ii

mmm

IplïiSt

■i ,,

M E C H A N I C Z h A

STACJA DOŚWIADCZALNA POLITECHNIKI LWOW S

Aili

iJFJ

IIS

f5

fl!

r If

LA '

I ; 1 i'

iii

fi

1 s

i' ■    ^'

’ f-

PP

fMi

TT

v"»

I « |HR

;

■mi "

As

m*

Sä

lêh

* ’1

ffl!

tsa

i|

PU j

W&m.

-C :

- : Sv i'

• ' ,

: Ti;' - ■ /

.....

IV

mm

J,

Mi

fl

•SS

MÜÉ

H—j

r." •

SS»

A-o*

....

NA WYSTAWIE P ß Z E M y S t U M ETA LOWEOO I ELEmOTECHmCZriEGO W WA&SZAWIE 2 3.VIII. - 11.X. 1 9 3<5

' CTT

¥, : .....

I/' I ; l-vfl

m raffid

,    . I ptjl

61

.....S*; ⁻ ;

lus:

:TT

Sîf 1

Silili

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

100000297927

L nn miTECHsicziA

Wykaz Oddziałów i Ekspozytur

L nn miTECHsicziA

r -3»

kkakó w

_ J J <7

Mechaniczna Stacja Doświadczalna Politechniki Lwowskiej

jako instytucja badawczo-odbiorcza dla przemysłu

metalowego

Badania laboratoryjne Stacji obejmują wszyst-kie rodzaje stali, żeliwa, bronzów, mosiądzów, <; stopów lekkich, spoin i elementów spawanych, ; lin stalowych i konopnych, skóry, papieru, drew-; na i t. p.

Techniczne odbiory materjałów przeprowa-dzają Oddziały Stacji na miejscu w wytwórniach na podstawie norm i warunków technicznych, czy to ustanowionych przez Władze, Pol-ski Komitet Normalizacyjny, producenta lub kon-;! sumenta, czy też opracowanych przez Stację. — ;! Czynności odbiorcze obejmują między innymi próby mechaniczne dla odbieranego materjału,

Mechaniczna Stacja Doświadczalna Politechniki Lwowskiej jest instytucją zajmującą się la-boratoryjnem badaniem materjałów, głównie metali, oraz technicznym ich odbiorem dla potrzeb przetwórczego i konsumcyjnego przemysłu metalowego. Laboratoryjne badania materjałów przeprowadza się we własnych laboratoriach mieszczących się w Centrali Mech. Stacji Dośw. we Lwowie. Techniczne odbiory materjałów przeprowadzają Oddziały i Ekspozytury Mech. Stacji Dośw. rozmieszczone we wszystkich większych ośrodkach produkcji hutniczej i metalowej w Polsce.

W zakresie laboratoryjnych badań materjałów Mech. Stacja Dośw., dysponując odpowiednio wyposażonemi laboratoriami: wytrzymałościo-wem, metalograficznem i chcmicznem, przepro-^ wadza na zlecenia przemysłu wszechstronne ba-*<} dania i próby technologiczne, wytrzymałościo-<• we, metalograficzne i analizy chemiczne zarów-\ no materjałów nowych, jak i będących w użyciu <! celem oznaczenia ich składu chemicznego i ja-< kości, oraz ekspertyzy materjałów uległych ;< w pracy uszkodzeniu lub zbyt szybkiemu zuży-ciu w celu stwierdzenia przyczyn takiego uszko-dzenia względnie zużycia.

<; Osobny dział prac laboratoryjnych Mech. Stall cji Dośw. stanowi przeprowadzanie badań spoin ; wykonywanych przez spawaczy podczas egza-; minu. Badania te są podstawą egzaminu spasł waczy.

jak próba rozciągania, zginania, ściskania, próba udarności, próba twardości Brinella, wszelkie próby technologiczne, próby na ciśnienie, dalej próby na szczelność, kontrolę wymiarów i kształtu, oględziny powierzchni, uzupełniane w razie potrzeby kontrolną analizą chemiczną, badaniem korozyjnem i t. p. — Poza czynnościami czysto techniczno-odbiorczemi Stacja prowadzi na życzenie kontrolę terminów dostaw materjałów. — Materjały przyjęte i przeznaczone do wysłyłki cechuje się odpowiednim stemplem Stacji.

Odbiory materjałów przeprowadza Stacja na zlecenie Instytucyj i Przedsiębiorstw państwowych, samorządowych i prywatnych na koszt zlecającego. Z ważniejszych materjałów odbieranych przez Mechaniczną Stację Doświadczalną należy wymienić:

Elementy specjalne:

zbiorniki grubościenne, butle stalowe, kształtki żeliwne, rury żeliwne.

Części kute:

wały korbowe,

korbowody,

koła zębate i t. p.

Elementy walcowane stalowe:

pręty lotnicze, żelazo profilowe, szyny kolejowe, szyny tramwajowe.

Rury bez szwu:

rury kotłowe, rury wiertnicze, rury miedziane.

Rury cienkościenne ciągnione:

rury stalowe ciągnione bez szwu. rury alupolonowe i aluminiowe, rury mosiężne i miedziane.

ta*«

KI

i b

Liny i łańcuchy: łańcuchy,

liny wyciągowe, górnicze i wiertnicze, liny lotnicze,

liny dla kolejek linowych.

Pręty:

żerdzie wiertnicze, pręty stalowe, pręty mosiężne, pręty alupolonowe.

Blachy grube:

blachy kotłowe stalowe, blachy paleniskowe miedziane, blachy mosiężne.

Blachy cienkie:

taśmy mosiężne, tombakowe i miedziane, blachy alupolonowe,

blachy platerowane, z niklomiedzi i białego metalu.

Materiały różne: nity kotłowe,

przewodniki miedziane, aluminiowe i kable, profile alupolonowe i wiele innych.

Na badane materjały wydaje Mech. Stacja Doświadczalna „świadectwa badania“ obejmujące wyniki badań technologicznych, wytrzymałościowych, metalograficznych i chemicznych, w razie potrzeby wykresy, zdjęcia metalograficzne i zdjęcia fotograficzne ważniejszych i bardziej interesujących szczegółów badanego materjału, oraz ogólną charakterystykę i uwagi dotyczące tego materjału. Na odbierane przez Stację materjały wydaje się „poświadczenia kontroli“, obejmujące wszystkie dane dotyczące kontroli i odbioru materjału, jak jego ilość, wyniki badań i prób kontrolnych, wyniki oględzin, sprawdzenie kształtu i wymiarów i t. p., to jest wogóle wszystkich własności wymaganych warunkami technicznemi, dalej daty odbioru i wysyłki oraz dodatkowe uwagi odnoszące się do odebranego materjału.

Za czynności badawcze i odbiorcze pobiera Mechaniczna Stacja Doświadczalna należności obliczane na podstawie stawek cennikowych, skalkulowanych w wysokościach, dla zainteresowanego przemysłit możliwie jaknajprzystęp-niejszych, uwzględniających w jaknajszerszej mierze trudności gospodarcze obecnych czasów w przemyśle. Za prace nieobjęte cennikami zalicza Stacja należności według umowy.

Na całokształt prac Stacji może dać pogląd hi-storja rozwoju jej działalności:

Mechaniczna Stacja Doświadczalna Politechniki Lwowskiej, założona w r. 1902’ jako instytut naukowo-badawczy przeznaczony pierwotnie do przeprowadzania laboratoryjnych badań materjałów, równocześnie ze wzrostem zainteresowania tak Władz Państwowych, jak i przemysłu zagadnieniem racjonalizacji gospodarki materiałowej, rozszerzyła zakres swych prac na dziedzinę kontroli i technicznego odbioru materiałów. Uzyskując na skutek swych pierwszych działań na tem polu zaufanie Władz Wojskowych i Cywilnych, jak też Instytucyj Samorządowych i sfer przemysłu prywatnego, rozbudowała się organizacyjnie tak, że obecnie we wszystkich większych ośrodkach produkcyjnych w Polsce posiada swe Oddziały i Ekspozytury.

Zasięg prac Mechanicznej Stacji Doświadczalnej z biegiem lat stale się rozszerza i obejmuje obecnie odbiory materiałów dla przemysłu wiertniczego, dokonywane na podstawie odno-inych zarządzeń Władz Górniczych, dalej z upoważnienia Ministerstwa Przemysłu i Handlu odbiorcy materiałów kotłowych, oraz odbiory i laboratoryjne badania materiałów dla przemysłu maszynowego i wojennego, materiałów tramwajowych, wodociągowych, gazociągowych i innych, dokonywane na każdorazowe zlecenie Instytucyj i Przedsiębiorstw państwowych, samorządowych i prywatnych.

Należą tu dalej prace z zakresu studjów nad udoskonalaniem metod odbiorczych, z zakresu projektowania i ustalania norm i warunków technicznych, wykonywane w szeregu komisyj fachowych, w których Stacja bierze udział przez swych przedstawicieli, oraz porady z zakresu gospodarki materiałowej, z których sfery przemysłowe chętnie korzystają.

Wkońcu Mech. Stacja Dośw. przeprowadza liczne badania naukowe z dziedziny metaloznawstwa, a wyniki tych prac ogłasza drukiem. Tematy tych prac stanowią w przeważnej mierze opracowania zagadnień mających w danym czasie znaczenie przemysłowe.

Przeprowadzając przez szereg lat badania laboratoryjne, oraz kontrolę i techniczny odbiór materiałów, Mech. Stacja Dośw. dysponuje obecnie bardzo obszernym i możliwie wszechstronnym materiałem statystycznym i doświadczalnym oraz należycie wyszkolonym personelem, a oparta o naukowy autorytet Politechniki Lwowskiej, pracując w tym zakresie naukowo, udoskonala swe metody kontrolne i odbiorcze.

Przez odpowiednie rozmieszczenie swych Oddziałów we właściwych ośrodkach produkcyjnych, oraz skupienie w swem ręku dużej ilości odbiorów różnorodnych materiałów, Stacja, przygotowana przy tem należycie do tych zadań, stanowi Centralę odbiorczą dla surowców i półfabrykatów przemysłu metalowego. Działalnością jej na tem polu jest kontrolowanie, badanie i kwalifikowanie stali i metali.

Prace odbiorcze Stacji jako instytucji stale zainstalowanej przy hutach, przynoszą następujące korzyści:

a)    odbiory materjałów przeprowadzają stale te same organy, zajmujące się tylko tą pracą, posiadające na tem polu dużą rutynę i doświadczenie, co umożliwia lepszą kontrolę materjału, oraz dokładne i szybkie wykonywanie czynności odbiorczych;

b)    znajomość produkcji przez śledzenie proce" sów międzyoperacyjnych, pozwala na odbiór dokładny, niezmuszający odbiorcy do ograniczania się tylko do wyników końcowych;

' c) bogaty materjał doświadczalny, uzyskany przez odbieranie tych samych materiałów w całym szeregu zakładów produkcyjnych, a więc dobra znajomość odbieranych materiałów, pozwala na ograniczenie czynności odbiorczych do istotnie potrzebnych, dalej na prawidłową klasyfikację odbieranego materjału, oraz na ustalanie właściwych wymagań dla poszczególnych materiałów;

d)    odrzucenie materjału wadliwego na miejscu w wytwórni jest połączone z mniejszemi tak dla wytwórcy jak i dla konsumenta kosztami i stratą czasu, aniżeli odrzucenie go dopiero w zakładzie przetwórczym;

e)    kontrola terminów dostaw zabezpiecza konsumentowi otrzymywanie materjałów w należytym czasie;

f)    przez rozmieszczenie organów odbiorczych Stacji w bezpośredniem sąsiedztwie hut, koszta odbioru wypadają możliwie najniższe, wskutek czego opłaca się poddawać odbiorowi nawet niewielkie ilości materjałów, dla którychby się nie opłacało wysyłanie specjalnego odbiorcy; po-zatem dorywcze wyjazdy odbiorców do hut, niekiedy wielokrotne, połączone są z większą stratą czasu w wypadkach dyskwalifikacji materjału.

W ten sposób prace odbiorcze Stacji zapewniają konsumentowi, przy możliwie najmniejszym nakładzie kosztów, otrzymanie materjału

odpowiadającego w jaknajwyższym stopniu stawianym przez niego warunkom, oraz w należytych terminach.

To też nietylko wiele władz i urzędów, żąda odbioru materjałów przez Mech, Stację Dośw., czyni to również większy i mniejszy przemysł przetwórczy, któremu nie opłaca się utrzymywanie przy hutach swych stałych odbiorców, dla którego więc Stacja może stanowić wspomnianą centralę odbiorczą dla materjałów.

Wszystkim zainteresowanym, chcącym wejść w styczność z Mech. Stacją Doświadczalną P. L. i korzystać z jej współpracy i usług w zakresie gospodarki materiałowej, udziela Centrala M. S. D. we Lwowie na życzenie wszelkich bliższych wyjaśnień i wyczerpujących infor-macyj. W celach również informacyjnych, dla użytku sfer zainteresowanych, podano w załączeniu do niniejszego artykułu zestawienie Oddziałów i Ekspozytur Stacji wraz z adresami, cennik badań laboratoryjnych, wzory świadectwa badania i poświadczenia kontroli, oraz schemat prowadzenia korespondencji z Mech. Stacją Doświadczalną, mający na celu przez decentraliza-. cję tej korespondencji, oraz podanie niektórych jej szczegółów, o ile możności skrócić czas zużywany na porozumiewanie się ze Stacją w poszczególnych sprawach, co nie jest dla sfer przemysłowych obojętne.

V

LABORATORJA MECHANICZNEJ STACJI DOŚWIADCZALNEJ

mm

ü mm

E.\<

#1

■J'LL—J..

L;

Ift

r: -

W"    ,    . 'li '

Fragment wnętrza Politechniki

âjL

■.    M?<{'

r<^i

fü;

r, .4

mi

«fi

■1

il

i*

fi'

*3

t§?

r4

■>

*4

",

:KW! ' 1-1

cl

fi

•-i

«J«

ffß&4

U*    ^

n*

^ X ” Éte.'

*r. -pii».

yment hali Laboratorjum wytrzymałościowego. Od Î strony uniwersalne maszyny wytrzymałościowe

V,

Bsl

Fragment hali Laboratorjum wytrzymałościowego. Od lewej strony, wgłębi młot SO kgm, maszyna do rozciągania drutów, mały puisa,tor f. Losenhausen. Od strony prawej uniwersalna maszyna wytrzymałościowa 10 t. i 30 t., i aparat do badania twardości metodą Brinella

fa

if

s'_

s*-.    -    *..<■ s

üm

-fo

Ł ©■ 0*0

I!

mm

nsi

ra: ■

tti

ir

yfrLi

■i

:Æi

• '■'***    2j⁻⁴'v. -jâ^ -■«.■

' »*S5H

Fragment hali Laboratorjum wytrzymałościowego. Od lewej strony mały pulsator f. Losenhausen, młot 7 kgm, młot SO kgm, młot 25 kgm i maszyna do rozciągania drutów

p*~- ï ............*«—

Ll

fi

|*wi

ŒXl

m ■»

8L<

Maszyna do rozciągania drutów f. Losenhausen-Düsseldorf , o napędzie mechanicznym dla zakresu obciążeń 400 kg, 11. i 2 t.

Pulsator f. Losenhausen - Dusseldorf, do prób na zmęczenie przy obciążeniu jednostronnie zmiennym w zakresie do 5 t. oraz obustronnie zmiennym w zakresie + 2,5 t. Ilość zmian obciążeń 1000, 2000 i 3000 va minutę. Przy próbach statycznych rozciągania, ściskania i zginania zakres obciążenia do 5 t.

Ml

w-

•V

■M

il

Ti

ii

mr

ii

!»

f#

mm

Mi

lÉi

t, y fi

Igk:

yi*-.

I

gÈË

! ' .

4.

fi:

mrjK '

T* Vil;

£ A*jP

k • A-

jf

il

Uniwersalny pulsator f. Losen-hausen-Düsseldorf, do prób na zmęczenie przy obciążeniu jednostronnie zmiennem do 20 t. oraz obustronnie zmiennem i 10 t. Ilość zmian obciążenia: 330, 500, 660 i 1000 na minutę. Przy próbach statycznych rozciągania, ściskania i zginania zakres obciążenia do 35 t.

’■

i. .

Sto

.„H.

à»

Lày

_Jk»

IT

£3»

Uniwersalna maszyna wytrzymałościowa, f. A. J. Amsler-Schaff-hausen, o zakresie obciążeń 100 kg, 200 kg, 500 kg, 71., 21., 5 t. i 101., do prób statycznych rozciągania, ściskania i zginania

1]

| . pK

j»fcM

Ai

! €>

T*

Wm

ÆSï

Uniwersalna maszyna wytrzymałościowa, f. A. J. Amsler-Schaffhausen, o zakresie obciążeń 3 t., 10 t., 20 t. i 30 t., do prób statycznych rozciągania, ściskania i zginania

Jffoż 4 i 7 kgm, f. A. J. Amsler-Schaff hausen, do prób udarnośd z urządzeniem dla próby Izoda

is;

,

f#

2

:•

BS

/

mÿü ■

Va

%

î fi

k ’

L.;

■ ]

,

■

Rill.

iSB

liii

.//y '

û

i

'mÛi\

h’

;

.!

*

/

-*3i

pi

lîv|

:

Sfc

S*

Młot 80 kgm, f. A. J. Amsler-Schaff hausen, do prób udarnośd, wraz z urządzeniem dla próby Izoda oraz urządzeniem do dynamicznego rozciągania próbek

;'vS*'S.^C

’>.i

W-

■te ■

BKir

Aparat Briro UV, f. Reicherter-Esslingen, do badania twardości metodą Brinella i Rockwella. Zakres obciążeń 62,5 kg, 100 kg, 150 kg i 187,5 kg

BÏÂ

L.*

fy; *

IKg

te

g,yl

JP

te

rte *

tete

Uf

tm

■SI

A3

41

Aparat f. A. J. Amsler-Schaff-hausen, do badania twardości metodą Brinella, przy użyciu kulek o średn. 2,5 mm, 5 mm, 7,5 mm i 10 mm. Zaki'es obciążeń od 500 — 5000 kg

■<

<*&€

$&A&i

r;

jn

?■

.

-,

».

5f0

•M- ;

Aparat Erichsena f. Erichsen Berlin-Teltow do badania tłoczności blach o grubości do 2 mm, (średn. kulek 20, 14, 8 i S mm) z siłomierzem do 61. oraz z przyrządem do wycinania krążków i głębokiego tłoczenia miseczek

Ui.»

FI

fń

ÜI

(j mm-m

»•N

Uff

»I

10

#§§

oji

•u#

€3*

•'T/

rv

•U •

v* %

\ *

»4

bfc

Aparat do elektrolizy metali, wykonany przez Polskie Zakłady Siemens S. A. w Rudzie Pabjanickiej

11

Widok lunętrza laboratorjum metalograficznego. Od lewej mikroskop metalograficzny, aparat fotograficzny do zdjąć makroskopowych, mikroskop warsztatowy i aparat „Briro“ do badań twardości

jrv '

5L nun I.

3 «ul!

HîmSsü

G3 Hl ■ MH

V '»r ’tr

JL

■ « V. i .'S r X

X.

c;:

■4W

iX

"T«

. .T

ii

* pTSr

TT

i»

i.

Mikroskop firmy C. Reichert - Wiedeń do badań metalograficznych i do zdjąć fotograficznych przy powiększeniach od X 2,5 do X 2500

■W

.....

Mm

Wtr ,

MB.

f,\

wLZi •

Mikroskop warsztatowy firmy C. Reichert-Wiedeń, do badań metalograficznych i do zdjąć fotograficznych przy powiększeniach od X 5 do X 1500

Wzór świadectwa badania połączeń spawanych

blach kotłowych

LWOWSKIEJ

L. gi. 72393-1

MECHANICZNA STACJA DOŚWIADCZALNA

Ark. 2

Próby mechaniczne.

/. Próba rozciągania

aj dla blachy użytej do spawania, oznaczenie Rr< w kg/mm², próbka Nr. 1

b)    dla blachy ze spawką nieoszl/fowaną, oznaczenie Rr₂ w kg/mm2 próbka Nr. 2.

Wymagane Rr₂ = min. Rr,.

c)    dla blachy spawanej ze spawką oszlifowaną do grubości blachy, oznaczenie Rr₃ w kg/mm², próbka Nr 3

Wymagane Rr₃ =min. 08 Rr,.

dj próba wytrzymałości i plastyczności samej spawki, oznaczenie Rr* w kg/mm² i As w %, próbka Nr. A.

Wymagane Rr+^MRn, As =20%.

2.    Próba na zginanie

a) zginanie na wątku o średnicy równej potrójnej grubości blachy, oznaczenie kąta zgięcia, próbka Nr. 5.

Wymagane kąt zgięcia większy od i20°-bez rys i pęknięć. Orjentacyjny pomiar wydłużenia zewnętrznego wtókna spawki.

3.    Próba twardości spawki, oznaczenie Hb, próbka Nr. 6.

wymagania nieobowiązujące •    — At.

4.    Próba na udarność oznaczenie U w kgm/cm² próbka Nr 7, war

tość orjenłacyjna, nieobowiązująca.

m. a o. */P- - «0. - m ml

MECHANICZNA STACJA DOŚWIADCZALNA POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

L. g\. 72393-1

ŚWIADECTWO BADANIA

Stowarzyszenie Dozoru Koftów nadestato do pisma L 331/36, dnia 5 czerwca t936r. komplet odcinków próbnych spawanych na styk w formie HV*iUX”, wykonanych przez spawacza Franciszka Bieleckiego

celem przeprowadzenia badania, będącego podstawą do uzyskania świadectwa spawacza.

Próby spawania wykonano pod dozorem Inżyniera Stowarzyszenia Dozoru Kotłów, w Fmie Babcock—Zieleniewski w Krakowie, zatrudniającej powyższego spawacza.

Badania laboratoryjne wykonanych spawek przeprowadzono według tymczasowych przepisów Mechanicznej Stacji Doświadczalnej Politechniki Lwowskiej.

•»Ml TLA - « - ity O -* *H

LWOWSKIEJ

L. gl. 72393-1L

®n

U®

o»

h—os

MECHANICZNA STACJA DOŚWIADCZALNA

Wymiary próbek.

(20

r—50

—70

V*30

70

r-W

1X1

1

«M

200

Sł*

Ä?

"W

'S$r

rifri

3001

~-30^

Ark. .....4.

U. 8. D. 4/p. - 80. - VIL

MECHANICZNA STACJA DOŚWIADCZALNA POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

L. gl. 72393-1

Schemat pobrania próbek

300

Wymiary próbek podaje ark A.

Ark. 3

20

Skala f:2

M. 8. D. 4/P. - 80. - m 1986.

MECHANICZNA STACJA DOŚWIADCZALNA POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

L. gt. 72393-1

Ark. 6...............

Badania metalograficzne.

A.    makroskopowe Rozmieszczenie fosforu (Heyn) i siarki (Baumann) równomierne, przy silniejszych pasmach w ośrodku blachyt

w spoinie równomierne.

B.    mikroskopowe ■

aj d/a szlifów nietrawionych wykazuje zanieczyszczenia niemetaliczne blachy HIN *1 DP (przeciętne normalne + nieliczne normalne, podłużne).

spoiny ZN* III W (liczne normalne * przeciętne wielkie), b) dla szlifów trawionych kwasem azotowym ryc.1. 100 x

pilili

«1« ii

Struktura przeciętna blachy w ośrodku. Ferryt z perlitem w ugrupowaniu pasemkowem.

Ryc.2.

Hyc. 3

mmm

|f§

KSłfu

;

ligi®

Struktura przeciętna spoiny. Ferryt z perlitem i cementytem w ugrupowaniu widmannstettenowskim. Azotki.

Ï& :

S' -

Struktura na przejściu od materja-tu do spoiny. Ferryt z perlitem w spoinie również cementyt.

M. 8. D. 4/P. - 80. - VIL 18».

LWOWSKIEJ

L. gł. 72393-1

MECHANICZNA STACJA DOŚWIADCZALNA

Ark. 5.________

a) Próba rozciągania: Maszyna Ąmslęra do30 tn Sitomierz 20 tn----------

Miejsce

zerwania

Rrsp J*LÎ£ kg/mm* Rrb!

Rr

kg/mm¹

blachy

F.

mm¹

blachy

Oznacz. Wymiary Wymiary

próbki próbki spawki _ mm_ mm

pozo sp.

298

098

354

224

Wydłużenie zewnętrz nego włókna spawki

a 7.

26

29

li mm

52

99

362

110

396

117

424

Kąt zgięcia przy

złamaniu

Kąt zgięcia przy pierwszem pęknięciu

3204

3200

4004

7854

~ i 00 01 f | 4 2002*0-022002*002 f 00-91 *YS2 0091*002 Z -    2091*0-02    /

b) Próba zginania :

Odlegf. Średnica watka mm

próbki %miary podpór

UJ UJ

mm

170°

125°

09

180°

135•

09

5/1 200*3015 150

5/2 200*3000 150

I    I

cj Próba twardości BrineJ/a ••

przy kulce Z?= 5 mm i obciążeniu P^ 750kg

Uwagi

Rrsp

344

Rr spaw. kq/nun*

■*?⁹H

Hb

dj

Hb

dz

Hb

di

Oznacz

próbki

396

136

136

zn

131

d) Próba udarności MłotAmsłera30 kgm

Uwagi

Zfom

MVzZCg

U , kgm/cmł

6-6

Wymiary

UJ Ui

10*8

Oznacz.

próbki

K. S. D. v*- - 80. - m IM.

Wzór poświadczenia kontroli

MECHANICZNA STACJA DOŚWIADCZALNA POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

L. gł. 33717-jŁ.

Ark. Nr. 2

Analiza chemiczna:

1936 r.

•i

2/4

2-/5

Cr

290

0 42

990

0-42

NI

99-Z

0100

1100

SI

Mn

OZNACZENIE

wytopu i próbki

Analiza podana przez dostawcę:

0-40    0 29 O-OH

0-47    027 00/3

030

321

063

323

6907

4587

Analiza kontrolna M. S. D.:

6907 j 32/ 031 0 42 '■ 030 0010 0 010 2 61 4587 323 0 65 ! 0 46 028 0 0/2 0 0/0 -

Badanie własności mechan.: do wykazu odbiorczego Nr. 2484 ............

z dnia 12 marca

Próba udarność) I

mto! Am stera 30 Km.

wymiary mm 10*9 I

PRÓBA ROZCIĄGANIA

Maszyna Amslera cfo 30In. .........................

Nastawienie silomierza na !0 l/l.................................

OZNACZENIE

Złom*)

Złom U

•) mkg/cm*

W o'

100

Rr

Rr

Qr

kg/mm¹ j kg/mm¹

°SX°

°P

wytopu próbki

BMN 238 HCg fiM 212 fi Cg bu 83 nn

bu si nn

138 696 f38 709 120 510 H-5 5t0

Badanie powierzchni Powierzchnia bez wad Sprawdzenie wymiarów Zgodne z zamówieniem

d - od st

wlewka, g — od w ki, m — z rygla*

M. S. D. r. 1936.

827    597    92/

82i 65 5 925 8T9    106-7    823

879    107-7    81-6

/OOO

1000

1002

1000

Inne próby

Złomu technologiczne

uu

OJU

6907 321

322

4587 323

6907 371 4567 323

OZNACZENIE PRÓBEK: a - pobrana w środku przekroju, głowy wlewka, p — poprzeczna, w - wzdłużna, r - po promie « - z naddatku, h — zahartowana, t — ulepszona termlczn

•) OBJAŚNIENIA DO OZNACZEŃ ZŁOMÓW: A - złom o regularnym kształcie kielicha, B — złom o nieregularnym kształcie kielicha, C — złom skośny, P — złom z plaskiem dnem, Q — złom z dnem o kształcie gwiazdy, N — złom nieregularnie poszarpany, W - złom o włóknach pochodzenia pierwotnego, M — złom matowy, Z — złom o ziarnach błyszczących, F - złom z płatkiem śnieżnym, S - złom z żużlem (zanieczyszczeniem niemetaiicznem), ciągli wy, K - złom kruchy.

Szczegółowe objaśnienia oznaczeń

itopy

suró'

b - przy brzegu, niu, « - po cięciwie, e -nie, i - żarzona.

złomów w/g. tabeli lnż. T Włodka, podano w Tabelach

Cg - złom

9881 - 09 - &j » o en

MECHANICZNA STACJA DOŚWIADCZALNA POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

Dnia ISmarca 1936 l gł. S32J7-£b..

Hajduki Wielkie

POŚWIADCZENIE KONTROLI

.................. WylwórniaSamochodów - Warszawa..........................................

zamówił a w Hucie Baildona pismem 4567 z dnia 23J./936 Nr. Kom. 324/ przedmiot pręty stalowe <f>22 i$50 na odpowiedzialne . części samochód

z materjału w/g P.K.N. •! f>22-/2.3,30T, 450-3/.2.65T v/ ilości i o wymiarach jak

niiej, według nr. zim.    aj. .

d50-Rr*m/n.95kg/mm% A,₀=mm.107.

Kontrolę techniczną powyższego zamówienia przeprowadził Qddz/3t

Mechanicznej Stacji Doświadczalnej P. L. w Hâjdukdch Wielkich w dniach !3,i4 i 15 m8CCfi 1936T.....................................................................

Wyniki badaó wykonanych w obecności dostawcy podano na załączo-

nych arkuszach. Na podstawie tych wyników poświadcza się, że wyszczególniony niżej materiał odpo-.r'ada żądanym warunkom i jako taki został ostemplowany znakiem

Wyszczególnienie według dowodu wysylk. l. 487/735

I5.ni.36.

UWAGI

pobrano próbki 2 na rozciąg.

2 na udarność

1    szlif

próbg technolog. Z na rozciąg.

2    na udarność 1 szlif

próby technolog.

d;

Z do.

Wagon

Nr.

Ciężar

kg

Długość

uj

Sztuk

Wymiary

mm

Ozna

czenie

Nr.

wytopu

148397

1070

360

09

4 22

pręty

6907

0S9Î

250

50

OS*

4567

Kierownik Oddziału

1248/36-i

L. oddz.

Oznaczenia: C-clągnlony, K-knty, L-lany, N-nonnallzowany, S suro wy, T* termicznie ulepszony, W-walcowany, Ź-żarzony.

IŁ 8. D. « P/T - BO — VII. 1983.

LWOWSKIEJ

TTgi;    33217-Mb

MECHANICZNA STACJA DOŚWIADCZALNA

Oznaczenie próbek ••

jf Próbka na rozciąganie okrąg/a o średnicy 10mm. i ótugości pomiarowej tp/OOm Ł Próbka na udarnośc w/g Mesnager kwadratowa iO*tOmm,głębokość karbu 2mm. promień zaokrąglenia karbu i mm.

3.    Szlif poprzeczny do badań metalograficznych.

4.    Szlif podłużny do badań metalograficznych.

5 Próbka na złom technologiczny podłużny.

6. Próbka na złom technologiczny poprzeczny.

MECHANICZNA STACJA DOŚWIADCZALNA POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

~WI HA - ■« - dl* a -8 f»

MECHANICZNA STACJA DOŚWIADCZALNA POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

Ark. Nr.__4.______

l. gt. 33217-Si

Badanie metalograficzne

/. Zanieczyszczeń niemetalicznych

321    - tjo* DP (nieliczne, drobne * drobne wzdłużne)

322    - §0 * DP (nieliczne, drobne * drobne wzdłużne )

323    - ÛN

324    - ÎÙN

( drobne normalne )

(przeciętne normalne)

2. Struktury

32i- Struktura pierwotna jednokierunkowa słabo widoczna. Struktura materjału termicznie ulepszonego. Sorbit.

323.

Iliii

Struktura materjału termicznie ulepszonego. Sorbit i perlit kulkowy.

100x

OBJAŚNIENIE DO BADAŃ ZANIECZYSZCZEŃ: Cyfry rzymskie oznaczają ilość zanieczyszczeń (I, II, III IV, V, - b. nieliczne, nieliczne, przeciętne, liczne, b. liczne). Litery alfabetu oznaczają wielkość zamieczysz (DD, D, N. W, WW, b. drobne, drobne, normalne, wielkie, b. wielkie). Dodatkowe oznaczenia P - wzdln PP - wybitnie wzdłuZne.

Szczegółowe objaśnienia podziału zanieczyszczeń według tabeli Inl. T. Włodka, podano w publikacjach M. S. D. w r. 1935.

AŚN1ENIA 00 BADAŃ MIKROSTRUKTUR: Oznaczenie mikrostruktur w

ydanych przez M. S. D. w r. 1933.

500 m¹, drobne od 500-2000 m¹, normalne od 2000 - 10000#*\

określ

OBJ lert i

w tabeli mikrostruktur I, II, III, w WIELKOŚĆ

wielkie od 10000 50000 u\ b. wielkie ponad 50000

leń ustalonych OKREŚLENIE

I ZIARN : b. drobne do

czert

ufne.

stall dokonano na podstawie

Wykaz Oddziałów i Ekspozytur

Mechanicznej Stacji Doświadczalnej Politechniki Lwowskiej

NAZWA

Skrót orientacyjny

ADRES

M. S. D. — I.

Centrala

Mechanicznej Stacji Doświadczalnej wraz z Laboratorjami

Lwów — Politechnika telef. 2-48-85

skrót telegraficzny „Mesdo“ *)

Oddział Śląski Hajduki Wielkie

M. S. D. — II.

Hajduki Wielkie ul. Dyrekcyjna 1. 4 telef. 402-71

skrót telegraficzny „Mesdo“ *)

Ekspozytura w Sosnowcu

M. S. D. — II a.

Sosnowiec

ul. Nowopogońska 1. 1 Towarzystwo Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza S. A. telef. Nr. 2-51

Ekspozytura w Katowicach

M. S. D. — II b.

Katowice III. ul. Żelazna Śląskie Zakłady Górniczo-Hutnicze S. A. „Huta Baildon“ telef. Nr. 3-39-41

Oddział w Starachowicach

M. S. D. — III.

Starachowice Skrytka poczt. 11 Telef. Nr. 26

Ekspozytura w Ostrowcu

M. S. D. — III a.

Ostrowiec Kielecki Ska Akc. Wielkich Pieców i Zakładów Ostrowieckich telef. Nr. 97

Oddział w Dziedzicach

M. S. D. — IV.

Dziedzice, ul. Kolejowa 238 telef. Nr. 25

Oddział w Borysławiu

M. S. D. — V.

Borysław, ul. 11 Listopada 1. 1 telef. Nr. 16-44

Oddział w Warszawie

M. S. D. — VI.

Warszawa, ul. Żelazna 1. 51 telef. Nr. 2-64-65 skrót telegraficzny „Mesdo“ *)

Ekspozytura w Głownie

M. S. D. — VI a.

Głowno k/Łowicza Norblin, B-cia Buch i T. Werner S. A.

telef. Nr. 7

M. S. D. — VII.

Ekspert

Mech. Stacji Dośw. w Gdyni

Gdynia

tymczasowy adres dla koresp.: Oddział M. S. D. — VI. Warszawa, ul. Żelazna 1. 51 telef. Nr. 2-64-65

*) Skróty telegraficzne „Mesdo“ posiada:

Centrala M. S. D. — Lwów, Oddział Śląski M. S. D. — Hajduki Wielkie, Oddział w Warszawie. Pozostałe Oddziały i Ekspozytury M. S. D. nie posiadają skrótów telegraficznych.

Schemat kierowania korespondencji

do Mechanicznej Stacji Doświadczalnej P. L. i jej Oddziałów w poszczególnych sprawach

BLIŻSZE WYJAŚNIENIA I UWAGI

Korespondencję kierować

RODZAJ SPRAWY

Zamówienie powinno zawierać:

a)    wyszczególnienie prób i badań jakim należy materjał poddać;

b)    przy analizach chemicznych wyszczególnienie składników materjału, które analiza ma ustalić;

c)    przy ekspertyzach warunki pracy materjału, oraz okoliczności, w których uszkodzenie lub zużycie materjału nastąpiło.

Do Centrali M. S. D.

Lwów — Politechnika

1) Zamówienia ekspertyz i badań laboratoryjnych, mechanicznych, metalograficznych, chemicznych i t. p.

Załączyć do pisma zamawiającego odbiór:

kopję lub odpis zamówienia materjału w hucie względnie walcowni, zawierający:

a)    ilość materjału w sztukach wzgl. kg.;

b)    cenę jednostkową materjału;

c)    terminy dostawy;

d)    wymiary półfabrykatów, wzgl. tabele wymiarów ;

e)    stopień ważności części wykonywanych z odbieranych materiałów i półfabrykatów, w stosunku do produkowanej z nich całości, w zależności od ich przeznaczenia i warunków ich pracy;

f)    rodzaj dalszej przeróbki materjału, jak np. kucie, skrawanie, obróbka termiczna i t. p.;

g)    warunki techniczne i tolerancje wymiarów;

h)    rysunki wzgl. szkice tych elementów, przy których odbiorze znajomość ich kształtu i wymiarów jest nieodzownie potrzebna.

Wprost do:

Oddziału M. S. D. — II

Hajduki Wielkie Dyrekcyjna 1. 4

Oddziału M, S. D. — III.

Starachowice, skr. p. 11

Ekspozytura M. S. D. — III a.

Ostrowiec Kielecki

Oddziału M, S. D. — IV.

Dziedzice

ul. Kolejowa 238

Oddziału M. S. D. — VI.

Warszawa ul. Żelazna 51

Centrali M. S, D.

Lwów — Politechnika

2) Zamówienia odbioru materjału przez M. S. D.:

a) w hutach i walcowniach Zagłębia Śląsko-Dąbrowskiego

b)    w firmach Starachowickiego Okręgu Przemysłowego

c)    w Zakładach Ostrowieckich

d) w firmach rejonu Dziedzice — Bielsko — Oświęcim

e) w firmach rejonu Warszawa — Łódź

f) w firmach znajdujących się poza obrębem powyższych rejonów

BLIŻSZE WYJAŚNIENIA I UWAGI

kopja

do Centrali M. S. D Lwów — Politechnika

Korenspondencję kierować

wprost do tego Oddziału wzgl. Ekspozytury M. S. D,, która dokonuje odbioru materiału

wprost do tego Oddziału wzgl. Ekspozytury M. S. D., która dokonuje odbioru materiału

wprost do tego Oddziału wzgl. Ekspozytury M. S. D., która dokonuje odbioru materiału

RODZAJ SPRAWY

3) Korespondencja w sprawach dokonanych zamówień, t, j.:

dalszych wyjaśnień dotyczących zamówień, uzupełnień brakujących warunków technicznych i rysunków,

warunków technicznych dla zamówionego materiału,

terminów zgłoszeń poszczególnych partyj materiału do odbioru, wysyłki materiałów odebranych, przeterminowania zamówień, wysyłki dokumentów odbiorczych, i t. p.

4) Odpisy korespondencji między firmami zle-cającemi odbiór a hutami i walcowniami, dotyczącej spraw związanych z odbiorem materiału i ewidencją odbioru, t. j.:

zwrotu uprzednio przyjętego przez M. S. D. materiału,

dostarczenia materiału zastępczego, zmiany terminów dostaw, całkowitego lub częściowego (także drobne resztki) anulowania zamówień, zmiany zamówienia, dotyczącej rodzaju materiału, wymiarów, warunków technicznych i t. d.,

5) Reklamacje w sprawach odbiorów, t. j.:

dokonanego odbioru materjalu (z wyjątkiem materiałów wiertniczych),

8) Korespondencja w sprawach niezwiązanych z odbiorem materjałów, objętych określonymi zamówieniami, oraz n&ewymienionych wyżej t. j.:

ogólnych, odbiorów wogóle,

wszelkiego rodzaju konferencyj z umów z M. S. D.,

ekspertyz i badań wytrzymałościowych, metalurgicznych i chemicznych, metali, skóry, papieru i t. p., badań drewna,

odbiorów rurociągów poza obrębem okręgu Borysławskiego,

porad technicznych z zakresu materiałoznawstwa,

pomiarów maszynowych i kalorym. badań przyrządów i urządzeń pomiarowych,

i t. p.

7) Korespondencja w sprawach rachunków za odbiory i badania, t. j.:

cennikowych,

przesyłania rachunków przez M. S. D., dokonywania wpłat, reklamacji rachunków, wyciągów kontowych, i t. p.

6) Korespondencja w niektórych sprawach przemysłu naftowego, a to:

reklamacji materiałów wiertniczych, badań .z zakresu kopalnictwa naftowego, odbiorów rurociągów w okręgu Borysław-skim i t. p.

RODZAJ SPRAWY

Do Centrali M. S. D.

Politechnika

Lwów

Do Centrali M. S. D.

Lwów — Politechnika

Do Oddziału M. S. D. — V.

Borysław, ul. 11 Listopada 1. 1

Korenspondencję kierować

Uwaga :

Korespondencja w sprawach warunków technicznych i norm dotycząca:

a)    Zlecenia M. S. D. opracowania warunków technicznych dla metali.

b)    spornych interpretacyj norm względnie warunków technicznych,

c)    zaproszeń przedstawiciela M. S. D. na posiedzenia i komisje.

Korespondencję w tych sprawach należy kierować do M. S. D. — VI Warszawa, ul. Żelazna 51.

Bliższych wyjaśnień w sprawach ekspertyz i badań laboratoryjnych udzielają również Oddziały Stacji.

BLIŻSZE WYJAŚNIENIA I UWAGI

Cennik opłat 1/1

Mechanicznej Stacji Doświadczalnej Politechniki Lwowskiej za badania materiałów

przeprowadzane w laboratorjach Stacji we Lwowie.

A POSTANOWIENIA OGÓLNE,

1. Zlecenia.

a) Zlecenia ekspertyz i badań laboratoryjnych (wytrzymałościowych, metalograficznych i chemicznych) materjałów prosimy kierować pod adresem:

Mechaniczna Stacja Doświadczalna Politechniki Lwowskiej

Lwów — Politechnika.

b) Zlecenia powyższych prac laboratoryjnych

powinny zawierać:

wyszczególnienie prób i badań, jakim należy materjał poddać;

przy analizach chemicznych, wyszczególnienie składników materjału, które analiza ma ustalić;

przy ekspertyzach, warunki pracy materjału oraz okoliczności, w których uszkodzenie lub zużycie materjału nastąpiło.

Powyższe dane są potrzebne do należytego przeprowadzenia badania.

2. Przygotowanie i przesyłanie próbek.

a)    Próbki materjału przeznaczone do badań powinny być starannie opakowane dla zabezpieczenia ich powierzchni, złomów i t. p. przed uszkodzeniem w czasie transportu, które mogłoby wpłynąć na wyniki badania.

b)    Próbki wytrzymałościowe, wymagające warsztatowej obróbki, prosimy nadsyłać zasadniczo w stanie obrobionym; obróbka powinna być wykonana z dokładnością przewidzianą odnośnymi przepisami dla poszczególnych rodzajów próbek; na życzenie Stacja może nadesłać warsztatowe szkice próbek, potrzebne do ich wykonania. Na zamówienie zleceniodawcy wykonanie próbek przeprowadza również warsztat Stacji.

c)    Próbki do badań metalograficznych prosimy nadsyłać w stanie nieobrobionym; szlify metalograficzne wykonywa Stacja we własnym warsztacie.

d)    Próbki do analiz chemicznych jest wskazane nadsyłać w całości, pozostawiając wykonanie potrzebnych do analizy chemicznej wiór z tych próbek warsztatowi Stacji. Przy nadsyłaniu gotowych wiór prosimy uważać na odpowiednie ich wykonanie, tak, ażeby zanieczyszczenia uboczne lub domieszki, jak i sposób wykonania wiór, nie wpłynęły na wynik analizy. Prosimy również zwrócić uwagę na wybór miejsca w materjale, z którego ma się pobrać próbki do analizy, tak, aby analiza mogła wykazać przeciętny skład chemiczny badanego materjału. Wióry prosimy pobierać z całego przekroju przeznaczonej na ten cel próbki, w ilości około 2’0 g wiór dla oznaczenia jednego składnika.

3. Wyniki badania.

a)    Na badane materjały wydaje Stacja „świadectwa badania“ obejmujące wszystkie wyniki przeprowadzonych prób, w razie potrzeby wykresy, zdjęcia metalograficzne i zdjęcia fotograficzne ważniejszych szczegółów oraz ogólną charakterystykę i uwagi dotyczące badanego materjału.

b)    Świadectwo badania przesyła się zleceniodawcy wraz z jedną kopją.

c)    Dodatkowe odpisy świadectw badania wydaje się za osobną opłatą, przewidzianą w drugiej części niniejszego cennika.

4. Opłaty.

a)    Badania laboratoryjne przeprowadza Stacja na ryzyko i koszt zgłaszającego badanie. Za swoje czynności zalicza należności według stawek wyszczególnionych w drugiej części niniejszego cennika.

b)    Za prace laboratoryjne nieprzewidziane w niniejszym cenniku zalicza się każdorazowo należności według umowy.

zł

5.—

5.—

8.—

8.—

5.—

. od zl 5.— do „ 10.—

• „ 10.-

.    „ 30.—

•    „ 40.—

. „ 60.—

.    „ 50.—

c)    Podane w cenniku koszty wykonania próbek oraz stawki uwzględniające taki koszt, dotyczą tylko wykonania próbek i wiór do analiz chemicznych z materiałów normalnych, oraz próbek normalnie stosowanych przy pomiarach; za wykonanie próbek oraz wiór z materiałów bardzo twardych lub trudnych do obróbki oraz próbek wymagających wysokiej dokładności obróbki zalicza się koszty wykonania odpowiednio wyższe.

d)    Zleceniodawcy zalicza się również poniesione przez Stację koszty związane z transportem próbek.

e)    Mech. Stacja Dośw. przystępuje do wykonania zamówionego badania po zaakceptowaniu przez zleceniodawcę wysokości całkowitych kosztów tego badania oraz po wpłaceniu przez niego do kasy Stacji (konto P. K. O. Nr. 30.689) zaliczki w wysokości połowy tych kosztów; Mech. Stacja Dośw. zastrzega sobie jednak możność zażądania wpłaty całkowitej należności przed rozpoczęciem badania, o ile okoliczności tego wymagają.

5. Przeprowadzanie technicznych odbiorów materiałów.

a)    Mech. Stacja Dośw. przeprowadza techniczne odbiory materjałów w hutach, walcowniach i odlewniach dla potrzeb i na zlecenia przemysłu przetwórczego i kon-sumcyjnego, na ryzyko i koszt zlecającego.

b)    Należności za odbiorcze czynności oblicza się na podstawie osobnych cenników, które wysyła Stacja na żądanie.

c)    Bliższych wyjaśnień w sprawach technicznego odbioru materjałów udziela na żądanie Centrala Mechanicznej Stacji Doświadczalnej P. L., Lwów, Politechnika.

B. CENNIK OPŁAT 1/1

za badania materjałów przeprowadzane w laboratoriach Stacji we Lwowie.

I. Badania własności mechanicznych,

1. Żeliwo oraz metale nieciągliwe.

a)    Próba rozciągania z oznacz. Rr

b)    Próba dynamiczna rozciągania

z oznaczeniem Ra

c)    Próba ściskania z oznaczeniem Rc

d)    Próba zginania z oznaczeniem Rg oraz strzałki ugięcia f

e)    Próba ścinania z oznaczeniem Rt

f)    Próba udarności z oznaczeniem U

w mkg/cm².....

g)    Próba twardości Brinella lub

Rockwella, jako średnia z kilku pomiarów.....

Koszt warsztatowego wykonania próbek zalicza się osobno. Za wykonanie jednej próbki liczy się

Przy przygotowywaniu i wysyłaniu próbek prosimy uwzględnić wskazówki podane w postanowieniach ogólnych.

2. Stal oraz inne metale ciagliwe.

a)    Próba rozciągania z oznaczeniem naturalnej granicy płynności Qr, wytrzymałości na rozciąganie Rr, wydłużenia A, przewężenia C, wraz ze sporządzeniem wykresu rozciągania

b)    Próba rozciągania j. w. przeprowadzona w temperaturze podwyższonej

c)    Próba ścisła rozciągania z oznaczeniem granicy sprężystości S (0,01%) i granicy płynności Qr (0,2%) przy pomocy aparatu lu-sterkowego Martensa lub tenso-metru Huggenbergera, wydłużenia A, przewężenia C, wraz ze sporządzeniem wykres u wydłużeń całkowitych, elastycznych i plastycznych

d)    Próba ścisła rozciągania j. w.

przeprowadzona w temperaturze podwyższonej

e)    Oznaczenie granicy płynności Qv

(0,2%) w temperaturze podwyższonej przy czasie trwania obciążenia 10 minut .

f)    Próba dynamiczna rozciągania

z oznaczeniem Ra

g)    Próba zmęczenia przez oznaczenie wytrzymałości obustronnie zmiennej Z₀ lub jednostronnie zmiennej (na maszynie pulsacyjnej) w zależności od obciążenia i ilości zmian:

przy obciążeniu

do    5    ton    za    100.000    zmian

od    5    do    10    ton    za    100.000    zmian

od    10    do    15    ton    za    100.000    zmian

od    15    do    20    ton    za    100.000    zmian

h)    Próba ściskania z oznaczeniem naturalnej granicy płynności Qc i wytrzymałości na ściskanie Rc wraz z wykresem .

i)    Próba ścisła ściskania z oznaczeniem granicy sprężystości S (0,01%) i granicy płynności Qc (0,2%) wraz z wykresem

j)    Próba ścinania z oznaczeniem wytrzymałości na ścinanie Rt

10.—

12.50

15.—

17.50

10.—

55

40.—

55

8.—

59

. zł 3.—

.    „ 15.-

k) Próba udarności z oznaczeniem U w mkg/cm² ....

1) Próba tłoczności metodą Erichse-

na jako średnia z trzech pomiarów

m) Próba twardości Brinella lub Rockwella jako średnia z kilku pomiarów

d)    Jednorazowa obróbka termiczna

jednej próbki do badań mikroskopowych wraz z jej wykonaniem zł 15.—

e)    Badanie korozyjne jednej próbki wg. ustalonych warunków .

f)    Kompletne badanie korozyjne

cena wg umowy

Próby technologiczne (zginanie, spęczanie, wywijanie kołnierza i t. p.) za jedną próbę .

CL O

o p.

55

2.50

55

10.—

Przy przygotowywaniu i wysyłaniu próbek prosimy uwzględnić wskazówki podane w postanowieniach ogólnych.

Koszt warsztatowego wykonania próbek zalicza się osobno. Za wykonanie jednej próbki liczy

III. Analizy chemiczne.

się

CL O

O CL

,, 5.

„ 10.—

Przy przygotowywaniu i wysyłaniu próbek prosimy uwzględnić wskazówki podane w postanowieniach ogólnych.

3) Liny.

a)    Próba rozciągania liny stalowej w całości przy zalaniu rozplecionych jej końców niskotopliwym metalem

b)    Próba rozciągania liny stalowej lub konopnej przy umocowaniu jej na krążkach

c)    Całkowite badanie drutów jednej splotki liny stalowej wg. norm M. S. D. na rozciąganie -#r, ilość przegięć iz i ilość skręceń Ù jednokierunkowych

„ 30.—

. „ 20.-

.    „ 40.-

Przy przygotowywaniu i wysyłaniu próbek prosimy uwzględnić wskazówki podane w postanowieniach ogólnych.

a)    Oznaczenie jednego składnika z

dostarczonych wiór lub wiór wykonanych w warsztacie M. S. D., z materjału normalnego

b)    Kilka oznaczeń poszczególnych składników z wiór dostarczonych lub wykonanych w warsztacie M. S. D. z materjału normalnego, za oznaczenie jednego składnika po .

c)    Oznaczenie ciężaru właściwego .

d)    Badanie wody:

oznaczenie każdego składnika po oznaczenie twardości stałej oznaczenie twardości węglanowej

e)    Oznaczenie wilgotności

f)    Badanie powłoki (dla blachy cynkowanej, cynowanej i t. p.):

szczelności powłoki grubości powłoki równomierności powłoki

„ 7.50

4) Łańcuchy.

Próba rozciągania łańcucha o kilku (4—6) ogniwach

g)    Oznaczenie zawartości popiołu w

materjale opałowym

h)    Badanie oleju .    .    .    .

.    „ 15.-

cena wg umowy

Przy przygotowywaniu i wysyłaniu próbek prosimy uwzględnić wskazówki podane w postanowieniach ogólnych.

Przy przygotowywaniu i wysyłaniu próbek prosimy uwzględnić wskazówki podane w postanowieniach ogólnych.

,, 10.-

•    „ 15.—

H. Badania metalograficzne i korozyjne metali.

a)    Badanie makroskopowe jednego szlifu wraz z jego wykonaniem

b)    Badanie makro i mikroskopowe

jednego szlifu wraz z jego wykonaniem

c)    Jedno zdjęcie makro lub mikroskopowe

IV. Ekspertyzy.

a) Za ekspertyzę, obejmującą kompletne badanie, a mianowicie wytrzymałości, metalograficzne i a-nalizę chemiczną wraz z podaniem ogólnych wniosków oblicza się koszty według przeprowadzonych poszczególnych prób, nie mniej jednak jak .    *

b)    Świadectwo spawacza, obejmujące kompletne badanie jednego odcinka blachy, spawanego na V lub X, obejmujące próby rozciągania, zginania i metalograficzne wraz z wykonaniem próbek w warsztacie M. S. D.

c)    Świadectwo spawacza j. w. jednak bez wykonania próbek .

za jedną kopję świadectwa o objętości powyżej 10 stron .

za każdą odbitkę fotograficzną zamieszczoną w dodatkowej kopji

. zł 6.—

. zł 100.—

. „ 60 —

po

.    „ 0.25

2. Badania nieobjęte niniejszym cennikiem

cena wg umowy

Przy przygotowywaniu i wysyłaniu próbek prosimy uwzględnić wskazówki podane w postanowieniach ogólnych.

V. Inne należytości.

1. Dodatkowe kopje świadectw.

Za każdą dodatkową kopję świadectwa badania powyżej ilości przewidzianej w postanowieniach ogólnych zalicza się:

za jedną kopję świadectwa o objętości do 4 stron włącznie .

za jedną kopję świadectwa o objętości powyżej 4 stron do 10 stron włącznie

zł. 2.50

3. Wyjazdy inżyniera M. S. D.

Za wyjazd inżyniera M. S. D. poza obręb miejscowości będącej siedzibą Centrali lub Oddziału M. S. D., celem pobrania próbek na miejscu lub wykonania innych prac związanych z przeprowadzaną ekspertyzą materiału, zalicza się następujące należytości:

za pół dnia pracy inżyniera za jeden dzień pracy inżyniera .

za każdy następny dzień pracy inżyniera po .

djety inżyniera dziennie po

koszty podróży II. klasą pociągiem pospiesznym.

. zł. 50.— » 80.-

. „ 60 — .    „ 15.—

.    „ 4.50

Lwów, sierpień 1936.

i£za«

I

-k.

WYDZIAŁY POLITECHNICZNE KRAKÓW

BIBLIOTEKA GŁÓWNA

*113329

r*

Kdn., Czapskich 4 — 678. 1. XII. 52. 10.000

•••.i

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

100000297927

Z drukarni i litografii Piller - Neuraanna we Lwowie