i

rnŁ-^

' ,;#0\ •

'

«Ü

- " ’

%

^piF.v 'm$$

Abm

, „ WsM

&

.«J

:.f

•Ł

2#

1^

%

^Üry*

w**'",

«i

I

Wk

i*.

4®N?

n »V^

w?»

«nr

''Éktü

v ;

;Ç. ' **?*•■

!•*

•’*'    .^'Wv

r<

. 1

à- ?a

r '

■’• .- ,jj

i^i

PU

>

m

•.

1^3

5I

'.v

-¹

IM

>-

ii

&

•7*

P 'V

(S

feM

'

■ ■ ; ' . ' . ' ■

■ :    '    ' • f : .'•I-:, ‘ •

ä

?i ■ i|i' mmĘSm

■

' ' .. V. ,    • ïÿ¥Z’Â

iimwM ........

WÊÈÊÆûÈÈÊÈÊ¹

Ilit

.. .1. .W&iW

,Y"

mm

... -

«*80 ï

râë

mm

ifeê

:>■

Y.-

r'W,

Pol itechnika Krakowska

Biblio-teka Głowna

Sm

gmt

J-

fei

&s&

g®®

mm

sfiy

/

7

7

/

Ls'L'

/

#

\*

t

■

’-;ÿ

'

Æ*

4-0

'

■4

s*%aaiś

^§§pg|

vfÄü.'4

: 4,

&

**'J~'    y0F%ï~?

; v>- -&$fpĘm

i

'■ ¹-

■

-.•

- /

1 V „

my * st.. * •

' g ",

mm

m-i

S

4>|Ç,

m ÂSf '

si s

'

H--:*

•* î \ ^ ^d r 4, V’ *41 \ 4 :    ^

I? ' ■- " t’; '->1.    -'■■•■'

S&

»»«y

- 3£ M £ -,

oc-' ^

'

Ą

I&49K

m

*-* ' 'i. & '

- iwJSi

WM

m

*V*f;

ÿ>$-

ïlï@Si

.. ;• , > 4?x

:

R3

%

;#s

'MÈfÈrè,

fr£

*.

■%'

,-ygv;

§:

m

•mm

' 'wrn\y^m

*& : » Ife#*

-    ' .4

f fx~ - 4LV ’

.

m*

4

- ,. v ' . S⁷ «

: .

i

■fiÉ ' SK^r*

:

W

■-V..-' '- >;

& ÿ \-

, .

.<e.V~':'

a»

4

1^4

SÄ

#É |Pf

FF^ 1

••

/

S

/_

rv *

y«v

I m 1§

$v •

• ■'afSgS? i *

--

I«

•f-

%:

■

y

I \$Ç:

.

w&vÂ

.*>:

'V‘'5

-a

U,

LVvW

mm

W^t

»4*umnnui

■te

ffgTL

fl

lIj

il

AâÂÈ

p#1

p/

vS

J.

<2

»©Ê

m . -i

otk

î»-

.j

‘.t

«S. JT7

s-'

'«y

mm

G?

v,

=»•.

W-t-y&V' Æ

^gr

*a;c

%Wm

K ii

sbhhk*

eu

. V.

P»

f»

>\

Hffi

mk

z?

/.-=

'fam

äv

K.

&V

/>/

il

m

m

■4%

4.

V^-

\W

22

MK

(/M

mm/wm

fil

ł¹

*.\

*A^"a

iSXLBVH

mm

PAA\IĄTl4CiWL

............,n£t^r ,11 „frnrrrmrn u .il I (I // llh J

ïl

ofil

ix

/. •

\V

Z TARGbW VC/'CHODNICH

fa

■.'(

üjk

PAWILON POLSKIEJ EABRYKI FAJANSÓW W PACYKOWIE NA „TARGACH WSCHODNICH“

mm

WMl

.....;;■]

' **• i

-À-

«ifii ■

f-ss

if

Lw\

’y"'

■i.*'

• ÿïÈfâk -.-a È

!

i.

ALBUM PAMIĄTKOWE MIASTA LWOWA

Z OKAZJI

„TARGÓW WSCHODNICH“

*

\

<3>

oo

, Dar %

r >

«si

1

Y

I

ê

WÊkï»

i

i

k "

;

i

!

?-> •

é

-^

r .

i

4-.i '

■ ' ^

% 14 î ?i

/

# te#-

♦

r

,

i

f

SI

#

iäa

f)( \2|2bL

:(■

!';A* *r$fcS

!

¹ <#

I

Ll.

i

i

* •«

r

DYR. MARJAN TURSKI

PREZES WYDZIAŁU .WYKONAWCZEGO „TARGÓW WSCHODNICH“

ALBUM PAMIĄTKOWE MIASTA LWOWA

Z OKAZJI „TARGÓW WSCHODNICH“

POPRZEDZIŁ SŁOWEM WSTĘPNEM

DYR. MARJAN TURSKI

PREZES WYDZIAŁU WYKONAWCZEGO »TARGÓW WSCHODNICH«

REDAGOWAŁ I ZAOPATRZYŁ PRZEDMOWĄ

JAN GELLA

**

-Æm

te

NAKŁADEM KSIĘGARNI NAUCZYCIELSKIEJ SP. Z O. O. WE [LWOWIE — ULICA BATOREGO L. 12.

W WARSZAWIE, UL. SIENKIEWICZA 5.

tu.

aâjfc^i'

\/

&-2£3S

WYDAWNICTWA KSIĘGARNI NAUCZYCIELSKIEJ

Z ZAKRESU HISTORJI HANDLU.

LEWICKI Dr. ST.: DROGI HANDLOWE W POLSCE W WIEKACH ŚREDNICH (aprobowane przez Akad. Urn. w Krakowie) w druku.

-    KONFRATERNIA KUPIECKA ZA STANI

SŁAWA AUGUSTA WE LWOWIE. Lwów 1910.

STUDJA NAD HISTORJĄ HANDLU W POLSCE. Lwów 1910.

TARGI LWOWSKIE OD XIV.—XIX. WIEKU. Lwów 1921.

WARSZAWIE ORAZ ST. WELANEK W KRAKOWIE. »DZIENNIKA POLSKIEGO« WŁADYSŁAW WIŚNIEWSKI.

KLISZE WYKONAŁY ZAKŁADY ART. GRAFICZNE »HELIOS« W ODBIŁ NA MASZYNIE ILUSTRACYJNEJ W DRUKARNI

\Lo

fŁ

>'v l i

fl

■ y~ î

; gBfll

,|||fw

f*# &

rf~

IP

i.IÜ

i;

' .•

iMm

«P

JjP

^4 m

5

■■' Ü ' * ü

ZAMEK PRZED ROKIEM 1775

mm-,

■u

iÿ *■?

f|lpj

•:\'

?»

JF]

P;|p

WYSOKI ZAMEK Z R. 1775. Góra u stóp której rozsiadła się skromna przed tysiącleciem osada, z której wyrósł dzisiejszy Lwów, od najdawniejszych czasów odgrywała rolę strażnicy i baszty zarazem skąd można było wygodnie obserwować, czy wróg jakiś nie ciągnie na miasto. Jako wyborny punkt obronny, góra ta została wybrana przez Kazimierza Wielkiego na budowę warownego zamku, który cd jego położenia Wysokim zwano. W ciągu wieków Wysoki Zamek, jak i Lwów cały, przechodził rozmaite koleje, niszczony częściowo i rozbudowany, aż w końcu straciwszy w czasach nowożytnych, swe obronne znaczenie, ulega zwolna zniszczeniu, którego ostatni akt przypada już na okres sypania kopca. Dziś zaledwie mały szczątek murów świadczy, że istniała tu kiedyś potężna twierdza obronna zamieszczona rycina z XVIII. stulecia przedstawia W. Zamek w fazie jego najpełniejszego rozwoju. Jak widać wypełniał on wtedy sobą całą górę zwaną odtąd Zamkową.

ÖD KAZIMIERZA W. DO TARGÓW WSCHODNICH.

Sfwów — owa wschodnia Wenera Rzeczypospolitej, położona mię-jjT dzy Marsem a Wulkanem — jak go określa historyk, jest mia-stem niebywałej tężyzny duchowej i wszelakich prawdopodobieństw historycznych. Wzniesiony w miejscu najmniej, zdawałoby się, rozwojowi handlowemu sprzyjającem, na trakcie, który od stopy okrutnego najeźdźcy tatarskim został nazwany, raz po raz niszczony pożogą wojenną i wybijany morem, powstaje zawsze, jak Fenix z popiołów pogorzelisk.

Qdy w połowie XII. stulecia, po jednym z licznych najazdów tatarskich, które koczowniczą ludność tej okolicy zdziesiątkowały, zakładał książę ruski osadę u stóp dzisiejszego Wysokiego Zamku, wśród grzęzowisk, moczarów i nieprzebytego lasu, iżby tern trudniejszą była do dojrzenia, nie przypuszczał, że wyrośnie z niej nietyłko prawdziwy lew, granic tego kraju broniący, ale że stanie się ona także kiedyś znakomitem miejscem handlowem, które z czasem nawet dotychczasową stolicę tej ziemi, Dźwinogród, przewyższy, a wreszcie zupełnie z widowni dziejów usunie.

Cóż było istotną przyczyną, że tyłekroć spalone doszczętnie miasto, nieposiadające, przez brak rzeki, dogodnych warunków rozwoju, zagrożone ciągłemi wojnami, nawiedzane zarazą, nie znikło z powierzchni mapy, jak się to stało z tyloma szczęśliwszemi siedliskami ludzkiemi w ciągu wieków. W czem tkwił ten kit, ta spójnia, która niepozwalała zniszczonym przez ogień obywatelom przenieść się w inne, weselsze może strony ? Tym magnesem, tą siłą przyciągającą, była od najdawniejszych czasów miłość obywateli do tego kawałka szczodrze krwią zroszonej ziemi, pełnej starej, narastającej rokrocznie, jak pierścienie na przecięciu drzewa, sielskiej, lub klęskiej przeszłości. Mówi przysłowie, że miasta szczęśliwe nie mają historji. Lwów się nigdy do nich nie zaliczał. Przeszłość jego skąpana w blaskach świetności i w łunach pożarów, w złocistej małmazji i czerwonej krwi mordowanych, ciągnie, zachwyca, upaja i każe się kochać. I jak dziś, tak i przed wiekami, ci, którzy mogliby opuścić go z korzyścią dla siebie, zostawali w potrzebie, by raczej umrzeć tutaj, niźli żyć gdzieindziej. Takie fanatyczne uwielbienie grodów rodzinnych zdarza się tylko na kresach.

Zasilany w swych pierwszych czasach historycznych ludnością z dorzecza Bugu z jednej, a Dniestru z drugiej strony, Lwów książęcy już w samych początkach swego istnienia był malutką kosmopolją, gdyż obok Rusinów i Tatarów, sprowadzali tu jego władcy kupców ormiańskich, żydowskich, greckich i karaickich.

W jaki sposób z tej małej, pierwotnej, półkoczowniczej osady, którą chan tatarski zaraz w XIII. stuleciu kazał rozburzyć, co z łatwością wykonano, gdyż była wzniesiona z belek, Lwów podnosi się w ciągu wieku zaledwie do wielkości znacznego i zgoła zamożnego grodu, to tajemnica tej prężności, tej energji duchowej jego mieszkańców, wytwarzających, jak wszędzie w miejscu skrzyżowania ludów, mocną, niezmiernie żywotną i inteligentną rasę, która łączy w sobie przymioty każdego z narodów z osobna.

Zbytecznem będzie jednak dodawać, że same zalety mieszczan lwowskich cudu tego by nie dokazały, gdyby nie to, że traktem tatarskim, obok wojny, ognia i powietrza, szła także naturalna droga handlowa na Wschód do dalekiego Kijowa, Odessy, nad brzegi morza Czarnego i że naodwrót ze Wschodu prowadził tędy jedyny szlak w głąb Europy. Dzięki temu Lwów już w swych początkach, na długo przed otrzymaniem przywilejów królewskich, stał się samorzutnie poważnym punktem handlowym, który niebawem poczyna skutecznie rywalizować z Włodzimierzem Wołyńskim, dotychczaso-wem największem emporium wschodniem, aby go wkrótce szczęśliwie ostatecznie pokonać.

A przyczynia się do tego nie co innego, jak właśnie... Targi Wschodnie z przed półtysiąca lat z górą.

Do czasów Kazimierza Wielkiego bowiem handel w Polsce był prowadzony przez kupców zagranicznych, opierając się o Toruń na północy a Wrocław na Zachodzie. Dopiero król Kazimierz Wielki, zdobywszy ziemie wschodnie, postanawia własny, nie zagraniczny, handel w nich zaprowadzić, motywując, że „skoro zdobył kraj ten ludźmi swoimi, pragnie też, iżby dla swoich tylko kupców stał otworem“. Dnia 17. czerwca 1356 r. otrzymuje Lwów pierwszy przywilej, t. zw. prawo magdeburskie, zabraniające już poniekąd wolnego handlu obcym we Lwowie, a temsamem oddające go w ręce tubylców. Szybko potem przychodzi druga łaska królewska. Zwyczajowo dawniej

•co

już stosowane prawo składu otrzymuje z końcem XIV. stulecia sankcję oficjalną na mocy przywileju króla Ludwika Węgierskiego, danego w roku 1379 i teraz Lwów staje się faktycznem emporjum handlowem swojego kraju — prawdziwym Targiem Wschodnim.

Prawo składu, któremu Lwów odtąd zawdzięcza całą swą potęgę, ża-sadzało się na rygorze wobec kupców przejezdnych, zmuszającym ich do sprzedawania towarów najpierw przez czas oznaczony we Lwowie, potem dopiero pozwalając im z niesprzedaną resztą udawać się dokądkolwiek indziej. Inny charakter miało odrębne odeń „prawo jarmarczne“, dopuszczające większą swobodę handlową. Z prawem targu składowego łączyło się „prawo drożne“, „prawo przedkupu“, instytucja wag miejskich, rozmaite wypłaty krajowe miejskie i t. p. Lwów był składem głównym, to znaczy, że musiały tu być deponowane wszystkie, a nie tylko pewne, przywilejem oznaczone, towary. Termin składu obowiązywał początkowo przez dni czternaście, a później ulegał różnym zmianom, tak że w wieku XVIII. dla ratowania upadającego coraz bardziej handlu lwowskiego został on przedłużony nawet na okres dwumiesięczny. Długi ten termin był swego rodzaju unikatem w dziejach handlu Europy, gdyż nawet flandryjska Bryga, w okresie swej najwyższej świetności, posiadała tylko czterdziestodniowe prawo składu¹).

Z końcem więc XIV. stulecia rozpoczyna się dla Lwowa epoka bogata i niezwykle szczęśliwa, której owoce długo mają przetrwać ją samą. Rozwija się teraz wspaniale handel ze Wschodem, szczególniej z Wołoszą, która nader życzliwie patrzy na rozwój naszego miasta. Lwów staje się prawdziwym bazarem Rzeczypospolitej. „Co się tylko gromadziło na cypryjskiem targowisku, wino, bawełna, balsamy, korzenie, kadzidła, drogocenne złote i jedwabne tkaniny, co tylko szło na Trapezunt z produktów najdalszego Wschodu, z Persji, Indyj, Chin, jak materje kosztowne dla kościołów i domów monarszych, jedwab, drogie kamienie, perły, korale, kość słoniowa, kobierce i t. p. znajdowało się na składzie w emporjum lwowskiem. Nawet haniebna strona genueńskiego handlu, ów eksport niewolników do handlowych republik włoskich, który długo stale był prowadzony, opierał się niekiedy o Lwów“, — pisze o tych czasach Władysław Łoziński.

Kupcy lwowscy, wśród nich przedewszystkiem Ormianie, dokonywują

*) Dokładną historję lwowskiego prawa składu przynosi w sposób wyczerpujący najnowsza praca Dra Stanisława Lewickiego „Targi lwowskie“ od wieku XIV do XIX, Lwów, 1921, skąd wiele tych dat czerpiemy.

olbrzymich transakcyi zé Wschodem, które nietyie zaimponowałyby dziś cyfrą pieniądza, ile ilością i gatunkiem będącego w obrocie towaru. Mieszczanin lwowski, będący z urodzenia genjalnym kupcem, łączącym rozum, doświadczenie, odwagę, chęć zysku i umiejętność ryzyka w jednej osobie, handluje wszystkiem równocześnie: turkusami i farbą turecką, reumbarbarum i kołdrami, proszkiem do farbowania koni, piórami, piżmem i cytwarem. Do krajowych produktów wlicza głównie suszone, solone ryby, zboże, cynę, żelazo, woły, popiół i miód, które wywozi w obu kierunkach. Skóry i futra, szczególniej popielice i sobole, stanowią tu olbrzymią rubrykę w jego księgach. Najważniejszym jednak ze wszystkich, nadającym całemu miastu swój tęczowy koloryt, był handel towarów wschodnich. Tkaniny, kobierce, safiany, korzenie, owoce, stanowiły główne artykuły tutejszego obrotu. Do tego doliczyć należy handel bronią i końmi, a nadto winem greckiem, sycylijskiem, kanaryjskiem i hiszpańskiem, słynącem na całą Polskę pod ogólną nazwą małmazji, a będącem dla kupców lwowskich trunkiem codziennym.

Równocześnie z rozrostem handlowym miasta wzmaga się jego znaczenie polityczne i społeczne. Kupcy z dalekich krajów starają się teraz o prawo obywatelskie w naszym grodzie. Zjeżdżają, oprócz nacyj wcześniej tutaj osiadłych, Włosi, Wenecjanie, Szkoci i inni, asymilując się bardzo szybko. Tworzy wskutek tego mieszczaństwo Lwowa barwny kalejdoskop, gdyż każdy z przybyłych zachowuje przez długi czas cechy i obrządki swojego kraju, będąc przytem dobrym i uczciwym obywatelem przybranej Ojczyzny. Prawo przyznaje każdemu z przybyszów możność kultywowania swojej reli-gji i obyczajów. Stąd kwitną tutaj i ścierają się najrozmaitsze cywilizacje i wierzenia, od cywilizacji Dalekiego Wschodu aż do kultury rzymskiej. Po krótkim okresie hegemonji niemczyzny znaczne piętno wyciskają na Lwowie, nadający mu wygląd orjentalny Ormianie, którzy też w tej pierwszej epoce świetności Lwowa głównie przyczyniają się do wzrostu handlu lwowskiego przez swe ciągłe wędrówki w stronę Wołoszy i Turcji.

Jak Lwów łączył Wschód ze Zachodem tak też sam stykał się z Orientem przez „Persów“, jak nazywano wśród nas tych ormiańskich przybyszy o krzywych szablach i krzywych nosach, śniadej cerze, potężnej fantazji i prawdziwie wschodnim temperamencie, tworzących swoją własną mową, szatą i obyczajami, zupełnie odrębną kolonię w pobliżu katedry ormiańskiej. Jako przywódcy karawan, traktem wołoskim (dzisiejszym gościńcem łyczakowskim) na Gliniany, Skałat, Trembowle, Kamieniec Podolski, ku Konstantynopolowi zdążających, Ormianie odegrali niesłychanie ważną rolę w rozwoju i podniesieniu naszego grodu, którego byli przez długi czas najżywotniejszym elementem handlowym, póki ich w wieku XVII. nie poczęli, po uzyskaniu odpowiednich przywilejów, wypierać Żydzi. Ormianie jednak byli nie-tylko dzielnymi kupcami; okazali się bowiem także najlepszymi synami Ojczyzny, nawet w orężnej potrzebie stając w obronie ukochanego miasta, a w biegu wieków asymilując się tak z tubylczą ludnością polską, że, prócz obrządku i niektórych pamiątek, nic dziś z swej dalekiej ojczyzny już nie kultywują.

O znakomitem znaczeniu Lwowa już w XV. stuleciu świadczy wyraźnie, że o poparcie jego starali się nawet królowie. Około r. 1425 zażądał król Władysław od Lwowian zobowiązania się, iż nikogo prócz syna jego następcą tronu nie obiorą. Łaska też królewska objawiła się w dwóch przywilejach, z których jeden uwalnia Lwowian od wszelkich ceł, drugi nadaje Radzie miejskiej prawo powiększania, stosownie do potrzeby, ilości kramów i mianowanie tłumaczów. W ślad za tym przywilejem postanawia król Władysław w r. 1444,Aż kupcy cudzoziemscy, przybywający do Lwowa, nie mogą żadnych towarów przewieźć przez to miasto, lecz obowiązani są cały swój dobytek tu na miejscu sprzedać, zaś zakupione we Lwowie towary mogą sprzedawać wszędzie, tylko nie w Wołoszy.

W ten sposób stanął gród nasz u celu swych marzeń: posiadł absolutne prawo składu. Dla kupców Lewanty stał się graniczną stacją składową, u której kończyć się musiała ich droga. Jedni tylko Kaffajczycy otrzymali w r. 1466. prawo przeprawiania towarów przez Polskę do Genui.

Równolegle do znaczenia ekonomicznego Lwowa, rośnie bogactwo kultury, która miała przetrwać nawet późniejszy okres jego upadku gospodarczego. Już w XV. stuleciu powstają pomniki niezwykłej na one czasy cywilizacji, mające po wiek wieków świadczyć o wyższym poziomie intelektu mieszczanina lwowskiego.

Mieszczaństwo lwowskie, z pośród którego wychodzą obok kupców uczeni, poeci, lekarze i historycy, a przedewszystkiem wielcy i na prawdziwie renesansową, swojej epoce właściwą, miarę zakrojeni obywatele, stwarza swój własny patrycjat, którego przedstawiciele pozostawiają po sobie niezaprzeczone ślady poczucia piękna i dążności do monumentalnego utrwalenia swych imion. Ci Sommersteinowie, Goldbergowie, Klepperowie, tak bogaci, że do dziś od nazwisk ich zwą się całe przedmieścia (Zamarstynów, Kulparków,

Kleparów), ci Kampianowie o prawdziwie szekspirowskim rozmachu i pragnieniu władzy, owe Boimy, Alembeki, Zimorowicze, Domagalicze i Hulowie, sławetni fundatorowie kaplic i przytułków, choć dziwnym fatum losu nie przetrwali kilku pokoleń i chociaż większość ich dzieł uległa zniszczeniu, tern co po sobie zostawili — niewielką ilością zabytków architektonicznych i dokumentów zachowanych w archiwum lwowskiem — mówią wyraźnie o świetności Lwowa średniowiecznego.

Trudno tutaj wymienić bodaj część podań i dokumentów, świadczących o potędze naszego grodu z tych czasów. Ale wpada się w podziw nad tern bogactwem, ściśnionem w małym czworoboku ówczesnego miasta, a tak wielkiem, że chyba samem swern istnieniem wszelki głód i nędzę pobok koić musiało. Testamenty i intercyzy ślubne, spory graniczne i zatargi różnego rodzaju, oświetlają to niepojęte nam dzisiaj wielmożostwo mieszczan lwowskich, pełne klejnotów, rzeźb, polichromij, pereł uriańskich, drogocennych drobiazgów, szalów kaszmirskich, perskich dywanów, emalij, broni i obrazów.

Najlepszym wyrazem, niejako symbolem tej potęgi, jest mieszkanie patrycjusza lwowskiego, takie, jak go znamy choćby z nielicznych, do dziś zachowanych zabytków, świadczących, że było ono zazwyczaj dziełem arty-sty-architekty, nie... tapicera. Już same domy patrycjuszów lwowskich, (jak to obecnie jeszcze można stwierdzić na kamienicach Anczewskiego i Sobieskiego w Rynku) dają wysokie pojęcie o zmyśle piękna i potrzebach artystycznych ich właścicieli. Wznoszone przeważnie przez architektów włoskich i niemieckich, w stylu Odrodzenia z szerokiemi podsieniami, balustradami wewnętrznemi, herbami i godłami lub gmerkami kupieckiemi na zewnątrz, wśród których dominuje symbol miasta: lew, są ponadto ozdabiane zazwyczaj całem mnóstwem rzeźb i postaci mitologicznych. Niepokaźne nawet niekiedy z zewnątrz, bo tylko o trzech oknach frontu (w celu uniknięcia wielkich podatków) kryły w swej głębi niezrozumiały dla współczesnych przepych urządzenia.

Można wnosić, — powiada Łoziński w Patrycjacie i Mieszczaństwie“, skąd wiele tych szczegółów czerpiemy — że w komnatach mieszkalnych mieszczan lwowskich nie było piędzi nagiej ściany, tyle inwentarze mówią o szpalerach, makatach, arrasach i kobiercach, wymieniają taką liczbę obrazów, wśród których spotykamy włoskie i niderlandzkie. Mikołaj Bernatowicz umierając, zostawił ich około 50 (z czego 17 niderlandzkich) Erazm Sykst 50, Wolf-Szolcowa 27, Iwaszkiewicz 48, Jan Lorentowicz 40, Walerjan Alembek 102, Stanisław Józefowicz 60, dr. Kosnigel 69, a inni, których nie zliczyć, całe mnóstwa i to najprzedniejszych.

Zdumiewające też było bogactwo obić, makat, szpalerów i kobierców. Między oponami spotykamy t. zw. koltryny neapolitańskie, obicia bargam-skie, poławniki z materji w zwierzęta i kwiaty, arrasy, opony niderlandzkie i t. p. Obijano niemi podłogi, ściany, „podniebienia“, a nawet każdy sprzęt, każdy zydel, był nakryty kobiercem wschodnim, które ponadto wisiały w sieniach i na krużganku.

Nie sposób wprost mówić o wszystkich wyszukanych meblach i szczegółach urządzenia poszczególnych panów lwowskich, którzy nietylko szlachcie w tern dorównywali, ale ją nawet o głowę prześcignąć umieli.

Trudno jednak nie wspomnieć o bibljotece, która u mieszczan lwowskich zajmuje niepoślednie miejsce. Znakomity uczony Alembek posiada 1248 dzieł ustawionych w 45 szafach, a i inni nie wiele mu w tern ustępują. Bi-bljoteka dra Marcina Korzeniowskiego liczyła dzieł 380, bibljoteka Zalewskiego posiada sporą ilość najcenniejszych książek, treści historycznej i filozoficznej, wśród których Plutarch, Herodot, Curtius, Plato, Liwiusz, Cezar i inne, pierwsze zajmują miejsce.

W tym samym stopniu zaopatruje się mieszczanin lwowski w klejnoty, złota i srebra rozmaitego rodzaju, kubki na wino, baryle, roztruchany złociste, augsburskie i siedmiogrodzkie, nie mówiąc o garderobie z najkosztowniejszych futer, kun, popielic, soboli i najwytworniejszych materji, jak atłas, adamaszek, tabin a nawet złotogłów. Ale nietylko dostatki mieszczańskie znajdują tu uwzględnienie. Kupiec lwowski jest równocześnie żołnierzem, który dba, by jego rynsztunek był gotów w razie potrzeby. To też broń jest ważnym powodem jego troski.

Warto przytoczyć autentyczny testament Jana Szolca-Wolfowicza, który zapisuje synowi Janowi : „ten dom wszystek, gdzie mieszkam, z armatą do tego należącą, na trzy pachoły piesze, a także i trzy jezdne t. j. trzy pancerze, trzy zbroje, zarękawie i szorce, miecze i halabardy. Także trzy pancerze z przyłbicami, półhakami, szablami, siekierki i wszystek rynsztunek... Także rynsztunek na trzy jezdne, które sobie obierze : rajtarskie, husarskie, albo kozackie ; ostatek co z armaty zostanie to na pięć części dzielić oprócz Jana.. Szafy, zbroje, pancerz, szablę, buławę srebrem oprawną, także sajdak i rząd kozacki, srebrem oprawny i z buńczukiem pod gardło koniowi...“ Któryż szlachcic mógłby tego rodzaju testament uczynić?

Łatwo sobie wyobrazić, że w tym samym stopniu dbano o wystawność stołu, a biesiady lwowskie słynęły z obfitości i doboru podawanych potraw i napoi. Na weselu córki mieszczki Stogniowowej w r. 1584. spożyto 1 całego i ćwierć wołu, cztery cielęta, pięć sarn, 20 zajęcy, 16 prosiąt, 50 gęsi, 80 kur, 20 kapłonów, 60 jarząbków, 40 kuropatw, 30 cietrzewi, pomijając takie artykuły jak jaja, migdały, miód przaśny, jabłka, ryż, mleko, masło, powidła, kołacze i różne bakalie, wypito zaś siedm beczek piwa przemyskiego i 156 garncy małmazji, muszkatela i innego wina.

Rzecz jasna, że w społeczeństwie tak zamożnem i cywilizowanem kobieta musiała zajmować odpowiednie stanowisko. Mieszczki lwowskie są nie-tylko bardzo piękne, na co składa się wypadkowa kilku krzyżujących się ras, ale także wykształcone, obyte i w niczem nie ustępujące szlachciankom. Stawia je na tej wyżynie przedewszystkiem cześć i uwielbienie, jakiemi je otacza mężczyzna, który przed ślubem znajduje w kobiecie kochankę i przyjaciółkę, a dla którego po ślubie małżonka staje się przyjacielem. O znaczeniu tern i wpływie kobiety w życiu rodzinnem mówią szeroko intercyzy ślubne, któ-remi mąż obdarza swoją połowicę wszystkim swoim majątkiem i dobytkiem potrosze, widząc w niej równego w sobie, a często nawet lepszego człowieka.

Mieszczanki lwowskie, tak jak je nam przechowała historja, przewa* żnie stateczne i poważne matrony polskie, bywały jednak także w swej młodości pełnemi zalotności i wdzięku djablikami, o wdzięcznych imionach Netty lub Grety, Zuzanny, Zofji, czy wreszcie Kasi. To też zarówno jak w najbardziej kulturalnych i głośnych z rycerskości dla kobiet miastach włoskich, kwitnie tutaj kult niewiasty, znajdujący swój wyraz niejednokrotnie w wierszach, odach i sielankach na jej cześć pisanych.

Kiedy mieszczanka lwowska wychodzi zamąż, wyprawą swoją może przyćmić niejedną księżniczkę. Córka Wojciecha Domagalicza otrzymuje 17 koszul flamskich i półflamskich, 16 koszul kolońskich i 12 giezeł zbytkownych ze złotym lub srebrnym kołnierzem, nie mówiąc o innej bieliźnie. Katarzyna Ostrogórska posiadała 12 łańcuchów złotych, każdy po 50—80 dukatów wagi, ó manelli, 2 noszenia kosztowne, różę wielką djamentową, 5 krzyżów rubinowych i diamentowych, 17 pontałów, 36 pierścieni i ogromną ilość pereł uriańskich w naszyjnikach, zausznicach, luźnych sznurach i t. p. W garderobie jej niema wełny ani bawełny, tylko atłas, adamaszki, aksamity, sobole i przetykane złotem jedwabie. Agnieszka Sieczkowiczowa posiada 50 pierścieni brylantowych, rubinowych, turkusowych, 159 guzów złotych szmelcowanych, sypanych drogiemi kamieniami, 471. zw. sztuczek rubinowych, perłowych diamentowych paski złociste, manelłe, łańcuchy, 10 sznurów pereł, krzyże, sadzone najdroższemi kamieniami, wstęgi rubinowe, cacka tego rodzaju, jak złota figura Wenery z rubinami, złoty pistolecik z perłami, ptaszek diamentowy z perłami, złota Meluzyna z rubinami i szmaragdami, Bachus złocisty z kwiatkiem, węzeł rycerski z 60 djarnentów, nie licząc innych kosztowności i odpowiedniej oczywiście garderoby.

Wszystkie jednak przyćmiewa urocza Rozalja Groswajerówna, w której inwentarzu obok garderoby znajdujemy następujący w streszczeniu tu podany spis: manelli 7 par, rubinowe, djamentowe, rogowe z rubinami, łańcuchów złotych 8, różę djamentową wielką, kanak djamentowy, w którym 13 większych i 16 mniejszych kamieni, dwa kanaki rubinowe o 67 drogich kamieniach, kanaczek z perłami orjentalnymi, sprzączek rubinowych 10, pióro djamentowe z białym szmelcem, faworyt djamentowy na kształt gwiazdy, rączka złota, przy niej gołąbek z rubinami, noszeniczka dwoje djamentowe i zauszniczki djamentowe, wstęga i zauszniczki rubinowe w miesiączek, wstęga djamentowa do koszuli, szafir oprawny, wielki z relikwią św. Rozalji, około 50 różnych biżuteryj, t.zw. sztuczek szmaragdowych, szmelcowanych, rubinowych, diamentowych i perłowych, gołąbki djamentowe, zausznice djamentowe z perłami, krzyże sadzone perłami, 50 pierścieni rubinowych i diamentowych, 124 szpinek i guzików rubinowych, złocistych i srebrnych i t. d. i t. d. — istny magazyn jubilerski, którego dokładny spis - powiada cytujący go Władysław Łoziński — znużyłby czytelnika.

Pozwoliliśmy sobie na ten przydługi opis zbytkowności mieszczan lwowskich, gdyż najlepiej obrazuje on potęgę, do jakiej doszedł Lwów dzięki swojemu stanowisku handlowemu i rozwój kultury, jaki zawdzięcza nasze miasto dawnym przywilejom kupieckim, mającym wiele analogji z dziś pona-wiającemi się Targami Wschodniemi.

Wdarcie się Turków do Europy, podcinając handel Lewanty, na dobre tylko wyszło Lwowianom, ponieważ, uniemożliwiwszy handel morski, zwróciło go z całą siłą ku traktom lądowym, wchodząc w zachodnie rynki wyłącznie niemal za pośrednictwem Lwowa. Stosunki z Kaffą ożywiły się i to tembar-dziej, że widziała ona w Polsce ratunek przed Turkami. Był to jednakże ostatni błysk zachodzącego słońca Lwowa średniowiecznego. Kaffa uległa zdobywcom, handel lwowski z wschodem otrzymał odrazu cios, od którego musiał upaść, ogromem swojego upadku wykazując jeszcze swoją poprzednią potęgę.

Mieszczanie lwowscy postradali towary niekiedy tak olbrzymiej wartości, że ogrom ich na owe czasy jest wprost nieprawdopodobny. W samej Kaffie skonfiskowano kupcom polskim i ruskim towaru na 250.000 dukatów. Po upadku znanych grodów czarnomorskich trakt tatarski utracił dotychczasowe znaczenie, a kupcy lwowscy traktem wołoskim usiłowali docierać do morza Czarnego. Umowa handlowa między Polską a Turcją podniosła nieco handel lwowski, który nigdy jednakże nie stanął na dawnych wyżynach.

Do ponownego podniesienia się Lwowa na przełomie XV. i XVI. stulecia przyczyniają się stałe korzyści dla miasta z przyznanego mu przez Kazimierza Jagiellończyka ograniczenia dotychczasowej dowolności handlowej jarmarków. W dyplomie odnośnym postanowi! Kazimierz Jagiellończyk, że jarmarki owe nie miały szkodzić lwowskiemu składowi, który był dotąd podstawą dobrobytu miasta, a kupcy obcy nie mogli pomijać składu generalnego lwowskiego, lecz musieli swoje towary sprowadzać do Lwowa i tu wedle zwyczaju sprzedawać je przez dni czternaście.

O rozmiarze transakcyj w tych czasach niewiele ustępujących poprzednim, mówią miary, według jakich wolno było poszczególne artykuły sprzedawać. Sukno mieli kupcy zbywać jedynie postawami, szafran, cynamon, kwiat muszkatelowy, imber i inne środki apteczne funtem, pieprz zaś, kmin, ryż w nie mniejszych ilościach, jak jeden kamień. Towary drobiazgowe sprzedawano w tuzinach, barchany postawami, buty tuzinami, materje wełniane po jednej sztuce, papier w ryzach i t. p. Obcy kupcy nie mogli kupować wołów czy krów pojedynczo, lecz najmniej po 10 sztuk. Wszystko to daje świadectwo, że i wtenczas jeszcze handel lwowski posiadał znakomite znaczenie.

Ruchliwym czynnikiem w handlu lwowskim stają się obecnie Żydzi, którym na sejmie piotrkowskim w r. 1521. pozwala się kupczyć czterema artykułami, t. j. wołami, suknem, woskiem i skórami. Ponieważ na jarmarki zjeżdża się mnóstwo obcych kupców, którzy rozbijają swoje budy i kramy, rajcowie miejscy otrzymują od króla prawo pobierania podatku placowego od tych kupców.

W pośrodku wieku XVI. zawierają mieszczanie lwowscy pakt handlowy z Żydami, orzekający ściśle ich prawa i stanowisko w handlu lwowskim.

Prócz Żydów już zdawna trudnią się handlem także Szkoci, gromadząc w ulicy Szkockiej (dzisiejsza Serbska) swe bogate towary. Ich ruchliwość powoduje ograniczenie dochodów mieszczaństwa lwowskiego, które wskutek tego stara się ograniczyć handel szkocki, co się w końcu też dzieje za sprawą Sobieskiego, który nakazuje Szkotom płacić gminie, tytułem wolnego handlu, 60 złotych rocznie i ogranicza ich przemysł na korzyść jarmarków lwowskich.

Wiek XVIII. wraz z innemi nieszczęściami, jakie spadają na Rzeczpospolitą, uśmierca znowu niemal zupełnie znaczenie handlu lwowskiego, tern więcej, że prawo składu możliwe w ustroju średniowiecznym, z czasem staje się coraz uciążliwszem dla ogólnego handlu, a podkopuje go ponadto przemytnictwo miast sąsiednich, wspomagane przez kupców żydowskich, przed-mieszczan i t. p. Wraz z zmianą polityczną, spowodowaną rozbiorem Polski, Lwów traci resztki swojego inożnowładczego, kupieckiego charakteru. Jak już wspomnieliśmy, większość znakomitych imion ginie wraz z wymarciem ostatnich swych przedstawicieli. Władze austrjackie, protegując swoich niemieckich poddanych, przyczyniają się do drugiego nalotu kolonistów niemieckich na tej ziemi, lecz i ci jednak po pewnym czasie asymilują się najzupełniej, stając się dobrymi i sumiennymi obywatelami polskimi. Miejsce dawnych wspomnianych tu tylekroć rodów mieszczańskich zajmują nazwiska niemieckie, z których wiele, jak Riedlowie, Winklerowie, Hübnerowie do dziś cieszą się poważaniem, znaczeniem i dobrobytem w naszem mieście.

Największa zmiana dokonała się przez ten czas w ustroju Ormian, których większość zapomniała już swych kupieckich tradycyj, a zapomniawszy zdawna obyczajów przywiezionych z dalekiej ojczyzny pozajmo-wała rozmaite inne stanowiska. Przedewszystkiem wielu z nich, korzystając z znanej eksterminacyjnej polityki rządu austrjackiego względem właścicieli ziemskich, posiadających majątki równocześnie w Królestwie i zaborze au-strjackim, wykupiła ich dobra galicyjskie, stając się w ten sposób rolnikami i obywatelami ziemskimi.

Handel lwowski podupadający jednocześnie, lecz nie ściśle przyczynowo wraz z politycznem znaczeniem i samodzielnością Rzeczpospolitej, przez dwa wieki stoi pod znakiem zatrważającego zaniku. Mimo to jednak, nawet w XVIII. i XIX. stuleciu nie umiera on w zupełności, przewyższając i teraz inne handlowe dotąd miasta, jak, dajmy na to, Kraków. Jakkolwiek krępowany niepomyślnemi warunkami, handel i przemysł Lwowa w tym czasie ustawicznie stara się wzmóc i podnieść.

Przychodzą jednak inne czasy, w których znowu — jak kilkakroć w wiekach średnich — tężyzna Lwowa ma na innem zajaśnieć polu. O bramy

Lwowa biją i przez miasto przewalają się wojska zaborców, zdobywając nieraz mury, ale nie zdoławszy nigdy podbić duszy miasta. Wierny swoim wiekopomnym tradycjom, Lwów odpiera zbrojnie zamach ukraiński 1918 r. rękami swoich lwiąt, w następstwie czego przypada mu wnet zaszczyt zostania pierwszym kawalerem orderu „Virtuti Militari“.

Ale oto umilkły już armaty. Po okresie czynów orężnych przychodzi znów okres wielkiej i wytężonej pracy na polu ekonomicznem. Stworzone z inicjatywy obywatelstwa lwowskiego, „Targi Wschodnie“ dają pole do takiej pracy, która przynieść powinna znakomite rezultaty. Przez swój ustrój „Targi Wschodnie“ stanowią mutatis mutandis analogję do średniowiecznych przywilejów Lwowa, a to : prawa targu składowego i jarmarków, tylko w odpowiedniej, zdemokratyzowanej formie. W ten sposób Lwów staje się znowu wolnem miastem hąndlowem, z którego importu zdjęty jest ciężar cła, zaś wznoszone na Targach pawilony są niczem innem, jak średniowiecznemi Domami Handlowymi, których wnętrza przedstawiać będą stałe, zasobne spichrze, stanowiące podwaliny bogactwa i znaczenia naszego miasta.

(ĆĄ

tr.

1,

f'

'■m

\é

SŁOWO WSTĘPNE.

Ep

czasach wielkiej opresji gospodarczej, w chwili, kiedy skutkiem niewytłumaczalnych przyczyn kurs polskiej waluty, będący wymiernikiem zaufania do naszej siły ekonomicznej, spadł poniżej wszelkich obliczalnych granic, w tym momencie zjawia się we Lwowie czyn, który daje świadectwo wielkiej prawdzie, że jesteśmy narodem żywym, który nie tylko umie zachować niezależność, ale na tern bezcennem podłożu wybudować sobie przyszłość trwałą i silną.

Tym dokumentem, świadczącym o żywotności narodu, o nieustępliwości społeczeństwa wobec niezmiernych trudności, na jakie na polu gospodarczem napotyka, mają być „Targi Wschodnie“.

Myśl powzięta w imię ochrony istnienia miasta przebiegła Polskę całą i stworzyła ideę, a raczej dała żywemu odruchowi społeczeństwa ujście. — Polska, leżąc na pograniczu dwóch światów, pomiędzy wysoką cywilizacją Zachodu, a ciemną jeszcze gospodarczo egzystencją Wschodu, ujęła w ręce dawną myśl Piastów i Jagiellonów, idącą w kierunku ekspanzji na Wschód i prowadzi ze sobą pierwiastek kulturalnych poczynań Zachodu i rozwikłu-jącą zagadnienia, które dla ludów zachodnich są trudne i niedostępne.

Przyszłością Polski jest handel. To niezwykle korzystne położenie państwa, któremu dana jest możność pośrednictwa pomiędzy Wschodem a Zachodem, wyzyskane być musi, jeżeli nasza przyszłość ekonomiczna ma mieć racjonalne i celowe podłoże i jeżeli aktywność gospodarcza nasza ma znaleźć należyte formy. Na handlu pomiędzy Wschodem a Zachodem, na ro-zumnem wyzyskaniu konjunktur, które się złożyły dla nas szczęśliwie, fundować trzeba przyszłą naszą egzystencję ekonomiczną. — Że jej horyzont jest ogromny, że mieści się w nim ogromna ilość zabiegów i niezmiernie cennych skutków gospodarczych, że jesteśmy niemal w możności ująć w ręce gospodarczą konjunkturę innych państw z nami sąsiadujących, to kwestji nie ulega.

Jesteśmy tedy w posiadaniu atutów, któremi możemy rozegrać w przyszłości olbrzymią partję gospodarczą. Możemy ją wygrać, o ile tych momentów zechcemy użyć w sposób stanowczy, a przedewszystkiem w sposób taki, który z pracowitością ludów z Zachodu i zapobiegliwością tamtych społeczeństw będzie stał w stosunku; albowiem współzawodnictwo ludów jest dziś już wielkie, a będzie rosło w miarę, jak stosunki gospodarcze będą się koordynować i wchodzić na tory utarte doświadczeniem; tamci nasi współzawodnicy mają za sobą długoletnią praktykę, giętkość i śmiały rozmach, jaki daje narodowi z dawna zażywana wolność, my zaś mamy ochotę czynu niezaprzeczoną, mamy nieocenioną zdolność, która pozwala porywać się na rzeczy zgoła zda się niewykonalne, mamy za sobą znajomość terenu, a mieć musimy chęć pracy i wiarę w wielkie posłannictwo, jakie na najbliższych pokoleniach zaciąży — zapracowania sobie trwałej i potężnej niepodległości.

Na podłożu takiej idei, na tle takich myśli powstały „Targi Wschodnie“, a praca, która je do skutku doprowadziła, dowiodła, że idea jest zdrowa i myśl rozumna, że w społeczeństwie tkwią te momenty energetyczne, które stworzyć mogą rzeczy na pozór u nas niewykonalne.

Daliśmy przeto świadectwo sobie samym, przed sądem własnych sumień odpowiedzieliśmy na zapytanie, jakie rzuciła chwila — dobrze. Chciejmy jeszcze dać świadectwo wartości naszej wobec tych gości, którzy przyjadą z Europy całej oglądać rezultaty naszej pracy, badać warunki naszego istnienia i warunki współpracy z nami. Chcieliśmy bowiem przekonać Europę, że jako wspólnicy i współzawodnicy na wielkim ugorze zniszczonych wojną gospodarstw narodowych, potrafimy wypracować program, mający i rację gospodarczą i rację czynu. Dziś, patrząc na historję powstania i dokonywania się „Targów Wschodnich“, doznaje się wrażeń jedynie optymistycznych. Bo zaprawdę te na pozór niewykonalne rzeczy robiły się u nas tak łatwo, tak szybko i tak konsekwentnie, iż z chwilą, kiedy społeczeństwo odczuło, że powołanie tej placówki do życia jest istotnie potrzebne, z tą samą chwilą poczynały się wiązać pojedyncze wysiłki w jedną całość i zaraz niemal zaczął się tworzyć organiczny splot konkretnych zupełnie postanowień i czynów.

Na pierwszem posiedzeniu Komitetu wykonawczego zasiadło kilkanaście osób, które wzięły na siebie obowiązek organizacyjnej pracy. Już następnego dnia rozpoczyna się ona żywo. — W miarę, jak nabierała coraz

Cn-

wyraźniejszych form, rosła ilość osób, które poświęcały i czasu dość i zabiegów i pracy na rzecz „Targów Wschodnich“.

Rosła coraz bardziej zdecydowana ochota do wykonania jej w jak najkrótszym czasie. Był cały szereg trudności i oporów, które zwalczać trzeba było. Tkwiły one w pewnej jeszcze niezupełnie wypoczętej po wojennych zmaganiach się miasta naszego psyche społeczeństwa, leżały także w tern, że rozpoczynano rzecz zupełnie nową, dla której nie było ani doświadczeń poprzednich, ani wzorów.

Rzecz naturalna, że otwierające się „Targi Wschodnie“ nie będą tern, czem nasze targi mogą być może i być powinny. Rzecz została wykonana w przeciągu trzech miesięcy, nie sposób więc, ażeby nie nosiła pewnych cech, jakie muszą mieć rzeczy wykonane dorywczo. — Ten jednak fakt, że „Targi Wschodnie“ powstały, że został im dany początek, i to nie byle jaki, stanowić musi dużą zdobycz na gruncie naszego narodowego dorobku. — Społeczeństwo lwowskie, które w wypracowaniu tego zadania brało udział bardzo żywy i energiczny, przekonało się dowodnie, że Lwów z natury swego geograficznego położenia i z powodu innych dyspozycyj przeznaczony jest na punkt wymiany handlowej między narodami i że w tym kierunku może pójść bardzo daleko. — Przyznać trzeba społeczności lwowskiej, że ma w tym kierunku specyficzne zalety ułatwiające bez kwestji wykonanie tego zadania. Dowiodło ich, tworząc w tak krótkim czasie solidarnie, zgodnie i celowo rzecz, o której twierdzono, że jest niewykonalna.

Nie chcę tu cytować faktów, które były wprost niezwykłe i w innych środowiskach nie do pomyślenia, a które się złożyły na całokształt tej intenzy-wnej i ogólnej chęci dopomożenia pracownikom „Targów Wschodnich“, do zrealizowania ich jeszcze w bieżącym roku.

Znane są one ogółowi i łatwo odszukać szczegóły ich w rozmowach z tutejszymi ludźmi, dowodzą zaś one tego, co powiedziałem poprzednio, a mianowicie, że Lwów, stanąwszy na kresach Rzeczypospolitej jako trwała i obronna jej warownia, dowodzi, że jest miastem, na które liczyć można w każdem niebezpieczeństwie, zarówno w wojennem, jak i wtenczas, kiedy troska o byt gospodarczy państwa zagląda mu w oczy.

Niechaj przeto plac „Targów Wschodnich“, zabudowany tak pięknie w przeciągu niewielu tygodni, będzie powtórnem odznaczeniem godła miasta. Niechaj będzie świadectwem jego virtuti civili !

MAR J AN TURSKI.

i

W

m

;

/■

:

mmmk

8F

{

f : *

V «

[ils

:!r|; =ie^

jr~    mk *|

^ IS S*k *

Ki

M'

if.

i!

ßl\

,i$r

i>

- r,

h réagit ":^

■lał

■à -1

fes «•

. ...

PANORAMA LWOWA

feri»3

f KS

iäS

I;

. :£

m,.

"À.,

PANORAMA LWOWA, widziana z okien kamienic ul. Matejki. Na pierwszym planie rozległy park Kościuszki (dawny ogród Pojezuicki) następnie gmach Sejmu (dzisiejszy Uniwersytet) z potężną kolumnadą. W głębi wystrzelają imponująco Kopiec Unji Lubelskiej, Łysa Góra, oraz wieże kościoła Jezuitów, Ratusza, Katedry, Cerkwi Wołoskiej itp.

M

w.

w'

m

m.

ff

■|

%

i

m

•a

I« mi

g

: UK

L

â

■

. v-

ri

T

4*    3

m

fà

a

:

UJ

Z

en

'Z

<c

«5

" ■* ;

»

%

^!:li

»*

«*. .-m

■**

agi. +*

H

LU

E

■-

>

J

#...

<

fer

Pi

*►'

>•'

13

N

*

•7?

m

>x ,.*»

m

I

viÉ. 1

x

'I ?s

l

;fs

WAŁY HETMAŃSKIE, ujęte w obramieniu ulicy Legionów z lewej i ul. Hetmańskiej, stanowią najszerszą tego rodzaju arterję we Lwowie, wzniesioną na miejscu, kędy przed laty trzydziestu jeszcze przepływała Peł-tew. W głębi zamyka widok Teatr miejski.

i

u<

«âà-.

m

ŚL

.

• 1»

*00^m

si

■y

^:'N

À

ras

fW

y fwi

Fl

«élii

&

fl

5*.

i

^J*v^p

£1

kfts'IL |S2 T £fSÉT •: i j

I

Tt * '*

’ÎH

V

*

*

fo If 1

|B 1

;

3M

s*l

B

te

i. m\

i

—

i

«    5“în‘ - i/ /

iiiiij

«P»

Ê==fci*'*

.

i

»! !

U

t 1-

II

Kllê.

>.*>•? ?

«

~«T|

1-

:Js*

I

\\

«

;

?

F^;

is

t

®8:~

i

ü*"

««■t***.

Ęś»-

jpft

WIELKI TEATR MIEJSKI

T^l

•«K

11

Jtt

îi

t

fff¹

Êi

L\

t

££'"•■ :j S

i

y

Tw

I

■ÜV

-A

#'. ! \T:

*•* i

»«. ŚBŁ

Ó .ZimiT^L-

WIELKI TEATR MIEJSKI. Jeden z najwspanialszych gmachów we Lwowie, a bezsprzecznie najpiękniejszy gmach teatralny w całej Polsce, został wzniesiony w latach 1897—1900 według planów architekty Zygmunta Gorgolewskiego. Przedstawia on typ niemieckiego renesansu. Figury kamienne są dłuta Popiela, zaś alegorje na frontonie pomysłu artysty-rzeź-biarza Wojtowicza. Ponadto do upiększenia jego przyczyniło się szereg artystów.

V;

li

fi

' ■'j

‘ H«

' mm.

mr

IÇ.

i®#!

*#

w-

'f

if

■ SK

IM

—.ti

i-

«•8

Bit

. Bf ■

OMACH UNIWERSYTETU (DAWNY OMACH SEJMOWY)

*#4.

'1.8

88

vil

GMACH UNIWERSYTETU JANA KAZIMIERZA (dawny gmach Sejmowy), zbudowany w latach 1877—1881, według planu Hochbergera, z uwzględnieniem bogatej renesansowej architektury. W upiększeniu go bogatemi rzeźbami brali udział artyści T. Rieger, R. i Z. Trembeccy, Mikulski i i. Aula (dawna Sala sejmowa) posiada wyjątkowo piękną architekturę, wśród czego zwraca uwagę na siebie boazerja z fryzem malowanym przez Henryka Rodakowskiego. W dalszych salach znajduje się obraz Matejki „Unia Lubelska“, zaś w dawnej sali marszałkowskiej tego samego mistrza „Konstytucja 3-go Maja“.

>

Ili

ijf

i

*\

il, •<

*

pm mm*

mp

J‘Mw

l|j:=;fSS!

?WÊ*a :    • -•*

S=lfÂ|

LJÉsteti;

.#-r r'f' ifeL-U>

~ "    * T’T »

r 4K-«». «1^ I ^

t|

<

fi

?

I

S2&

■ ■

', A .

Hf l ! V i ! I

il--;

\

m

r

\

£ *

PLAC MARJACKI

r

*-r

PLAC MARJACKI. Jedna z najpiękniejszych miejsc nowożytnego Lwowa. Nazwany został Marjackim od monumentalnej studni z postumentem Najśw. Panny Marji, stojącej tu niegdyś, w miejscu gdzie dziś się wznosi kolumna Mickiewicza. Studnię tę w r. 1905. przeniesiono opodal na Wały Hetmańskie, a w miejscu jej stanęła imponująca kolumna wieszcza, dzieło Antoniego Popiela. Tłem dla pomnika jest kamienica rodziny Lewickich wraz z olbrzymim składem porcelany i artystycznych fajansów, fabryki pacykowskiej.

w

JSSŁ..

i

' :. J

r.

«

, ^ v\ż

m

il

ii

it,

i.

PAŁAC SZTUKI!: PAWILON ..TARGÓW WSCHODNICH“

PAWILON TARGÓW WSCHODNICH (Pałac Sztuki) wzniesiony w r. 1894. na Gal. Wystawę Krajową według⁻ projektu archit. Skowrona ; budowę przeprowadził architekt Peżański. Pałac przedstawia piękny gmach w stylu renesansu włoskiego, bez przeładowania ozdobami. Pałac zbudowany jest w ten sposób, że światło padające z góry równocześnie oświetla całe wnętrze, co jest nieodzowne dla wydobycia należnego efektu z dzieł sztuki plastycznej.

s*

"    \ /Jj§!

.......

-J "»V    «    '*"

te

».

llp

'K

** 8m » .«►■■

«i M»

•1

!_ ■ -j:C

--i-

3SSr

Si

SEP

p-J

11

&j'-~

Idb

t~ -

¹ ■'

'A-.;-: .

m—m

',!

fl

!t

ÜSÏCiiHM

Wrig^ip

•«

JU

w-

K >'I]

tL

tà

Wi

****** |V#

J— ir

ite

*V» J

h>

P!

fl

|I

|Ppt

-l”

™-

aSSfcäli -

k^"-vf;*%:A I

■É*-“

OMACH IZBY HANDLOWO-PRZEMYSŁOWEJ

sa?t‘.

~-----fis '- \\.

W&zStÊ?-,

[I

> lï

[;

rivX'Jßwfafcäl liselT

Oj

GMACH IZBY HANDLOWO-PRZEMYSŁOWŁJ. Należy do najpiękniejszych i najwspanialszych pod względem urządzenia wewnętrznego budowli lwowskich. Wystawiony w latach 1908—1910, projektowany przez architektów radcę Zacharjewicza i prof. Obmińskiego, a wykonany przez Theodorowicza i prof. Obmińskiego. Stanowi siedzibę i centrum ruchu ekonomicznego Małopolski. Powstał z inicjatywy ówczesnego prezesa Izby dra Horowitza. W czasie inwazji ukraińskiej gmach Izby H. P. był terenem obrad delegatów polsko-ukraińskich.

/■

—*“«1

Jgt

■%

!J"'!

■:

■3

•a

(•

!..

ffiÿ

J&®

lia.

|£

* ' •

•    ^ mjfc-l

•    -a.' À..-«

m m

s:

7 !» 1 «

.SB L /I

1 ’ ’ .I

“tÜJ_É

S®

Üüicy:*sr

•-

iiiigfH

âNfeü:

ZIEMSKI BANK KREDYTOWY

NASZ HANDEL I PRZEMYSŁ W STOSUNKU DO CZYNNIKÓW TRA

ZIEMSKI BANK KREDYTOWY

ZIEMSKI BANK KREDYTOWY WE LWOWIE. Gmach Banku Ziemskiego Kredytowego u zbiegu ulic Legionów i Jagiellońskiej naprzeciw Galie. Krajowej Kasy Oszczędności. Olbrzymi czteropiątrowy budynek, posiadający wspaniałe nowożytne urządzenia wewnątrz, jak poczta pneumatyczna i t. p.

Hi

:

i

* i ,

, :

m

!S

• ’ 'âlKy

W' ■ >■ -

PAWILON ZIEMSKIEGO BANKU KREDYTOWEGO

. . n

ZIEMSKI BANK KREDYTOWY, Towarzystwo akcyjne we Lwowie, ul. Jagiellońska 1. 2. Nr. telef. 401. Konto żyro we w Polskiej Krajowej Kasie Pożyczkowej. Konto w Pocztowej Kasie Oszczędności w Warszawie 1. 140950. Adres telegr. Ziembank Lwów. Kapitał akcyjny: Mp. 210,000.000. Fundusze rezeiwowe: Mp. 90,000.000. Filje: w Gdańsku, Bydgoszczy, Kołomyji, Krakowie, Krośnie, Tarnowie, Lublinie i Warszawie.

Załatwia szybko i pewnie czynności bankowe wszelkiego rodzaju : przekazy w kraju i zagranicą, czeki, rachunki bieżące, kantor wymiany, kupno i sprzedaż akcji pizemysłowych, pożyczki krótkoterminowe (wekslowe), długoterminowe (hipoteczne).

Osobne oddziały:

Chmielowy: załatwia wszelkie czynności z zakresu przemysłu browarniczego.

Parcelacyjny : przeprowodza na podstawie upoważnienia rządowego parcelacje obszarów w ramach Ustawy Sejmowej o reformie rolnej.

Węglowy i drzewny: przeprowadza wszelkie transakcje handlowe z zakresu przemysłu węglowego i drzewnego.

iiVi

»

iS

/

O

V

i» '-i:

O

j

OJ

5

; /

*

- - f—

CO

£

O

,, 'I

E-

D

• ; ' V '

ta»

m

c*

î:

5

m>

sr    ^

O

z

*■<

rüp

O

O

//j

1

I!

!V

r

i

LU

U

t

3'

O

-

D

I

&

S

<

H

"f“»’

mm.

O

r

tH-;

:

J

'.-V

-J

>

£

•f ' ;

M

,,, , > v f t';r

2

o

<

Y

oc

-

.. M:,

<

O

HBfi

i"'

a

<

_J

0-

■ł*

PLAC MARJACKI z wylotami ulic Legionów i Rutowskiego. Na pierwszym planie nie wykończony dotąd ostatecznie największy we Lwowie gmach mieszkalny zajmuje tę ścianę placu Marjackiego, która łączy ul. Hetmańską z Rutowskiego. Budowa jego rozpoczęta w r. 1913, lecz wojna na długi czas uniemożliwiła jej kontynuowanie, bo w tym czasie w Radzie m. wyłonił się projekt wzbronienia wystawienia czwartego piętra tej budowli, iżby swym ogromem nie ujmowała znaczenia kolumnie Mickiewicza, której przeznaczeniem było królować nad całym placem. W rezultacie jednak projekt ten się nie utrzymał. Właściciele tej budowy bracia Sprecherowie powierzyli jej wykonanie architekcie Ferdynandowi Kasslerowi.

ÿfaf. S. (^snpfńsh/-~</f-. ,7ś/dmfewU£,arrA/rei3ir .

.........

fi# ;

Silili

SÈ

,ya//l- Zhżhodfite-f ÇcvpiAhz

Li

PAWILON GŁÓWNY „TARGÓW WSCHODNICH“

i

■ -

i

■

- .

• ■

'*

xt:

Sk

SSt'®?

.    "u r.=

.j

IM X-lsv; ->., ,P

p- ^l.^⁸⁸⁸

j$$IËËr

*0 j

Pggij

Wmm.

-!!

:. SSêâà

?»*W ? »TłW«

Ki

*•«* -

riin

■P

J®

■ 4 Hi -    ■

JC'.

l! t

I», r fSS"

. *■!

ftp

SftsL

\\

, 'C#q&$3P

■ .,- 1

II u

fS

jj

■■;■ !-: ;pf - fŁ

> -A

SI

m\

Uj;

V ■

Ks p pi

S ; 41

■P

j j

V? ■ :

T,

ULICA WAŁOWA

Bp;

|§§ j

ULIGA WAŁOWA z szeregiem pięknych kamienic. Narożna budowla, mieszcząca szereg instytucji handlowych, własność dr. Bałabana.

■

m

-

m.

,

s

N

......Z

co

Z>

o

'CO

o

a

<

CL

;t

;

!

I j

PARK KOŚCIUSZKI zwany do niedawna Ogrodem Jezuickim, którą to nazwę nosił, jako wieloletnia własność klasztoru 00. Jezuitów. W wieku XVII. przechodzi cały szereg zmian, kolei i właścicieli, należąc przez długie lata do prywatnych osób, aż dopiero w r. 1854 zostaje przez ówczesnego właściciela Wędrychowskiego odstąpiony miastu. W ostatnich czasach staje się dla Lwowa miejscem tern droższem, iż tutaj w r. 1918 leje się tak obficie krew młodzieży lwowskiej w obronie naszego miasta. W głębi po prawej widać gmach Dyrekcji kolei, wzniesiony tuż przed wojną.

es

rr:

p'

w*

ei

-'■Ii-

i».*.

-i «

HI

i|

m

II

ml

PS

IÜ

Liii

Vrr

V.

» 1 fi!

ii    ;

I    ■ ■

>411

. *

: i*

. ii

8i

iii

■m

PM i

tra

KOŚCIÓŁ OO. DOMINIKANÓW

r.-jS

:!

•%

KOŚCIÓŁ 00. DOMINIKANÓW, zbudowany na wzór św. Piotra w Rzymie. Pierwotny kościół i klasztor spłonął w r. 1409, poczem odbudowany znowu, uległ pożarowi w 1778 r. Dopiero w r. 1865 został odbudowany w tej formie, w jakiej go obecnie widzimy.

p

•-

! f

jfe* -    * *

a

i?

n

II

(ËÊÈË

rsi

r

g

mi

■I®' -

- ■ _______; . ■_

,

Mli

jiHsjjL.

w..

Joil

“Ł—-

m

uiiHa

ii

^ \ :

I

'

,fev

V

MI

**« ■' ■.....-

'-* . - «? L-:^.

siirr'!

js*-*    ;v..

1

li-

i    i

j»-    fi    - .. - y ■ - .

GMACH POLITECHNIKI

:

~ — J

ii

Ü8

i -Ær " * '

wsfj* •

e -•

—

GMACH POLITECHNIKI wzniesiony w latach 1873 — 77, według projektu prof. Zacharjewicza. Styl późnego włoskiego renesansu. Fronton zdobi grupa alegoryczna dłuta L. Marconiego. Szeroką arterją przebiega koło niego jedna z najgłówniejszych ulic Lwowa: Leona Sapiehy. W głębi kościół Marji Magdaleny.

H

I

!

:<

* - ¹

,

Ni

«K

■'"■■•S

> —

"• ^ *

%

Ëül

■

fm

ù

"f t: '

'

r* £

K

Mïl -VJ

;

|

!i|

l :

■

■

.

ji

S

■'■; '

• 1

: &**'i

>g

M

■■■ ^

.s

1

» 1 ÉpL* - - .

■

i-,    ■ •■-

•- m

f. *.;

i ’* -'

OMACH AKCYJNEGO BANKU ZWIĄZKOWEGO

AKCYJNY BANK ZWIĄZKOWY WE LWOWIE. Centrala we Lwowie, ul. Akademicka 4. Oddziały: w Krakowie, ul. Basztowa, w Zakopanem, Krupówki, w Krośnie, w Przemyślu, w Śniatynie, w Tarnopolu. Załatwia wszelkie czynności bankowe. Finansuje przedsiębiorstwa. Udziela kredytów. Przyjmuje lokaty w rachunku bieżącym i na książeczki oszczędności i oprocentowuje je najkorzystniej. Załatwia wszelkie przekazy w kraju i za granicą.

GMACH AKCYJNEGO BANKU ZWIĄZKOWEGO we Lwowie, u zbiegu ul. Akademickiej i Chorążczyzny. Pierwszym Dyrektorem Banku jest jeden z głównych inicjatorów „Targów Wschodnich“ dyr. Marjan Turski, stanowisko drugiego dyrektora zajmuje dyr. Karol Grodki.

wr-; .f

r*

:jP^k

■ti r “rł

*/”***

na

.1

// ( *

««fcs

«#**>

*æ

£    Lss

■V,    ****

■;S;:

iSic ,™ SSPHai

OMACH DOMU TOWAROWEGO - WŁASNOŚĆ MAŁOPOLSKIEGO ZAKŁADU ODZIEŻY WE LWOWIE

OMACH DOMU TOWAROWEGO. Zarząd Zakładu zaadoptował własnym kosztem i przeprowadził rekonstrukcję gmachu na pomieszczenie własnych magazynów, składów i fabryk krawieckich. Adoptacje są już ukończone; na I. i II. p. znajdują się magazyny do rozsprzedaży towarów, na III. i !V. p. fabryki krawieckie z popędem elektrycznym.

—    Oddziały główne Zakładu znajdują się we Lwowie przy ul. Jagiellońskiej 1. 20, w Krakowie - Podgórzu ul. Nadwiślańska 12, filia w Tarnopolu ul. Mickiewicza 1 ; w dniach najbliższych zostanie otwarta filia w Stanisławowie.

—    Naczelnym dyrektorem Zakładu jest p. Władysław Ostachowicz, wicedyrektorami Oddziału lwowskiego p. Władysław Bubnicki, Oddziału krakowskiego p. Dr. Stanisław Grodziński.

S,

\

**1

.tü|

'J 1

*

-r

f If

V

1

«a»

Ö

i

|

■

l

M *«£

IIBHH

-- ■ £r^.

-*ąu .

.

*&

ir

w

$

' « .

'iM

S’I itllli-r!

.........:

?

■^U:

rcrrrm

*»- >> -

5| ■„.:

.Ęggjti

:

«**■

•a

*

«

*:

*21

s

»jSSpt.i

. "-' ."-t" ą

mi

\

T

5fc

A

■••■ ;

2» »

■“IJltfs v> f - ‘ , *

PLAC HALICKI

. f

• $

i nlf

tfv

î

■

mm

!

■ ■

.

■!

PLAC HALICKI. Na pierwszym planie po prawej Gmach Banku Hipotecznego. W głębi śliczne kontury kościoła i klasztoru OO. Bernardynów.

*• • •

m

> •- ■

'SsiR iiâ^'ES

‘ ■ 'V* *.?>< -ta i

BHËSeé

^ ■ te

.

m

s-W*

IISS1

,v.

85œSâ

nsi

ü

»

. t

:

■H*

» >aj

iiMm

HP.

■ ■?.

m

M

*trw:

*

::: --J

iWH*

■ ■ —____*

--"

KOŚCIÓŁ ŚW. ELŻBIETY

KOŚCIÓŁ ŚW. ELŻBIETY. Jedna z ostatnich monumentalnych budowli Lwowa przed wojną, zbudowana w stylu romańskim, według projektu dra Ta-lowskiego. Stoi na placu ks. arcybiskupa Bilczewskiego. W czasie polsko-ruskich walk o Lwów podczas nabożeństwa w pierwszym dniu Wielkiej Nocy 1919 r. wpadł tu szrapnel ukraiński zabijając 8 osób.

rVj

8*

Mi

am

'S'-

m

■

mm mt

ÉÉ«&¥n

JH

S*®

i

*r&-* <

m

wm

•:.■ •-■■væ -U-

V--------W*

GMACH „LEKTORA“

rjrjjj

£;.r

/

■ ***

GMACH „LEKTORA“. Narożna kamienica u zbiegu ul. Św. Mikołaja i Zybli-kiewicza, własność Instytutu literackiego „Lektor“, mieszcząca w sobie oprócz olbrzymiego działu wydawniczego, biur redakcyjnych, najobszerniejszą we Lwowie Czytelnię z olbrzymiem księgozbiorem beletrystycznym i naukowym. „Lektor“ został założony przez Dra Stanisława Lewickiego w roku 1915 w czasie inwazji rosyjskiej i od tego czasu rozwija energiczną działalność wydawniczą. Posiada swoje Oddziały w Warszawie, w Poznaniu, w Gdańsku, w Krakowie, w Lublinie, oraz po zagranicami Polski w Pradze i w Czerniowcach.

mr

J#»

im

u jMsm

Ai

î>-, t <É3n%«

gg

’.'A

Wf-"-

kfre|||

i Sÿ®? ■

f"*jN

te

' • ’ W:

F.i

... !

sis,

m£

PARK STRYJSK1

3gSr

..

...

II

â3? m

Bp&C

i*

y&a

j&jp!

:

\

PARK STRYJSKI. Jeden z najpiękniejszych parków w Europie. Partja wstępna tuż od ul. Pułaskiego. W głębi pawilon restauracyjny.

,-i

Msîj

m®

(%*W

f

-,

iMlLSIfl

IliKU IHU ÈH\Vlü3U

■*

ry. y / y y :

"fJ

!?!

*ni

PAWILON POLSKIEGO BANKU PRZEMYSŁOWEGO

fl

™L..

*

✓

s

fl

iä

1

m

&

,r< !

5.

'

H •

: ~

k.

l

,,

3&

i t

I

V

■S

4

.

i !

fev

ij&Ä

r.

»

ä-i-

Ht£*

11

■

;są

. •

J

\

tfa^JUabedr,föc.'il-or:: '/■}/ pafêwœro

:4 ■

Stil

.. .    ".:,Vv -

V «

; <ë 1

-

m

■M J

glj

II

*

m

PAWILON PRZEMYSŁU NAFTOWEGO

m

■

-,

m

i

%

î.m

Ma

PM

•41

y'*

rê

«SS

Vi

l]

■-’■

•i

- “■

'0:

; &r

KOPALNIA ,.WILSON“ W BORYSŁAWIU SKI AKC. „POLSKA NAFTA“ W WARSZAWIE

ÜÜ

Sam

s. t*

; ««fet? JB

F

V.

'.

I' . ..

f ■

■ .

.

Ÿ r -*■■■■

Ï    '

! -

Ki

' ;

? ^ ^ ■

; :. , m

i

RAFINERJA OLEJOW MINERALNYCH I FABRYKA ŚWIEC W KO-ŁOMYJI SR AKC. „POLSKA NAFTA“ W WARSZAWIE.

)

1

I-c:

;' ,    » ♦i j

.

=H

3

Ł

*1

;

c

- Fir -

J

'

i

:

Ï

I

■

a

~

"* ■ '"--a

&

FST

iii

V

m

m

R» •

W:

Wi

■«

iĘ

cugi

.

:■

ni

, v *,vw

f,2

_

'“M

KOPALNIA ROPIENKA S-KI AKC. „POLSKA NAFTA“ W WARSZAWIE

fs&fi

■V

*4

i:.:

7

!

►

f 't f

2

; |

Si

f

*

'

J

' *

'*■

PS

: FSJ

I

.

.

r'

JP

41

_ Ammo^m,2E: .

WM

m

y

i

M

**ÜT

î»**i»t»aa . i*°

mzmw*

»oïl

• •

flUBß ßlßö

■ *

il

-/

4. ~r

■

* 5 V*-

1&&4' 4 > *    *

EMH» «■'&?

SÎFÏÏ

/“Â'4.*^/ Ai—.

;;.<v;.

-tfi 4 : ' v * • h’ ’î * ■ • s;

\â.

■

>Vr^:i

m

%

SIEDZIBA TOW. AGRARNO-OSADNICZEGO

v. ■ - ■■■

«

■-#

■

.

■.Va

iS5

Km

i®**’ fes-'fes-

. iteS

Szae%i

L_ gäis,

fc» H«S

L.: tes . tes US:

•1 tes!

'^*1 K*ä ■mm:*

ES,

ill.

dli

-•

«JPWfc

•s§

.' . V-i

•«&»»

'.wivysM

w t j. ;MH.

Hy?»

•«ü* - , -Ö

CTU*

©arôïÇf-

1 ... ;

IM

*«§. V

\ -etpss.

prf

s$Sa

»J

P IV

QMACH QALIC. KASY OSZCZĘDNOŚCI 1 ZIEMSKI BANK KREDYTOWY

/.

GMACH GALICYJSKIEJ KASY OSZCZĘDNOŚCI u zbiegu ul. Jagiellońskiej i Legionów, zbudowany w r. 1891, według projektu prof. Zacharjewicza. Na przeciwległym rogu gmach dawnego Banku Praskiego, obecna siedziba Ziemskiego Banku Kredytowego.

*

/

/

- ' Ls

: ;

,

fi

(

i

i

■

i

s

^ , I

-«w*** -"à

<

I

k 4

. . - / •' $*>. JjlÊ '

m

:

. - ..........

.

1 ■

/;

/

■

U ' '

• -

;

ii

§

■ üs ,si". ' ;

■

■

: MSN

SS

*

i

>

:

iv

. -i

■

-

-

*

PAWILON POLSKIEGO BANKU HANDLOWEGO

B

.

\

,.i..

: / ’

1

gisse

1

\

1

w *,• * ••

!

- ' J

AÇ,

4

S

R

w

Ł-

«-.

ÂjpraBP© ,

T y Jji

'.......'i*------

|j

YV:

ï^^j!

«É

' ■'“i.

». y

, 7

*’

h «fjj

PC

‘ I

J

•:. :

pi.

V*/>

l!

p

a

SS-

* ^

I

r

I

SaÉ

g

- .■• »

■ \

V '■*••

- r

'

éS.

lèv 'l

*A Y I

à hb

i%

i

fą

, J» La|st-'«

-

f. 1

f i

ri^...

f—'

J

jgxsi

: . :fï «

léélf t.

J**"/

Y'

i

i

i

' ' », ' •

-*

r/fi:-

Jgpl

- mr.

, ‘ • '

,*srr -

~ *-ynfjdß

.. ';>.*•. y

PACYKOW: PRACOWNIA ARTYSTYCZNA POLSKIEJ FABRYKI FAJANSÓW

f

V

V

FABRYKA FAJANSÓW W PACYKOWIE. Jedyna w kraju wytwórnia tego rodzaju założona przez znanego obywatela i radnego miejskiego, Aleksandra Lewickiego w Pacykowie koło Stanisławowa, zniszczona w czasie wojny, powstaje sumptem olbrzymich kosztów znów do życia. Wyroby jej niezwykle piękne należą do najpierwszych tego rodzaju produkcji w całym świecie.

ri

ÎÎ

>■■

'4

—    ,<r

,r

|

f*

I

/

{/

__

łf:..

' • ,f M

' Æ

n

*y

I

¹

i III :,

7 i

//■

i

■■

i'

i

i

i

i r A.

0

'

,, -vrJl

LL^

;

.!

Ä.

mmb

«*< amAmm*''**'

m.

m

WE*

-

KATEDRA ŚW. JURA

&Û6

a

•f

V

KATEDRA ŚW. JURA. Należy bezwzględnie do najładniejszych budowli lwowskich. Zbudowana w miejscu, w którem w najdawniejszych czasach zakonnicy św. Bazylego mieli swe pustelnie, przez ks. ruskiego Lwa w formie zwykłej kaplicy, ulegając mnóstwu przeobrażeń, zmienia się w r. 1746 za czasów biskupstwa Atanazego Szeptyckiego w olbrzymią budowlę, której rozszerzenie jeszcze przypada następcy tegoż Leonowi Szeptyckiemu. Budowę katedry prowadził de Witte, twórca kościoła Dominikanów. Jest ona zbudowana w stylu rokoko w kształcie krzyża. Na attyce posąg św. Jerzego na koniu.

V

\ m

1.......3

X

Wm

2za

L ;ts

:/7

989

FÄ»

r

WM

minii:

If#

mł:

Tm i i

tï/77r

»-:

ii

I

■«,

iii

■ A

T*'

~.z\

^gpffÿÿ ,ą -

IJ

i

ni]

i»

■

isn-m:.

?*:

i

hiT*i

,a«sŚ. W &&

I j

“

■

* ■> ■■■,>

is

■

xi

¹ .-#*

r- <1

t

'4; i

.

POMNIK FRANCISZKA SMOLKI

■ V

-i

:

:

i* “

POMNIK FRANCISZKA SMOLKI, ustawiony na placu jego fimienia, u wylotu ul. Mickiewicza. Dzieło T. Błotnickiego.

41

<jß%S

Hiß

<0

,..; .... '

U

3*

Il 11 :!

rjśM

m

%£-

, a

a®

;

f S. >=,

ffl

lai#*' "5

sa

1

ULICA 3-GO MAJA

fl f il i

ëm

gè

i

& i

4?

jAl

I

■

i

gl

t

ti'iif

î

Mtt

ULICA 3-GO MAJA widziana od strony Parku Kościuszki. Na pierwszym planie gmach lwowskiego oddziału „Florjanki“, Towarzystwa Wzaj. Ubezp. w Krakowie.

3

[I,

El

\

,âJ i

£

■>-j

.......

•t

ÆÊ

-

I

■.rT’ üsâ

M

PAWILON CZECHOSŁOWACKI - WŁASNOŚĆ SYNDYKATU PRZEMYSŁOWEGO

i.

s-

i :

?

!

;

\

S

mx

i*

3®|\

*«ą«f f-<

\v,.. y

[U

v WNS»**S* ;

XL»*

II

fetÄP***'

3jfr;

fl 4 I il M

iltfiîii

| (S£2:-<

taBr**-” ■    '<«*!. ».^rHTî

B»;

E=l! 65L

ê:fm

h il

ea    t==j    bi

fc«w»îï.    Wawwweîsi    ,.    a|

f» <»*»» Il    fm m~mv ’

Ł* U    ln> *mmm :

: W <■ '*». ■ S    W* »«•*«'«

y |a|

Ö E=i

iri»?-    ;■ •'■■. ■ ■ •••«•••-*••••    .

kj

jg

C—I c=|

«R RMWWlil- X, ip>

i;

:;4-

Km

sita

f=L S=[;

=i.

® öS? 3?

1=1 c=;

rn-m/mÊL* ■ mmmmi

;sst

tmmm.

: ->9

iin^

fÇ.wm‘ P

* VA

gi

GMACH POLSKIEJ KRAJOWEJ KASY POŻYCZKOWEJ

■*

'îgMji

%

...........- —!

i

.

.

:

■

v

:

GMACH POLSKIEJ KRAJOWEJ KASY POŻYCZKOWEJ. Na planie tylnym gmach dawnego Banku Austro-Węgierskiego, obecna siedziba lwowskiej P. K. K. P. Po prawej zrąb gmachu sejmowego.

Jv

.

.

îf 1

■ .

M

«

-••r:';

: #

"

■ * '

; -

-

\

.

>

Wß

Âfmrf

d

' ■ iPKi

lail

: ’

fi

f

m

Cl

¹

J

■

b

* MÙ :

i "m

i

1

~|

m

trm

V-' -

11

. { jj

⁸

Æi|:

r

jj

.......-M

: - ! |

JP

Ë,

•r -

1

1

m

W.\

;UÎ

c : â

IÉ

^ %>Æ

rïÆblî

m

wm

DOM SPEDYCYJNY HARTWIOA PRZYUL. SYKSTUSKIEJ

NASZ HANDEL I PRZEMYSŁ W STOSUNKU DO CZYNNIKÓW TRANSPORTOWYCH. Przy bliższem wglądnięciu w techniczną stronę ruchu handlowo-przemysłowego łatwo spostrzega się, że nowoczesny handel i przemysł nie może rozwijać się należycie bez współdziałania silnych bezpośrednio z nim związanych czynników komunikacyjnych i transportowych. Jednym z takich czynników i to bardzo ważnym, wprost nieodzownym jest dobrze zorganizowane spedytorstwo, które pełni rolę łącznika w przeprowadzaniu wymiennych trans-akcyj eksportu, oraz importu towarów, surowców pomiędzy krajami i częściami świata poprzez lądy i morza.

Od sprawności i solidności spedytorstwa danego kraju niemało zależny jest zdrowy rozwój jego kupiectwa i przemysłu.

U nas do niedawna zawód ten — poza nieiicznemi przedsiębiorstwami drobnemi nie wchodzącemi w rachubę, pozostawał wyłącznie w rękach obcych firm, które wyzyskiwały go na niekorzyść naszego społeczeństwa. Potrzebę unarodowienia spedytorstwa u nas pierwsi zrozumieli Wielkopolanie, wykupując przy finansowym poparciu Banku Związku Spółek Zarobkowych, w chwili rewolucyjnego przewrotu za kilka miljonów starą renomowaną niemiecką firmę „Carl Hartwig¹, nadworny spedytor Jego Cesarskiej Mości — jak było urzędowe brzmienie firmy w Poznaniu.

Przekształcona firma Hartwig, przy dalszem finansowaniu Banku Związku, odtąd jako wielkie Towarzystwo Akcyjne, niebawem rozszerzyła swą działalność na całą Polskę w dalszym ciągu wykupując obce przedsiębiorstwa, albo urządzając liczne nowe swe oddziały w centrach ruchu handlowego i ważnych punktach granicznych jak: w Krakowie, Warszawie, Gdańsku, Katowicach, Bydgoszczy, Łodzi, Tczewie, Mławie, Zbąszyniu, Sosnowcu i Lwowie, przy ul. Sykstuskiej 19, pozatem ekspozytury w Paryżu, Londynie, Berlinie, Liverpolu, Szczecinie. Dzięki temu rozgałęzieniu oddziałów pracujących ręka w rękę z Centralą w Poznaniu, firma Hartwig stawia czoło wszelkiej konkurencji, zaliczając najpoważniejsze domy handlowo-przemysłowe w kraju i zagranicą do swej klienteli. Wypada tu podnieść jeszcze kilka cyfr Kapitał akcyjny Towarzystwa ostatnio został podwyższony do 40 miljonów marek; ostatni rok obrachunkowy wykazywał przeszło 800 miljonów obrotu, przyczem akcjonarjuszom wypłacono 207,i dywidendy. Firma zatrudnia około 600 pracowników, posiada 150 koni i 350 wozów transportowych. Realność zabudowań w samem tylko Poznaniu obejmuje 8 mórg magdeburskich, zbudowane tamże magazyny pomieszczą równocześnie przeszło 2 miljony cetnarów różnych towarów.

DOM SPEDYCYJNY HARTW1GA z perspektywą szeregu kamienic w ulicy Sykstuskiej, wśród których widać okazały gmach, zbudowany na wzór jednego ze słynnych pałaców włoskich.

‘j

./■

m »,

:«Â

crr»,

c/d

fi' *

LX-J

/^/

cxr

CDD

azz

li-3

-70

s:

zzdbih

l ZHHHT ! CJ3,

CTDk

*«37

r

ÄSfissLi^

r    /n* ->    ^    §

£s£    £

-SI

fier

f?

WM

Pgp -

- îf^ i

»*?

■ 4 "P=V

MK

*j;

a

!Ë~

S

1 UN

SI

21

;Pïfe

sm

sus eias

*î

-Mf

X

IgygfpiiS

î/

■r

r .;>'Vk

i x4àrêk

I '

— V vyW'i%

b.,..

J Çs’: „

1 sp

tes

i

tt%fl

'il.

SE

Hïniff

-—•'a1, tï A,A

■Ifl? <:i Pli

M'r-à I

m ...... 11*

sn

Bb¹ - ■

-,

. ••

Ni

•‘ »h&aSWei

«TT^'-ÏÂ

1§|

air

»5

DOM HANDLOWY I PRZEMYSŁOWY INZ. JANA A, SCHUMANNA

i ;

i

% .

!

;

m

is

!'

?

■

mm*.

gl i> , Ą?.-

"ïf.

’ëi

im

I

M.

k

B> iy

|^j

T-

r:

■ -

K3

-Ê

:■;

I®

'

m

,ą

MIS

}M

■

m

1

fi

m™

• ■ %

mm

**- .-:

m

SS

;

W%

> '

«V T:

à,

m:-,

gäfgiäKS®?^ ' ⁴ *T

¥

' %■•

I

:.

'“4* ,

f ,

f

t

V«* /'H

V

KAPLICA ORLĄT

i.

KAPLICA „ORLĄT'. Kaplica obrońców Lwowa, stojąca na tej części cmentarza Łyczakowskiego, która służy za miejsce wiecznego spoczynku poległym w obronie naszego miasta w latach 1918—1920. Wzniesiona prowizorycznie sumptem społeczeństwa z inicjatywy specjalnego Komitetu „Budowy Kaplicy Orląt“, zostanie niebawem zastąpiona murowaną świątynią.

)

■

>

:

:

«u

«

■

; "

m

■

-

if:

■*

:

'

... ;?

. f

«5

4Ü

;

. A' '

:

1

i

:

■ • • ** *

|| :

:

i .•

-

m

s

mm

mm

ÜË

':

. Jl;

m

MF:

I- ::iB ;«

?î|

: j :

<

1»1

"

. ' ->?(>■

...^L

1

S't

Év 'I

’£l    -n‘ ;-

RATUSZ

RATUSZ DZISIEJSZY. Zbudowany w latach 1827—35. Składa się z 156 pokoi i 9 większych sal. Wieża wysokości 65 m. została przebudowaną po zbombardowaniu jej w r. 1848. Obecnie szczyt ratusza zostanie upiększony herbem Polski z Orłem białym, darem blacharzy lwowskich. Ponadto codzień trzykrotnie będzie się rozlegał z Ratusza hejnał, zawierający po kilka taktów „Bogarodzicy“.

' ■

■

m

SS

' -

1

:

■■■

.

•V

ŚM-. -g

Ë -4.

i'

M

':A

m

-•'

'    ' *' j?

■ M

;Sj

.

•'.Wrti .fcHK'* .'i-

«s^î^eawi $e* :•:-, I r,.;:sî <*si

tólfefiśt

as *

J»14

"

FU# H

f

«à

4Ü

.■*m:j|S5, s» -$sm

>4f

p.>#

,--*îV' • 3“

JW

s? •••„• ,4

ŁJI -Æ

s

»*:|p £H5

4iy

rfcaw

Ü H:

1

.

POŻAR RATUSZA

PI

.ri, j

Melr :

m

i 11

■gAg

,-.r

"f'IIS

**- u C~% A: ’

r#5 -fi jW

©■

' ,;

S ■

■*Æâ' *J.

*r-

*

POŻAR RATUSZA. Zbudowana w r. 1835 wieża ratuszowa, powstała w miejsce tzw. kampianowskiej, po zawaleniu się tejże 2. listopada 1826, spłonęła w czasie bombardowania Lwowa przez artylerję Hammersteina w chwili, gdy na szczycie jej pojawiły się białe chorągwie na znak kapitulacji.

Si-

il

Si

*!;

j'Tpii 9' m Ł i

lid

.< ‘ -

~J/i

•æi

UW

B*

% .v

K ü

m--'

..i

'Z&ßBBf&jSSt

CERKIEW WOŁOSKA

. V¹'- '

'f    ?4|

'Mb

LL ' A’

CERKIEW WOŁOSKA. Historycy architektury Lwowa uważają ją za najpiękniejszą budowlę miasta. Na miejscu dawnej starożytnej świątyni, która spłonęła tu w czasie pożaru Lwowa w r. 1525, wzniósł tu w wieku XVI. ówczesny architekt Piór Stalczyk, cerkiew murowaną, a gdy i ta w roku 1861 spłonęła, postawiono tu dzisiejszą Cerkiew Wołoską. Na czele budowy stał Paweł Rzymianin mając do pomocy Wojciecha Kapinosai Ambrożego Przychylnego. Wieża przy cerkwi zbudowana została sumptem Konstantego Korniakta, pod kierunkiem architekty Piotra Barbania, ukończona ostatecznie w r. 1580. Przypomina ona wieżę San Spirito w Rzymie „najszlachetniejszą wieżę Odrodzenia“. Wysokość jej wraz z krzyżem wynosi 65.85 mtr. Hełm jej uległ zmianom po pożarze w r. 1672 i został odbudowany przez archikt. Piotra Bebera. Opis jej wnętrza wymagałby specjalnej monografji.

WĘm

l - . »

i

-

■■ ■■■

M * ■ ■ \ ? ' v- m . ? tt

t; r*

sp$

Sit

iż

I*

!..

mm

l||®%

■i

;¥:f

III

!f rff

Kÿ

I'’

r-,

«

'«Kaarsi

sra

*v .•

mm

553

■Bk hm.' :

1!« wi

Iä« Villip

sTsIe *'

’po! C

S;

Itś

rf

EM

TM

lii

gpffi

I®-'

fes

M³£m,

WmĘ

ą|:|

Iff

MS

,#‘J

»:r

v'—-

pj!

v&cS

ntSK&r MBB

s»!

:* '

ÉÉ

■Silił

• V:.

■UM

■f I

* „vÄ

im

,: «-ii

IllSiÉ

WIDOK DAWNYCH WAŁÓW HETMAŃSKICH

^rsSK

ta

e==>

■y

Wjj

WIDOK DAWNYCH WAŁÓW HETMAŃSKICH. Wały Hetmańskie przerobione za czasów zaboru austriackiego na plantacje, służyły przez długi czas za miejsce promenady eleganckiego Lwowa, pomimo, iż jedno ich zbocze oblewały wątpliwej czystości fale Pełtwi.

fr

r

K

- r; •:

1

||fâ@

§M&3

SfttSÄS

* * §*'*•*’

’ ■ i^-4

śs

ttffS

r 1 1 ».

j

r.

,<V " '

Qæ

r

■jjs* Il «?* ■'**- ^ \ l i# vî;-

ä

» '

L5 0 ^Ÿ\

J '-.l? y'

P^JPll

Afei I

>l|fp

I tf

¹

*    —,

irt'"'-- --

mmm ü*......iH.

> t -• :

^ fera®! *• ««

I ^1

I . •

•W“

m

a

aP'g^BBMH.KëaSB

r«. irr^;

,

. *,-a’    •$*.*.£- i.

.

f

P

■

.-

L '.'■ -Æ .

9B 1 i *pr ^

■ ■■ ..„, , • >.

« & s*.

KAPLICA BOIMÓW

KAPLICA BOIMÓW. Jedna z wielu kaplic wzniesionych na cmentarzu, znajdującym się niegdyś koło katedry lwowskiej, zbudowana została przez słynnnego mieszczanina lwowskiego Dżiurdżiego Boima, a ukończoną przez syna jego Pawła dra med. wr. 1617. Jest to jeden z najciekawszych zabytków architektonicznych starego Lwowa.

'i

JL

: .i \A

H —

Il |

H

|5:

L^\

■ 1!

_ I I ^

bL

uë

il

fi

O... « .

' -il

#smmm

X «51

BSSfiH

'T i

i’:

rÀ

Wê “

L"

M3ÊË

^Æwm^

M^^Âé-pktril-

■;

II

lllïife-Â

KATEDRA OBRZĄDKU ŁACIŃSKIEGO;

KATEDRA OBRZĄDKU ŁACIŃSKIEGO. Sięga swą budową czasów Kazimierzowskich. Po szeregu zniszczeń i przeróbek, spowodowanych pożarami itp. zostaje ostatecznie przekształcona w wieku XVIII. tak, jaką ją po dziś dzień mamy. Jest to jedyny gotyk we Lwowie. Budowę prowadzili Piotr Stecher, oraz dwaj wrocławscy architekci, Joachim Grom i Ambroży Rabisz. W wiekach średnich katedra przedstawiała się zgoła inaczej niż dziś, gdyż otoczona była cmentarzem, na którym wznosiły się dookoła kaplice-grobowce wybitniejszych rodzin lwowskich. Wszystko to zohało usunięte w czasie ostatecznego przebudowania katedry w w. XVIII. Jedynie kaplica Boimów daje nam dziś pojęcie o tych zabytkach.

im:

' pgjig^-

» ! >U

* m~*'*

J 41HM4»

p,;

7\

V.

L*âfifPf

it.- #4*

ÊÊ-:-\

W*f*

«SmS^

&? #

• Vi < *, ^

U

fe

II

POŁUDNIOWA STRONA RYNKU

J-'IMIWpUr

®jï

1:

rr

«fi

nu

étÊetÆ.

S»

f    wł K

;ziZ

POŁUDNIOWA STRONA RYNKU od ul. Ruskiej do pl. Kapitulnego z szeregiem s

wieże cerkwi wołoskiej, kościoła Karmelitów i Franciszkanów.

mm,.

tlätm tli

i??:* :

» “ *4

4 OBs *Ä®|

****

"r | fc f Mgj ^äa l*S|te Ts» f iisilff

1|;4« I

ë , J fi

PWl

rn-wt ■

SS

Xis

WSCHODNIA STRONA RYNKU

Ł:

;4$

I C»p

ITT >

ä-.'ä M

Mfi»

f.

:■

t -msgĘ

LSf«

iss

fi

WSCHODNIA STRONA RYNKU, między ul. Dominikańską a Ruską z szeregiem historycznych kamienic, jak to widać z architektury a w szczególności z przyokiennych facjat i mnóstwa rzeźb. Dom szósty licząc od ręki lewej wyróżniający się facjatą o ó oknach nosi nazwę królewskiego, gdyż był przez pewien czas własnością Jana III. Sobieskiego. Budowla ta znana była niegdyś jako kamienica Korniaktowska, zbudowana w ostatecznej swej dzisiejszej formie w r. 1580 przez zamożnego mieszczanina Konstantego Korniakta. Przeszedłszy następnie na własność OO. Karmelitów została później odstąpioną Jakóhowi Sobieskiemu, ojcu Jana »II. W tym samym rzędzie stoją również godne uwagi kamienica Bandi-nellich (narożna po lewej stronie), kamienica Anczewskiego i i.

;

11

'

.i

PTI^é

' i

«

[0

i

a!

M

3

El

1

l*tśs*S?lP

K

Ü

gsfcślŁ | paaesŁ i

■.yä

t:

KOŚCiÓŁ ŚW. MIKOŁAJA

r

V

r

.V

^spfü

tm

\ r

m

-■

■ .i t*s«4r -i * »■■»»w?

t.1*

Jwl

i

i

y

mm

■

:

KOŚCIÓŁ ŚW. MIKOŁAJA. Zbudowany przez Trynitarzy w r. 1745., a po zniesieniu tego zakonu przemieniony na kościół parafialny. Obok kościoła gmach dawnego Uniwersytetu, wzniesiony w latach 1842-1844. (projekt Fidélisa Stadlera), kosztem fundacji Samuela Głowińskiego. W r. 1921 traci poniekąd swoje znaczenie, gdyż siedzibą wszechnicy lwowskiej staje się b. Gmach sejmowy.

&

m

M

.

LT

IMlll

mlmt m

Mm

û

? Ç.&d

I

■

l

4    > i

\, V

\ ...

II

■

Wà

,9L

y> i : ■■

k ^ V

.

mmmmm ,, -wmovrr-

A

¥

:

SS

»

ml.    #    % . > f

mm.    + '

♦

';=> •*.'

ąkL *

16|j

.

;X

'*    ’<■£'■ *'$ > ÿ    ■:.../ ..

fru: »^-vj

^ ~ j

■ * *_

Â««wlI

ii

f - r p-

-e

,SI. i

Âv I

wÿgn

T»..' T'.-.’^

: ■- A-'“

"S&K

"f-:-- '...

> ^ ,*» * - - . *£L'»    ••    .»

»

■

-¹‘- *» *y00ź

***■*'??' *    '"*r*

'

>*V'

l-T

X

'-/* *:

ULICA ORMIAŃSKA

ULICA ORMIAŃSKA z typową pod względem architektonicznym kamienicą w głębi, jednym z najstarszych zabytków Lwowa, która zbudowana w stylu późnego renesansu zamyka jej wylot. Kamienica po prawej stanowi jedno skrzydło zabudowania klasztoru OO. Dominikanów.

m V.,-

'■im

V,

&>.

•*

SK

-,

j *-4t- y -*

H:,cST£

sêeSî

hm

1~:j

. :c

m?:

»3

- - S-

r/j

l.‘

*r

3»

i.

M;3

a»

PLAG SW. DUCHA

** M ;

;y

i.

JM

r*

F'

>■ ■+*#; -

s;

,, -,

m*.

i»

l:r

c. V-

.....

psî

M;

«3

*1

;«Bf «

j |Wti «SP

«*ri*~

Ąm:

SL/ir»Si5

PLAG ŚW. DUCHA oraz Wały Hetmańskie. Po prawej,‘centralny punkt nowoczesnego Lwowa. Kawiarnia Wiedeńska, punkt węzłowy wszystkich linji tramwajowych. Na pl. Ducha ze strony prawej odwach załogi lwowskiej, po lewej Gmach Dyrekcji Skarbu. W perspektywie wieże kościoła 00. Jezuitów, Ratusza, Dominikanów, cerkwi Wołoskiej i Katedry.

v X&J'LXZ-Hrytva

‘«g&j&g ■

':Gmmctgy, ......_^tfr

\

y    ^ „ ._

tete :

©

mm; .

':'ï>

•>r

wi r

P&AGA IQ/Ô \^y

■ ;;j;

ma <8

19/9

v. B

Hü

?Ä3lpö

ÏÏUi

/«2Ö

te h

!"A*J

WCDCN/92Ö

Pÿ'^-teO uCi^

,v"

• : :RGZiTÏ)/l/    f, . y ?w

.....r/ZPf^WWcZW/) J ^

mmeœzsm cm ..

ÊÂéîfeÆ

HW-««*

*ï;|»

4^

W *

.

* ■

ii

v.

-

U- "

■_

3

'

I -i ^ - '2'

~~T-

II:

Łfcl /.*

- •- ^'22s

«i

¹ \,

g|l

IB

m

gggg «yü*» g

wSm*w£mzm

Ä

■

Ł Æt

*■

...    ' "V •

r -    \ \    ‘

fiiSÿê

■ ; \ *

§11

f-

■

y

m

m*..

om

:>/

i |

1»

4-*%'

.

PAWILON „LEKTORA“ NA „TARGACH WSCHODNICH“

w *4

$W*S*£?

Z DRUKARNI DZIENNIKA EOLSKIEGO“

-■'S;

4^Wf^êrrî,‘(';»V

Sïlii|:.Â

®h$£i

■

'V-

■>,

lig

!_

llJV-

•i

ts

’M

■- .

»

;'4

1 *§* 1 |

•:yH- , * J-

ÿâii'Âî

•mm

pf

l É® m 1

*<4. à * - >*&t ^

ggf

Pj

PB

., JfRË Ï;

-jS ' I ' | '

" '- , • ■    '■*; :' i ■

H' ' .i «C, •“ ’ '

>    4-    \

*«' - -    * V t’’K. .

,:vv' :

.. Wiś-ł , -

X:i;,

4P

Mr

yp'

-È.

K&s

*p

” <% ' 'V

v T - "p s" t: ? .    ■

plllll Ng| ff fcf -

::y.

>>

SS»;

••

S«5

/pv

0]

■y* ,

' Ę, J*

pp

'M

<*

’V''

■$

'■

fest

?■

mt

..

■■^4-

<Q

>;

■.

r-

y-y

gSÉSi

s -,

! liii 1,

t'-    .;

-    . y y -, - r

Vy y-C

, ,ï'' ś % * © .

' '«K ä ;

-J*.-:

3gâ£&|5

yi#-;

-~,:f

mm

' v fy v Jg§ ;

,:■**-    m'4

Iky- _ I

; $p gÉN*    k

f t ■ ç.    -■■ ' < #

NflÄ K

'

gpl ip »

~~ #4 «e

v .    '‘

•” ’jU •    V ' >'•

#b ~ <

y -

yyy.

-CC:

#.

gft

1 ,. fV , *£j£

sÉBÂ®®

/V

,'VTy

mmmmm

•æL IjUMPuI i

âÉÉi

-'; if 3? .ÂMl «-fcSsûé ! -

4 Aifc CSS fié-i

'•    BÇr '    - S -

’-'r i-ä •

SL **

** ■ ppt §y

m ■

mm

mmmi

yv v

WÉÊM&

■■ l.tllIpfcS

'- '&%?#', ♦ '% ^

ÏÂy.;v-^y

p. m v

mm

..■y

fc

*:i

■:::-;Mi;^rfSf.ÿss;rï^: ss;e«: w .r* ftipli

V,

PSf<; sre vr»~* ft* Vi£.-’:V

^>rVX-‘ •.<

xĄ$‘

'• fer ’Jf W

r].-i - " / ..-

• Mfe** i jyu i, i

1 ' »

• 11 v'- i ;

•Bèmmsi. y

«IImmäm ■-

J| ff.

& >•

S-f

ïij.

fiêfiX

J.s

^ *, ■ ' J •- , ,

i /;* r ty v v

. v;.:,    ■    )

m.

Łł. Wm m

' I

fi

n-W:

UMï

v - V- ;

uv:

mm

X ■’

ii

ET*** »Irt

h&m

ié v

SSS

,V-

Ht

V- v>-

A)

Mkjï'â - ^

wmmm

'Ę,

s»#;

gjfc,

-

?w* '

J,,

fë*;,

* k&ifirç

»t,. '    ..    Mf.'’

mm

- x^x ,x. ■•'

• g    fl *

IlSpï|#Pi m-*%

«feyfcAl ; ,"

; *A ;> Zi

'■‘«S?

w<

Sä&Wfe

■kfj v‘

%i , ’ . <vsv‘ - i ■■ umX , l « ' ,    ■

; . ' ■ f :•-    > ,r >’.    ■

■'i'v.-Sï

y.

$    « ’r'^'v    ■ jj *\ v n y -;v    ■■ ■

‘ v<', -,

g|--psvm^ r^e

VV

km?

Politechnika Krakowska

Biblio-t^ka Główna

G-263S