müll

№1

ó.

!..

-Vs»

af i

...U    :.

•iï‘

wiĄ.; »

• llhfeH

itl

-Si

*i

I____; ' S

г

в.

IP

r:

ii'P

,T~J|

if-is?

it 4Ш|

к К Щкк

шВ

-УК- ■ ЦШ.

*

P‘d$L

- •• L/W, 1 ■Л v-

if

«Ü

VI

S£

-,K V

gy|

"cci

2^01

..

P: -

Fot. Alinari, Florencyą.

■-Ł

CONVENTO DELLA CERTOSA POD FLORENCYĄ: PANORAMA.

Pracownia Galileusza w domu Galileusza pod Florencyą.

Wieża i Loggia w Ваша a Ski.imo pod Florencyą Wieża Colombaiene w Badia a Settimo.

CONVENTO DELLA CERTOSA : FASADA KOŚCIOŁA. Podwórze domu Galileusza.

ÿ|

л>

! £

В

1{

1

<■"

;r

' I,

_____    é

\r<Xl

X

.

3

41:

ШШщ

Ъ

ш

'Ш

Т/'Р’У

m

ш

%.

I '''

■ВЦ

^ л*

ВЙВ

№

>'i

ir

ń,

&2Ж

i

ли

Su.-Üaj'j. "'i T.'.' "    /. '

л

т

il

-i

К ЯП ЕЯЙ^ à

:ш 2

i

?

=5? ■

i

j£ b

jr

à,.

-i к ii

y-,

m

X?

. m

■

p-

s

ЛШШ

TT

; ж

7M

ШИШ

i®

S?

V .

*

1“

Ш14:

\

2

£

22

A ^7

i

„л

;

H

s :

ат

p>

«а

■

г Й

I]

-

'hi-- ął^, .

I

4-

'У

И)?

ж

ч«*

-U <г

?..

1

прж

“фД|' KJk

ШШм

.•tà»*Ln,

ъЗшзк

-

r f<

gra

m

*?й

-df -

ii."

■Т

:*d

ЭТВ4

^■й^Йэйр.

1

sśs

yP,r £.~1- ^;<жЗРг5г"%к;- - .--

ГЛ

•4

1Г

t

г

1|

I

rr

r.

i

га

т-1—m

■rfa

|М|

KU

. л>,1

В

üÆLâ3Ü2é^I

ÉM

>'•' Z

•f

A. .

— «£*

r ^

"P

fc

,v w

2

V

If

"f

т

i

Î

>/

а

Jk

ь—X- ^

H.

i

1

*

pi¹

11 *

U

ft,j

.V

Fijp *•

?§

f, i''¹

Bfi

I

fc*

ft

г:ш

>

1

!ftS

i'

i 3/

E

i

.«li * i

i

Hi

t'i

I

Ж

'' ^jP V*

"ii'üMf]

■m

P7VL

mu

г

&

j)

A

ж

И. ?

Ж

Ш' *

i A

Й

L-

i

.

ш

Ш

I j

h

M

i

‘1

/ '!

‘j

• <* ;

Ъёь

;

1

з

^ ■ -

*A

\

II

li

*\

11 w

r -

^«gcxgaaLi*«*

53*

;.

2 J:.: ‘

Щт

а «I

IV

Щm

Î

I

IÇÜ¹

■ЗБЁЗ

■i.

€

Fot. Brogi, Florencyą.

Zamek Vincigliata pod Florencyą.

Podwórze Willi Reale della Petraja pod Florencyą. Fiesole : Kościół św. Franciszka.

Stary dąb w ogrodzie Willi Reale della Petraja. Fiesole: Wnętrze Katedry.

Wnętrze kościoła S. Domenico pod Florencyą. Fiesole: Resztki rzymskiego teatru. Kościół S. Domenico pod Florencyą.

НЯНИН

11* i

>~явди>г •    ,*₀ir

«SL

I «к £■

ив*

■_. ^ЗШ

#7 ■

•ГНИЙ

Sï

г** s*

*TTr.

r*t

»I

*Ш?!

wm&

aÎ-*L*

-,

^^fliPpL

i

k^<r;¥j

fck- \;l

itr-

ЧЙ

L': !.

Ht

il

rS _. Цл,

В.

и.'Г/гг

•r> Jk

(№i

'f

ii.

fi

Гк'

...

в*л

ЕЯ*

»пя*

il

V-

«У i

Т(, V

1 м I » «I#

дйдииь 'S!⁴⁴ Mii

4w «ПЯ7

r? 7

Ш

л-iü ' se

Л-:,. .'.

«B

вся

£h

r*wT •

;ï;*<n

äffKj'*«**.. 'i

ЯрЗВ**

y*ï

ÿem

Jri

I fil I

<11.

____

■ .• ’    '■: IFÜ n"

pĄ~ -. .    " Ш^ё-J 3?

ife ,

•г %

Ï.W

*»

j⁴

НЬ '

P;

"Wj

,i'

11

_____________m ~    <

....

Щр

■IKLJZBM

ж

E „го if -£#

1%

Iff)

ï*:    ... * -

№

И-Яи-у*.

fer*

__” J*:A »

Ш«'

та-

•V

...

gm

’■ki

^fetófeo

S3

;,Ж* ?

Г...

Fot. Alinari, Florencya.

JUJÊÊÈÊ

■ Л"

^ShMä%iek.    >'-• -. w •

W ЩШЗВбЁЁ в г х ^    • г^

ai». ; трщ. '--ШШ

. ЦЦ    лмегшлй®

г Иг;

; .>

IX

жг

Fiesole: Wielki plac z Katedrą.

S. Domenico i Panorama Fiesoli. Willa Reale di Poggio pod Fi.orencyą.

Wielka sala w Willi di Poggio.

Dom Galileusza pod Fi.orencyą.

Głowna aleja Willi Reale di Poggio. Ogród Willi Fabbricotti pod Klorencyą. Kiesole: Pozostałości rzymskich łaźni.

Ж'

li

л

fl

.5

Cl

•#r

•-TjïS

r*,.i

#W1

!• 4i

PL-

& ł4

it

1 j И

.сЛ j.

tp — s

-■:'S

F -. -

: ■

: Ш

k‘T

»ï

:

v. *

ÆS

!i

.....    ■ £P

Шн^-Д!__

«à

1ЙШ(Иид s

?£j

\\

■ч

•i

âi*

c 1 i. -N?tj

■

h.

g-**;-.

ЗН

L ii

ii

к’

'•-S

ij.

mJ

5®r    —

- ■

JPfc *

!ЪУЁШ m~

Ъ- * *> - * * <

,‘:i

•5

s'.-

fc *

:iw

■:

É-7

K*

kl

5Г

•h*.:

k-

p.

3»4e

fibf

SÙ

■Эй ■

• mm

■ , (SM

fi

..i

IH- 1

■- -

m~A

k.'

P*

ж^г

.;:0М

Sr#

äs

i; i

Fa?

gr \ »

«»'.■-W ■ ',. . » л. ••5Ca3BÈSIÏ_

&J

fr*

L*

jj§g|5§3

tit

> 1 Łiąai »fill-

If

Is¹

tVl

MSgr?*

■Ł2LIT

JJSk- ■' д* >»M ⁴

e&ttb»    v.i

, M    V <

«» f Шк Ш

L. »

s@ ¹

i* f

TTT

Г -j

I* 4.

ВДв

■№gTW»*gL

.ЯИг1

тг~~:цигт~

III

У ЩЩ is

&r«J

Fot. Ai.inaki, Fi.orencya.

Л^" л '

rjss- si" rvï*’aa

- ;>4йнёSr

Chianti: Dom włościański.

Kościół di Monte Oliveto pod Florencyą. Wodospad Mugnony pod Florencyą.

Chianti : Zamek i kościół S. Biagio.

Chianti: Wieża i Loggia Zamkowa.

Chianti: Wieśniak przy pracy. Krajobraz z Chianti.

Fiesole: Muzeum i Kościół di S. Maria.

ggQ*gjg

MU\

Ł-

§l. V

r ł>/' "i*

at

$rj53

É4sl

&Н

>wa

-,

—•

.. ’--V -

AÄ⁴**    ./.*

«I*

«й

* w' ,

"Г

jrwJt

r^-'£g*

. »gL. ,**•* rW? ' • vja^Bg ,g

<'■    -x-fr

•-    «

ttWiîàj

тцш,1:1штог

' t- 1

's

И'/.f

’’S'

£2 N ?

да

V)

Fot. Alinari, Florencya.

Panorama Bagni di Lucca.

Borgo a Mar/ano: Most Magdaleny przez Serchio. Lukka: Pałac Bernardini.

»

;V*'

* "J

*ц»' : ■■-*’•'

*~-r' •*.....- •*

IŁ

Jè||

шиш лИзун?*’

?й^РЖЗЙЙШг^'л' #*&|

~'

•i

<11

c5 -Щ

'J.-. . Æ

. .• ..

2V5

». .

*€ ‘mt c

.к.«».«

äsIÜ

Tu

„ ip*.?:

eźł

Kt

*fc *. *

1 ł*l

"It

UMjf

,**»*]

г**ртъ\

k/t*ujêrg|ih ^f**⁴*“

if

r>

Si

■f

i*

te®,.. ,*

’■• -, - ■.

^rV- -'* f ~ *    -! «й

**«*

Sk

“-м

г^ь ЩТГЧ&- . ;⁴v'f

'й

St -Л

- â .X.

“ ' ZJ

«#з

вжяЯ

lAfe*. ft

"£*;4ЯИ!

^тятттттлтш ЦВ^У

r?

иигпггг

SSZ“

«г

К"

de?

АГ,

pfr

%«

>•

*ч

.A'

jLü*l

=5—* —

lr- ^

та& •

4*

ir*

WĘF

1 T ^    .    '.

r ; "-4', ^    ■

’[Ш

;

. ' $&* fe-!

pisff \

vl»

II!

U«-**

...

,i

f<j

rn,

ЭД

ш,

fSBffljpi-

W-'ÆsÊStohi tàù

k*'w.

к

Тш

jir

Pistoja: Kościół S. Bartolommeo w Pantano.

Z OKOLIC VINCHIANY.

Panorama Pistoi.

Prato: Katedra.

Pistoja: Fasada Katedry

*у-1

fili

■i

‘ Щ x> *:

£    *    '-i.

7-

*■

Ł. ji4

Fot. Alinari. Fi.orencya.

им

gggs

Ł'^**

»,

>:

3?

.■*

I >V /ж-'

1*8*

в

9:

if

Ol

W%,

tJÜ

•ty*».

ЯШ

it

-л*>

Élirai

à/

:<W

," Щ Ж*ё.

',Ш-‘

el

rpi#

i ,Jr-

- 7 Ц* I

»'•^W..........

ёж!

W:

fe

-c

Si

У>

rv:

«r

V*...

«К

P»

X - от i

r“

li

&-X'

i\

'l^sk

<ÿren<t'amour, Sim^mr{dr Ç. .

Зйй2

'll

Kv

УЁ i*iW ’iYSÊ“îTC "Ю1£TïT

К:

ни«

Т jMhL-

VC4

ы,

'ллЧ

i ft)

ft

V J/Î

Ly.

i    Г/1

Wló«'

•ft T' -Ip

Jr

\г

L.T-X.

А.

Я'Г.

[О

Kd

’■ .; > ,,

^Rssaæsгззг aræaaBasæsfËg?”

1/V

.v7>

Xi

f-r

fc.

I §М

ж

Шшт

4р

Tl

.?

' iS

ШШ

Sf.

Г⁴

ША

L.H

r,

i* ui mi,u i vf V;¹

|V1BV«W1VI ,)lfj. МММ

SMfTA^A.N»1 _—PTUTTAA ЩкИ V

PF.mi.R

ппом mint

В ДЛ1 r\*!U <A»v;

Ь«.ЧЦА,ЭД

AfivTÄ

MFD

,nu;

tü

lie

Fot. Brogi, Florencya.

Pß&Uä

гхЖв

.4L

/п

fl//

. ,4

У*-'

-%

1*М!£х

i ÎI

•ПГ^Г> j

F. rl /

'fi • <

IJ,

ÂSI

■ 13

b¹¹“ * * w ■

Й' J

,.N

.w

% 1Ш

-.IRkvp

PlSTOJA.

Kościół św. Andrzeja.

Ambona Giov. Pisano w kościele sw. Andrzeja.

Fot. Brogi, Florencya.

I

mü

.4-

K « r„.

*7

j

K'

II

4.У

xi

Д!

У J]

№

Pistoja: Szpital del Ceppo.

Pistota: Fryz „Ubieranie nagich“ na szpitalu del Ceppo.

Prato : Kościół S. Maria delle Carceri.

L

■

1

if:

V£

rv

t

*

s

—

‘Г

•4P

в

m

i ^

щх

X

R'ate

Fot. Alinari, Florencya.

[?4i

I

Si

1

te

?

4

wr>

/

r.

ń:

U

I »

'

M

M

LA

m

£ Ü

ш

i 'll,

t

7

'4

:lâ

i

.è

¥

ЩУ|,

[f!

3

:

t|

?*+¥

ж à

\

и

N

i

p

.;

№«5

-i i

,

;

И

к

{■

feste»

К 4J»

Ж’

rS

* щ

у

ш

&

I

EU'

’ У~ I 1

:

s

Ш

m

Ш-

'•

ш

i

мшиша

^S f- I

V;4.Ète

:V -• ' ?

ч .    .

\ ■ •..»

ï

«

A

;

r

•<

■ц

'.<М

.y-Äi

МЩ

у

s :

Ж %У

щц

£ «*,

■.

■Щ

m>!

Prato : Zewnętrzna ambona przy Katedrze.

ff

¹

ш

у,

rs\

y

t

ü.

i

I

*Ł

“i*

<*4

к

V

S* jli

i л

3

. <

Д

tri

v

■*'.щ

y \v

-

л.

■■ у

'

::1 *

ы

À.

<\‘

/•

1

л

>%?

С . .,

'W ~ ЖЗ** --~~~

f

, «M

V

I

Ф V*

f

I

4

J

ч

& Li

I    Ja

! I

E

4

1

K5

*

i

I

I} ;

.

* <* щ

!

!*

t J

i

*

V*

i i

f

ет

Щ

ШШФт>“%!*■ ш%Щ

, ]

.................. ...

m

%

$ж

: 4

■V

f T"*-*» W“»* щщттшш

*C⁴

%/'

i __ ' ‘ rif:

Ш

■

Ш11

pi'i

É*B

irê

■:

L

i

:

Г

I

-•

i

L

* i

ż

*Л >.

!/.

9 Æ

£:jL-J

-JxMjmwb ftSPrS

Ш

—

-^4

!

!

t.

* Щ > г*®ш

₁4'ДГ?

rS

jf

■г

/

-f

i%

'-Ч.

rM

mm.

№ У 7 /

f H л Ж

1 t:Hmw .

r 7

f' U

Г*

M

fiw

HL

Nÿ

\ i A

Ч : m

mu.

‘

:

’

ц '

m щ

I

(

ï

jfc5pj

' J

»

1

il;

m

SU

là

t;

Ча 1|^

I

,

- «

%Sf‘

»

w»

Il

(£

<.

V* I

r ^ f

Й

Ж

ш

щ

ft)

I

Щ

as

m

, :

I Я

i

;

I

Щ

%%1

■

тьЛщт

111 j

; SA /Ü

УШХ

К

rj.

№

* Ml

¹

.....

i

■i

и

i

Ж

p

"'•N ipi

Ü>

Odwiedzanie więźniów.

f'

ч

f ill

I

<v3ir

'v

, ‘ЩЯ

КУ

i 1Я

ч

i

К

■ft

11

If j

Щ

ii

i

I

’i

i

ж

«i

11 - i

1 f

2,1

П

-W

г

л

' \

I • _

К

?!

Я

j

#7

H

Ж

ii

*

».

! ¹

ш

f.

|4I

‘

'JB»

ł-2

F

n

-%*opw

k j

12

M

j

УЗД ":',

is

I

a

II

ЩЯШЯЯЯШРЯЯШЯЁвЯ

i ,

ÎÏ

u.

i№

Ф

I

f fe

' ⁴

V/

Y3*

*

•v/

S>

^ ;

4

i

t ^

M

T.

li

V

br

~ч.

4 I

jr *

Ik

■ff

Ж

в

^ '

t

Ш

M

.

M

|l

WÊÊÊÊtÊtÊÊÊIÊÊÊlÊtÊÊÊÊÊitÊtÊÊÊ^

i

i j

?4

IЖ

fr

a

"'*» >

»

Ï €

fete

I

f

A

9 Я§ >

■йаЭ

« , .-'•

4M,

•у/.

it

N

> !

1

r if

4L

Hi

\i

»/

s;i

I

у

yi

• Л

..

i y.

»?

№

n.

¹ VV

%

■

à

, /

Ш

1-

♦

\ä

!

*4

I V

I

;

■j

I

(§►

: "l

Mf V

Y

71

)jSi»

s

«sdF Л

Ш

"Ekcrr*

f

И*

V

rfrv%

Li

:

Pistoja: Fryz terracottowy na Szpitalu del Ceppo.

Pojenie spragnionych. 5.

2. Karmienie głodnych. 3. Grzebanie zmarłych. 4.

6. Ugoszczenie pielgrzymów.

r,

f

<

I

ąl

«

Ri*«f^î» 1

éÊM-Ш

i

%

-?

лиг

%

?

:

si

Ö¹

; b

»

w

üJriv'«

ilk

1

\ ]

M

t

i:;

I s

st

*fe>

ж

I J

;

.■

P

!

о

t

1

Fot. Brogi, Florencya.

i. Odwiedzanie chorych.

D|

■*.

И-

Ambona w kościele S. Giov. Fuorcivitas. Katedra św. Jakóba: Srebrny ołtarz.

Fot. Alinari, Florencya.

\jĄ

k\

• л

i#*

У4

•i

fi

!t

I:

¥:

*b

Smi :i ,y

\\Ш

lis

t~

■:m:

ГС

il

Я .)*

S3

asa

::

PI

fi

1Я

&W" I f    I

4    ■$    »* •

rkM: '

DH

t\

^'•4,

- -V ■

^pHktr::

' V; г

tm

IKW

V Bv ЖК

Ife:

F>'

KVj

Зъ

( t!

ffl '

Km

Iÿrf

.'Jj ~~L.

K’v.

11

»ÿjf

I Ifä

Tsà

É4

11

»да

■ ,'üh

Ç'L

^ Mi

-ж

p4L

**

rd

* fPP

fi

ЩШ

■T

w

(•>}

fe

АЁёш

Ру

Iv'

‘I

|с;;:

за

PlSTOJA.

.,.&.......1—L-

; .■ i

■W '•'* • 'И

If

"■U

Iii

S;i * L,

—tł

V. .-дт~

VH6 i ii.J»

Î

vky 'У,Г- ?л?Г7,у; xJW

r ' Uiiiiru|

ff

i.

w**-

ЩА

!*

iii

tâfairUJl Иды

h»

Battisterio (S. Giovanni). Kościół św. Pawła.

ir

II

Î---i

■ł '

Hi

Г'

•ж

лЗ

lï

: :^SO-

-JL

..

I 11

for“

I 8 Tri

I¹

\тт

т*-'

Jk

44

■ Ł.

BI

Tfc С ! «.Л, J .Ш1Х-

Imponującemi są ruiny rzymskich laêni, niemych świadków potężnego budownictwa silnego i genialnego narodu (str. 232).

Na wyżynie Fiesoli króluje na miejscu starożytnego Akropolis Faesulae kościół św. Franciszka (str. 231), z klasztorem otoczonym cyprysami. Z wielkiego klasztornego ogrodu mamy prześliczny widok na rozciągającą się poniżej dolinę rzeki Mugnone. w głębi zaś na niemal posępną górską kotlinę Ape ninów.

jedno z najszlachetniejszych dzieł Piotra Perugino. W środku spostrzegamy Chrystusa na krzyżu, pod którym klęczy św. Magdalena, z obu stron zaś stoją, ze wzrokiem z uwielbień em wzniesionym ku Zbawicielowi, Matka Najświętsza z św. Benedyktem i św. Jan z św. Bernardem (str. 227).

Na Via S. Ambrogio zwiedzamy Synagogę żydowską, nowy, bogato przyozdobiony gmach, dzieło' architektów Falci-ni’ego, Micheli’ego i Trevesa (str. 227).

Stąd prowadzi droga do byłego franciszkańskiego kościoła S. Croce, gotyckiej budowli, rozpoczętej w 1294 r. przez budowniczego katedr Arnolfa di Cambio. Jedną z kaplic kościoła (Capella Bardi) zdobią sławne freski Giotta, przedstawiające cały cykl legend z życia św. Franciszka. Najpiękniejszym w tym cyklu obrazem, wyróżniającym się subtelną charakterystyką głów, jest „Pogrzeb św. Franciszka“. Mnisi przyglądają się bliznom zmarłego towarzysza, podczas gdy księża i chłopcy z chóru, biorący udział w obrzędzie pogrzebowym, stoją po obu stronach mar (str. 227).

Z S. Croce dostajemy się przez Via S. Cristofano na Via Ghibellina, przy której leży dom (Casa Buonarroti), darowany przez Michała Anioła rodzinie. Tu zgromadził siostrzeniec wielkiego mistrza, poeta Michał Anioł Buonarroti Młodszy, przedmioty, pozostające w związku z życiem lub działalnością jego wuja, i polecił ściany pokojów przybrać we wspaniałe freski i olejne malowidła. Po śmierci ostatniego potomka rodziny Buonarroti, w r. 1858, przeszły te zbiory, zawiązek Ga-leryi Buonarrotich, na własność miasta. W sali czwartej, posiadającej strop pokryty freskami, zaczerpniętymi z historyi rodu Buonarrotich, spostrzegamy wśród innych familijnych portretów popiersie założyciela tego zbioru, wykonane przez Finelli’ego (str. 227).

Wzdłuż rzeki Arno ciągnie się, zmieniając ciągle nazwę, szerokie pobrzeże, które kończy się przy Piazza degli Zuavi jako Lung' Arno Amerigo Vespucci (str. 227). Od Bramy rzymskiej (Borta Romana) rozpoczynamy wędrówkę po cudownych okolicach Florencyi. U wyżwspomnianej bramy rozpoczyna się w r. 1868 zbudowana, 5760 m. długa, a 18 m. szeroka droga Viale dei Goili, zwana Viale Machiaveli, która pod nazwą Viale Galilei doprowadza do pięknie położonego klasztoru S. Miniato (str. 228) z kościołem S. Miniato al Monte. Budowla to ciekawa, sięgająca w głównych częściach prawdopodobnie XII. stulecia, zdradza też epokę przejściową od łacińskiej bazyliki do stylu romańskiego, i posiada w poziemiu marmurową fasadę z pięciu arkadami i trzema portalami, najsubtelniejszy wykwit średniowiecznej architektury. Wnętrze stanowi trzynawowa bazylika bez nawy poprzecznej ; nawa środkowa oddzielona jest od bocznych na przemianę to dwoma słupami, to jednym filarem, razem w liczbie dwunastu. Filary składają się jakby z czterech kolumn, a wszystko pokrywa zwykłe wiązanie dachowe, wsparte na słupach i krągłołukach. Od Porta Romana prowadzi również aleja cyprysowa i dębowa do królewskiej willi di Poggio, obszernego, otoczonego łukowemi arkadami zamku (str. 232). Wśród komnat tego pałacu wyróżnia się głównie wielka sala, której sufit i ściany pokryte są zbytkownie ornamentyką i malowidłami (str. 232). — Na południe od Viale Galilei leży dom Galileusza, z dobrze do obecnej doby zachowaną pracownią tego wielkiego, w r. 1642 zmarłego badacza (str. 230), który tu przyjmował również poetę Miltona.

Rzymski gościniec prowadzi przez Galuzzo do założonego w r. 1341 przez Niccola Acciajuoli, a zbudowanego rzekomo według planów Orcagny klasztoru Certosa di Val d’ Ema, który na podobieństwo jakiejś średniowiecznej twierdzy wznosi się na pagórku pokrytym cyprysami i drzewami oliwnemi (str. 230). Ten, zniesiony obecnie klasztor Kartuzów, pełen przepychu i blasku, który poznaliśmy już oglądając Certosę di Pavia, godzien jest współubiegać się z najwspanialszemi siedzibami książęcemi. Kościół, którego nader piękną fasadę zdobią terra-cottowe posągi, składa się właściwie tylko z kompleksu kaplic. Wnętrze świątyni, z posadzką, wyłożoną różnokolorowym marmurem, wywiera poważniejsze wrażenie. Obok bogato przyozdobionego wielkiego ołtarza (str. 229) spostrzegamy pięć fresków ze scenami z życia św. Brunona, pędzla Bernardina Poccetti. Największy z czterech dziedzińców tego obszernego klasztoru, otacza lekko i swobodnie wznosząca się ku górze podwójna kolumnada (str. 229). Jeden z dziedzińców tego starego gmachu zdobi potężna studnia z wielkim, pięknie obrobionym marmurowym basenem, z dwoma ustawionymi po obu jego bokach słupami, połączonymi u góry wdzięcznym żelaznym łukiem (str. 229).

Cudowny widok na całą niższą dolinę rzeki Arno, od Florencyi do Pistoi, roztacza się z ogrodu byłego opactwa Monte Oliveto, położonego przed Porta S. Frediano, dziś szpitala wojskowego. Kościół miejscowy jest skromnym budynkiem, z pięknym wysokim portalem (str. 233).

Z drugiej strony wzmiankowanej przed chwilą bramy prowadzi most łańcuchowy (Ponte di Ferro) do częstokroć wspominanego, rozciągającego się przed Porta al Prato, między rzekami Arno i Mugnone zamkniętego parku Cascini, ulubionego miejsca spacerów Florentczyków ; wznosi się tu pałac królewski (str. 229), zbudowany w r. 1785 przez Manetti’ego. Z parku w stylu angielskich ogrodów, zadrzewionego dębami, wiązami, piniami i cyprysami, mamy prześliczny i rozległy widok na pagórkowatą okolicę

W pobliżu kolejowej stacyi Castello docieramy do zbudowanej przez Buontalenti’ego, w stylu wczesnego odrodzenia królewskiej Willi Petraja z rozległym ogrodem, pełnym przepysznej świeżości, szczególniej w rannych godzinach. W ogrodzie tym znajduje się nadzwyczajny stary dąb, na który wejść można po umieszczonych przy pniu kręconych schodach (str. 231). Pokryty szklanym dachem dziedziniec tego eleganckiego pałacu, przybrany w piękne rzeźby i malowidła, przedstawia dzięki swemu okazałemu urządzeniu, obraz nadzwyczajnego przepychu (str. 231). Z dawnego zamczyska, które w r. 1364 dzielny stawiło opór oblęgającym miasto Pizańczykom, pozostała tylko wieża, bohatersko w tylko co wspomnianym roku broniona przez Brunelleschi’ch.

Od Porta S. Galio prowadzi wygodna droga do ładnej Willi Fabbricotti z rozległym parkiem, w którym zachwycają oko czarowne grupy drzew i gustownie rozrzuconych roślin, obok lśniących marmurowych posągów (str. 232).

Bardziej w kierunku północno-wschodnim, u lewego brzegu rzeki Mugnone. uśmiecha się do nas wdzięczna Willa Palmieri, widownia „Decamerona“ Boccaccia. Willa ta leży wśród okolicy o dziwnie uroczej panoramie, i trudno też wyobrazić sobie odpowiedniejszą sceneryę dla swawolnego „Decamerona“ (str. 229).

Po krótkiej wędrówce między murami dostajemy się do jednej z najstarszych siedzib Dominikanów, do kościoła S. Domenico. Świątynia, wzniesiona w stylu wczesnego renesansu, odznacza się wyjątkowo starannem wykonaniem szczegółów i posiada ozdobną, w r. 1635 przez Mattea Nigetti dobudowaną hallę (str. 231). W podwórzu klasztornem znajduje się bardzo piękna, dwupiętrowa Loggia : w chórze kościelnym przykuwa oko obraz Madonny, pędzla rozgłośnej sławy malarza, dominikańskiego mnicha (Fra Giovanni Angelico da Fiesoie), częściowo przemalowany przez Lorenza di Credi.

Niedaleko stąd leży w cudownej okolicy czarowna Badia Fiesolana, klasztor Augustyanów, który przebudował w r. 1462

w stylu odrodzenia Brunelleschi. W obszernym refektarzu (str. 227) spostrzegamy obok pięknie rzeźbionej ambony, wspaniały fresk Giov. da S. Giovanni: „Chrystus obsługiwany na puszczy przez aniołów“.

Od S. Domenico wije się poniżej staro-etruskich miejskich murów, obok przepysznych will, droga z cudownymi widokami na doliny i góry, prowadząca do sławnego przez swe wyplatane ze słomy przedmioty, Fiesole (Faesulae — str. 232), otoczonego za rzymskich czasów murem Cyklopów, którego resztki widzieć można w kilku miejscach dzisiaj jeszcze.

Na Piazzy wznosi się po zburzeniu miasta w r. 1028, przez biskupa Jakóba Bawarskiego założona romańska Katedra (str. 232). Wewnątrz trzynawowej, na słupach wspartej bazyliki z nawą poprzeczną, której środkowe sklepienie ma kształt kopulasty, znajduje się sławna kaplica Salutati, ozdobiona dwoma znakomitemi dziełami Minada Fiesole. Jest to doskonała marmurowa, płaskorzeźba w ołtarzu, oraz grobowiec biskupa Leonarda Salutati. U wschodniej strony placu spostrzegamy Pałac Pretorio z XIII. stulecia, w którego poziemiu umieszczono Muzeum, zawierające rozmaite etruskie starożytności. Obok stoi kościół S. Maria Primerana, ze wspaniałą płaskorzeźbą w wielkim ołtarzu z pracowni Łukasza della Robbia (str. 233). Po za katedrą obok chóru znajduje się wejście do starożytnego rzymskiego teatru z resztkami sceny, orkiestry i kamiennych ławek (str. 231)

Brzegi przepływającej tutaj Mugnone pełne są miejscami dzikiego romantyzmu ; tu nagie urwisko skalne wrzyna się ostro w szumiące wartkie nurty rzeki (str. 233) ; tam znowu wpada nam w oko bujna, prawdziwie południowa roślinność, tajemnicze głębie lasu, potężne ku górze wspinające się prastare drzewa, przez których korony prześwieca zaledwie ciemno szafirowy błękit nieba.

Z Fiesoli prowadzi droga w kierunku północnym do willi Pratolino, posiadłości rossyjskiego księcia Mikołaja Demidowa. Ogromny, pierwotnie przez Buontalenti’ego założony park otacza tę siedzibę. Pośród grup wysokich drzew znajduje się tutaj tak zwana Studnia Apeninów, dzieło Giov. Bologny, na której umieszczona kolosalna męzka postać ma być uzmysłowieniem tych olbrzymich gór (str. 228).

Wracajmy jednak znowu do Florencyi, do Porta alla Croce, skąd przez S. Salvi i Settignano docieramy do uwieńczonego blankami zamczyska Vincigliata, którego ruiny zakupił Anglik Sir Temple-Leader i polecił je Józefowi Fancelli odbudować w stylu XIV. stulecia (str. 231). Potem udajemy się do położonego w stronie południowo-wschodniej ciekawego starego opactwa Badia a Settimo, z piękną smukłą wieżą. W pobliżu znajduje się należąca do tego opactwa wieèa Colombaiane, starożytna niezwykła budowla, ozdobiona olbrzymią płaskorzeźbą (str. 230).

Teraz zmierzamy do Chianti, rzuconego we wdzięcznej, pagórkowatej prowincyi Sieneńskiej, pełnego oliwnych i morwowych drzew, oraz bujnych winnic. Wino z Chianti poszukiwane jest ogólnie; najlepsze jego gatunki pochodzą z Brogiio (str. 233).

W owej prawdziwie wiejskiej okolicy, piętrzy się wysoko, wieżycami i blankami uwieńczony potężny zamek, tworząc na

tle tej słonecznej sielanki obraz pełen romantyzmu (str. 233). Obok zamku znajduje się maleńki, wdzięczny kościółek, do którego głównego wejścia wiodą odkryte schody.

Nieco dalej od Florencyi, w północnej stronie, w żyznej okolicy na prawym brzegu rzeki Bisenzio leży Prato. Z dworca, przeszedłszy przez Via Magnolfi, dostajemy się do rozpoczętej w 1190 r, a w XIV. stuleciu przez Jana Pisano powiększonej katedry, której strona zewnętrzna zbudowaną jest w stylu gotyckim i romańskim. Stojącą w głębi zgrabną dzwonicę wzniósł w 1340 r. Niccolo di Zecco (str. 234). Na prawo od wspaniałego głównego wejścia spostrzegamy ambonę, wykonaną do współki przez Donatellę i Michelozzi’ego, arcydzieło wczesnego odrodzenia; zdobi ją prześliczna płaskorzeźba Donatella : „Tańczące dzieciu (str. 236). Z tej kazalnicy pokazują wiernym pasek, darowany apostołowi Tomaszowi przez Najśw. Pannę, przywieziony w r. 1141 przez Michała dei Dagomari z podróży do Palestyny. Przechowują go w Capella della Cintola, którą zdobi trzynaście fresków Agnola Gaddi, przedstawiających histo-ryę Matki Boskiej i wzmiankowanego paska.

Obok głównego kościoła zasługuje w Prato jeszcze na uwagę mały, ładny, kopułą kryty kościół S. Maria delle Carceri, zbudowany przez Juliana da Sangallo w latach 1485—1491, w stylu wczesnego renesansu (str. 236). W samym środku, ponad wnętrzem w kształcie greckiego krzyża o becz-kowem sklepieniu, wznosi się piękna kopuła z latarnią i 12 krągłemi oknami.

Na szlaku kolejowym Bologna-Florencya leży w uroczej okolicy, u stóp Apeninów najbliższy cel naszej podróży — Pistoja (starożytna Pistoria). Miasto, zabudowane w czworobok, ze swemi szerokiemi i prostemi ulicami, zdradza w pewnej mierze charakter staroflorencki. Przy Corso Vittorio Emanuele stoi kościół św. Pawła z włosko-gotycką fasadą, w dolnej części której umieszczono nisze, przeznaczone na sarkofagi dla dostojnych parafian (str; 238);

Na Via Cavour odwiedzamy kościół S. Giovanni Fuori Civitas (str; 241), z pizańsko-romańską fasadą, położony niegdyś po za obrębem miasta, skąd też wziął swoją nazwę. W świątyni tej raduje oko amatora sztuki, pochodząca ze szkoły Giov. Pisano kazalnica, wsparta na słupach dźwiganych przez lwy. Trzy strony ambony pokrywa 10 płaskorzeźb, ilustrujących dzieje żywota Chrystusa i Najśw. Panny ; między niemi umieszczono postacie sześciu apostołów, w środku zaś anioła z symbolem Apokalipsy. Ponad nim wznosi się orzeł, podtrzymujący pulpit (str. 238:)

Przez Piazza San Leone docieramy do wielkiego katedralnego placu, gdzie uwagę naszą zwraca romańska Katedra pod wezwaniem św. Jakóba, patrona miasta, z przedsionkiem wyłożonym czarnym i białym marmurem, sięgająca XII i XIII. stulecia (str. 241) Ponad przedsionkiem wznosi się fasada, złożona z trzech powiewnych, na słupach wspartych galeryi (str. 234). Powyżej głównego wejścia spostrzegamy cudowną płaskorzeźbę Andrzeja della Robbia i jednego z jego synów: Madonnę w otoczeniu czterech aniołów. Czworokątną dzwonicę otaczają w górze trzy wdzięczne na słupach wsparte arkady. Wśród nagromadzonych tu niezliczonych dzieł z zakresu dekoracyjnej rzeźby wymienić przedewszystkiem należy sławny srebrny ołtarz w kaplicy św. Jakóba, arcydzieło sztuki złotniczej XIV stulecia, wykonane do współki przez Andrzeja Ogna-Ь'пе i dwóch Florentczyków Pietra i Lionarda di 8. Giovanni. Na przedniej stronie wielkiej srebrnej płyty widnieją liczne płaskorzeźby, przedstawiające sceny z Nowego testamentu. W środku ołtarza znajduje się nisza, a w niej srebrna, w siedzącej postawie wykonana figura św. Jakóba w otoczeniu apostołów i proroków, dzieło rąk Giglia Pisano z 1353 roku (str. 238.)

Naprzeciwko głównej fasady katedralnej wznosi się kościół 8. Giovanni in rotondo (Battisterio), ośmiokątna gotycka świątynia, zbudowana w r. 1337 przez Sieneńczyka Cellino di Nese, według projektu Andrzeja Pisano (str. 238).

Minąwszy ratusz, dostajemy się do założonego w r. 772, a w 1167 r. w toskańsko-romańskim stylu odnowionego kościoła S. Bartolommeo in Pantano z rzeźbami Rodolfina i marmurową kazalnicą Guida do Como (str. 234).

Na rogu Via Spedale stoi w r. 1277 przez małżonków Antina i Bandellę fundowany szpital del Ceppo, nad którego obszerną kolumnadą widnieje wspaniały o barwnej glazurze, przypisywany Janowi della Robbia terracottowy fryz, przedstawiający w pełnych życia płaskorzeźbach siedm cnót chrześcijańskich (str. 236 i 237).

Na leościele św. Andrzeja, odnowionym w XII stuleciu w romańskim stylu, zakończymy zwiedzanie osobliwości tego miasta Fasadę, wzniesioną w stylu pizańskim z dostrzegalnemi dzisiaj jeszcze śladami starego longobardzkiego kościoła, przypisują Gruamon’owi. Ponad portalami spoczywa na ciężkim gzemsie balustrada, powyżej zaś umieszczono okrągłe okno ; wewnątrz świątyni spostrzegamy śliczną marmurową ambonę Jana Pisano, zbliżoną do kazalnicy pizańskiej, wykonanej przez ojca tegoż mistrza, Mikołaja. Ambonę, do której prowadzą zgrabne schody, podtrzymuje siedm słupów z czerwonego pi-zańskiego marmuru, wspartych na lwach, orłach i fantastycznych postaciach. Zdobią ją również piękne płaskorzeźby ze scenami z Nowego testamentu (str. 235)

Przez okolicę, podobną do wielkiego kwitnącego i żyznego ogrodu, pełną miejscami malowniczego uroku docieramy do rzuconej między Apeninami i górami Pizańskiemi w dolinie Serchio a tak z pięknych krajobrazów, jak i historycznej przeszłości słynącej Lukki (Lucci), której ulice i place im są jaśniejsze i szersze w nowej części miasta, tern są ciemniejsze i węższe w starszych jego dzielnicach. Pracowita ludność miejscowa prowadzi ożywiony handel jedwabiem, oliwą, winem i wełną a nawet marmurem i bydłem. W zaraniu XIV. wieku Lukka rozpoczęła pierwsza hodowlę jedwabników, a dzisiaj jeszcze wyrabia ona jedwab w znacznej ilości.

Lukka, założona w najwcześniejszej starożytności, należała pierwotnie do Biguryi ; w r. 178 przed Cbr. stała się rzymską kolonią a za panowania Augusta wcieloną została do Etruryi. W r. 56 przed Chr. odnowił tutaj ówczesńy wielkorządca Gallii, Juliusz Cezar, związek z tryumwirami Pompejuszem i Crassusem. Po upadku państwa rzymskiego dostaje się Lukka pod panowanie Gotów, potem Longobardów, a wreszcie Franków. Będąc czas dłuższy udzielnem księstwem, ogłasza się Lukka w XII. stuleciu wolnem miastem ; wycieńczona jednak bardzo partyjnemi walkami Gibellinów i Gwelfów, musi się już w 1314 r. poddać dzielnemu pizańskiemu wodzowi Uguccione della Faggiuola, po wypędzeniu którego obejmuje w r. 1322 ster rządów Luceńczyk Castruccio Castracani degli Antelmi-nelli, panujący również w Pizie i Pistoi. Wspomniany przed chwilą władca pobiją w r. 1325 pod Altopascio na głowę Florentczy-ków i zostaje 1327 r. przez cesarza Ludwika bawarskiego mianowany wielkorządcą Toskanii. Z jego zgonem upada potęga Lukki. Poddane w późniejszych czasach zwierzchnictwu Pizy, odzyskuje miasto w r. 1369 za panowania Karola IV. po złożeniu okupu w wysokości 200.000 złot., ponownie wolność, którą traci dopiero w r. 1799 po wtargnięciu Francuzów do Włoch. Napoleon I. nadał 1805 r. Lukkę swej siostrze Elizie Bacciocchi jako księstwo, które w 1814 r. odstąpione zostało bourbońskim książętom Parmy, a w 1847 r. przechodzi w posiadanie Toskanii.

W epoce wczesnego rozkwitu renesansu posiadała Lukka w osobie tu urodzonego Mateusza Civitali znakomitego rzeźbiarza, którego główne dzieła spotykamy w katedrze. Działał tu również czas dłuższy Fra Bartolommeo a najpiękniejsze jego obrazy zawiera miejscowa Pinakoteka.

Okolice Lukki obfitują w piękne miejscowości, a wśród nich najulubieńszym celem wycieczek zamiejskich są źródła mineralne Bagni di Lucca Droga do nich wiedzie z Lukki przez Marlię, gdzie były zamek, obecnie willa, rzucona u stóp Monte della Pizzorne, dostarcza nietylko pięknych widoków z założonego ze smakiem parku, ale prócz tego oglądać w niej można kilka wcale niepoślednich obrazów. Przekroczywszy most rzucony przez Serchio (1832 zbudował Pietro Serena), kroczymy wzdłuż lewego brzegu rzeki coraz wyżej przez bogate winnice i gaje oliwek, których miejsce dalej ku górze zajmują kasztany. Bezustannie też przed wzrokiem turysty przesuwają się krajobrazy tej dziwnym wdziękiem obdarzonej doliny, gdzie wśród bujnej zieleni rozłożyły się malownicze wioski i pojedyncze wille. Punktu kulminacyjnego dosięga czar okolicy około starego, malowniczego mostu Della Maddalena, zbudowanego przez Castruccia Castracani na trzech gotyckich ostrołukach. Dalej wędrujemy wzdłuż Limy do Ponte a Serraglio, który robi wrażenie czegoś zupełnie nowożytnego. Zdrojowiska te są nader licznie odwiedzane, mniej jednak ze względu na swoje lecznicze własności, jak dla pięknego położenia i wyjątkowo łagodnego klimatu, co skłania wielu obcych do spędzania tutaj zimy. I tu nie braknie wielu sposobności do dalszych wycieczek, np. do romantycznie położonego Pugliano, lub do Bargiglio, skąd mamy cudowny widok nawet i na morze, albo wreszcie do również nader malowniczo na stoku Monte Rome-nio rzuconej Bargi. W kościele tego głównego punktu okolicy zwanej Gartagnana, znajduje się środka XV. stulecia sięgająca, bogato rzeźbiona kazalnica, a nadto kilka terracott Jana della Robbia.

Koleją dostajemy się łatwo z Lukki do Altopascio, szeroko niegdyś znanej siedziby Wielkiego mistrza Braci szpitalnych. Kościół zbudowany w r. 1330 służy nowemu jako kaplica. Jego dzwonica, która uszła szczęśliwie manii odnawiania wszystkiego, przedstawia się wcale malowniczo. Altopascio nieobce jest również dziejom : tutaj tu zwycięża Castruccio w 1325 r. Florentczyków z Cardoną na czele, który sam nawet wpada w ręce nieprzyjaciela. W tym też czasie prawdopodobnie zburzony został zamek, położony między jeziorem Bien-tina a pochyłością doliny Fucecchio, znany obecnie jako willa Montefalcone. Warto również przedsięwziąć wycieczkę do Pescii. Przy odnawianiu katedry w Pescii w 1690 r. pozostały z pierwotnej świątyni, sięgającej 1356 r. jedynie wieża i kawałek fasady ; wewnątrz kościoła oglądać można wcale dobrze przez Baccio d’ Agnolo zbudowaną kaplicę, z grobowcem Tu-rini’ego, dłuta Rafaela da Montelupo, najzdolniejszego wśród następców Michała Anioła, wykonanym zupełnie w duchu wielkiego mistrza. Kościół św. Magdaleny posiada sławny krucyfiks. Z Montecatini, bardzo licznie nawiedzanego zdrojowiska, którego woda lecznicza wędruje w świat daleki, odbywa się zwykle wycieczkę do sławnej groty Monsummano, złożonej z kilku pochylających się lekko kurytarzy i posiadającej dwa stawy z ciepłą wodą, które zamieniają ją w naturalną łaźnię parową.

Prosto z dworca udaje się przybyły do Lukki podróżny najpierw na położony w północniej stronie Piazza grande, gdzie przedewszystkiem wpada mu w oko Palazzo Pubblico (dawniejszy pałac książęcy). Do budowy gmachu przystąpiono

, t<ï.

s*

V. ••' ’’

CI % %

В*

fc-Зик :

ПИ

.ши

C-V

Ü

[Л

ii

Si

i*fJŻMĘg0~

Д.Ч>;

fi) ;

■*

IJ

№

IMPPI !

(M*S

c,

/ • щ.

*    -—i ш.

v*г &

‘Ж

п.^

я

03

«№ !

kV ■

:rtN

пи

i!

.1

дав

* ■*

.V •

föü -J    **М

NpLŁfc fig'3 ■ ;.

tÊËÈÊam

SSfaSf:

Seit

sasfcw:

г.

. - .i

ft

, i^Xh'î * i:$ ' :,

" ■ &■ ■ ■ ' ■ • I

'i£,    • • Vft *W

s/V^'. . .^:.a

йЩЗ

.Ж

fe

I Yi? *

*,-'wv*.'”

WM

ii

gj Pas шшшття&йь&б ą

I ’ f-!. ..    ' ¹

-4

....."....... ■

511

cc:

ii

'0§m

ЩЕ

fJ fia

i««rc t"

»|>л;ги i

. а.

ni—

[fj

рвя

fi

ЩГ/

*j

у. ч PÄ

1Щ.

feil«

i\

*•:

(Ц)

Fot, Brogi, Florkncya.

PlSTOJA.

Kościół S. Giovanni Fuoricivitas.

• Ratusz.

Kk)ścic»Ł S. Frediano: Płaskorzeźba „Zwiastowanie“ i starożytna chrzcielnica.

Kościół S. Pietro Somaldi.

Fot. Alinari, Florenxya.

t§rer>d’amaur, Smhart &■ (?.

V

• ш

T\

/

*

I

рЩ

I

'-■ё-г-ЖМ

11

i

■

.

'

;

Bf

О

гая

Л

1

/х.

ш

ШЩ

¹

Ъ&Ь у//* *ь

mm fr,

;> щ

Ui

Xi

тс

V;

h

F-'

к i

/

■

Tl

É5.

W

1

к!

Р.Я

1Й

; '■

ш

«

L

F

к

Vj

г V

5tj

i

i

V

№

1

«и?

11^

i

■>

т

22

г

J

rî ‘

»S3« У

л,^\д!

•    • rv

тл- №

К ш

L-9^'    /

;

i Jy Ü

èÛ

В

J

MtütekV

S^tfUMO »»»J рu**xMÉ*!hi'tvV* L .V    *4>ЧТ‘ ö

шЯЁШ^ЁШШШт

•кучч

ii

- у L

■

№

шШ\ш

г    -

éîCà^

р-

г / И

»■-Ai

ш

шт

MX

i

к

И

ЯШН

Lucca.

».

.:Vfv Jn

Ж

<

т

i

Ш

“

. • ». , -.

■ \i

Л

- / о

•/i-1

Уинн i |

%

ггугтагтмл11 im

V

т

ч

к

и Ш :

л

•4

шш

шт

\

V

Klatka schodowa pałacu Pfänner (XVII w.). Pałac Guinigi (XIV w.).

а ,1

0Œ

/ '

4 h

f* %. <;*-

л\

V. ■•:.

f

< 15

jjj|§j|

щ

у

Щ£ж

т

и

II

i

■Ą

\а

)Г' VI к 4?

\/

X

У

r

# * *

Л& 1

Эш

<S

\ Ж

р-

-/

* "Ä

И

т, •    _

|Г

КЯ

йй

к •

1 ■ «»i

%%fmt    *

$9Я'

■т

щ

mR

№ • A f

£

-, -* *

•f;

ж

Ш

N1

т

Nf

§ш

«\ ;

£Я

V ж?

Й£>

,

Чг

Jr

\Л

Г*

ЯНР;’

г*-.

i

Х#яХ , ШВвШ

У F

ж

к<

ГгШ

<i

■X

g>

Г    J

/

ÿf

>1

к

i mMé

::

...........

—

■

>

••

£

!^*v

Г

⁴

'"■ч

V 1

\

? --Ç,    ’

Щ,'    4

\

(Pij !

■

■

№к «i»:"¹'

■V"

-Ц

■R

ft

'^Г

pf

üi

rC

•-/ ■

§2

'•ii

Af

7%

»Г»

Ï ”. r~'gr*Z~' ł

' '"A'Af ■ Л

T*f    ^

«-•

: <|§

; ; V.*

.-r'

J :T:

„г,

^SfÜpb R

J'-V’    ’

Jl

lÜîsÉÉl^eaE

v-uT

щт#ш

ш-Г'-т

Hf

i ii i

wSSIŚUKieA -il

Я7Ц

FP

14-

4*1*

■w

crrŁ

■ "•

«**жк*.

«■»»чаи

taoeEso**

уgil

Fot. Alinari, Florencya.

|ИМЩ~

SP

ni

f li

T;i

li

[j

UJ

PU

mI ‘^11

'®ЩиГ

'Wf,l *

«SK

ï : g£

w:

“ <^CSa#!5 > "

A*

iA

Pf^

НЧ

«a

‘‘-ł

I.

mm

Ä' jà

r :14 t-

&â

гз

^l|

•    „ ЖЧг « : N]

JR

r?$f

pi

J?§1»

•    ж

, '§

ЦЩ^Р1

\ï-æ:

Ï» ’üÇsp'jfc •** m *-

ii

zr

”"—*ł Rb"

/•*#N ?щ*Щт ':-

ъл-mëî:

*

■

ЕЯ

Ш-kJS.

...

ÜS

чл

л

■^ssgregg»

I?

sasLUtj

ГШВ

Fr

R»-

-ГГ!“

tob) ^l⁴?

•~y*-^meNÉrab«r ■Ąrz&' а '

* 'ó&J!

Î»

:•

$ШШ*г

" 4; "j ' J¹    iM^ieRCTR!’~ЖЖ.‘''^!С5

r ->f^ / *i\‘ * * '.

^4.

mm

7¥

. «su

A.....-*A

a -

V'. '

! .

i*

i⁸

fp

"W

ÛS

£-

^âm

auSr"

гяял

KJ

IM

1^1

j>,: •    *.

J#®**

, .-

£• -izà

äp

кЩ

* ■-

Fot. Brogi, Florencya.

Fot. Alinari, Florencya.

Lucca.

Kościół św. Justyna. Kościół S. Maria della Rosa.

Tył i dzwonica kościoła S. Frediano.

Fot. Alinari, Florencya.

=«*1

f

H

.AJ

S в

п

i *

ai»

P

и -

ГТТ-:

■ ■ ■ ■ ï

a i

È

^ ф О

S

i

ie

■

m

I

ISi

j

1..I LU

«sia

I

Ш Шш1

,

U U-

U '

.14 l.xl

3SÎj

«гг?

и

m

ШИМИ

h№*£~

~w~

l

f

L

fff"

11

?

Ji.j

,-T::

~.....£

I

**Л5дЗ

■‘Ll

LA

»

nï

»

i

ï*

IL.

щу~&

1

8 • I

Ши

Ht il

■

Г \

:

Kościół św. Michała. Katedra.

Lucca.

l

/

y

il

Ж *

1

4'

• i

;

*

»lelfe

\

ЙИ

> PfcETT

Sr ywra'--

«-■

:'k’k

■

!

>1

P

'

1

I m

и

Méï

F: '

5fe

rj

И

éu

çy

;

\

Я

W

/==»

-iJ

P

«

I

! J j

ч

\

sllESS

0

i

i

P

il

P

ßf.v%|

. ■ ■

, ' d

‘ ¹ ‘ ¹

vT .A

l

TJ

Л&Г’ j * :¹Щ ь*

i£J

i с

w

gp|

i, f, ;

Щ)

m

/■■; V

tu

f

pu

i—-⁵

*

!

■¹ у

I

3&U* ?

...»

■ш

-

¹

ci ?

• IL..

■ •>;! •    >4    - i

à'

Ш

*A

■R*

lH *-

;:k

i

rü

lu

Ж

tit ■

I I

Wn-

Г: 'U ■

i... a

?

S»:

/ ! .,.•

)'•:

$$Шт

.

«f

i

w.

% i

.

«i

Ж

a i

I

a»£f~-~sg

?

H

-ï

;

—L,

i

V

O

IS#

Al

МШ

.

■ Vv

, il

Si

S

■и»

i

r

i

fil

И

y

î

ü

>жу>

JSŹ&

B

•/ZSĘ&.

î

i

L

, Je.j,

siГ

>

. fi

•:

I

re

ir

teT.

‘i

Га

r!

IP

lö

EF

f:

ill

F,

0€,

1Л

iiś

Щи*

m,

/■

I

if

ЫМЙШЙ1!

ЕЩЕ*#

•i.

л.

j.

а?»

ÜÊ

I Uii

,S д>

'*•

Мг»;

:ШЛ

IW*Â

“ *..;ш

• -t

кч!

'к

r , f.£

ЩМ

tкшАМ i

-41

в*-

3i

ЙЙВ

*»?££-

V.1

n:

•■•w •# ^

и ,<* »,

—fc

»w*c'-w

PS

lv

II

t)

\щ

нк

äbf

ЬЫ^Ш ЯШ ЛШЛШ.

« сс*^

BL.«

1Щ ii|â§& gf

ярЩтЙс.

&+:

Söä

«/t

02

ННННИН

[i

L- -a

■г

«Qîjl

-f

■mz

iA

уи

l\

!C

«■

Ш.

*0

-V

■Hr

ь?

•I

L!

V/J

ЙГ4ИЬ

4-

:W*‘

(Г*

,bi£-:"

HI I Анн 1 гР.лнн

■Ж!»*

я&яят

Sr.

Sk

•. ••

*1*1

jj

.ïïïït

ł.

Iм

ц%Шш

уда* ł

IE Эн iii i

g«j9|l i i

Щ « ■ *■ ,m

1*1

■fl

* -.i

li

ia

333?

m***k<ą

«-Üiéi

iiLs3

kill

Jb

Ti

. за

Ц|

I» MO.

Jbÿ' "

k.:;

flsa,ce

Fot. Alinari, Florencya.

Loggia Palazzo Pubblico i kościół S. Romana. Kościół św. Jana.

Lucca.

Wnętrze kościoła św. Jana.

1 ył kościoła św. Jana i pałac Micheletti.

к2

Fot. Hrogi, Florencya.

!»

|эдр

ЧП

и

Г¹.    '

• î*|ir ï

■!,

IÜX

JE.

L»

ш

1да

».

1-

i|

M »!

\ m{ m

M »

».

!.Д

УУШ

Я»

ii

i> 1

ВВЁШкЯ

iS

ПИ^Ц

f.

«.,

тг

й. \

!♦

.....■■дни

W-

I/

it

-t-

тавгя

it !»

It -

1,

lai тЩ

r-»-,

*ért

i* m

'’i

Katedra.

Panorama miasta.

Piza.

'X'-

1 j®

u *~⁴

РИШщ!

Ш‘;

asc?

/т "

14*

&W*

влщ

а*1

«s

я»

."ï:

/i

ùlf.

! \ш т

тЖ

»eäpSil’

3>

------3Tj

\ #?я

рз

•л

* /•'

J;

•v*

\f.\ is

Ip

il

Im

:•

■'J

■Г

ЖШ&З

\\M

L li!

lit

!-

ii

*2t

U)M ~

^чвдг. yfe. !

tSf-\ \

mfi..........‘"""*"    1

P*-^ %. 1

*    *    i******

•?    ***** * ⁴

Щ у—%

il ;

! ! и§

àœt 4Ш

r«ïâ

^#>/3

«И

JlÉ 'ЬЪ. 1

gn

Ш!

*-

Ul

!*

■ш?

f-

}P^    ‘-tnouqajpusjg

i-i

;;

f;

U'

rJ

*V

К*;

fciv.

M:

ги

mm

Г'

*имг JHjWgJ

Г Jg№

lj—■

FS}» V'¹

©Irii.

;t

1;*

iii

tN&ÄwwfiilÄs

вшШ;

r ..

•7

11

г il

fl«

**P

Hgaà—

• yfr

>■

T2É

?ïj T

iV

«Il

) <»» «л

■z

JM

ЩВш

г i i ш id*;

Г ryg ⁴ .1 * I ^ IŁ

. * ' : ■ ШШ . *- !■ m^à_    «Ul,;

гХА>|

I

i! ЛЬ-

IS II Ж; I

■ /.

l..i

Ir ■

i,

:т

рм

Ja

IÎ :

ff;

L-_

«ssblSv'-

•=«.-Ед.

■зэп

?«»

_'^Swai i.,.

"IO—'

■•W».

'•w—

КГЩЕГ

7 i-i,-»

’S

-23Ж

-S7i

ГШШ)

-шяеШ

i)

,TJ

Д1

Ш8П*>

*л’*

ii

{?ras£33fe

OB)

:•

.1

»■fff*

‘$hr-ic

'■

«:•

■>

For. Brogi, Florencya.

Piza.

■ 3*.R:

i; >i§L-*• ШЯ

K«

ЕЙЁ1

p:

IUI^.

O ^

—*+вШф,

"""....."NP-1

—»I'A

PH

Si

wf

.mtm

wmr-rz\

шm

ЯНН

mm

( <|

ii

Si I fr^

|: Щ

gj

LÏ»

mßmä

Ч&-Щ

ШШi i_ШЖ

EPfllłM ¹

ЬУГ?

lilus,™

■rßJSZ ZT».;-

ri

ias

'<■

1сЖ

.-r «•

^0.

A. del Sarto : Św. Agnieszka (Katedra). Kościół św. Mikołaja.

For. Brogi, Florencya.

>>J

HJ

b*****

t£

,Ж:~'

ъщ**. «■*

*

'{K$.

‘■it:

ß.

цт⁷

Si

№SÏ

/•

L "а

•Ы

яап

Piza.

Wnętrze Katedry. Kościół św. Katarzyny.

a.. •

'r-‘

_ .-fO, '• ^

; л é-

-e^’SE'-ST C7

SF**:

ä-!.

p%

>))

ч

III

■щш

Sfc

1рш

■ i.'à :.

l-j

.■ M-

3Ł,

_-l

üt

"l * m I b njJ.L

ЯР

Iß

* '• -i

I«

■i

ГУ

У

LJ

ft 1

•"' - »л-*-*

КШШ

Л

m. z-Jt Щ*ЛшЖМ V 'Щ ':':

tei%' mt-ш

■:m

iii

ЖшЛ

■ i ;i

Ац

-4L

ISJÜ ;;lll If ■

ШЩШ 'i| ;

и it г 4 i mi

К?

«W WfiMjL-'W

■ ■■

ж>

^ щ uv,

1!

яг—

Ж53

■Ш

-i

IÏJ

«»s

т‘‘Щ* : *

t-t-r

i i i h ti UJ

HÜreSfer-

%    « . , P

: I-

Sa

r-1

■‘* ■' " Щ:А

i Ж

ЯШЩ

А™.

i'.

;;

grrjr- —⁴

^ в» *

[vCj    '■

r

- V*

?УШЯ

^jpPjÇSç?

ШЖж ¹

■“a

ям

»• У "Mi

M*:. 1 «: '-vu

»,

Sr

r>V

W*"“

... "

fi

ll'Ä

Kii

MK

' ' -fa

(»a

i*

*'3j

•I;. H

.M

Лк

".

s?

II

‘VV

я jj i

ë\

Г|ТЛ '«

Si,

La®

lié ■'

àff r.—

1    ï:;|t .:

' »Л V

1Ш1

ern

rt

NlX^p-^T

за ут    i щи

J ..

SI

:kj

Ш,

jrf«

:a-w:

"И

mi

■»

iüiiiiui

Fot. Brogi, Florencya.

g®

i,

ky*

Mi

/j

■»

53

<3

i:

[h I

i - > ■? -,

HBft.

llf

1<XS

*;

ri,

y]

ÎÆj

4* Ш.

SJ«

•«и,

i ÿ.

Щ\

Щ0Ш~р. ^»■g-ДИИgjj

mk\i

\m

ii

:■

ns

жя

.-4

Р?^*з5ЯИ

riflPT' fWH№'!TêIilU,£**№< loMP.rlti’ лй-ГГ

"“^^SSEESE^SSŚ^SSSSBS^SS

•ПИЧ    «И—*—¹

*V3ä?&

У-

1st

Làm

>ч

t;>.

il

(î

pjy? щщр'"! тЧ

"Г i!V '* .-АЛ 'f'r"rT"

ЖпР»

Sft ÿffi

РЖ

4ЙМ

«âlalÀjSv-

*-

si

J*L>

i/

j*s>

•V

?r.

Kf

ю»а

ar

»,

if

li

,г

.

k.

àJj ■*&¥**

gffij

fed

¹ y щ

, w, *

'cm.⁴-.

¹ ч*гу

t«

•łK

»>

fÇ> Ą

5S=rJ -.'

УЙ

•¥;

i.

ШшА

fr2~. . вшу,

t-M

kW\

él

rr-

l 4.-%*.**

Lj\

’ ■,

. I - ~ ‘ <•’    *

ч "’"Ll'.ifc

■яйрщр

'■&>

ir -V

«ni

W

fc£

LA

ЩШ Ja

AL

' Л V >“

ÆJ

щ

AJSfc^ .    ¹

** ф ^•ĄS

?•

-,

»5

II

im

■jms

Щт&«****,

W/ pi?!

■ , ; $ ш -:'

,^Ą%b

*„

Set^r

W>".

Lampa bronzowa w Katedrze (Vinzenzo Possenti).

Piza.

Starożytna kazalnica (Dawniej w Katedrze).

r.

»,

pt

t f:

ii

р¹-'

кЧ

ff

4i

jggl

ЩЯ

lÊMËÈSi

m: »

ШО

" ‘P--

ill

T r il

ffi    ■*"• - •    *И

œCTVt&l

”u

WF

!»

S- ШШ

mtzù

ярйцшрхг

feaaâaS

" аиюсйеь.т.*>

t нинш ' I

PE'te

fi

.S

-A

ï.

[ _ Р\|дД

sc

*

i! ■    .

йй»

JL iL.lbhill

arwvrwx!

. .• ; .. r\

сн<|||ИнП1Г1П1т<Пми1пеп1>>10мж»М1н<нм111Мм‘11Умн11п нинппитнп шиши >ичи

TH

Г.г If :.

ÏI

li-¹'

t= 11

fi :М~

7À

¹

nWî.pÿl

*>n

,**P>

4*

V*

■MUÉ

~ 'tÜMfl,'"' vLTfr

i- «ÉJ& -

Km

Fot. Brogi, Florencya.

Kościół S. Paolo a ripa d’ Arno. Ponte di Mezzo.

■I

ИЁ J

И-

«Г -,*■■-РРW '

_

-»«s.*-

fi

Wm

L.'

и -МЖ

•■ • -,

V.....

й^.' csf --Ч*

в

•JF, ■ '-*1 -:-:.^Lтжш

Piza.

8*

aassassa

kü

■».«àà;

ÜH

►T+V+viS

®ü

*A

MS№№

Vm

'*Ы

шт

■i

■ИР m

■ \'„.юат | l\fij/'

•i 'J.i-Ji ■ ^

Hgi

;=:

£>

««

0fe

fAf

у* »

:xi]

Ж¹

XTYtt

'XSKX

7€Ш:

Щ',

41

r~

"Ж

_•

7/ш

ЧШ

Р 1Ш№М

шЬй££ :'

: ~:t ; i

Гг

* /•

r*I.

EZTL

'Ï-*. L

vu

li

Hg Е31

ЙК -IL

Штшш Ęsśt&ih

SЖД ;

/-

Wmf

шшШ

Е;г Ежш

-I

■Г?

ii

■fi

Wnętrze Baptisterium. Pałac Agostini.

4

:

S ' '

- . " ' ?*Я

; » - -

ВЩ

•f

щ

Jp

HBBD

-

* «C*r ”

t

a

-4.

35

V Sw

. *

K

а

шж    ?лш i

Ш!

$

f*

É

t

:

У

Щ

Шт

m

«g* ^

ш

avn-‘

f

: ■

Ml

W J'&iï \ ■

!

!

4

i

*^2

•':' ЩртвтяттЩ

—_

4

JSS

h#P

%

Ш

lis

f/j

.«? *3?

.4*

AV

sa i

Р*Г

I

-Г*-£Зэ*%1

5St

'

■

■%

■.

m

\

:

а

Ш

‘f.î*r

! Ill'

¥1

$

i\i

Ы

Ушяг

Л»

rrr-T

? I •-■ffi&iisLÎ. 3.

■■

P

m

»■

ФШШт^г

KT-A«

’ vV «i

II

53$

1Щ

I

»

Sfl

JBM

■)j

â5u

if

%*

<f

i

^ f    » III .......... ‘*'%.*'*v<WWW¹ •

t

£ ‘ "

р5жз*?

rîLæiÉB

l:W|

Ml

:•

A

■’ Vv«

'--

ш

M

К

С-

M

44⁴

ШШ

I 4в

4*1

[te .I lj

|lt

:

f

I

^:ЬУ1/

'i- ■

lâ J

*

H

--(•Ч.%* Ф&&0

âgàjÊf

■MSH

jasæH

T

j’

•rag

У\_

i.v

kV

h¹

KSSi

i,

gLV

■ y?

|| 1

*-------«Ç-

■ “ «

' y '* S

“7.^v4

w

ÆfÂÔES-

ГТ OJ

1

jfKfe

/WP!

, - »

!b<: ».. -

f)

i

*1^

C⁻ AÎ

•iHfe

*>T

'IT

û

щ|

Bi

«

жгина

наш

*> t#<

■źit? î«'{;

, «пчнэт

; •' £и-4Шш

-L.*,

Г-¹*

*

Piza.

Kościół S. Maria della Spina (Fasada i bok kościoła).

■

P ^

r,

ô

-L-Û

I

i

l2j

Mw.

*7**

0

-

■

i⁻ ’

*

* îôÆA

T»¹-,

'-•:

^5

b~

p

i

- «s

!#

■

R»

JS^

Yhï

v>

'4*- i Ą

£ *

£ЯЬ.^ -M

¥

■

I

* <

. Fot. Alinari, Florencya.

¹

3tpmi

<;

">c:

ÜT-

И

"'V

йш

:₄

Уж

m

[JT

:'. H

V.

№*%

'

[ J

'f

%

Sb

Ш.

n

.1

a»l

гл:

m

*

;,‘.‘.*-:*Ч    .", Г T.■* . . *;

w

À

m

\

“V

t v,>

éJ»

■

'

;

rP

^;|î

га

I.

i

■

m

Л

I

ш

A

i

r i

>4:. S*-

***gSv

:-■" кМЖ”Р-а

! i

Щ

w?3^t

A

■!

r >«

Щ

'

i

'Ш

i

чс

Ш&

"

PI

?!

tà

l»i

«■-

i

m

¹

ГГ

!

Il

"

WM

b^t!

Ж

о

L

и

.

jHjĘT .lï^j

i

Of

Ч⁴--

С

Ы

z

WPy

№

.

%!

i

P

.

<

ет

y*s*F**.—»

иг/|

51 , "    —dUf

i ⁹

Г

,

ш

М

■

,^.4v\-

K-

Wk

Г

1

i i. i

<1 SI

/

H

mb

j

Щ

i

L

ji

A

фешт\ -yj^äkя

Pé

щ

А

d

fitj

ж*

[ j

i

^Z0m: !Ш<С'

Г " '''.. .■ -    |?=Л

ÿV.

Щ

Sil

_

^4?

m

>

‘ 1

&4шг

тШт&.тшьш

i>* щЩ,-    I

»"■

èsâ

•авт

да

as

j.

» -

Я

tsLdüzi

1:4«

Ш

m

'

I

11

h-

i-ti

i

V- Ж»’

. j

!

ш

M*

.• '•

•••••

-"41

■ ^v^,,^.,.    ..    ■ .

:.;

■ Л'Л*

fvj

Y

i

..    ■'■ V

СИ

4>

4

■г!

SSI

Мб«

»•

V -РЩ.

■

5L-%j

HS

‘ JL?*

Ii

m

pF

*• •*•

*■

■ шк'

...

’X-r^gm

MSS! .

« •• .

ïïl

\

r»-

■ Irv-* .

* ■

■ -

........ .

^ё&Ьаж

\

«

. " ■■■ ■

s * i й|(щ|

1

j№

..- ! pf*'

m

ÜU

il

*û

.. *    \y

/

тв&тжж’**

...

jj~ * *

m

i

...4

àto

ii

Ir4w-

'

frs£ ■¹ï!r~%;/»,»«sNL'rtS

ail

.

£T 1

■

I

ш

* ,

V .

r

Sià

■ ........;. ,...''

*<*

*

Sr.v1

s

4':

*    " 7ŚT7

■••*■• vf.fe/.

V

«•

-

чi*r:

Щ

; m

■

ri 1

5p

rs .

■ШИНИ

-'Łr «%- .'■

.:r**^àr,-. ■-. >'

• » .i *>

t-îf'b:

; ■ < V '

• '

A- ->•'•'-■■ .->v*

i

Г* -*••• •:.

I*?

mâfPl

a

■il

p;w.

m

тжы

s

>•.

ш

mm

m

Sren d'amour, Si m b art & (S.

For. Brogi, Florencya.

Piza.

Wschodnia galerya cmentarza (Campo Santo).

Pf jt ■■    .5

I

'..Л

j ■

ш'ШШ/

mdi

£— fc-......... ”    ......zrizizzr

il-:

»1

. .... T..“

Г.ЛГ

ir

г/

. '

I,;    ;

k1! K

il

v<r

t\

вг-'й

‘À-

ß, ‘ • '«й?

HP

il

w:-

'';v

»?■ -г'- ;l

¹‘

аь-* h

35

r*>

ft;

--

•*=

Li

г-

p.

«пев-'

" «• '«W,

**•«1**4.,.

•*«*<*ш

“**&Ч

tĄ, '

i i ■%!

рцрсм.

• *чПИ

il

Il •

.. л Ш

►*» i i i К

1МШИ1

1 -6

'■Ù (w

Гу

м. li 1

il

'('»J

,1

v«3V

’S

Vi

*r

айян»

■-• ..... v-

чХ

аул*

♦ - -- -

•л

»,

fk

5".. i

Шт

hsJ

мм

«VC

II*

L>M

s&

Ч-Y''

л .5 .

&3W

/о

»жт

>•

3È

4F

m?

LIp^w-

41

Р^ЭУ

r—

Щ: ■

fi :

•4

di-тч%jĘM±£ź. :,-.ł mïz^z—

G.

=1 и

Г -В

li*-'

’Ч,

tv

fb

Si-

**

■ V» -X

к -\ Ч7,>^ : ?

Им vbîMw \    1

W-I, L • «*

n9|pfiBS

*8

РЖ«

fF

ft

.j

-Ф

Æk.

р

ж.

т*,

Йё*в

tim****--*

ira

'J* V

1Кц4я

[LJ

ГЗ

11¹“»

—т^Г2

t. ^И.[й

*am

tV

...

ННВНВЯ

Fot. Brogi, Florencya.

PlZA.

Tak zw. Galerya łańcuchowa cmentarza (Campo Santo). Wnętrze cmentarza.

Pałac zegarowy.

Certosa.

Kościół dei Cavalieri.

I«

13Я1Р

га

9 V лДй

р-

Хл

шт

S?

►V -•• \

j,

Fot. Brogi, Florencya.

H. I

0ШШЖ f

шялш

m-

JH&

gjjy

-...... P

£.\

Ж*

- ja

ft

’Ш: \ *

il

Æmz&T

IL

Sfe

41

-r

1ЛШ;

Врц

iSä»;

ь-

якЭ

|=|Ш

;•**

«

ł, ж

tmg.

'ft'    !

Sh.

С,

JL Г

л»

s-~

h

ii :

. Л Щ tfl&I

1.1

Щк

щй

v»'î

ips

1Ш1ШШИИ

гХЛМ|

)i WVÿgSr

mj us I WĘ lWlM

/ ?■ //•

: .л

was

1!

»    T vit:

Jîll

Tv

mm *rji

ИХЕ?т*эдй»5н

щш ?^"JxrbS

ii

yCà

—t»,,

WÆZ

nw

':*l

?>эдЗ ..

»Я ЗЯ

%•*

i >    »• »'«

. A ,.v

иЙ

! еЛ

i r-'-:

;■

Як*.

i.

jdB

E*Xui$f

Щ

r& £■*“ "J

кв

•-

%-''-Г-*

S. Gimignano : Dom włościański. S. Gimignano : Panorama. Livorno : Cysterna.

S. Gimignano: Pałac Borgheresi

Livorno : Sanctuarium Montenery.

Livorno : Panorama.

Livorno : Stara medycejska zatoka. Livorno : Torre del Marzocco.

Brak tu obecnie starożytnej ambony

według planów Florentczyka Ammanati’ego, w dalszym ciągu kierował nią Pini, wprowadzając do pierwotnego projektu pewne zmiany, nie wykończył atoli budynku w całości. Strona zewnętrzna, pomimo zdobiącej ją ładnej Loggii (str. 245), nie posiada żadnego architektonicznego znaczenia ; wewnątrz gmachu, ozdobionego pięknymi marmurowymi schodami, znajduje się galerya obrazów z przepysznemi dziełami Fr. Bartolommea i innych mistrzów.

W drodze ku placowi katedralnemu potrącamy o kościół św. Jana (str. 245), w którego nader skromnej fasadzie (str. 245) godny jest uwagi stary, r. 1187 sięgający jeszcze główny portal, z nieco prymitywną płaskorzeźbą, przedstawiającą Madonnę w otoczeniu apostołów z lwami po bokach. Nadzwyczajną prostotą odznacza się również tylna strona świątyni (str. 245) ; za jej ozdobę można zaledwie uważać zmieniające się zabarwienie poszczególnych warstw kamieni. Trzynawowe wnętrze w kształcie łacińskiego krzyża, pełne harmonii w proporcyach, posiada wczesnego okresu średnich wieków sięgające słupy, które przechowały cechy, przekazane przez sztukę starożytną. Przy placu katedralnym stoi Katedra (s. 244), obszerna budowla, wzniesiona w stylu romańskim, w niektórych jednak częściach potrącająca o gotyk.

Ufundował ją św. Fredianus w drugiej połowie VI. stulecia ; przebudował i znacznie rozszerzył około r. 1050 papież Aleksander II. podówczas jeszcze biskup tylko ; później została świątynia ponownie rozszerzona. Trzy bogato rzeźbione, na filarach wsparte krągłołuki tworzą przedsionek ; ponad nimi wznoszą się trzy loggie. Zewnętrzną stronę katedry zdobią obficie bogate ornamentacye w guście pizańskim ; wnętrze (str. 243) wywiera w wysokim stopniu owo podniosłe wrażenie, do którego zmierzać przedewszystkiem powinien każdy przybytek kultu Odpowiednio do strony zewnętrznej jest ono wzniesione w stylu romańskim, a nieliczne naleciałości gotyku nie wpływają wcale na ogólny charakter budowli. Coś z ducha gotyku wieje jednak wśród tych murów, wywołując, obok świetnego zastosowania wymiarów, wrażenie czegoś poważniejszego a mimo to lżejszego i swobodniejszego niż szerokie romańskie włoskie katedry. W środku lewej bocznej nawy stoi malutka renesansowa kapliczka z Volto Santo ; jest to rzeźba z dębowego drzewa, uważana za świętość, przedstawiająca Chrystusa na krzyżu. Na uwagę zasługują niektóre malowidła, głównie „Madonna" Fra Bartolommea. Do katedry przytyka pałac arcybiskupi, do niego znowu gotyckie Oratoryum Madonna della Bosa (str. 243) z niezwykle bogatemi ozdobami.

Opodal leży kościół św. Justyna (str. 243), pochodzący z-r. 750, którego portal odznacza się subtelną ornamentyką.

W silnem przeciwieństwie do katedry pozostaje również w romańskim stylu wzniesiony kościół św. Michała (str. 244). Potężny w rozmiarach, nadzwyczajnem bogactwem ozdób pokryty, gmach ten może zaimponować profanom, nie potrafi jednak zadowolnić oka znawcy. Mimo wykończenia całości, gdy się zwróci uwagę na szczegóły, przyznać trzeba, że nadmierna ich ilość psuje ogólne wrażenie. Odnosi się to przedewszystkiem do fasady, z jej słupami najróżnorodniejszych porządków, stanowiącej rażący kontrast ze starszą i skromniejszą dzwo-nicą, z której chciałoby się usunąć tylko zbyteczne blankowa-nie u szczytu. Jeszcze bardziej zbytecznemi okażą się dwa piętra fasady, sterczące ponad dachem świątyni, gdy się jej z boku przyglądać zechcemy.

Znowu w wielkiem przeciwieństwie do kościoła św Michała stoi kościół S. Frediano (str. 243), w głównej swej budowie sięgający VI. stulecia, rozszerzony w 1112 r. Ma on wyraźny kształt starochrześcijańskiej bazyliki, o pięciu nawach bez nawy poprzecznej, i posiada cechy powagi i surowości,

złagodzone niestety później przez rozszerzenie strony frontowej. Na fasadzie widnieje wielka mozajka: „Chrystus uwielbiany przez aniołów“ Wnętrze odznacza się również wielką prostotą i kryje w swych murach płaskorzeźbę ze szkoły Robbii: „Zwiastowanie“ (str. 242). Szczegóły i techniczne wykonanie znakomite, ale pomysłowi samemu brak idealnego polotu.

Kościół San Pietro Somaldi (str. 242) jest dla epoki wcześniejszego romańskiego stylu bardzo ciekawym i charakterystycznym okazem na łukach wspartej bazyliki. Budowla, wzniesiona w VIII. stuleciu, została odnowioną i rozszerzoną około 1200 r. z zachowaniem pewnych dawniejszych pozostałości.

Z pałaców najbardziej interesującym jest gotycki Palazzo Guinigi (str. 242), ceglany budynek ze skromnemi wieżami i oryginalnemi oknami. Pałac Pfanner (str. 242) z XVII. stulecia, odznacza się szeroką, przewiewną, w wielkim stylu pomyślaną klatką schodową.

Najulubieńszem miejscem spacerów jest droga wzdłuż wodociągów z pięknym widokiem na góry w okolicy Pizy rzucone, oraz przez wały od strony południowo-zachodniej miasta aż do amfiteatru dla konnych wyścigów, mijając posąg Karola III. hiszpańskiego.

stanęła w XI. wieku u szczytu wielkiej potęgi morskiej, a zdobywszy na Saracenach Korsykę, Sardynię i wyspy Balearskie i zawadziwszy nawet o wybrzeże afrykańskie, stała się w końcu tegoż stulecia panią handlu na morzu Śródziemnem i doszła do nadzwyczajnego bogactwa. Skutkiem wojen z Genuą i Flo-rencyą, a szczególniej po upadku Hohenstaufów, których najsilniejszą stanowiła podporę we Włoszech, traci Piza coraz bardziej na znaczeniu i dostaje się w końcu pod zwierzchnictwo Florencyi. Ze świetnej swej epoki zachowała ona jednak wiele wspaniałych budowli, wśród których w pierwszej linii odznacza się na tle pięknej panoramy miasta (str. 246) katedra. Jest to jeden z najstarszych gmachów w pośród średniowiecznych dzieł architektury włoskiej i posiada wielkie historyczne znaczenie. Rozpoczęta na początku XI. wieku, z biegiem tegoż stulecia ukończona, a w 1602 r. częściowo odnowiona przez Ferdynanda de Medici, z ogromnem odczuciem właściwych form — katedra ta wskazuje, jak z pierwotnych prostych kształtów starochrześcijańskiej bazyliki, przez dodanie wdzięcznych loggii i kopuł, wytworzył się nowy typ włoskiego budownictwa tej i następnych epok. Szczególnie daje się to spostrzedz przy wznoszących się ku górze szeregach łukowych galeryi, wspartych na wolno stojących słupach. Jednocześnie występuje silniej bogate zewnętrzne rozczłonkowanie ścian przez łuki wsparte na pilastrach i półsłupach, czemu odpowiada znowu wewnętrzna struktura gmachu. Fasada (str. 247) składa się również, jak w katedrze Lukki, z pięciu piąter, z których jednak i dwa górne ściśle są spojone z gmachem ; w poziemiu pięknie zdobne ślepe arkady, ponad niemi wspomniane wyżej lekkie loggie, które sprawiają, że budowla nie robi bynajmniej wrażenia czegoś nadmiernie ciężkiego, co przy jej olbrzymich rozmiarach stałoby się prawie nieuniknione. Nietylko ściany podłużne, acz skromniejsze, utrzymane są w stylu fasady ; występuje on znowu wyraźniej we wdzięcznie przystrojonym chórze. Dzwonica i nieopodal stojące baptisterium (str. 247) tworzą z katedrą harmonijną całość. Zewnętrznej stronie pięcionawo-weeo kościoła odpowiada wnętrze (str. 248), co stanowi pochwałę, którą na ogół bardzo rzadko szafować można, gdy się ma na myśli włoskie świątynie. Wprawdzie nagromadzenie 68 słupów zdradza zamiłowanie w przepychu, nie występuje ono atoli tutaj w tym stopniu, żeby aż psuć miało przeprowadzenie poważnej zasadniczej myśli. Podobnie rzecz się ma z galeryami drugiego piętra: gdy loggie zacierają na zewnątrz wrażenie zbytniej massywności, tak one znowu łagodzą surowość wnętrza, tworząc w górze w połączeniu z lazurowym stropem przepiękną perspektywę.

Z malowideł zdobiących katedrę, zasługuje w pierwszej linii na podniesienie „Święta Agnieszka“ Andrzeja del Sarto (str. 248). W obrazie tym przebijają się charakterystyczne cechy talentu mistrza : prawda życiowa, sięgająca niemal granic, dozwolonych przez estetykę, w połączeniu z ogromną starannością rysunku i genialną znajomością kolorytu i harmonii. Wpływ dodatni Ghirlandaja występuje tu nader wyraźnie. — Wspo-mnić też musimy mozajkowy obraz Cimabuego : „Chrystus błogosławiący", umieszczony w zagłębieniu chóru, jak również piękną bronzową lampę (str. 249) Wincentego Possenti, której kołysanie się doprowadziło rzekomo Galileusza do odkrycia praw grawitacyi ciał.

(str. 249), pokrytej wielkiem bogactwem rzeźbionych posągów. — Znaną powszechnie jest ośmiopiętrowa pochyła dzwonica katedry (str. 247); dolne piętro zdobne w pilastry i arkady przylegające do ściany, ponad niem sześć piąter, otoczonych każde z osobna otwartą galeryą (loggie), utworzoną z lekkich słupów i arkad ; wreszcie u szczytu ósme piętro, zamykające w sobie dzwony, opatrzone sześciu otwartemi arkadami. Budowla ta została bez wątpienia wzniesiona pierwotnie prosto, uległa dopiero pochyleniu wskutek usuwania się gruntu, co zresztą trwa ciągle i spowoduje prawdopodobnie kiedyś w oddalonej przyszłości upadek tego pięknego dzieła. Ciekawymi są środki, jakich używano w trakcie budowy wieży, celem nadania u jej szczytu znowu poziomej powierzchni ; opis ich doprowadziłby nas jednak za daleko.

W Baptisterium, (str. 247) przeprowadzono styl Tcatedry w szlachetniejszej jeszcze, bardziej konsekwentnej i wykończonej formie. Jest to trzypiętrowa świątynia z białego marmuru: w poziemiu 20 przylegających do ścian kolumn z okrągłołu-kami ; później idą loggie z 60 wolno stojącymi słupami i łu-kami, na których rozpięto w sposób niezwykły bogato ozdobne gotyckie szczyty; na trzeciem piątrze 18 pilastrów z 20 oknami ; ponad tern wszystkiem wyrasta kopuła w kształcie gruszki z bronzowym posągiem św. Jana Chrzciciela u szczytu. Wewnątrz (s. 250) świątyni piękne płaskorzeźby na chrzcielnicy, oraz pod względem historycznym ważna, bo stwierdzająca powrót Rzymian do klasycyzmu, marmurowa kazalnica Mikołaja Pisano.

Do katedry przytyka piękny Campo Santo (Cmentarz — str. 253) ze swymi sławnymi freskami. Założony w szlachetnym gotyckim stylu, przyozdobiony na zewnątrz bardzo skromnie, od zachodniej strony odpowiednio do innych budowli placu katedralnego rozczłonkowany przez 44 pilastrów, dźwigających łuki — jest jednym z najprostszych a przytem pełnych godności przybytków sztuki, w którym .przebija się w najbardziej skończonej formie myśl o dalszem pozagrobowem istnieniu ducha. Freski należą do rozmaitych czasów i epok sztuki ; prawdopodobnie zostały one rozpoczęte u wschodniej ściany (str. 252).

W pośród nich odznaczają się szczególniej obrazy pełne prawdy, jak np. : „tryumf śmierci", przypisywany Ambrożemu i Piotrowi Lorenzettim, bez zaprzeczenia jedno z najznamienitszych dzieł XIV. stulecia ; dalej 23. scen ze Starego testamentu (od Noego do Dawida) Benozza Gozzoli (1468-1484),

z których najlepsze: „Koniec Sodomy“, „narodziny Jakóba i Ezawa“, „wesele Jakóba z Rachelą“ i „spotkanie Jakóba z Ezawem“, Pod ścianą południową stoją dobrze po części zachowane starożytne sarkofagi. Pod ścianą zachodnią (str. 253), na której wiszą łańcuchy starego pizańskiego portu, wskutek czego otrzymała nazwę „łańcuchowej galeryi“, spostrzegamy wśród innych także sarkofag cesarza Henryka VII. wielkiego dobroczyńcy Pizy, zmarłego nagle w Buonconvento pod Sieną. Na stronie północnej zasługuje głównie na uwagę „Madonna“ Giovanni’ego Pisano i Capella Ammanati.

W stylu odrodzenia według planu Vasari’ego wzniesiony jest kościół Rycerzy zakonu św. Stefana (str. 253). Koźma I. de Medici ufundował ten zakon na pamiątkę swoich zwycięstw, odniesionych 2. sierpnia 1561 r. pod Montemurlo i Marciano, celem zabezpieczenia morza Śródziemnego przed Saracenami. Zakon oddawał w istocie wielkie usługi, upadł jednak z chwilą, kiedy cel zamierzony został osiągnięty. Fasada sięga 1590 r., wewnątrz świątyni znajduje się artystycznie wykonany obraz Aleksandra Allori ..Madonna z dzieciątkiem Jezus“. Z kościołem sąsiaduje pałac Rycerzy św. Stefana, obecnie Szkoła nor malna, dalej pałac zgromadzeń tychże rycerzy, dzisiaj gmach posiedzeń rady prowincyonalnej, przebudowany w r. 1603, ozdobiony marmurami. Niegdyś wznosiła się tutaj osławiona wieża głodowa, w której w r. 1288 śmierć głodową ponieśli z rozkazu Gibellina arcybiskupa Ruggieri degli Ubaldini, schwytani przezeń hrabia Ugolino de Gherardeschi, głowa stronnictwa Gwelfów, wówczas Capitano del popolo, i jego dwaj synowie.

Kościół św Katarzyny (str. 248) wznosi się przy placu tejże samej nazwy. Dolna część fasady, zbudowanej przez Mikołaja Pisano i Fra Gugiielmo Agnelli odznacza się wielką prostotą, z którą niezupełnie harmonizują bogato ozdobne i subtelnie w szczegółach wypracowane górne jej piętra. Wewnątrz dość skromnej jednonawowej świątyni zasługuje na uwagę, jako wzór ugrupowania postaci i wykończenia fałdów szaty, pomnik arcybiskupa Saltarelli’ego, dłuta Nina Pisano ; dalej obraz Francesca Traini, przedstawiający św. Tomasza z Aquino, w którego głowę trafiają trzy promienie świetlne, wychodzące z ust Chrystusa, podczas gdy na głowach Ewangelistów jak również Mojżesza i Pawła widzimy po jednym takim promieniu. Dziwne wywiera wrażenie fakt, iż także Arystoteles i Plato wysyłają z ust swych promienie ku św. Tomaszowi; ma to dowodzić, że owi tak często za nietoleranckich okrzyczani patronowie Kościoła dawnych czasów, dostępni jednak byli wol-nomyślniejszym prądom. Sw. Tomasz z Aquino przebywał dłuższy czas w klasztorze św. Katarzyny.

Z kolei zawadzamy o S. Francesco z piękną dzwonicą i o S. Michele w Borgo, tuż około Ponte di Mezzo. Ostatni kościół — to bazylika na słupach wsparta o typie katedry, przebudowana w r. 990 przez dwóch mnichów, Piotra i tegoż ь »strzeńca — Brunona ; z owych czasów pochodzi jeszcze dome piętro fasady i krypta. Całość nosi cechy stylu starych lombardzkich budowli, ale już z subtelniejszem wykończeniem i lepszem ugrupowaniem szczegułów, co nadaje jej wielkie w hi-storyi sztuki znaczenie. Bardzo interesującym jest Borgo, klery szczególniej dokoła kościoła S Michele zachował jeszcze w zupełności swój średniowieczny charakter. Błądzącemu tutaj wśród cieniów wieczoru wydaje się, że spostrzega jeszcze na balkonach otulone w jasne szaty postacie szlachetnych dam z rodu Gibelinów, które spoglądają tęsknym wzrokiem na kochanków lub mężów, ciągnących na krwawy bój z Gwelfami. W tern wychyla się ukryty poza chmurą księżyc i cały czar pryska : tajemnicze postacie zmieniają się w bieliznę, rozwieszoną przez praczki na gankach domostw.

Z Ponte di Mezzo (str. 250) oryentujemy się doskonale w panoramie budynków, rozrzuconych po obu brzegach rzeki.

Minąwszy Uniwersytet docieramy do Akademii sztuk pięknych, gdzie znajdziemy nader ciekawy obraz Brunona Fio-rentino „św. Urszulę“, patronkę Pizy, przedstawioną w chwili, gdy ta przychodzi z pomocą zagrożonemu, powodzią miastu Tam też zwraca uwagę Traini’ego „św. Dominik“, również jedno z najlepszych malowideł XIV. stulecia, z doskonałą charakterystyką głowy i plastycznem wykończeniem lekko falujących szat; oraz Bacci’ego „Maryę z Dzieciątkiem“, siedzącą na kamiennej ławce. Po za Nią stoi św. Józef, obok niej św. Piotr i św Jan Chrzciciel ; na stopniach ławki spoczywają Marya Magdalena i Katarzyna z Aleksandryi.

W pobliżu znajduje się Ogród botaniczny, a w nim bardzo rzadkie, sprowadzone z daleka rośliny.

Kościół św Mikołaja (str. 248) słynie ze swej wieży, zbudowanej około r. 1233 przez Mikołaja Pisano, w której przebija się typ, służący za wzór prawie wszystkim kościołom pi-zańskim ; odstępuje ona jednak od pierwowzoru w tern, że ma dość wysoko umieszczoną ślepą loggię, zakończoną sześciokątnym pawilonem, nie harmonizującym wcale z całością. Ładnie skonstruowane są wewnętrzne schody,, wiodące aż do loggii, wsparte na 24 słupkach. W kościele, który jest także na słupach wspartą bazyliką z silnie zarysowanym typem katedr, znajduje się grobowiec Jana Ojcobójcy, mordercy cesarza Albrechta I.

Nie bez racyi nazywają kościół Santa Maria della Spina (str. 251) olbrzymim relikwiarzem. Proste, pierwotne formy w stylu włoskiego gotyku zbudowanego kościoła, pokryte są nadmierną ilością ornamentacyi. Najmniej ucierpiało z tej racyi poziemie, za to w górnej części budowli tłoczą się formalnie wypełnione posągami świętych, słupami najrozmaitszych kształtów podzielone nisze, nad któremi wznoszą się ostre szczyty, nadzwyczaj bogato ozdobione ; zakończenie ich stanowią znowu małe wieżyczki, kapiące od rzeźb i ornamentacyi. Wewnątrz świątyni spostrzegamy pięknie malowany obraz Nina Pisano „Madonnę karmiącą Dziecię“.

Typ katedry odnajdujemy znowu w całej górnej budowie kościoła San Paolo a Ripa d} Arno (str. 250), podczas gdy dolną jej część zdobi pięć wielce charakterystycznych pizań-skich ślepych łuków. Pilastry głównego portalu zakończone są niezbyt czysto wykończonymi korynckimi kapitelami ; wieńczą je siedzące lwy. Wnętrze jest bogato przyozdobioną trzynawową bazyliką.

Kolej wreszcie na pałace! Jednym z najpiękniejszych wśród nich jest pałac Agostini (str. 250). Należy on do epoki tego czysto włoskiego późnego gotyku, co to nie rzadko zdradza silną skłonność ku renesansowi ; spostrzedz się to daje i tutaj w płaskorzeźbach ściennych, których subtelnie wykończone ornamentacye z liści więcej należą do renesansu niż gotyku. Natomiast ostrołuki okien są czysto gotyckie i tylko ich bogata i wykwintna ornamentacya naprowadza na najpóźniejszą epokę tego stylu. One to, w połączeniu z ostro-łuko-wymi fryzami, oddzielającymi między sobą każde z czterech piąter okazałego gmachu, nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do gotyckiego pochodzenia pałacu.

Pałac Toscanelli, zamieszkiwany pewien czas przez Lorda Byrona, posiada wcale piękną marmurową fasadę.

Samo przez się rozumie się, że były pałac Medicich, z piękną fasadą, zwróconą ku pobrzeźu, loggią etc., wykonany rzekomo według rysunku Michała Anioła, należy również do najpiękniejszych gmachów Pizy.

Posępnie niemal wygląda, pozbawiony wszelkich ozdób, chociaż z kosztownego wzniesiony materyału i przeważnie marmurem pokryty Palazzo Pretorio, zwany również Pałacem zegarowym (str. 253) dla sławnych zegarów, które wskazują właściwy czas (południk) dla Pizy i Rzymu. Powstał on z przebudowanego w r. 1833, według planu Aleksandra Gherardesca pałacu podestów i służy obecnie jako gmach sądowy.

Palazzo Communale, zbudowany według projektu Franco-villi, nie odznacza się niczem szczególnem pod względem architektonicznym i'zawiera obecnie archiwum miejskie z 15.000 pergaminów.

Okolica Pizy, zalecanej jako uzdrowisko dla chorych na serce i nerwy, a szkodliwej natomiast dla skłonnych de reumatyzmu, nie jest wcale pozbawioną uroku. Bardzo piękny widok na góry roztacza się z Cascine di S. Rossore, królewskiego folwarku z hodowlą wielbłądów i wielką ilością zwierzyny w sąsiednich lasach.

Przez nie właśnie dostajemy się do Gombo, punktu nadbrzeżnego z bardzo rozległym widokiem. Licznie zwiedzane są : S. Kassiano, bazylika z XI. i XII. stulecia, z której przechowały się jeszcze portale i Część wnętrza; następnie San Pietro a Grado, kościół wzniesiony nad dawną zatoką pizańską w zaraniu V. wieku, niejednokrotnie przebudowywany, zawierający piękne starożytne słupy i ścienne malowidła, które stanowią pierwszy stopień rozwoju pizańskiej sztuki i dla tego ważne są pod względem historycznym ; wreszcie Certosa (str. 253), rzucona wśród pokrytej drzewami oliwnemi doliny di Calci, co do swego znaczenia stawiana tuż za sławną Certosą Pawii Przedstawia ona imponujący, choć nie trzymający się zbytnio stylu budynek, z zupełnie nowożytną fasadą.

Gmach to tak nieproporcyonalnie wydłużony, że sprawiałby wrażenie zbyt jednostajne, gdyby nie wspaniałe szerokie odkryte marmurowe schody na froncie. Ozdoby marmurowe nadają mu wybitne piętno. Obrazy przeważnie z XVII. wieku, rozwieszone w jego salach, nie przedstawiają nic godniejszego uwagi.

Udajemy się w dalszym ciągu do rozłożonego na wzgórzu, na szlaku kolejowym Florencya Rzym, S Gimignano, znanego z zdobiących je 13. starych wieź (str. 254). Z Piazzale przedstawia się prześliczny widok na okolicę między Certaldo a Empoli. W Palazzo Pubblico znajdujemy wcale niepośledni zbiór obrazów, zaś w niewiele pod względem architektonicznym znaczącej głównej świątyni piękne freski (Domenico Ghirlan-dajo) i obrazy. Posiada je również kościół S. Agostino wraz z freskami Benozza Gozzoli w ołtarzu św. Sebastyana. Z gotyckich przeważnie pałaców najgodniejszymi widzenia są : pałac Borgheresi (str. 254) i stary pałac podestów (str. 255) Ostatni powstaje na początku Xlil, rozszerzony w środku XIV. stulecia. Nowy pałac podestów (str. 255) nie przedstawia dla architekty żadnego interesu, Z pałacami wspomnianymi harmonizują domy prywatne (str. 253), wzniesione przeważnie w zupełnie starożytnym stylu, oraz bramy, wśród których najciekawszą Porta S. Giovanni (str. 255). Chętnie zwiedzany jest także, oddalony zaledwie o kwadrans drogi stary klasztor Monte Oliveto, założony w połowie XIV. stulecia, a zniesiony w r. 1776, z kilku dobremi staremi malowidłami i stacyami „Męki Pańskiej“ Benozza Gozzoli w krużganku. O kwadrans drogi dalej położona S. Lucia, z pięknym widokiem na okolicę, pochlubić się może również udatnymi freskami i obrazami.

N

■

:%

p

,

Ę

mt

щ

• 'i-:

1

MîtedÉto IMmsIa ®¹Ь//о t е к а ß I ониз

è

t

I

ч.

iisz-э

)Ы Ьило|э e^a^oîicjra

;

: ;

lilii