/

/

/

i

/

<

.

j

!

i

’

/•

i

i

K

"■4 tu

.

I

‘

:

■ [;

•I-

'

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

00000231445

/

,

.

■

'ï

щ

.

-

-

•>' :

■

I

ж

.

/

:

.

.

■

!

\

$

ALBUM

INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW

W POLSCE

1932.

LWÓW

NAKŁADEM TOWARZYSTWA BRATNIEJ POMOCY STUD. POLIT. LWOWSKIEJ.

ZWIĄZKOWE ZAKŁADY GRAFICZNE, SPÓŁDZ. Z ODP. UDZ., LWÓW, KRZYWA lO. — TELEFON 90-05.

>

■

'

ALBUM

INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW

W POLSCE

TOM I.

CZĘŚĆ I.

POLITECHNIKA LWOWSKA

RYS HISTORYCZNY

INFORMACJE

.Jt

Л^СЩ\

jß-' У\

Г BtiUOTE^ J

[* 6LÓ«Hft I

U=sr

sr

**SaГ~

or*

r.

POLITECHNIKA LWOWSKA

RYS HISTORYCZNY

przeciwieństwie do nauk humanistycznych, których rozwój i krzewienie znalazły już w wieku XIII i XIV swój wyraz w powstaniu pierwszych uniwersytetów (w Padwie w roku 1221, w Pradze w roku 1348, w Krakowie w roku 1364), nauki techniczne rozpoczęły swój samoistny rozwój stosunkowo bardzo późno, gdyż właściwie dopiero w wieku XVIII, znajdując poprzednio skromny przytułek w uniwersytetach.

Stąd też pierwsze akademickie uczelnie techniczne, jako samoistne i samodzielne zakłady naukowe, spotykamy dopiero w końcu wieku XVIII, a właściwy ich rozwój przypada na wiek XIX.

Wśród tego typu zakładów naukowych, jako pierwsza w Europie samodzielna akademicka uczelnia techniczna, powstała w roku 1794 w Paryżu — „Szkoła Politechniczna“ (École Polytechnique); następna w roku 1796 — „The Royal Technical College“ w Glasgowie; w roku 1806 — Niemiecka Akademja Techniczna w Pradze, (czeska dopiero od roku 1868), w roku 1815 — we Wiedniu. Z pośród dalszych utworzono Politechniki: w roku 1825 — w Karlsruhe, w roku 1828 — w Dreźnie, w roku 1829 — w Stuttgarcie, w roku 1844 — w Madrycie, w roku 1855 — w Zurychu, w roku 1856 — w Budapeszcie, w roku 1862 — w Rydze, w roku 1868 — w Monachjum i Darmstadzie, w roku 1879 — w Berlinie (Charlottenburgu), w roku 1898 — rosyjską w Warszawie, spolszczoną od roku 1915, w roku 1898 — w Gdańsku, w roku 1910 — we Wrocławiu itd.

Równocześnie powstawały studja techniczne jako osobne wydziały przy istniejących już uniwersytetach, jak w Gandawie w roku 1816, w Kopenhadze w roku 1829, w Londynie w roku 1836, w Lozannie w roku 1853 itd.

W okresie powstawania w Europie pierwszych tego rodzaju szkół, Polska, jako samodzielne państwo, uległa katastrofie rozbiorów. Mimo tego gwałtu Naród Polski i w tym kierunku nie pozostał bierny. W następstwie inicjatywy Komisji Edukacji Narodowej powstała w roku 1826, a więc chronologicznie jako piąta w Europie, „Akade-mja Techniczna“ w Warszawie, o czterech wydziałach, postawiona odrazu na poziomie uczelni akademickiej. W roku 1830 przekształcono ją na „Instytut Politechniczny“. Niestety, w następstwie wypadków powstania z lat 1830/31 uczelnię tę, która mogła oddziałać bardzo dodatnio na rozwój gospodarczy kraju, po sześcioletniem zaledwie istnieniu zamknięto na zawsze.

Równocześnie odczuwano i w innych dzielnicach rozdartej Polski potrzebę kształcenia młodzieży w kierunku technicznym, który w tym czasie w całej Europie zaczął wzbudzać słuszne zainteresowanie. I tak Senat Rzeczypospolitej Krakowskiej uchwałą z dnia 3 października 1834 roku utworzył w Krakowie „Instytut Techniczny“, który jednak nie uzyskał nigdy stopnia szkoły akademickiej, mimo starań i zabiegów lokalnych, przez długi czas, bo aż do roku 1870 powtarzanych. Ostatecznie w roku 1876 Instytut ten przeistoczono na Wyższą Szkołę Przemysłową, bardzo zasłużoną i istniejącą do dziś.

We Lwowie utworzono natomiast jeszcze w roku 1817 trzyklasową Szkołę Realną, posiadającą częściowo charakter szkoły technicznej. Od roku 1825/6 zreorganizowano ten zakład na dwuletnią szkołę przygotowawczą do nauk technicznych i komercjalnych, zezwalając równocześnie jej absolwentom na dalsze kształcenie się w zawodzie technicznym w Uniwersytecie Lwowskim, gdzie na

zjalnych.

studjum filozoficznem wykładano przedmioty techniczne, jak fizykę z mechaniką, rolnictwo i leśnictwo, geometrję praktyczną czyli miernictwo i budownictwo z rysunkami.

W następstwie usilnych zabiegów Sejmu Stanowego Galicji, z wspomnianej Szkoły Realnej, podniesionej w roku 1835 do stopnia Akademji Realno-handlowej, po przyłączeniu z Uniwersytetu Katedry Budownictwa (architektury i inży-nierji) — utworzono na mocy dekretu cesarskiego z dnia 24 stycznia 1843 roku — w dniu 4 listopada 1844 roku lwowską „Akademję Techniczną“, przemianowaną następnie dekretem z dnia 8 października 1877 roku na „Szkołę Politechniczną“, a w końcu, od roku 1921, na „Politechnikę Lwowską“. Chronologicznie zatem Politechnika Lwowska, najstarsza w Polsce, utworzona w roku 1844, należy także do rzędu najstarszych akademickich szkół technicznych w Europie.

Lwowska Akademja Techniczna posiadała początkowo w swoim składzie dwuletni, a od roku 1847/8 trzyletni Wydział techniczny, jednoroczny hadlowy oraz dawniejszą dwuletnią Szkołę Realną. Według postanowienia cesarskiego z dnia 3 lutego 1844 roku profesorowie Wydziałów technicznego i handlowego otrzymali stopnie profesorów uniwersyteckiego Wydziału filozof cznego, a profesorowie Szkoły Realnej stopnie profesorów gimna

W roku 1856 oddzielono Szkołę Realną od Akademji i przekształcono ją na sześcioklasową Szkołę Realną, jako średnią, ogólnie kształcącą i przygotowującą wychowanków do wyższych studjów technicznych. Wydział zaś handlowy Akademji zamieniono od roku 1853/4 na dwuletnią średnią Szkołę Handlową, która w tej formie, mimo wielokrotnych wniosków o przywrócenie jej charakteru akademickiego, pozostawała przy Akademji bez zmiany aż do zupełnego zniesienia w r. 1875.

Pozostał natomiast w Akademji niezmieniony Wydział techniczny, który pomimo wniosku Kolegjum Profesorskiego, przedstawionego jeszcze w roku 1852, a zmierzającego do podziału tego wydziału na trzy, względnie cztery, pozostał aż do roku 1872 w pierwotnej niemal formie, jako jednolite studjum techniczne, obejmujące wszystkie najważniejsze działy zawodu inżynierskiego. Ten właśnie stan został uwzględniony w rozporządzeniu Ministerstwa Stanu z dnia 11 grudnia 1860 roku, L. 36413 i z dnia 23 maja 1872 roku, Dz. U. P. Nr. 70, stwarzającem autoryzowanych inżynierów cywilnych, które absolwentom tego Wydziału lwowskiej Akademji Technicznej, jak i analogicznychjnstytutów we Wiedniu i Pradze, nadawało uprawnienie wykonywania zawodu inżyniera wszystkich działów.

Dopiero w roku naukowym 1872/3 wprowadzono podział studjów w Akademji na trzy odrębne Wydziały zawodowe, a mianowicie: pięcioletnie Wydziały inżynierji i architektury, oraz trzyletni Wydział chemji technicznej, rozszerzony od roku 1874/5 na studjum czteroletnie. Następnie, w myśl rozporządzenia cesarskiego z dnia 3 października 1875 roku, uzupełniono Akademję od-dawna oczekiwanym Wydziałem budowy maszyn, którego dwa pierwsze lata studjów zorganizowano zaraz, trzeci w roku 1876/7, a w roku 1877/8 czwarty, końcowy.

Od roku 1848 lwowska Akademja Techniczna administrowana była przez Kolegjum Profesorów, któremu przewodniczył jeden z profesorów, mianowany przez Ministra dyrektorem. Pierwszym dyrektorem Akademji był Prof. Dr. F1 o r j a n Schindler, drugim i cstatnim, w latach 1849— 1871, bardzo dla Akademji i dla kraju zasłużony Prof. Aleksander Reisinger.

Dekretem z dnia 12 listopada 1871 roku zezwolił cesarz na coroczny wybór Rektora, jako przewodniczącego Kolegjum Profesorów i kierownika Akademji. Pierwszym Rektorem na rok akademicki 1872/3 wybrany został Prof Feliks Strzelecki, Prorektorem Prof. Jan Nepomucen Franke. W tym samym roku, w dniu 3 grudnia, odbyła się pierwsza uroczysta inauguracja roku szkolnego w sali Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, gdyż własnej Akademja jeszcze nie posiadała.

Językiem wykładowym Akademji był język niemiecki. Wprawdzie Ministerstwo Oświaty zarządziło rozporządzeniem z dnia 29 września 1848 roku, że nauka w Uniwersytecie Lwowskim, w Akademji Technicznej i w gimnazjach lwowskich ma się odbywać w języku polskim, jednak po zgnieceniu prądów wolnościowych, już w styczniu 1849 roku zarządzenie to odwołano. Dopiero dekretem z dnia 26 sierpnia 1871 roku zezwolono na stopniowe wprowadzenie języka polskiego, jako języka wykładowego. W roku 1871/2 wykładano w Akademji po polsku matematykę, fizykę i geometrję wykreślną, a w następnym wszystkie przedmioty były już wykładane wyłącznie po polsku.

Od roku 1848 obowiązywała w Akademji akademicka wolność nauczania i uczenia się. Zasada ta jednak już od początku nasuwała trudności w normalnem studjowaniu nauk technicznych, wymagających pewnej kolejności. To też od roku 1874/5, mimo zastrzeżonej zasadniczo nadal wolności uczenia się i nauczania, wprowadzono systematyczny plan nauk w celu osiągnięcia przez studentów najkrótszą drogą ostatecznego celu. Studenci Akademji składali nieobowiązkowe egzaminy roczne, bez egzaminu końcowego. Dopiero na mocy upoważnienia cesarskiego z dnia 11 lipca 1878 roku wprowadziło Ministerstwo Oświaty przepisy o egzaminach, normujące dwa egzaminy państwowe, analogiczne do teraźniejszych, ogólnego i dyplomowego. Przepisy te zamknęły okres reorganizacji lwowskiej Szkoły Politechnicznej.

Krajowy Sejm Galicyjski uchwalił w dniu 19 czerwca 1894 roku „Zasady organizacji“ Szkoły Politechnicznej we Lwowie, na podstawie których wydało Ministerstwo Wyznań i Oświaty (rozporządzeniem z dnia 26 kwietnia 1897 roku, L. 4.941) pierwszy statut organizacyjny. Statut ten ustalił prawne podstawy Uczelni i normował jej organizację, która z drobnemi zmianami przetrwała do roku 1921.

w roku naukowym 1850/1 — 77 studentów „    „    1856/6 -128

„    „    1859/60-160

„    „    1865/6 —180

„    „    1869/70-215

wreszcie w ostatnim roku jednolitego studjum 1871/2—260 studentów.

Po wprowadzeniu podziału na Wydziały, frekwencja przedstawiała się następująco:

W roku

akademickim

1872/3

1875/6

1879/80

Studentów na Wydziale

inży- archi- bud. che-nierji tekt. masz. mii

Razem

259

212

109

£>. w to to OO O

28

54

CM r- co

CO

291

325

241

Od chwili utworzenia w roku 1844/5 mieściła się Akademja w domu Darowskiego, naprzeciw ówczesnego Uniwersytetu (w teraźniejszym „Domu Narodnym“) u zbiegu ulic Teatralnej (obecnie Rutowskiego) i Ormiańskiej. Dnia 2 listopada 1848 roku austrjacki generał Hammerstein zbombardował Lwów „wskutek powstania studentów, mieszczan rewolucyjnych i pro-letarjatu“. Podczas tych wypadków spłonął gmach Akademji, w którym znajdowała się główna strażnica Akademickiego Legjonu Gwardji Narodowej. W pożarze gmachu spłonęły liczne i cenne zbiory naukowe, gromadzone od r. 1817, bibljoteka, akty oraz katalogi Akademji. Po pożarze uzyskano w roku 1849 kilka sal na III piętrze odbudowanego Ratusza, gdzie Akademja znalazła chwilowy przytułek do roku 1850, tj. aż do odbudowania własnego gmachu na dawnem miejscu. W tym gmachu, z donajętem w roku 1869 drugiem piętrem w domu Hauenschildów przy placu Castrum, mieściła się Akademja do roku 1877.

W tym okresie frekwencja młodzieży w lwowskiej Akademji Technicznej, słaba i dokładnie nieznana w pierwszych pięciu latach, gdyż katalogi spłonęły w pożarze w roku 1848, wynosiła:

Powstawanie nowych Katedr i zakładów naukowych spowodowało, że Akademji brakowało coraz bardziej miejsca w dotychczasowym lokalu. To też w następstwie starań Akademji uzyskano już w roku 1867 przyzwolenie na budowę nowego gmachu przy placu Castrum (gdzie dziś stoi Miejskie Muzeum Przemysłowe). Plany budowy tego gmachu opracował Prof. Stix. Jednak dopiero w roku 1873 przeznaczono na tę budowę kredyt w sumie 1,300.000 złr. w. a. Wobec zbyt małych rozmiarów budynku, projektowanego przez Prof. Stix a, Namiestnik A gen or hr. Gołu-chowski zmienił pierwotną decyzję, zakupił pod budowę nowy grunt przy ulicy Leona Sapiehy od hr. Fredrowej i polecił Prof. J u lj an o w i Zacharjewiczowi opracowanie nowego projektu.

Budowę nowego gmachu rozpoczęto w roku 1874, ukończono ją zaś w jesieni 1877 roku pod kierownictwem Prof. Zacharjewieża, przy pomocy starszego inżyniera państwowego Karola S1 a p y.

Uroczystość poświęcenia nowego gmachu, do którego wprowadzono zaraz Akademję Techniczną, przemianowaną równocześnie dekretem z dnia 8 października 1877 roku na „Szkołę Politechniczną“, odbyła się w dniu 15 listopada 1878 roku, w połączeniu z inauguracją nowego roku akademickiego i objęciem urzędu Rektora przez twórcę gmachu, Prof. Zacharjewicza.

Równocześnie wykończono w roku 1876 drugi, wówczas jednopiętrowy gmach od strony placu św. Jura, przeznaczony na pomieszczenie labora-torjów chemicznych. Gmach ten odrestaurowano potem po pożarze, któremu uległ w roku 1886.

111

Ж.

"V

'■

Główny Gmach Politechniki Lwowskiej przy ul. Sapiehy L. 12.

Szybki rozwój Szkoły Politechnicznej rozpoczyna się. dopiero w tych nowych gmachach, zbudowanych pod założeniem, że cyfra studentów nie przekroczy nigdy 300 rocznie.

Że założenie to było niewłaściwe, wskazuje wymownie dalszy rozwój frekwencji, która wynosiła:

W roku

Studentów na Wydziale

akadem.

inży- hydro- archi- bud nierji tech. tekt. masz. mji

che-

Razem

1913/14 723

ОО

го

Ю О 00 Ь-

СО^^ГСОЮОЮЮ

192

184

254

309

712

1.188

1.502

1.865

Rozwój gospodarczy kraju oraz bardzo znaczny dopływ młodzieży polskiej z innych zaborów, a przedewszystkiem z zaboru rosyjskiego do Szkoły Politechnicznej, która jeszcze w roku 1848 uzyskała prawo przyjmowania studentów z poza granic Austrji, spowodował z początku powolny, potem od roku 1895/6 bardzo szybki wzrost frekwencji.

W dniu 10 lipca 1894 roku obchodziła lwowska Szkoła Politechniczna 50-letni jubileusz istnienia, w obecności delegatów kilku uniwersytetów i politechnik austrjackich i węgierskich.

W tym okresie rozpoczął się dalszy, wybitny rozwój organizacji Uczelni. Wydział inżynierji, który już od roku 1873/4 miał pięcioletni kurs studjów, utrzymał ten rozmiar do roku 1901/2, poczem od roku 1902/3 ograniczył swe studja do 4V₂ lat. Stan taki trwał do roku 1922/3.

W roku 1896 powołano do życia przy Wydziale inżynierji dwuletni Kurs Geometrów (mierniczych), który trwał do roku 1919/20, poczem od roku 1920/21 zamieniony został na trzyletni, a od roku 1929/30 na czteroletni Oddział mierniczy.

Ponadto, w następstwie uchwał Sejmu Krajowego, podejmowanych kilkakrotnie od roku 1879, utworzono w roku 1907/8 samoistny Wydział wodny, jako 4V₂-letnie studjum wodno-meljorącyjne. W roku 1919/20 Wydział ten włączono do Wydziału inżynierji (zwanego wtedy komunikacyjnym), jako Oddział wodny.

Przy Wydziale budowy maszyn utworzono w roku 1911/12 czteroletni Oddział elektrotechniczny. Poprzednio jeszcze, w staraniach o utworzenie pełnego Wydziału górniczego, utworzono także przy Wydziale budowy maszyn, w roku 1885/6, dwuletni Kurs Górniczy i roczny Kurs Hutniczy. Kursy te rozszerzono w roku 1891/2 na trzyletnie, aby następnie, po zapadnięciu decyzji o urządzeniu w Krakowie osobnej Akademji Górniczej, przetworzyć je od roku 1909/10 na dwuletnie przygotowanie do trzeciego roku studjów w Akademji Górniczej. Obecnie istnieje na Wydziale Mechanicznym Oddział naftowy, obejmujący

pełne wykształcenie inżynierskie w dziale gór- prawo nadawania stopni doktorów nauk techni-nictwa naftowego.

cznych (doctor rerum technicarum) na podstawie

we

Wydział architektury i chemji pozostały w tym pracy naukowej i ścisłego egzaminu doktorskiego, czasie bez większych zmian.    System ten został ostatecznie przyjęty potem

Pierwsza uroczysta promocja doktorska od-

mowano na doktorów nauk technicznych Inży-ten przysługiwał lwowskiej Szkole Politechnicznej nierów Jana Blauta i Michała Kornelię, aż do wybuchu wojny światowej, od którego to Do upadku rządów austrjackich w roku 1918 czasu Sejm Galicyjski nie był więcej zwoływany, uzyskało stopnie doktorskie 64 inżynierów;

W roku 1903 nadał cesarz Rektorom Szkoły nadto w roku 1912 nadano w uznaniu wybitnych Politechnicznej tytuł Magnificencji, a Polskie To- zasług- na polu nauki stopnie doktorskie honoris warzystwo Politechniczne we Lwowie, łącznie causa: pp. Marji Curie-Skłodowskiej,

W zakresie wzrostu znaczenia Uczelni uzyskał wszystkich technicznych szkołach akademickich w roku 1901 każdoczesny Rektor Politechniki głos w całej Polsce, wirylny w Krajowym Sejmie Galicyjskim. Pierwszym wirylnym posłem Szkoły Politechnicznej był była się w dniu 5 lipca 1902 roku, przyczem pro-Prof. Dr. Stefan Niementowski. Przywilej

po-

ÄS?«

УЙ»' r’⁻

âBriâ

p>-*i

g*» i "

Ii

'.i

ÉL

V*;

Gmach Laboratorjum Chemicznego Politechniki Lwowskiej przy ul. Sapiehy L. 12.

z Lwowską Izbą Inżynierską ofiarowało Szkole łańcuch rektorski.

W następstwie tego rozwoju frekwencji oraz pomnożenia Katedr i zakładów naukowych, okazała się potrzeba powiększenia pomieszczeń, co uzyskano przez dobudowę skrzydeł do Gmachu Głównego, zbudowanych w latach 1904—1905, oraz przez nasadzenie drugiego piętra na Gmachu Laboratorjum Chemicznego w roku 1911/12. Tuż przed wybuchem wojny światowej przystąpiono do budowy fundamentów pod gmach Laboratorjum Maszynowego; celem zaradzenia zaś dalszym trudnościom lokalowym, wynajęto prywatne domy przy ulicy Sapiehy L. 55 i Nabielaka L. 22, zajmowane na cele Politechniki po dzień dzisiejszy.

W roku 1901, rozporządzeniem z dnia 13 kwietnia, L. 40.571, uzyskała Szkoła Politechniczna

Prof. Janowi Nepomucenowi Frankemu, Prof, Juljanowi Niedźwieckiemu, Prof-Augustowi Witkowskiemu i Inż. Kazimierzowi Obrębowiczowi.

Wobec wzrostu frekwencji, a z tern także i spraw administracyjnych, utworzono od roku 1904/5 Komisję Administracyjną, o składzie podobnym do obecnego Senatu i przekazano jej załatwianie spraw natury administracyjnej, które do tego czasu załatwiane były przez całe Grono Profesorów na posiedzeniach, odbywanych co dwa tygodnie, a czasem nawet co tygodnia. W roku 1909/10 utworzono w łonie Grona Profesorów komisje, stanowiące zawiązki dzisiejszych Rad Wydziałowych.

Przedstawiony powyżej rozwój Szkoły Politechnicznej, wzmożenie frekwencji studentów, utwo-

<•1

Г<

Gmach Filji Politechniki Lwowskiej przy ul. Nabielaka L. 22.

rżenie nowych Wydziałów, rozwój wiedzy technicznej i powstawanie nowych gałęzi nauk — wy- mji Technicznej, w roku 1847/8, Grono profesor-woływały ciągły wzrost ilości Katedr i pomocni- skie składało się z 7 Profesorów, 6 Docentów,

5 Nauczycieli języków i rysunków i 2 Asysten-

Podczas gdy w początkach istnienia Akade-

czych sił naukowych.

\ "ił

"t:

ГГ

! ; li:

Gmach Filji Politechniki Lwowskiej przy ul. Sapiehy L. 55.

t

mi'?

ЩМ

im

bi;

/? Ш ' -«*%•

ń

Ж

» J

i

ą-

i

i

ШЩ

j

и

шш-ту T:zr№„

РШ    M ‘

iU» • Atfr. >:

шт

4]

..rJLś-

jj

щ

шшшш.

ii‘

^Щё2мШ

ШЗ:- Ъ ’

V

i^r:

п

2

МЦ

* г\

Fragment Auli Głównego Gmachu Politechniki Lwowskiej przy ul. Sapiehy L. 12.

t ■ «

ЯШКГ;

2T-3

!2

«

'y&l*

5>.<

Ns \;Г,

f F'

^ :

Г

i

• *- -i

ä

N' ■ 'VI

I ■ . 'gm

1 i ШШ

пиши

ТТТ

Г

*

Л. И: • ' *:

г.

fr

I

а

?

S

V,

I

1

Æfe 'V ■ -^gg^k^.' В

Fragment klatki schodowej Głównego Gmachu Politechniki Lwowskiej przy ul. Sapiehy L. 12.

_ 05 O — t" o t— « CO ^

сл_

Oj

cr> cr> CO o — -- ■'t t—

miny etc.

tów, razem 21 osób, to po otwarciu nowych gmachów było:

Profesorów

Widzimy zatem już przed wielką wojną wybitny rozrost Uczelni w kierunku ilości sił naukowych, chociaż wiele potrzeb bardzo ważnych zaspokojonych jeszcze nie było. Poza licznemi zakładami naukowemi i laboratorjami, powstały przy Szkole Politechnicznej, głównie za staraniem i przy pomocy kraju, trzy stacje doświadczalne, * mianowicie od roku 1896/7 Stacja dla przemysłu naftowego oraz Stacja ceramiczna, a od roku 1901 bardzo ważna mechaniczna Stacja badań materja-łów budowlanych i inżynierskich. Stacje te odegrały doniosłą rolę w rozwoju ważnych gałęzi przemysłu krajowego.

W takim stanie zastał lwowską Szkołę Politechniczną wybuch wielkiej wojny. Już w kilka dni po wybuchu wojny, w sierpniu 1914 roku, zajęty został Gmach Główny na szpitale wojenne, a po cofnięciu się armji austrjackiej na zachód, w pierwszych dniach września 1914 roku zajęły go wojska rosyjskie. Z Grona profesorskiego część powołana została do służby wojskowej, niewielka ilość pozostała we Lwowie, broniąc gmachów i zakładów szkolnych pod przewodnictwem Prof. Dra Maksymiljana Thullie’go przed zniszczeniem, część zaś wyjechała przeważnie do Wiednia, gdzie w gmachu tamtejszej Szkoły Politechnicznej odbywała posiedzenia, egza

W następstwie tego stanu i powołania niemal całej młodzieży studjującej do wojska, w roku 1914/15 wykładów nie było zupełnie. Po pono-wnem zajęciu Lwowa przez wojska austrjackie, w czerwcu 1915 roku, wznowiono wykłady mimo trwającej wojny, chociaż gmachy były nadal zajęte na cele wojskowe. W letniem półroczu 1915/16 było zapisanych w Szkole 125 studentów i 5 gości, razem zatem 130 osób, w roku zaś 1916/17 — 218 studentów i 15 gości, razem 233 osoby.

W tym stanie nadszedł dzień 1 listopada 1918 roku, dzień opanowania Lwowa przez Ukraińców, przy zorganizowaniu i wydatnej pomocy wojsko-

wych komend ginącej monarchji austrjackiej. Już w pierwszym dniu młodzież Szkoły Politechnicznej stanęła w szeregach obrońców polskiego grodu. Studenci Politechniki Lwowskiej opanowali już w dniu 1 listopada 1918 roku o godzinie 9 rano strażnicę austrjackiego szpitala w gmachu Uczelni, zabrali znalezioną tam broń i tą zdobytą bronią rozpoczęli bohaterską walkę o wolność i niepodległość Lwowa i wschodnich kresów Małopolski, o przynależność tej ziemi do wskrzeszonej Ojczyzny.

Ten wielki czyn młodzieży technickiej, która obok innych bohaterskich obrońców Lwowa, swym trudem i krwią, bezprzykładnem męstwem i poświęceniem przyczyniła się wydatnie do ostatecznego zwycięstwa, będzie na zawsze najpiękniejszą kartą historji Politechniki Lwowskiej.

W ogrodzie Politechniki Lwowskiej od strony ul. Zacharjewicza, w miejscu, gdzie w czasie walki o Lwów był urządzony prowizoryczny cmentarz dla poległych obrońców Lwowa, ustawił obywatelski Komitet pomnik „Orląt“, którego odsłonięcia dokonano dnia 22 listopada 1925 roku. Nazwiska poległych w obronie Ojczyzny Studentów Politechniki Lwowskiej uwieczniono na tablicy, wmurowanej dnia 5 czerwca 1924 roku w klatce schodowej Głównego Gmachu Politechniki. Jako widomy znak pamięci walk o Lwów, które początek swój miały także w Politechnice, otrzymała Politechnika „Krzyż Obrony Lwowa“, wmurowany przy głównem wejściu do Głównego Gmachu.

W ten sposób, w obliczu krwawych walk, przeszła Politechnika Lwowska pod rządy oswobodzonej i zjednoczonej Ojczyzny.

Jednak i następne lata, po koniec roku 1920, zajęte wojną z bolszewikami, nie pozwalały na normalne prowadzenie studjów. Wprawdzie ogłaszano programy i wygłaszano wykłady, przeważnie dla czasowo urlopowanych ze służby wojskowej studentów, lecz zajęcie gmachów Politechniki na szpitale wojskowe nie pozwalało na normalną pracę.

Wprawdzie rozkazem Naczelnika Państwa w roku 1920 zwolniony został Gmach Główny od zajęcia na cele wojskowe, ale długich i mozolnych potrzeba było jeszcze starań, zanim Uczelnia odzyskała go faktycznie i zanim dokonano koniecznego remontu. Dopiero dnia 10 grudnia 1920 roku odbyła się — po siedmiu latach wojennych — pierwsza uroczysta inauguracja roku akademickiego.

'll

ff

'Л\

■чШ

pi

212

Srifei

wm к&.штз

•шт тш

Л i Шт

угу mm-

ц, ш

■_

Pomnik Orląt na terenie Głównego Gmachu Politechniki Lwowskiej od ulicy Zacharjewicza.

w?

is

4_

ilivmä -snifrm-тт*м№%ЩШа> ■ ■ v-    mm-wrmt-

-Muai w-««tE *b-i xM»u-'M-it#lW»-sb-nsnsn-ш-зшШш numi Ht nr»wtir-mr-Eint4Min-«ICH ЛЛи1МК!-Л1Е«-ТкИквиЛ1<!--УЛКГ-У«ММ»ГЬ-Е1<УНЛ*!К1<!'-*UHU -«*•• tl-ÏMTU • 1Ч-1.К4-1»И"к---4тт-»мшк»«к1--,?ш-1!«»№:ю-"^тгй-йиЮЕ«’-?-гУ«А-с01ВИ”>:ш-1!«!лшк-Елг-климк--1У1АЕ-1*мс

№T-EJ*Ert4K---M*-lVf,OTSKI--->t4!-lV£imW--tMy-A8M--MN-HlCI»W,«1'--4tlMMKIVÎC!---EttM»t.-Ml!rVSKÏ---IÏÏ.W-KOWeWSKI --- Ш • ШКЛ • • • )Wt>4MUW№.-VU»-ST4»CIE-МШ-VWW • Л1И• WWXfMEt -- МЛМ- MKHIWilT!-

мк»т»-м«кшг-штп-”WKi-uwMnrewtt^-rEiLusrwEwicz-MrMcvwm ими

•JM'<n'ftVSf!t'-J«'bEnmi!-Elf68MCIMIC--M)(.I>y»Met--ME-l>ltECtfWia-ilWI>. Е5ЯИТ--ТД1> МП.«!-WUMkETMWIB rut • (ЕШИКШЕГ • • • ТЛ6- CKITW4»- - Л*Т- Ш6ЕЕЛЯД# • )*■ ИУШ -W« • MKMVKK! • - - Ш-ШГЯЕШ - ЕШШПЯЕУЛСГ--Л»»-Ш1М-WITKO-MW«.WI.-4KW-«V8WtWI«-rrrv»-IIVI«KieWia-> ST«-KWMTWW.«! •--T4E- KW!4T*9WS(tt

тлt>- tm - - tvbw- usa» • • »л • ялаяуг« - ,*«*-тсюмйио -неги - пум «ко - rm ■ mkwwcot• • • мжс - мню - ячи-лии» - - - шп тпт ■ sw • KEKS« - • ем ■ mmhski •••&»« • Mcwrwtcr - -ишг ■ ттк - - - <ш • »шею • - .»г - wowski• уме • uwsm • • »! .surr - • »u micewrw - - vu» • лтшл - дти- smEifcin - - леем • samiowsw -- тле - vim ■т-шк - tu-mism-vmi-mr - w-wiat*~ таь- vishuvsm • vwD-voMttcw -кшт- имама - -гк-

*п- ттнг-пе-ер • злявюяо •

Tablica poległych w latach 1918—1921 w obronie Lwowa i Ojczyzny Studentów Politechniki Lwowskiej, umieszczona w klatce schodowej Głównego Gmachu przy ul. Sapiehy L. 12.

Pierwsze lata pod rządami Polski przyniosły Politechnice Lwowskiej bardzo poważne rozszerzenie agend i wiele zmian organizacyjnych.

W przeciwieństwie do rolnictwa, leśnictwo miało wprawdzie w Szkole Politechnicznej od roku 1872/3 skrócony kurs w formie encyklope-

Przedewszystkiem, w myśl rozporządzenia    dycznej, jednak nie osiągnął on za czasów za-

Rady Ministrów z dnia 8 listopada 1919 roku,    borczych pełnego studjum leśnego. W jego miej-

przyłączono do niej Akademję Rolniczą w Dubla-    see, za staraniem Galicyjskiego Towarzystwa Lenach i utworzono z niej oraz z lwowskiej Śre-    śnego i Henryka Strzeleckiego, od roku

dniej Szkoły Lasowej esobny Wydział Rolniczo-    1864 kierownika miejskich lasów Lwowa, utwo

lasowy. Wykłady na pierwszym roku tego Wydziału rozpoczęto dnia 17 listopada 1919 roku. Lwowie, która w tym charakterze przetrwała do

upadku Austrji. Budynek tej szkoły przy ul. św.

rzono w roku 1874 Średnią Szkołę Lasową we

Marka L. 1 przypadł Wydziałowi Rolniczo-laso-wemu Politechniki Lwowskiej.

W roku 1921 powstał w łonie Politechniki Lwowskiej jeszcze jeden dalszy Wydział. Mianowicie Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświece-’ nia Publicznego zezwoliło w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 1921 roku, Nr. 1922 — 1V/21, na utworzenie Wydziału Ogólnego, mającego na celu kształcenie nauczycieli przedmiotów matematyczno-przyrodniczych dla średnich szkół ogólnie kształcących i zawodowych. Było to także spełnieniem dawnego już postulatu Uczelni, gdyż jeszcze w roku 1874 była utworzona przy lwowskiej Akademji Technicznej osobna Komisja egzaminacyjna dla nauczycieli szkół realnych i zawodowych dla przedmiotów matematycznych i przyrodniczych, a profesorowie Akademji, poza normalnemi wykładami według planu nauk dla kandydatów zawodu inżynierskiego, wykładali osobno przedmioty dla kandydatów zawodu nauczycielskiego. W memo-rjale Kolegjum Akademji Technicznej z dnia 5 sierpnia 1876 roku projektowano utworzenie osobnego pełnego Wydziału Ogólnego, obejmującego umiejętności matematyczne, przyrodnicze, geograficzne etc.

Zaznaczyć tu należy, że utworzenie takiego Wydziału (gospodarstwa wiejskiego) było zapowiedziane jeszcze przy organizacji lwowskiej Aka-demji Technicznej, mianowicie w dekrecie z dnia 6 lutego 1844 roku. Jednakże mimo tej zapowiedzi oraz mimo dominująco rolniczego charakteru kraju do utworzenia takiego Wydziału za rządów zaborczych nie doszło.

Aby wypełnić wynikający stąd brak możności kształcenia zawodowych rolników zakupiono za staraniem Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego w dniu 1 listopada 1852 roku folwark Du-blany pod Lwowem, o powierzchni łącznej 780 morgów austr. (40685 ha), za kwotę 44.294'48 złr. mon. konwenc., a w dniu 9 stycznia 1856 roku poświęcono nowo zbudowane gmachy szkolne i uroczyście otwarto „Wyższą Szkołę Rolniczą“ w Dublanach. W roku 1878 przejął tę szkołę Wydział Krajowy na etat kraju. W roku 1901 uzyskała ona charakter szkoły akademickiej i nazwę „Akademji Rolniczej“. Pozatem istniała przy Akademji Niższa Szkoła Rolnicza oraz Szkoła Go-rzelnicza.

W rezultacie jednak, w następstwie nowej

w roku 1883/4, przenosząc ją do Uniwersytetu. Pierwsi kandydaci nowego Wydziału Ogól-Ostatnim jej dyrektorem, zamianowanym przez nego, otwartego od r. ak. 1921/2, uzyskali stopnie Wydział Krajowy, był Prof. Dr Stefan Pawlik, magistrów w r. ak. naukowym 1928/9. obrany po przyłączeniu Akademji do Politechniki J. M. Rektorem na r. ak. 1920/21.

Akademja ta miała w okresie swego samoistnego życia licznych wybitnych profesorów, wykształciła szereg bardzo poważnych rolników i zasłużyła się wiele około podniesienia rolnictwa organizacji studjum filozoficznego przy uniwersy-w kraju. Od roku 1901 do przyłączenia do Poli- tetach, wspomnianą Komisję egzaminacyjną dla na-techniki, pomijając jej okres o charakterze Wyż- uczycieli zniosło austrjackie Ministerstwo Oświaty szej Szkoły Rolniczej, wydała Akademja 228 dyplomów akademicko wykształconych rolników.

Ponadto, w zakresie rozszerzenia ram dzia

nym

Politechniki Lwowskiej.

łalności Politechniki, zaznaczyć należy jeszcze, że W czasie wojny, a szczególnie w r. ak. 1918/9, uchwałą z dnia 21 października 1921 roku posta-Akademja przeszła bardzo ciężkie losy, została nowiło Ogólne Zebranie Profesorów utworzyć oso-częściowo spalona, a zbiory jej uległy ćzęścio- bny Wydział Wojskowy, który też został w tym roku wemu zniszczeniu. W tym stanie, wraz ze zniszczo- aktywowany. Ze względu jednak na rozbieżność folwarkiem, została Akademja przyłączona do poglądów co do zadań i celów tego Wydziału,

został on z końcem roku 1921/2 zwinięty. Natomiast w latach 1928/9 i 1929/30 odbyły się w ra- posiadającej prawo publiczności oraz złożenie mach Wydziału Inżynierji trzy wojskowe kursy z wynikiem dodatnim egzaminu kwalifikacyjnego, fotografji lotniczej dla delegowanych oficerów- Studjować można w charakterze studenta lub wolnego słuchacza. Wolni słuchacze nie posiadają Z dniem 1 września 1921 roku objął Rekto- prawa składania egzaminów.

lotników Wojsk Polskich.

rat Politechniki samorząd gospodarczy Uczelni w zakresie dysponowania kredytami budżetowemi, trwają cztery i pół roku; na wszystkich innych prowadzenia rachunkowości etc., sprawowany do Wydziałach, Oddziałach, Grupach i Sekcjach okres

Studja na Oddziale lądowym i wodnym

Rok Akademicki dzieli się na dwa półrocza:

tego czasu przez b. Namiestnictwo. Z tego po- studjów jest czteroletni, wodu powiększyły się poważnie agendy Rektoratu, a tem samem i ilość urzędników.

W granicach Ustawy o Szkołach Akademi- pierwsze, zimowe, trwa od 21-go września do ckich z dnia 13 lipca 1920 roku, Dz. U. Rzp. P. 31-go stycznia, drugie letnie, od 11-go lutego do Nr. 72, poz. 494, otrzymała Politechnika własny 20-go czerwca; wykłady, rysunki i ćwiczenia od-statut, uchwalony przez Ogólne Zebranie Profe- bywają się w czasie od 1-go października do sorów, a zatwierdzony przez Ministra dn:a 28    31-go stycznia i od 11-go lutego do 10-go czerwca;

czerwca 1921 roku, stanowiący nowe ramy jej okres małych feryj od 1-go do 10-go lutego i okres

działalności.

od 10-go do 20-go czerwca przeznaczony jest Na podstawie tego statutu (§3) istnieją obecnie na egzaminy okres zaś od 21-go do 30-go wrze-w Politechnice Lwowskiej następujące Wydziały: śnią na wpisy.

Po upływie pierwszych dwóch lat studjów, dnej z trzema Oddziałami: lądowym, wodnym a więc po upływie czwartego półrocza, studjujący

składają egzamin ogólny, a po odrobieniu całego programu nauk egzamin dyplomowy. Wszystkie

1. Wydział Inżynierji lądowej i w o-

i mierniczym.

2.    Wydział Architektoniczny.

ftowym.

4.    Wydział Chemiczny.

5.    Wydział R ol n i cz o-1 as o w y z dwoma Oddziałami: rolniczym i lasowym.

6. Wydział Ogólny.

3.    Wydział Mechaniczny z trzema Od- przedmioty egzaminu ogólnego można zdawać podziałami: maszynowym, elektrotechnicznym i na- jedynczemi egzaminami kursowemi; takie egzaminy z poszczególnych, wysłuchanych przedmiotów studjów składa się także w ciągu całego okresu studjów, w zależności od rygorów, obowiązujących przy przejściu na wyższe lata studjów, a podanych w programach poszczególnych

gałęziają się na następujące grupy:

Niektóre Oddziały Wydziałów: Mechanicznego Wydziałów. Na podstawie egzaminu dyplomowego i Rolniczo-lasowego oraz Wydział Ogólny roz- otrzymuje się na Wydziale Ogólnym niższy naukowy stopień akademicki m a g i str a odpowie-

a)    Konstrukcyjną, kolejową, technologiczną dniej grupy nauk: matematycznych, fizycznych

i ruchową na Oddziale maszynowym,

i chemicznych lub magistra rysunków, na pozo-

b)    Ekonomiczno-rolniczą, rolniczą i hodo- stałych zaś Wydziałach taki sam stopień inży-

wlaną na Oddziale rolniczym,

niera-:-dróg i mostów na Oddziale lądowym,

c)    Matematyczną, fizyki i chemji oraz rysun- -hydrotechnika na Oddziale wodnym,-mier-

kową na Wydziale Ogólnym.    niczego na Oddziale mierniczym,-arc hi tek ty

Grupa fizyki i chemji dzieli się na sekcje: na Wydziale Architektonicznym, -mechanika fizyki ogólnej, fizyki technicznej i chemji.    na Oddziałach maszynowym i naftowym, -elek-

doktora nauk tec h ni c z n y c h można uzy-

Gorzelnicze.

Warunkiem dopuszczenia do studjów jest wy- i egzaminu ścisłego. Na każdym Wydziale można kazanie się świadectwem dojrzałości ogólnie kształ- nostryfikować techniczny dyplom akademicki cącej szkoły średniej państwowej lub prywatnej, z odpowiedniej dziedziny nauk, uzyskany zagranicą.

Z dniem 1 stycznia 1924 roku przeszły po- tryka na Oddziale elektrotechnicznym, -che-nadto definitywnie (z Tymczasowego Wydziału mika na Wydziale Chemicznym, -rolnika na Samorządowego) na etat Politechniki Lwowskiej Oddziale rolniczym i -leśnika na Oddziale la-Stacje Doświadczalne: Mechaniczna i Ceramiczna, sowym. Wyższy naukowy stopień akademicki Przy zakładach Politechniki w Dublanach utworzono wreszcie od r. ak. 1930/31 Państwowe Kursy skać na wszystkich Wydziałach na podstawie stopnia niższego, przedłożonej rozprawy naukowej

Jedną z największych trosk tak szybko i roz- niu, pomieści w sąsiedztwie Laboratorium Maszy-legle rozbudowanej Politechniki Lwowkiej było zdo- nowego resztę Katedr i zakładów Wydziału Me-bycie odpowiednich lokali na pomieszczenie nowych katedr i zakładów naukowych. Stąd cały w Gmachu Głównym. W ich miejsce mają być okres pracy Politechniki, od chwili odzyskania samodzielności Polski, charakteryzują starania i wy- mieszczone w bardzo nieodpowiednich lokalach siłki, zmierzające do usunięcia braków lokalowych, w wynajętym domu prywatnym przy ul. Sapiehy Najpierw rozpoczęto w roku 1924 budowę L. 55.

Laboratorjum Maszynowego, według projektu Prof.

Inż. Witolda Minkiewicza, na fundamentach, skę przedstawia brak pomieszczeń dla całego założonych jeszcze w roku 1913. Gmach ten prze- szeregu bardzo ważnych instytutów i zakładów, znaczony na pomieszczenie Laboratorjum i kilku bez których Politechnika zadania swego spełniać Katedr Wydziału Mechanicznego, ukończono w roku nie może.

1927 i oddano do użytku Politechniki. Niestety urządzenia wewnętrzne Laboratorjum Maszyno- chami oddano w dniu 25 maja 1930 roku do nowego nie są do dziś jeszcze w całości wy- użytku Politechniki Laboratorjum Aerodynamiczne, kończone.

chanicznego, znajdujących się dotychczas jeszcze

przeniesione do Gmachu Głównego Katedry, po-

Mimo tych poważnych zdobyczy dalszą tro-

Poza wymienionemi powyżej nowemi gma-

urządzone w osobnym budynku staraniem i ko-Następnie w lipcu 1923 roku oddano Poli- sztem Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, technice budynek Zakładu kary dla kobiet im. Państwa przy pomocy Wydziału Lotnictwa Cywilów. Marji Magdaleny, położony pomiędzy ulicami nego Ministerstwa Komunikacji.

Sapiehy, Ujejskiego i Nikorowicza. Remont tego gmachu i przystosowanie go do potrzeb Uczelni trwały do roku 1928. Od roku 1929/30 znajduje zwoju Politechniki, a w szczególności wobec po-w tym gmachu pomieszczenie część Katedr Wy- wstania nowych działów i nowych wydziałów, działów: Rolniczo-lasowego, Chemicznego i Inży-- okazała się konieczność utworzenia całego sze-nierji.

Wobec przedstawionego powyżej dużego ro-

regu nowych Katedr. Rozwój Politechniki Lwow-W dalszym ciągu, dzięki przychylnemu stanowi- skiej w tym okresie lat 1918/19 do 1930/31, sku ówczesnego Premjera Prof. Dr. Kazimierza przedstawia następujące zestawienie:

Bartla, uzyskała Politechnika decyzję co do____

budowy osobnego pawilonu dla swojej największej w Polsce bibljoteki technicznej, pomieszczonej dotychczas na I piętrze Gmachu Głównego, w warunkach najnieodpowiedniejszych i groźnych dla tego cennego zbioru, liczącego obecnie blisko 31.000 dzieł względnie ponad 75 000 tomów. Do budowy pawilonu bibljotecznego, według projektu Prof. Dr. Tadeusza Obmińskiego, przystąpiono w roku 1929 i jest nadzieja, że w najbliższym czasie pawilon ten zostanie oddany do użytku Uczelni. Uwolni to cały trakt I piętra w Głównym Gmachu, w następstwie czego znajdą wygodniejsze pomieszczenie w tym gmachu Wydział Architektoniczny i Inżynierji.

Równocześnie z decyzją o budowie bibljoteki uzyskała Politechnika przeznaczenie dotychczasowego Gmachu Gimnazjum IV., stojącego na tery- personalnej, w poszczególnych latach, a nie stan torjum ogrodów Politechniki, na swoje cele, po systemizowanych etatów. Pomiędzy jednym a wybudowaniu dla tego Gimnazjum nowego bu- drugim zachodzi zawsze pewna różnica, wyni-dynku przy ul Potockiego. Ta ostatnia budowla kająca co do profesorów z tego powodu, że nie jest już także na ukończeniu, wobec czego nie- wszystkie systemizowane Katedry są obsadzone, długo uzyska Politechnika dalszy budynek na swoje potrzeby, który po odpowiedniem zaadaptowa- nych Wydziałach Politechniki Lwowskiej, w chwili

Profesorów

W roku akad.

1918/19

1920 21

1921/22

1922 23

1923/24

1924/25 .

1925/26

1926/27

1927/28

1928/29

1929/30

1930/31

honorow.

zwycz.

i nadzw.

zast.

profesorów

docentów

habilit.

wykładowców

lektorów

konstrukt.

i adiunktów

asystentów

urzędników

iCiOiCiOtû

40

а^оослслослооо I

СГ. СлСпСЛ^1СлСоСл4^4^СОСО

д^сло^слсдслсосососок:

11

19

28

30

26

32

34

30

31

32

34

36

Cyfry te obejmują rzeczywisty stan obsady

Stan systemizowanych Katedr na poszczegól-

przed- Rektor, wybieralny co roku. 4. Rady Wydziałowe i 5. Dziekani.

rozpoczęcia roku akademickiego 1930/31, stawiał się następująco:

Na Wydziale :

Inżynierji . . . . Architektonicznym Mechanicznym . . Chemicznym . . Rolniczo-lasowym Ogólnym . . . .

Razem

Katedry syst.

zwycz. nadzw.

razem

z tego nieob-sadzone

CO OO ■'f co o

to 00 4^ СЛ I OO

OO CO

to

to

-M I CO GO c co

см см ю

СЛ

31

W zakresie administracyjnym organem wykonawczym Rektora jest Rektorat, składający się z Sekretarjatu, Kwestury i Intendentury we Lwowie oraz Zarządu Zakładów w Dublanach.

Ostatnim Rektorem Politechniki Lwowskiej, wybranym za rządów zaborczych, na rok 1918/19, a 47 z rzędu od roku 1872/3, tj. od pierwszego wyboru Rektora, był Prot Dr. Tadeusz Godlewski. W okresie rządów polskich Politechnika Lwowska miała następujących Rektorów:

w r. ak.

W związku ze zmianami organizacyjnemi i powstaniem nowych katedr i przejściem licznych 49. 1920/21

48. 1919/20 Prof. Dr. Inż. Maksymiljan Matakiewicz „ Dr. Stefan Pawlik

i ,#ł

r.

НО

'Ъ.

-N

RB

LL I Г

in

О?

.....

...

■“'..л."

r.

-i WM

-''Шт

ci

I*

щ

■1

Gmach Laboratorjum Maszynowego Politechniki Lwowskiej przy ul. Ujejskiego L. 5.

50.    1921/22 Prof. Dr. Inż. Maksymiljan Huber

51.    1922/23

52.    1923/23

53.    1924/25

54.    1925/26

55.    1926/27

56.    1927/28

57.    1928/29

58.    1929/30

59.    1830/31

profesorów do innych uczelni akademickich w Polsce, nastąpiły w gronie profesorów Politechniki Lwowskiej w okresie rządów polskich bardzo liczne zmiany personalne, co charakteryzuje najlepiej fakt, iż na 60 profesorów w roku 1930/31 — 49 pochodzi już z nominacji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Obsada wolnych katedr natrafia na duże trudności wobec wysokich wymagań kwalifikacyjnych, a przy Katedrach inżynierskich także z powodu skromnych warunków profesorskich egzystencyj w porównaniu do dochodów wybitnych inżynierów w przemyśle i wolnych zawodach.

W obecnej organizacji zarządzają Politechniką następujące akademickie władze samorządowe: 1. Ogólne Zebranie Profesorów, 2. Senat, 3. J. M.

„ Inż. Juljan Fabiański „ Inż. Juljan Fabiański „ Dr. Inż. Karol Wątorek „ Dr. Ignacy Mościcki, a po jego rezygnacji „ Dr. Inż. Jan Łopuszański „ Dr. Inż. Otto Nadolski „ Dr. Juljan Tokarski „ Inż. Kazimierz Zipser „ Dr. Inż. Kasper Weigel „ Dr. Inż. Kazimierz Bartel, a po jego rezygnacji „ Inż. Witold Minkiewicz.

Na rok akademicki 1931/32 wybrany został Prof. Inż. Gabrjel Sokolnicki.

Obecny stan personalny profesorów Politechniki Lwowskiej (1930/31), przedstawia się następująco:

Profesorowie honorowi:

Jan Bogucki, inżynier, doktor nauk technicznych, prof, zw, statyki budowli i budownictwa litej Polskiej, doktor honorowy nauk technicznych żelaznego, rząd. upoważ. cywilny inżynier budowy. Politechniki Lwowskiej i Warszawskiej, prof. zw. (Ul* Kadecka L. 11).

Ignacy Mościcki, PrezydentRzeczypospo-

Politechniki Warszawskiej, członek czynny Akad.

Nauk Techn. w Warszawie, członek czynny Polsk. nauk technicznych, prof. zw. budownictwa ogólnego, Tow. Nauk. we Lwowie. (Warszawa, Zamek).

Jerzy M i c h a 1 s к i, doktor praw, tyt. prof- dem Odrodzenia Polski, rząd. upoważ. cywilny Uniw. Jana Kazimierza, b. Minister Skarbu, b. poseł inżynier architektury, rektor w r. ak. 1916/17. na Sejm. (Warszawa).

Placyd Dziwiński, doktor filozofji, emer-prof. zw. matematyki w Politechnice Lwowskiej, doktor nauk technicznych, prof. zw. budownictwa członek honorowy Polsk. Tow. Politechn. we wodnego, członek czynny Akad. Nauk Techn. Lwowie, rektor w r. ak. 1893/4. (Ul. Kleinowska w Warszawie, członek czynny Polsk. Tow. Nauk. we

Lwowie, b. Minister Robót Publicznych, Komandor

Tadeusz Obmiński, inżynier, doktor

kosztorysów i ustaw budowlanych, Komandor Or-

(U1 Szumlańskich L. 7).

Maksymiljan Matakiewicz, inżynier,

L. 3).

Maksymiljan Thullie, inżynier, doktor Orderu Odrodzenia Polski, rząd. upoważ. cywilny nauk technicznych, doktor honorowy nauk technicz- inżynier budownictwa, rektor w r. ak. 1919/20. (Ul. nych Politechniki Warszawskiej, emer. prof. zw,bu- Głęboka L. 6). dowy mostów w Politechnice Lwowskiej, członek Akad. Nauk Techn. w Warszawie, członek czynny zw. astronomjisferycznej i geodezji wyższej, członek Polsk. Tow, Nauk. we Lwowie, senator Rzpltej czynny Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie, członek Polskiej, rektor w latach 1894/5 i 1910/11. (Ul. Państw. Rady Mierniczej, członek Polskiego Komitetu Astronomicznego Międzynarodowej Rady Tadeusz Wiśniowski, doktor filozofji, Badań Naukowych. (Ul. Ossolińskich L. 6).

Karol Wątorek, inżynier, doktor nauk technicznych, prof. zw. budowy koleji żelaznych, Ko-

Lucjan Grabowski, doktor filozofji, prof.

Dąbrowskiego L. 11.

emer. prof. zw. geologji i paleontologji w Politechnice Lwowskiej, członek czynny Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie, członek Komisji fizjograficznej Polskiej mandor Orderu Odrodzenia Polski, rektor w r. ak. Akad. Umiejętności w Krakowie, członek honorowy Instytutu Geolog, w Warszawie. (Warszawa, ul. Raszyńska L 56).

1924/25. (Ul. Chodkiewicza L. 6, tel. 58-71).

Zygmunt Ciechanowski, inżynier, prof, zw. pomp. i silników wodnych, rząd. upoważ. Tadeusz Fiedler, inżynier, doktor hono- cywilny inżynier budowy maszyn. (Ul. Nabie-rowy nauk technicznych Politechniki Lwowskiej, laka L55). emer. prof. zw. teorji maszyn cieplnych w Politech-

Władysław Sadłowski, inżynier, prof, nice Lwowskiej, członek Akad. Nauk Techn. w War- zw. rysunków zdobniczych i dekoracji wnętrza, szawie, członek honorowy Polsk. Tow. Politechn. rząd. upoważ. cywilny inżynier architektury. (Ul. we Lwowie, Komandor Orderu Odrodzenia Polski, rektor w latach 1902/3 i 1911/12. (Mościce ad

Badenich L. 7).

Kasper Weigel, inżynier, doktor nauk

Tarnów).

technicznych, prof. zw. miernictwa, członek czynny Akad. Nauk Techn. w Warszawie, prezes Sekcji

Karol Malsburg, doktor agronomji, emer. prof. zw. hodowli zwierząt użytkowych w Poli- Geodezyjnej Komitetu geodezyjno-geograficznego

Polsk. Akad. Umiejętności w Krakowie, członek

technice Lwowskiej, członek-korespondent Akad.

Nauk Techn. w Warszawie, honorowy prezes Polsk. czynny Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie, członek Tow. Zootechnicznego w Warszawie, Komandor Komisji Stałej (Commission Permanente) Między-Orderu Odrodzenia Polski (Ul. Łyczakowska L. 129). narodowej Unji Geodezyjno-Geograficznej, prezes

Polsk. Tow. Fotogrametr., członek Państw. Rady Mierniczej, rząd. upoważ. cywilny inżynier budowy Edwin Hauswald, inżynier, prof. zw. i mierniczy przysięgły, rektor w r. ak. 1929/30. budowy maszyn, członek czynny Akad. Nauk. (Ul. Zyblikiewicza L. 5 a).

Techn. w Warszawie, członek Instytutu Naukowej Organizacji w Warszawie, Komandor Orderu Odro- technicznych, prof. zw. geometrji wykreślnej, czło-dzenia Polski, rektor w r. ak. 1912/13. (Ul. Szymo- nek przybrany Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie,

b. Minister Koleji, b. Kierownik Ministerstwa Wy-

Profesorowie zwyczajni :

Kazimierz Bartel, inżynier, doktor nauk

nowiczów L. 5).

znań Rei. i Oświecenia Publ., b. Prezes Rady Ministrów, Kawaler Orderów: „Virtuti Militari“ i „Krzyża Walecznych“, Francuskiej Legji Honorowej I. kl., Włoskiego: św. Maurycego i św. Łazarza I. kl., Gwiazdy Rumuńskiej I. kl., Czechosłowackiego: Lwa Białego I. kl., Jugosłowiańskiego: Orła Białego I kl., Węgierskiego: Zasługi I. kl., Bułgarskiego: św. Aleksandra I. kl., Łotewskiego: Trzech Gwiazd I kl. i w. i. (Ul. Nabielaka L. 39, tel. 49-55).

Jan Łopuszański, inżynier, doktor nauk technicznych, prof. zw. budownictwa wodnego, b. Minister Robót Publicznych, rząd. upoważ. cywilny inżynier budowy, Prezes Wojew. Rady Wodnej, Kawaler Wielkiej Wstęgi Korony Rumuńskiej, rektor w r. ak. 1925/26. (Ul. Lenartowicza L, 15, tel. 3-76).

Jul j an Fabiański, inżynier, prof. zw. wiertnictwa i wydobywania nafty, Komandor Orderu Odrodzenia Polski, rektor w latach 1922/23 i 1923/24. (Ul. Łąckiego L. 6).

Otto Nadolski, inżynier, doktor nauk technicznych, prof. zw. budownictwa wodnego, członek Państw. Rady Uzdrowiskowej i prezes Wojew. Rady Wodnej, rząd. upoważ. cywilny inżynier budownictwa, techniki kultury i geometra, rektor w r. ak. 1926/27. (Ul. Grottgera L. 10, tel.64-22).

Władysław Wojtan, inżynier, prof. zw. miernictwa, członek Państw. Rady Mierniczej, rząd. upoważ. cywilny inżynier budowy i mierniczy przysięgły. (PI. Bilczewskiego L. 11).

Jul j an Tokarski, doktor filozofji,prof. zw. mineralogji i petrografji, b. prof. n. Uniw. Jana Kazimierza, członek czynny Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie, członek Komisji fizjograficznej Polsk. Akad. Umiejętności w Krakowie, prezes Zarządu Głównego Polsk. Tow. Przyrodników im. Kopernika, rektor w r. ak. 1927/28. (Ul. Łyczakowska L. 9, tel. 80-94).

Leopold Car o, doktor praw, prof. zw. nauki ekonomji społecznej i nauk prawniczych, członek przybrany Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie, Prezes Polsk. Tow. Ekonomicznego we Lwowie. (Ul. Akademicka L. 21, tel. 67-01).

Ludwik Eberman, inżynier, doktor nauk technicznych, prof. zw. budowy silników cieplnych, rząd. upoważ. cywilny inżynier budowy maszyn. (Ul. Nabielaka L. 20, tel. 45-07).

Antoni Łomnicki, doktor filozofji, prof, zw. matematyki, członek czynny Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie. (Ul. Kosynierska L. 18).

Stefan Bryła, inżynier, doktor nauk technicznych, prof. zw. budowy mostów, rząd. upow. cywilny inżynier budowy, poseł na Sejm, członek Stałej Międzynarodowej Komisji Kongresów mostów i konstrukcyj inżynierskich. (Lwów, ul. Głowińskiego L. 17; Warszawa, ul. Hoża L. 26).

Kazimierz Zipser, inżynier, prof. zw. kolejnictwa, rektor w r. ak. 1928/29. (Ul. Kochanowskiego L. 8).

Czesław Reczyński, doktor filozofji, prof. zw. fizyki, członek przybrany Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie. (Ul. Sapiehy L. 55).

Wojciech Rubinowicz, doktor filozofji, prof. zw. fizyki teoretycznej, członek czynny Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie. (Ul. Nabielaka L. 22, tel. 76-86).

Benedykt Fuliński, doktor filozofji, prof. zw. zoologji porównawczej zwierząt użytkowych, docent Uniw. Jana Kazimierza, członek zwyczajny Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie, członek Komisji matemat.-przyrod. Tow. Przyjaciół Nauk w Poznaniu, członek-korespondent Komisji fizjograficznej Polsk. Akad. Umiejętności w Krakowie. (Ul. Tarnowskiego L. 68).

Zygmunt Klemensiewicz, doktor filozofji, prof. zw. fizyki, docent Uniw. Jana Kazimierza, członek przybrany Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie. (Ul. Nabielaka 55, tel. 56-10).

Witold Minkiewicz, inżynier, prof. zw. architektury, rząd. upoważ. cywilny inżynier architektury, rektor w r. ak. 1930/31. (Ul. Chmielowskiego L. 9, tel. 80-07).

Edward Sucharda, inżynier, doktor nauk technicznych, prof. zw. chemji organicznej, członek przybrany Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie. (Ul. Długosza L. 14).

Edward Tadeusz Geisler, inżynier, prof. zw. obróbki metali. (Ul. 29 Listopada L. 44 a, tel. 69-69).

Jan Żółciński, magister agronomji, prof, zw. chemji rolniczej i gleboznawstwa, członek zwyczajny Société Im. des Naturalistes de Moscou, członek Société Chimique de France, członek Association Internationale de la Science du Sol. (Du-blany k. Lwowa, tel. 2-81).

Stanisław Piłat, doktor filozofji, prof, zw. technologji nafty i gazownictwa. (Ul. Bogusławskiego L. 9, tel. 17-01).

Władysław Derdacki, inżynier, prof, zw. budownictwa utylitarnego, rząd. upoważ. cywilny inżynier architektury. (Ul. Warneńczyka L. 18, tel. 80-00).

we Lwowie, członek Państw. Rady Ochrony Przy-Wawrzyniec Teisseyre, doktor filo- rody, (Ul. Pijarów L. 57). zofji, prof. zw. geologii i paleontologii, b. wice- Włodzimierz Krukowski, doktor, in-dyrektor Państw. Instytutu Geolog, w Warszawie, żynierj prof. zw. pomiarów elekrotechnicznych. tyt. prof. Uniw. Jana Kazimierza, członek hono- (Ul. Zielona - boczna L. 93, tel. 93-08). rowy Polsk. Tow. Przyrodników im. Kopernika, członek czynny Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie, członek-korespondent Polsk. Akad. Umiejętności w Krakowie, członek Komisji Fizjograficznej, Komandor Orderu Odrodzenia Polski, Oficer Orderu Korony Rumunji. (Ul. Poniatowskiego L. 11).

G a b r j el Sokolnicki, inżynier, prof. zw. ficznej i zoogeograficznej Polsk. Akad. Umiejęt-urządzeń elektrycznych, rząd. upoważ. cywilny ności w Krakowie, członek Polsk. Tow. Nauk. inżynier elektrotechniki, rektor w r. ak. 1931/32.

Antoni Wereszczyński, doktor praw, prof. zw. nauk prawniczych, wiceprezes Pol. Tow. Prawniczego we Lwowie, członek Zarządu Tow. dla spraw Ligi Narodów, Oficer Orderu Odrodzenia Polski. (Ul. Chmielowskiego L. 11).

Antoni Plamitzer, doktor nauk technicznych, prof. zw. geometrji wykreślnej. (Ul. Gipsowa nauk technicznych, prof. n. technologji chemicznej

nieorganicznej i elektrochemji technicznej. (Ul. Łozińskiego L. 2, tel. 65-96).

L. 32).

nauk technicznych, prof. zw. pomiarów maszynowych, członek-korespondent Akad. Nauk Techn. ktor nauk technicznych, prof. n. teorji i budowy w Warszawie. (Ul. Ujejskiego L. 1, tel. 81-61). mostów. (Ul, Szeptyckich L. 41).

Wilhelm Mozer, inżynier, prof. zw. bu- Stanisław Hubicki, inż. prof. n. inży-dowy maszyn kolejowych. (Ul. Szumlańskich nierji lasowej. (Ul. Zyblikiewicza L. 31, tel. 85-34). L. 7).

Jan Henryk Rosen, artysta malarz, prof. Aleksander Kozikowski, inżynier, n. rysunków figuralnych. (Ul. Ziemiałkowskiego

L. 8, tel. 52-84).

Karol Różycki, inżynier, prof. zw. hodowli zwierząt użytkowych. (Dublany k. Lwowa, tel. 2-81).

Włodzimierz Stożek, doktor filozofji, prof. zw. matematyki. (Ul. Nabielaka L. 55, tel. 81-82).

Kazimierz Idaszewski, doktor, inżynier, prof. zw. maszyn elektrycznych (Ul. Gipsowa L. 32).

Szymon Wierdak, doktor filozofji, prof, zw. botaniki lasowej, członek Komisji fizjograficznej Polsk. Akad. Umiejętności w Krakowie, redaktor „Sylwana“. (Ul. Wagilewicza L. 2).

Wacław Leśniański, inżynier, doktor nauk technicznych, prof. zw. technologji chemicznej organicznej. (Ul. Sapiehy L. 3).

Emil Bratro, inżynier, prof. zw. robót ziemnych, budowy dróg i tunelów, Oficer Orderu Odrodzenia Polski. (Ul. Kalecza L. 5 a, tel. 43-89).

Adam Kuryłło, inżynier, doktor nauk technicznych, prof. zw. statyki budowli i żelbet-nictwa, rząd. upoważ. cywilny inżynier budowy. (Ul. Herburtów L. 3 b, tel. 82-25).

Adolf Joszt, inżynier, doktor nauk technicznych, prof. zw. technologji chemicznej przemysłu rolniczego i mikrobiologji technicznej. (Ul. Sodowa L. 12).

Roman Witkiewicz, inżynier, doktor

prof. zw. ochrony lasu, członek Komisji fizjogra-

Profesorowie nadzwyczajni:

łan Ladenberger, inżynier, prof. n. urządzenia lasu. (Ul. Sakramentek L. 18).

Dezydery Szymkiewicz, doktor filozofji prof. n. botaniki ogólnej i fizjologji roślin, doc. Uniw’ Jagiellońskiego. (Ul. Nabielaka L. 22, tel. 11-91).

Henryk Janusz Gurski, doktor filozofji, prof. n. uprawy roli i roślin. (Dublany k. Lwowa, tel. 2-81).

Wilhelm Borowicz, doktor, inżynier, prof, n. turbin parowych oraz wentylatorów i turbokom-presorów. (Ul. Gipsowa L. 32).

Stanisław Fryzę, inżynier, doktor nauk technicznych, prof. n. elekrotechniki ogólnej (Ul. Tarnowskiego L. 95, tel. 48-30).

Wiktor Jakób, doktor filozofji, prof. n. chemji nieorganicznej. (Ul. Supińskiego L. 10).

KazimierzKuratowski, doktor filozofji, prof. n. matematyki, członek przybrany Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie, członek-korespondent Tow. Nauk. Warszawa, (Ul. Nabielaka L. 12, tel. 81-80).

StanisławŁukasiewicz, inżynier, prof, n. budowy maszyn dźwigowych i urządzeń transportowych. (Ul. Mochnackiego L. 23, tel. 6-45).

Tadeusz Malarski, inżynier, doktor nauk technicznych, prof. n. fizyki. (Ul. Listopada L. 36). Tadeusz Kuczyński, inżynier, doktor

Stanisław Brzozowski, inżynier, do-

cent szczegółowej uprawy roślin, starszy asystent Politechniki Lwowskiej. (Dublany k. Lwowa, tel. 2-81).

Bogdan Kamieński, doktorfilozofji, prof, n. chemji fizycznej, docent Uniw. Jagiellońskiego. (Ul. Ujejskiego L. 1).

Docenci :

Lucjan Böttcher, doktor filozofji, docent matematyki, adjunkt Politechniki Lwowskiej, członek Pol. Tow. Matematycznego, wykłada matematykę stosowaną, repetytorjum matematyki elementarnej i teorję wektorów. (Ul. Sodowa L. 4).

Adam Maksymowicz, doktor filozofji^ docent matematyki, prof. Ill. gimnazjum we Lwowie. (Ul. Batorego L. 9).

Walerjan Swederski, agronom, inży-nier-technolog, docent rolnictwa, Dyrektor Państw. Stacji botaniczno-rolniczej we Lwowie. (Ul. 29 Listopada L. 36, tel. 62-71).

Romuald Rosłoński, inżynier, doktor nauk technicznych, docent budownictwa wodnego, naczelnik Wydz. Hydrologiczn. Państw. Instytutu Geolog, w Warszawie, członek Polsk. Tow. Nauk. we Lwowie, rząd. upoważ. cywilny inżynier budownictwa. (Warszawa, ul. Rakowiecka L. 4).

Adam Rose, doktor nauk rolniczych, docent polityki agrarnej, Dyrektor Dep. Ekonom. Ministerstwa Rolnictwa, redaktor miesięcznika „Rolnictwo“, Komandor Orderu Odrodzenia Polski. (Warszawa, Ul. Marszałkowska L. 21).

Henryk Kazimierz Malarski, doktor filozofji, docent żywienia zwierząt, kierownik Wydz. Żywienia Zwierząt Państw. Instytutu Nauk. Gosp. Wiejsk. w Puławach, wykłada żywienie zwierząt (Puławy).

Roman Borkowski, doktor filozofji, do-

W omawianym okresie 1919 do 1929/30 opuścili Politechnikę następujący profesorowie:

a) z powodu przeniesienia się na inne stanowiska:

Dr. Alfred Denizot, prof. zw. mechaniki ogólnej (1907—1919). Uniw. Poznań.

Dr. Zdzisław Krygowski, prof. zw. matematyki (1907—1919). Uniw. Poznań.

Dr. Wiesław Chrzanowski, prof. zw. motorów ciepl. (1911—1919). Polit. Warszawska.

Dr. Karol Pomianowski, prof, nadzw. budownictwa wodnego (1912 — 1918). Politech. Warszawska.

Inż. Władysław Bratkowski, prof. zw. technol. włókien. (1913—1920).

Dr. W i t o 1 d Broniewski, prof, nadzw. maszyn przem. chem. (1919—1920). Politechnika Warszawska.

Dr. Zbigniew Pazdro, prof. zw. nauk prawniczych (1911—1921). Uniw. Lwowski.

Dr. Marjan Górski, prof, nadzw. chemji roln. (1919-1922). Szkoła Główna gosp. wiejsk. Warszawa.

Dr. Ignacy Mościcki, prof. zw. technol. chem. (1911 — 1925). Politech. Warszawska.

Inż. Wacław Suchowiak, prof. zw. maszyn dźwigowych (1912—1926). Politech. Warszawska.

Dr. Maksymiljan Huber, prof. zw. mechaniki tech. (1907—1928). Politech. Warszawska.

Dr. Witold Staniewicz, prof, nadzw. administracji rolniczej (1926—1929). Uniwersytet Wileński.

Dr. Ignacy Suszko, prof, nadzw. chemji ogólnej (1927—1930). Uniw. Poznański.

b) Z powodu przejścia na emeryturę:

Dr. Karol Skibiński, prof. zw. kolei żel. (1887-1919), zmarł 14. V. 1922.

Inż. Zygmunt Sochacki, prof. zw. maszyn kolej. (1907—1920).

Inż. Aleksander Rothert, prof. zw. elektrotech. (1908—1920).

Dr. Kazimierz Ol ears к i, prof. zw. fizyki (1889-1922).

Dr. Tadeusz Wiśniowski, prof. zw. geologji (1907-1924).

Dr. Placyd Dziwiński, prof. zw. matematyki (1887—1925).

Dr. Maksymiljan Thullie, prof. zw. bud, mostów (1890—1925).

Dr. Adam M a u r i z i o, prof. zw. botaniki i towaroznawstwa (1906—1925).

Inż. Cyryl Kochanowski, prof. zw. użytkowania lasu (1920—1928).

Dr. Jan Sas Zubrzycki, prof. zw. hist, architektury (1911 — 1929).

Inż. Adam Karpiński, prof. zw. rolnictwa (1912-1929).

Dr. Tadeusz Fiedler, prof. zw. teorji maszyn (1894—1929).

Dr. Karol Malsburg, prof. zw. hodowli zwierząt (1919—1930).

b) Zmarli:

Inż. Jan Lewiński, prof. zw. budownictwa kolejow. utylit. (1901 i* 9/7 1919).

Dr. Tadeusz Godlewski, prof. zw. fizyki (1908 f 28/7 1921).

Inż. Kazimierz Adjukiewicz, prof. zw. maszyn roln. (1919 f 13/12 1921).

Inż. Karol Jul j an Miłkowski, prof. zw. maszyn górn. (1913 f 3/10 1923).

Inż. Roman Dzieślewski, prof. zw. elek-trotechn. (1891 f 8/8 1924).

Inż. Leon Syroczyński, emeryt, prof. zw. górnictwa (1897—1919, f 16/5 1925).

Dr. Stefan Niementowski, prof. zw. chemji ogólnej i analit. (1892 f 13/7 1925).

Inż. Artur Kühnei, prof. zw. dróg i robót ziemnych (1919 f 26/9 1925).

Inż. Gustaw Bisanz, emeryt, prof z w. budownictwa ogólnego (1879 -1901, f 4/10 1925).

Dr. Stefan Pawlik, prof. zw. administr. rolnej (1919 f 23/11 1926).

Dr. Stanisław Anczyc, prof. zw. techno-logji chem. metali (1907 f 2/2 1927).

Inż. Wiktor Syniewski, prof. zw. tech-nologji chem. (1907 f 19/2 1929).

Inż. Władysław Klimczak, prof. zw. architektury miejsk. (1920 f 19/3 1929).

Dr. Mieczysław Łazarski, emeryt prof, zw. geometrji wykreśl. (1887—1911, f 7/5 1930).

W następstwie powstania nowych wydziałów, a przedewszystkiem odzyskania samodzielności państwowej, która przyniosła duże zapotrzebowanie sił inżynierskich w instytucjach państwowych i przemysłowych, wzrosła w czasie rządów polskich bardzo wydatnie frekwencja młodzieży na Politechnice Lwowskiej oraz wzmogła ilość składanych egzaminów dyplomowych.

Rozwój frekwencji od r. 1918/19 był nastę

pujący:

Na Wydziale

W roku akad.

Inż.

Arch.

Mech.

Chem.

Roln.-

las.

Ogóln

Wojsk.

Razem

W tem kobiet

przyjmowanie na I. rok studjów zgłaszających się kandydatów tylko do cyfry z góry oznaczonej i ograniczonej tak możliwością pomieszczenia, jak i środkami naukowemi, któremi Uczelnia dysponuje. Wprowadzono więc egzaminy wstępne, względnie konkursowe, w celu wybrania najlepszych z pośród zgłaszających się do przyjęcia. Słabe przygotowanie maturzystów obecnych szkół gimnazjalnych, (zwłaszcza prywatnych), z których programu usunięto tak ważny dla technicznego wykształcenia przedmiot, jak geometrja wykreślna, są dalszą koniecznością utrzymania egzaminów konkursowych dla kandydatów na studentów Politechniki, dla których dobre przygotowanie matematyczno-przyrodnicze jest koniecznym warunkiem postępów w studjach na Politechnice. Przyczyny te są powodem, że corocznie po kilkuset kandydatów, zgłaszających się na I. rok studjów na Politechnikę, musi odejść od jej bram. Niestety, jest to smutna konieczność i samoobrona przed obniżeniem poziomu Uczelni do poziomu średnich szkół technicznych.

Do Politechniki Lwowskiej, zwłaszcza jak długo była ona jedyną polską uczelnią techniczną, podającą wiedzę swoim wychowankom w języku polskim, garnęła się oddawna młodzież wszystkich zaborów. I tak w roku 1872/3, wśród 291 studentów Uczelni, było 20 z zaboru rosyjskiego i 12 z innych dzielnic. W roku 1893/4, wśród 254 — było 41 z zaboru rosyjskiego, a 14 z innych dzielnic. W roku 1899/90, na 701 studentów w ówczesnej Szkole politechnicznej, było 106 z zaboru rosyjskiego, 6 z Poznańskiego, a 17 z innych krajów. Poważny przełom przyniósł ze sobą rok 1905; od chwili bojkotu szkół rosyjskich ze strony młodzieży polskiej, ilość studentów z zaboru rosyjskiego bardzo wydatnie wzrosła. I tak było studentów:

1918/19

1919/20

1920/21

1921/22

1822/23

1923/24

1924/25

1925/26

1926/27

1927/28

1928/29

1929/30

СЛнй.ЮОСО^.ОЮ>-.СпЮЮ

ЮЮ>—*1—* ►—» I—к I—. I—. h-»    .

4^.1—‘OlOOCO^CnOiOoCnO-^ 0505"^ICOOOCOOOKDtOi—‘COO

tOOMK)4ilO(D(ÛO)a)SOJ

167

157

255

326

362

349

322

290

336

343

359

387

g.coaocoGogcnCTigcnto

-‘ÜiQOOtO^OiNCO^Ol

I—¹    Ю 1—* i—»

ОООСлЧЮОЗОШМ I I

I S3 I I

W roku

z Galicji

z zaboru rosyjsk.

z Pozn.

z innych krajów

Razem

2411

96

1904/5

1905/6

1907/8

1909/10

1913/14

959

986

1091

1138

1182

O    T—I    co    ^

CC    O)    O)    co    co

i    CN    rf    lO

1182

1325

1629

1660

1865

2660    105

Frekwencja ta doszłaby do cyfr znacznie wyższych, gdyby nie konieczność wprowadzenia nu-merus clausus, ograniczające na wszystkich wydziałach (z wyłączeniem Wydziału ogólnego)

AustrjackieMinisterstwo Oświaty robiło wprawdzie trudności przy uzwyczajnianiu studentów z Królestwa pochodzących, jednak starania Grona profesorskiego usunęły je i rozporządzeniem z 20. września 1911. L. 41.595 przekazano dziekanom,

bez odwoływania się do Ministerstwa, prawo przyjmowania zagranicznych kandydatów.

Pogląd na pochodzenie studentów z czasów polskich, daje poniższe zestawienie, obejmujące wyznanie młodzieży:

Wyznanie

W roku akad.

rzym.

kat.

grecko

kat.

pra-

wosł.

ewang.

mojż.

inne

Razem

1920/21

1921/22

1922/23

1923/24

1924/25

1925/26

1926/27

1927/28

1928/29

1929/30

1833

2072

1949

1828

1650

1536

1495

1547

1620

1870

50

53

55

102

118

166

co

291

302

OiOiOl^^Oiao^*-¹ I ел о аио “O oo o to сл I

29

31

31

30

25

29

34

29

42

59

cococowcococococo-‘ Ol СО Ю ^ ’—‘ O to O CO COCO'—*4^*Oi4^CDCOCOtO

ОНО СП (О СО СЛ O CO S 1^.

2108

2481

2433

2359

2160

2101

2109

2198

2411

2660

razem zatem w ciągu 40 lat od wprowadzenia egzaminów państwowych, wydała Lwowska Szkoła politechniczna 1608 dyplomów inżynierskich oraz 405 dyplomów na mierniczych (geometrów), czyli łącznie 2013.

Nowe przepisy polskie, uchwalone przez Ogólne Zebranie profesorów na posiedzeniu w dniu 16. czerwca 1924, zatwierdziło Ministerstwo W.R. i O.P. rozporządzeniem z 25. kwietnia 1925, Nr. 1V-1848/25. Przepisy te zachowują egzaminy kursowe w dawniejszem znaczeniu i zakresie, a zmieniają tylko nazwę dawniejszych egzaminów państwowych — na I-szy ogólny i dyplomowy.

W czasie od roku 1919, do końca roku akad. 1929/30, wydała Politechnika następujące ilości dyplomów inżynierskich:

Do studentów wyznania rzymsko-katolickiego zaliczono w tej tabeli też katolików wyznania ormiańskiego, których było w poszczególnych latach od 4 do 11.

1.    Na Wydziale inżynierji:

na Oddziale drogowym . .

„    „ wodnym . . .

„    „ mierniczym . .

2.    Na Wydziale architektury .

3.    Na Wydziale mechanicznym: na Oddziale maszynowym .

w tem kobiet

razem

429    2

37

15    1    561

205 15    206

477

W zakresie egzaminów obowiązywały na Politechnice Lwowskiej w początkach państwowości polskiej przepisy o egzaminach państwowych i kursowych, wprowadzone przez austrjackie Ministerstwo oświaty 24, marca 1912, dz. u. p. Nr. 59. Wprowadziły one w toku studjów, w celu wykazania postępu w poszczególnych przedmiotach — tak zwane egzaminy kursowe. Ponadto przepisy te wprowadzały t. zw. egzaminy państwowe, pierwszy, ogólny — po ukończeniu dwóch lat studjów, oraz drugi, t. zw. zawodowy, — po ukończeniu całego studjum.

Austrjackie egzaminy państwowe miały osobne komisje egzaminacyjne, w skład których, obok profesorów Politechniki, wchodzili także wybitni inżynierowie państwowi i prywatni.

Na podstawie tych przepisów, w okresie od 1878 roku, do upadku Austrji, wydała Szkoła politechniczna we Lwowie, następującą ilość świadectw egzaminów zawodowych, dziś dyplomo-wemi zwanych:

górniczym (naftowym) .    53

elektrotechnicznym . . 102

4.    Na wydziale chemicznym . . .

5.    Na Wydziale rolniczo-lasowym :

na Oddziale rolniczym.....

„    „ lasowym.....

632

322 32    422

. 254 13

302

556

Razem w okresie 1919—1930 . . 2277 63    2277

Na Wydziale inżynierji (pierwsze egz. w 1879 r. 766 „    „    „ wodnej (od 1910) ... 37

803

„ Kursie geometrów (od 1898).....

„ Wydziale architektury (od 1880) . . . „    „    budowy maszyn (od 1883) *)■

„    „    chemji technicznej (od 1879)

405

156

509

140

‘) W tern na Oddziale elektrotechnicznym (1915/16) 2 dyplomy.

Łącznie zatem, w ciągu 11 lat, wydano 2277 dyplomów inżynierskich, a z egzaminami magi-sterskiemi na Wydziale Ogólnym 2289. Odpowiada to przeciętnej rocznej ilości 208 dyplomów, przy przeciętnej w tym okresie rocznej ilości 2275 studentów. Ponieważ z tej ostatniej cyfry przypada na najwyższy rok studjów około 450 do 500 studentów, wynikałoby z tego, że około 59% najwyższego rocznika studjów uzyskuje corocznie dyplomy. Nie jest to jednak ścisłe, gdyż, niestety, bardzo wielu studentów studjuje z najrozmaitszych powodów znacznie dłużej niż normalnie (po 6 do 8 lat), a i ci znajdują się w ogólnej cyfrze dyplomantów, choć nie zawsze w ogólnej cyfrze studentów.

Absolwentom technicznych wydziałów Politechniki, którzy złożyli egzamin dyplomowy, nadają rady wydziałowe tytuł inżynierski, z określeniem działu (inżynier drogowy, wodny, mierniczy, architekt, maszynowy, naftowy, elektrotechnik, chemik, rolnik, leśnik), a to na mocy art. 4 ustawy o ochronie akademickiego tytułu inżyniera, z 25. października 1922, Dz. U. Rzp. P. Nr. 90.

W tym samym czasie, na podstawie polskich tedr (16

Komunikacji i Turystyki w Poznaniu w r. 1930.

INŻ. KAZIMIERZ RODOWICZ

INŻ. KAROL HECZKO

INŻ. FRANCISZEK HR. ZAMOYSKI

INŻ. TEODOR MYSTKOWSKI

INŻ. JULJAN LEON ZABOKLICKI

INŻ. FRANCISZEK WALICKI

ALBUM

ADOLF MITZNER I SYNOWIE

LWOWSKIE TOWARZYSTWO AKCYJNE BROWARÓW

W tym samym czasie, na podstawie polskich tedr (16 zwyczajnych i 3 nadzwyczajne) przepisów nostryfikacyjnych, wprowadzonych przez 2 zakłady naukowe.

oraz

Skład Rady Wydziału:

Dziekan: Prof. Inż. Emil Bratro. Prodziekan: Prof. Dr. Włodzimierz Stożek. Członkowie Profe-

Jan Bogucki. Dr. Inż. Stefan Bryła, Dr. Inż. Stanisław Brzozowski, Dr. Lucjan Grabowski, Dr. Zygmunt Klemensiewicz, Dr. Inż. Jan Łopuszański, Dr. Inż. Maksymiljan Matakiewicz, Dr. Inż. Otto Nadolski, Dr. Wawrzyniec Teisseyere, Dr. Inż. Karol Wątorek, Dr. Inż. Kasper Weigel, Dr. Antoni Wereszczyński, Inż. Władysław Wojtan, Inż.

Ministerstwo W. R. i O. P. w rozporządzeniu z 3. kwietnia 1924, L. 1660-1V, (ogłoszonych w Dz. rozporządzeń Min. W. R. i O. P. Nr. 9/24, poz. 84), nostryfikowano na poszczególnych wydziałach na- sorowie: Dr. Placyd Dziwiński, Dr. Inż. Maksy-stępujące ilości dyplomów zagranicznych (prze- miljan Thullie, Dr. Tadeusz Wiśniewski, Dr. Inż. ważnie z Wiednia, Pragi i Berna moraw.):

12

Na Wydziale inżynierji

mechanicznym ...    6

chemicznym .... rolniczo-lasowym 8

czyli razem 30 — dy

plomów zagranicznych.

W skład Komisji Egzaminacyjnej dyplomo

Na Wydziale ogólnym, począwszy od roku 1929 Kazimierz Zipser. (pierwsze egzaminy), uzyskało 12 absolwentów

stopnie magistrów, w tern dwie kobiety.

wej wchodzą dla oddziału lądowego jako prezes: Ponadto od roku 1919, do końca roku 1929/30, Prof. Dr. Inż. Karol Wątorek, jako I. zastępca pre-uzyskało w Politechnice Lwowskiej 39 inżynierów zesa: Inż. Kazimierz Zipser, jako II. zastępca: Dr.

stopnie doktorów nauk technicznych, z czego przypada: 8 na Wydział inżynierji, 7 na mechaniczny, Dr. Inż. Stefan Bryła, Dr. Inż. Stanisław Brzozowski, Dr, Inż. Adam Kuryłło, Dr. Inż. Maksymiljan

Jan Bogucki, jako członkowie: Inż. Emil Bratro,

19 na chemiczny i 5 na rolniczo-lasowy.

W tym samym czasie nadano za specjalne Matakiewicz, Dr. Inż. Otto Nadolski, Dr. Inż. Ta-zasługi stopnie honorowych doktorów nauk tech- deusz Obmiński, Dr. Inż. Maksymiljan Thullie, nicznych: inż. Józefowi Pius Dzikońskie- Dr. Inż. Kasper Weigel, Inż. Władysław Wojtan.

Dla oddziału wodnego jako prezes: Prof. Dr. Inż.

prezesa: Prof. Dr. Inż. Otto Nadolski, wreszcie

mu (1919), profesorom Karolowi Skibińskiemu i Ignacemu Mościckiemu (1921). Maksymiljan Matakiewicz, jako I. zastępca prezesa: Marszałkowi Francji, Anglji i Polski Ferdynan- Prof. Dr. Inż. Jan Łopuszański, jako II. zastępca dowi Fochowi (1923), inżynierom: Romanowi Ingardenowi, Andrzejowi Kę- Jak° członkowie: Prof. Dr. Inż.Jan Bogucki, Prof, dziorowi, Feliksowi Kucharzewskie- Inż. Emil Bratro, Prof. Dr. Inż. Stefan Bryła, Prof.

mu i prof, Aleksandrowi Wasiutyńskie-

(1925) prof. Tadeuszowi Fiedlerowi Kuryłło, Prof. Dr. Inż. Tadeusz Obmiński, Prof.

Dr. Inż. Maksymiljan Thullie. Prof. Dr. Inż. Karol

Dr. Inż. Stanisław Brzozowski, Prof. Dr. Inż. Adam

(1929), a w końcu prof. Bełzeckiemu i prof.

Séjourné (z Paryża), oraz inż. Ralfowi Mo- Wątorek, Prof. Dr. Inż. Kasper Weigel, Prof. Inż. d j e s к i e m u (M odrzejewskiemu) z Ame- Władysław Wojtan, Prof. Inż. Kazimierz Zipser. ryki (1930).    Dla oddziału mierniczego: Prof. Dr. Inż. Kasper

Weigel jako prezes, Prof. Dr. Lucjan Grabowski Przedstawiono krótko obraz rozwoju Poli- jako I zastępca prezesa, Prof. Inż. Władysław • techniki, korzystając całkowicie z dzieła wydanego Wojtan jako II. zastępca prezesa. Członkami zaś: staraniem Grona Profesorów Politechniki Lwów- Prof. Dr. Inż. Stanisław Brzozowski, Prof. Dr. Inż.

2) Wydział Architektoniczny.

Wydział posiada 8 katedr zwyczajnych, pracownię modelowania i pracownię fotograficzną. Studja na Wydziale trwają 4 lata.

Skład Rady Wydziału: Dziekan Prof. Dr. Inż.

skiej, p. t. „Politechnika Lwowska, jej stan i po- Otto Nadolski, Prof. Dr. Inż. Karol Wątorek, Prof, trzeby“. Z kolei wypada przedstawić dla celów Inż. Kazimierz Zipser. informacyjnych poszczególne wydziały i to na podstawie wyżej wspomnianego dzieła i programu Politechniki 1931/32.

1) Wydział inżynierji lądowej i wodnej.

Składa się z 3 oddziałów, a to: lądowego, wodnego i mierniczego. Studjum na oddzielę lą- Adam Kuryłło, Prodziekan Prof. Inż. Władysław dowym i wodnym jest 4 i V₂ letnie, na mierni- Derdacki. Członkowie Profesorowie: Dr. Inż. Kaczym 4 letnie. Wydział Inżynierji posiada 19 ka- zimierz Bartel, Dr. Inż Tadeusz Obmiński, Inż.

Witold Minkiewicz, Inż. Władysław Sadłowski. Komisja egzaminacyjna dyplomowa jako prezes : Prof. Dr. Inż. Tadeusz Obmiński, I. zastępca prezesa : Prof. Inż. Władysław Derdacki, II. zastępca prezesa : Prof. Inż. Władysław Sadłowski. Członkowie: Prof. Dr. Inż. Adam Kuryłło, Prof. Inż. Witold Minkiewicz.

3) Wydział Chemiczny.

Studja 4 letnie. Katedr zwyczajnych posiada Wydział 10, a zarządza następującemi zakładami: zakład technologji soli potasowych, stacja doświadczalna ceramiczna i wspólnie z innnymi Wydziałami: zakład fizyczny oraz muzeum geologji i mineralogji.

W skład Rady Wydziału wchodzą: Prof. Dr. Inż. Adolf Joszt jako Dziekan, Prof. Dr. Stanisław Piłat jako Prodziekan. Członkowie: Prof. hon. Dr. h. c. Ignacy Mościcki. Profesowie: Dr. Wiktor Jakób, Dr. Bogdan Kamieński, Dr. Inż. Tadeusz Kuczyński, Dr. Inż. Wacław Leśniański, Dr. Czesław Reczyński, Dr. Inż. Edward Sucharda, Dr. Dyzydery Szymkiewicz, Dr. Juljan Tokarski, Docent Dr. Inż. Edwin Płażek.

Skład Komisji Egzaminu dyplomowego: prezes: Prof. Dr. Inż. Wacław Leśniański, I. zastępca prezesa: Prof. Dr. Inż. Sucharda, II. zastępca prezesa: Prof. Dr. Stanisław Piłat. Członkowie: Prof. Dr. Witold Jakób, Prof. Dr. Inż. Adolf Joszt, Prof. Dr. Bogdan Kamieński, Prof. Dr. Inż. Tadeusz Kuczyński.

nicki, Dr. Inż. Tadeusz Malarski, Inż. Wilhelm Mozer, Inż. Gabrjel Sokolnicki, Dr. Inż. Roman Witkiewicz.

Skład komisji egzaminów dyplomowych na Wydziale mechanicznym a) oddział maszynowy: jako prezes: Prof. Inż. Edwin Hauswald, jako I. zastępca prezesa: Prof. Inż. Zygmunt Ciechanowski, jako II. zastępca: Prof. Dr. Inż. Ludwik Eberman, Członkowie: Prof. Dr. Inż. Tadeusz Fiedler, Prof. Inż. Tadeusz Geisler, Prof. Inż. Zygmunt Ciechanowski, Prof. Dr. Inż. Roman Witkiewicz, Radca Inż. Jan Witkiewicz. Dla egzaminu z grupy kolejowej: Prof. Inż. Wilhelm Mozer, dla egzaminów z budowy turbin parowych i turbokompre-sorów: Prof. Dr. Inż. Wilhelm Borowicz. Dla egzaminów z budowy maszyn dźwigowych: Prof. Inż. Stanisław Lukasiewicz; b) oddział elektrotechniczny: prezes Prof. Dr. Inż. Kazimierz Idaszewsski, I. zastępca prezesa: Prof. Inż. Gabrjel Sokolnicki. Członkowie: Prof. Dr. Inż. Ludwik Ebermann, Prof. Dr. Inż. Tadeusz Fiedler, Prof. Dr. Inż. Stanisław Fryzę, Prof, Inż. Edward Tadeusz Geisler, Prof. Inż. Edwin Hauswald; c) oddział naftowy: prezes Prof. Inż. Juljan Fabiański, I. zastępca prezesa Prof. Inż. Zygmunt Ciechanowski, II. zastępca prezesa: Prof. Dr. Inż. Zygmunt Bielski, Profesor Akademji Górniczej. Członkowie Prof. Dr, Inż. Ludwik Eberman, Prof. Dr. Inż. Tadeusz Fiedler, Prof. Inż. Edwin Hauswald, Prof. Inż. Stanisław Lukasiewicz, Prof. Inż. Wilhelm Mozer i Prof. Dr. Inż. Roman Witkiewicz.

4) Wydział Mechaniczny.

Składa się z 3 oddziałów, a to: elektrotechnicznego, maszynowego i naftowego, przyczem oddział maszynowy posiada 4 grupy, a to: ruchową, konstrukcyjną, kolejową i technologiczną. Wydział posiada 10 katedr i 4 zakłady, a to: muzeum budowy maszyn, laboraPrjum radjotech-niczne, laboratorjum aerodynamiczne i mechaniczną stację doświadczalną.

Skład osobowy Rady Wydziału: Dziekan: Prof. Dr. Antoni Plamitzer, Prodziekan: Prof. Inż. Stanisław Lukasiewicz. Członkowie: Profesorowie hon.: Dr. h. c. Inż. Tadeusz Fiedler, Dr. Jerzy Michalski. Członkowie Profesorowie: Dr. Inż. Wilhelm Borowicz, Inż. Zygmunt Ciechanowski, Dr. Inż. Ludwik Eberman. Inż. Juljan Fabiański, Dr. Inż Stanisław Fryzę, Inż. Edward Geisler, Inż. Edwin Hauswald. Dr. Inż. Kazimierz Idaszewski, Dr. Inż. Włodzimierz Krukowski, Dr. Antoni Łom-

5) Wydział Rolniczo-Lasowy.

Składa się z oddziału rolniczego i lasowego. Studja trwają 4 lata, Wydział posiada 18 katedr, 2 bibljoteki i 3 samodzielnie zakłady. Rada Wydziału: Dziekan: Prof. Inż. Stanisław Hubicki, prodziekan: Prof. Dr. Benedykt Fuliński. Członkowie Profesorowie: Dr. Leopold Caro, Dr. Janusz Henryk Gurski, Dr. Inż. Adolf Joszt, Inż. Aleksander Kozikowki, Inż. Jan Ladenberger, Dr. Inż. Jan Łopuszczański, Dr. Inż. Tadeusz Malarski, Dr. Karol Malsburg, Inż. Karol Różycki, Dr. Dezydery Szymkiewicz, Dr. Szymon Wierdak, Mr. Jan Żółciński. Delegaci docentów: Dr. Henryk Malarski, Dr. Adam Rose. Skład Komisji egzaminów dyplomowych dla oddziału Rolniczego prezes: Prof. Dr. Karol Malsburg, I. zastępca: Prof. Inż. Karol Różycki, II. zastępca: Prof. Dr. Janusz Henryk Gurski. Członkowie: Prof. Dr. Leopold Caro, Mr. Jan Żółciński. Oddział lasowy: prezes

Prof. Dr. Szymon Wierdak, I. zastępca : Prof. Inż. Witold Roszkowski, II. zastępca: Prof. Inż. Aleksander Kozikowski, Członkowie: Prof. Inż. Stanisław Hubicki, Prof. Inż. Jan Ladenberger, Prof. Inż. Adam Schwarz, zast. Prof. Dr. Inż. Kazimierz Suchecki.

6) Wydział Ogólny:

Składa się z 3 grup, mianowicie matematycznej, fizyko-chemicznej i rysunkowej. Studja trwają 4 lata. Wydział posiada 4 katedry. W skład Rady Wydziału wchodzą jako Dziekan: Prof. Dr. Kazimierz Kuratowski, prodziekan: Prof. Dr. Antoni Łomnicki, jako członkowie Profesorowie: Dr. Inż. Kazimierz Bartel, Dr. Benedykt Fuliński, Dr. Lucjan Grabowski, Dr. Wiktor Jakób, Dr. Bogdan Kamieński, Dr. Zygmunt Klemensiewicz, Dr. Inż.

Tadeusz Malarski, Dr. Antoni Plamitzer, Dr. Czesław Reczyński, Jan Henryk Rosen, Dr. Wojciech Rubinowicz, Dr. Inż. Edward Sucharda, Inż. Władysław Sadłowski, Dr. Włodzimierz Stożek, członek docent Dr. Adam Maksymowicz. Skład Komisji egzaminów dyplomowych: a) grupa matematyczna, Prezes: Prof. Dr. Włodzimierz Stożek. Zastępca: Prof. Dr. Inż. Kazimierz Bartel. Członkowie: Prof. Dr. Kazimierz Kurnatowski, Prof. Dr. Antoni Łomnicki, Prof. Dr. Antoni Plamitzer;

b) grupa fizyki i chemji: prezes: Prof. Dr. Zygmunt Klemensiewicz, zastępca prezesa: Prof. Dr. Wiktor Jakób, Członkowie: Prof. Dr. Lucjan Grabowski, Prof. Dr. Bohdan Kamieński, Prof. Dr. Inż. Tadeusz Malarski, Prof. Dr. Czesław Reczyński, Prof. Dr. Wojciech Rubinowicz, Prof. Dr. Inż. Edward Sucharda.

ALBUM

INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW

W POLSCE

TOM I.

CZĘŚĆ II.

TOWARZYSTWO BRATNIEJ POMOCY STUDENTÓW POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

RYS HISTORYCZNY INFORMACJE

TOWARZYSTWO BRATNIEJ POMOCY STUDENTÓW POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

RYS HISTORYCZNY.

i.

roku 1844, t. zn. w roku powstania Poli-    w roku 1849, mającem na celu wyzwolenie Wę-

techniki Lwowskiej, odróżnić się dają    gier z pod austrjackiego zaboru. Jednak epoka

zaraz na pierwszy rzut oka dwie warstwy    ówczesna, jako epoka gasnącego romantyzmu,

w społeczeństwie lwowskiem. Jedna, to biuro-    sprzyjała bardziej organizowaniu się życia kultu-

kracja rządowa i związana z nią magnaterja ga-    ralnego, aniżeli rewolucji, to też okres od roku 1850

licyjska, z drugiej strony „lud“, który stanowiło    do roku 1860 nosi raczej charakter cichej i nie-

podówczas mieszczaństwo wraz z młodzieżą aka-    złomnej pracy nad zdobywaniem wiedzy, nad

demicką i rzemieślniczą. Zwłaszcza ta ostatnia    doścignięciem Europy w jej kulturalnym pocho-

grupa bierze żywy udział w ówczesnem życiu    dzie. Zrozumiano, że w ówczesnym stanie rzeczy

społecznem, interesując się żywo wszelkiemi jego    nie krwią, nie rewolucją, lecz cichą i wytrwałą

pracą należy zdobywać Polskę i wolność.

Potrzeba łączności i organizacji młodzieży pogardzana przez studentów Uniwersytetu Lwów- przedarła się do Politechniki ze Szkoły Głównej skiego część młodzieży akademickiej, nie mogła w Warszawie, w której młodzież bardzo inten-obojętnie patrzeć na sprawy naokół niej się to- żywnie pracowała nad zdobyciem wolności, czące i rzuciła się z całym zapałem do pracy

przejawami.

Młodzież technicka, jako wybitna, acz nieco

Samą myśl założenia organizacji, łączącej społecznej i politycznej. A był to okres, w któ- wszystkich Kolegów, przywiózł do Lwowa stu-rym ukazywały się już widma przyszłych walk dent chemji Uniwersytetu Jagiellońskiego, Karol o wolność, kiedy już świtała era „wiosny ludów“ Wodyński. Wystąpił on pierwszy z projektem i zapowiadało się krwawe powstanie o wolność założenia „Bratniej Pomocy“ na wzór tworzącego

Polski.

Pierwsze manifestacje warszawskie i ich ofiary

się właśnie Towarzystwa w Krakowskim Insty-Wszystkie te zjawiska same przez się dawały tucie Technicznym. Dodać tutaj należy, że już powód do łączenia się w organizację, któraby przedtem na Politechnice istniało nieliczne To-skupiła cały ogół młodzieży, studjującej w Wyż- warzystwo, zwane ironicznie „towarzystwem ko-szej Szkole Technicznej. Życie koleżeńskie w tych stogryzów“, którego działalność polegała na tern, czasach przedstawia się idealnie, albowiem wy- że w pobliskiej restauracji Kwiatkowskiego zapadki i nieszczęścia polityczne i wspólne po- mawiało za wspólne składki obiady dla uboższych święcenie łączyły młodzież, to też koleżeńskie Kolegów, stosunki były zażyłe i trwałe.

Nic też dziwnego, że tak nastawiona my- wstrząsnęły umysłami całego społeczeństwa. Po-ślowo młodzież technicka brała żywy udział częto czuć, myśleć i mówić powszechnie po pol-w ówczesnych spiskach politycznych, w owcze- sku, zrozumiano większą jak dotychczas potrzebę snym ruchu rewolucyjnym. Czynny udział wzięli spójni, łączności i organizacji. Wśród takiego to lwowscy technicy w powstaniu węgierskiem nastroju przybył do Lwowa kol. Wodyński, któ-

Pierwszy statut T-wa, przewidujący jedynie niesienie pomocy materjalnej ubogim Kolegom, był Na tern zgromadzeniu, odbytem w listopa- w swej osnowie zbyt szczupły. Byłby on uległ dzie 1861 r., przyjęto myśl założenia Towarzy- niejednej zmianie, gdyby wypadki polityczne roku stwa i ogólne jego podstawy, wybrano Komitet 1863 nie oderwały umysłów Kolegów od studjów ściślejszy, który miał opracować statut, odpo- i pracy koło rozwoju T-wa. wiadający miejscowym warunkom. W skład tego Komitetu weszli Koledzy: Mieczysław Darowski, liczny. Wielu też z nich położyło swą głowę na Grzybiński, Żegota, Alojzy Runge i Juljusz By- placu boju. Wśród nich padł na polu chwały kowski z roku I, Alojzy Niesiołowski i Józef Pan- pierwszy przewodniczący T-wa, kol. Stanisław nenka z roku II, Kazimierz Drzewicki, Napoleon Podlewski. Z założycieli T-wa polegli : Antoni Kovats i Karol Wodyński z roku III, Jarosław Bogdański, Alojzy Niesiołowski i Józef Pannenka. Michałowski, Wiktor Sadłowski i Eustachy Skro- Kilkunastu poszło na Sybir, reszta wróciła po chowski z roku IV, Antoni Bogdański, Ludwik upadku powstania do nauki, którą dzięki wy-Goltental i Stanisław Podlewski z roku V.

rego myśl, raz rzucona, powszechnie się przyjęła, nickiej, znajdują w niej swój oddźwięk, a ogar-Kolega Wodyński postarał się o jeden egzem- niając cały ogół słuchaczów, potężnieje z każdym plarz statutu z Krakowa, z którym zapoznano rokiem i jako reprezentant ogółu słuchaczów Poli-się na zebraniu w mieszkaniu kol. Stanisława techniki staje się jednem z najpoważniejszych Podlewskiego, gdyż zebranie, które odbyć się polskich towarzystw akademickich i dlatego hi-miało na Politechnice, rozwiązał ówczesny dy- storja jej jest historją życia koleżeńskiego mło-rektor szkoły Prof. Aleksander Reisinger, niespełna dzieży technickiej Lwowa, w kwandrans po rozpoczęciu, z obawy przed dyrekcją policji.

Udział młodzieży w powstaniu był bardzo

rozumiałości profesorów mogła dalej kontynu-Wybrany Komitet zaczął swoje prace i po ować. Powstanie w roku 1863 zapisało się paru tygodniach przedłożył obszerniejszemu Ko- w dziejach T-wa pięknemi, choć purpurowemi mitetowi projekt statutu, który, po przedyskuto- głoskami.

waniu i poczynieniu odpowiednich zmian, został jednomyślnie uchwalony.

Odtąd stanowisko dyrektora Politechniki w stosunku do Bratniej Pomocy, początkowo tak Deputacja, składająca    się z kol.: Podlew-    nieprzychylne, ulega    zasadniczej    zmianie. On to

skiego, Skrochowskiego i    Grzybińskiego, wrę-    wracających z pola    walki bez    trudności przyj-

czyła dyrektorowi prośbę    o legalizację statutu    mował do Akademji, pozwalał    składać zaległe

Ten jednak, obawiając się    jakichś ukrytych ce-    egzaminy, a nawet    niektórych w własnem mie-

Po ś. p. Podlewskim prezesami T-wa w tym pierwszym okresie byli : Eustachy Skrochowski,

lów nowopowstałej organizacji, deputację przyjął szkaniu ukrywał. Sam osobiście dopilnowywał, szorstko i odmówił przyjęcia podania, a nawet by uchwały Wydziału były realizowane i t. p. nie wysłuchał postulatów młodzieży.

ewentualne jego zatwierdzenie.

Ta sama deputacja udała się przeto do ówczesnego namiestnika Galicji, generała hrabiego Józef Horoszkiewicz i Tomasz Orłowski. Oni to, Mensdorff-Pouilly, na publiczną audjencję. Na- organizując rozmaite imprezy, w rodzaju koncer-miestnik przyjął delegację bardzo uprzejmie, przy- tów, przedstawień amatorskich etc., przysporzyli rzekł statut osobiście przejrzeć i przyśpieszyć T-wu wiele dochodu. Równocześnie z akcją, mającą na celu zdobycie środków materjalnych, na-W parę miesięcy później, za zgodą namiest- stępni przewodniczący, a to : August Sołtyński nika i za wiedzą dyrektora, odbyło się konsty- i Mieczysław Darowski, założyli i zorganizowali tucyjne zebranie T-wa Bratniej Pomocy, które na tanią kuchnię dla techników. Kuchnia ta mie-przewodniczącego powołało kol. Stanisława Pod- ściła się przy ul. Sobieskiego. Wydział założył lewskiego. Wydział składał się z 7 członków, również Kółko Gimnastyczne i Śpiewacze. Lokalu

w tern po jednym delegacie z każdego roku.

w tym okresie nie posiadano, przeto posie-Wypadek ten stanowi nową epokę w życiu dzenia odbywały się w mieszkaniu kol. Sadłow-młodzieży Politechniki. Bratnia Pomoc skupia skiego, a księgi przechowywano u poszczegól-powoli w sobie całą młodzież, staje się jej opie- nych członków Wydziału. Praca Wydziału w tym kunką i prawdziwą matką, rozszerza wreszcie okresie była bardzo intenzywna. Wniesiono prze-swój zakres działania do tego stopnia, że wszyst- dewszystkiem dnia 25 grudnia 1865 roku po-kie wydarzenia, obchodzące ogół młodzieży tech- nowne podanie o zatwierdzenie statutu, uchwa-

łono szereg regulaminów oraz wzięto się energicznie do ściągania długów. Do najczynniej- nizacją wspólnej Kuchni i do udzielania, zamiast szych członków należeli kol. : Edmund Bartmański, pożyczek, poręczeń za nabywane przez członków Juljusz Bykowski i Józef Jägermann, którzy upa- T-wa ubrania, obuwie etc. W chwilach tych nie-dające Towarzystwo do nowego życia pobudzili, zwykłą energję wykazali ówcześni prezesi Towa-Otwarto w tym okresie Bibljotekę, zamkniętą rzystwa: Stach w r. 1866/69 oraz Stołowicz i Kuna czas powstania, zawiązano Kółko Naukowe, nowski w r. 1869/70. urządzono wreszcie przedstawienia amatorskie.

Ciężkie czasy skłoniły do zajęcia się orga-

Nowe dziesięciolecie istnienia zaczęło się Na 1865/66 r. kończy się pierwszy okres    pod dobrą wróżbą. W roku 1871 zaprowadzono

' rozwoju Towarzystwa, które dotychczas istniało    w Uczelni polski język wykładowy, przemieniono

półoficjalnie i dopiero dnia 5 października 1866 r., ją i zorganizowano na Szkołę Politechniczną i poza prezesury kol. Kuczyńskiego, doczekało się zostawiono młodzieży większą swobodę myśli legalizacji statutu przez Namiestnictwo.

II.

i czynów. Pod wpływem tego Towarzystwo coraz bardziej wzrasta w tym okresie na siłach. Towarzystwo w latach tych ścieśnia się i konsoliduje wewnętrznie, co okazuje się przez szybki wzrost majątku Towarzystwa. Ster T-wa trzy-

Mając wreszcie ostatecznie załatwioną kwestję mają w tym okresie w swych rękach kolejno zatwierdzenia statutu, a co za tern idzie i moż- prezesi : Zygmunt jedliński, Tadeusz Wojnaro-ność legalnej pracy, zaczęto zwracać jej wyni- wicz i Albin Zagórski, kami uwagę społeczeństwa. Hasła, szerzone przez Bratnią Pomoc, znalazły oddźwięk tak wśród w dniu 12 stycznia 1874 r., Namiestnictwo re-społeczeństwa starszego, jak i wśród młodzieży, skryptem L. 65115 zatwierdziło nowy statut To-Stersze społeczeństwo spieszyło z moralną i ma- warzystwa. Statut ten powiększył liczbę członków terjalną pomocą, a wśród młodzieży technickiej Wydziału do szesnastu i następnym prezesom, mało było takich, którzyby do Towarzystwa nie Augustowi Witkowskiemu i Kazimierzowi Tra-należeli. Szereg imprez, które urządzało T-wo, czewskiemu, otworzył nowe pola pracy.

W roku 1876/77, gdy Politechnika przeniosła

Za prezesury kol. Placyda Dziwińskiego,

dał piękne wyniki i popularność na terenie Lwowa. Zajęły się również następne Wydziały ure-    się do nowego gmachu przy ul. Leona Sapiehy

gulowaniem administracji wewnętrznej, a w roku    L. 12, Bratnia Pomoc otrzymała własny lokal

1866/67 wydano pierwsze drukowane sprawo-    w tym gmachu, co dało znów możność do pod

zdanie.

jęcia pracy nad wychowaniem duchowem Kole-W roku 1867/68 dokonało się za sprawą    gów, W roku tym ukazują się wreszcie pierw-

Towarzystwa, prowadzonego przez kol. Radwań-    sze skrypty, wydane nakładem Komisji Wydaw-

skiego, wielkie dzieło założenia do dziś dnia    niczej T-wa. W roku tym pewna grupa ludzi,

istniejącej Czytelni Akademickiej. Istniały bowiem    pod hasłem wzajemnej pomocy naukowej, zało-

do tego czasu osobne czytelnie dla studentów    żyła przy T-wie Bratniej Pomocy Towarzystwo

Uniwersytetu i Politechniki przy Bratnich Porno-    Wzajemnej Pomocy Naukowej. Praca T-wa Wza-

cach, dawał się jednak odczuć brak wspólnego    jemnej Pomocy Naukowej nie poszła na marne,

miejsca, gdzieby słuchacze obu Uczelni schodzić    W łonie tego T-wa zaczęły się gromadzić co

się mogli celem wzajemnego porozumienia się    najtęższe głowy na Politechnice, które dzięki wy-

i wymiany myśli. Tedy za inicjatywą Towarzy-    siłkom prezesa T-wa, kol. Kajetana Strońskiego,

stwa Bratniej Pomocy Studentów Politechniki    doprowadziły do zlania się tych dwóch Towa

Lwowskiej Czytelnię taką założono.

rzystw w jedno. — Z tą chwilą Bratnia Pomoc Towarzystwo pracowało jednak nie tylko na    staje się jedynem na Politechnice Towarzystwem,

polu wychowania młodzieży studjującej, ale po-    któremu ogół przyznaje prawo reprezentacji mło-

święcono także dużo uwagi wychowaniu mło-    dzieży technickiej nazewnątrz, z czego wywią-

dzieży rzemieślniczej. Owocem tego jest zało-    żują się bez zarzutu prezesi : Władysław Biał-

żenie Towarzystwa rzemieślniczego „Gwiazda“,    czewski, Karol Stelzer, Marceli Pilecki i Włady-

Po roku 1880 do Galicji, a w szczególności na Politechnikę Lwowską zaczęły napływać masy

Towarzystwa gimnastycznego „Sokół“, Towa-    sław Deryng.

rzystwa Śpiewackiego, oraz Towarzystwa „Ognisko“ we Wiedniu.

studentów „Królewiaków“, którzy wywarli olbrzymi wpływ na charakter myślenia rzesz technickich. teresowanie magnetyzmem i hypnotyzmem, które Były to masy młodzieży, którym idee Marksa, przybrało w dyskusjach w Kółku Koleżeńskiem Darwina i Hoene-Wrońskiego mocno biły do formę naukową, a stąd przedostało się do warstw

W latach 1883—1888 panowało wielkie zain-

głowy. Nic więc dziwnego, że młodzież ta, która nieakademickich na „Galicjaków“ zawsze duży wpływ posiadała, mogła w krótkim czasie zmienić ich poglądy.

Okazała się przeto potrzeba stworzenia jakiegoś pisma, któreby stanowiło pewną strawę    snym nakładem.    Wogóle stwierdzić należy, że,

duchową dla Kolegów. Piękna ta myśl prezesów    o ile poszczególne Wydziały zaskorupiały w pracy *

Aleksandra Biborskiego i Karola Pajączkowskiego    wewnątrz T-wa,    co prawda zawsze dającej renie doszła do skutku jedynie wskutek rozbieżno-    zultaty dodatnie,    to Kółko Koleżeńskie, okazu-

ści zdań między T-wami, które to czasopismo jące największą ruchliwość, przyczyniło się w nie-wydawać miały, mianowicie między Bratnią Po- małym stopniu do wychowania społecznego Ko-mocą Politechniki, a Bratnią Pomocą Słuchaczów lęgów. Wogóle życie umysłowe i towarzyskie

rozbudziło się w Kółkach, powstałych przy Bratniej Pomocy. A Kółek takich powstało wiele, wspo-mierza Kosterkiewicza, przeniesiono i zorgani- mnieć tutaj należy chociażby o Klubie szermierzy, zowano wreszcie własną Kuchnię, której reguła- Kółku zachęty naukowej, Kółku volapückistôw etc.

Jedynym, żywszym faktem na szarem tle co-

Z Czytelnią Akademicką utrzymywało Kółko

ścisłą łączność i współpracę.

W okresie tym wydano 10 skryptów wła-

Akademji Rolniczej w Dublanach.

W roku 1882/83, za prezesury kol. Włodzi-

Oto treść wygłoszonych referatów: 1) Zbli-

min uchwaliło Walne Zgromadzenie w dniu 15 lipca 1882 r. Wielką atrakcją i udogodnieniem dziennej pracy w „Bratniaku“ był Wiec, zwołany dla słuchaczów było to, że kuchnia otrzymała przez studentów Politechniki i Uniwersytetu do pomieszczenie w gmachu Politechniki, co nie- sali ratuszowej w dniu 9 i 10 marca 1889 roku. mało przyczyniło się do jej rozwoju. Pierwszym Mimo nieprzychylnego stanowiska Senatów Aka-przewodniczącym kuchni wybrano kol. Józefa demickich, Wiec ów odbył się, przyczem przebieg Bukowskiego. Jak świetnie kuchnia się rowijała, jego był niezwykle ciekawy, niech świadczy cyfra 7519 objadów wydanych w pierwszym roku istnienia. W roku 1887/88 żenie się młodzieży miejscowej i zamiejscowej, wydano już 15.000 objadów, z czego 1108 bez- 2) Organ młodzieży — ref. kol. Fraenkel. 3) Sty-

płatnie.

ref. kol. Markiewicz.

pendja — ref. kol. Kasparek. 4) Stosunek mło-W roku 1883/85 zawiązało się przy Towa- dzieży do Władz — ref. kol. Podkowicz. 5) Fa-rzystwie Bratniej Pomocy „Kółko Koleżeńskie“, kultet medyczny — ref. kol. G? 6) Wynagrodze-które starało się zbliżyć jak najbardziej Kolegów, nie młodzieży w biurach — ogłaszało konkursy literackie, opracowywało re- 7) Szkoły Wyznaniowe — ref. nieznany. 8) Referaty na tematy społeczne i t. d.    formy Ministra Gautscha — ref. kol. Podkowicz.

W roku 1884, z inicjatywy prezesa Towa- 9) Ustawa wojskowa — ref. kol. K? 10) Udział

ref. kol. Try-

rzystwa kol. Seweryna Widta, urządzono po raz pierwszy Wigilję dla Kolegów, pozostających we Lwowie, w sali Klubowej T-wa.

Ciekawem zjawiskiem, świadczącem o za-

młodzieży w życiu publicznem lowski. — Widzimy z tego, jak wszechstronnem było to zgromadzenie. Powzięto na tym Wiecu wiele ciekawych uchwał, z których najważniej-sobie energji w życiu ówczesnem, są wydawane sze rozesłano do Towarzystw celem zrealizowa-przez Kolegów pisemka literacko-humorystyczne nia ich na Uczelniach. Wspomnieć należy, że Wiec Iskra i Kropelka. Skoro jednak dyrekcja policji, ten odbył się mimo zakazu Rektorów i Władz, skonfiskowawszy 2-gi numer wydawnictw, po- Wywołało to formalną burzę tak w prasie, jak łożyła kres istnieniu tych pism, tematy w nich i wśród społeczeństwa. Młodzież jednak, mimo poruszane przeniosły się na zebrania Kółka Ko- odstępstwa paru słabszych jednostek (jak np.

leżeńskiego.

Energja i siła, tryskająca z każdego czynu ówczesnej młodzieży, postawiły ją również wy- Wiecu relegowani zostali z Politechniki kol.: Adolf soko w życiu towarzyskiem. Świadczy o tern Schleyen i Stanisław Kozłowski.

Wspomniano tutaj o Wiecu z tego powodu, że Wiec ten był dalszym etapem walki młodzieży

ówczesny Prezes Czytelni Akademickiej), hardo stawiła czoła. Za udział i przemawianie na tym

olbrzymie powodzenie balów, które cieszyły się rzadko spotykaną frekwencją.

sumy pożyczek, coraz większy obrót roczny po-Wiec ten wpłynął lepsza byt młodzieży technickiej. W latach tych niezbyt dodatnio na rozwój Towarzystwa, o czem T-wo zaczyna po raz pierwszy myśleć o budo-świadczy sprawozdanie Wydziału kolegów Ale- wie własnego Domu. ksandra Krügera i Tadeusza Rozwadowskiego za rok 1888/89, mówiące: „że T-wo było zagrożone rozwiązaniem i tylko z ciężkim trudem, po cięż- chrześcijanie, jak i żydzi. Na tle jednak narodo-kiej walce zdołano burzę zażegnać“. Rok ten, wościowem, mimo zupełnego „zczerwienienia“ o ile był bardzo wybitny i nacechowany ruchem politycznego Kolegów, dochodziło często do nie-umysłowym młodzieży technickiej, o tyle był miłych scysyj. Jednym z takich wykadków było dla T-wa jednym z najcięższych.    wystąpienie z T-wa 23 kolegów wyznania moj-

technickiej o jej prawa ogólno-akademickie i o jej stosunek do Senatu Uczelni.

W latach tych do T-wa Bratniej Pomocy należeli wszyscy studenci Politechniki, zarówno

W owym czasie wszczęto na nowo starania żeszowego, którzy założyli własną kuchnię dla o zatwierdzenie nowych statutów T-wa z dnia studentów żydów, która jednak wskutek braku 31 października i 10 grudnia 1888 r., starania funduszów zakończyła swój krótki żywot, te jednak spełzły na niczem, na skutek nieprzy-    Długoletnie starania o zatwierdzenie nowego

chylnego stanowiska Namiestnictwa. Przeto znie- statutu zostały wreszcie uwieńczone zatwierdza-chęcone Władze T-wa przestały się zajmować jącym reskryptem Namiestnictwa z dnia 7 listo-potrzebnemi zmianami na dłuższy czas.    pada 1893 r., L. 88.399. Jak bardzo nowy statut

„Kto wie i rozumie, jakim był dotychczasowy statut, kto wie, że sześć razy od lat czte-

na

W roku 1889, za prezesury Tadeusza Roz- był potrzebny, niech zaświadczy sprawozdanie wadowskiego i Andrzeja Korneli, powstała wsku- Wydziału T-wa z roku 1892/93. tek uchwały Walnego Zgromadzenia fundacja stypendjów im. T-wa. Stypendja te uchwala co roku Walne Zgromadzenie, a na wspólnem po- rech podawaliśmy nadaremnie o zmianę, kto wie, siedzeniu starego i nowego Wydziału bywają te że panowało u nas mniemanie, że nie uzyskamy stypendja rozdzielane między najuboższych ko- zmiany statutu, kto wie, że, opierając się

lęgów.

T-wa, ten statut obecnie prawny, usuwający tyle braków i wprowadzający tyle reform, warujący i zastrzegający nam tyle pól do działania. Przez 10 lat widzieliśmy jego braki i nie mogliśmy

dawnym statucie, kwestjonowano istnienie Kó-Rok ten zaznaczył się również zupełnem łek, istnienie członków honorowych i wspierają-oziębieniem się stosunków między Bratnią Po- cych, ten zrozumie, czem jest dla nas, jak upra-mocą a Czytelnią Akademicką, co jednak wpły- gnionym i oczekiwanym postępem w rozwoju nęło bardzo dodatnio na ruch umysłowy młodzieży technickiej. W ramach T-wa powstało nowe Koło „Ognisko“, które zajmowało się specjalnie ruchem naukowym i umysłowym Kolegów.

Statut ten, mający, jak widzimy, dla T-wa i geografji polskiej, o literaturze oraz o kwe- pierwszorzędne znaczenie, wprowadził wolność stjach w danej chwili najżywotniejszych.

Dodatnią cechą „Ogniska“ była jego praca Wydziałowych, rozszerzył prawa Wydziału i urena terenie zewnętrznym, a nie zaskorupianie się gulował finanse T-wa.

(jak to miało miejsce z Kołem Zachęty Nauko-

W Kółku tern przeprowadzano szerokie i pou- temu zaradzić“, czające dyskusje o ludzie polskim, o historji

tworzenia się Kółek w T-wie, powiększył ilość

T-wo młodzieży akademickiej.

W okresie tym T-wo coraz więcej przycho-

W roku 1894, za przewodnictwa kol. Karola wej) w kwestjach mało żywotnych. Przeto za- Ruebenbauera, z okazji odbywającej się we Lwo-łożenie „Ogniska“ wyszło T-wu jedynie na dobre, wie Wystawy Krajowej, odbył się w dniu 12-go Poza tern, że wskutek ścierania się zdań nastało lipca 1894 r. Zjazd byłych słuchaczów Akademji wielkie ożywienie, zbliżenie i wzajemne nauczanie Technicznej we Lwowie, a zarazem zjazd byłych się rozmaitych grup koleżeńskich, wykształciło członków T-wa Bratniej pomocy. Towarzystwo „Ognisko“ zastęp Kolegów, którzy Bratnią Pomoc wystąpiło na Zjazd ten okazale. Wydało spe-doprowadzili do rozkwitu niezwykłego jak na cjalną księgę pamiątkową, z szeroką i szczegółową historją Bratniej Pomocy, jakoteż wzięło przez swoich delegatów czynny udział w Zjeździe. dzi z pomocą uboższym Kolegom. Sprawozdania Uchwalono dalej budowę I-go Domu Techników prezesów Wiktora Syniewskiego i Jędrzeja Mo- i poświęcono kamień węgielny pod budowę tego raczewskiego świadczą o tern, że coraz wyższe domu.

;f]

?ч:

•-«I' >'■

.T⁵

t'

b ШШт

X'

S,:

i. %

шш

ттттш

,... , »mm i ■■■■. **

T-wo wzięło również czynny udział w Wystawie Krajowej we Lwowie, utrzymując własne stoisko.

Czterokrotna prezesura kol. Karola Ruebenbauera w latach 1892—96 przyniosła T-wu kolosalne sukcesy. — Towarzystwo rozwija coraz szerszą akcję na terenie poza lwowskim, t. zn. w innych środowiskach uniwersyteckich oraz zupełnie organizuje się wewnątrz.

Ciekawą i bardzo cenną zdobyczą było stworzenie specjalnej Komisji Ubiorowej, która zaopatrywała uboższych Kolegów w odzież.

Komisja ta mimo, że sprzedawała taniej od cen rynkowych, przynosiła T-wu dość znaczne dochody, bo około 500 zł rocznie. Wskutek dokładnej reorganizacji Kuchni liczba wydawanych objadów wzrosła do 20000. Również wydatnie

powiększyła się liczba książek w bibljotece Towarzystwa oraz liczba wydawnictw.

9

W roku 1895, za ostatniej prezesury kol. Rue-benbauera, wykończono wreszcie budowę domu T-wa. Stanął I. Dom Techników, który miał dać schronienie najuboższym Kolegom.

Łączna wartość inwentarza wydawnictw z chwilą ustąpienia kol. Ruebenbauera wynosiła 961 zł. Fundusz żelazny wzrósł do 72.904 zł, stan w rezerwach wynosił 24.962 zł, zaś fundusz obrotowy 32.767 zł, — Daje to najlepszy obraz tego, jak prosperowało T-wo i jak szybko majątek jego wzrastał. Dodać tutaj należy, że majątek T-wa w tych latach wzrósł prawie w dwójnasób właśnie przez wykończenie I-go Domu Techników.

I. DOM TECHNIKÓW WE LWOWIE, PRZY UL. ISSAKOWICZA L. 18.

III.

Politechnika została zarzucona ulotkami z obu stron. Dnia 25 listopada 1906 roku Wydział powziął uchwałę: „Wydział T-wa zgadza się, wbrew głębokiemu przekonaniu, a jedynie pod naciskiem Panów Kuratorów, na wstrzymanie wykładów, oddając ostateczną decyzję Walnemu Zgromadzeniu“. Walne Zgromadzenie zaś przyjęło wniosek następującej treści: „Walne Zgromadzenie T-wa Bratniej Pomocy z dnia 26 listopada 1906 roku uchwala wprowadzenie wykładów Pana Brzozowskiego jako czynnika dodatniego w ogólnem kształceniu Kolegów, uznaje bezpartyjne stanowisko, jakie zajął Wydział wobec partyjnej kampanji, skierowanej ku zerwaniu tych wykładów i poleca nowemu Wydziałowi prowadzić te wykłady dalej“. Uchwała ta spowodowała secesję Młodzieży Narodowej, która zawiązała T-wo Wzajemnej Pomocy Studentów Politechniki.

W roku 1898 Kolegjum Profesorów uchwaliło wymówić Bratniej Pomocy lokal zajmowany przez nią na drugiem piętrze gmachu głównego, składający się z obszernej sali i małego pokoiku.

Wzamian za to Kolegjum ofiarowało pokój na parterze, który się na lokal klubowy wcale nie nadawał. Wydział przyjął ten pokój, który T-wo zajmuje do dnia dzisiejszego, rozumiejąc znaczenie posiadania własnego lokalu na Politechnice, wynajął jednak równocześnie ubikację przy ulicy Leona Sapiehy 1. 23 i tę zamienił na lokal klubowy. Sprawa ta spowodowała znaczne oziębienie stosunków T-wa z Kolegjum Profesorów.

Rozłam trwający 7 lat odbił się fatalnie na pracy T-wa. Majątek Bratniej Pomocy w tym okresie wykazuje minimalny wzrost, zmniejsza się ilość członków, maleją wpływy, rok za rokiem upływa wśród walki prawie bez postępów. Wytwarzają się takie stosunki, że „Bratniak“ nie kupował w Kramie Pomocy Przemysłowej, bo ten był w rękach „Wzajemniaków“ i naodwrót „Wzajemniak“ nie zapisywał się do Koła Mechaników, bo było w rękach „Bratniaka“. Dopiero Wydział z roku 1911/12 położył pierwsze podwaliny do zgody. Zwołano mianowicie konferencję pojednawczą, w której wzięli udział przedstawiciele Towarzystw i ich kuratorowie. Wzajemna Pomoc postawiła jako warunki ugody trzy postulaty: językiem urzędowym Bratniej Pomocy ma być wyłącznie język polski, Bratnia Pomoc będzie reprezentować ogół młodzieży technickiej jedynie na zewnątrz, wreszcie wstąpi do „Ogniwa“ Zwiążku Towarzystw Akademickich, istniejącego przy Czytelni. Konferencja ta rozbiła się i dopiero dnia 1 maja 1913 roku ustalono następujące warunki ugody: z chwilą połączenia się nastąpią nowe wybory do władz Towarzystwa i Komisji doradczej. Towarzystwa wydadzą wspólną odezwę do społeczeństwa. Członkowie Wzajemnej Pomocy

Kulminacyjnym punktem zatargu z Gronem Pro-fesorskiem była sprawa wiecu technickiego w roku 1899. Wiec ten był wiecem sprawozdawczym z wycieczki, urządzonej przez Bratnią Pomoc z okazji kongresu Młodzieży Akademickiej w Paryżu. Rektor odebrał od zwołujących wiec zobowiązanie, że dopiero wówczas zaczną się obrady, gdy ilość obecnych przekroczy 150 osób. Licznie zebrani studenci nie dopuścili do przeliczenia kompletu, lecz ogłaszając się prawidłowym wiecem, uchwalili rezolucję przeciw ograniczaniu wieców nieuzasadnionemi żądaniami jakiegoś kompletu : „Wiec zgłoszony formalnie i formalnie ogłoszony, jest formalnym bez względu na ilość zebranych“. Na taką rezolucję oświadczył Rektor, że odtąd nigdy na odbycie się wiecu nie pozwoli.

Gdy na następny rok tenże sam Rektor został wybrany, doszło podczas Inauguracji do niebywałych demonstracyj. Większość obecnych opuściła demonstracyjnie salę i nie powróciła dopóki Rektor nie skończył przemawiać. Nadto podczas mowy Rektora demonstranci starali się przeszkodzić mu śpiewaniem. Zajście to, w wyniku którego kilkunastu studentów relegowano, bądź dyscyplinarnie ukarano, oziębiło zupełnie stosunki między Bratnią Pomocą a władzami Politechniki.

Tarcia polityczne wśród młodzieży, ujawniające się już w poprzednich latach, doprowadziły do otwartej walki w roku 1906, kiedy Wydział Bratniej Pomocy zaprosił Stanisława Brzozowskiego do wygłoszenia szeregu odczytów z zakresu literatury i zagadnień socjalnych. - nie płacą wpisowego. W sprawach majątkowych Odczyty te wywołały energiczne sprzeciwy naro- obowiązuje specjalna umowa przez obie strony dowego odłamu młodzieży technickiej, a gdy przyjęta, a przelewająca część majątku na Bratnią Wydział wysunął propozycję oddania Brzozow- Pomoc, część na Czytelnię Akademicką. Walne skiemu katedry literatury polskiej na Polite- Zgromadzenie dnia 13 maja 1913 roku zakończyło chnice, powstała szalona burza. W dziennikach długoletni zatarg zatwierdzeniem powyższej ukazały się napastliwe artykuły za i przeciw, umowy.

dzielnicy.

Równolegle z likwidacją walk politycznych postępowały zabiegi około zdobycia funduszów na budowę II. Domu Techników. Uchwała Wydziału już w roku 1906 stwierdziła konieczność starań w tym kierunku, lecz dopiero w roku 1911 utworzono komitet obywatelski z Jego Magnificencją Rektorem T. Fiedlerem na czele. Komitet wydał odezwę do społeczeństwa, rozpisał konkurs na plany Domu, wreszcie urządził bal, który przyniósł pierwszy poważny dochód na budowę Domu w kwocie 2.000 koron. Społeczeństwo również spieszyło ofiarnie z pomocą tak, że po roku fundusz budowy wzrósł do 4.000 koron i T-wo mogło nabyć na Górze Radeckiej plac pod gmach II. Domu Techników.

Wojna zaskoczyła T-wo w chwili, gdy kierownictwo spoczywało w rękach Przewodniczącego Komisji Wakacyjnej Kol. Stefana Kraka. Zwołał on Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie obecnych we Lwowie członków, którzy uchwalili zawiesić czynności T-wa, a gotówkę znajdującą się w kasie (przeszło 1.000 koron) oddać na Polski Skarb Wojskowy.

Duża część Młodzieży Technickiej pospieszyła do Legjonów, część została wcielona do armji zaborczej, na Uczelni została nieliczna garstka studentów. Świadectwem nastroju Młodzieży w owej chwili jest list Kolegi Kraka do Kolegów zakończony słowami: „Kolegom wszystkim życzę spełnienia naszych najgorętszych marzeń Wolnej i Niepodległej Polski. Z dniem dzisiejszym działalność T-wa jest zawieszona“.

W jesieni roku 1914 tylko nieliczna grupka studentów Politechniki znajdowała się we Lwowie. Wobec ciężkich warunków finansowych postanowiono wejść w kontakt z Gronem Profesorów Politechniki celem uzyskania od nich pomocy i poparcia. Wystosowano odpowiedni memorjał z prośbą o zaakceptowanie samowolnego zresztą projektu zamieszkania w Domu Techników, o pośredniczenie w wyszukiwaniu pracy i zwrócenie się do czynników kompetentnych o zaopatrzenie w artykuły spożywcze, światło i opał dla uruchomienia wspólnej Kuchni w Domu Techników. Starania te zostały uwieńczone pomyślnym skutkiem. W Domu Techników wybrano pewnego rodzaju Wydział. Tak więc Bratnia Pomoc wznowiła de facto swoją działalność, występując wobec Władz jako Miejska Kuchnia Technicka.

IV.

Po ustąpieniu Rosjan, Bratnia Pomoc z powrotem powołała do życia swe agendy, był to jednak okres zaledwie wegetacji. Dość wspomnieć, że na Politechnikę było wówczas zapisanych 200 studentów, z czego do Bratniej Pomocy należało 20.

Dopiero rok 1918 piękną kartą otworzył historję T-wa w Niepodległej Polsce: I. Dom Techników był pierwszą placówką uzbrojoną i urzędowo nazywał się „Odcinkiem I“. Dziś zdobi go, podobnie jak gmach Uczelni, Krzyż Obrony Lwowa. W latach 1918 do 1920 prezesami T-wa byli Koledzy Jan Łazoryk i Wiktor Przedpełski. Wydziały ich nie mogły jeszcze prowadzić normalnej pracy. Odrodzona Ojczyzna duże miała potrzeby i wysokie stawiała żądania. Odłożony na bok karabin nie miał czasu zardzewieć. Na Politechnice widziało się prawie tylko mundury wojskowe. Raz wraz porzucali studenci Politechnikę, by wziąć udział w wojnie bolszewickiej, powstaniach Górnośląskich, w walkach o Śląsk Cieszyński, czy wreszcie w akcji plebiscytowej na Spiszu i Orawie. Większą część czasu młodzież spędzała w polu, przyjeżdżając na Politechnikę jedynie na urlopy.

Wydziały powojenne Bratniaka stanęły wobec zagadnień niezmiernie trudnych. Śmiało rzec można, że wymogi chwili przerastały znacznie siły pracowników. A jednak zdziałano niesłychanie wiele dzięki ich energji i wytrwałości, dzięki opiece i pomocy Władz Akademickich Politechniki i dzięki tej sympatji, jaką się technik lwowski cieszy i niezawodnie cieszyć będzie stale w społeczeństwie naszego miasta i naszej

Z tą chwilą, gdy z rowów strzeleckich napłynęły do sal wykładowych tysiące studentów, stanęły przed Bratnią Pomocą następujące zagadnienia nowe, a piekące :

1.    Ułatwienie uczestnikom wojennym powrotu do normalnych warunków bytu i studjów,

2.    Usprawnienie agend Bratniej Pomocy dla sprostania zapotrzebowaniom w każdej dziedzinie, przerastającym znacznie ich dotychczasowy zakres działania.

3 Podtrzymanie wysokich i świetnych tra-dycyj technika lwowskiego w życiu społecznem Odrodzonej Ojczyzny.

Pierwsze „wojenne“ półrocze w Wolnej Polsce przypadło na rok akademicki 1919/20. Siła wyższa powołała znaczniejszą część Kolegów po kilku miesiącach, a niejednokrotnie i tygodniach, do szeregów. Z natury rzeczy zapełniły się sale wykładowe i pracownie przedstawicielami różnych „roczników“ technickich, z uwagi na różne przerwy w studjach, sięgające niejednokrotnie i lat sześciu. Ta „umundurowana“ Politechnika pracowała jednak niezmiernie pilnie i wydatnie, jakby w przewidywaniu, że te tygodnie studjów są już istotnie policzone.

Równocześnie z licznym napływem Kolegów odżył ruch w Bratniej Pomocy. Na czele Wydziału stanął zasłużony „Bratniak“ przedwojenny, Kolega Wiktor Przedpełski. Uczestnik wojenny, znany działacz wśród polonji syberyjskiej, w najtrudniejszych chwilach jednoczył z prawdziwem umiłowaniem idei bratniackiej niesłychaną pracowitość, dojrzałość sądu i wypróbowaną energję. Odżywają agendy Bratniej Pomocy, Wydział uzyskuje potrzebne subwencje, a rzesze Kolegów wrócić należy do ławy szkolnej. Nic dziwnego, że dla wielu był ten powrót niezwykle trudny. Ludziom, którzy piastowali odpowiedzialne stanowiska na froncie, ranionym, odznaczonym, trudno się było pogodzić z nowemi warunkami życia. Ułatwienie tego „powrotu“ stało się teraz głównem zadaniem Bratniaka. Ale i w tej najtrudniejszej chwili dla młodzieży technickiej nie zapomniano o obowiązku pracy społecznej. Spis ludności w Małopolsce Wschodniej wymagał znacznej liczby uświadomionych i inteligentnych pracowników. Wobec tego Bratniak podejmuje skuteczną akcję agitacyjną wśród Kolegów, a Senat Politechniki — w zrozumieniu doniosłości sprawy — odracza rozpoczęcie wykładów. Odroczenie to stało się tembardziej konieczne, że

Sggjf

:йш! I . fi! ï I ;

mm

r;

[VI

» n »j

f!

1! ' :

E il n ir

II

, , vT; i 4

!î ff fl If

tote

J:

ЭИ

ifi-*

i!;:

gpg-r

II Dom Techników we Lwowie przy ul. Abrahamowiczów L. 14.

znajdują w każdej sprawie w Bratniaku chętną pomoc, skuteczną radę i koleżeńską opiekę.

Lecz już wczesną wiosną roku' 1920 wraca przeważna część Kolegów do szeregów. Lecz i ta część, której danem było skończyć ten jeden wojenny rok studjów, nie rezygnuje z pracy społecznej, lecz tworzy „drużyny plebiscytowe“, które udają się na Spisz, Orawę i na Górny Śląsk, by w najtrudniejszych warunkach pracować dla dobra Najjaśniejszej Rzeczypospolitej.

Chwila przełomowa — lato pamiętnego roku 1920, zastaje całą Politechnikę Lwowską pod sztandarami Armji.

Po zawieszeniu broni następuje demobilizacja akademików. Po zwyź 6 latach wojny demobilizacja nie mogła postępować w tempie nie-uregulowanem wymogami Armji, a liczne rzesze Kolegów czekały jeszcze na zwolnienie z szeregów.

Zaznaczyć należy, że Bratniak znalazł w tym trudnym okresie najserdeczniejszych, prawdziwie ojcowskich opiekunów w osobach ś. p. Profesorów S, Pawlika (ówczesnego rektora), S. Anczyca i T. Godlewskiego, Kuratorów T-wa. Brali oni udział we wszystkich jego radościach i smutkach, opiekowali się Towarzystwem gorąco i szczerze, nie szczędząc rady, pomocy, ni drogocennego czasu, a nadewszystko... byli sercem z nami. Składamy hołd Ich Cieniom. Pamięć przezacnych Opiekunów naszych żyje i żyć będzie w sercach całego pokolenia studentów Politechniki Lwowskiej.

Rozpoczyna się rok akademicki 1920/21. agend T-wa, stając się wzorem dla wielu insty-llość studentów urasta do wysokości nigdy nie tucyj. Praca Bratniaka znalazła przedewszystkiem spotykanej przed wojną, a temsamem wyłaniają uznanie u innych pokrewnych organizacyj aka-się dla Bratniej Pomocy nowe, trudne, a piekące demickich lwowskich. Kuchnia, instytucja zagadnienia. Pierwszy Dom przepełniony ; Bratniak sówek, Komisja Pożyczkowa i inne organizacje apeluje do społeczeństwa o udzielenie tanich T-wa stały się wzorem dla wszystkich podobnych pomieszczeń Kolegom. Mimo mizerji mieszka- organizacyj. Cieszyło nas również uznanie zagra-niowej apel nie pozostaje bez skutku. Niekiedy nicznych wycieczek akademickich, których ucze-przeżywa się w lokalu Bratniaka wzruszające stnicy nieśli na obczyznę wieść o doniosłej nauko-chwile. Rodzice poległych na wojnie zgłaszają wej, kulturalnej i organizacyjnej pracy lwowskiego gotowość udzielenia pomieszczenia Kolegom za technika. Swoi i obcy podziwiali w pierwszym najniższą cenę „dla uczczenia pamięci" tych, co rzędzie rozmach pracy bratniackiej, na który się odeszli... Lwowiacy przyjmują do siebie Kolegów zdobyć może przecież tylko społeczeństwo aka-z prowincji — jak to się mówi — za byle co. demickie o wysokiej kulturze i długoletnich tra-Wydział nie pomija żadnej drogi. Znając dycjach. Stoi temi walorami każdy Wydział Brat-przychylność ś. p. Najdostojniejszego Arcypaste- niej Pomocy, a jednak w tych ciężkich czasach rza Ks. Arcybiskupa Dr. J. Bilczewskiego dla T-wa, powojennych trzeba było jeszcze jednego czyn-udaje się do Niego Prezydjum z prośbą o pomoc nika, aby pracy bratniackiej nadać konieczny i poparcie. Dzięki Jego staraniom uzyskano rozpęd. Czynnikiem tym był gorący zapał, uja-miejsca dla kilkunastu Kolegów w klasztorach wniający się w całkowitem poświęceniu czasu

rewer-

lwowskich.

A jednak i tu rok akademicki 1920/21 — niu darów amerykańskich w naturze. Wiele po- pierwszy rok pokojowy — nie był rokiem poko-mógł Bratniej Pomocy wypróbowany przyjaciel jowym dla technika lwowskiego. Drużyny plebi-Polski Dr. Rose, który — przebywając wówczas scytowe pracują w ciężkich warunkach na tere-na studjach w Uniwersytecie Jagiellońskim — nie Górnego Śląska, zdobywając — trwającą do miał wielkie zrozumienie dla potrzeb młodzieży dnia dzisiejszego w tej najdroższej sercu pol-lwowskiej i stale popierał wydatnie jej usiło- skiemu dzielnicy — sympatję dla „technika ze wania.

sprawom T-wa. Któż ze starszej braci nie pamięta Społeczeństwo lwowskie otacza technika ofiarnej pracy Kolegi Bracha i Fröhlicha w Komi-lwowskiego żywą sympatją, lecz wyniszczone nę- sji Pożyczkowej, Denka starszego w Komisji Wy-dzą wojenną nie mogło dostarczyć — mimo go- dawniczej, jarosławskiego, ś. p. Kędzierskiego, rących chęci — pomocy materjalnej w dostate- Śmietanki, Hebenstreita, Oleksego, Piłata w Wy-cznej mierze. I tu otwiera się zadanie energji dziale ? Wydział ten, któremu przewodniczył Kol. i inicjatywy Wydziału. Zdobyto subwencje, za- Jan Nawrocki był istotnie zgrany i pracował w do-pewniono licznej rzeszy Kolegów korzystanie skonałej harmonji. z Kuchni po cenach najniższych, dzięki otrzyma-

Lwowa“. Praca młodzieży Politechniki Lwowskiej Równocześnie — w należytej ocenie stosun- na Górnym Śląsku była pracą dla Państwa w naj-ków — poczyna Wydział zbiórkę funduszu bu- istotniejszem tego słowa znaczeniu. Dokonana dowy II. Domu Techników. Nie brakowało w czasie dla studjującego technika bodajże naj-wprawdzie opinji, że należy sprzedać parcelę na trudniejszym, świadczyć będzie zawsze o zdrowym, Górze Kadeckiej, celem doraźnego zasilenia kasy państwowym instynkcie młodzieży technickiej T-wa, a jednak Wydział nie poszedł na lep chwi- lwowskiej, która nie cofnęła się nigdy i nie cofnie lowych korzyści, a że postąpił trafnie, o tern przed żadnemi ofiarami na rzecz Ojczyzny, co miały przekonać wszystkich następne lata. Celem więcej, staje zawsze w pierwszym szeregu, ochotna, przyjścia z pomocą Kolegom założono Spółdziel- ofiarna i pełna zapału.

Trzecie Powstanie Górnośląskie działa potę-

nię, której rozwój uwarunkowała pożyczka udzielona przez Bratnią Pomoc. Bezprzykładne rozwi- żnie na młodzież Politechniki Lwowskiej. Liczny nięcie agend Bratniaka wymagało zmiany organi- zastęp spieszy do szeregów walczących Braci, od-zacji Wydziału. Dokonano tej ważnej zmiany or- bywając znów, miast technicznej, nie pierwszą ganizacyjnej po należytej rozwadze, w sposób bojową „praktykę“ na naszych Kresach Zacho-najbardziej celowy i wprowadzono zarazem mie- dnich. Technik lwowski spełnił i tam swe zada-

sięczne zapotrzebowania pieniężne poszczególnych nie chlubnie i ofiarnie.

Jesienią roku 1921 święcono бО-lecie Brat- sytetu i Politechniki. W czasie ostatniej uroczy-Kilka pokoleń zasiadło do skromnej stości przemówił również przedstawiciel Młodzieży.

„Mon Maréchal“! Tak zaczął technik. Obecnych dygnitarzy ogarnęło przerażenie. Bo jakżeż można I poczęły się wspomnienia... o tern, jak to tak mówić do Najwyższego Wodza? Marszałek dawniej bywało, o tern co dzieliło i łączyło Francji słuchał uważnie. Technik mówił dalej pokolenia techników. A młodsza Brać czerpała krótko, prosto, bez okrasy o nieprzerwanej od lat nową otuchę do pracy z tych wzruszających pracy żołnierskiej młodzieży technickiej. Zmęczony wynurzeń naszych kochanych „starszych panów“, w tern głębokiem przeświadczeniu, że stanowi

niaka.

biesiady sporządzonej nota bene w Kuchni Bratniackiej.

dotychczas „Mon Maréchal“ powstał nagle i serdecznie wyściskał lwowskiego „Bratniaka“.

ШШ I ц

iiii

: |§§§

•>>

■ищ

Sala balowa II. Domu Techników.

Po roku 1920 nastąpiła zupełna zmiana obli-

ogniwo w nieprzerwanym łańcuchu ideowej pracy bratniackiej, tak prostej w swem założeniu, robić cza ideowego młodzieży technickiej. W mury dobrze, dla dobra samego, a nie dla ubocznych Uczelni wkracza młodzież powracająca do studjów

po przebyciu Obrony Lwowa i kampanji bolsze-O tern, jak swoi i obcy oceniają naszą wickiej. Światopogląd tych ludzi był oparty na pracę, niechaj będzie dowodem poniższy ustęp teorjach i spekulacjach filozoficznych, a nie na z książki Stanisława Wasylewskiego „Lwów“:

celów.

doktrynach materjalistycznych, nie pochodził ze „Kiedy Marszałek Foch przybył do Lwowa... studjów i literatury. U podstaw ich światopoglądu wręczono Wodzowi honorowe doktoraty Uniwer- leżało poczucie związku organicznego z Narodem,

zdobyty na polu walki i wypływająca stąd ko- prowadza Bratnią Pomoc do nieznanego poprze-nieczność poświęcenia wszystkiego dla Narodu dnio rozkwitu. Od tego czasu każdy rok przy-i rozpatrywania każdej sprawy pod kątem wi- nosi ogromne postępy. Wydziały, mając za sobą dzenia jego dobra. Od tej chwili walka z kie- zupełnie jednolitą opinję i poparcie bez zastrze-runkiem ideowym, panującym na Politechnice od lat 40, walka trwająca w rożnem nasileniu już sprawami wewnętrznemi. W roku 1926/27, wobec od dawna, przynosi młodzieży narodowej szybkie ogromnego obrotu pieniężnego, wprowadza skarbnik we wszystkich agendach podwójną buchal-Główną linją bojową staje się sprawa ży- terję i po raz pierwszy przyjmuje T-wo na stałe dowska, przyczem coraz więcej zwolenników zy- płatnego buchaltera, skuje pogląd, że współpraca z żydami staje się niemożliwa, że zatem żydzi nie mogą być człon- Kowalskiego, osiąga kuchnia, dzięki rozumnej go-kami Bratniej Pomocy. Sprawa ta jest na porządku spodarce finansowej ówczesnego prezydjum, po dziennym we wszystkich Uczelniach i wszystkich raz pierwszy od czasu wojny równowagę budże-środowiskach, a wszędzie kończy się wykluczę- tową. Wydział ten przeprowadza zniesienie auto-niem żydów ze społeczeństwa akademickiego, nomji II. Domu Techników, co staje się początkiem Równocześnie kształtuje się ustrój Rzeczypospoli- ogólnej centralizacji gospodarki T-wa, przeprowa-tej Akademickiej, zorganizowany w Związku Na- dzonej konsekwentnie w następnych latach. Po rodowym Polskiej Młodzieży Akademickiej.

żeń członków T-wa, mogą zająć się swobodnie

sukcesy.

W roku następnym, za prezesury Kol. Jana

powrocie Kol. Peista, zast. przewodniczącego T-wa Walne Zebranie Bratniej Pomocy uchwala: ze zjazdu Ogól. Pol. Związku Bratnich Pomocy „Członkiem T-wa może być każdy student Poli- odbytego w Zakopanem, wprowadza T-wo na techniki z wyjątkiem wyznania mojżeszowego“. wniosek wymienionego stałe ambulatorjurn lekar-To samo Walne Zebranie wybiera Prezesem Kol. skie dla Domów Technickich, uniezależniając się Stanisława Starzewskiego, oddając w ten sposób temsamem poniekąd od Opieki Zdrowotnej istnie-kierownictwo Bratniej Pomocy w ręce młodzieży jącej przy Senacie U. J. K. narodowej, stanowiącej już ogromną większość.

W maju 1924 roku odbyło się Nadzwyczajne ideału samopomocy, opierając się w bardzo ma-Walne Zebranie, które uchwaliło przystąpienie do łym stopniu na subwencjach i darach, głównie Związku Narodowego Polskiej Młodzieży Akade- zaś na dochodach z domów, z komisji proceso-mickiej i do Ogólnopolskiego Związku Bratnich wej i przedsiębiorstw. Głównym sukcesem nastę-Pomocy. W ten sposób T-wo stało się członkiem pnego Wydziału pod przewodnictwem Kol. Stani-Związków, w których tworzeniu brało czynny sława Kwolka jest przeprowadzenie konwersji udział przez swych delegatów na wszystkich Zja- długów, ciążących na Ii. Domu Techników. Kon-zdach.

Gospodarka T-wa zbliża się coraz bardziej do

W życiu ogólnoakademickiem środowiska nego zapotrzebowania mieszkań i przepełnienia lwowskiego bierze młodzież technicka szczególnie I. Domu, który mieścił 94 Kolegów zamiast 60. żywy udział. Technicy pracują we wszystkich or-

wersja ta, przeprowadzona na bardzo dogodnych Po Kol. Starzewskim prezesami są kolejno warunkach, przewiduje spłatę długów w ciągu Koledzy: Zbisław Roehr, Zygmunt Sosnowski, 25 lat w ratach, których wysokość nie obciąża Jerzy Długoszewski. Kryzys walutowy i spadek zbytnio budżetu T-wa. W tym roku zakończono wartości marki polskiej powoduje ogromne tru- też ostatecznie budowę II. Domu, oddając do dności w administracji T-wa. Głównem staraniem użytku salę balową, otwartą reprezentacyjnym Wydziału w tych latach jest wykończenie i odda- Balem Techników, nie do użytku II. Domu Techników, wobec ogrom-

Dzięki usilnym staraniom udało się uzyskać ganizacjach ogólnoakademickich, sprawując tam kolejno kilka pożyczek, które pozwalają wreszcie częstokroć najwyższe godności. Bratnia Pomoc Dom wykończyć i oddać go do użytku. W jesieni Studentów Politechniki, jako największe, najlepiej roku 1926 dom został zamieszkany, pomimo nie- zorganizowane i finansowo najsilniejsze towarzy-zupełnego jeszcze wykończenia. Następnym Wy- stwo akademickie na terenie Lwowa, odgrywa działom pozostało już tylko spłacanie zaciągnię- dużą rolę w życiu środowiska. Jej delegaci biorą tych długów. Walne Zebranie w roku 1926 jest udział we wszystkich zjazdach międzyśrodowisko-po raz ostatni widownią zaciekłej walki. Wybrany wych, przyczyniając się w niemałym stopniu do na nim Wydział pod prezesurą Kol. Roehra do- podniesienia znaczenia i roli Lwowa.

Również żywy udział biorą technicy we wszystkich wystąpieniach zbiorowych młodzieży akademickiej. Mieszkańcy II. Domu Techników stanowią zwarty i karny ośrodek, niezawodny wszędzie tam, gdzie chodzi o zamanifestowanie uczuć i przekonań młodzieży. Charakterystycznem zjawiskiem jest zaniknięcie w ostatnich latach tradycyjnego separatyzmu technickiego. Technicy, czując swoje znaczenie, często manifestują solidarność z kolegami innych uczelni. Najlepszym tego wyrazem jest inauguracja roku akademickiego na Uniwersytecie Jana Kazimierza, w którejto uroczystości młodzież technicka bierze od kilku lat czynny udział.

Wybrany na okres roku 1929/30 Wydział z Kol. Wiesławem Jarzembskim na czele jest ostatnim, na którym spoczywała troska uregulowania reszty zobowiązań, ciążących na II. Domu Techników. Wprawdzie w poprzednim roku skonwerto-wano wierzytelności w Banku Gospodarstwa Krajowego, w Zakładzie Pensyjnym i szeregu innych większych wierzycieli, jednak pozostał jeszcze cały szereg drobnych zobowiązań nieobjętych konwersją, które Wydział całkowicie uregulował, płacąc zł 27.000'— oraz rozkładając na bardzo dogodne raty zł 35 000'— należnych Zakładowi Pen-syjnemu. Spłata długów pociągnęła za sobą pewne ograniczenia świadczeń ze strony T-wa na rzecz Kolegów, ograniczenie to jednak nie było zbyt dotkliwe, bo udzielono mimo to pożyczek w sumie zł 31.640— i obiadów rewersowych na kwotę zł 5.714—, przewyższając nawet cyfry z lat poprzednich.

W zestawieniu z ubiegłemi latami cyfry te dowodzą, że Bratnia Pomoc w rozwoju swym idzie stale naprzód, osiągając coraz więcej doświadczenia, a zatem i coraz lepsze wyniki gospodarcze: 1217 członków, około 345.000.— zł obrotu Kasy Głównej, coraz lepszy efekt pracy Komisji Procesowej, a wreszcie roczna nadwyżka bilansowa, przekraczająca 31.000'—zł, oto krótkie dane, charakteryzujące stan Towarzystwa i poczynania tego ostatniego Wydziału.

Pozatem Wydział ten zdaje sobie sprawę z tego, że pracuje w momencie zwrotnym w dziejach Towarzystwa, a to dlatego, że z chwilą wykończenia II. Domu Techników dawne dążenia zostały zrealizowane, a nowe potrzebują żmudnej, początkowo mało efektywnej pracy przygotowawczej. Praca ta narzuciła się sama przez się w roku tym, jak i w latach poprzednich. Istniała bolączka w postaci Kuchni. Chcąc zaradzić wreszcie tej

bolączce, Wydział opracował obszerny materjał statystyczny, oparty na doświadczeniu lat ubiegłych, zapomocą którego zreorganizował gospodarkę Kuchni. Reorganizacja przyniosła pomyślne rezultaty. Jest to zatem pierwsze posunięcie, oparte na statystyce, które będzie musiało stać się nadal podstawą rzeczowej i realnej gospodarki Towarzystwa. Nie tylko racjonalizacja gospodarki, ale też i zajęcie się z przychylnością i zapałem nowo-powstającemi Kołami, jak Koło Muzyczne i Sekcja Technicka Akademickiego Związku Sportowego, świadczy o dużem zrozumieniu przez Wydział swej roli na Politechnice; wszak ongiś z takich Kółek powstały samoistne dziś organizacje tego rodzaju, jak Koło Mechaników, Koło Chemików, Związek Studentów Inżynierji, Lwowski Chór Technicki i wiele innych.

Na zewnątrz członkowie Wydziału zawsze należycie reprezentowali interesy ogółu Polskiej Młodzieży Technickiej Lwowa, zajmując w organizacjach środowiskowych kierownicze stanowiska, przewodnicząc lub zasiadając w Prezydjach Wieców Ogólnoakademickich.

To też w tym roku Towarzystwo Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej zostało uznane przez wszystkie organizacje studentów Politechniki za jedynego reprezentanta Młodzieży Technickiej. Pierwszym aktem skonsolidowania poglądów na tę sprawę była petycja do Senatu Politechniki o pozwolenie Przewodniczącemu Towarzystwa jako reprezentantowi młodzieży na zabranie głosu podczas uroczystości Inauguracji Roku Akademickiego. Niestety prośba ta spotkała się z odmową Senatu, co wywołało ze strony młodzieży natychmiastowy i solidarny odruch w postaci bojkotu Inauguracji; zamiast do auli udały się szeregi Techników na mszę żałobną za duszę ś. p. Kuratora Stanisława Sobińskiego.

Nieporozumienie między Senatem a Młodzieżą, powstałe na tle niedopuszczenia przedstawiciela Młodzieży do głosu podczas uroczystości inauguracyjnej, było jakoby zapowiedzią, iż rok 1930/31 będzie rokiem walki pomiędzy Rektorem a Młodzieżą. Do napięcia stosunków z Senatem przyczyniły się zajścia, mające miejsce na Walnem Zebraniu Związku żydowskich studentów Politechniki i Walnem Zebraniu „Osnowy“, na któ-rem Młodzież zażądała od obradujących uchwalenia lojalności wobec Państwa Polskiego, Czego zebrani uczynić nie chcieli. By zrozumieć podłoże tego żądania, trzeba sobie przypomnieć wypadki, jakie miały miejsce w Małopolsce Wschodniej

w lecie i jesienią 1930 roku. Akcja sabotażowa, i od tego czasu Senat znajdował coraz to nowe prowadzona przez tak zwanych „Ukraińców“, przybrała niepokojące rozmiary, wywołując wzburzenie wszystkich Polaków. Akcja pacyfikacyjna o których niżej pomówimy.

trudności w zalegalizowaniu go, a definitywne załatwienie uzależnił od pewnych warunków,

Młodzież, a temsamem i jej przedstawiciele

Rządu nie przyniosła uspokojenia. A gdy z początkiem listopada „Osnowa“ zajęła na Walnem interesowali się sprawami aktualnemi, a więc Zgromadzeniu przedstawione wyżej stanowisko, sprawą brzeską i sprawą t. zw. komisji dla Walki nic dziwnego, że oburzona Młodzież przerwała z Młodzieżą tj. temi sprawami, które interesowały obrady i usunęła zgromadzonych ze sali. W kon- każdego obywatela Państwa Polskiego. Wypada sekwencji tych zajść Senat zabronił odbywania też przypomnieć, iż owa Komisja do Walki z Mło-w murach Szkoły zebrań, z wyjątkiem zebrań dzieżą Akademicką spotkała się z ostrą i żywiołową

o charakterze czysto na

ukowym. Równocześnie Rektor wezwał wszystkich do jawienia się celem ukarania ich. Młodzież zgłosiła się tłumnie w Sekretariacie, podpisując deklarację solidaryzującą się z tymi, którzy brali udział. Rónocześnie miało się odbyć zwyczajne Walne Zgromadzenie T-wa Bratniej Pomocy, które poraź pierwszy, dzięki poleceniu Rektora musiało się odbyć poza murami Uczelni. Mimo udania się delegacji do Rektora i zapewnień całkowitego spokoju ze strony Pre-zydjum T-wa Bratniej Pomocy, T-wo nie uzyskało sali w murach Politech

&штат

ш щщ

iSИ

seil

krytyką Młodzieży w czasie jednego z Wieców Ogólnoakademickich, a to z powodu wyzyskania stanowiska profesora Wyższej Uczelni dla celów czysto politycznych.

Sprawy te miały w każdym razie znaczny wpływ na stałe odwlekanie ostatecznego załatwienia statutu.

ÏTV

niki. 1 tak w dniu 13 grudnia 1930 roku odbyło się Walne Zgromadzenie poraź pierwszy w II. Domu Techników. Jest to fakt w historji T-wa niebywały, ale świadczący jasno o stosunkach jakie

Sala jadalna II. Domu Techników

W dniach od 1 do 3 lutego odbywała się we Lwowie XIV. Sesja Ogólnopolskiego Związku Bratnich Pomocy, której obrady odbywały się w II. Domu Techników. Sesji przewodniczył Kol. Ja-rzembski, zaś w pracach brali żywy udział członkowie Wydziału, Koledzy Kołaczek i Szybalski. Zjazd powziął szereg doniosłych uchwał, dotyczących pracy w towarzystwach samopomocowych W kwietniu r. 1931 odbył się w Warszawie w tym czasie miały I. Kongres Naukowy P. M. A., zwołany przez

miejsce.

Na tern zebraniu wybrano’ Wydział z Kol. Jarzembskim na czele, który przyjmując tę godność poraź drugi, oświadczył, źe mimo warunków osobistych, niepozwalających mu na zaniedbywanie się w studjach, poczuwa się do obowiązku zlikwidowania zatargu z Senatem, oraz załatwienia zawieszonej wciąż jeszcze sprawy statutu.

Jak to już na innem miejscu przedstawiliśmy, statut został zmieniony gruntownie w roku 1923

O. Z. A. K. N., w którym to kongresie uczestniczył szereg naszych członków.

Przedstawiwszy po krótce sprawy ogólne — powróćmy znów do wewnętrznych stosunków Bratniaka. Zgodnie ze swojem postanowieniem, doprowadziwszy do sfinalizowania 8-letnie starania o statut, złożył Kol. Jarzembski nâ Nadzwyczaj-nem Walnem Zgromadzeniu, odbytem w dniu 2 czerwca 1931 r. swą władzę w ręce nowoobra-nego Przewodniczącego Kol. Stefana Szybalskiego.

Na tern zebraniu załatwiono też ostatecznie sprawę statutu, którego poszczególne punkty będące powodem długotrwałego sporu między Senatem a młodzieżą przedstawimy :

Główną przeszkodą była sprawa żydowska. Kiedy natomiast Senat zgodził się ze stanowiskiem młodzieży, żądając jedynie pozytywnego sformułowania punktu dotyczącego członkostwa zwyczajnego i Walne Zgromadzenie z dnia 18. października 1930 zmianę tę wprowadziło, Senat zażądał drugiej rzeczy a mianowicie skreślenia ze statutu punktu, stwierdzającego przynależność Twa do Związku Narodowego Polskiej Młodzieży Akademickiej i Ogólnopolskiego Związku Bratnich Pomocy. Żądanie Senatu było sprzeczne z naszemi dążeniami do centralizacji życia akademickiego. Wprawdzie zgodziło się Walne Zgromadzenie usunąć ze statutu odnośny punkt, postanowiło jednak kontynuować przynależność do centralnych orga-nizacyj akademickich w formie osobnej uchwały.

Tak, po 8 latach jedno z kardynalnych żądań młodzieży a więc usunięcie żydów z Rzeczypospolitej Akademickiej zostało na naszym terenie statutowo zrealizowane. W praktyce uchwała powyższa zapadła jeszcze w roku 1923 i od tego właśnie roku żydzi do naszego Twa nie należeli.

Czeka nas jeszcze długa walka o zrealizowanie dalszych naszych dążeń, streszczających się w stworzeniu ogólnopolskich związków akademickich o charakterze reprezentacyjno-koordy-nującym. Wierzymy, że mocna postawa młodzieży pozwoli nam dążenie nasze zrealizować.

Ostatnią sprawą natury ogólnej, którą musiano załatwić jeszcze przed ferjami była sprawa praktyk wakacyjnych. Wynikła ona z dążenia Ministerstwa Robót Publicznych do bezpośredniego rozdziału praktyk pomiędzy studentów Uczelni, z pominięciem organizacyj studenckich i Władz Uczelnianych. W wykonaniu dążeń Ministerstwa, prof. Bratro zwołał konferencję, na którą zaprosił oprócz przedstawicieli Związku Studentów Inżynierji i Związku Studentów Inżynierji Mierniczej także reprezentantów Związku Żydowskiego i „Osnowy“. Młodzież, stojąc na stanowisku, że do ukończenia śledztwa przeciwko członkom „Osnowy“ nie może mieć z organizacją tą nic wspólnego, złożyła odpowiednie oświadczenia i z konferencji wyszła. Celem poinformowania szerszego ogółu o powyż-szem zajściu, postanowiło Prezydjum Twa razem z delegacją Kół Naukowych Politechniki zwołać wiec ogólnotechnicki w westibulu Politechniki, na którym to wiecu liczni mówcy wykazali, iż koncepcja Ministerstwa jest technicznie trudną do przeprowadzenia a zatem ten sposób rozdziału praktyk służyć ma innym, całkowicie ubocznym celom.

Powracającą z ferji Młodzież, zaskoczył okólnik pana ministra Jędrzejewicza zwracający uwagę Władz Uczelnianych na to, iż Związek Narodowy Polskiej Młodzieży Akademickiej, jakoteż i jego władze są instytucjami niezalegalizowanemi wobec czego należy im odmawiać poparcia. Na okólnik pana ministra młodzież zareagowała żywo i podjęła walkę przez swoją władzę naczelną a więc Naczelny Komitet Akademicki w Warszawie.

Na polu gospodarczem Wydział Kol. Szybal-skiego zdziałał dużo nowych rzeczy przyczyniających się w znacznym stopniu do zmniejszenia kosztów administracyjnych. Najważniejszą rzeczą jest instalacja gazu ziemnego w II. Domu Techników, dzięki której należy się spodziewać około 40% zysku na opale. W chwili obecnej opracowuje się również projekt wprowadzenia gazu ziemnego do kuchni, mieszczącej się w gmachu głównym Politechniki.

O zapotrzebowaniu świadczeń Twa na rzecz Kolegów dadzą najlepszy obraz cyfry: 71.000 zł udzielonych pożyczek, oraz kwota 7.800 zł z tytułu obiadów rewersowych.

Z przyjemnością stwierdzić należy, iż w tej pracy samopomocowej i w walce z trudnościami gospodarczemi nie byliśmy zdani wyłącznie na własne siły. Wydatną pomoc otrzymaliśmy prze-dewszystkiem z Kwestury Politechniki z opłat na pomoc w naturze, następnie z darów jak stypen-djum Grona Profesorów Politechniki Lwowskiej, subwencje Koła Pań na obiady stypendyjne, subwencje Wojewódzkiego Komitetu Pomocy Polskiej Młodzieży Akademickiej, wreszcie subwencje różnych firm: jak Bank Gospodarstwa Krajowego, Pocztowa Kasa Oszczędności, Lwowskie Two Akcyjne Browarów, Cukrownia Przeworsk i inne.

W roku sprawozdawczym 1930/31 obchodzimy 70-lecie naszego Twa. Czasy są wprawdzie bardzo ciężkie, ale Two nasze dzięki pracy i ofiarności pokoleń, patrzy jasno w przyszłość, ufne, że jak przedtem, tak i teraz nie braknie ludzi, którzyby kontynuowali dalej ideę Bratniej Pomocy.

Rozrost Twa i obecny majątek jego jest wynikiem pracy kilkunastu pokoleń Kolegów, którzy często z godnym podziwu samozaparciem i wytrwałością pracowali dla swoich „Bratniaków“. Dla nich większą radością było wykazanie powiększenia majątku z końcem swojej kadencji, aniżeli

zdanie jakiejś kursówki. Przeglądając poniżej są dobroczyńcy naszego Twa i dzięki im, niejeden przedstawioną listę dotychczasowych przewodni- z naszych Kolegów jest w stanie bez trudu po-czących Twa pamiętać zawsze będziemy, iż to moc zawsze znaleść.

SPIS PRZEWODNICZĄCYCH TWA OD ROKU 1861-1931.

1861/62 Stanisław Podlewski 1862/63 Eustachy Skrochowski 1863/64 Józef Horoszkiewicz 1864/65 Tomasz Orłowski 1865/66 August Sołtyński 1866/67 Mieczysław Darowski 1867/68 Ludwik Radwański 1868/69 Eugenjusz Stach 1869/70 Franciszek Stotołowicz 1870/71 Jan Kunowski

Zygmunt Jedliński 1871/72 Tadeusz Wojnarowski Albin Zagórski 1872/73 Albin Zagórski 1873/74 Placyd Dziwiński 1874/75 August Witkowski 1875/76 Kazimierz Traczewski 1876/77 Kajetan Wroński 1877/78 Władysław Białaczewski 1878/79 Karol Stelzer 1879/80 Marceli Pilecki

Władysław Deryng 1880/81 Aleksander Biborski 1881/82 Aleksander Biborski Karol Pajączkowski 1882/83 Włodzimierz Kostrakiewicz 1883/84 Włodzimierz Kostrakiewicz Seweryn Widt 1884/85 Seweryn Widt 1885/86 Tadeusz Chryściński 1886/87 Tadeusz Chryściński Jan Tomasz Kudelski 1887/88 Jan Tomasz Kudelski Aleksander Krüger 1888/89 Tadeusz Rozwadowski 1889,90 Tadeusz Rozwadowski Andrzej Kornelia 1890/91 Wiktor Syniewski 1891/92 Jędrzej Moraczewski Karol Ruebenbauer 1892/93 Karol Ruebenbauer 1893/94 Karol Ruebenbauer 1894/95 Karol Ruebenbauer 1895/96 Karol Ruebenbauer

Mieczysław Rybczyński 1896/97 Kazimierz Zipser

1897/98 Włodzimierz Szczypczyk Franciszek Jakubik 1898/99 Mieczysław Chałecki 1899,90 Józef Pruchnik 1900/01 Edward Kostecki

Aleksander Litwinowicz 1901/02 Edward Kostecki

Aleksander Litwinowicz 1902/03 Stanisław Sokołowski Tadeusz Hartleb 1903/04 Stanisław Downarowicz 1904/05 Stanisław Downarowicz Jerzy Grodyński Wacław Sokół-Kotyłowicz 1905/06 Tadeusz Śliwiński Władysław Sikorski 1906/07 Ryszard Świętochowski Witołd Załuska 1907/08 Karol Sztolcman 1908/09 Wacław Premmer Leon Nowakowski

1909/10 Jan Bryl

Jan Weber

1910/11 Kazimierz Roupper 1911/12 Leopold Toruń 1912/13 Tadeusz Rucki 1913/14 Smoczyński Kobylański 1914/15 Stefan Krak 1915/16 Ziółkowski 1916/17 Mieczysław Siennicki 1917/18 Antoni Sachnowski 1918/19 aż do 1920 Antoni Sachnowski 1920 od 16. I. do 6. X. Wiktor Przedpełski „ 6. X. Krygowski i Bielnicki

1921

Jan Nawrocki przewodniczący.

Ignacy Brach I. wiceprzewodniczący.

Władysław Chorąży skarbnik.

Tadeusz Oleksy

II. wiceprzewodniczący.

Jan Meszaros bibljotekarz.

1921/22

Jerzy Płochocki przewodniczący

Robert Fröhlich I. wiceprzewodniczący.

Witold Kędzierski sekretarz.

Kazimierz Piłat

II. wiceprzewodniczący.

Władysław Dudziński skarbnik.

1922/23

Kazimierz Piłat przewodniczący.

1927/28

Jan Kowalski przewodniczący.

Zdzisław Rychlik I. wiceprzewodniczący.

Marjan Pociej sekretarz.

Jan Dobrucki II. wiceprzewodniczący.

Juljusz Denk skarbnik.

Ludwik Peist I. wiceprzewodniczący.

Dominik Janowicz sekretarz.

Czesław Topolewicz И. wiceprzewodniczący.

Tadeusz Gabryszewski skarbnik.

Od 4. VI. 1923 Stanisław Starzewski przewodniczący.

1928/29

Stanisław Kwolek przewodniczący.

Zbisław Roehr I wiceprzewodniczący.

Józef Dadlec sekretarz.

Kazimierz Orlicz II. wiceprzewodniczący.

Tadeusz Czaykowski skarbnik.

Wiesław Jarzembski I. wiceprzewodniczący.

Adam Czartoryski sekretarz.

Tadeusz Gabryszewski II. wiceprzewodniczący.

Tadeusz Piechowicz skarbnik.

1923/24

Zbisław Roehr przewodniczący.

1929/30

Wiesław Jarzembski przewodniczący.

Stanisław Haidzik I. wiceprzewodniczący.

Tytus Ostachowicz sekretarz.

Edward Montalbetti II. wiceprzewodniczący.

Tadeusz Czaykowski skarbnik.

Tadeusz Piechowicz I. wiceprzewodniczący.

Juljan Solik sekretarz.

Adam Tysson II. wiceprzewodniczący.

Stefan Szybalski skarbnik.

1924/25

Zygmunt Sosnowski przewodniczący.

1930/31

Wiesław Jarzembski przewodniczący.

Aleksander Bader I. wiceprzewodniczący.

Zenon Rosnowski sekretarz.

Stanisław Gliński II. wiceprzewodniczący.

Władysław Montwiłł skarbnik.

Witold Kołaczek I. wiceprzewodniczący.

Michał Rosnowski sekretarz.

Stefan Szybalski II. wiceprzewodniczący.

Adam Gawlikowski skarbnik.

Jerzy Długoszewski przewodniczący.

Od 2. VI. 1931 Stefan Szybalski przewodniczący.

1925/26

Korneljusz Lewicki I. wiceprzewodniczący.

Jarosław Lewicki sekretarz.

Wiktor Ryglewicz II. wiceprzewodniczący.

Jan Sawrymowicz skarbnik.

Witold Kołaczek I. wiceprzewodniczący.

Michał Rosnowski sekretarz.

Kazimierz Pazdro II. wiceprzewodniczący.

Adam Gawlikowski skarbnik.

Zbisław Roehr przewodniczący.

Stefan Szybalski przewodniczący.

1926/27

Jan Kowalski I. wiceprzewodniczący.

Franciszek Hoeschl sekretarz.

Jan Grubecki II. wiceprzewodniczący.

Ludwik Peist skarbnik.

1931/32

Antoni Szklarzewicz I. wiceprzewodniczący,

Jan Hosowicz sekretarz.

Adam Gawlikowski II. wiceprzewodniczący.

Jerzy Kwiatkowski skarbnik.

KOŁA NAUKOWE STUDENTÓW POLITECHNIKI LWOWSKIEJ.

KOŁO MECHANIKÓW ST. P. L.

Już w roku naukowym 1891/92 rzucono myśl zrzeszenia słuchaczów Wydziału Budowy Maszyn Pol. Lwów., jednak usiłowania wielokrotnie podejmowane w tym kierunku, nie zdołały przez długi czas stworzyć organizacji trwałej.

ZWIĄZEK STUDENTÓW INŻYNIERJI P. L.

Historja i rozwój działalności Związku Studentów Inżynierji (Z. S. I.)

Związek Studentów Inżynierji Politechniki Lwowskiej (Z. S. I.) skupia w sobie studentów Dopiero po latach dziesięciu, od chwili zało- trzech oddziałów: lądowego, wodnego i mierniczego Wydziału Inżynierji Lądowej i Wodnej Po

żenią pierwszego „Kółka Mechaników“, t. j. w roku 1901/02 przystąpiono do pracy nad od- litechniki Lwowskiej. Założony w r. 1892 — jako budowaniem towarzystwa i stworzeniem trwałych „Kółko Inżynierów“ przy Towarzystwie Bratniej

Pomocy — upada i mimo ponownego ożywienia „Kółko Mechaników przy T-wie Bratniej Po- działalności w r. 1894 — zamiera aż do r. 1902. mocy Słuchaczów Politechniki“, tak brzmiała teraz oficjalna nazwa „Kółka“, wykazuje odtąd stały rozrost, który przejawia się w ciągłym wzroście T-wa Bratniej Pomocy stała się zaporą dalszego ilości członków, oraz w rozszerzaniu się istniejących agend i tworzeniu nowych.

W ósmym roku swego istnienia odrywa się kolwiek przyjęty przez Walne Zebranie T-wa Brat-„Kółko“ od „Towarzystwa Bratniej Pomocy“ niej Pomocy — staje się powodem dwuletnich i przeistacza na instytucję samodzielną pod na- sporów obu Towarzystw o majątek i sferę wpły-zwą: „Koło Mechaników Studentów Politechniki wów — co doprowadza do założenia przy T-wie

Bratniej Pomocy konkurencyjnego Kółka Hydro-Lata wojny były dla „Koła“ okresem cięż- techników; spór likwiduje się wraz z Kółkiem kiej próby: tradycja i ciągłość pracy zanikły, in- Hydrotechników w r. 1911. wentarz i zasoby „Koła“ przedstawiały stan kry-

podstaw pod dalszy jego rozwój.

Od tej pory dzięki finansowemu poparciu „Bratniaka“ rozwija się — a kiedy zależność od

rozkwitu — wyodrębnia się w r. 1907 — jako „Kółko Słuchaczów Inżynierji“. Fakt ten — jak-

Lwowskiej “.

W r. 1909 „Kółko“ zmienia nazwę na „Zwią-tyczny — przecież po roku 1919 nie zabrakło zek“. W r. 1912/13 (admin.) Związek Słuchaczów zapału do pracy, co więcej, świadomość pracy Inżynierji, mimo ówczesnego kryzysu w kraju, do-dla dobra wolnej Ojczyzny zapał ten wzmagała, chodzi do rozkwitu w swej działalności naukowej, w krótkim czasie „Koło“ nie tylko że osiąga po-

Wewnętrzna organizacja pracy Wydziału Związku ulega w tym okresie znacznej poprawie Obecnie liczy „Koło“ 480 członków, posiada przez podział na Prezydjum, 5 Komisyj i Komitet bibljotekę złożoną z około 1.300 tomów, prenu- Redakcyjny „Kwartalnika Technicznego“; podział ruje 25 czasopism krajowych i zagranicznych, za ten jednak jest wyłącznie administracyjni a nie pośrednictwem swych agend: wycieczkowej, wy- osobowy, i to jest główną jego wadą. Jest to

przedni swój stan, ale znacznie go poprawia.

dawniczej, praktyk i przedsiębiorstw, organizuje ostatni rok spokojnej pracy przed zawieruchą wo-wycieczki krajowe i zagraniczne, prowadzi wy- jenną. Kończy on okres organizacji i świetnego dawnictwo podręczników naukowych, zajmuje się rozwoju pracy i pomocy naukowej Związku — uzyskiwaniem praktyk w zakładach przemysło- obok których zajęły miejsce troska o pomnożenie wych, które następnie rozdziela swym członkom, majątku Związku i dbałość o rozwój dobrych sto-

Wytyczną w działalności „Koła“ była i jest sunków towarzyskich i prestige'u Związku na ze-przedewszystkiem troska o wypełnienie tego pa- wnątrz. ragrafu statutu, który od roku 1902 przetrwał wszystkie zmiany:

„Celem „Koła“ jest popieranie i skuteczne ułatwianie kształcenia się młodzieży w zakresie nauki budowy maszyn i nauk pokrewnych.“

Powoli i nieliczną garstką powracają dawni budowniczowie Towarzystwa i ujmują w żołnierskie ręce ster pracy „Bratniaka“ i Z, S. I.

Brak tej pracy dowodów na piśmie w archiwum Związku — ale świadczy o niej uporządko-

i wzbogacona bibljoteka, świadczy własna Związku przewodniczą obradom plenarnym i w Ko-tłocząca od 1924 r. misjach I-szego Kongresu Naukowego P. M. A.

wana

„Drukarnia“ Związku

skrypta — świadczy miesięcznik „Życie Techni-ckie“, którego sercem i głową jest Związek, a członkami pozostałe Koła Naukowe i „Bratniak“; tętni w nim naprawdę życie i wyrabiają się umysły dolnego statutu wprowadza ład i sens w pracę, młodych adeptów nauki w doktorskich pracach której nawał dzieli się na Komisje specjalne — i wielu artykułach naukowych,

Od r. 1911 do r. 1930

w Warszawie. Ze Związku wychodzi myśl wznowienia „Życia Technickiego“ jako organu Kół Technicznych w Polsce. Wewnątrz, zmiana nieu-

skupiające fachowe agendy, jak:

jako inicjator i współwydawca z Księgarnią Polską B. Poło-nieckiego — wzbogaca Związek polską literaturę techniczną 2-ma tomami „Podręcznika Inżynierskiego“ pod redakcją byłego członka Związku Prof. Dr. Stefana Bryły. Pozatem obok wielu druków do ćwiczeń mierniczych i konstrukcyjnych wydaje Związek kilka skryptów.

Komisja Naukowa,

Komisja Naukowo-Samopomocowa,

Komisja Regulaminowa,

Komisja Budżetowa,

Komisja Wycieczek Zagranicznych,

Komisja Rozdziału Praktyk.

Komisje odciążają Wydział opracowując właściwe metody wykonania naczelnych zadań Związ-Czcząc pamięć śp. Prof. Dr. Karola Skibiń- ku. Powstają w ich łonie nowe referaty: „Pracy skiego swego członka honorowego i wielkiego Naukowej“ — dla budzenia i kształcenia talentów pioniera techniki, powołuje Związek Komitet bu- drogą konkursów, stypendjów, zebrań dyskusyj-dowy jego nagrobka i gromadzi fundusze. W trosce nych i t. d., dla współpracy z Życiem Technickiem o fundusze i rozwój życia towarzyskiego urządza i uczelnianym Referatem Naukowej Organizacji Związek w swe 25-ciolecie w r. 1927 Reprezen- Pracy i wielu innych zadań pokrewnych, „Przed-tacyjny Raut Politechniki, a w r. 1928 Bal Inży- siębiorstw“, czuwający nad rozwojem życia towa-nierji i szereg zabaw. W międzyczasie wkrada się rzyskiego, urządzaniem imprez dochodowych — w szeregi pracowników Związku, polityka inter- nad zremontowaną i ożywioną drukarnią Związku, nacjonalna, popierana przez element żydowski Poraź pierwszy w historji Związku regulaminy i mniejszości, a stosując do oceny prac Wydziału kierują właściwie tętnem pracy — wprowadzając i do doboru pracowników „względy zasadnicze“ w czyn zasady Taylora. Śladem doświadczeń ponad dobrem Związku, doprowadza jego mają- z r. 1930 organizuje Związek samodzielną wy-tek do nieładu, naraża jego cele i żywotne inte- cieczkę naukową do Włoch, Austrji i Węgier, resy, budzi niechęć i separatyzm w niezorganizo- Uchylając zgubne wyniki gospodarki poprzedni-wanej licznej rzeszy studentów Inżynierji. W 1929 r. ków, załatwia Wydział pomyślnie umowę z Firmą rozgorzała ostateczna walka o miejsce w pracy Połoniecki, zapewniając Związkowi odszkodowa-dla Związku — o jego przyszłość; z walki tej nie 25.000 zł. — uważane dotąd przez Firmę za wynosi Związek gigantyczny rozrost, zupełną re- niemożliwe, kontynuując pracę poprzedników — organizację i należną perspektywę przyszłości, wprowadza Wydział w czyn ideę budowy na-W r. 1930 młodzież narodowo myśląca, dzięki grobka członka honorowego Związku śp. Prof, koleżeńskiej organizacji, gromadnie zapisuje się Dr. Karola Skibińskiego — którego odsłonięcie do Związku, który dotąd był dla niej macochą nastąpiło w roku 1931.

Związek Studentów Inżynierji (Z. S. I ), który

KOŁO GÓRNICZO-NAFTOWE ST. P. L.

i powiększa liczbę jego członków z 300 na 600; zwartą drużyną zajmuje warsztat pracy wykreślając w liście byłych członków mieści nazwiska: Dr. z szeregów swych internacjonalizm i semityzm — Inż. Stefan Bryła, Dr. Inż. Adam Kuryłło, Dr. Stefan wprowadzając w miejsce „względów zasadni- Banach, Dr. Inż. Włodzimierz Burzyński (były czych“ zapał, tężyznę i naukową organizację pracy, prezes Z. S. I.), Inż. Jerzy Nechay (były prezes Związek Studentów Inżynierji zajmuje należne Z. S. I.), wkracza w dziedzinę pracy naukowej — miejsce — prezes jego przewodniczy Delegacji a dokładając swą cegiełkę do gmachu Polskiej Kół Naukowych i centralnemu Wydziałowi Kół Nauki — staje na drodze do świetnej przyszłości. Technicznych w Polsce i w Wolnem Mieście

Początek historji „Koła" stanowi „Sekcja

Gdańsku, przyczynia się pracą swą na terenie Delegacji do powstania wspólnej Komisji Wydawniczej Kół Naukowych i Towarzystwa Bratniej Po- Przemysłu Naftowego“ przy T. K. P. P. zawiązana mocy Studentów Politechniki Lwowskiej. Delegaci w r. 1904, z przewodniczącym kol. Haluchem

w podobne związki, samemu zaś pozwala w roku 1908 wznowili słuchacze kursu górniczego organizację na odłączenie się od Bratniej Pomocy i odtąd jako „Kółko Górnicze“, rozwijając działalność na- towarzystwo już jako „Koło Chemików" prowadzi ukową (odczyty, wycieczki, bibljoteka) i samopo- samodzielny żywot zyskując z roku na rok na mocową (pożyczki, praktyki) oraz starając się wpływach i znaczeniu, o zorganizowanie studjów, W czasie wojny „Kółko“ przestało istnieć. Po chwilowem wznowieniu w roku 1924 ma ich już 182, a w 1930 — 287. w r. 1918, przerwanem późniejszemi wypadkami, Wydział „Koła“, złożony początkowo z prezesa, reaktywowano „Kółko Górników“ z poprzednio za- wiceprezesa, sekretarza, skarbnika i dwóch wyrysowaną działalnością. W r. 1921 ostatecznie działowych rozrasta się z biegiem czasu do organu załatwiono ciągnącą się od r. 1904 sprawę orga- składającego się z 18 do 23 członków, nizacji studjów, przez otworzenie dalszych lat studjów dla słuch. Kursu Górniczego, do czego urządza referaty, wycieczki krajowe i zagraniczne, wydatnie przyczynił się prof. Mościcki, mianowany ułatwia członkom uzyskiwanie praktyk, wydaje członkiem honorowym Kółka. Dnia 19. X. 1921 r. podręczniki, prowadzi kram artykułów chemicz-zwinięto „Kółko Górników“, a majątek jego prze- nych, urządza zebrania o charakterze towarzyskim, kazano nowej organizacji „Kołu Górniczo-Nafto- jak zabawy, opłatki dla członków i t. p. wemu Stud. Pol. Lw.“, opartej na statucie „Kółka Górników“ i grupującej studentów nowopowstałego Oddziału Naftowego.

i kierownikiem prof. Syroczyńskim na czele. Człon- mików“ przy T-wie Bratniej Pomocy, pierwsze kowie czynili usilne starania o utworzenie na tu-    na Politechnice Lwowskiej koło naukowe. Szybki

tejszej Polit, wydziału górniczego, które jednako-    rozwój młodego stowarzyszenia daje impuls stu-

woż spełzły na niczem. Od r. 1906 do 1908 na- dentom innych Wydziałów dołączenia się stąpiła przerwa w działalności Sekcji. W r. 1908

W roku 1895 liczy „Kółko“ 46 członków,

Dzisiaj „Koło“ utrzymuje bibljotekę, czytelnię,

Bibljoteka liczyła w roku 1896 — 6 dzieł, w r. 1914 — 500, w r. 1924 — 964, obecnie posiada 1.187 dzieł. Czytelnia prenumeruje 21 cza-Koło Górniczo-Naftowe rozwija działalność sopism polskich i zagranicznych. Praktyk uzyskano w kierunku naukowym, przez urządzanie odczy- w r. 1908 — 6, w r. 1927 — 37, w r. 1930 — 86. tów, wycieczek naukowych krajowych i zagra- Całkowity obrót korespondencyjny wynosił w ro-nicznych, przez utrzymywanie bibljoteki i uzupeł- ku 1929/30 — 1.242 pism. nianie jej nowemi dziełami technicznemi, oraz przez wydawanie skryptów i tablic. Dalszą strefę nopolskiego Związku Akademickich Kół Nauko-działalności stanowi akcja samopomocowa. Bardzo wych. ważnym działem pracy „Koła“ jest referat praktyk, uzyskiwanych tak w kraju jak i zagranicą.

Stan obecny „Koła“: „Koło Górniczo- ODDZ. ROLN. POLITECHNIKI LWOWSKIEJ. Naftowe“ liczy 40 członków. Bibljoteka posiada 460 dzieł technicznych w języku polskim, niemieckim, angielskim i rumuńskim, oraz liczne katalogi firm europejskich i amerykańskich i wiele blanach“, lecz w r. 1918, gdy Akadem ja Roi. czasopism. Pożyczek udzielono na łączną sumę przeszła na Wydział Polit Lw. nazwa Koła nie 1.769 zł.

Od roku 1930 jest „Koło“ członkiem Ogól-

KÓŁKO DUBLAŃCZYKÓW ZRZESZ. SŁUCH.

Koło założone zostało wraz z Akademją Roi.

w roku szkolnym 1855/6. Początkowo nosiło ono nazwę „Bratniej Pom. Stud. Akad. Rolniczej w Du-

wycieczkę naukową do Rumunji.

zmieniając praw organ. wewn. zmienioną została Z ważniejszych zamierzeń wymienić należy na „Kółko Dublańczyków“ Stud. Oddziału Rolniczego Politechniki Lwowskiej.

KOŁO CHEMIKÓW ST. P. LW.

Według określeń regulaminu K. D. działal-

Wewnętrzna organizacja Kółka uzależniona jest od rozkładu studjów rolniczych na Pol. Lw. W roku 1896 grupa studentów Wydziału Właściwy Wydział urzęduje w Dublanach, we chemji technicznej (dzisiejszy Wydział Chemiczny), Lwowie zaś „Ekspozytura Lwowska Kółka Du-w zrozumieniu potrzeby stworzenia wspólnej piat- blańczyków“. formy pracy naukowej, rzuciła myśl utworzenia

ukowo-samopomocowym.

zrzeszenia studentów chemików o charakterze na- ność Kółka przedstawia się następująco: Sekretariat trudni się czynnościami biurowemi, publiko-Zmuszone szukać oparcia o instytucję silną, waniem protokółów Walnych Zebrań i posiedzeń dobrze już zorganizowaną, powstało „Kółko Che- Wydziału oraz prowadzi księgi członków z ich

adresami, Kasa Główna prowadzi księgi, dotyczące obrotu kapitału Kółka, udziela pożyczki i przyjmuje wkładki członkowskie.

Komisja przedsiębiorstw organizuje wszelkie imprezy dochodowe oraz zaopatruje członków Kółka w artykuły pierwszej potrzeby, którym w naszych warunkach jest węgiel.

Sekcja kulturalno-oświatowa: zadaniem jej jest prowadzenie akcji kulturalno-oświatowej, organizowanie wieczorków dyskusyjnych na terenie Koła i odczytów referowanych przez proszonych ad hoc profesorów lub asystentów. Tejże sekcji poruczono starania o wydawnictwo podręczników naukowych i skryptów.

Przy K. D. istnieje bibljoteka (liczy tomów 1.301), która jest normalnie zasilana najnow-

szemi dziełami literatury związanej z nauką rolnictwa.

Sekcja kuchenna zajmuje się kuchnią K. D. Posiada ona swój osobny majątek w postaci funduszu objadów rewersowych

Prócz tych agend, istnieje Komisja praktyk, która trudni się przedewszystkiem zdobywaniem i rozdawaniem kolegom praktyk.

Pozatem Walne Zebranie wybiera Sąd Koleżeński i Honorowy, o składzie 5 członków i 3 zastępców.

Kółko Dublańczyków prowadzi na szeroką skalę czytelnię, do której należy prenumerata dzienników.

Obecnie K. D. liczy 104 członków zwyczaj

nych.

ZWIĄZEK AWIATYCZNY S. P. L.

Związek Awiatyczny Studentów Politechniki Lwowskiej utworzony został 6.XI.    1909, jako

pierwsze koło na ziemiach polskich kształcące się zawodowo w dziedzinie lotnictwa. W krótkim czasie dochodzi do wielkiego rozkwitu i znaczenia, posiada 500 czynnych członków, urządza w latach 1910—1914 wycieczkę do Budapesztu, pierwsze wzloty we Lwowie i wystawę lotniczą. Wielka wojna przerywa na przeciąg 9-ciu lat pracę Związku, zabierając mu najlepszych jego członków, jak śp. ppłk. Wł. Toronia, kpt. St. Bastyra, mjr. inż. Stefana Steca i innych. Ponieważ celem Związku Awiatycznego jest praca na

polu lotnictwa, przeto wyniki jego poszły w następujących kierunkach : 1) kształcenie się teoretyczne (bibljoteka, odczyty, prace fachowe i t. d.), praktyczne (praktyki w fabrykach lotniczych, własne budowy prototypów) i wreszcie zajęcie się specjalnie niesłychanie doniosłą kwestją lotnictwa bezsilnikowego. Pomimo wielkich przeszkód natury moralnej i materjalnej doprowadzono do pierwszej wyprawy szybowcowej w okolice Złoczowa z szybowcem konstrukcji Wacława Czerwińskiego, na którym Grzeszczyk dokonuje pierwszych lotów żaglowych w Polsce. W latach 1927—30-urządza się trzy wyprawy szybowcowe

HHjji

wm

Członkowie Związku Awiatycznego przy pracy.

CM

Co

do Bezmichowej, obfitujące w poważne rezultaty utworzenia z Krajowej Wyższej Szkoły basowej ilościowe i jakościowe. Szczepan Grzeszczyk Oddziału Lasowego Wydziału Rolniczo-Lasowego ustanawia trzy rekordy Polski : dwie godziny Politechniki Lwowskiej. Koło rozwija swą dzia-i 30 minut długotrwałości lotu, 420 metrów wy- łalność w kierunku naukowo-samopomocowym sokości ponad start, jedna godzina i 30 minut za pośrednictwem swych agend. W kierunku lotu z pasażerem, na szybowcu rekordowym naukowym pracuje Bibljoteka, Sekcja Przyrodni-CW IV. W tym czasie zbudowano trzy typy szy- cza i Referat prasowo-naukowy, zaś w kierunku bowców CW konstrukcji Czerwińskiego Wacława; samopomocowym Sekcja Wydawnicza, Sekcja za jeden z nich, Związek Awiatyczny otrzymał Praktyk, Referat Pożyczkowy i Sekcja Przedsię-Złoty Medal na Międzynarodowej Wystawie biorstw.

W ciągu swego istnienia zajmowało się Obecnie Związek Awiatyczny S. P. L. propaguje Koło zorganizowaniem wycieczek naukowych silnie szybownictwo w całej Polsce, buduje nowe krajowych i zagranicznych. Obecnie liczy Koło prototypy i stara się usilnie o utworzenie Insty- około 200 członków, tutu Szybowcowego we Lwowie, nadającego

Komunikacji i Turystyki w Poznaniu w r. 1930.

ZWIĄZEK STUDENTÓW WYDZIAŁU OGÓLNEGO P. L.

Związek Studentów Wydziału Ogólnego Po

naukowy kierunek ruchowi szybowcowemu.

litechniki Lwowskiej został utworzony 2. grudnia Związek Studentów Architektury Politechniki 1925 r. na Zgromadzeniu studentów Wydziału Lwowskiej założony został 26. lipca 1902 r.

ZWIĄZEK STUDENTÓW ARCHITEKTURY P. L.

Do Związku należą studenci wszystkich grup

Ogólnego P. L. w obecności Delegata Senatu W Związku Studentów Architektury pracują P. L. Pana Prof. Dr. Inż. Kazimierza Bartla, sekcje: Sekretarjat, skarb, bibljoteka, sekcja wy-

cieczkowa, fotograficzna, artystyczna oraz Komisja Wydziału Ogólnego P. L. Wydawnicza, której celem jest wydawanie mate-

rjałów do badań nad architekturą polską. Dotychczas wydano zeszyt I. „Domy Wołyńskie“, zeszyt II. „Lewocza“, a obecnie przygotowuje się zeszyt III. „Domy wiatowe w Jarosławiu“.

Związek Stud. Architektury posiada fundusze: wycieczkowy im. Prof. Dra Kazimierza Bartla w wysokości 7.000 zł., oraz stypendyjny im. śp. Prof. Wł. Klimczaka w wysokości 1.000 zł.

Związek S. W. O. P. L. jest stowarzyszeniem samopomocy naukowej na Wydziale Ogólnym P. L. i jako taki. ma na celu popierać i skutecznie ułatwiać kształcenie się członków w zakresie nauki Wydziału Ogólnego.

W latach ubiegłych Związek stawiał pierwsze kroki na drodze swego rozwoju. Główną troską Wydziału Związku w tym czasie jest stworzenie

P. L. Z zadania swego Związek już częściowo się wywiązał: Bibljoteka liczy obecnie około 180 najkonieczniejszych książek.

własnej Bibljoteki, która zawierałaby dzieła z za-W roku 1930 Związek urządził wycieczkę do kresu nauk wykładanych na Wydziale Ogólnym Turcji, Grecji i Jugosławji.

KOŁO STUDENTÓW INŹYNIERJI LASOWEJ P. L.

Praca Związku skupia się obecnie poza bi-Koło Studentów Inżynierji Lasowej (K. S. bljoteką w sekretarjacie, załatwiającym wszelką I. L.) istnieje od roku 1919, a powstało po reor- korespondencję i prowadzącym ewidencję człon-ganizacji Bratniej Pomocy Słuchaczów Krajowej ków, oraz referacie naukowym, organizującym Wyższej Szkoły Lasowej we Lwowie, z chwilą odczyty.

ALBUM

INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW

W POLSCE

TOM I.

CZĘŚĆ III.

ŻYCIORYSY

' V ■■ V. .. ..    -

~'r"

■

<

«

i

/

'

■

ï

ALFABETYCZNY SPIS NAZWISK

PP. INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW ZAMIESZCZONYCH W „ALBUMIE INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW W POLSCE“.

Str.

Str.

Str.

Ajdukiewicz Wiktor Alexandrowicz Stanisław . . . 107 Alszer Franciszek Altenberg Maurycy

168

187

110

Badowski Jan.....

Baran Józef......

Bauer Tadeusz.....

Baum Jan.......

Bystrzycki Tadeusz.....

28

►—*    ►—*    I—h-i    *—"    I—Ł    i—*    ц—à    >—»    ^ I—* I

CO Ü1 OO 0 OO to O OOCOOî^-MüiQOîCOOOOJCDtONlCDOO

O^CüCOSOOOOOOOOOÜlOOOOOtO^OOOHCDKH^

Dębicki Stanisław.....

Dębski Edmund......

Dębczyński Feliks.....

Dyrdoń Antoni......

Englisch Jerzy . Epstein Eugenjusz Epstein Witold .

Fedorski Mieczysław , Feliński Roman .    .    .

Feuer Michał . . .    .

Fijal Feliks . . . . Filasiewicz Klaudjusz Filasiewicz Stanisław . Florjański Władysław Fuchs Zygmunt .    .    .

Ю 04 OO O

188

. 191

. 128 . 104

81

. 59

178

. 65 . 70

. 91

.46

. 133

Heitzman Marjan Hełm-Pirgo Klemens Ludwik . . 183 Holzer Karol

Hubert Zygmunt Htipsch Stanisław

Iwanicki Karol

187

150

156

10

16

62

I-к I-к )--

оо оо м со со сл

Сп -О

со го

Œ> rf h- 00

r-H r-H

^ N (N in LO ^ OO

Jawornicki Antoni Jenner Władysław

181

. . 132 , . 95 . . 15

158

100

. 148

. 120

125

57

. . 125

177

64

186

.50-51

84

Dajczak Wawrzyniec . . . .44—45 Danek Ryszard Dankowski Stanisław .... 55 Derdacki Zdzisław

191

189

Heczko Karol

W S Ю СО    СО>—‘Oï^CTi>7Î©OoSoocoS

05^слоч>-‘К)сооо50:соа>|^сллю

37

. 134

CD OC OO co

. 170 . 170 . 154

. 151

33

. 192

. 91

. 88

112

. 58

111

к—к I-»    1-^

OO CD CO

oo o o

. 77 . 142

. 41

149

. 129

108

174

69

22—23

164

32

168

(N C4 Ю O) Oi OO

97

143

152

175

157

135

127

169

190

26-27

165

125

179

11

121

122

36

192

110

188

89

101

75

72

188

186

97

61

90

94

. . 147

180

74

. . 99

188

117

155

. . 38

76

52

34

118

39—40

185

Pilarski Mieczysław Piotrowski Roman Piotrowski Stanisław Pirgo Kazimierz Piwoński Emil .    .

Platowski Zygmunt Płoński Władysław Podsoński Franciszek .... 106 Polański Stefan Południewski Franciszek ... 73 Pretorjus Emil . .

Prokopowicz Marjan Prot Jan ....

Przedpełski Wiktor Przetocki Marjan .

Przybylski Czesław Przyrembel Zygmunt Rabczewski Włodzimierz ...    66

Raczyński Franciszek ....    80

Rehorowski Paweł

71

75

. . 78 . . 116

106

181

66

139

159

189

177

150

. . 13

145

. . 109 . 42 -43

190

190

123

180

67

5-6

. . 63

24

141

88

109

186

Szymański Ludwik .    .

Szyszko Bohusz .    .    .

Świerczyński Bolesław Świerzyński Witold

187

98

54

188

79

103

74

64

167

182

104

173

156

98

32

101

68

189

105

187

. 187

59

111

186

58

189

191

Zaboklicki Juljan Leon Żaczek Józef ....

Zbierzchowski Jan Zieleniewski Edmund

Zielski Eljasz . .

Zmłocki Grzegorz .

Zubrzycki Sas Jan Żebrowski Konstanty .... 48

Krzetuski Artur Krzyczkowski Djonizy .... 49 Krzyżanowski Wacław .    .

Kubiński Stanisław .    .

Kudelski Jan.....

Kuroczycki Jan ....

Kuryłło Adam ....

Kwak Rudolf.....

Kwaśniewski Juljan .    .

Kwolek Stanisław .    .    .

Lachowski Artur Lazarowicz Jan . Lupiński Stefan .

Łuczak Edward . Łukaszewicz Zenon

Madej Rudolf .    .    .

Makowicz Michał Markiewicz Stanisław

Maszyński Adam ś. p.....125

Maszyński Marjusz .

Matusiak Stanisław Matuszewski Witold Matzke Władysław Mehl Samuel . . .

Morawiański Prachtel Paweł . .176 Mosdorf Kazimierz .

Mrozowski Józef Müller Bernard . .

Mystkowski Teodor

Nawrocki Jan Ryszard .... 63 Neuhoff Jan

Pannenka Kazimierz Pannenko Eustachy Pannenko Ludwik . Pec Piotr .... Pianko Izydor . . Piasecki Wacław

Rębowski Ludwik

Riedel Teodor Rodakowski Zygmunt ....    17

Rodowicz Kazimierz . .

Rogowski Maciej . . .

Romer Witold .    .    , .

Rosen Jan . . .

Roszkowski Adam Rothköhl Ludwik Rozwadowski Tadeusz .... 56 Różański Adam Rubczyński Władysław .... 35 Rudolphi Karol .

Rumbowicz Witold Rybczyński Mieczysław ....    18

Rybicki Stanisław .

Rybka Franciszek .

Rychlik Zdzisław .

Saski Kazimierz ......

Sawicki Bronisław......

Seifert Wacław.......

Sieczkowski Mieczysław .    .    ,

Siennicki Krzywda Mieczysław .

Skarżeński Leon......

Smoleński Bohdan .....

Smoniewski Marjan.....

Soj Jan Kanty.......

Sokołowski Kazimierz .    .    .    .

Sosonko Henryk......

Sosnowski Oskar......

Sowiński Zygmunt .....

Stadler Mieczysław.....

Stadtmüller Alfred .....

Stanek Marjan.......

Starkel Władysław.....

Stelmachowicz Alfred ....

Stephan Aleksander.....

Stocker Ludwik ś. p.....

Stoy Henryk ........

Stroka Jan ........

Struszkiewicz Jerzy Henryk . .

Strzygowski Edmund .    .

Suchecki Kazimierz .    .

Suchorzewski Franciszek ... 95

Suchowiak Henryk Surzycki Stanisław Szafnicki Stanisław Szczepański Stanisław ś. p. .    .    14

Szulc Stanisław

Szyller Stefan .... 19^-20—21

. . 185 130-131 . . 123

70

Tabiński Roman Taub Józef . . .

Telakowski E. . .

Tołłoczko Kazimierz Tombak Leon . .

Turczyński Kazimierz .    .    .    .188

Tychowski Aleksander ....    86

Tylko Feliks . . .

Tyrowicz Tadeusz .

Yayhinger Stanisław

Wachal Władysław Wagner Edward Wakalski Marjan Walczyński Jan Walewski Colonna Adam ... 73 Walicki Franciszek Wasilewski Ludwik Wasylewicz Tadeusz Walaszek Zygmunt Weber Andrzej . .

Wein Klemens . .

Wolski Jan . .

Woźniak Tomasz Wójcik Franciszek Wróbel Tadeusz

. . 127 185 143 185 140 192 . . 87

Zieleniewski Mieczysław . .    . 122

. . 114-115 100 . 161 — 162—163

INŻ. STANISŁAW RYBICKI

LWÓW, ul. Zygmuntowska L. 3.

dzić zaledwie rozbudowę dworca Lwów-Podzamcze.

W r. 1912 Ministerstwo Wyznań i Oświaty zamianowało Go Członkiem i Wiceprezesem Komisji Egzaminacyjnej dla II. egzaminu państwowego na Politechnice Lwow-rzystne warunki mieszkaniowe dla personalu kolejowego, skiej; Rząd Szwedzki nadał Mu w r. 1912 z okazji udziału Zdobywszy z trudem u rządu austrjackiego potrzebne    w Konferencji Kolejowej w Sztokholmie Komandorję

fundusze (w wysokości 8 miljonów koron), zbudował wielki    I. klasy orderu „Nordstjerm“.

gmach biurowy z drugim rezerwowym, 36 domów mieszkalnych dla służby i 4 domy mieszkalne dla urzędników.

Po wybuchu wojny światowej Inż. Rybicki przeprowadził w swoim okręgu mobilizację i koncentrację armji austrjackiej na froncie, a po przegranej bitwie pod Lwo-Gdy w r. 1900 produkcja ropy w Zagłębiu Bory-    wem, 29. i 30. sierpnia 1914 r. musiał ewakuować i prze-

sławskiem nagle tak się wzmogła, że nie można było    nieść siedzibę Dyrekcji do Cieszyna, a później do Berna

zużytkować wielkich jej ilości wybuchających z głębi    Morawskiego. — Po ofenzywie gorlickiej, gdy wojska ro-

szybów, a nawet ochronić sąsiednich obszarów od zalewu    syjskie w czerwcu 1915 r. wycofały się na wschodnie

i niebezpieczeństwa pożaru, Inż. Rybicki przedłożył rządowi wnioski na zaprowadzenie opału parowozów ropą.

Po uzyskaniu na ten cel kredytów wybudował w przeciągu niespełna roku (1909) rafinerję ropy (t. zw. odben-

Urodzony w r. 1856 w Rzeszowie, odbył studja gimnazjalne prywatnie z powodu wątłego zdrowia, a następnie uczęszczał w latach 1874—79 na Politechnikę w Karlsruhe, gdzie w r. 1880 złożył egzamim dyplomowy z działu inżynierji komunikacji.

W r. 1881 wstąpił do służby w Generalnej Inspekcji Kolej i we Wiedniu. Przydzielony do kierownictwa budowy linji kolejowej Stanisławów-Husiatyn, objął nadzór nad budową odcinka czortkowskiego, z przejściem przez dolinę Seretu, z mostem na tej rzecze i wiaduktem w Białej. Po otwarciu ruchu na tej linji w r. 1884 został przydzielony do kierownictwa budowy koleji „Karpackiej“ ze Stryja do Ławocznego, dla opracowania planów wiaduktów i wielkich mostów. W r. 1885

powołano go do służbu w Generalnej Dyrekcji Koleji we Wiedniu, do Biura Mostowego; tam był zajęty pracą około rekonstrukcji żelaznych mostów na linjach kolejowych alpejskich i czeskich. W r. 1887 przydzielouy do Generalnej Inspekcji Koleji, do Biura Finansowego, przeprowadzał obrachunki między Skarbem Austrjackim a prywatnemi Towarzystwami gwarantowanych koleji. W r. 1896 objął stanowisko technicznego delegata rządu do nadzoru koleji państwowych na Morawach, na Śląsku, w b. Galicji i na Bukowinie i prywatnych koleji: Północnej oraz Ko-szycko-Bogumińskiej i przygotował upaństwowienie Koleji Północnej. W r. 1904 zo-

stał przeniesiony do Lwowa i mianowany Zastępcą Dyrektora Koleji (obszaru 2000 km linij), a objąwszy w następnym roku stanowisko Dyrektora pełnił te funkcje do r. 1916. W czasie swego urzędowania zajął się budową gmachów biurowych i miesz-kanionych we Lwowie, gdzie panowały bardzo nieko-

zyniarnię), którą wytwarzała „ropał“, przeznaczony dla opału parowozów. Odbenzyniarnia, nazwana obecnie „Pol-minem“, oddana do użytku w maju 1910 r., była wówczas największą rafinerją w Austro-Węgrzech, a obecnie jest narzędziem w rękach Rządu Polskiego do regulowania stosunków na targu produktów ropnych i przedsiębiorstwem dochodowem. Inż. Rybicki spowodował wówczas przekształcenie znacznej ilości parowozów koleji galicyjskich na opalanie „ropałem“, które przedstawiało wielkie korzyści tak pod względem technicznym, jak i pod względem gospodarczym. Gdy produkcja ropy osłabła i ceny jej się podniosły, opalanie ropałem nie kalkulowało się

w stosunku do cen węgla i musiało być zaniechane.

Przekonawszy się o konieczności uzdrowienia stosunków, panujących w lwowskim węźle kolejowym, który powstał w przeciągu kilkudziesięciu lat jako luźny związek poszczególnych dworców nie tworzących żadnej organicznej całości, zarządził opracowanie racjonalnego projektu budowy wielkiego, dworca przetokowego i przebudowy węzła wraz z odgałęzieniem dziewięciu linij kolejowych. Wszechstronnie opracowany projekt był siedmiokrotnie zwracany przez Ministerstwo austrjackie do przeróbki. Wszystkie starania o uzyskanie kredytu na ten cel były daremne, ponieważ rząd austrjacki nie chciał inwestować większych sum w koleje galicyjskie i celowo odwlekał wykonanie projektu. Dyrektorowi Rybickiemu udało się przeprowa-

kresy Galicji, wrócił w lipcu do Lwowa i objął napowrót w zarząd linjie swego okręgu. Zniszczenia wojenne i panujące epidemje utrudniały w wysokim stopniu uruchomienie tych linij, lecz mimo to w przeciągu kilku tygodni

Zrzeszeń Technicznych“, przekształcona w r. 1925 na „Związek Polskich Zrzeszeń Technicznych“. Do tego Związku należy obecnie 24 towarzystw technicznych w Polsce i Towarzystwo Polskich Inżynierów w Ameryce; jest on organizacją, skupiającą około 7000 polskich inżynierów i będącą uprawnionem przedstawicielstwem ich interesów. Inż. Rybicki, wybrany w r. 1922 Prezesem tego Związku, piastuje tę godność dotychczas.

zostały one prowizorycznie naprawione i obsadzone personalem, a ruch pociągów został podjęty.

Nastrój władz austrjackich a zwłaszcza armji wobec ludności polskiej, zawsze nieprzyjazny, nabrał wówczas charakter nienawiści, która objawiała się represjami, niczem nie usprawiedliwionemi. Personal kolejowy cierpiał na tern dotkliwie i był narażony na prześladowanie ze strony urzędników i wojskowych austrjackich. Inż. Rybicki brał w obronę, wnosił protesty przeciw postępowaniu władz rządowych i wojskowych, przez co wywołał wrogi nastrój u Ministra Koleji barona Forstera i Naczelnej Komendy Armji. Uznano, że nie można dłużej cierpieć na naczelnem stanowisku człowieka „działającego na szkodę żywotnych interesów państwa i armji“ i w styczniu 1916 r. Minister Koleji, opierając się na pisemnem żądaniu Naczelnego Dowódcy Armji, Arcyksięcia Fryderyka, usunął Go wbrew obowiązującym przepisom, że stanowiska Dyrektora lwowskiej dyrekcji kolejowej. Personal Dyrekcji uczcił dawnego przełożonego, fundując stypen-djum jego imienia.

Po przebytej, ciężkiej chorobie i kuracji na Południu, powrócił Inż. Rybicki w maju 1916 r. do kraju i zajął się sprawami odbudowy okolic, zniszczonych wojną. Powołał do życia „Komitet dla szkód wojennych“, który opracował projekty przepisów dla rejestracji i ustaw dla wynagrodzenia szkód wojennych. Główny Urząd Likwidacyjny w Warszawie zamianował go członkiem Rady Małopolskiego Komisarjatu Likwidacyjnego, a Prezydent Krajowego Urzędu Odbudowy członkiem Rady Przybocznej.

Inż. Rybicki brał zawsze czynny udział w organizacjach humanitarnych, jako członek Zarządu Wschodnio-Małopolskiego Komitetu Ratunkowego dla ofiar wojny i Lwowskiego Oddziału Książęco-Biskupiego Krakowskiego Komitetu pomocy dla dotkniętych klęską wojny, a jako Przewodniczący „Komitetu Opieki nad Żołnierzem Polskim“ organizował pomoc legjonistom, internowanym w r. 1918 w obozie w Huszt, umożliwiał ucieczkę za granicę przed prześladowaniami wojskowych władz austrjackich, a w czasie walk ukraińskich i oblężenia Lwowa w r. 1918/19 dostarczał żywność i organizował pomoc sanitarną dla walczących wojsk i ochotników polskich, za co otrzymał od Naczelnego Wodza Armji „Wschód“ odznakę honorową „Orlęta“. W r. 1920 należał do Komitetu Obywatelskiego dla ekwipowania i uzbrojenia ochotników, walczących na froncie.

W r. 1919 Minister Wyznań Religijnych i Oświecenia

Jako Prezes Związku zwołał w maju 1926 r. do Warszawy przedstawicieli Związków Zrzeszeń Technicznych Czecho-Słowacji, Jugosławji, Bułgarji i rosyjskich inżynierów na emigracji, w celu powołania do życia organizacji, obejmujące wszystkie słowiańskie zrzeszenia techniczne. W założonej „Konfederacji Inżynierów Słowiańskich“ (F. I. S.), stanowiącej zrzeszenie około 15.000 inżynierów słowiańskich, wszedł Inż. Rybicki do Prezy-djum, jako jeden z Wiceprezesów (mandat Prezesa przechodzi co roku kolejno na przedstawicieli Związków poszczególnych narodów).

W r. 1922, gdy po raz pierwszy zebrała się Państwowa Rada Kolejowa w Warszawie, Inż. Rybicki został wybrany zastępcą Przewodniczącego Komitetu Nowobu-dujących się Koleji. Po śmierci Przewodniczącego, ś. p. Prof. Józefa Stecewicza, w r. 1924 został wybrany Przewodniczącym i piastuje ten mandat dotychczas.

Inż. Rybicki jest członkiem Dyrekcyjnej Rady Kolejowej we Lwowie od r. 1922, jako delegowany przez Województwo Lwowskie. Organizacją kolejnictwa polskiego zajmował się żywo od pierwszej chwili wskrzeszenia Niepodległej Polski. W r. 1919 opracował zarys organizacji Ministerstwa Komunikacji, ogłoszony w zbio-rowem wydaniu referatów członków Polskiego Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie w sprawie „Organizacji Władz Technicznych w Polsce“. W grudniu r. 1920 był członkiem ankiety, zwołanej przez Prezydjum Rady Ministrów w sprawie organizacji Koleji Państwowych i dopuszczenia prywatnych przedsiębiorstw do budowy i eksploatacji nowych linij. W r. 1921 uczestniczył w ankiecie, zwołanej przez Komisję Komunikacyjną Sejmu w sprawie projektu rozbudowy węzła warszawskiego i w tym samym roku w ankiecie w sprawie reorganizacji warsztatów. W r. 1929 Minister Komunikacji powołał Inż. Rybickiego do Komisji, której zadaniem było zbadanie istniejącej organizacji Zarządu Koleji Państwowych i zaproponowanie ewentualnych zmian.

szeń Gospodarczych“, której był Prezesem i do której należały wszystkie organizacje przemysłowe, rolnicze, handlowe i t. d. wschodniej Małopolski i piastuje od r. 1929

Inż. Rybicki powołał do życia w r. 1925 we Lwowie Publicznego mianował Inż. Rybickiego członkiem Komisji przy Polskiem Towarzystwie Politechnicznem „Radę Zrze-Stabilizacyjnej dla mianowania pierwszego składu Profesorów Politechniki Warszawskiej.

i insytucyj naukowych, bibljotek, archiwów i t. p.

Minister Komunikacji powołał Go w r. 1925 na członka „Rady Technicznej“. W r. 1923 wybrała go Izba Handlowa Polsko-Francuska we Lwowie swoim I. Wicepre-

Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej jako Prezes. Polskie Towarzystwo Politechniczne mianowało go w r. 1922

W r. 1917 wybrany został Prezesem Polskiego Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie, najstarszego godność Prezesa Związku Polskich Towarzystw Nauko-polskiego zrzeszenia technicznego. Działalność jego jako wych we Lwowie, będącego zrzeszeniem 33 towarzystw Prezesa objęła szerokie pola zagadnień technicznych i ekonomicznych oraz organizację urzędów technicznych w Państwie Polskiem. Na wiosnę r. 1919 podjął wraz z delegatami Towarzystwa Politechnicznego podróż do Warszawy, aby wejść w porozumienie z tamtejszem zesem. Inż Rybicki prowadzi od r. 1925 Lwowski Komitet Stowarzyszeniem Techników Polskich co do stworzenia organizacji, obejmującej wszelkie polskie zrzeszenia techniczne. Ten projekt doczekał się urzeczywistnienia    Członkiem Honorowym; a w r. 1924 Związek Polskich

Za swoje prace i zasługi otrzymał w r. 1923 Krzyż Komandorski orderu „Polonia Restituta“.

dopiero w jesieni r. 1922 we Lwowie, dokąd Inż. Rybicki    "Inżynierów Kolejowych nadał Mu taką samą godność,

zaprosił przedstawicieli szeregu zrzeszeń technicznych i gdzie została zawiązana „Stała Delegacja Polskich

INŻ. KAZIMIERZ GÓRSKI

Podsekretarz Stanu Ministerstwa Robót Publicznych.

WARSZAWA, ul. Mochnackiego L. 4.

Urodzony w r. 1872 w Czermnie koło jasła, rychu przez ś. p. Prof. G. Narutowicza. — W cha-studjował do r. 1894 na Wydziale Prawa i Umie- rakterze Dyrektora przedsiębiorstwa budowlanego jętności Politycznych Uniwersytetu Jana Kazimie- współdziałał przy budowie filarów mostu kole-rza we Lwowie, a następnie na Wydziale Inży- jowego warszawskiego węzła kolejowego, przy nierji lądowej i wodnej Politechniki Lwowskiej do r. 1899, uzyskując dyplom inżyniera w r. 1900.

W latach 1899—1900 był asystentem Śp. Prof. Dr.

Inż. Karola Skibińskiego, poczem do r. 1904 pracował jako inżynier-adjunkt b. Namiestnictwa we Lwowie, a następnie do r. 1921 na stanowisku inżyniera miejskiego w Nowym Sączu. Do lutego 1926 r. pracował w prywatnym przemyśle budowlanym, poczem powrócił na stanowisko inżyniera miejskiego w Nowym Sączu.

Stamtąd w maju 1926 r. został powołany na stanowisko Podsekretarza Stan u w Ministerstwie Robót Publicznych i Urząd ten sprawuje do chwili obecnej.

W czasie swej działalności inżynierskiej pracował przy regulacji Wisły, Dunajca i Wisłoki, w charakterze inżyniera miejskiego w Nowym Sączu kierował miejską służbą techniczną, przeprowadził studja wstępne, projektowanie i budowę wodociągu kanalizacji i elektrowni, pomiary wodne i terenowe dla projektu zakładu wodno-elektrycz-nego Szczawnica-Jazowsko, opracowanego w Zu-

#/

SI

Ш'У ■

budowie kolei Zgierz-Kutno i Widzew-Zgierz, budowie składów amu-

nicyjnych w Regnach i Dęblinie, budowie ko-lonji urzędniczej na Żoliborzu i Mokotowie w Warszawie, przy budowie szeregu gmachów publicznych oraz domów prywatnych. — W charakterze Podsekretarza Stanu Ministerstwa Robót Publicznych współdziałał z fachowemi Departamentami przy organizacji wielkich robót inwestycyjnych wodnych, budowlanych, drogowych, mostowych i pomiarowych w okresie 1928—1930, współdziałał w opracowaniu ustaw i rozporządzeń normujących państwową administrację i służbę techniczną a wśród nich także rozp, Prez. o prawie budow-lanem i zabudowaniu osiedli. Drukiem ogłosił następujące prace: „Sprawozdanie Magistratu w Nowym Sączu o projekcie wodociągu, kanalizacji i elektrowni“. „Przedsiębiorstwa miejskie“, „Zakład wodno-elektryczny Szczawnica-Jazowsko¹^ „Produkcja i zastosowanie energji elektrycznej w Szwajcarji“.

it

INŻ. ALFRED TARNAWA BRONIEWSKI

LWÓW, ul. Zielona L. 25.

Urodzony w r. 1869. Po ukończeniu szkoły tury, przewodniczącym Komisji dla egzaminów na średniej we Lwowie odbył pięcioletnie studja budowniczych oraz członkiem Komisji dla egzami-na Wydziale Architektury Politechniki Lwowskiej now dyplomowych w Politechnice Lwowskiej. Jako pod kierownictwem Prof. J. Zacharjewicza, po- państwowy inżynier wykonał liczne projekty i prze-czem uzyskawszy dyplom inżyniera-architekty, prowadził szereg budowli państwowych, jak Pałac wyjechał jako stypendysta w r. 1894 do Paryża, Delegacki w Krakowie, gmach Seminarjum Ducho-gdzie w Szkole Sztuk Pięknych kształcił się nadal wnego w Przemyślu, gmachy kliniczne Wydziału w dziale architektury pod kierownictwem Prof. Lekarskiego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, gmach b. Krajowej Rady Szkolnej we Lwowie, Po podróżach naukowych we Francji, Belgji, budynki szkół średnich, urzędów sądowych itd. Niemczech, Austrji, Włoszech, Anglji i Egipcie powrócił do kraju i wstąpił do służby państwowej w ówczesnej Dyrekcji Lasów i Domen Państwowych we Lwowie.

Ograniczony jednak dla architektury zakres działania w tym urzędzie zniewolił go do porzucenia tego stanowiska i objęcia budownictwa miejskiego w Tarnopolu.

Po kilkuletniej pracy na polu urbanistyki przeniósł się z powrotem do Lwowa i wstąpił ponownie w 1899 r. do służby państwowej, tym razem jednak do służby technicznej w b. Namiestnictwie.

Przechodząc w tej służbie ze szczebla na

P. Blondel’a.

mm

Z wskrzeszeniem Państwa Polskiego sprawo

...

ii

wał Urząd Kierownika Wydziału Architektonicznego Dyrekcji Robót Publicznych dla całego b. zaboru austrjackiego, od 1927 r. prowadził Biuro Konstrukcyjne dla budowli państwowych Województwa Lwowskiego, Stanisławowskiego, Tarnopolskiego i Wołyńskiego do chwili przejścia na emeryturę w r. 1931.

Również w publicz-nem życiu technicznem bierze żywy udział. Będąc od 36 lat członkiem Polskiego Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie, zasiadał kilkakrotnie w

Wydziale tego Towarzystwa, jak również w Wydziale Krakowskiego Towarzystwa Technicznego.

partamentu Architektury dla całego obszaru b. Ga- Był współzałożycielem i prezesem Koła Architek-licji. Uznając zdolności i zawodowe kwalifikacje, tów we Lwowie, tudzież członkiem Stałej Dele-powołały go Władze do Ministerstwa Robót Pu- gacji Architektów Polskich.

Oprócz prac zawodowych, przeprowadzonych

szczebel, został w r. 1912

zamianowany Szefem De-

Î!

blicznych we Wiedniu, on jednak, pragnąc pracować jedynie w kraju i dla kraju, oparł się z tytułu zajmowanego urzędu, wykonał szereg prac

architektonicznych, jak: kościoły wPniowie, w Sarn-

temu, pozostając nadal we Lwowie.

Z powodu rozległych agend i licznych czyn- kach Dolnych, w Kłodnie Wielkiem, przebudowę ności urzędowych zmuszony był odmówić dwu- pałacu Wł. hr. Baworowskiego w Ostrowie, St. hr. krotnej propozycji ze strony Kollegjum Profesorów Grocholskiego w Kołodnie, Szpital Powiatowy Politechniki Lwowskiej w sprawie objęcia katedry na Wydziale Architektonicznym po śmierci Brał również czynny udział w licznych pracach kon-Prof. F. Kovats’a w 1910 r. tudzież w 1918 r. kursowych, zdobywając nagrody, jak w konkursie

budowę gmachu Dyrekcji Koleji Państwowych

w Tarnopolu, szereg domów mieszkalnych itp.

po śmierci Prof. Lewińskiego.

Przez szereg lat był przewodniczącym Komisji we Lwowie, Muzeum Przemysłowego w Krakowie, Egzaminacyjnej dla cywilnych inżynierów architek- Domu Polskiego w Cieszynie, Ratusza w Stryju etc.

na

INZ. ZYGMUNT SAS JASIŃSKI

b. Minister Koleji Żelaznych w r. 1920/21, Komandor orderu „Polonia Restituta“ z gwiazdą, b. Prezydent i Członek Honorowy Izby Inżynierskiej we Lwowie, Członek Honorowy Austrjackiego Towarzystwa cywilnych inżynierów,

architektów i geometrów we Wiedniu.

WARSZAWA, UL. WIDOK L. 8.

Urodzony w r. 1860 we Lwowie, syn Aleksandra,    na ten cel wszystkim dyrekcjom małopolskim wydatne

Prezydenta miasta Lwowa, studja techniczne odbył    kredyty; kierował wówczas również olbrzymią budową

na Wydziale Inżynierji w Politechnice Lwowskiej, a ukoń-    wiedeńskich okrężnych koleji tranzytowych (Wiener Urn-

czył je we Wiedniu w 1883 r., poczem uzyskał we    fahrungslinien und Transitanlagen), za co w r. 1917 od-

Lwowie autoryzację na cywilnego inżyniera budowy    znaczony został komandorją orderu Franciszka Józefa,

i koncesję na budowniczego miejskiego, a później nomi-    Dnia 12. listopada 1918 r. zwolniony ze służby austrjac-

nację na znawcę sądowego w sprawach technicznych,    kiej, objął z polecenia Polskiej Komisji Likwidacyjnej

budowlanych i dla ruchu kolejowego oraz nominację    i Ministerstwa Komunikacji w Warszawie likwidację

na egzaminatora w Państwowej Komisji Egzaminacyj-    galicyjskich spraw kolejowych i wstąpił tern samem do

nej dla inżynierów budowy.    służby polskiej. Na tern stano-

Praktykę zawodową roz-    wisku przeprowadził we Wie-

począł w r. 1883 przy bu-    —,—r/    ^_..    dniu na konferencji miedzy-

dowie koleji transwersalnej    ^ t A .    j? ‘    narodowej prowizoryczną u-

na linji Zagórz—Grybów.    mowę kolejową z Austrją,

W r. 1886/87 kierował sekcją ЕЖгГ t л    ^    .    Czechosłowacją i francuskim

trasowania i budowy koleji    ,    ^¹ >    /    sztabem generalnym, a na

Lwów—Bełżec. W r. 1889 bu-    ^    J    podstawie tych układów prze-

dował most prowizoryczny U" , Щ || MJlfe'».    c*    prowadził pociągi z mate-

na Prucie pod Niepokołow-    jÈjkÿ Щ| Щ&ШЯШУ    rjałem wojskowym z Francji,

cąmi. W r. 1891 mianowany R *' ■ ЩЁШшШйЛь ШНЛк    przez Austrję i Czechosłowa-

został naczelnikiem sekcji    I ,    cję, do Polski i urządził regu-

konserwacji w Buczaczu. W г.    | У|$    ъШвЯШ!Шк ^ Ą&b&l I    larny ruch pociągów z Wie-

1893/94 trasował i opracował rfk Д    é& ' Ц    dnia i Pragi do Warszawy,

projekt linji kolejowej Ha- BST\    ;    '*    Opracował również elabo-

licz—Tarnopol. W r. 1894 mia-    L'*.'    rat likwidacyjny i rozrachun-

nowany został naczelnikiem    . ЩжУ '■    kowy dla użytku kongresu

sekcji konserwacji w Sta-    ’тИк.ч.. | .;    pokojowego w Wersalu,

nisławowie, prowadził roz-    к    Dnia 3. kwietnia 1919 r.

budowę stacji Stanisławów    ЛГ    ⁵ . î-j został mianowany delega-

i I los budowy linji Stanisła-    _^ШвяЯШШвШЁг W    ' Ą tern Ministra Koleji i naczel-

wów—Woronienka. W r. 1897    ni Idem Wydziału dla Galicji

objął kierownictwo sekcji    i Śląska Cieszyńskiego w Kra-

konserwacji we Lwowie, а ^Н1^нН8ННв£ж    1 '-He    kowie a dnia 16. lutego 1920 r.

w r. 1899 dyrekcję koleji    szefem sekcji budowy    w Mi-

lokalnych Lwów —Bełżec    л . ^    ..’Ж    nisterstwie Koleji w Warsza-

i Lwów—Jaworów i na tern    ,\    ,    wie. W czasie wojny bolsze-

stanowisku przeprowadził BffiPh-,.    \    -    wickiej objął obok sekcji bu-

budowę linji Janów—Jawo-    •> ' :'*Шт dowy także kierownictwo

rów. W r. 1907 mianowany zo-    -Ti <    ДйУ|    sekcją eksploatacyjną. Na tern

stał szefem konserwacji i bu-    stanowisku przeprowadził or-

dowy w Dyrekcji we Lwo-    Î ЯЦ ganizację obydwóch sekcyj.

wie. Kierował w tym charak- Нк,- /    ,    clIfe-faH    Dnia 13. grudnia 1920 r. został

terze budową wielkiej pań-    ■В&Л'    mianowany Ministrem Koleji

stwowej rafinerji i odbenzy-    яШШШЁШШршЁЁЁЁЁЁЁк_ШЯЁЁШ    ' sprawował ten urząd w naj-

niarni w Drohobyczu i bu-    cięższych warunkach.    Ustą-

dową nowego dworca kolejo-    pił po dymisji całego    gabi-

wego we Lwowie. Z począt-    netu z końcem 1921 r. odzna-

kiem 1910 r., mianowany    czony za organizację    kolej-

radcą rządu i wicedyrektorem koleji w Krakowie, został    nictwa polskiego komandorją orderu „Polonia Restituta“

po upływie roku przeniesiony na własną prośbę w tym    z gwiazdą. W styczniu 1922 r. przeszedł w stan spoczynku,

samym charakterze do Lwowa, gdzie go w r. 1914 za-    W kwietniu 1922 r. mianowany członkiem Państwowej

stała wojna światowa.    C Rady Kolej, i wybrany Prezesem Komitetu Eksploatacyj

no zajęciu Lwowa przeniósł się kolejno z dyrekcją ¹ nego tej Rady, pełnił te funkcje przez 6 lat do r. 1928. kolejową do Sambora, Ustrzyk, wreszcie do Cieszyna,    Poza techniczną służbą kolejową zajmował się

skąd delegowany został przez Najw. Komen. Armji jako    w okresie od r. 1889 do r. 1910 cywilną praktyką budo-

kierownik ekspozytury dyrekcji na front do Zagórza,    wlaną i technicznem rzeczoznawstwem sądowem. Wy-

gdzie forsował odbudowę zniszczonej linji kolejowej    brany w r. 1898 Prezydentem Izby Inżynierskiej we Lwo-

Zagórz—Chyrów — Przemyśl, celem zaprowiantowania    wie, piastował tę godność, wybierany pięciokrotnie,

i zaopatrzenia w amunicję fortecy przemyskiej. W r. 1915    przez 10 lat i został po ustąpieniu, za zasługi poniesione

powrócił do Lwowa, gdzie jako techniczny dyrektor za-    w zawodzie inżynierskim i około organizacji Izb Inży-

jął się przedewszystkiem odbudową zniszczonych linij    nierskich w Austrji, członkiem honorowym tej Izby

i stacyj kolejowych. Z końcem tego samego roku objął,    i Austr. Tow. cywilnych inżynierów, architektów i geo-

po ustąpieniu dyrektora Inż. Stanisława Rybickiego, kie-# metrów we Wiedniu.

rownictwo dyrekcji we Lwowie, a z początkiem r. 1916* Obecnie interesuje się przemysłem technicznym powołany został do Ministerstwa Koleji we Wiedniu jako    jako Prezes Rady Zawiadowczej i Zarządu w Wytwórni

zastępca szefa departamentu budowy. Objąwszy ten de-    sygnałów i urządzeń kolejowych w Krakowie i członek

partament, został mianowany Radcą Dworu. Na tern sta-    Rady Zawiadowczej Zjednoczonych Fabryk wagonów,

nowisku wykonywał najwyższy nadzór nad odbudową    maszyn i kotłów L. Zieleniewski i Fitzner-Gamper

zniszczonych linij kolejowych w b. Galicji i przydzielał    w Krakowie.

INŻ. KAROL IWANICKI

Inżynier-architekt, Radca budownictwa, b. Naczelnik Oddziału Architektoniczno-budowlanego Dyrekcji Robót Publicznych Województwa Warszawskiego.

WARSZAWA, ul. Sucha L. 8.

Urodził się w 1870 r. w Tahańczy pod Kaniowem, ukończył w r. 1894 Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej.

Od czasu ukończenia studjów, po powrocie do    architektą miejskim w Lublinie i na tem stanowisku po-

Kijowa i po krótkiej służbie przy budowie Nowosiel-    zostawał do r. 1920, w którym powołany został na Na-

skiej drogi żelaznej, pracował w latach 1895—1919 jako czelnika Oddziału Architektoniczno-budowlanego Dyrekcji architekt wolnopraktykujący i doradca fachowy. W okresie Robót Publicznych Województwa Lubelskiego, na którem lat 1899—1903, wspólnie z pro-    to stanowisku pozostawał do

fesorem politechniki kijów-    r. 1923. W tym okresie wy-

skiej, A. W. Kobelewym, u-    konał cały szereg projektów

zyskawszy pierwszą nagrodę    różnego rodzaju budynków u-

za projekt gmachu Banku    żyteczności publicznej i prze-

Państwa w Kijowie, wyko-    myślowej. W tym także cza-

nywał jego budowę, której    sie wykładał na kursach dla

kosztorys wynosił 1,200.000    nauczycieli szkół powszech-

rubli w złocie.    nych „Dzieje polskiej kultury

Z większych samodziel-    estetycznej“. Od r. 1923 do

nie zaprojektowanych i wy-    r. 1925 pełnił obowiązki Dy-

konanych gmachów należy    rektora Robót Publicznych

wymienić Kościoły: w Pło-    w Lublinie, a w r. 1925 prze-

skirowie w stylu odrodzenia    niesiony został do Warszawy

na 2.000 osób, w Bogudzience    na stanowisko Naczelnika

koło Berdyczowa, w Pohre-    Oddziału Architektonicznego

byszczach na Ukrainie. Prze-    przy Województwie Warszaw-

budował Kościoły w Krasno-    skiem, na którem w r. 1926

polu na Wołyniu, w Czeczel-    prowadził 21, a w okresie lat

niku na cmentarzu w stylu    1928 i 1929 — 41 budowli;

„Tudorów“, Kaplice w Łysi-    prócz tego opracował pro-

nie na Wołyniu; rodziny Ma-    jektpierwszego,wzniesionego

zewskich i w Kościele O. O.    przez Państwo gmachu Po-

Karmelitów w Berdyczowie.    selstwa Polskiego w Ango-

Założył i rozpoczął budowę    rze, (p. ryc.), przeprowadził

Kościołów Św. Józefa w Ki-    kapitalny remont gmachu

jowie i w Komargrodzie na    Konsulatu w Berlinie i pro-

Podolu. Wykonał projekt re-    jekt gmachu Konsulatu wKró-

stauracji klasztoru i Kościoła    lewcu, wybrał objekty pod

O. O. Kapucynów w Chodor-    gmachy Poselstwa w Buka-

kowie na Ukrainie. Zaprojek-    reszcie, Wiedniu \ Hadze,

tował i wykonał następujące    W 1927 r. zaprojektował i roz-

budynki użyteczności publiez-    począł budowę znacznego

nej i prywatne: Szpital Im.    kompleksu gmachów Zakła-

St. Syroczyńskich na 250 łó-    dów Wychowawczych Im.

żek w Kijowie, gmach Kor-    W. Kalinki na Żoliborzu w

pusu Kadetów w Sumach,    Warszawie (ogólna kubatura

Banku Państwa w Równem,    wynosi około 60.000 m³).

Skatingringu na 1.000 osób w Kijowie, szereg rezydencyj W tym czasie zaprojektował gmachy miejskiej szkoły i dworów: Buki, Turski Las, Kosara, Buczą, Machnówka, powszechnej i zakładów wychowawczych Zakonu Misjo-Chodorków i Komin na Ukrainie, Jówki, Rypna i Dołhowce narek w Warszawie i zaprojektował kościoły wraz z klasz-na Podolu, oraz Uszomierz i Iskorość dla siebie samego torami dla O. O. Kapucynów do Lublina i O. O. Zmartwychwstańców dla Warszawy.

Poza pracami ściśle bu-dowlanemi zajmował się hi-storją sztuki polskiej i w tym kierunku opracował i częściowo wydał szereg prac naukowych, jak monografje: „Zamku w Łucku“, „Katedry w Kamieńcu“, „Kościołów i Kaplic w Kijowie“, „Obronnego Ratusza w Markówce“ i inne pomniejsze.

W 1916 r. wydał w Kijowie dzieło pod tytułem : „Budownictwo Wiejskie“ (III, 326str.), które pomimo okresu wojny zostało w krótkim czasie wyczerpane.

W r. 1930 odznaczony Krzyżem oficerskim „Polonii Restituty“.

na Wołyniu ; zaprojektował i wykonał szereg will w Dar-nicy, Puszczy Wodnej i Buczy pod Kijowem.

Na wystawach rolniczo-przemysłowych w Kijowie wzniósł szereg pawilonów własnego pomysłu: w 1897 r. 3 pawilony, w 1913 r. 5 pawilonów. Domów prywatnych w Kijowie powyżej 10.000 m3 wybudował kilka i dom P. Kruszewskiego w stylu Ludwika XVI, obejmujący około 30.000 m³.

W styczniu 1919 r. przeniósł się do Warszawy i objął stanowisko architekty nowo-budujących się państwowych dróg kolejowych, lecz wkrótce opuścił to stanowisko i został

:_________

iswj

I gp .

ШЯЁШ

v '

. JS»

L. ',J

дач

шт

’i

Poselstwo Rzp. P. w Angorze.

INŻ. WITOLD MATUSZEWSKI

Inżynier cywilny, wolnopraktykujący architekt.

WARSZAWA, ul. Profesorska L. 6.

Urodzony w Orenburgu w 1879 r., ukończył w Grodnie później organizował Sekcję Budowlaną Ministerstwa Ro-gimnazjum filologiczne, biorąc udział w organizacji i pra- bót Publicznych, gdzie do sierpnia 1922 r. był Naczelni-cach nielegalnych kółek uczniowskich. Do r. 1905 stu- kiem Wydziału Administracyjno-budowlanego i zastępcą djował na Wydziale Inżynierji Budowlanej Politechniki Dyrektora Departamentu Budowlanego tego Ministerstwa. Warszawskiej, po zamknięciu której ukończył w r. 1908 In- Stanowisko to opuścił na własne żądanie, otrzymując od stytut Inżynierów Cywilnych    Ministra reskrypt uznania za

w Petersburgu, uzyskując    owocną pracę w służbie pań-

tytuł inżyniera cywilnego    —ШИШ Ш ' ШЁШЁШШШ. stwowej. W latach 1918 do

1 klasy i umieszczenie pracy    ■НННН8|9ИН0НННННЯНННННННВ    1919 był także asystentem

dyplomowej w albumie In-    Katedry Budownictwa w Po-

stytutu. W czasie studjów    8!^’'',’'    litechnice Warszawskiej. Pry-

pracował jako technik budo-    ^^ННИНШШННННННВННННННН    watną praktykę wznowił po

wlany w różnych przedsię-    ■ИИИИДМНИЯИ|ИИИИРдИ^ЯВМиЕНИвУja    wojnie jako kierownik bu-

biorstwach, biorąc jednoczę-    ..    |    dowy domów' Spółdzielni

śnie udział w nielegalnych Щ.-У ’ V - . ^ШЯшк '    ,4'v : ,/ Mieszkaniowej Urzędników'

wówczas pracach organiza-    v fflfr    JBBÊKk    g Ministerstwa Robót Publicz-

cyj studenckich, kulturalno- *$;'    ‘    #-    nych i Pierwszego Warszaw-

oświatowych i społecznych.    '    . W »gib *ШЕЯ    skiego Towarzystwa Spół-

Do r. 1910 był architekfą кап-    ., r . '• , г- V'* dzielczego Budowy Własnych

celarji Ministra Rolnictwa i    ï- ’'-X'"¹    \i'7 Mieszkań. Po opuszczeniu

Dóbr Państwa w Petersburgu    ДДWÊÈÈh-)*. ШО-ть. Ус    służby państwowej był kie-

i kierownikiem budowy czte-    *<’•    *■, równikiem budowy Central-

ropiętrowego domu Wasieni-    ЖКь    nych Składów Amunicji w Dę-

nych oraz zastępcą kierów-    blinie, poczem powołany zo-

nika budowy Archiwum Se- *    •-/ '    ÆHHk    stał przez Magistrat m. War-

kretarjatu Wielkiego Księ-    ,,VV    j/ШЯЦк    szawy do zaprojektowania

stwa Finlandzkiego. Wiatach    . шЩЯШГ    . V- i kierowania budową gmachu

1910    1914 był architekta po-    szkoły powszechnej przy ul.

wiatów' Rawskiego i Piotr- fi , Щ-'    j Narbutta (p. ryc.), budynków

kowskiego i technikiem-rewd- i ' швЯЯЁШШЁ^^^ШЯШЯЯЯЯИк-.    mieszkalnych administra-

dentem Towarzystwa Kredy- НЩ-    cyjnych dla cegielni miejskiej,

towego Miejskiego w Piotr-    .    kolonji dla bezdomnych na

kowie, przyczem zajmował    Annopolu, kompleksu domów

się równocześnie prywatną    -Ш    mieszkalnych na Grochówie

praktyką budowlaną. Podczas    (p. ryc.), podwójnej szkoły

wojny w latach 1914—1915    -Ш powszechnej z przedszkolem

wykonywał z urzędu budowę    < :    PrzY ul. Leszno i Żelaznej

szpitali na froncie nad Rawką,    .    oraz dalsze serje komplek-

poczem po ewakuacji, utrą-    sów domów dla bezdomnych

ciwszy prawe oko, był w la-    ■НННЯННННИИНННННнИННг ШШя na Grochówie. Projektował

tach 1915—1917 Naczelnikiem    i kierował budową szpitala

Wydziału Technicznego Za-    powiatowego w Sierpcu, 28

rządu Robót Hydrotechnicznych Połudn.-zachodn. Armji    domków Spółdzielni Mieszkaniowej „Domy Spółdzielcze“

Rosyjskiej, pracując w dziedzinie budownictwa sanitar-    na Grochówie, 3 domów Spółdzielni Mieszkaniowej

nego; później był także zastępcą naczelnika tego Za-    „Gródek“, Domu Oświaty i Kultury Towarzystwa Przyrządu, a jako członek licznych zrzeszeń społecznych roz-    jaciół Grochowa, własnego domu mieszkalnego i szeregu

wijał również działalność organizacyjną i propagandy    innych. Z ramienia Koła Architektów w Warszawie jest

oświatowej. Po powrocie do kraju w 1918 r. pracował w Wy-    członkiem Rady budowlanej przy Urzędzie Inspekcyjno-

dziale Budowlanym Ministerstwa Spraw Wewnętrznych,    budowlanym Magistratu m. Warszawy.

"ЧЦ|. г

■ Jog;

ii

I *v .

КЖ

• -r*n«

«VL

f| ? •

if

HfmL . ,|

» . •.*< ' r . • ■ ^.1

if ifi

I-»,

i*®    . w" .'^5^

,Jr Г-Щл^т-.

.... J

/;■

JfTii i i¹ ni lULjj

« H ft i! ;

ri li

**«

Domy mieszkalne na Grochówie w Warszawie.

Szkoła Powszechna przy ul. Narbutta w Warszawie.

Dyrektor I. Miejskiej Szkoły Rzemieślniczej im. M. Konarskiego w Warszawie.

WARSZAWA, ul. Leszno L. 72.

Î*    !

r -, i

■в

Urodzony w 1875 r. w Ostrowcu koło Siedlec. Jako ekstern w r. 1896 otrzymał maturę w Wyższej Szkole Realnej w Krakowie, poczem ukończył w 1903 r. Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej.

Po ukończeniu studjów odbył praktykę w różnych zakładach przemysłowych zagranicą, poczem pracował jako inżynier-konstruktor w dziedzinie maszyn parowych w fabryce Zieleniewskiego w Krakowie. Od r. 1906 był kierownikiem technicznym zakładów przemysłowych Horodyskiego w Kolędzianach. Pracował następnie jako inżynier w firmie Rodakowskiego we Lwowie, w dziedzinie opalania kotłów ropą naftową.

W następnych latach był inżynierem w warsztatach mechanicznych „Nafta“ w Borysławiu i kierownikiem warsztatów w Schodnicy, a wreszcie aż do wybuchu wojny światowej był kierownikiem warsztatów mechanicznych firmy „Premier“ w Perehińsku.

Od r, 1915 zajmuje stanowisko dyrektora I. Miejskiej Szkoły Rzemieślniczej im. M. Konarskiego w Warszawie przy ul. Leszno L. 72.

Opracował i wydał drukiem następujące dzieła popularne :

1.    „Opalanie kotłów ropą systemu Rodakowskiego“.

2.    „Mechanika stosowana“.

3.    „Wytrzymałość materjałów“.

4.    „Kalkulacja Warsztatowa“.

5.    „Monografja I. Miejskiej Szkoły Rzemieślniczej im. M. Konarskiego w Warszawie“ (z okazji 10-lecia tej szkoły).

6.    „Mały Kalendarz Techniczny“. Podręcznik dla techników i osób pracujących

w przemyśle.

INŻ. KAZIMIERZ RODOWICZ

Dyrektor Dróg Wodnych w Warszawie.

WARSZAWA, ul. Filtrowa L. 12.

W r. 1919 objął etatowe stanowisko starszego referenta w Sekcji Budownictwa Wodnego Mi-

Syn Inżyniera Teodora Rodowicza, powstańca z 1863/4 r., ur. w 1885 r. w Warszawie, ukończył w 1912 r. Politechnikę w Karlsruhe. W cza- nisterstwa Robót Publicznych w Warszawie, roz-sie studjów odbywał praktykę przy budowie Mo- poczynając w charakterze kierownika budowę stu Ks. Poniatowskiego i mostu kolejowego pod portu handlowego pod Saską Kępą w Warszawie.

Cytadelą w Warszawie i

przy projektach i budowie zakładów o sile wo

dnej w południowych Niemczech, zwiedzając w tym okresie w celach naukowych Niemcy, Au-strję, Szwajcarję, Francję,

Belgję i Holandję.

Wiatach 1912—1914 pracował w biurze kon-strukcyjnem we Lwowie nad projektami zakładów wodnych na Dniestrze, w Uniżu i na Oporze w Tyszownicy, będąc zarazem asystentem II. Katedry Budownictwa Wodnego w Politechnice Lwowskiej. W 1914 r. objął stanowisko ziemskiego gu-bernjalnego naczelnego inżyniera - hydrotechnika Wołynia w charakterze kierownika biura hydrotechniczno-meljoracyjnego. Powołany w 1915 r. do szeregów technicznych wojska rosyjskiego, był czynny przy dowództwie armji do jesieni 1918 r. na stanowisku naczelnika robót hydrotechnicznych, sanitarnych, drogowych, mostowych i budowlanych.

Opracowany przez niego projekt tego portu uzyskał w 1923 r. ostateczne zatwierdzenie. W r. 1921 został przeniesiony do Generalnej Dyrekcji Regulacji Rzek Żeglowych na stanowisko Naczelnika Wydziału Budowy. Niezależnie od stałego zatrudnienia w resorcie robót publicznych został w 1921 r. powołany przez Politechnikę Warszawską na stanowisko adjunkta przy Zakładzie Budownictwa Wodnego i wykładał tam wiatach 1922—1926 drogi wodne na Wydziale Inżynierji Wodnej, zaś w latach 1928 — 1929 en-cyklopedję budownictwa wodnego na Wydziale Inżynierji Lądowej.

W 1924 r. przeszedł do Dyrekcji Dróg Wodnych w Warszawie na stanowisko Naczelnika Wydziału Budowy oraz zastępcy dyrektora, w 1925 r. stał się jej kierownikiem, a od dnia 1. października 1927 r. Dyrektorem Dróg Wodnych w Warszawie.

Ś. Р. INŻ. STANISŁAW SZCZEPAŃSKI

b. Inspektor Ministerstwa Robót Publicznych, b. Dyrektor Odbudowy Kraju w Warszawie, później

wolnopraktykujący inżynier budowy.

WARSZAWA, ul. Poznańska I. 16.

Щ.

#4/ !

•É

Z'

.f

"

w za-

Urodzony w 1884 r. w Koluszkach koło Piotrkowa, studjował w Politechnice Lwowskiej, a dyplom uzyskał w Bernie. Praktykę inżynierską odbywał w Firmie Sosnowski i Zacharjewicz we Lwowie. Poza stałemi pracami konstrukcyjnemi prowadził budowy mostów, budowę silosu węglowego dla elektrowni we Lwowie na Persenkówce, szereg budów we Lwowie i na prowincji i brał czynny udział w odbudowie zniszczonego w czasie wojny powiatu przemyskiego. Od marca 1919 r. pracował w Ministerstwie Robót Publicznych przy organizacji odbudowy zniszczonych osiedli, zrazu jako Inspektor Ministerstwa, później jako Dyrektor Odbudowy Kraju w Warszawie, z którego to stanowiska ustąpił w kwietniu 1923 r., poświęcając się nadal wolnej praktyce wodzie inżynierskim. Kilka lat kierował samodzielnie szeregiem robót budowlanych w twierdzy w Brześciu nad Bugiem, poczem zorganizował własne przedsiębiorstwo budowlane. Wykonał cały szereg budowli dla Banku Polskiego : w Grudziądzu, Bydgoszczy, Chojnicach, Kielcach i Baranowiczach. Pracy swej oddawał się z ogromnym zapałem i nakładem energji, który wyczerpał wątłe siły Jego, to też śmierć zbyt wczesna, bo w 46-tym roku, położyła kres zacnemu i pracowitemu życiu Jego.

INŻ. CZESŁAW JANUSZEWSKI

Członek Zarządu Małopolskiego Towarzystwa Cukierniczego „Przeworsk" S. A. WARSZAWA, ul. Senatorska L. 19.

Urodzony w 1880 r. w Pilawie ziemi Siedleckiej, ukończył w 1902 r. Wydział Budowy maszyn Politechniki Lwowskiej. Poświęcił się pracy w cukrownictwie na Ukrainie, zajmując kolejno stanowiska mechanika i wicedyrektora w cukrowniach : Kiślinic, Wielkie Prycki, Jaroszówka i Ugrojedy. W 1907 r. zostaje dyrektorem cukrowni Plisków, którą od podstaw przebudowuje. Następnie obejmuje naczelne stanowiska w cukrowniach Nataljówka i Parchomówka. W 1912 r. roku projektuje i buduje cukrownię Jankówkę, pierwszy zastosowując jednolity typ kotłowni o wysokiem ciśnieniu, wyparkę pod ciśnieniem, wprowadza turbinę i łącznie z tern całkowicie elektryfikuje całą fabrykę. W 1914 r. zostaje Naczelnym Dyrektorem fabryk: Wielki Bobryk, Grze-bienikówka i Stepanówka. W 1920 r. powraca do kraju, zostaje głównym Inżynierem przy rozbudowie fabryki „Azot“ w Jaworznie. W 1927 r. delegowany jest do organizacji cukrowni należących do Sp. Akc. „Przeworsk“, gdzie jako członek Zarządu tej Spółki, pracuje obecnie.

INŻ. KAZIMIERZ JACKOWSKI

WARSZAWA, ul. Piękna L. 37.

Urodzony w 1886 r. w Warszawie, ukończył oraz w Radzie Nadzorczej „Zjednoczenia Elek-w r. 1910 Wydział Mech. Politechniki Lwowskiej, trowni Okręgu Radomsko-Kieleckiego". W 1928 r.

Jako inżynier-mechanik specjalizował się zostało mu powierzone stanowisko Szefa Łącz-w dalszych latach (1911 —1915) w elektrotechnice, ności przy Dowództwie Okręgu Korpusu Nr. III. Między innemi odbywał specjalne studja elektro- Niezależnie od prac wojskowych zajmował się

w latach 1923—1929 szkolnictwem radjotechnicz-nem na stanowisku Kierownika Państwowych

Kursów Radjotechnicz-nych w Warszawie. W zakresie prac na szerszym terenie społecznym brał od szeregu lat żywy udział w życiu Stowarzyszenia Radjotechników Polskich (jako wiceprezesZarządu), w Stowarzyszeniu Elektryków Polskich (jako członek Zarządu Głównego) oraz przy organizowaniu Badawczego Instytutu Radiotechnicznego w Warszawie (na stanowisku wiceprezesa Komitetu Organizacyjnego, a obecnie w charakterze członka Kuratorjum). W połowie 1929 r. opuścił szeregi Armji jako major Sztabu Generalnego, aby mieć możność pracowania w cywilnym zawodzie elektrotechnicznym.

Od chwili przejścia z Armji w stan spoczynku pozostaje na stanowisku członka Zarządu i w charakterze Dyrektora „Towarzystwa Elektrycznego „Bezet“ Sp. Akc. w Warszawie“, zjednoczonego z koncernem elektrotechnicznym A. C. E. C. w Charleroi (Belgja).

Poza pracą zawodową przyjmuje od r. 1931 czynny udział w organizowaniu „Muzeum Przemysłu i Techniki“ w Warszawie w charakterze członka Prezydjum Rady i Zarządu,

techniczne w Politechnice w Monachjum oraz praktyki w fabryce Siemensa we Wiedniu, przy budowie i eksploatacji elektrowni oraz w biurze

technicznem, przy oddziale instalacji w Elektrowni Warszawskiej. W latach 1915-1918 służył w armji rosyjskiej, gdzie po ukończeniu Oficerskiej Szkoły Inżynieryjnej w Piotrogrodzie wykładał ra-djotechnikę i zajmował się eksploatacjąsieci radjosta-cyj wojskowych. W latach 1919—1921 organizował radjotelegrafję polską na stanowisku Szefa Radjo-telegrafji Wojsk Polskich przy Nączelnem Dowództwie, a następnie był zastępcą Kierownika Centralnych Zakładów Wojsk Łączności (dla spraw zaopatrzenia) i dowódcą Baonu Radjotelegraficz-nego (dla spraw wyszkolenia). Za prace organizacyjne w tym okresie czasu otrzymał Krzyż Oficerski „Polonia Resti-tuta“. W 1925 r. ukończył Szkołę Sztabu Generalnego w Warszawie; od tego czasu aż do końca 1928 r. pełnił funkcje oficera Sztabu Generalnego *w Ministerstwie Spraw Wojskowych na stanowisku Inspektora przemysłu wojennego, kierownika prac normalizacyjnych i referenta spraw elektrycznych. W tym okresie czasu był delegatem P. Ministra Spraw Wojskowych w Radzie Administracyjnej Państwowych Wytwórni Uzbrojenia

..

SMils

- r-

■ •' V#

INŻ. ZYGMUNT PAWEŁ RODAKOWSKI

Inżynier budowy maszyn.

KRAKÓW, ul. Wciska L. 17.

Ur. w 1864 r. w Passy koło Paryża. Pierwsze 2 lata nauk technicznych odbył w Politechnice Lwowskiej, gdzie w r. 1884 zdał pierwszy egzamin rządowy z wyszczególnieniem. W czasie pobytu swego na Politechnice Lwowskiej należał do Towarzystwa Bratniej Pomocy i był jednym z założycieli kuchni.

Po odbyciu służby wojskowej i dwuletnim pobycie na wydziale budowy maszyn szkoły politechnicznej w Charlottenburgu oraz jednorocznym pobycie w szkole politechnicznej we Wiedniu, zdał we Wiedniu w 1888 r. drugi egzamin rządowy z wyszczególnieniem.

Od lutego 1889 r. do lutego 1893 r. pracował jako inżynier w towarzystwie akcyjnem „Société Parisienne de l’air comprimé“ w Paryżu, gdzie ostatnio zajmował stanowisko szefa wydziału służby zgęszczonego powietrza w mieście.

W r. 1893 wrócił do Austrji i pracował jako inżynier konstruktor we fabryce „Friederich Wannieck et Co“ w Bernie Morawskiem i tamże następnie we fabryce „Erste Brunner Maschinenfabricksgesellschaft“.

W lutym 1895 r. objął zastępstwo fabryki maszyn w Bernie „Brandt i Schuillier“ na obszar ówczesnej Galicji z siedzibą we Lwowie i pracował na tern stanowisku do maja 1899 r. W tym okresie zapoznał się dokładnie ze stanem przemysłu w tej części Polski, a pociągał go szczególnie szybko w tym czasie rozwijający się przemysł naftowy, w którym brał czynny udział. W tym okresie wypracował projekt rurociągu dla tłoczenia ropy z Borysławia do Dziedzic, który jednak nie został wykonany z powodu nieufności sfer decydujących co do długotrwałości produkcji ropnej.

W maju 1899 r. objął w przedsiębiorstwo przy finansowej pomocy „Towarzystwa dla Przemysłu Elektrycznego“ ułożenie rurociągu dla nowobudującego się wodociągu m. Lwowa. Robotę powyższą, obejmującą ułożenie 32 km rur o średnicy 600 mm od stacji pomp na Woli Dobro-stańskiej do zbiornika we Lwowie przy ul. Zielonej i sieci rur w mieście o średnicach 400 do 80 mm, łącznej długości około 79 km, wykonał przy pomocy wyłącznie krajowych sił, pomimo, że była to pierwsza tego rodzaju praca w kraju. Została ona wykończona terminowo w jesieni 1900 r. (p. ryc.).

Po skończeniu tej budowy założył we Lwowie przedsiębiorstwo instalacji wodociągów w domach, które istnieje po dziś dzień, rozszerzywszy później swą działalność także i na ogrzewania centralne.

Ponieważ przedsiębiorstwo to nie wyczerpało chęci twórczej inż. Rodakowskiego, zwrócił się on ponownie do przemysłu naftowego, a gdy w latach 1901/2 powstała bardzo znaczna nadprodukcja ropy surowej, zajął się przemysłowem jej użytkowaniem do celów opałowych co doprowadziło do założenia „Przedsiębiorstwa dla opału ropą — Z. Rodakowski — Sp. z o. o. we Lwowie“.

Przedsiębiorstwo to rozwijało się bardzo pomyślnie tak, że miało około 60 odbiorców, między nimi cukrownie, saliny państwowe, szereg elektrowni miejskich, młyny, browary, fabryki cementu, papieru etc. nie tylko w Galicji, ale i na Węgrzech, a nawet we Wiedniu, dostarczając zakładom tym rocznie 'około 10.000 wagonów ropy przy pomocy własnego parku cystern przewozowych, liczącego około 70 sztuk.

Rozwój przemysłu rafineryjnego w Austrji oraz zmiana stawek celnych na przewóz do Węgier tak zwanego „falsyfikatu“ z Rosji spowodowały około r. 1910 znaczną zwyżkę cen ropy, co zmusiło do zlikwidowania w następnych latach tego przedsiębiorstwa.

W tym okresie (w r. 1905/6) wykonał też inż. Rodakowski budowę wodociągu w Zakopanem, następnie wodociągu w Żółkwi, wodociągowe studnie w Rzeszowie, Nowym Sączu, szereg studzien i rurociąg ssący w Tarnowie i Krakowie, wreszcie ułożenie sieci kabli elektrycznych o Wysokiem napięciu we Lwowie dla nowo wówczas budującej się centrali na Persenkówce.

W 1910 r. stanął inż. Rodakowski na czele spółki „Z. Rodakowski, J. Sosnowski i A. Zacharjewicz“, która po ciężkich przetargach utrzymała się w konkurencji z kilkunastu firmami wiedeńskiemi i czeskiemi przy budowie I i II losu kanalizacji Wisły w Krakowie.

Roboty te, obejmujące blisko 400.000 m³ wykopu, przeszło 10.000 m² ściany szczelnej, bitej w koryto Wisły i przeszło 100.000 m³ betonu wraz z okładziną z 12.000 m3 kamienia i ciosów dolomitowych i granitowych w mu-rach oporowych i kolektorach, w ogólnej wartości 7 mi-ljonów koron, zostały wykonane w ciągu 4 lat, t. j. do wybuchu wojny w 1914 r.

W Czasie od października 1912 r. do czerwca 1913 r. wykonał inż. Rodakowski dla miejskich wodociągów w Krakowie tunel pod korytem Wisły w Bielanach o przekroju jajowatym 120/180, o długości 164 m.

W r. 1912 objął w wyżej wspomnianym zespole wykonanie III i IV losu spławnych kanałów na przestrzeni Zator-Samborek, o łącznej długości 12 km.

Ze względu na otwierającą się perspektywę długoletniej pracy przy dalszych odcinkach budować się mającego kanału Odra-Wisła Inż. Rodakowski wyposażył przedsiębiorstwo to bogato w maszyny robocze, przodując w tym względzie nawet ówczesnym przedsiębiorstwom niemieckim. I tak przedsiębiorstwo miało własną centralę elektryczną dla rozprowadzenia prądu na całej długości roboty dla poruszania, przy pomocy około 40 motorów elektrycznych, pomp, kranów, betoniarek etc. Dwa bagry parowe kubełkowe o sprawności 300 i 150 m3 na godzinę, pierwszy z transportem taśmowym na odległość 100 m, 4 lokomotywy o sile 100 koni każda i przeszło 100 wózków kolebkowych o pojemności po 2 m³, miały pokonać odwóz przeszło miljona m³ ziemi na od-

ległość do 3 km. Wreszcie szereg kafarów parowych i elektrycznych uzupełniał inwentarz dla wykonania objektów.

nałów spławnych, musiał Inż. Rodakowski przedsiębio-stwo swoje zlikwidować. Zajął się tedy znowu intenzyw-nie lwowskiem przedsiębiorstwem instalacyjnem. W tym Niestety, o ile roboty przy kanalizacji Wisły zostały okresie wykonał też Inż. Rodakowski 12 studzien dla

ujęcia wody w Prałkow-cach dla wodociągu w Przemyślu oraz studnię zbiorczą i 7 km rurociągu o średnicy 400 mm od Prałkowiecdo zbior-

tak daleko doprowadzone przed wybuchem wojny, że tylko drobniejsze wykończenia mogły jeszcze w czasie wojny być wykonane, o tyle robotyprzy budowie kanału mu-

ШШЛ МШ

1Ж i

't

nika w Przemyślu.

W związku z lwowskiem biurem instalacyjnem, założył Inż. Ro-dakowski w r. 1922 w Krakowie do spółki z p. Mieczysławem Wójcickim, uczniem krakowskiej szkoły przemysłowej, jedyną w Polsce wytwórnię kotłów kuto-żelaznych do

przy losach III i IV, na skromną jednak stopę ze względów ogrzewań centralnych oraz nagrzewnic parowo-powietrz-budżetowych. Rząd austrjacki rozwiązał jednak w 1918 r. nych i wszelkich akcesorjów do ogrzewań centralnych, umowę o budowę kanałów, uważając wojnę za „Vis maior“.    Gdy p. Wójcicki pozostał we Lwowie dla prowadzenia

Wobec przewrotów politycznych i braku’ widoków    przedsiębiorstwa instalacyjnego, Inż. Rodakowski pro-

na dalsze prowadzenie przez Rząd Polski budowy ka- wadzi obecnie sam wspomnianą fabrykę.

siały być przerwane, a to tembardziej, że Inż. Rodakowski został

powołany do wojska jako oficer pospolitego ruszenia. Zwolniony w r. 1915 z tej służby, prowadził jeszcze roboty przy wykończeniu I i II losu oraz roboty

fi

Ы.

Ml:

'Je-

. *--------------Л

Budowa wodociągów lwowskich.

INŻ. MIECZYSŁAW RYBCZYŃSKI

Zwyczajny Profesor Politechniki Warszawskiej, b. Wiceminister i Kierownik Ministerstwa Robót Publicznych, odznaczony Komandorją orderu „Polonia Restituta“ z gwiazdą oraz odznaką honorową

obrony Lwowa „Orlęta“.

WARSZAWA, ul. Langiewicza L. 4.

Urodzony w r. 1873 w Stanisławowie, ukończył Politechnikę Lwowską z odznaczeniem w r. 1897.

W r. 1895/6 był Prezesem Tow. Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej. Po roku asystentury u ś. p. Prof. Karola Skibińskiego prowadził przez 2 lata budowę odcinka wschodnio-galicyjskich koleji lokalnych.

W latach 1900—4 wykonywał zdjęcia i sporządzał projekt regulacji Prutu, górskich dopływów Dniestru i Sanu, poczem do r. 1912 był kierownikiem regulacji Łomnicy i Stryja.

W latach 1912—1918, jako Szef jednego z departamentów wodnych b. Namiestnictwa, kierował opracowaniem studjów hydrologicznych dla Wisły, Bugu, Soły i Prutu z dopływami, zapoczątkował badania ruchu wód gruntowych w związku ze zmianami wody w rzecze oraz badania ruchu ławic na Wiśle. W czasie, wojny prowadził badania hydrologiczne sił wodnych w Karpatach.

W latach 1919—1926 pełnił funkcje Szefa sekcji, później Wiceministra w Ministerstwie Robót Publicznych, którego Kierownikiem był trzykrotnie (w r. 1922, w latach 1924/5 i w r. 1926).

Równocześnie wykładał w Politechnice Warszawskiej w charakterze docenta, a później zastępcy profesora hydrologję i regulację rzek; mianowany od r. 1926 profesorem zwyczajnym, objął również wykłady dróg wodnych i portów.

Prace swoje ogłasza przeważnie w postaci artykułów w prasie technicznej ; jako osobne dziełka wyszły: „Studnie“ i „Regulacja rzek“.

ARCHITEKT STEFAN SZYLLER

WARSZAWA, ul. Przeskok L. 4.

Urodził się dnia 4. września 1857 r. w Warszawie. Otrzymał wykształcenie gimnazjalne w Warszawie, a wyższe na Wydziale Architektury w Petersburskiej Akademji Sztuk Pięknych. Akademję tę ukończył w r. 1881 z wielkim medalem złotym i przywiązanem doń stypendjum na dalsze studja samodzielne zagranicą. Zwiedził wówczas w ciągu pięciu lat całą centralną i zachodnią Europę, poznając architekturę różnych narodów, zabytki historyczne i dzieła nowoczesne, robiąc szkice i zdjęcia pomiarowe z natury, a także swoje własne projekty, z których najważniejszym był projekt pomnika Włoch Zjednoczonych.

Za prace wykonane zagranicą Akademja przyznała mu w 1888 r. najwyższy tytuł Akademika Architektury. Powróciwszy w tymże roku do rodzinnej Warszawy, osiadł w niej na stale, zajmując się praktyką pry watrą i pełniąc jednocześnie czasowe czynności urzędowe i społeczne w dziedzinie budownictwa.

Wystawa jego prac, wykonanych w podróżach i zdobycie kilku nagród na konkursach spowodowały, że praktyka jego rozwinęła się szybko i wielostronnie.

W ciągu 50 lat, jakie upłynęły od czasu ukończenia przezeń Akademji, wykonał około 700 różnych prac architektonicznych w projektach i w budowach w Warszawie i na Ziemiach Polskich b. zaboru rosyjskiego, w t. zw. Kongresówce, na Wołyniu, Podolu, Ukrainie i Litwie.

pp-

: -

a ■ Ąh ⁴

f

' Щ

ijjf,

jp- I

mi

ШЯт

Ш

4.

Krzyża w Kielcach, po-bernardyński w Radomiu, w Goszczynie i t. d.

W Klasztorze Jasnogórskim w Częstochowie odbudował: wieżę po jej pożarze w 1900 r., zewnętrzny ołtarz na szczycie Kaplicy M. B. Częstochowskiej, z tarasami i schodami monumentalnemi, nowe ozdobne kraty i balustrady żelazne i bronzowe w kaplicy i kościele; zrestaurował i odbudował kamienne portale, bramy i mosty klasztorne; wykonał wielkie piedestały pod grupy bronzowe Stacji Męki Pańskiej Prof. Weloń-skiego, restaurował wnętrze kościoła z przywróceniem

dawnych różnobarwnych stiu-=—----------------■-------------ków, restaurował zabudowa

nia klasztorne z wytworzeniem nowych połączeń z kaplicą i kościołem i t. d.

Wszystkie te i inne prace, wykonane w ciągu 14 lat, inicjował Przeor O. Rej-man, a Architekt Szyller projektował je i wykonywał.

Prace w Katedrze Płockiej: Katedra, wznie-! siona w r. 1136, przebudowana w XVI i XVIII w., była w końcu XIX w. w stanie całkowitej prawie ruiny. Zre-staurowanie tego zabytku powierzono Arch. Szyllerowi. Nie opisując wszystkich prac, jakich w Katedrze dokonał, zaznaczymy tylko, że był zmuszony niebezpiecznie po-•pękane i rozsypujące się ściany przemurowywać, miejscami od fundamentów, grożące zawaleniem się wieże, sklepienia i dachy rozebrać i zbu-—---------------==. dować na nowo. Prace budo-

Шк

Nie mogąc dla braku miejsca w niniejszem wydawnictwie wyliczać wszystkich, wymieniamy tylko główniejsze :

wlane trwały 3 lata, Katedra została ponownie konsekrowana w 1903 r. Nad we-wnętrznemi jej urządzeniami Arch. Szyller pracuje do-

tychczas.

I. PRACE KOŚCIELNE :

Tych wykonał przeszło 150, a w tej liczbie zaprojektował 46 kościołów, z których 35 zbudował nowych lub rozbudował starych, powiększając je kilkakrotnie; inne restaurował gruntownie, ratując je od ruiny; stawiał nowe wieże, kaplice i różne przybudówki w kościołach istniejących, nowe ich ołtarze, ambony i t. p. I tak wybudował nowe kościoły w Dłutowie, w Jedini, w Osiecku, w Baboszewie, w Trzeszczanach, w Libiszowie, w Mońkach, w Radzanowie, w Druskienikach, w Sosnowcu i t.d., a rozbudował stare kościoły w Abramowicach, w Żarnowie, w Felsztynie i w Gródku na Podolu, kościół Ś-go

O robotach konserwatorskich i restauracyjno-budo-wlanych w tej Katedrze pisał w „Tygodniku Ilustrowanym“ w 1902 r. i w „Księdze Pamiątkowej Marjańskiej“ (Lwów, 1905 r.) Ks. Biskup Nowowiejski w swem dziele p. t. „Płock — Monografja Historyczna“ (Płock, 1917 r.) umieścił szczegółowy opis restauracji Katedry i prac artystycznej natury w niej dokonanych, z licznemi ilustracjami. Za prace około Katedry Płockiej odznaczony został Krzyżem Komandorskim Orderu Papieskiego Św. Grzegorza Wielkiego.

Kościół i klasztor wCzerwińsku nad

Wisłą: Budowle z początku XII w., wielokrotnie przebudowywane, będące przeważnie w stanie ruiny, restau-

rował częściowo, jednocześnie z Katedrą Płocką. Zrobił tu odkrycia, rzucające światło na pierwotną architekturę zabytku, a zwłaszcza wspaniałego portalu romańskiego z przedsionkiem, który zrekonstruował ze znalezionych jego kamieni, użytych kiedyś do wzmocnienia walących się murów kościoła (patrz T. III „Skarbu Architektury w Polsce“ Prof. Zubrzyckiego).

Z pomników kościelnych, grobowców i ołtarzy, projektowanych i wykonanych przez Arch. Szyllera, mieniamy: pomnik Kardynała Radziwiłła (rzeźba Prof. Welońskiego) ^ w Katedrze na Wawelu, a w Warszawie: w Kościele Ś-go Krzyża tablica pamiątkowa pierwszej warszawskiej uroczystości narodowej w czasach ostatniej wojny, pomnik w Katedrze Ś-go Jana z ziemią, zebraną polach bitew, zbroczonych krwią polską w tejże wojnie, mauzoleum Rodziny Kiślańskich na Powązkach, ołtarz Ś-go Ekspedyta w Kościele Zbawiciela.

na

II. BUDOWLE PUBLICZNE :

Gmachów i budowli

Wy-

Al. Jerozolimska 1. 35, ul. Marszałkowska — róg Wilczej, ul. Marszałkowska 1. 118, ul. Koszykowa 1. 18 (bar. Les-sera), ul. Podwale I. 4 (Dziewulskiego), ul. Ś-to Krzyska 1. 28 i 30, ul. Mazowiecka 1. 1 i 3 (hr. Ostrowskiego), wielki dom teatrów warszawskich na rogu ul. Trębackiej i Wierzbowej ze składami dekoracyj pod podwórzem, Krakowskie Przedmieście 1. 19 (Wapińskiego), ul. Długa 1. 42 (Ahrendsa), ul. Nowowiejska 1. 21 i 25, ul. Służew-ska 1. 7, — a także kilka dworów, wil i pałaców wiejskich, z których wybija się pałac marszałka Niemoje-wskiego w Marchwaczu.

Gimnazjum Żeńskie przy ul.

Kapucyńskiej (oba gmachy    Hgttg

wspólnie ze ś. p. Arch. Ja-    ЩШя

błońskim). Gmachy: Towa-    ЩЁШ

duktu Ks. J. Poniatowskiego    liiflll

i ich dojazdów. Budowę tę wykonywał wspólnie z Inżynierami : Marszewskim, Plebińskim i Paszkowskim, któ-

У. ARCHITEKTURA WNĘTRZ:

Poza szeregiem własnych budowli wykonał częściowo lub całkowicie architekturę wewnętrzną niektórych istniejących gmachów publicznych i rezydencyj pałacowych. Najważniejsze z tych prac są: restauracja z częściową przebudową głównego wejścia i sal reprezentacyjnych Ratusza Warszawskiego, niektórych sal w apartamentach Ordynata hr. Krasińskiego (Krukowskie Przedmieście 1. 5). Sianożę-ckiego (ul. Traugutta 1. 10), hr. Ledóchowskich w Smor-dwie na Wołyniu i t. d.

4.

■I

• -mrÂ

Шт :

ЬЙВЙЖ/ '

if

VI. PRACE PIŚMIENNICZE O ARCHITEKTURZE:

Drukował je w różnych czasopismach, głównie w „Przeglądzie Technicznym“, a rozwinąwszy niektóre z nich, wydał je w oddzielnych broszurach i książkach. Najważniejsze są te, w których poruszał sprawy architektury polskiej („O atty-kach polskich“, „Czy mamy polską architekturę“, „Tradycja budownictwa ludowego w architekturze polskiej“). Małą broszurę p. t. „Nie rych dziełem są konstrukcje żelazne i żelazno-betonowe. zatracajmy charakteru chaty polskiej“, którą skonfiskowały władze niemieckie na drugi dzień po wkroczeniu w 1915 r. do Warszawy.

III. FABRYKI:

Hü

;IM m

t,    ml * fi

пт

-,

Katedra Płocka.

W kilku słowach podajemy zasadniczą treść tych

Fabryk zbudował w Warszawie i na prowincji 14.

Najważniejsze z nich są: w Warszawie: browar „Ha-berbusch i Schiele“, fabryka konstrukcyj żelaznych Tow.

Akc. K. Rudzki i Ska, Zakłady stolarsko-ciesielskie Br.    architektury, że    wszystko, co w jej dziedzinie posia-

Horn, Br. Rudolf i inne, a na prowincji: fabryka che-    damy, jest tylko    naśladownictwem wzorów obcych, jak-

miczna w Łowiczu, spalona podczas wojny i budujące    kolwiek poczęto    spostrzegać, że architektura u nas ma

się obecnie wielkie gmachy fabryczne i składowe Pol-    pewien charakter    swoisty, ale na czem on polega, okre-

skiego Monopolu Tytoniowego w Radomiu, Borszczo- ślić ani wytłumaczyć nie umiano, wie, Jagielnicy i t. d.

prac :

Panowało u nas przekonanie, że nie mamy swej

Zważywszy, że u innych narodów widzimy także wzajemne naśladownictwa, a jednak ich architektura poczytywana jest za ich narodową, Arch. Szyller wyka-Wybudował ich przeszło 150, z których wymieniamy    żuje w swych pracach, że my, Polacy, tern słuszniej

ważniejsze frontowe w Warszawie : ul. Chłodna 1. 26,    mamy prawo nazywać architekturę w Polsce narodową,

IV. DOMY MIESZKALNE :

Ten wynik swych wieloletnich dociekań uważa

polską, tkwi w niej prawieczna, sięgająca w czasy przedhistoryczne, tradycja prapolskiej ciesiołki, nieznanej    Arch. Szyller za swój dorobek w rozwoju myśli o twór-

u innych narodów, której konstrukcje stworzyły swoiste,    czości polskiej w dziedzinie sztuk plastycznych i dlatego

czysto polskie bryły architektoniczne i zdobnictwo, — tutaj obszerniej o nim wspominamy, że to właśnie stanowi rozwiązanie zagadki „swojsko-ści“ w naszej architekturze, że zatem to, co z polskiej myśli twórczej powstało, polskiem winno się nazywać.

Za swoje prace na polu architektury otrzymał Architekt Szyller Krzyż Oficerski Orderu „Polonia Re-stituta“.

« ig

J* '

aa

jg

Gmach Tow. Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie.

Fragment Mostu Ks. Józefa Poniatowskiego w Warszawie.

.».-.-i

m*-

Ш49 e s ¹

r:₅'iJiE=

-•

;..т,

.

Ш?|ж

V

d'S“ :

%й

?^аШШЙ31ё

Gmach Politechniki Warszawskiej.

DR. INŻ. ADAM KURYŁŁO

Profesor Politechniki Lwowskiej.

LWÓW, ul. Herburtów L. 3 b.

Urodzony w r. 1889 w Potoczku w woje- ustroje do podchwycenia murów nad Kaplicą wództwie iubelskiem. Ukończył II. Szkołę Realną św. Gereona). 2. Magazyn kolejowy we Lwowie

studja w Politechnice (zastosowanie na większą skalę konstrukcyj żelbetowych bezdźwigarowych tak zw. grzybkowych). 3. Hala maszyn Labora-torjum Maszynowego Politechniki Lwowskiej. 4. Wieża ciśnień w Ciechocinku. 5. Konstrukcje żelbotowe (hala tablic rozdzielczych, hala kierownictwa ruchu, zbiornik wieżowy) Elektrowni w Brzezówce dla okręgu Krosna. 6. Hala targowa na placu Zbożowym we Lwowie (niewykonana). 7. Garaże miejskich zakładów czyszczenia ulic we Lwowie. 8. Katedra Śląska w Katowicach. 9. Hala kinematografu domu Pątników pod Jasną Górą w Częstochowie. 10. Remiza tramwajowa przy ul. Gródeckiej we Lwowie. 11. Kościół parafjalny w Szarleju (budowla nowoczesna o charakterze konstrukcji szkiele-

w Krakowie w r. 1907 i Lwowskiej w latach 1907/8 do 1911/12. Wr. 1921 odbył podróż naukową do Francji. W r. 1922 habilitował się jako docent budownictwa żela-znobetonowego w Politechnice Lwowskiej. W r.

1923 mianowany został profesorem nadzwyczajnym, w r. 1929 profesorem zwyczajnym statyki, budownictwa żelaznego i żelaznobe-tonowego na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej, którego Dziekanem był kilkakrotnie, a ostatnio w r. ak. 1930/31.

Wykonał następujące ważniejsze prace techniczne, obejmujące obliczenia statyczne i plany

wykonawcze konstrukcyj żelbetowych : 1. Konstrukcje żelbetowe w związku z odnowieniem Zamku na Wawelu (stropy sal reprezentacyjnych, towej).

•J

ШКтмЖ.

MUß

"■■Si

i- аде-. ■ ;двщщня

'\rys*

.3 ■■■■    . -ib

si

J. :

LT?

Fragment z budowy Katedry w Katowicach: szkielet żelazny belek fundamentowych pod filarami pre-zbiterjum.

Fragment z budowy Katedry w Katowicach: część gotowych fundamentów żelbetowych.

Wydał drukiem następujące prace naukowe, referaty i podręczniki:

1.    „Wpływ kształtu przekroju na wytrzymałość słupów z betonu owijanego“, Czasopismo Techniczne, Lwów, 1919.

2.    „Współdziałanie betonu i żelaza w ze-składach żelbetowych“, Czasopismo Techniczne, Lwów, 1919.

3.    „Działanie strzemion w zginanych belkach żelbetowych“, Czasopismo Techniczne, Lwów, 1919.

4. „Projektowanie slupów żelbetowych ciśnio-nych osiowo“, Czasopismo Techniczne, Lwów, 1920.

5.    „Kominy i zbiorniki żelbetowe systemu Monnoyer’a“, Czasopismo Techniczne, Lwów, 1922.

6.    „Zastosowanie betonu wzmocnionego do budowy statków“, Czasopismo Techniczne, Lwów, 1922.

Fragment z budowy Katedry w Katowicach: szkielet żelazny belki fundamentowej pod filarami przed glównem wejściem.

7.    „Uwagi o konstruowaniu ustrojów żelbetowych“, Czasopismo Techniczne, Lwów, 1924.

8.    „Wykresy do sprawdzania naprężeń normalnych w przekrojach prostokątnych prętów żelbetowych, obciążonych mimośrodkowo“, Przegląd Techniczny, Warszawa, 1927.

9.    „O nowszych budowlach żelbetowych w Polsce“, Czasopismo Techniczne, Lwów, 1928.

10.    „Żelbetnictwo“, Cz. I, Lwów, 1925, nakładem Gubrynowicza i Syna.

11.    „Tablice do obliczania płyt żelbetowych“. Lwów, 1925, nakładem Gubrynowicza i Syna.

12.    „Tablice wykreślne do obliczania ustrojów żelbetowych“, Lwów, 1927, nakładem Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.

ЩШ» шШ

Шшт. ; -

■X-, .■

Strop kasetowy Sali Poselskiej na Wawelu.

mg

ян

Strop grzybkowy magazynu kolejowego we Lwowie.

Budowa remizy tramwajowej przy ul. Gródeckiej we Lwowie.

DR. INŻ. KAZIMIERZ ZYGMUNT MARCIN SUCHECKI

Zastępca Profesora hodowli lasu w Politechnice Lwowskiej, cywilny inżynier leśny, zaprzysiężony inżynier mierniczy.

SIENIAWA koło Jarosławia.

Urodzony w r. 1880 w Kowarach w Ziemi Kieleckiej. Ukończył w latach 1892/93—1898/99 Wyższą Szkołę Realną w Krakowie. Uczęszczał w roku 1899/1900 na Akademję Górniczą w Leoben, a następnie na Akademję Ziemską we Wiedniu, na której po złożeniu przepisanych egzaminów państwowych osiągnął w dniu 16 lipca 1903 roku stopień naukowy inżyniera-leśnika.

Po odbytej praktyce zawodowej przy zabudowaniu górsKich potoków w sekcji Sambor, złożył dnia 4. listopada 1905 roku w Ministerjum Rolnictwa egzamin z zakresu leśno-technicznej służby państwowej. Następnie poświęcił się pracy leśno-hodo-wlanej przeważnie w lasach prywatnych. W roku 1912 powołany do służby rządowej, jako komisarz ochrony lasów, objął kierownictwo urzędu w Gródku Jagiellońskim, ale już w roku 1913 powrócił do pracy prywatnej. Od roku 1914 brał czynny udział jako oficer artylerji w wojnie światowej, ostatnio w stopniu kapitana artylerji W. P. Po ukończonej wojnie powrócił do pracy zawodowej, a w roku 1928/29 powołany został jako zastępca profesora Hodowli Lasu w Politechnice Lwowskiej, w której w roku 1929/30 promował się na doktora nauk technicznych.

Obok mniejszych artykułów drukowanych w „Sylwanie“, napisał obszerniejsze

rozprawy:

W roku 1925: „Sosna pospolita w praktycznem gospodarstwie leśnem“, w roku 1926: „Uwagi o płodozmianie w lesie“, w roku 1928: „Teorja przedplonów leśnych“, w roku 1929: „Badania nad znaczeniem runa w hodowli lasu“.

INŻ. WIESŁAW GRZYMALSKI

Profesor Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie, Wykładający w Politechnice Lwowskiej na

Wydziale Architektonicznym.

LWÓW, ul. Dwernickiego L. 50.

INŻ. MICHAŁ TADEUSZ MAKOWICZ

LWÓW, ul/Wronowskich L. 14.

л

........... i

i#

gg i

...

ig

Urodzony w r. 1892 we Lwowie. Studjował w Politechnice Lwowskiej na Wydziale lnżynierji Lądowej, gdzie w r. 1928 uzyskał dyplom inżyniera.

W wojsku polskim służył jako ochotnik w obronie Lwowa, następnie w r. 1920 podczas wojny polsko-bolszewickiej w Szefostwie lnżynierji i Saperów w charakterze urzędnika wojskowego X. rangi.

W międzyczasie najpierw jako technik, następnie jako inżynier projektował i kierował szereg robót, z których ważniejsze podajemy:

Projekt meljoracji majątku Szreńsk obok Mławy (około 500 morgów) z szeregiem śluz i młynem wodnym.

Projekt i kierownictwo budowy komina fabrycznego 30 m wys., suszarni skór z przewodami i ekshautorem (wiatrakiem) o wydajności 20.000 m⁸ na godz.) i od-czyszczalnika dla przeflirtowania odpływów z garbarni we fabryce „Pellis“ we Lwowie.

Kierował z ramienia przedsiębiorstwa budową komina fabrycznego 35 m. wys. oraz zbiornika żelbetowego na wodę i studni murowanej zapuszczanej o średnicy 9 m a głębokości 12 m w łaźni oficerskiej w Przemyślu.

Projektował i kierował robotami przy odbudowie fabryki płyt klejonych S. A. „Oikos“ w Rzęśnie Polskiej pod Lwowem o łącznej powierzchni zabudowanej 3.000 m².

Ponadto wykonał szereg will, domów i kamienic.

i/t

Vf

t/x

fv wa

f/₍ V^awi-ww<t

Willa przy ul. Herburtów L. 3 we Lwowie.

Willa przy ul. Herburtów L. 3 we Lwowie.

•V

■>

Fabryka „Oikos“ w Rzęśnie Polskiej.

Dach systemu Tuscherera na fabryce „Oikos“ w Rzęśnie Polskiej.

!»

f.i

ЫзМ

fl

■■

да

Sls*\V

ÉÉMI

ж

cgi

**?■

«г*

sas*

Willa przy ul. Czwartaków L. 2 we Lwowie.

Dom czynszowy przy ul. Szymonowiczów L. 10 we Lwowie.

INŻ. JAN ADAM BAUM

LWÓW, ul. Kurkowa L. 3.

Urodzony w Tarnowie w 1889 r., ukończył w r. 1907 I. Gimnazjum w Tarnowie, zapisując się następnie na Wydział filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego. Po

wiński we Lwowie“, poczerń przerzucił się do przemysłu drzewnego, nawiązując stosunki z Fundacją St. hr. Skarbka we Lwowie.

W czasie swojej pracy technicznej, poza pracami

dwuletnich studjach przeniósł się na Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie, poczem w r. 1910 przerzucił się    pomiarowemi i konstrukcyjnemi w biurze, przeprowadzał

ostatecznie na studja techniczne, zapisując się na Poli-    także kilka większych budów, rekonstrukcyj i t. p. Między

innemi wykonał odbudowę spalonego skrzydła b. Sejmu na salę wykładową Uniwersytetu, wykonując specjalnej konstrukcji żelbetowy strop amfiteatralny, o wbudowanych w konstrukcji ramowej szatniach, ukrytych pod podłogą sali wykładowej i projekcyjnej, następnie trzech pawilonów wystawowych dla Targów Wschodnich we Lwowie, a to Pawilonu Centralnego, Pawilonu Dyrekcji Lasów Państwowych oraz firmy Hartwig. Roboty te zasługują na uwagę ze względu na specjalne warunki, albowiem Pawilon Centralny (o pow. zab. 5500 m² i konstrukcji częściowo murowanej) został wybudowany mimo przerw strejkowych w ciągu 48 dni roboczych, zaś Pawilon Leśny (o pow. zab. 400 m2 i ścianach z pienie drewnianych) w czasie jedynie 18 dni roboczych. Poza terni pracami budował kilka mostów

technikę we Lwowie, którą z powodu wojny ukończył w r. 1918 z postępem zna-mienicie uzdolnionego i z odznaczeniem z budownictwa

lądowego i budownictwa wodnego.

Po ukończeniu studjów wstąpił do służby technicznej, zrazu do nowozałożonej firmy „Krajowy Związek Przemysłu Rolniczego sp. z o. o. we Lwowie“, przechodząc następnie do „Elektrowni Związkowej, sp. z o. o. we Lwowie“, a następnie do „Spółki Akcyjnej Elektrowni Okręgowych w Sierszy“, pracując w biurze budowy elektrowni borysła-wskiej. W r. 1920, podczas najazdu bolszewickiego, wstąpił do Wojskowych Warsztatów Samochodowych jako ochotnik, gdzie pracował do końca r. 1920.

Torf —

шй

ад

■'..À

Wm

V..

iSL

Po zwolnieniu otrzymał stanowisko konstruk-    _    ____ _

tora przy Katedrze Budownictwa Wodnego w Politechnice Lwowskiej, poczem w r. 1921 wstąpił jako inżynier budowy do „Polskiego Towarzystwa Budowlanego S. A. we Lwowie“, gdzie pozostawał do końca r. 1923, otrzymując w międzyczasie stanowisko prokurenta w tejże firmie. Od r. 1924 do połowy r. 1926 był dyrektorem „Spółki Dzierżawnej Zakładów Przemysłowych, dawniej Jan Le-

'ЩШ

kolejki leśnej w Mikuliczy-nie, odnogę tejże kolejki o długości ca 4 km, tartak w Mikuliczynie i w Klimcu oraz przebudowę kolejki leśnej w Boryniczach. W międzyczasie zaprojektował istniejące obecnie Domy Składowe na Kleparowie i we Lwowie i szereg innych pomniejszych projektów i budów.

- ““-г*

z

Zr:' -

: ;

i

-,

-Д##,

г '

Lwów — Targi Wschodnie — Budowa Pawilonu Centralnego.

■

Л i

m

f

4

w

liii

1.J

■ }

'

Lwów — Targi Wschodnie — Fragment Pawilonu Centralnego.

Lwów — Targi Wschodnie — Fragment Pawilonu Centralnego.

i-

к ’ *|g5

Lwów — Targi Wschodnie — Budowa Pawilonu Ministerstwa Rolnictwa.

PROF. DR. ARNOLD BOLLAND

Dyrektor Wyższego Studjum Handlowego w Krakowie, Docent Uniwersytetu Jagiellońskiego, Członek przybrany Polskiego Tow, Naukowego we Lwowie, b. Docent Politechniki Lwowskiej.

KRAKÓW, ul. Krowoderska L. 7.

Urodzony w r. 1881 w Krakowie, uzyskał doktorat nauk technicznych w Politechnice Lwowskiej. Ogłosił aseptycznego wykonania reakcyj mikrochemicznych na dotychczas drukiem następujące prace naukowe: 1. Zarys wyznaczanie granicy czułości reakcji (Tow. Nauk. Lwów), stareochemji. 2. Chemja organiczna dla szkół realnych 44. O oznaczaniu miedzi w konserwach (Tow. Nauk. (wspólnie z Dyr. B. Duchowiczem), (4 wydania). 3. Towaroznawstwo (7 wydań). 4. O reakcji kwasu nadchro-mowego (praca doktorska). 5. Patent niem. i austr. współ- metodą mikrowolumenometryczną (Przemysł Chemiczny nie z Prof. Drem St. Piłatem : O regeneracji odpadko- Lwów). 47. O mikrodawkowaniu w mikroanalizie miareczkowej (Tow.Nauk.Lwów). 48. Myśli o nauce towaroznawstwa. 49. O współ-

II

wego kwasu siarkowego. 6. O gwajakowej reakcji oksy-hemoglobiny (Akad. Umiej. Kraków). 7. Ein ungeklärter Fall verbrecherischer Phos-

phorverg.ftung (Chem. Ztg.)

8. O aloinowej reakcji oksy-hemoglobiny (Akad. Umiej.,

Kraków). 9. Patent niem. na czarne filtry. 10. Analiza powietrza w salach szkolnych.

11. O reakcji Schönbeina — van Deena. 12. Studja mikro-chemiczne, 5 części (Akad.

Urn. we Wiedniu). 13. O rozdzielaczu dwudzielnym. 14.

Chemja sądowa. 15. O oznaczaniu współczynników załamania światła drogą mikro-optyczną (Kosmos). 16. O nowym rozdzielaczu (Zeitschr. f. anal. Chemie). 17. Proste metody badania towarów.

18. Towaroznawstwo w monografjach : Kawa. 19. Herbata. 20. Kakao. 21. Super-fosfaty. 22. Saletra chilijska.

23. Mączka kostna i nawozy pokrewne. 24. Żużle i mączka Thomasa. 25. Srebro. 26. Termostat wapnem ogrzewany. 27. Ninhidryna w analizie peptonów. 28. Drożdże suszone w analizie moczu. 29. O szkolnictwie handl. w Galicji. 30. Zakładka wskazówkowa. 31. O płytkach celulozo-cementowych. 32. Co produkuje Galicja, a co Królestwo Polskie. 33. O mikrochemji i jej znaczeniu dla nauki i praktyki. 34. Mikrochemja (2 wydania). 35. O płytkach z cementu i szpilek drzewnych. 36. O pilnych zadaniach handlu polskiego. 37. Réactions microchimiques de l’acide thiosulfurique (Akad. Umiej, w Paryżu). 38. O indykatorach zapachowych w analizie miareczkowej (Akad. Umiej, w Krakowie). 39. O przemyśle chemicznym Galicji. 40. O mikroanalizie optycznej z zakresu związków metali (Tow. Nauk. Lwów). 41. Réactions microchimiques de l’acide iodique (Akad. Umiej. Paryż). 42. O mikro-wolumenometrze (Roczniki Chemji) 43. O wpływie nie-

Lwów). 45. W sprawie kształcenia nauczycieli towaroznawstwa. 46. Ilościowe oznaczanie kwasu fosforowego

działanie społeczeństwa dla pracy naukowej. 50. O poprawę współczesnych stosunków gospodarczych. 51. O Instytucie Towaroznawczym w Krakowie. 52. Surowce

Polski: Len. 53. Srebro. 54. Kadm. 55. Słoma. 56. Towaroznawstwo przemysłowych zawodów kobiecych (wspólnie z W. Wątorską). 57. O wprowadzenie zasady zaopatrywania towarów wskaźnikiem, będącym miernikiem ich użyteczności. 58. W sprawie kształcenia umy-słowości technologiczno-go-spodarczych. 59. O akademickich uczelniach handlowych zagranicą (Wiedza handlowa). 60. Powstawanie akademickich uczelni handlowych jako znamię współczesnej epoki. 61. Pogotowie gospodarcze Polski (wspólnie z absolwentami W. S.H.). 62. Życie gospodarcze a szkoła ogólno-kształcąca. 63. Życie gospodarcze a działalność misyjna. 64. O cemencie zaopatrzonym barwikiem wskaźnikowym. 65. Jak zapobiec importowi towarów drogą organizacji brakujących Polsce produkcyj (praca zbiorowa ze studentami W. S.H.). 66. Mémoire sur les relations économiques entre la Suisse et la Pologne (Conferences honoraires faites a l’Université Commerciale de St. Gall, initiées par la Commision suisse de Coopération intellechelle). 67. Materjały dla reformy podatkowej w Polsce: Projekt ustawy o akcyzie od sody. 68. Możliwości działalności akademickich uczelni gospodarczych dla poprawy sytuacji gospodarczej (Wykład wstępny cyklu Powszechnych Wykładów Wyższego Studjum Handlowego p. t.: „Wskazania dotyczące poprawy współczesnej sytuacji gospodarczej“).

INŻ. ALEKSANDER STEPHAN

Kierownik Papierni Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych w Warszawie.

WARSZAWA, ul. Włodarzewska L. 24.

■fi

■

ШШМШ

Urodzony w r. 1884 w Wierbce pod Pilicą, ukończył w roku 1909 Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej.

Budował papiernię „C. A. Moes-Pilica“, pracował jako inżynier ruchu w papierni „Soczewka“ pod Płockiem oraz jako zastępca kierownika i kierownik papierni Państwowych Zakładów Graficznych w Warszawie.

INŻ. TADEUSZ BRONISŁAW WASYLEWICZ

Naczelnik Wydziału Technicznego Magistratu miasta Kołomyji.

KOŁOMYJA, Magistrat.

Urodził się w Sanoku w r. 1892. W r. 1909 zapisał się na Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej i uzyskał absolutorjum w r. 1914.

Wybuch wojny światowej zmusił go do czynnej służby w armji austrjackiej i do przerwania pracy przygotowawczej do egzaminu dyplomowego. W połowie r. 1915 przydzielony został do służby administracyjno-technicznej na terenie b. Kongresówki w charakterze zastępcy kierownika oddziału technicznego przy komendzie obwodowej w Busku Kieleckim, na którem to stanowisku pozostał do końca wojny, kierując utrzymaniem i budową dróg w powiecie stopnickim.

Po powstaniu Państwa Polskiego wstąpił do służby państwowej i przydzielony został do zarządu drogowego powiatu stopnickiego, z ramienia którego dokończył rozpoczętą przez zarząd okupacyjny budowę drogi Pacanów-Szczucin. W czasie najazdu bolszewickiego wstąpił do grupy operacyjnej Obrony Warszawy.

Zwolniony z czynnej służby wojskowej wrócił z początkiem r. 1921 do Lwowa, trudności materjalne zmusiły go jednak do pracy na prowincji w prywatnych przedsiębiorstwach budowlanych oraz przy budowie odnogi kolejki leśnej na terenie Nadleśnictwa Suchodół koło Doliny tak, że dopiero w r. 1924 mógł złożyć egzamin dyplomowy. — W r. 1925 wstąpił do służby państwowej, obejmując stanowisko referenta dla spraw architektoniczno-budowlanych w Państwowym Zarządzie Drogowym w Kołomyji, poczem w r. 1928 przeniósł się do służby samorządowej, na stanowisko naczelnika Wydziału Technicznego Magistratu miasta Kołomyji, na którem dotychczas pracuje.

'j

0;

•Г-.

O'

bm

INŻ. JULJAN KWAŚNIEWSKI

Mierniczy przysięgły, zaprzysiężony rzeczoznawca i oceniciel sądowy we Lwowie.

LWÓW, ul. Kochanowskiego L. 85.

Autoryzowany w r. 1913; w latach 1910—1913 pracował w Magistracie król. stół. m. Lwowa, gdzie między innemi wykonywał zdjęcie Lwowa.

W latach 1914—1918 brał udział w wojnie światowej, następnie w latach 1918—1920 był Dowódcą Zbrojowni Wojsk Polskich we Lwowie, a w latach 1920 — 1921 Dowódcą 21. Pułku Artylerji Górskiej w stopniu majora.

Od r. 1921 prowadzi we Lwowie własne biuro miernicze przy ul. Asnyka L. 4.

IN Z. STANISŁAW KLEJĄ

Radca Budownictwa Państwowego.

DROHOBYCZ, ul. Sobieskiego L. 2.

Lii

Urodzony w r. 1879 w Jadownikach koło Brzeska, ukończył w r. 1903 Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. W latach 1903—1908 pozostawał jako inżynier-adjunkt w służbie Sekcji Utrzymania Koleji Państwowych Lwów III, a w r. 1908 przeniósł się do służby w Biurze Meljoracyjnem Wydziału Krajowego we Lwowie. Jako kierownik regulacji Tyśmienicy z dopływami pozostawał w służbie Wydziału do r. 1923, poczem przeszedł do technicznej służby państwowej we Lwowie. Po utworzeniu Dyrekcji Robót Publicznych we Lwowie pełnił obowiązki kierownika Państwowego Zarządu Drogowego i Wodnego do r. 1927. W tym roku przeszedł w stan spoczynku z powodu choroby, jednak już w r. 1929 został ponownie powołany do służby w charakterze kierownika regulacji Tyśmienicy w Drohobyczu i na tern stanowisku pozostawał do dnia 1. stycznia 1932 r. Po zwinięciu Kierownictwa regulacji w Drohobyczu przeszedł w stan spoczynku.

W czasie od r. 1903 do r. 1930 wykonał projekt i budowę toru dowozowego do miejskiej Elektrowni we Lwowie i do Zakładu dla obłąkanych w Kulparkowie oraz szereg projektów z zakresu regulacji rzek i budowli wodnych, a w końcu budowę regulacji Tyśmienicy z dopływami na długości 23 km i rzeki Kłodnicy na długości 8 km.

Obok czynności związanych z wykonywaniem urzędowania brał Czynny udział w sprawach publicznych. W r. 1922 został wybrany radnym miasta Drohobycza i asesorem, a następnie członkiem Dyrekcyjnej Rady Kolejowej we Lwowie, zaś w r. 1930 przewodniczącym Komisji budowy wodociągów miejskich w Drohobyczu.

INŻ. LUDWIK PANNENKO

Dyrektor Warszawskiego Towarzystwa Fabryk Cukru.

WARSZAWA, ul. Jasna L. 6.

Urodzony w 1870 r. w Antoninach na Wołyniu, wstąpił w r. 1889 na Politechnikę Lwowską, gdzie prócz przedmiotów, objętych programem Wydziału Chemicznego, słuchał także wykładów na Wydziale Mechanicznym. W r. 1893 otrzymał dyplom inży-niera-chemika, a w roi: później dyplom inżyniera budowy maszyn. Praktykę odbył w cukrowni w Kremeńczukach, gdzie też otrzymał w r. 1895 posadę młodszego chemika cukrowni i rafinerji Żytyri. W r. 1897 objął posadę starszego chemika w rafinerji w Dobrzelinie (Woj. Warszawskie), gdzie po trzyletniej pracy mianowany został dyrektorem cukrowni. Jako dyrektor przeprowadził gruntowną przebudowę cukrowni, za-stosowując najnowsze urządzenia w tej dziedzinie. W r. 1904 pod jego kierownictwem została wybudowana w Dobrzelinie jedna z największych w kraju rafineryj cukru. Podczas swojej pracy w Dobrzelinie prowadził badania w procesie fabrykacji cukru, a to głównie w dziedzinie kwasowości soków buraczanych i działania kwasu siarkowego na odbarwianie i odczyszczanie soków cukrowych. Pracę tę ogłaszał w „Gazecie Cukrowniczej“, a za jedną z nich p. t. „Rola kwasowości soków w procesie fabrykacji“ otrzymał w r. 1899 na konkursie tej gazety pierwszą nagrodę w wysokości 200 rubli. W r. 1913 objął stanowisko naczelnego dyrektora Towarzystwa Akcyjnego Żytyriskiej Rafinerji Cukru i naczelnego dyrektora Częstocickiego Towarzystwa Fabryk Cukru, równocześnie zaś wybrany został wiceprezesem Związku Cukrowni. W r. 1919 zrzekł się stanowiska dyrektora rafinerji Żytyń i objął stanowisko naczelnego dyrektora Warszawskiego Towarzystwa Fabryk Cukru, które to stanowisko, jak również i wicepre-zesurę Związku Cukrowni, do dnia dzisiejszego piastuje. Zajmował stanowiska członka Rady w różnych Towarzystwach, Bankach i Instytucjach, będąc między innemi przez dwa lata Prezesem Towarzystwa Przemysłowców.

INŻ. WŁADYSŁAW PRAWDZIC RUBCZYŃSKI

Naczelnik Warsztatów Głównych i Wozowni Tramwajowych Miejskich Zakładów Elektrycznych we Lwowie, Wykładający w Politechnice Lwowskiej, Członek Izby Inżynierów Cywilnych we Lwowie, b. Wiceprezes i Członek Honorowy Małopolskiego Klubu Automobilowego.

LWÓW, ul. Nabielaka L. 12.

Urodzony w roku 1884, ukończył Wydział kierownictwo warsztatów i Parku Lotniczego we

Lwowie jako dowódca Parku. Zwolniony z wojska Przez kilka miesięcy odbywał praktykę na własne żądanie w czerwcu 1919 r. został nastę-w fabryce samochodów C. G. V. w Putaux koło pnie powołany powtórnie w roku 1920 jako tech-Paryża, a następnie przez 3 miesiące jako inży- niczny kierownik Głównych Warsztatów Samo-nier warsztatowy, a przez 6 miesięcy jako kon-    chodowych 6 Armji i pełnił służbę wojskową do

końca roku 1920. Otrzymał odznaczenia: „Krzyż Obrony Lwowa“, „Orlęta“ i „Krzyż Walecznych“.

Mechaniczny Politechniki Lwowskiej.

struktor w dawnej fabryce samochodów „Süddeutsche-Automobil - Fa-

brik-Gaggenau“ (obecnie „Benz-Gaggenau“).Z końcem roku 1908 urządził własne warsztaty napraw samochodów we Lwowie, które prowadził do końca roku 1910. W jesieni roku 1909, chcąc się poświęcić awiatyce, ukończył kurs pilotażu w Juvisy koło Paryża. W tymże czasie został zamianowany przez ówczesne lwowskie Namiestnictwo egzaminatorem kierowców samochodo-

mrj

Wm

\ v 'ë ?

wych oraz rzeczoznawcą w sprawach samochodowych.

W jesieni 1919 roku objął w lwowskiej Politechnice wykłady budowy samochodów i ćwiczenia konstrukcyjne z tego przedmiotu na Wydziale Mechanicznym, które prowadzi dotychczas, a przejściowo przez kilka lat wykładał maszynoznawstwo ogólne na Wydziałach Inżynierji, Architektonicznym, Chemicznym i Rolniczo-lasowym.

Od roku 1924 jest członkiem Komisji Silników T rakcyjnych przy Pol-skiem Towarzystwie Elek-trotechnicznem. W pra-

Z początkiem roku 1911 wstąpił jako inżynier do Miejskich Zakładów Elektrycznych we each swych poświęcił się głównie sprawom tram-Lwowie, na którem to stanowisku pozostaje do- wajownictwa oraz jako specjalista sprawom sa-tychczas, zajmując obecnie stanowisko naczelnika mochodowym. Zorganizował główne warsztaty warsztatów głównych oraz wozowni tramwajowych, tramwajowe we Lwowie, a w ostatnich latach Od dnia 4 listopada 1918 r. brał jako ocho- przyczynił się również do wprowadzenia miejskiej tnik czynny udział w Obronie Lwowa, obejmując komunikacji autobusowej we Lwowie.

INŻ. KAZIMIERZ MEYER

Podpułkownik, Naczelny Dyrektor Państwowych Zakładów Inżynierji i Dyrektor Zarządzający Zakładów

Mechanicznych „Ursus“ Sp. Akc. w Warszawie.

WARSZAWA, Żoliborz, ul. Śmiała L. 3.

M'

Urodzony w r. 1884 w Stoku koło Kalisza, do szkoły średniej uczęszczał w Kaliszu, gdzie prowadził organizację samokształcenia wśród uczniów i wśród młodzieży wiejskiej. — Za tę działalność został przez władze rosyjskie usunięty ze szkoły z „wilczym biletem“ i wyjechał do Rosji. — Tam po długich zabiegach dopuszczony został do egzaminu i uzyskał świadectwo dojrzałości w Carskiem Siole.

Wskutek strajku szkolnego wyjechałdo Lwowa i zapisał się na Politechnikę Lwowską, w której w r. 1907 uzyskał dyplom inżyniera-mechanika.

Podczas studjów brał czynny udział w pracy niepodległościowej i należał do pierwszej siódemki Związku Walki Czynnej.

Po skończeniu Politechniki pracował w przemyśle, przechodząc kolejno wszystkie szczeble hierarchji fabrycznej.

W r. 1918 brał czynny udział w wypadkach 10 i 11 listopada, wstąpił do wojska i został przydzielony .do wojsk technicznych.

W r. 1919 objął organizację Centralnych Warsztatów Samochodo-wych. W warsztatach tych

budował samochody pancerne, które oddały znaczne usługi w r. 1920. Pomimo trudnych warunków pracy rozbudował powierzone mu warsztaty, przekształcił je na wytwórnię i w r. 1924 zbudował pierwszy polski samochód, wykonany przez polskiego robotnika i całkowicie z krajowych mate-rjałów. Samochód ten w konkurencji z wozami zagranicznemi zdobył zaszczytne miejsce w Międzynarodowym Raidzie Automobilklubu Polski,

przełamując zakorzenioną wówczas niewiarę w możliwość produkcji samochodów w Polsce,

W r. 1927 objął kierownictwo Centralnych Warsztatów Inżynierji, w skład których wchodzą Centralne Warsztaty Samochodowe, Centralne Warsztaty Łączności i Centralne Warsztaty Saperskie. Na mocy rozporządzenia Prezydenta Rzp, P. Centralne Warsztaty Inżynierji zostały skomercjalizowane i otrzymały nazwę Państwowych Zakładów Inżynierji; jako Naczelny Dyrektor tych Zakładów poświęcił się Inż. Meyer przedewszystkiem przemysłowi radjowemu. Zbudował w r. 1928 fabrykę, specjalnie przystosowaną do tej produkcji i rozpoczął w niej, jako pierwszy w Polsce, budowę radjostacyj wojskowych, lotniczych, międzypaństwowych orazwy-rób szeregu aparatów, które do tego czasu by

ły importowane z zagranicy.

W r. 1930 przyjął stanowisko Dyrektora Zarządzającego Zakładów Mechanicznych „Ursus“, łącząc w ten sposób pod swym zarządem najpoważniejsze w Polsce pla-cówki przemysłu samochodowego, którego rozwojowi i ugruntowaniu poświęcił się całkowicie.

Równocześnie ze swą działalnością przemysłową poświęcił wiele pracy organizacji Szkolnictwa Zawodowego; dzięki tej pracy Szkoła Samochodowa, zapoczątkowana w r. 1923 przy dawnych Centralnych Warsztatach Samochodowych dla 20 uczniów, została przekształcona na szkołę samochodowo-lotniczą i liczy obecnie około 650 wychowanków.

INŻ. KAROL HECZKO

Pułkownik w st. sp.

WARSZAWA, Żoliborz ul. Śmiała L. 39.

Urodzony w 1885 r. w Golasowicach na Naczelnego Dowództwa i pełnił obowiązki zastępcy Górnym Śląsku. Po ukończeniu gimnazjum w Cie- technicznego inspektora frontu wschodniego, a na-szynie w 1905 r. i odbyciu jednorocznej służby stępnie kolejno referenta, zastępcy Szefa Głównego wojskowej w Krakowie, odbywał studja techniczne Zarządu Budownictwa Polowego, zastępcy naczelna Wydziale Inżynierji Politechniki Lwowskiej, nika, wreszcie naczelnika Wydziału Technicznego które ukończył w r. 1911.

Departamentu Inżynierji i Saperów Ministerstwa Bezpośrednio po zdaniu egzaminów został Spraw Wojskowych. Po utworzeniu Departamentu przyjęty do Krajowego Biura Meljoracyjnego jako Budownictwa w tern Ministerstwie pełnił obowiązki zastępcy Szefa tego Departamentu, poczem organizował I Okręgowe Szefostwo Budownictwa, jako pierwszy Szef Budownictwa w Warszawie. Po jednorocznej pracy w dziale wyszkolenia jako wykładowca matematyki i budownictwa w Oficerskiej Szkole Inżynierji w Warszawie, o-bjąłkierownictwo II Okręgowego Szefostwa Budownictwa w Lublinie.

inżynier- adjunkt, gdzie współpracował nad projektem przegrody doliny Soły w Porębie i wykonał wstępny projekt zbiornika wody na Skawie w Zawoji. — Następnie kierował budową wodociągów i kanalizacji w Krajowym Zakładzie dla małoletnich przestępców w Przedzielnicy pod Nowem Miastem, budową instalacji wodociągowej, kanalizacyjnej i drenażowej w Krajowym Zakładzie dla umysłowo chorych w Kobierzynie, wykonywał we własnym zarządzie regulację potoku Sidzniki, budował jeden z kanałów w Kalwarji Zebrzydowskiej i opracował projekty wodociągów w Kalwarji Zebrzydowskiej, Ustrzykach Dolnych, tudzież projekty zaopatrzenia w wodę kilkunastu mniejszych miejscowości.

Powołany z chwilą wybuchu wojny światowej do szeregów armji austrjackiej, służył zrazu na froncie jako oficer artylerji do lipca 1916 r., potem po ciężkiem zranieniu w kadrze zapasowej.

W Polsce Niepodległej powołany został do

Zweryfikowany w Armji Polskiej w stopniu podpułkownika, w r. 1924 awansował na pułkownika.

Od r. 1924 administruje bez przerwy jako Prezes Zarządu Mieszka-niowem Stowarzyszeniem Spółdzielczem Oficerów w Warszawie, kierując robotami budowlanemi wartości przeszło 6 miljo-nów złotych, przy wznoszeniu domków i mieszkań dla 200 członków Spółdzielni.

Do ostatnich prac Inż. Heczko należy wykonany dla Funduszu Kwaterunku Wojskowego projekt domu mieszkalnego dla 31 rodzin oficerskich w Lublinie, którego budowę ukończono pod jego osobistem kierownictwem.

INŻ. WACŁAW ORYNOWSKI

WARSZAWA, ul. Żórawia L. 9.

шж

■

шш

шш «

fcJ:

i.

ЯШ

'ЩЁШ"- ::

ч ■

-ÎI .

igp

ysü

Urodzony w r. 1882 w Pułtusku pod Warszawą, ukończył w r. 1910 Politechnikę Lwowską; specjalizował się w dziedzinie techniki sanitarnej.

Do r. 1918 pracował w spółce akcyjnej „Drzewiecki i Jeziorański" jako kierownik działu kanalizacji i wodociągów tego biura, a od r. 1915 jako przedstawiciel w Rosji. Po powrocie z Rosji pracował w latach 1919—1922 na stanowisku radcy w Ministerstwie Przemysłu i Handlu. Wystąpił w r. 1922 ze służby państwowej, by poświęcić się nadal pracy zawodowej i przystąpił w charakterze wspólnika do biura technicznego urządzeń sanitarnych „Zajączkowski, Szewczykowski i S-ka“, w którem dotychczas pracuje.

IZYDOR PIANKO

Budowniczy

WARSZAWA, Ul. Marszałkowska L. 81.

Urodzony w Warszawie w r. 1861, po wieloletniej pracy w charakterze kierownika dużego przedsiębiorstwa budowlanego przy budowie wielu domów mieszkalnych i gmachów rządowych, gimnazjów, szkół, koszar etc. tak w Warszawie, jakoteż i na prowincji w b. zaborze rosyjskim i w samej Rosji, powrócił na stałe do Warszawy w 1888 r. i wówczas twórca projektu przebudowy gmachu Teatru Wielkiego w Warszawie, ś. p. Architekt Bronisław Zochowski, powierzył mu opracowanie szczegółowego kosztorysu przebudowy tego gmachu na Operę, a następnie po zatwierdzeniu tego kosztorysu przez Mi-nisterjum zaangażował go na stałego kierownika biura budowy. Otwarcie Opery nastąpiło we wrześniu 1891 r., wszystkich robotach budowlanych, jakie wykonywane były w gmachach teatrów warszawskich.

W 1884 r. założył do spółki ze ś. p. Architektem Karolem Kozłowskim pierwsze w owych czasach biuro architektoniczno-budowlane, które wybudowało przeważnie według własnych projektów cały szereg domów dochodowych, pałaców, fabryk i t. p., między innemi gmach Klubu Myśliwskiego przy ul. Kredytowej, Banku Dyskontowego, dwie panoramy: na Dynasach („Tatry“) i na Karowej („Golgota“) it. d., a w szczególności, wiatach 1900—1901, monumentalny gmach Filharmonji Warszawskiej.

Po śmierci Arch. Kozłowskiego w 1902 r. prowadził powyższe biuro pod własną firmą aż do r. 1910, kiedy

li

IP—

«Г

Ht

ri

'Л

- -t<r -

»i

LTf

sam

■щ sf^'⁵    g

'»Ч «;

vom

5k>-sfłas

BDĆn

p*.

Jb

is НИШ¹!;

i.

t. -s

!..

fr

л*-*;

lSII

ip

шсм

mm

SI

-

# «ЯМк

1^5

Gmach Filharmonji Warszawskiej.

Biorąc udział jako wybitny fachowiec w wielu komisjach, a między innemi stale przy Wydziale Technicznym

poczem na żądanie ówczesnego Komitetu Budowlanego przy Zarządzie Teatrów Rządowych Warszawskich opracował szczegółowe plany gmachu Opery z natury i kosztorys wykonawczy, do sprawdzenia którego Minister Spraw Wewnętrznych wydelegował z Petersburga kierownika Komitetu Techniczno-budowlanego przy temże Mi-nisterjum, inżyniera-budowniczego, radcę tajnego ś. p. Antoniego Nowickiego oraz profesora Instytutu Inż. Cywiln. ś. p. Józefa Moszyńskiego, którzy po 6-tygodniowej stałej codziennej pracy zaakceptowali cały ten operat i wydali o nim najpochlebniejszą opinję. Od tego czasu aż do dnia 5 sierpnia 1915 r., t. j. do dnia opuszczenia Warszawy przez Rosjan, był stałym członkiem Komisji Budowlanej przy Zarządzie Teatrów biorąc czynny udział we

zamienione ono zostało na T-wo Akc. „Warszawskie Biuro Architektoniczno-Budowlane I. Pianko“, wykonując wyłącznie już według własnych projektów budowę znanych w Warszawie domów dochodowych, fabryk etc., a między innemi jedną z największych cementowni w Polsce dla T-wa Akc. „Wołyń“ (obecnie „Wysoka“) przy st. Podroś koło Wołkowyska. Z powodu zmiany konjunk-tury w Polsce, wkrótce po uzyskaniu od Rządu zmiany nazwy swego biura na „Warszawskie Przedsiębiorstwo Budowlane, Sp. Akc.“, wycofał w r. 1924 swój udział z tego T-wa, które jednak istnieje dotychczas w innych rękach.

Magistratu Warszawskiego, opracował w r. 1895 „Cennik na roboty mularskie i tynkowe“, z zamianą poraź pierwszy cen w miarach rosyjskich i nowopolskich na miary metryczne, a w r. 1907 „Podręcznik do obliczania kosztów robót mularskich i tynkowych“. W 1907 r. uzyskał srebrny medal na Wystawie Przyrodniczo-Lekarskiej i Higienicznej X Zjazdu Lekarzy i Higjenistów Polskich we Lwowie za plany szpitala dla dzieci.

Przez cały czas wojny europejskiej i dotychczas bierze udział w wielu pracach społecznych, jak np. w Komisji Szacunkowo-Przemysłowej Głównej (do rejestracji i szacowania strat wojennych w przemyśle), Komisji przy Ministerstwie Robót Publicznych (do udzielania pożyczek budowlanych), Warszawskiej Wojewódzkiej Komisji Szacunkowej (do przeszacowywania objektów majątkowych dla bilansów zlotowych), Komisji Cennikowej przy Wydziale VII Technicznym Magistratu m. st. Warszawy (do opracowania analiz Cenników Normalnych na roboty budowlane, mających zastąpić rosyjskie urzędowe „Urocz-noje Położenje“). Dotychczas wydano już: Część I „Roboty Ziemne“, Część II „Roboty Mularskie“, Część III „Roboty Ciesielskie“ i Część IV — „Krycie Dachów“. Wydawnictwa te, aczkolwiek wydawane są kosztem Magistratu na potrzeby m. Warszawy, cieszą się ogrom-nem powodzeniem w całej Rzeczypospolitej i uzyskały aprobatę Ministra Robót Publicznych, jako jedyny podręcznik dla wszystkich urzędów, podwładnych temuż

Ministrowi, przy kosztorysowaniu robót budowlanych w Polsce.

Jako współzałożyciel i stały członek Zarządu istniejącego dwadzieścia kilka lat Stowarzyszenia Zawodowego Przemysłowców Budowlanych b. Królestwa Polskiego, a obecnie Rzeczypospolitej Polskiej, bierze stały udział z ramienia tego Stowarzyszenia w Komitecie Normalizacyjnym przy Ministrze Przemyślu i Handlu, w Komisji Celnej, w Obwodowym Urzędzie Funduszu Bezrobocia na m. st. Warszawę etc.

Od marca 1919 r. do kwietnia 1921 r. kierował biurem Komitetu Budowlanego, powołanego do odbudowy dworców w obrębie Warszawskiej Dyrekcji Koleji Państwowych, był członkiem Urzędu Rozjemczego przy Magistracie m. st. Warszawy, przewodniczącym Komisji do podatku dochodowego, zaprowadzonego poraź pierwszy w Warszawie i wogóle w Polsce oraz ławnikiem Sądu Okręgowego.

Zaproszony przez Biuro Wydawnicze „War“ do zredagowania pierwszego tego rodzaju „Kalendarza-Informatora Budowlanego“, wspólnie z Dyrektorem Państwowej Szkoły Budownictwa w Warszawie, Architektem Alfonsem Gravier, opracował ten Kalendarz na r. 1928 i ponieważ Kalendarz cieszy się uznaniem w sferach budowlanych, Wydawnictwo powyższe powierzyło tymże redaktorom dalsze jego opracowywanie.

■HK

i д    life-'

4 d

■Si

INŻ. WŁADYSŁAW GLIŃSKI z GLIŃSKA

f#

Major W. P., Wykładający w Oficerskiej Szkole Inżynierji.

WARSZAWA, ul. Nowowiejska L. 54.

Urodzony w 1892 r. w Kurowiczach w ziemi Witebskiej, ukończyt w 1925 r. Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. Służy w Wojsku Polskiem jako oficer zawodowy. Odznaczony orderem „Virtuti Militari“ V kl., czterokrotnie „Krzyżem Walecznych“, angielskim krzyżem „Military Cross“ i w. i. Obecnie pracuje w Wydziale Fortyfikacyj Ministerstwa Spraw Wojskowych. Wydał skrypta litografowane: „Pomiary wodne“ i „Zalewy, przeszkody wodne“ — nakładem Ofic. Szkoły Inż. oraz drukiem „Zalewy“ — nakładem Sap. i Inż. Wojsk.

PROF. DR. INZ. JAN KONRAD ELIGARD BAR. KRAUZE

Profesor Akademji Górniczej w Krakowie.

KRAKÓW, ul. Karmelicka L. 29, tel. 135-30.

Urodził się w r. 1882 w maj. Rakowicze w woj.    dniej własności w b. Wydziale Krajowym, z końcem zaś

Wileńskiem, pow. Lidzkim. W r. 1900 ukończył ze srebrnym    r. 1916 stanowisko referenta Centrali Krajowej dla go-

medalem II. Gimnazjum Kijowskie. W tym roku wstąpił    spodarczej odbudowy. Wobec umieszczenia tej Centrali

na fizyko-matematyczny fakultet kijowskiego Uniwer-    w Krakowie otrzymał urlop z Politechniki i poświęcił

sytetu św. Włodzimierza. W r. 1903 otrzymał świadectwo    się akcji odbudowy. Przydzielony do Sekcji przemysło-

I. egzaminu państwowego i przeniósł się na Wydział Me-    wej, został w r. 1918 Dyrektorem Departamentu technicz-

chaniczny Politechniki Kijowskiej im. Aleksandra II. Gdy    nego, zaś w r. 1918 Zastępcą Szefa Sekcji. Gdy w r. 1919

w r. 1904/5 wybuchły rozruchy rewolucyjne, które spo-    Centrala została przejęta przez Rząd Polski jako „Od-

wodowały zamknięcie tej Politechniki, udał się na roczną    dział Małopolski“ Ministerstwa Przemysłu i Handlu, po-

praktykę w charakterze robotnika do fabryki maszyn    zostając na stanowisku Dyrektora Departamentu, objął

„Hofherr & Schrantz“ we Wiedniu. Po odbyciu tej pra-    też zastępstwo Kierownika Oddziału. W okresie pracy

ktyki, wobec dalszego wrzenia rewolucyjnego w Kijowie,    przy odbudowie kraju w latach 1916—1920 stworzył pro-

przenosi się na Wydział Mechaniczny Politechniki Lwo-    jekt rozbudowy fabrykacji maszyn rolniczych, w wykona

niu którego powstało kilka nowych fabryk, zaś kilka istniejących rozszerzyło się i rozbudowało; organizował akcję zakupu maszyn roboczych i silników i biuro dla przemysłu metalowego. W r. 1918 objął w Krakowie Zakłady Zaopatrzenia Wojskowego, których produkcję dostarczał do oblężonego Lwowa, zaś w r. 1920 zgłosił się do szeregów Armji Ochotniczej, w której został przydzielony do Oddziału kwaterunkowo-budowla-nego. W końcu października r. 1920 otrzymał nominację na profesora Maszynoznawstwa Ogólnego w Akademji Górniczej w Krakowie.

Objąwszy to stanowisko od dnia 1. listopada 1920 r., przystąpił do tworzenia Zakładu. W r. 1923/4 został wybrany prorektorem, zaś w latach 1924/5 i 1925'26 piastował godność J.M. Rektora tej Akademji; w r. 1926/7 był statutowo Prorektorem, zaś w latach 1927/28, 1928/29, 1929/30 wybierany był Dziekanem Wydziału Górniczego. Na ten okres prac organizacyjnych przypadło tworzenie definitywnych podstaw w postaci przepisów o studjach, statutu i regulaminów.

W r. 1925 objął wykłady „Gospodarki energetycznej i transportowej“ w Wyższem Studjum Handlowem, zaś w r. 1928/29 wykłady „Maszynoznawstwa rolniczego“ na Wydziale RolniczyM Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz i rosyjski. W r. 1914 wydał pracę p. t.: „Dynamika sit“, wykłady „Maszynoznawstwa budowlanego“ w Akademji a wobec zajęcia Lwowa przez armję rosyjską/z ^койсет    Sztuk Pięknych,

r. 1914 wyjechał do Wiednia, gdzie przebywał do końca r. 1915. Jako ówczesny Sekretarz Polskiego Towarzystwa wykłady „Elementów maszyn“ i „Technologji mechanicz-Politechnicznego wspólnie z Prezesem Towarzystwa Prof, nej metali i drzewa“, ogłaszając poza tern szereg arty-Inż. Edwinem Hauswaldem organizował członków Towa- kułów, a między innemi: rzystwa, znajdujących się na emigracji oraz tworzył Komitet Odbudowy Kraju. Opracowany przez ten Komitet memorjał stał się podstawą akcji Koła Polskiego w sprawie odbudowy zniszczonego wojną Kraju. Po powrocie    niki Krakowskiej“, „O naprawie Konstytucji", „Jak prze-

do Lwowa w r. 1916 objął, poza czynnościami pedago-    budować Państwo Polskie pod względem administracyj-

gicznemi na Politechnice, referat odbudowy wielkiej i śre- nym“, „Twórczość konstrukcyjna“ i t. d.

wskiej, którą ukończył w r. 1907. Po uzyskaniu dyplomu objął stanowisko konstruktora we fabryce maszyn „Hofherr & Schrantz" we Wiedniu, gdzie pracował

przy konstrukcji lokomobil i mło-carni do r. 1909. W tym okresie przygotował pracę p. t.: „Mło-carnia, jej teorja i konstrukcja“, a po jej przyjęciu przez prof. Fiedlera, otrzymał w r. 1909 na Politechnice Lwowskiej docenturę „Budowy maszyn rolniczych“, które to wykłady prowadził nieprzerwanie do r. 1916. Jednocześnie z objęciem docentury pełnił obowiązki asystenta przy Katedrze Maszynoznawstwa, a od r. 1912 obowiązki konstruktora przy Katedrze Elementów Maszyn oraz wykładał „Encyklopedję maszyn“ dla Wydziałów: Inżynierji, Architektonicznego i Chemicznego. W r. 1909 i 1910 ogłosił dwie rozprawy p.t.: „Kopaczki do ziemniaków“,

jppr

ÏÏWÊ

1Щ

-Z

pi

ÏP»

"ł

zaś w r. 1911 „Maszyny do motorowej uprawy roli“, cz. I i II, oraz „Postępy w budowie maszyn rolniczych w Niemczech“. W r. 1912 uzyskał wyższy stopień naukowy doktora nauk technicznych na podstawie rozprawy p. t.: „Rozważania krytyczne nad teorją pługa“. W r. 1913 ogłosił drukiem pracę badawczą p. t.: „Techniczne badanie pługa parowego“ i zestawienie praktycznych wyników z tej pracy p.t.: „Pług parowy w świetle cyfr“.

Prace te zostały przetłumaczone na język francuski

W okresie pracy profesorskiej wydał litografowane

„Organizacja szkolnictwa akademickiego“, „O ujednostajnienie technicznych stopni wykształceniowych“, „Uwagi o systemie szkolnictwa“, „W sprawie Politech-

PROF. JAN HENRYK ROSEN

Artysta-malarz, Profesor rysunków figuralnych w Politechnice Lwowskiej, Rotmistrz rezerwy W. P.

LWÓW, ul. Ziemiatkowskiego L. 8.

,

i?

i

Ц1£й:- -

I « « '

X ■

-».л

■№*

tf;

A'*

imp

*

ŚW*-**. ..    >    '

"

;

■:    " 4..

we* ! 4

4*

■m*

4 ..•*

Ш

>

Hä

*’?*• я»

**7 -

.

***#»**' • *«>«пиПК'Ч

a

Ï 1

Fragment polichromji Katedry Ormiańskiej we Lwowie.

ш

\ * : ■ * S' *

Ü

f.

I

f

Щ

$

■ l;

I

.

*-л    ■ ï‘''-

m

/

’4m

s

I

r' ■

i:

Я

ЯнН

Ш;*

et

V

i

m

SL:r

и

V

■>

:

■

/• *< **

J ■ ' >

;W‘

-w

Mß

Ir

i

*

Fragment polichromj'i Katedry Ormiańskiej we Lwowie.

INŻ. WAWRZYNIEC DAJCZAK

Architekt.

LWÓW, ul. Długosza L. 7.

Urodzony w r. 1882 w Reniowie koło Tarnopola, ukończył Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej w r. 1911, poczerń do r. 1914 praktykował w b. Wydziale Krajowym we Lwowie. W tym czasie pracował w Towarzystwie Szkoły Ludowej, biorąc udział w pracy oświatowej i niepodległościowej wśród młodzieży.

W r. 1908 założył wojskowe stowarzyszenie 'młodzieży wiejskiej pod nazwą „Drużyn Bartoszowych“ i był naczelnikiem tych drużyn do r. 1912; godność tę złożył z powodu zajęć zawodowych, lecz pracy na tym terenie nie porzucił aż do chwili rozwiązania tych drużyn przez rząd austrjacki w r. 1914, pracując jako redaktor i wydawca czasopisma tej organizacji p. t. „Dzwon“.

Wielką wojnę przebył w armji austrjackiej, a od dnia 1. listopada 1918 r. w Wojsku Polskiem w obronie Lwowa i w wojnie bolszewickiej, występując z szeregów w r. 1921 w stopniu porucznika.

Obecnie należy do Wydziału Izby Inżynierskiej i praktykuje we Lwowie jako architekt. Dotychczas wykonał projekty i budowę około 300 kościołów w Archi-djecezji Lwowskiej i Djecezji Przemyskiej, około 15 domów ludowych i gniazd sokolich, 10 szkół, 2 szpitali i szeregu domów mieszkalnych i przeprowadził szereg prac około konserwacji zabytków.

.."*j

Jr '

ШШ

'M

LWf Pl"ll i

.1

f"' '

Kościół w Horyngrodzie na Wołyniu.

!

- '

i

i

i

1

m

Ш M

f ! ■

:

m

Kościół w Rudnej (woj. lwowskie).

. ■

Г \

р

i ■

*

Й_Л]

- I n !

: Ш-

* % À

s

P;

Щ,

! '"v|

I

i

",

Щ

m

Я

.

I

* \л

m

i\

Kościół w Sarzynie (woj. lwowskie).

INŻ. STANISŁAW EDMUND HILARY FILASIEWICZ

Zastępca Kierownika Działu Technicznego Banku Polskiego.

WARSZAWA, ul. Flory L. 7.

Urodzony w r. 1881 w Cieszynie na Śląsku. Z początku studjował filozofję i prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim (1900—1901), potem przeniósł się na wydział budownictwa lądowego, zrazu w Politechnice zurychskiej, później w Szkole politechnicznej we Lwowie, gdzie w r. 1907 zdał drugi egzamin państwowy.

W latach 1906—1914, w służbie b. galicyjskiego Wydziału Krajowego, budował m. i. szpital powszechny w[Białej i zakład poprawczy dla małoletnich przestępców w Buczaczu, Skalacie i Horodence w Małopolsce Wschodniej; w r. 1912 wykładał Encyklopedję Budownictwa w Politechnice Lwowskiej; w latach 1922—1923 kierował Oddziałem Technicznym Budowy Publicznych Szkół Powszechnych w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego w Warszawie i przewodniczył Komisji Międzyministerjalnych do Oceny Planów Nowopowstających Publicznych Szkół Powszechnych. Od r. 1924, jako zastępca kierownika Działu Technicznego i naczelny

-■s

■!:C3tss&

■*w

Ł . %TS

».

h >vsn

w Przedzielnicy pod Przemyślem. W latach 1915—1920 pracował w Polskiej Ajencji Centralnej w Lozannie, następnie zaś w Polskim Komitecie Narodowym w Paryżu, gdzie w r. 1920 wydał dzieło „La question polonaise pendant la guerre mondiale“. Po wojnie wiatach 1920—1921 zastępował komisarza w Komisji Delimitacyjnej dla Księstwa Cieszyńskiego, Spiszą i Orawy ; w latach 1921—1922 odbudowywał z ramienia Naczelnego Nadzwyczajnego Komisarjatu do Zwalczania Epidemji szpitale powszechne, zniszczone przez działania wojenne, architekt Banku Polskiego, projektuje i buduje gmachy Oddziałów Banku Polskiego w Brześciu nad Bugiem, Zamościu, Gdyni, Baranowiczach, Bielsku na Śląsku (przy współpracy Jana Klimaszewskiego), w Ostrowie Wielkopolskim, Jaśle, oraz domy mieszkalne dla urzędników Banku Polskiego w Warszawie, Łodzi, Sosnowcu, Kielcach, Wilnie, Włocławku. W latach 1926—1930 jest członkiem dyrekcji Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych w Warszawie i uczestniczy w kierownictwie budowy gmachu tej instytucji.

•V-

Ili

■:0. ■

' ;

S

i

Wt

! ‘

5;

i

■1

ml

88

i ]

C.,:;

i

aa

ЩХ' ш

1 »

i

"w"*

ШёШШШ

Gmach Oddziału Banku Polskiego w Brześciu n/B.

Dom mieszkalny Banku Polskiego przy ul. Czerniakowskiej w Warszawie.

m

..

m

t.i

»

ЩЯ

•ill

• id J

l

Щ

"Î

и

I

й

4

Wnętrze sali Oddziału Banku Polskiego w Gdyni.

i

и

M

j&lii

,fjBar

:

m

Г

Va

i

тшш

■

I «ри

*- . s.*

Wi

";s ц

i ' ■’

*5*\ SZ’: * mm e=4

Si

i

rä

i. ia#*¹

Я

H

: 't:

Gmach Oddziału Banku Polskiego w Ostrowie Wielkopolskim.

Omach Oddziału Banku Polskiego w Jaśle.

Właściciel dóbr ziemskich Ruda i Derewiany na Podolu.

LWÓW, ul. Badenich L. 9.

f «31

-

w^

*

.к ■ i

____

W r. 1904 ukończył Politechnikę w Rydze. W r. 1905 mianowany został kierownikiem bessarabskiego Urzędu Ziemskiego w Chocimiu, zyskując w r. 1908 nagrodę cesarską za zasługi w dziedzinie naprawy ustroju rolnego w Bessarabji, a zwłaszcza za przeprowadzenie pierwszych prac komasacyjnych. Wystąpiwszy z rosyjskiej służby państwowej, administrował w latach 1908—1920 własnemi majątkami, zaprowadzając hodowlę pszenicy i kukurydzy i prowadząc istniejącą od r. 1875 hodowlę koni półkrwi i pełnej krwi angielskiej. Odbył szereg podróży naukowych do Niemiec, Austrji i Italji; pracował również w tym czasie społecznie jako członek Polskiego Syndykatu Rolniczego i członek komisji dla naprawy ustroju rolnego; w czasie wojny był członkiem komisji dla oceny szkód wojennych, honorowym sędzią sądu okręgowego w Kamieńcu Podolskim i członkiem Polskiego Komitetu Pomocy dla ofiar wojny. Po wybuchu rewolucji rosyjskiej był jedynym przedstawicielem ziemiaństwa w rewolucyjnym komitecie wykonawczym w Kamieńcu; pracując społecznie i oświatowo, uległ prześladowaniom politycznym i więzieniu w latach 1918—1919. W r. 1920 przeniósł się do Polski, gdzie pracował zrazu w misji Hoovera, a następnie do r. 1924 jako adjunkt Rolniczego Instytutu Naukowego w Bydgoszczy i starszy asystent Uniwersytetu Warszawskiego. W r. 1924 objął wykłady w Politechnice Lwowskiej, na Wyższych Kursach Ziemiańskich we Lwowie i kierownictwo sekcji nasiennej i rolniczej Małopolskiego Towarzystwa Rolniczego. W latach 1922 — 1930 ogłosił szereg prac w „Gazecie Rolniczej“, w „Rolniku“, w „Przeglądzie Ekonomicznym“ i w oddzielnych wydawnictwach i wygłosił szereg odczytów naukowych na zjazdach rolniczych.

INŻ. DJONIZY KRZYCZKOWSKI

Radca Szkolny, em. Profesor Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie, Kawaler Orderu

„Odrodzenia Polski“.

LWÓW, ul. Dwernickiego L. 28.

if ' V# -î .    •

...

Urodzony w r. 1861 w Łastowcach na Podolu, ukończył w r. 1884 Wydział Architektoniczny byłej Akademji Przemysłowo-Technicznej w Krakowie. Uchwałą Rady Wydziału Architektonicznego Politechniki Lwowskiej z dnia 26 lutego 1924 r. uzyskał tytuł inżyniera-architekty. W latach 1884—1888 praktykował w biurze Radcy Sławomira Odrzywolskiego w Krakowie, a następnie do r. 1889 przebywał na specjalnych studjach w Ecole des Beaux-Arts w Paryżu. W latach 1889—1892 pracował jako architekt przy budowie koleji Ferro-Carril Trasandino (Mendoza-Argentyna) w południowej Ameryce, w latach 1892—1893 przy restauracji Katedry na Wawelu, a następnie do r. 1897 jako budowniczy miejski w Kołomyji. W latach 1897 - 1927 był profesorem budownictwa w Państwowej Szkole Technicznej we Lwowie.

Uzyskał srebrny medal na powszechnej Wystawie Krajowej we Lwowie w r. 1894 za projekty architektoniczne i pierwszą nagrodę za projekt pawilonu dziennikarskiego na tej Wystawie. Otrzymał list uznania za eksponaty prac na Wystawie Jubileuszowej Polskiego Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie w r. 1902. W r. 1896 otrzymał drugą nagrodę za projekt gmachu „Sokoła“ w Kołomyji i w r. 1898 drugą nagrodę za projekt Szpitala Powszechnego w Sokalu.

Według własnych projektów wykonał: gmach „Sokoła“, kościół O. O. Jezuitów i ruski „Dom Narodowy“ w Kołomyji, „Dom Naftowy“ we Lwowie i dwór w Szym-kowcach na Wołyniu.

Ogłosił drukiem następujące podręczniki: „Zasady statyki“ (w r. 1903 —wspólnie z śp. Inż. Łucjanem Baeckerem), „Materjały budowlane“ (w r. 1916) i „Budownictwo“ (w r. 1928).

Ś. P. INŻ. EUGENJUSZ CZERWIŃSKI

Inżynier-architekt, Wykładający w Politechnice Lwowskiej.

LWÓW.

Urodzony we Lwowie dnia 7 października obejmują duży zakres prac tak w dziale budo-1887 r., wysunął się z szeregu pracowników wnictwa architektonicznego, jak i sztuki stosowanej, technicznych jako jeden z najciekawszych twór- Któż ze Lwowian nie zna pięknych pawilonów na

Targach Wschodnich, jak „Nafta“, Centralny I, „Pa-cyków“, „Czechosłowacki“, które są dzisiaj chlubą naszego grodu, albo II Dom Techników, „P. K. O.“, gmach Centrali Telefonicznej, gmach „Wieku Nowego“, zrekonstruowany gmach Głównej Poczty, gmach Sp. Akc. „Chodo-rów“, dom własny przy ul Senatorskiej, kinoteatr „Palace“, sala w hotelu George’a, szereg kamienic i wil, a dalej szereg obje-któw w Drohobyczu, Wo-rochcie, Jaremczu, Dęblinie i w wielu innych miejscowościach, a w końcu jedyny w swoim rodzaju w Polsce pensjonat „Lwi-gród“ w Krynicy, gdzie aż do ostatniej chwili Swego autor i kierujący architekt

мГ**

;; i :

czych talentów nowoczesnej sztuki architektonicznej, której niezatarte ślady na licznych monumentalnych budowlach związały Jego postać z ostatniemi dziejami miasta Lwowa. Biorąc żywy udział w życiu technicznem, najpierw jako kolega, potem asystent i prelegent, pozostawił młodemu pokoleniu techników pomnik swej myśli twórczej, wykonany według Jego projektu II Dom Techników, czem zyskał sobie wdzięczność i dozgonną pamięć.

Reprezentował naturę wszechstronnie i pra-

Jego praca zawodowa datuje się od r. 1909 i trudno na tern miejscu pomieścić opis wszystkich Jego prac i stanowisk zawodowych; dość wymienić, że plan Jego prac był niezmiernie obfity, a łatwość, z jaką wychodziły z pod Jego życia był czynny jako ręki projekty szeroko pomyślane i starannie oprą- tej pięknej budowli, cowane, przysporzyły Mu w życiu wiele nagród

konkursowych. Liczne budowle, wykonane według wdziwie renesansową. Jako artysta i architekt obej-Jego planów oraz wiele myśli, rzucanych mimo- mował wszystkie działy techniki czujnem okiem, chodem w licznych broszurach i czasopismach, wszędzie szukał piękna i chciał je tworzyć, tęsknił

V'

II-

-W*-» i

rmm

mm

li

; r.i SSI es* afr ₉fff.

gif««*»;

7*'

: g« m gsi

* Гг

Z W««4I \шттЬ,

jlpÇite.

SN

Es**«’

жщ.

*r '

ГЩГ

i-

Gmachy P. K. O. we Lwowie.

Jeden z pawilonów „Targów Wschodnich“ we Lwowie.

II

ши

r.

MB

li

year

4    jr“”

I . f

ĘjJt

■Я

\_i

Gmach P. A. S. T. we Lwowie.

Gmach Poczty we Lwowie.

do przepychu kształtów, barw i linij. W sztuce    Jego dzieł architektonicznych nie była czemś

Swej był przedewszystkiem klasykiem, choć po-    oderwanem, wciśniętem do nas przemocą. Śmiało

siadał właściwą bogatym naturom artystycznym    można o Nim powiedzieć, że czuł współczesność

łatwość przechodzenia w inne style, nie wpadał    kategorjami tradycji klasycznej,

jednak nigdy w zmanierowaną rutynę. Był zdecydowanym wrogiem szablonu, w szczególności    którego sprawiedliwy sąd był zawsze wysoko

zaprzysięgłym przeciwnikiem taniej wiedeńskiej    ceniony, towarzysza nie rozlewnego w obcowaniu,

ale takiego, na którego w potrzebie zawsze można

Koledzy utracili w Nim rozjemcę w sporach,

secesji i w czasie, gdy ten styl grasował w Polsce, ś. p. Czerwiński tworzył rzeczy, oparte na było liczyć.

dobrych tradycjach klasycznych. Współczesność

Cześć Jego Pamięci !

Ff

/J

la

'W

mm

F"

Gmach Sp. Akc. „Chodorów“ we Lwowie.

Gmach „Wieku Nowego“ we Lwowie.

INŻ. EUSTACHY PANNENKO

Em. Starszy Radca budownictwa i rządowo upoważniony inżynier budowy. KRAKÓW, ul. Długa L. 8.

Uf. w 1864 r. w Antoninach na Wołyniu, ukończył w 1888 r. Wydział Inży-nierji Politechniki Lwowskiej. W 1888 r. wstąpił do służby budownictwa w b. galic. Namiestnictwie we Lwowie, przez które został mianowany kierownikiem trasowania i budowy dróg i mostów w różnych powiatach Małopolski. W 1894 r. powołany został do Centralnego Biura Hydrograficznego przy Ministerstwie Spraw Wewnętrznych we Wiedniu i przebywał tam do r. 1895, poczem, powróciwszy do b. galic. Namiestnictwa, został delegowany jako kierownik do trasowania i budowy dróg i mostów w powiecie lwowskim, a następnie tarnowskim. W 1898 r. powierzono mu kierownictwo oddziału technicznego w Tarnopolu, potem kierownictwo takiego oddziału w Jarosławiu, a wreszcie w Przemyślu W r. 1913 powołany został na stanowisko naczelnika departamentu w b. galic. Namiestnictwie i pozostał na niem do r. 1916. W czasie odbudowy zniszczonych wojną miejscowości przeprowadzał od lipca 1916 r. do listopada 1918 r. odbudowę powiatu przemyskiego, a w listopadzie 1918 r., gdy w Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna, objął stanowisko jej referenta technicznego, poczem po zorganizowaniu Dyrekcji Robót Publicznych w Krakowie kierował działem odbudowy w tej Dyrekcji. Dnia 31 stycznia 1922 r. został na własną prośbę przeniesiony w stan spoczynku w charakterze starszego radcy budownictwa i jako rządowo upoważniony inżynier budowy prowadzi obecnie własne biuro w Krakowie.

INŻ. ROMAN FELIŃSKI

Architekt, em, Naczelnik Wydziału Ministerstwa Robót Publicznych. WARSZAWA, ul. Wawelska L. 6.

Urodzony w r. 1886 we Lwowie, odbywał studja architektoniczne we Lwowie i w Monachjum, gdzie w r. 1908 uzyskał dyplom inżyniera-architekty, poczem odbywał specjalne studja we Francji, Włoszech, Grecji, Egipcie, Syrji i t. d.

Według jego projektów wykonano we Lwowie przeszło 30 większych objektów budowlanych (m. i. Dom bankowy na rogu ulic Kościuszki i 3-go Maja, Dom towarowy u zbiegu ulic Szpitalnej i Kazimierzowskiej, halę pogrzebową, ambulatorjum szpitalne, bazary sklepowe z kinoteatrem i szereg większych domów prywatnych). Przeważna część tych prac została wykonana dla biura P. Ulama, w którem Inż. Feliński był przez szereg lat kierownikiem działu architektonicznego.

Na podstawie wyników swej działalności urbanistycznej został w r. 1918 powołany do biura regulacji zniszczonych miejscowości w b. Wydziale Krajowym we Lwowie, gdzie współdziałał w .opracowaniu szeregu planów regulacyjnych. W r. 1919 powołany został do Ministerstwa Robót Publicznych, w którem organizował Wydział regulacji i spraw mieszkaniowych, pracując jako naczelnik tego Wydziału do r. 1926. Pod jego kierownictwem wykonane zostały w tym Wydziale plany regulacji kilkunastu miast i osiedli, z których część, publikowana na wystawie sztuki dekoracyjnej w Paryżu w r 1925, zyskała dla Ministerstwa dyplom honorowy.

W Warszawie wykonano według jego projektów domy: przy ul. Mochnackiego L. 4, przy ul. Filtrowej, Łęczyckiej, Orzechowskiej, Lekarskiej, Wileńskiej na Pradze i w. i. Wydał drukiem następujące dzieła: „Budowa miast“ (Lwów, Gubrynowicz, 1916), „Kwestja mieszkaniowa przyszłości“ (Warszawa, M. S Wojsk., 1919). Pozatem drukował liczne artykuły z dziedziny architektury, regulacji i spraw mieszkaniowych w prasie codziennej i czasopismach, jak: „Słowo Polskie“, „Kurjer Lwowski“ i „Placówka“ we Lwowie, „Głos Narodu“, „Rzeczy Piękne“ i „Architekt“ w Krakowie, „Głos Lubelski“, • „Kurjer Warszawski“, „Inwalida Polski“ w Warszawie i w. i.

Brał udział w pracach Wydziału Tow. Bratniej Pomocy Studentów Politechniki we Lwowie i „Polonji“ w Monachjum; był sekretarzem Koła Architektów we Lwowie i delegatem do Wydziału Polskiego Tow. Politechnicznego, członkiem Tow. Opieki nad zabytkami przeszłości, czteroletnim prezesem pierwszego Polskiego Tow. Urbanistów w Warszawie i t. d.

Za swoją działalność naukową i architektoniczną został odznaczony krzyżem oficerskim Orderu „Odrodzenia Polski“.

Obecnie prowadzi własne biuro dla wykonywania projektów architektonicznych i urbanistycznych.

f®.

Dom bankowy — róg ul. Kościuszki i 3-go Maja we Lwowie.

UJ

Г ft

Ił

ij

fi

głfrii.

Dom towarowy — róg ul. Szpitalnej i Kazimierzowskiej we Lwowie.

u a

i

|vr.

Ж <

fi /

■nim*

№.

p^;:

gm. mm

”<■

■

mm

i'

mm

inl

.Ikliî

Dom przy ul. Mochnackiego w Warszawie.

Domy przy ul. Łęczyckiej w Warszawie.

Inżynier-technolog, prowadzi przedsiębiorstwo budowlane. WARSZAWA, ul. Nowowiejska L. 21,

•и

Urodzony w r. 1868 w ziemi Piotrkowskiej, ukończył w r. 1886 Szkołę Realną w Włocławku, a w r. 1893 Instytut Technologiczny w Charkowie. W r. 1897 otworzył własne przedsiębiorstwo budowlane w Sosnowcu, które od r. 1918 prowadzi w Warszawie, wykonując wszelkiego rodzaju prace z zakresu budownictwa.

INŻ. KLAUDJUSZ FILASIEWICZ

Inżynier-mechanik, Dyrektor Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie.

LWÓW, ul. Snopkowska L. 47.

Szkoły średnie ukończył w Krakowie, studjował w Politechnice Lwowskiej, a następnie we Wiedniu, gdzie w 1903 r. uzyskał dyplom inżyniera. W latach 1903—1908 pracował jako inżynier praskiej fabryki maszyn w Adamowie koło Berna.

Jako inżynier fabryczny projektował między innemi i przeprowadził budowę stacyj wodociągowych w Beneszowie i Prościejowie w Czechosłowacji oraz siłowni wodnych w Usti nad Orlici i Travniku w Bośni. Po powrocie do kraju pracował od r. 1908 w Państwowej Szkole Technicznej we Lwowie jako kierownik warsztatów, które urządził nowocześnie w latach 1910—1911. Lata wojny 1914—1918 spędził jako oficer artylerji na froncie włoskim. W wojsku polskiem tworzył w listopadzie 1918 r. w Przemyślu 3-cią baterję 1-go p. art. leg. poi. i prowadził ją w walkach koło Lwowa do marca 1919 r.

W r. 1920 został mianowany dyrektorem Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie. Doprowadził zniszczony wojną zakład do porządku i utworzył w nim kilka nowych szkół technicznych. Na polu literatury technicznej zaznaczył swą działalność w prasie technicznej i dziennikach licznemi artykułami, z których wymieniamy kilka: „Nasza nędza ekonomiczna w świetle cyfr“— „Słowo Polskie“, Lwów, 1913; „Prace wstępne przy organizacji warsztatów mechanicznych według systemu Taylora“ — „Przegląd Techniczny“, Warszawa, 1920; „W sprawie szkolnictwa przemysłowego“ — Lwów, 1920; „Ulepszenia powojenne w wytwórstwie miazgi drzewnej“ — Lwów, 1929 etc.

Jako inżyni r i znawca w sprawach maszynowych jest powoływany często do współpracy i wydawania sądu w rozlicznych zagadnieniach technicznych oraz bierze udział w tworzeniu nowych placówek przemysłowych; zajmuje się specjalnie termiczną przeróbką metali i ruchem fabrycznym.

STANISŁAW DANKOWSKI

Budowniczy miasta^Sosnowca. SOSNOWIEC.

Studjował w Politechnice Lwowskiej w latach 1904—1909.

U.':

___i f% ..ił

Uhm!    teró«. I

W*<

mi

Ъш,.*

}ркШЩ

rzzzI

te?

Szkoła przy ul. Kościelnej w Sosnowcu.

Kolonja pracowników miejskich w Sosnowcu.

mgnl

mu

f*

"*L

śm*

II

Szkoła przy ul. Wawel w Sosnowcu.

Szkoła przy ul. Wawel w Sosnowcu (od podwórza)

ШЯЯ

km

.Ækâ

INŻ. TADEUSZ ROGALA ROZWADOWSKI

LWÓW, ul. św. Marji Magdaleny L. 6.

SÄ

|gg и

Ukończył Wydział lnżynierji Politechniki Lwowskiej w latach 1885—1890 i w tym czasie był w latach 1889 i 1890 prezesem Towarzystwa Bratniej Pomocy Studentów tej Uczelni.

Tu' też w latach 1890—1892 był asystentem Katedry Budowy dróg i mostów, kształcąc się równocześnie w dziedzinie rybactwa i gospodarstwa rybnego.

W styczniu 1892 r. objął w b. Akademji Rolniczej w Dublanach wykłady „O chowie ryb i gospodarstwie rybnem“ i wykładał tam ten przedmiot aż do roku 1920. Wykłady te podjął w dalszym ciągu w roku 1925/6 na Wydziale Rolniczo - lasowym Politechniki Lwowskiej, a w roku 1926/7 w Akademji Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie.

Jako inżynier b. Wydziału Krajowego pracował zrazu w dziale drogowym tegoż Wydziału, a przydzielony w roku 1894 do departamentu rolniczego, objął tam referat rybactwa, do którego należało również urządzanie i prowadzenie gospodarstw rybnych.

Za prawie 30-letnią pracę nad podniesieniem gospodarstwa rybnego w Małopolsce zamianowało go Krajowe Towarzystwo Rybackie w Krakowie w listopadzie 1929 r. swoim członkiem honorowym; został również odznaczony srebrnym krzyżem zasługi.

za te prace

INŻ. MIECZYSŁAW STADLER

Architekt.

LWÓW, ul. Kraszewskiego L. 23.

Urodzony w r. 1891 w Stanisławowie, ukończył w r. 1914 Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej, uzyskując dyplom inżyniera-architekty w r 1921, po przerwie, spowodowanej służbą w czasie wojen w armji austrjackiej i w Wojsku Polskiem w stopniu kapitana artylerji. W r. 1925 otworzył własne biuro architektoniczno-budowlane we Lwowie i wykonał dotychczas następujące budowy: „Tanich Domów“ przy ul. Wuleckiej we Lwowie, Lecznicy Kasy Chorych w Wygodzie koło Doliny, 3 domów dla delożowanych Gminy m. Lwowa przy ul. Pełtewnej, IV-go i V-go bloku 3-piętr. Domów mów mieszkalnych Gminy m. Lwowa przy ul. Stryjskiej, 4-piętr. Domu oficerskiego Funduszu Kwaterunku Wojskowego przy ul. Jabłonowskich we Lwowie, 3-piętr. Gmachu Gimnazjum IV-go przy ul. Potockiego we Lwowie, 27 Domów Spółdzielni Urzędników Banku Gospodarstwa Krajowego na Filipówce we Lwowie i 5-piętr. Domu mieszkalnego przy ul. Romanowicza we Lwowie. Ponadto kierował budową 3-piętr. Domu Profesorów Uniwersytetu we Lwowie i 3-piętr. Domu Zdrowia Urzędników Izb Skarbowych w Worochcie.

1

. : *\v ■ - -

I ^ |||§g i *

%\

INŻ. EDMUND CHROMIŃSKI

Д %■

Profesor Akademji Górniczej.

KRAKÓW.

DR. INŻ. WŁODZIMIERZ STANISŁAW TRZYWDAR BURZYŃSKI

Profesor Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie

i Zastępca Profesora w Politechnice Lwowskiej.

LWÓW, ul. Graniczna L. 2.

Urodzony w r. 1900 w Przemyślu, studjował na Wydziale Inżynierji Politechniki Lwowskiej, uzyskując w r. 1925 dyplom inżyniera dróg i mostów, a w r. 1928 stopień doktora nauk technicznych; w latach 1928/29 odbył ponadto specjalne studja w Niemczech i Szwaj-carji. Od r. 1922 był asystentem Politechniki Lwowskiej, od r. 1925 jest profesorem Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie i obecnie od r. 1930 jest także zastępcą profesora mechaniki w Politechnice Lwowskiej. Zajmuje się specjalnie teorją sprężystości i naukami pokrewnemi, ogłaszając swe prace w „Czasopiśmie Technicznem“, „Przeglądzie Technicznym“, w wydawnictwach Akademji Nauk Technicznych, w „Schweizerische Bauzeitung“ i w sprawozdaniach „Eidgenössische Materialprüfungsanstalt“ w Zurychu. Pracował w dziedzinie parcelacji i pomiarów inżynierskich, przy robotach ziemnych i minerskich, w budownictwie kamiennem, betonowem i żel-betowem, zajmując się specjalnie zwłaszcza żelbetem; wykonywał objekty drogowe, przegrody doliny na Sole w Porąbce i konstrukcje specjalne, jak tory wyścigowe dla motocykli i t. p.

Brał udział w wojnach polskich, w akcji plebiscytowej na Spiszu i Orawie i w powstaniu górnośląskiem.

fi

urn

INŻ. TADEUSZ POLACZEK KORNECKI

Ию

Dyrektor Krakowskiej Spółki Tramwajowej, Prezes Krakowskiego Towarzystwa Technicznego, Członek Zarządu Klubu Automobilowego, Prezes Krak. Twa Śpiewackiego „Echo“, Wiceprezes Klubu Społecznego, Członek Zarządu Polskiego Białego Krzyża, Członek Zarządu Aeroklubu Krakowskiego, Członek Zarządu Głównego Tow. Ochrony Młodzieży, Członek Zarządu Twa Strzeleckiego.

KRAKÓW, ul. Kraszewskiego 22.

Urodzony w r. 1886 w Rudawie koło Krakowa, ukończył Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej Po odbyciu służby wojskowej w marynarce wojennej pracował do r. 1924 w Gazowni Miejskiej w Krakowie, poczem objął stanowisko Dyrektora Krakowskiej Miejskiej Koleji Elektrycznej.

INŻ. TOMASZ WIKTOR WOŹNIAK

Profesor Państwowej Szkoły Przemysłowej.

BIELSKO.

Urodzony w r. 1884 w Stryju, ukończył Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej w r. 1912.

INŻ. KAZIMIERZ WITOLD DUTCZYŃSKI

Prezes Dyrekcji Poczt i Telegrafów w Krakowie.

KRAKÓW.

:j&

Urodzony w r. 1867 w Jarosławiu, ukończył w Stryju w r. 1885 wyższą szkołę realną. Nie posiadając środków na dalszą naukę, wstąpił w r. 1887 do państwowej służby pocztowo-telegraficznej, później jednak odbył studja na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej, uzyskując dyplom w r. 1901, a następnie w r. 1902 złożył we Wiedniu ministerjalny egzamin z elekrotechniki. Już od r. 1899 pracował w technicznym wydziale Dyrekcji Poczt i Telegrafów we Lwowie przy budowie sieci telefonicznej i telegraficznej. W r. 1902 objął kierownictwo sekcji konserwacji telegrafów w Stanisławowie, a w r. 1904 w Krakowie, gdzie pozostawał aż do r. 1919, t. j. do chwili mianowania Wiceprezesem Dyrekcji Poczt i Telegrafów w Krakowie; w r. 1921 mianowany został Prezesem Dyrekcji w Bydgoszczy, w r. 1924 we Lwowie i wreszcie w r. 1927 w Krakowie.

Był Prezesem Towarzystwa Technicznego w Bydgoszczy, Członkiem Głównego Zarządu Polskiego Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie, a od r. 1928 jest Prezesem Krakowskiego Towarzystwa Technicznego.

SI:

!!

INŻ. STEFAN WIKTOR

Dyrektor Koleji Państwowych we Lwowie.

LWÓW.

W r. 1892 rozpoczął studja w Politechnice Lwowskiej na Wydziale inżynierji. Po zdaniu II egz. państw, wstąpił w r. 1898 do Ekspozytury trasy koleji Sambor-Sianki, Tam pozostawał do r. 1903. W r. 1903 przydzielony do kierownictwa budowy tej koleji, pozostającego pod zwierzchnictwem sławnego śp. Inż. Stanisława Kosińskiego, otrzymał kierownictwo budowy XX. odcinka w Siankach. Jako kierownik tej budowy pracował do jesieni r. 1905, poczem został przeniesiony do Dyrekcji koleji w Stanisławowie. W roku 1909 został mianowany zast. nacz. Sekcji utrz. koleji Lwów III, a w roku 1916 naczelnikiem tejże Sekcji. W r. 1917 został kontrolorem utrzymania koleji w Dyrekcji koleji we Lwowie.

W r. 1920 został zast. nacz. Wydziału drogowego a w r. 1922 naczelnikiem tegoż Wydziału we Lwowie. W r. 1924 objął prezesurę Dyrekcji koleji w Stanisławowie a w r. 1931 objął prezesurę Dyrekcji lwowskiej. Za czasów jego urzędowania w Stanisławowie odbudowano wszystkie największe w Polsce mosty sklepiony w (dolinie Prutu, na Serecie pod Bucniowem) oraz kilka pięknych dworców, np. w Delatynie.

Za prace swoje otrzymał następujące odznaczenia: „Orlęta“ (za służbę w straży obywat. we Lwowie w czasie wojny ukraińskiej), Komandorję Orderu „Polonia Re-stituta“, Komandorję Orderu Korony Rumuńskiej z gwiazdą oraz Medal Dziesięciolecia.

Brał żywy udział w pracy społecznej i narodowej, tworząc w r. 1917 Naczelny Komitet Kolejowy Polaków, który oddał ważne usługi sprawie narodowej. Należał również do organizatorów Polskiego Związku Kolejowców.

INŻ. FRANCISZEK HR. ZAMOYSKI

LWÓW, ul. Mochnackiego L. 19.

W r. 1907 — w pamiętnym roku nadprodukcji i deruty targu ropnego — organizował z szeregiem przemysłowców naftowych „Krajowy Związek Producentów Ropy“ we Lwowie. Wybrany generalnym dyrektorem tego związku, piastował ten mandat pod prezesurą ś. p. Inż. Wacława Wolskiego aż do realizacji układu z rządem Austrji, t. zn. do wybudowania zbiorników ziemnych i Odbenzyniarni Państwowej w Drohobyczu (obecnego„Polminu“) i do uruchomienia opalania parowozów koleji państwowych ropą naftową.

Od r. 1912 był prezesem rady zawiadowczej „Towarzystwa Eksploatacji Soli Potasowych „Tesp“ i piastował ten mandat aż do chwili objęcia w r. 1924 większości akcyj przez Bank Gospodarstwa Krajowego.

Po wojnie wycofał się z przemysłu naftowego i oddał się odbudowie zniszczonego warsztatu wiejskiego.

Od r. 1922 kieruje firmą „Oikos“, Spółką Akcyjną dla Przemysłu Drzewnego we Lwowie, posiadającą fabryki we Lwowie, w Rzęśnie Polskiej pod Lwowem, w Piotrkowie i w Sielcu Bieńkowie.

Urodzony w. r. 1877, ukończył w r. 1894 brany wiceprezesem tego banku, służył mu aż do gimnazjum w Krakowie, zaś Akademję Górniczą chwili wycofania się z niego Wydziału Krajowego, w r, 1898 w Leoben w Austrji. Po ukończeniu Współdziałał w założeniu cukrowni w Chodoro-tej Akademji wstąpił jako praktykant do Société wie, stając się pierwszym prezesem rady zawia-d’études minières w Brukseli, poczem brał udział dowczej tej placówki przemysłowej, jako asystent w wyprawach na Syberję, na Kaukaz, do Hiszpanji, do Węgier oraz do Meksyku.

pl

V

W r. 1899 powrócił do kraju i uzyskał po odbyciu rocznej praktyki wiertniczej stopień odpowiedzialnego kierownika kopalni nafty. W r. 1900 objął kierownictwo kopalń zrazu w Uryczu, a następnie w Borysławiu.

W r. 1904 mianowało go Starostwo Górnicze członkiem Komisji Egzaminacyjnej dla kierowników kopalń naftowych, a Wydział Krajowy członkiem Kuratorjum Szkoły Wiertniczej w Borysławiu.

Wybrany w r. 1907 do Rady Powiatowej w Drohobyczu, służył jej przez 17 lat, najpierw jako członek tej rady i wydziału,

następnie jako komisarz rządowy, a w końcu jako obrany prezes.

Wybrany w r. 1908 posłem do Sejmu Galicyjskiego z okręgu Drohobycko-Borysławskiego, piastował ten mandat przez dwie kadencje aż do wybuchu wojny światowej. W Sejmie był referentem spraw górniczych, a Wydział Krajowy powołał go do Krajowej Rady Górniczej. W r. 1910 powierzył mu Wydział Krajowy mandat członka Rady Zawiadowczej Banku Przemysłowego. Wy-

INŻ. JAN NEUHOFF

Profesor Państwowej Szkoły Przemysłowej w Bielsku.

ALEKSANDROWICE obok Bielska Śląskiego.

Urodzony w r. 1884 w Stryju. Ukończył Wy-

1. Projekt regulacji rzeki Worony wraz z do-dział Inżynierji w Politechnice Lwowskiej. W la- pływami począwszy od mostów powyżej miasteczka Ottynji aż do щищш ..-3?    ujścia do rzeki Bystrzycy

■i ЩSEHE    f    (wspólnie z inżynierami

—“    ■    Stanisławem Przybylskim

HH I    '    i Władysławem Pietru

szewskim).

2.    Projekt obwałowania rzeki Dunajca w dolinie Zakliczyńskiej, (również wspólnie z wyżej wymienionymi).

3.    Projekt regulacji rzeki Wieprzówki (dopływu rzeki Skawy) wraz z dopływami.

4.    Budowa obwało-

tach 1909—1910 był asy

stentem przy Katedrze Budownictwa Wodnego I. w Politechnice Lwow-

skiej. Później, aż do wybuchu wojny światowej zajęty był w biurze me-ljoracyjnem b. Wydziału

Krajowego przy projektach regulacji rzek i obwałowania rzeki i przy budowie

obwałowania

rzeki Wisły powyżej Krakowa.

Biorąc udział w wojnie światowej, dostał się do niewoli rosyjskiej i dopiero w r. 1921 powrócił do pracy zawodowej.

W latach 1921 — 1922

fï

■}

f-.    *

; ■

wania lewego brzegu Wisły powyżej Krakowa w sekcji od Czernichowa do Krakowa w roku 1913 i 1914 aż do wybuchu wojny. Wykonał P5 km wałów, wraz z przepustem wałowym betonowym. Wykończył most

referenta technicznego w Okręgowej Dyrekcji Odbu- żelbetowy rozpiętości 6 0 m na drodze gminnej

pod wsią Wołowice nad potokiem, bocznym do-W r. 1922 został profesorem Państwowej    pływem Wisły i przeprowadził regulację tego

Szkoły Przemysłowej w Bielsku, na którem to    potoku począwszy od ujścia jego do Wisły aż

stanowisku dotychczas pozostaje.

Wykonał lub projektował następujące prace: Wołowice pod wsią Wołowice.

pracował w Okręgowej Dyrekcji Robót Publicznych w Krakowie, a przez 5 miesięcy zajęty był

w charakterze głównego

dowy Polesia.

do mostu na drodze powiatowej Czernichów-

INŻ. ANTONI DYRDOŃ

Kierownik Oddziału Wodnego Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Mościcach.

MOŚCICE POD TARNOWEM.

Urodzony w r. 1891 we Lwowie. W r. 1914 ukończył Wydział Inżynierji lądowej i wodnej w Politechnice Lwowskiej.

Obecnie pozostaje na stanowisku Kierownika Oddziału Wodnego w Państwowej Fabryce Związków Azotowych w Mościcach.

ALEKSANDER BIELAWSKI

Przedsiębiorca budowlany.

LWÓW, ul. Domagaliczów L. 9.

Urodzony w r. 1889. Studjował w Politechnice we Wiedniu i we Lwowie. W czasie studjów w Politechnice Lwowskiej (1909 — 1914) odbywał praktykę w przedsiębiorstwie Inż. Jana Popieleckiego. Podczas wojny pełnił służbę w budownictwie woj-skowem. Brał udział w obronie Lwowa, za co otrzymał Krzyż Obrony Lwowa. W czasie swej praktyki, jak również obecnie, jako współwłaściciel przedsiębiorstwa „Inż. Kinel i Bielawski“, wykonał kilkanaście mostów drogowych i kolejowych.

INŻ. EDMUND STRZYGOWSKI

Radca Ministerstwa, Kierownik Oddziału Katastralnego Izby Skarbowej I. we Lwowie i Wykładający „Naukę o katastrze“ w Politechnice Lwowskiej.

LWÓW, ul. Ossolińskich L. 11.

-W.

■

Urodzony w r. 1880 w Derewaczu koło Lwowa, ukończył w r. 1903 Kurs Geometrów w Politechnice Lwowskiej. Od r. 1905 do r. 1919 pełnił służbę państwową jako kierownik Urzędów Katastralnych w Kętach, Kałuszu, Rożniatowie i Lwowie. Od r. 1919 do r. 1921 jako przysięgły mierniczy kierował Oddziałem Technicznym Towarzystwa Agrarno-osadniczego we Lwowie. W tym czasie pod jego kierownictwem rozparcelowano dla osadnictwa polskiego około 50.000 ha ziemi na Kresach. W r. 1923 wstąpił powtórnie do służby państwowej, obejmując kierownictwo sekcji Oddziału Nowych Pomiarów przy Izbie Skarbowej we Lwowie, zaś w r. 1927 kierownictwo Urzędu Katastralnego we Lwowie. W r. 1927 powołany został na stanowisko Kierownika Oddziału Katastralnego przy Izbie Skarbowej I. we Lwowie, gdzie urząd ten pełni do obecnej chwili.

W/

- im щ

wm

INŻ. JAN RYSZARD NAWROCKI

IK

Profesor Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie.

LWÓW, ul. Filipówka.

"1

Przewodniczący Towarzystwa Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej w r. 1920/21; Kawaler Orderu „Virtuti Militari“, Górnośląskiej Wstęgi Waleczności i Zasługi I klasy.

к,

i*:

INŻ. STANISŁAW VAYHINGER

Naczelnik Zarządu Dróg Wodnych.

TARNÓW.

Ukończył Politechnikę Lwowską w r. 1900.

INŻ. SZYMON CYMBAŁKO

Referent techniczny „Polminu“ i Prezes Powiatowej Kasy Chorych w Jaśle.

JASŁO.

Urodzony w r. 1898 w Nakle koło Przemyśla, studja gimnazjalne odbywał w Przemyślu w latach 1909—1916, a następnie studjował na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej z przerwami wskutek wojny, uzyskując w r. 1926 dyplom inży-niera-mechanika. Pracuje w przemyśle naftowym w dziedzinie gazów ziemnych w Zagłębiu Kroś-nieńskiem, w szczególności przy Państwowych Gazociągach „Polminu“ w Jaśle.

INŻ. LEON SKARŻEŃSKI

Dyrektor „Zjednoczonych Fabryk Maszyn, Kotłów i Wagonów L. Zieleniewski i Fitzner-Gamper S. A." — Inżynier budowy maszyn.

Urodzony w Brzostku w Małopolsce w 1879 r.

KRAKÓW, ul. Karmelicka L. 35.

•*

INŻ. STANISŁAW DWORAKOWSKI I S-ka.

Towarzystwo Kolejowo-Budowlane

WARSZAWA, Al. Ujazdowskie L. 18, tel. 926-36. Adres telegr. „Detege“.

Budownictwo lądowe — Żelbet — Mosty.

INŻ. WŁODZIMIERZ DJONIZY RABCZEWSKI

Dyrektor Wodociągów i Kanalizacji m. stół. Warszawy, Prezes Zrzeszenia Gazowników i Wodociągowców Polskich, Prezes Związku Gospodarczego Gazowni i Zakładów Wodociągowych w Państwie Polskiem, Prezes Komisji Urbanistycznej Związku Miast Polskich, Wiceprzewodniczący Rady i Członek-rzeczoznawca Polskiego Instytutu Wodociągowo-Kanalizacyjnego, Delegat Związku Miast Polskich do Polskiego Komitetu Energetycznego.

WARSZAWA, ul. Stąrynkiewicza 1. 14.

Urodzony na Podolu w 1882 r., ukończył w 1906 r. Instytut Górniczy w Petersburgu. Projektował i kierował wykonaniem szeregu urządzeń technicznych z dziedziny wodociągów, kanalizacji i techniki sanitarnej w Kijowie, Odesie i na Ukrainie. Organizował i kierował Radą Techniczną i szeregiem wydziałów technicznych m. Kijowa i Ziemstwa Kijowskiego, był Dyrektorem Wodociągów i Kanalizacji w Kijowie, prowadził Dział Regulacji i Pomiarów Warszawy i był doradcą technicznym w sprawach budowy wodociągów i kanalizacji w Lublinie, Płocku i Puławach. Uczył techniki sanitarnej w średnich i wyższych szkołach w Kijowie i Odesie, prowadził badania naukowe freatycznego łożyska Dniepru, ogłosił drukiem kilkadziesiąt prac z dziedziny techniki sanitarnej.

INŻ. DR. WŁADYSŁAW PŁOŃSKI

Starszy asystent i wykładający Politechniki Lwowskiej.

Współpracownik Komisji F i z j. Polskiej Akademji Umiejętności w Krakowie, mianowany członek Rady Naukowej Związku Zawodowego Leśników.

Urodzony we Lwowie w roku 1901, ukończył studja w Politechnice Lwowskiej na oddzielę Lasowym w roku 1923, uzyskał w roku następnym dyplom inżyniera-leśnika, zaś w roku 1929 stopień doktora nauk technicznych.

Brał udział w wojnach polskich i w akcji plebiscytowej, odznaczony Krzyżem Walecznych, Krzyżem Obrony Lwowa i in.

WITOLD RUMBOWICZ

Dyrektor Państwowych Zakładów Lotniczych.

WARSZAWA - MOKOTÓW — LOTNISKO.

INŻ. ANDRZEJ JAN WEBER

WARSZAWA, Aleje Jerozolimskie L. 20.

Ukończył Politechnikę Lwowską w r. 1909. W czasie studjów był prezesem To w. Bratniej Pomocy Studentów tej Uczelni.

Pracował następnie jako asystent Katedry Technologii Mechanicznej we Lwowie, inżynier Muzeum Techniczno-przemysłowego w Krakowie, inżynier b. Wydziału Krajowego we Lwowie, dyrektor Centralnego Biura Przemysłu Drzewnego i prezes Generalnej Dyrekcji Odbudowy w Warszawie.

Obecnie prowadzi w Warszawie własne przedsiębiorstwo robót inżynierskich i budowlanych.

INŻ. ZYGMUNT BOHUSZEWICZ

Okręgowy Inspektor Pracy.

WARSZAWA, ul. Puławska L. 18.

SI

Ukończył w 1909 r. Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. Prowadził prace przy pogłębianiu Kanału Augustowskiego, roboty meljora-cyjne dla gospodarstwa rybnego w Spalę, przeprowadzał studja nad projektem odnogi kolejowej do Spały. W latach 1910—1917 więziony był w twierdzy w Szlisselburgu; w latach 1917/18 był członkiem Rady Fabrycznej Odesskiego Okręgu oraz Kolegjum Rozjemczego dla łagodzenia zatargów zbiorowych; prowadził w Odessie także dział ochrony pracy. Po powrocie do kraju pracuje od 1918 r. w Ministerstwie Pracy i Opieki Społecznej jako Inspektor Pracy I. Okręgu w Warszawie.

INŻ. JAN KUROCZYCKI.

Dyrektor Państwowego Monopolu Spirytusowego.

WARSZAWA.

BK

mi

' ....... .....j

i

Urodzony w 1872 r. w Kobryniu, ukończył w r. 1899 Charkowski Instytut Technologiczny, poczem prowadził budowę szeregu gmachów rządowych i prywatnych ; największym z nich był gmach rektyfikacji i wytwórni wódek w Omsku. W Monopolu Spirytusowym rozpoczął pracę 1900 r. Opatentował dwa własne wynalazki : ciężarową windę hydrauliczną i przenośnik do butelek ; ten ostatni wynalazek, odznaczony na powszechnej wystawie w Turynie w Italji, zastosowano prawie we wszystkich wytwórniach wódek.

Brał czynny udział w życiu społecznem kolonij polskich w Rosji, piastując godność Prezesa Polskiego Towarzystwa Dobroczynności i Wiceprezesa Polskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom wojny w Astrachaniu. Dzięki jego inicjatywie i współpracy technicznej wybudowano w Kiszyniewie i Astrachaniu szkoły polskie, które ochroniły przed wynarodowieniem poważną liczbę dzieci polskich wygnańców.

W kraju pracował jako Dyrektor Szkoły Przemysłowej w Pabjanicach i jako Naczelnik Wydziału w Najwyższej Izbie Kontroli Państwa.

Był zawsze gorącym zwolennikiem wprowadzenia w Polsce monopolu spirytusowego, twierdząc, iż Państwo może samo prowadzić sprawnie tę instytucję, otrzymując najwyższe dochody. Dzięki swemu wieloletniemu doświadczeniu, został powołany w listopadzie 1926 r. na stanowisko Dyrektora Państwowego Monopolu Spirytusowego.

INŻ. SZYMON GOŁOWIN

Kierownik Powiatowego Zarządu Drogowego w Krakowie.

KRAKÓW, ul. Sienkiewicza 1. 15.

Urodzony w 1880 r. w Słonimie, woj. Nowogrodzkiem, ukończył w r. 1904 Wy-₄ dział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. W latach 1904— 1919 pracował w b. Wydziale Krajowym, a od r. 1919 pozostaje dotychczas w państwowej służbie polskiej na stanowisku Kierownika Zarządów dróg krajowych i państwowych, ostatnio zaś na stanowisku Kierownika Powiatowego Zarządu Drogowego w Krakowie. Z ważniejszych tras i budów należy wymienić : trasę drogi Piwniczna—Szczawnica i Florynka—Krynica oraz kierownictwo budowy dróg: Florynka—Krynica i Kraków—Ojców.

INŻ. WITOLD ŚWIERZYŃSKI

■у

m.

Urzędnik Dyrekcji Dróg Wodnych w Krakowie.

KRAKÓW, ul. Biskupia L. 6.

■ Ł a*

Vi, A "

li

■41

I®

Urodzony w r. 1889 w Krakowie, ukończył Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej w r. 1912, uzyskując dyplom w r. 1920 po przerwie, wywołanej udziałem w wojnie światowej i ochotniczą służbą w Wojsku Polskiem.

Pracował przy odbudowie kraju w Rawie Ruskiej i w Buczaczu, a następnie w dziale wodnym i kanałowym Dyrekcji Dróg Wodnych w Krakowie, gdzie jest czynny dotychczas.

::

INŻ. EUGENJUSZ (NAZARJUSZ) DYAKOWSKI

Referent Budowy Mostów Dyrekcji Robót Publicznych w Kielcach.

Urodzony w r. 1901, uzyskuje w r. 1928 na Wydziale Inżynierji Politechniki Lwowskiej dyplom inżyniera dróg i mostów.

"N

Specjalizuje się w budowie mostów, prowadząc studja i opracowując projekty szeregu większych mostów początkowo w Dyrekcji Polskich Kolei Państwowych w Gdańsku, następnie w Dyrekcji Robót Publicznych Urzędu Wojewódzkiego Kieleckiego.

W roku 1931 zostaje mianowany prow, referendarzem w VII. stopniu służbowym w Dyrekcji Robót Publicznych w Kielcach i obejmuje sprawowanie czynności referenta budowy mostów.

INŻ. TADEUSZ BAUER

Naczelnik Oddziału III. (budowlanego) Dyrekcji Robót Publicznych w Stanisławowie, inżynier-architekt.

3-]

STANISŁAWÓW, ul. Bilińskiego, gmach sądowy.

Urodzony w r. 1883 w Rawie Ruskiej, ukończył w 1907 r. Wydział Architekteniczny Politechniki Lwowskiej.

W 1907 r. objął służbę w Dyrekcji Koleji, a w 1908 r. w b. Namiestnictwie we Lwowie, skąd przeszedł do państwowej służby polskiej, w której dotychczas pozostaje.

i-;

gaae

'Щ

INŻ. MIECZYSŁAW PILARSKI

Profesor Państwowej Szkoły Przemysłowej w Bielsku, inżynier-elektryk.

BIELSKO, Aleksandrowice.

■

шь.

■

>T". Ш

aSli

о|

Urodzony w 1885 r. w Krakowie, ukończył w r. 1912 Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej ; w 1914/15 r. studjował we Wiedniu elektrotechnikę.

Ir

Otrzymał nagrodę od Władz Wojskowych za model silnika reakcyjnego, pracuje w dziedzinie aparatów elektrycznych własnego pomysłu. Wydał skrypt dla uczniów średnich szkół zawodowych p. t. „Krótki zarys elektrotechniki“, a w 1919 r. ogłosił drukiem pracę o ogólnych problemach p. t. „Śladem ludzkiej myśli“.

:

г    ' ,

U ^    *' j^êê

^->ЯШНИ

тёШ

WM

>.«1

INŻ. KAZIMIERZ MOSDORF

Dyrektor Krajowego Towarzystwa Meljoracyjnego w Warszawie.

im

iss

Шж&

WARSZAWA, ul. Matejki 1. 7.

Si

»P" - Ai

Urodzony w 1878 r., ukończył Politechnikę Lwowską oraz Akademję Handlową we Wiedniu. Był Dyrektorem Fabryki Maszyn Młyńskich „Sko-ryna“, kierował Zakładami Ceramicznemi „Jelonki“ i był Kierownikiem Meljoracji na powiat warszawski.

INŻ. MIECZYSŁAW FEDORSKI

Rządowo upoważniony cywilny inżynier budowy.

KRAKÓW, ul. Garncarska 1. 9.

Urodzony w 1872 r., ukończył Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. W latach 1906—1910 pracował w b. Namiestnictwie galicyjskiem przy regulacji Wisły w Szczucinie i Ujściu Jezuickiem ; w latach 1910—1913 zabudowywał górskie potoki w Krośnicy nad Dunajcem, pracował przy budowie zapór na Krośnicy i jej dopływach. Od r. 1913 pracował w budownictwie miejskiem w Krakowie, gdzie obecnie prowadzi własne przedsiębiorstwo budowy dróg i kanalizacji.

IN Z. FRANCISZEK POŁUDNIEWSKI

Dyrektor Robót Publicznych w Stanisławowie. STANISŁAWÓW, ul. Grunwaldzka L. 2.

Urodzony w r. 1874 we Lwowie, ukończył w r. 1897 Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. W r. 1898 wstąpił do służby państwowej w b. Namiestnictwie we Lwowie; pracował przy regulacji Raby, Sanu i Wisłoki. W r. 1916 był kierownikiem Ekspozytury Budowlanej w Łańcucie, w r. 1920 kierownikiem Działu Odbudowy Kraju we Lwowie, a w r. 1922 kierownikiem Oddziału Regulacji Rzek w Stanisławowie, gdzie w r. 1927 mianowany został Dyrektorem Robót Publicznych.

__

V-:

Pf,w:

INŻ. ADAM COLONNA WALEWSKI

WARSZAWA, ul. Bracka L. 13.

Urodzony w r. 1875 w Międzyhorcach w województwie Stanisław owskiem. W r. 1900 uzyskał dyplom inżyniera na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej, na którym był przez rok asystentem Prof. Dra Tadeusza Fiedlera przy Katedrze Teorji maszyn cieplnych.

W r. 1900 wstąpił do służby kolejowej w Stanisławowie, skąd wysłany został na kilkumiesięczną praktykę do fabryki „Siemens i Halzke“ we Wiedniu; poświęcił się działowi zabezpieczenia ruchu pociągów. W r. 1907 powołany został na kierownika tego działu w Czerniowcach i pozostawał tam do końca wojny światowej, biorąc czynny i wybitny udział w narodowem życiu Polaków na Bukowinie.

Powołany w r 1918 przez Politechnikę we Lwowie jako docent „Zabezpieczania ruchu pociągów“, porzuca służbę kolejową, przenosząc się równocześnie do przemysłu, w którym, zamieszkawszy od r. 1920 w Warszawie, zajmuje kierownicze stanowisko.

Za obronę Lwowa w r. 1918—1919 otrzymał odznakę honorową „Orlęta“.

INŻ. EDWARD ORTWEIN

к-

Prezes Zarządu Fabryki Maszyn i Odlewni „Ortwein, Karasiński i Ska“, Członek Rady Polskiego Związku Przemysłowców Metalowych.

WARSZAWA, ul. Mokotowska L. 41.

L;

Urodzony w r. 1880 w Warszawie. Studja wyższe ukończył w Politechnice Lwowskiej.

INŻ. TADEUSZ TYROWICZ

Major Wojsk Łączności, Szef Inżynierji Dowództwa Okręgu Korpusu Nr. VI we Lwowie.

LWÓW, ul. Piekarska L. 95.

■I;

ж>

I

i

I -

I

Z* - '

i;

■ ■!

Urodzony w r. 1893 we Lwowie, studjował na Wydziale Inżynierji Politechniki Lwowskiej w latach 1910—1914. Od sierpnia 1914 r., przerwawszy studja, służył w Legjonach Polskich przez cały czas wojny światowej, był w r. 1918 internowany w Huszt i Bustya-haza, poczem do listopada r. 1918 ukrywał się w Warszawie. Od r. 1918 pracował w organizującym się dziale technicznym Ministerstwa Spraw Wojskowych, następnie w Departamencie Technicznym tego Ministerstwa, specjalizując się w dziale administracji wojskowej służby technicznej. Za prace na tern polu otrzymał Złoty Krzyż Zasługi. W latach 1925-1927 był kierownikiem Centralnych Warsztatów Łączności w Warszawie, która jako placówka techniczno-przemysłowa zatrudniała wówczas ponad 200 robotników. W r. 1927 został przeniesiony do Lwowa na stanowisko Szefa Inżynierji Dowództwa Okręgu Korpusu Nr. VI, na którem dotychczas pracuje.

INŻ. ROMAN PIOTROWSKI

Inżynier-architekt.

WARSZAWA, ul. Uniwersytecka L. 4.

Urodzony w r. 1895, studjował w Politechnice Lwowskiej od r. 1913, a dyplom inżyniera uzyskał po przerwie wojennej w r. 1924 na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej Od tego czasu pracuje jako inżynier-architekt wolnopraktykujący.

fl

;; JT“

INŻ. JÓZEF MIŃSKI

Inżynier-elektryk.

LWÓW, ul. Batorego L. 6.

Urodzony w Krakowie w r. 1896, ukończył Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej. Pracuje w Polskiem Radjo, w rozgłośni lwowskiej.

'VJ

INŻ. KAZIMIERZ PANNENKA

Kierownik Państwowego Zarządu Architektoniczno-budowlanego we Lwowie. LWÓW, ul. Czarnieckiego L. 16.

. i,

; да .

Urodzony w r. 1873 we Lwowie, ukończył Politechnikę Lwowską. Pracuje jako inżynier-architekt, zwłaszcza jako rekonstruktor starych budynków.

Łi.M

::

INŻ. WŁADYSŁAW FRANCISZEK NIEMCZEWSKI

Dyrektor Fudacji St. Hr. Skarbka i Kapitan rezerwy W. P.

LWÓW, ul. Potockiego L. 17.

Urodzony w r. 1879 w Oświęcimiu. Ukończył Wydział Rolny w Uniwersytecie w Krakowie, gdzie też otrzymał dyplom inżyniera-rolnika.

ps

Do r. 1914 administrował własnym majątkiem, a z wybuchem wojny wstąpił do wojska. Po ukończeniu wojny polsko-bolszewickiej wystąpił z wojska w stopniu kapitana i objął posadę dyrektora dóbr Fundacji St. Hr, Skarbka, na którym to stanowisku do dnia dzisiejszego pozostaje.

INŻ. STANISŁAW KOZŁOWSKI

Radca miernictwa

JAROSŁAW.

Ш'

•-

INŻ. STANISŁAW JULJAN PIOTROWSKI

Dyrektor Fabryki Karabinów Państwowej Wytwórni Uzbrojenia w Warszawie. WARSZAWA, ul. Długa L. 6, m. 17.

p..

i dr

p :m

m;

gg

■Jl

Urodzony w 1893 r. w Nowym Targu, ukończył w r. 1920 Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej. Oficer 1 pułku artylerji Legjonów.

INŻ. LEON TOMBAK

LWÓW, ul. Fredry L. 7.

,Æ

^ iS

тшл

шж

-, ■ ' •

1 в н

шт-

У

IgpfBll

щт

*"«3

W r. 1913/14 otrzymał absolutorjum studjów w Politechnice Lwowskiej, a dyplom inżyniera uzyskany w r. 1919 w Politechnice we Wiedniu, nostryfikował w Politechnice Lwowskiej w r. 1925.

W r. 1914 powołany został do służby w armji austrjackiej, a w r. 1918 wstąpił do służby w Wojsku Polskiem, pracując w oddziałach kolejowych w stopniu kapitana.

W czasie służby wojskowej wykonał szereg robót inżynierskich dla celów wojskowych, a od r. 1921 do chwili obecnej pracuje w przemyśle drzewnym.

INŻ. FRANCISZEK RACZYŃSKI

Kierownik Powiatowego Zarządu Drogowego w Łucku. ŁUCK, Wydział Powiatowy, ul. Krakowska L. 33.

Urodzony w r. 1889 w Ustyjanowie, powiat Lisko-Łukowica w Małopolsce, ukończył w r. 1921 Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. W Armji Polskiej dosłużył się rangi kapitana.

Zajęty był w Dyrekcji Robót Publicznych Województwa Tarnopolskiego z siedzibą we Lwowie w dziale regulacji miast, a następnie od r. 1923 zajmuje stanowisko kierownika Państwowego Zarządu Drogowego w Łucku, a od r. 1929 także kierownika Oddziału Techniczno-drogowego Sejmiku Powiatowego w Łucku.

Wykonywał odbudowę mostów zniszczonych w czasie wojny na rzece Stocho-dzie pod Baszówką, na rzece Styrze w Kołkach, w Łucku i budowę kilku innych mostów stałych i tymczasowych. Prowadził budowę dróg państwowych Łuck-Stojanów w Horochowie, Włodzimierz Wołyński-Łuck na odcinku Torczyn-Łuck i kilka innych odcinków dróg brukowanych; zajmował się konserwacją dróg bitych i brukowanych, a w zakresie prac pomiarowych wykonał zdjęcie miasta Rożyszcz.

Od wielu lat jest Sekretarzem Wołyńskiego Stowarzyszenia Techników i członkiem Redakcji Czasopisma „Wołyńskie Wiadomości Techniczne“, w którem umieszcza artykuły z działu drogowego i z życia technicznego na Wołyniu.

INŻ. MAKSYMILJAN TEOFIL DUDRYK

Kierownik budowy Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego w Warszawie, Inżynier Departamentu Budownictwa Ministerstwa Spraw Wojskowych, Wiceprezes W. K. S. „Legja“.

WARSZAWA, Bielany, С. I. W. F.

Centralny Instytut Wychowania Fizycznego na Bielanach koło Warszawy:

•Л

«f '

lia

Ü sm

ÏÆ& tS

Przejazd.

Urodzony w г. 1885 w Rudkach w Malopolsce, ukończył w r. 1910 Wydział Inżynierji lądowej i wodnej Politechniki Lwowskiej. Zajmuje się specjalnie organizacją i prowadzeniem robót budowlanych, projektuje i wykonuje objekty z zakresu budownictwa sportowego i dla celów wychowania fizycznego, projektuje i wykonuje roboty żelbetowe.

Przeprowadził budowę kolonji 48 domów mieszkalnych na Górze św. Jacka przy ul. Tarnowskiego we Lwowie ; wykonał konstrukcje żelbetowe fabryki tytoniu w Zabłotowie i budowę gmachu Tow. „Gwiazdy“ w Kołomyji; przeprowadził pomiary wysokościowe miasta Drohobycza, częściowo budowę Sądu Obwodowego w Tarnowie oraz przebudowę Zakładu kary dla kobiet im. św. Marji Magdaleny we Lwowie na cele Politechniki Lwowskiej, Zamku w Złoczowie i fabryki tytoniu w Monasterzyskach ; przeprowadził budowę schroniska turystycznego w Jalu; następnie w Warszawie wykonał budowę żelbetowego basenu pływackiego, szatni i wieży skoków, ogrodu dziecięcego na 2,5 ha z pawilonami, projektował i przeprowadził przebudowę stadjonu w Parku im. Króla Jana Ili i gmachu Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego, projektował i przeprowadził budowę stadjonu im. Marszałka Piłsudskiego, a to: bieżni, toru kolarskiego 500 m. długości i gmachu trybun na 4.500 osób, wreszcie wykonał budowę Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego na Bielanach koło Warszawy, a to budynków i gmachów specjalnego przeznaczenia o kubaturze 131.000 m³ oraz urządzeń stadjonów i terenu na 85 ha. Z ramienia M. R. P. kolaudował budowę domów urzędniczych na kresach wschodnich, brał udział w komisjach rzeczoznawców w sprawach fundowania, robót żelbetowych i budowlanych.

. л ' '~⁼™: -*

• t •

S3|

lawl И

fi

■ j!

« ь. № »

:

т-Ът,. >

I r II

V--

11.11 ML и    in in

i?‘ in hi in

_jl* *#* I **• ««»

~

Pływalnia, sale wykładowe.

/> ■

Wllliiiiim

Hala ćwiczeń

INŻ. WŁADYSŁAW KOHMANN FLORJAŃSKI

Profesor i Kierownik Wydziału Elektro-mechanicznego Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie.

LWÓW, Własna Strzecha L. 4.

As

tach 1909—1916 wygłosił szereg odczytów z dziedziny lotnictwa i automo-bilizmu w Polskiem To-Politechni-

Urodził się dnia 8. września 1880 r. Studja ukończył i złożył egzaminy państwowe na Wy- noznawstwo ogólne i w latach 1918 i 1922—1926 dziale Budowy Maszyn Politechniki Niemieckiej wykładającym młynarstwo zbożowe w Politech-w Pradze.

nice Lwowskiej. Pozatem od r. 1915 do 1919 Pracę zawodową rozpoczął w fabryce ma- był asystentem przy Katedrze Budowy Maszyn szyn i wagonów F. Ringhoffer w Czesko-moraw- Kolejowych w tej Uczelni. W r. 1916 wstąpił skiej Fabryce Maszyn

r?*i

oraz w fabryce Inż. Ko-pecky’ego i Sp. w Pradze. Od r. 1907, po dziesięciomiesięcznym pobycie w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej, poświęcił się studjom lotnictwa, praktykując w tej dziedzinie oraz w konstrukcji lekkich silników benzynowych w Berlinie (w Johannisthalu), w Pardubicach u inż. Kaspara i uczęszczając w r. 1911 na wykłady lotnictwa i budowy samochodów prof. Knollera na Politechnice we Wiedniu. W la-

warzystwie

cznem, w Związku Awiatycznym Studentów Politechniki, w Związku Naukowo-literackim i t. d. we Lwowie, publikując szereg artykułów z tego zakresu w czasopismach. W latach 1912—1919 był docentem płatnym budowy i ruchu samochodów w Politechnice Lwowskiej oraz inspektorem technicznym Teatru Miejskiego we Lwowie. W r. 1913 Krajowy Sąd Karny mianował go stałym znawcą sądowym. W latach 1915—1919 był docentem płatnym encyklopedji maszyn na Wydziałach Inżynierji i Architektonicznym, w latach 1915—1919 oraz 1921 —1927 docentem płatnym, zastępcą profesora oraz wykładającym maszy-

jako inżynier do technicznego biura spraw odbudowy kraju, a w r.1917 został kierownikiem dzia-

łu konstrukcyjnego Krajowego Zakładu Prże-mysłu Rolniczego oraz ekspertem technicznym b. Namiestnictwa (Centrali Krajowej dla gospodarczej odbudowy Galicji) we Lwowie. W listopadzie 1918 r. zaciągnął się do Wojska Polskiego. W grudniu 1918 r. został kierownikiem Mo-towagonów pancernych, a w r. 1919 naczelnikiem zdobytych składów żytomierskich, z których utworzył warsztaty samochodowe Dowództwa Frontu Galicyjsko - wołyńskiego i niemi kierował. W tym roku został naczelnikiem okręgowych warsztatów samochodowych VI. Okręgu Generalnego we Lwowie, a w r. 1920 szefem wydziału technicznego wojsk samochodowych Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie. W r. 1921 został zastępcą Dowódcy 6. Dyonu Samochodowego, a w r. 1925 dowódcą tegoż Dyonu. W r. 1926 wystąpił z Wojska Polskiego i został mianowany profesorem i kierownikiem Wydziału Elektro-mecha-nicznego Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie, na którem to stanowisku dotychczas pozostaje.

INŻ. JERZY HENRYK STRUSZKIEWICZ

Inżynier-architekt, Docent Akademji Sztuk Pięknych i Wyższego Studjum Handlowego w Krakowie.

KRAKÓW, ul. Krupnicza L. 5.

Urodzony w r. 1883, studjował w Politechnice we Wiedniu. Lwowie, Karlsruhe, Paryżu i Dreźnie w latach 1909—1911.

Wykonał projekty i budowy: domu straży skarbowej w Jeleniu nad Przemszą, dworu w Proszków-kach pod Bochnią, szkoły pielęgniarek Rockfellera w Krakowie, gmachu kliniki ginek -położn. Uniwersytetu Jagiellońskiego, kliniki chirurgicznej wewnętrz., Collegjum pedagogicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego i t. d.

fe. /// , A

Prowadził budowy: I. Domu na 48 mieszkań i II. Domu na 50 mieszkań dla Zakładu Pensyjnego w Krakowie, kliniki urologicznej Szpitala św. Łazarza i rozbudowy tego szpitala w Krakowie oraz przebudowy dawnego „Bazaru“ na gmach „Illustro-wanego Kurjera Codziennego“ w Krakowie i „Domów czynszowych“.

n

- Шш

Kierował budową „Domu Górników“ i „Willi“ w Krakowie oraz probostwa i pensjonatu w Rabce.

Prowadził biuro architektoniczne wspólnie z Bł. p. Inż. Burstinem.

BŁ. P. INŻ. MAKSYMILJAN BURSTIN

Inżynier-architekt.

KRAKÓW, ul. Krupnicza L. 5.

Urodzony w r. 1886, studjował w Politechnice Lwowskiej, a praktykował we Lwowie i Wiedniu.

Wykonał projekty domów we Lwowie: przy pi. Smolki L. 5 i róg ul. Batorego i Fredry; otrzymał szereg nagród konkursowych, jak z Tow. Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej, I. nagrodę na projekt nowego gmachu uniwersyteckiego we Lwowie (w r. 1913), I. nagrodę za projekt hotelu Bristol w Krakowie (w r. 1912), I. nagrodę za projekt domu ludowego im. Witosa w Krakowie (w r. 1922), V. nagrodę na konkursie Bibljoteki Jagiellońskiej (w r. 1928) i t. d. Współpracował z Inż. Struszkiewiczem przy projektach gmachów Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Wykonał projekty i budowy szeregu domów i will, jak pensjonat „Primavera“ w Rabce, plebanja w Rabce, dom „Bractwa Górniczego“ w Krakowie, dwa projekty gmachów towarzystwa ubezpieczeniowego „Feniks“ w Krakowie i t. d.

Zmarł w marcu 1932. Cześć Jego pamięci.

-Uï

**

Ś⁻’ •

HP

Sf

w.

I JŁ. ' *

;Л.

8ff¥ " ®

.

Üà ' •

INŻ. MARJAN CZERWIŃSKI

Inżynier - hydrotechnik, rządowo upoważniony do wykonywania meljoracyj, Porucznik rezerwy, Kierownik biura melioracyjnego Małopolskiego Towarzystwa Rolniczego w Krakowie, Członek Wydziału Krajowego Towarzystwa Rybackiego, Starszy Asystent Uniwersytetu Jagiellońskiego, b. Asystent Politechniki Lwowskiej.

KRAKÓW, ul. Zyblikiewicza L. 5.

yj

- -Jr

йч'

,Vi

Urodzony w r. 1893 w Chrzanowie w Małopolsce, ukończył Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej.

W czasie studjów był Przewodniczącym Towarzystwa Wzajemnej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej i jako taki przeprowadził połączenie tego Towarzystwa z Towarzystwem Bratniej Pomocy. Był wówczas Członkiem Wydziału tego ostatniego Towarzystwa, Technickiego Koła Towarzystwa Szkoły Ludowej i Przewodniczącym Czytelni Akademickiej we Lwowie.

Pracując zawodowo, wykonał dotychczas szereg projektów meljoracyjnych, z których wymieniamy niektóre: „Kultura torfów i projekt gospodarstwa rybnego w Rzemieniu koło Mielca“, „Projekt gospodarstwa rybnego w Bieruniu Nowym koło Pszczyny“, „Projekt gospodarstwa stawowego w Pobiedniku koło Miechowa“, „Projekt drenowania gruntów ornych w Wilamowicach koło Białej“, „Projekt drenowania gruntów i meljoracji łąk w Kossowej koło Kolbuszowej“ i t. d.

Pozatem ogłosił szereg artykułów w czasopismach: „Przewodnik Kółek Rolniczych“, „Rolnik“, „Przyroda i Technika“ i „Inżynierja Rolna“; z ważniejszych wśród nich, drukowanych także osobno, wymieniamy: „Użycie wody dla celów gospodarczych w starożytności“, „Obecny stan meljoracyj rolnych w Polsce“, „Drenowanie systemem chodników kreta“ oraz rozdział p. t. „O meljoracji pastwisk“ w pracy p. t. „Ankieta pastwiskowa Województwa Krakowskiego“.

INŻ. STANISŁAW DĘBICKI

Naczelnik Wydziału Teletechnicznego Ministerstwa Poczt i Telegrafów.

WARSZAWA, ul. Ludna L. 9.

Urodzony w. r. 1886 w Oświęcimiu, ukończył w r. 1908 Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej.

Po odbyciu służby wojskowej w marynarce wojennej, którą ukończył jako oficer w charakterze rezerwowego inżyniera marynarki, odbył praktykę w hutach żelaznych Dnieprowskiego Towarzystwa Metalurgicznego. W r. 1910 powrócił do kraju i wstąpił do służby państwowej w austrjackim Zarządzie Poczt i Telegrafów, zrazu w Dyrekcji lwowskiej, później w Sekcjach konserwacji telegrafów i telefonów w Krakowie i w Nowym Sączu. W czasie wojny światowej był cywilnym kierownikiem budowy telegrafów i telefonów w Małopolsce i na Węgrzech.

Z chwilą powstania Państwa Polskiego przejmował od okupantów na rzecz Rządu Polskiego urządzenia telegrafów i telefonów na terenie kielecko-radomskim, a w r. 1919 mianowany został naczelnikiem wydziału telegraficzno-telefonicznego Dyrekcji Poczt i Telegrafów w Łodzi. W r. 1920 przeniósł się do Poznania, gdzie objął wykłady technologji metali w Państwowej Szkole Budowy Maszyn. W związku z temi wykładami urządził Laboratorjum Metalograficzne i wydał w r. 1922 „Słownik elektrotechniki prądów słabych“, a w r. 1925 pracę p. t. „Pomiary i narzędzia do pomiarów warsztatowych“.

W czasie wojny bolszewickiej był urzędnikiem wojskowym w oddziale łączności Dowództwa Okręgu Generalnego w Poznaniu. W r. 1927 powrócił do państwowej służby pocztowo-telegraficznej, zrazu jako naczelnik wydziału telegraficzno-telefonicznego Dyrekcji poznańskiej, a obecnie jest naczelnikiem wydziału teletechnicznego Ministerstwa Poczt i Telegrafów.

INŻ. DR. ALEKSANDER TYCHOWSKI

Inżynier-chemik, Doktor nauk technicznych, Zastępca Profesora technologji rolniczej w Politechnice Lwowskiej, Kierownik Państwowych Kursów Gorzelniczych w Dublanach.

DUBLANY koło Lwowa.

m ||

Urodzony w r. 1900 we Lwowie, ukończy! w r. 1922 Wydział Chemiczny Politechniki Lwowskiej, uzyskując dyplom inżyniera-chemika, poczem w r. 1925 promował się na tym Wydziale na doktora nauk technicznych na podstawie rozprawy p. t: „Studja nad erythrodekstrynami“. W latach 1918—1920 brał udział w wojnach przeciwko Ukraińcom i bolszewikom. W latach 1920—1928 pełnił na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej obowiązki zrazu młodszego, później starszego asystenta, a w końcu adjunkta Katedry Śp. Prof. Inż. Wiktora Syniewskiego, którego zastępował w latach 1925—1927. W r. 1927/8 odbywał jako stypendysta specjalne studja w Berlinie, poczem od r. 1928 objął zastępstwo profesora technologji rolniczej na Wydziale Rolniczo-lasowym Politechniki Lwowskiej, które pełni dotychczas, będąc zarazem Kierownikiem Państwowych Kursów Gorzelniczych w Dublanach.

Ogłosił drukiem następujące prace naukowe:

1. wspólnie ze śp. Syniewskim: „Untersuchungen über Diastase, IV“ (Bioch.

Ztft. Bd. 192).

2.    „Studja nad erythrodekstrynami“.

3.    wspólnie z F. Polakiem: „Über die Umwandlung der a-Diastase in ß-Dia-stase“ (Bioch. Ztft. Bd. 192).

4.    wspólnie z M. Kobel: „Biochemische Spaltung des Zuckers nach der zweiten Vergärungsform unter dem Einfluss von Carbaminsäurehydrazid und Thio-carbamin-säurehydrazid. Isolierung von Acetaldehyd und Glycerin“ (Bioch. Ztft. Bd. 199).

5.    wspólnie z M. Kobel: „Über eine schnell verlaufende Umwandlung von Hexose-di-phosphat in Lactat unter dem Einfluss des typischen Milchsäurebildners Bacillus Delbrücki“ (Bioch. Ztft. Bd. 209).

6.    wspólnie z F. Polakiem: „Beiträge zur Chemie der Stärke vom diastatischen Standpunkt aus betrachtet“ (Bioch. Ztft. Bd. 214).

EDMUND ZIELENIEWSKI

Dyrektor firmy: Polskie Zakłady Babcock-Zieleniewski S. A. Sosnowiec.

SOSNOWIEC.

■■

№s

Urodził się w r. 1893 w Krakowie, skończył szkołę średnią w Krakowie, potem studjował budowę maszyn na Politechnice w Gdańsku; wybuch wojny światowej uniemożliwił złożenie egzaminu. Podczas wojny światowej służył jako oficer saperów w armji austrjackiej. Przewrót zastał go w Krakowie, gdzie z polecenia gen. Roji odebrał z rąk austrjackich fort na Kopcu Kościuszki w Krakowie. Podczas wojny polsko-bolszewickiej pracował dla armji w fabryce krakowskiej firmy „Zieleniewski i Fitzner-Gamper“, w tym czasie był kierownikiem warsztatów tejże fabryki, będąc równocześnie członkiem Rady Zawiadowczej i Komitetu Wykonawczego tej spółki. Od roku 1921 do 1929 prowadził w charakterze drugiego dyrektora fabrykę lwowską i następnie fabrykę krakowską tej firmy.

W roku 1929 objął kierownictwo Sp. Akc. Babcock-Zieleniewski w Sosnowcu.

INŻ. STANISŁAW SURZYCKI

Naczelny Dyrektor Tow. Starachowickich Zakładów Górniczych S. A., Wiceprezes Tow. Fabryk Maszyn K. Rudzki i Ska w Warszawie i Prezes Tow. Kredytowego Przemysłu Polskiego.

WARSZAWA, ul. Warecka L. 15.

Urodził się w Lublinie w r. 1874, a Politechnikę ukończył w Karlsruhe. Zajmuje się specjalnie hutnictwem Żelaznem i produkcją wyrobów przemysłu wojennego. Przeprowadzał budowę i modernizację wielu zakładów metalurgicznych w Rosji (Zakładów Putiłowskich, Zakładów Briańskich, Stoczni w Mikołajewie, Fabryki Parowozów w Charkowie). Od r. 1919 pracuje w Polsce nad budową Zakładów Przemysłu Wojennego w Starachowicach. Ogłosił drukiem szereg prac z zakresu hutnictwa, a zwłaszcza stalownictwa, w „Gornoj Żurnał“ (Rosja), w „Przeglądzie Technicznym“ w Warszawie, w „Stahl und Eisen“ (Niemcy) i w „Iron and Steel Institute“ (Anglja).

INŻ. DR. CZESŁAW KŁOŚ

WARSZAWA, Włochy.

Urodzony w 1881 r. w Poznańskiem, uczęszczał do szkół średnich w Poznaniu, studjował przyrodę i Politechnikę w Berlinie, kończąc Wydział Inżynierji Budowlanej tamże. Pracował jako inżynier w Belgji, południowych i zachodnich Niemczech, gdzie brał bardzo żywy udział w ruchu narodowym wychodźtwa polskiego. Wskutek trudności administracyjnych, zastosowanych doń przez policję pruską, wyjechał w 1912 r. — za ówczesną granicę— do Warszawy, obejmując jedno z kierowniczych stanowisk w Tow. Akc. „Martens i Daab“ w Warszawie. Tutaj zastała go wojna, a Rosjanie deportowali go jako obcokrajowca wpierw do Orenburga, a później w stepy Kirgijskie.

Po powrocie do kraju w 1921 r. objął we wspomnianej firmie dawne swoje stanowisko. W tym czasie uzyskał stopień doktora nauk technicznych z dziedziny statyki na Politechnice Lwowskiej.

W 1927 r. założył własne przedsiębiorstwo, wykonując roboty z dziedziny inżynierji budowlanej.

Jest współpracownikiem szeregu pism fachowych oraz autorem kilkunastu prac tak z dziedziny techniki budowlanej jak i ze sportu i gimnastyki, których był zawsze tak teoretycznym, jak i praktycznym wyznawcą.

§j|k

INŻ. HENRYK SOSONKO

WARSZAWA, Aleja Frascati 2, tel. 940-21.

Po ukończeniu Politechniki Lwowskiej w roku 1910 wstąpił do Wyższej Technicznej Szkoły w Moskwie, którą ukończył w r. 1912, poczem pracował w Rosji, budując : wodociągi, elektrownię, sieć na światło dla Mikołajewska w sa-marskiej gubernji; współpracował w elektryfikacji moskiewskiego obszaru węglowego i prowadził budowę kilku okręgowych elektrowni.

Od roku 1922 pracuje w kraju wyłącznie w budownictwie. Dotychczas kierował wykonaniem szeregu budynków na linji Zgierz—Łęczyca, szkoły powszechnej przy ul. Bema w Warszawie, basenu amunicyjnego na Westerplatte w Gdańsku, domu kolejowego przy Dworcu Wileńskim, Głównego Pawilonu Akademickiego przy ul.Grójeckiej, gmachu Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego przy Al. Szucha. Od r. 1929 jest współwłaścicielem firmy: „Przedsiębiorstwo Robót Inż. Budowlanych H. Sosonko, W. Wojciechowski Inż., Krucza 8, Warszawa, która to firma między innemi robotami wykonała budowę Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie.

INŻ. ARCHITEKT TADEUSZ MICHEJDA

Prezes Związku Architektów na Śląsku, Członek Komisji Urbanistycznej miasta Katowic, prowadzi własną pracownię architektoniczną w Katowicach, ul. Poniatowskiego L. 19.

43/

Urodzony w 1895 r. w Olbrachcicach na Śląsku Cieszyńskim (Czechosłowacja), ukończył w 1924 r. Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej. Zaprojektował i przeprowadził budowę kilkudziesięciu budynków: szkół, ratuszów, sklepów, domów biurowych, teatrów, will, domów mieszkalnych i budynków przemysłowych.

гш

INŻ. LECH NIEMOJEWSKI

Architekt, zast. Profesora w Politechnice Warszawskiej i Profesor Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie.

WARSZAWA, ul. Wilcza L. 35.

Politechnice Lwowskiej, Piekary na Górnym Śląsku i wielu innych objektów.

Ogłosił drukiem sze

reg prac, a między niemi: „Przewodnik po Łazienkach Królewskich“, Warszawa 1922; „Wnętrza architektoniczne Pałaców Stanisławowskich“, Warszawa, 1927, T. I. Biblj. Zakł. Arch. Polsk Polit.

Warsz.; obydwie te prace wyszły z zasiłku Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, a nakład „Przewodnika“ jest wyczerpany; „Ulice miasta nowoczesnego“, referat na I. Polskim Kongresie Drogowym, ogłoszony drukiem w „Pracach I. Polskiego Kongresu Drogowego w Warszawie w 1928 r.“; „Dział Sztuki w Muzeach Regjonal-nych“, artykuł w książce zbiorowej „Muzea Regjonalne“, Warszawa, 1928, T. 1 Bibljoteki Regjonalnej. W druku znajduje się rozprawa doktorska p. t. „Złudzenia optyczne w architekturze“, wydana z zasiłku Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego.

Urodzony w Sosnowcu w 1894 r., ukończył wagonów salonowych dla Naczelnego Wodza i dla w Warszawie Szkołę Handlową Zgromadzenia Prezydjum Rady Ministrów. Zaprojektował i kie-Kupców, poczem studjował w wolnej Wszechnicy rował budową budynku stacji kolejowej Szarlej— Polskiej w Warszawie, w w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie i w Politechnice Warszawskiej, którą ukończył w 1922 r. W latach 1922—1927 był asystentem Katedry Projektowania Wiejskiego i Katedry Architektury Polskiej w Politechnice Warszawskiej, poczem w r. 1928, po śmierci ś. p. Prof. Stanisława Nowakowskiego powołany został na Jego zastępcę na Katedrze Architektury i Sztuki Nowożytnej oraz na stanowisko wykładającego hi-storję sztuki w Szkole Sztuk Pięknych w Warszawie.

Przeprowadził rekonstrukcję kaplicy królewskiej w Łazienkach, przystosował dawną cerkiew św. Aleksandra Newskiego w Łazienkach do potrzeb kultu rzymsko-katolickiego, jako kaplicy pałacowej Prezydenta Rzeczypospolitej. Zaprojektował wnętrza pałacu Władysława Kościelskiego w Warszawie, w którym mieści się Poselstwo Stanów Zjednoczonych Ameryki Półn. Zaprojektował wnętrza

INŻ. ANDRZEJ MICHAŁ KAROL KŁECZEK

Starszy Radca Budownictwa i Naczelnik Wydziału Inżynierji Miejskiej w Krakowie.

KRAKÓW, ul. Szlak L. 20.

Urodzony w 1871 r. w Głogowie koło Rzeszowa, dla odbudowy b. Galicji. Za graficzne rozwiązanie dzia-

otrzymał od Komitetu Wystawy przyrodniczo-lekarskiej i higienicznej X. Zjazdu Lekarzy i Przyrodników Polskich we Lwowie w r. 1907 dyplom uznania. Ogłosił drukiem rozprawy:

1.    Rozszerzenie Krakowa — Pamiętnik V. Zjazdu Techników Polskich we Lwowie w roku 1910.

2.    Młynówka Królewska w Krakowie — Kraków, 1914.

3.    Komitet obywatelski, a sprawa odbudowy kraju — Wydawnictwo Obyw. Komitetu odbudowy wsi i miast — Kraków, 1916.

4.    Odwodnienie naszych miast i miasteczek — Czasopismo Krak. Tow. Techn., Rok I. 1917 Nr. 2 i 3.

5.    O konkursie na wylot ulicy Wolskiej — Czasopismo Krak. Tow. Techn., Rok I, 1917, Nr. 4 i Rok II, Nr. 2.

6.    Profil podłużny i poprzeczny ulic miejskich - Czasopismo Krak Tow. Techn., RokIII,Nr. 11,12 i Rok IVNr.l.

7) Plany regulacyjne Wielkiego Krakowa — Architekt Nr. 1—2 1932 — XXV, odczyt wygłoszony 2. 10. 1930 na I-szej Konferencji Urbanistów Polskich Kraków—Katowice - 2—3 4/10 1930.

ukończył Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej, był łania zlewni miejskiej asystentem śp. Prof. Józefa Rychtera przy Katedrze Robót Wodnych wiatach 1886—1897.

Wykonał trasę lcoleji Tar-nopol-Zaleszczyki w r. 1897.

Prowadził budowę wodociągu krakowskiego pod kierownictwem śp. Inż. Romana Ingardena w latach 1897—1904.

Prowadził studja nad zabezpieczeniem miasta Krakowa przed powodzią, kanalizacją Wisły i budową portu — pod kierownictwem Prof. Tadeusza Sikorskiego w latach 1904—1906. W okresie

ШтШ

■'Æ

1901—1903 wykładał w Wyższej Szkole Przemysłowej w Krakowie naukę miernictwa, budownictwa drogowego, wodnego i budowę mostów i wykonał stację wodną dla Gazowni i Elektrowni Miejskiej. W r. 1906 objął prace techniczne nad rozszerzeniem Wielkiego Krakowa i jego asanizacją.

W r. 1909 mianowany kie- -

równikiem Wydziału Inżynierji Miejskiej, dotychczas    pracuje    na    tern    stanowisku.

Podczas wojny w r. 1915 został sekretarzem Krakowskiego Komitetu Odbudowy Kraju, a w r. 1917 członkiem Rady Przybocznej b.    Namiestnictwa    w    Centrali

'■i

DYDUSZYŃSKI ZDZISŁAW

Inżynier Miejskich Zakł. Elektr.

Lwów, ul. Wronowskich L. 3.

INŻ. WŁADYSŁAW STARKEL

WARSZAWA, ul. Górnośląska L. 16.

МГ

■i

Urodzony w 1887 r. we Lwowie, ukończył w 1909 r. Wydział Chemiczny Politechniki Lwowskiej. Do roku 1931 pracował w przemyśle naftowym, obecnie w przemyśle Górnośląskim.

Ś. Р. INŻ. WŁODZIMIERZ CHUDZIKIEWICZ

Urodzony w г. 1878 we Lwowie, ukończył Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej w r. 1904, poczerń wstąpił do służby państwowej w oddziale technicznym Starostwa w Tarnowie, gdzie pracował do r. 1907 przy regulacji Wisły. W r. 1907 przeniesiony został do Koło-myji, gdzie wykonywał pomiary i projekty regulacji Prutu i Czeremosza. W czasie wojny pełnił służbę na terenie okupowanym przez armję austrjacką w Stopnicy i tam pozostawał w charakterze inżyniera drogowego do r. 1919. W tym roku przeniesiony został do Lwowa, a następnie na własną prośbę do Kołomyji, gdzie w r. 1920 objął kierownictwo Państwowego Zarządu Wodnego. Pracował nad zagadnieniem spławu na Czarnym i Białym Czeremoszu, biorąc udział w pracach polsko-rumuńskiej komisji dla tego problemu i opracowując projekty zbiorników wody, m. i. klauzy Łostuń na Czarnym Czeremoszu. Zmarł w r. 1929. Społeczeństwo utraciło w Nim Obywatela kryształowego charakteru i szczególnej pracowitości.

INŻ. JÓZEF TADEUSZ BURGIELSKI

Architekt Miejski.

JASŁO, Magistrat.

il

»X« L- ,

.J|V:

Ukończył Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej w r. 1922.

Mi

WMwh

INŻ. JAN NOWACKI

Kierownik referatu mobilizacji przemysłowej Województwa Kieleckiego.

KIELCE, ul. Słowackiego 1. 3. II. p.

Urodzony w Grzymaczowie woj. Łódzkie, ukończył szkołę średnią w Kaliszu w r. 1924, zaś w czerwcu r. 1928 uzyskuje dyplom inżyniera na Wydziale Chemji Politechniki Lwowskiej.

V⁴!

W czasie swej praktyki zawodowej pracował w Państwowej Wytwórni Prochu w Zagożdżonie i w Naukowej Organizacji Gorzelnictwa.

INŻ. ALEKSANDER GAŁEK

Urodzony w Krakowie w roku 1894, studja średnie ukończył w Tarnowie, zaś studja wyższe na Wydziale Inżynierji we Lwowie, uzyskując w roku 1926 dyplom inżyniera.

PROF. INŹ. FR. SUCHORZEWSKI

Profesor Politechniki Warszawskiej i Wyższej Państwowej Szkoły Budowy Maszyn i Elektrotechniki w Warszawie.

WARSZAWA, ul. Polna 62/8.

Urodzony w Warszawie w roku 1881 ukończył szkoły średnie w Sosnowcu, studja wyższe w Lwowskiej Politechnice. Praktykę zawodową rozpoczął w roku 1910 jako konstruktor w firmie „Ortwein, Karasiński i Ska“, gdzie po 3 letniej pracy objął kięrownictwo działu budowy lokomobil przemysłowych, pomp i specjalnych urządzeń dla przemysłu chemicznego, elektrowni, wodociągów i kanalizacji. Po przerwie spowodowanej wojną, powołany zostaje do pracy naukowo-pedagogicznej w Politechnice Warszawskiej i Wyższej Państwowej Szkole Budowy Maszyn i Elektrotechniki w Warszawie. W roku 1921 obejmuje kierownictwo naczelne konstrukcyjne i techniczne wszystkich 4 działów konstrukcyjnych firmy „Orthwein, Karasiński i Ska“.

«г

INŻ. EDWARD ANDRZEJ JAKÓBOWICZ

ТТЛ

::4*É

*

LWÓW, ul. św. Teresy L. 2.

Urodzony w roku 1891 we Lwowie, kończy w roku 1923 studja na Wydziale Budowy dróg i mostów Politechniki Lwowskiej, otrzymując w tymże roku dyplom inżyniera Dróg i Mostów. W czasie wojny światowej odbył całą kampanję najpierw w armji austrjackiej następnie w armji polskiej wracając z niej w stopniu kapitana rezerwy 6. pułku saperów odznaczony orderem Virtuti Militari. Jako student należał do inicjatorów budowy II. Domu Techników, a w czasie budowy piastował przez pół roku stanowisko kierownika „Drużyn Robotniczych“. Praktykę zawodowę rozpoczął w firmie „Tres“ Towarzystwo Robót Technicznych, pracował następnie w firmie budowlanej „Brzuchowice“ przy budowie pomieszczeń dla Korpusu Ochrony Pogranicza a w 1927 założył firmę budowlaną „Inżynier O. i E. Ungerowie i E. Jakóbowicz“ stając się współwłaścicielem.

INŻ. STANISŁAW JASILKOWSKI

i *i

Urodzony dnia 20. listopada 1892. r. w Czer-niowcach na Bukowinie, ukończył tamże studja gimnazjalne w r. 1912. akademickie na Politechnice Lwowskiej, uzyskując dnia 16. czerwca 1924. r. dyplom inżyniera elektryka. Praktykę mechaniczną odbył równolegle ze studjami gimna-zjalnemi, pracując w czasach wolnych od zajęć

szkolnych we fabryce ma- _

szyn F. Schuster w Czer-niowcach,od lipca 1905 r. do października 1912 r.

Wcielony z początkiem wojny światowej w szeregi armji austrjackiej, w której uzyskał stopień oficera piechoty, dostał się w r. 1915. do niewoli rosyjskiej jako jeniec wojenny, pozostając w niej do 1920. r. Podczas pobytu w niewoli zajmował się począwszy od 1917. r. budową urządzeń elektrycznych dlaświatła i siły, wTaszkencie i okolicach; od lipca 1918. r. do lipca 1920. r. był naczelnym kierownikiem belgijskiego towarzystwa „Tramways de Taschkent“, eksploatującego w Taszk ende miejskie koleje elektryczne oraz elektrownie dla światła i siły. Po powrocie do kraju, był od lipca 1921. r. do czerwca 1924. r. asystentem przy katedrze pomiarów elektrotechnicznych Politechniki Lwowskiej, od czerwca 1924 r. jest adjunk-tem tej katedry,

Celem dalszego kształcenia się i specjalizo

wania w dziedzinie kolejnictwa elektrycznego i wysokich napięć, wyjeżdża dzięki pomocy Ministerstwa Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego do    Szwajcarji,    gdzie pracuje od lipca do

grudnia 1925. r. jako inżynier u firmy Brown Boveri,    wykonując między innemi samodzielnie

projekt    elektryfikacji    jednofazowej kolei normal

notorowej Wädenswil-Einsiedeln i Pfäffikon-Arth Goldau.

Obokadjunktury przy katedrze pomiarów elektrotechnicznych, otrzymuje na Politechnice Lwowskiej począwszy od roku 1926. wykłady zlecone z „zasad elektrotechniki“ (Wydział mechaniczny), z „techniki wysokich napięć“ oraz z „kolei elektrycznych“.

Prócz pracy na Politechnice Lwowskiej, zajmuje się udzielaniem porad z dziedziny urządzeń elektrycznych, wykonał projekty elektryfikacji miast Zborowa oraz Brodów, z których ostatni został zrealizowany w r. 1930. Pozatem występował jako niezależny doradca i rzeczoznawca w Sp. Akc. „Azot“ w Jaworznie, w Sp. Akc. dla Eksploatacji Soli Potasowych w Kałuszu oraz w szeregu elektrowni miejskich, między innemi i miasta Lwowa. Ostatnio brał udział w pracach Komisji Rady Technicznej Ministerstwa Komunikacji, rozpatrującej elektryfikację warszawskiego węzła kolejowego.

INŻ. TEODOR MYSTKOWSKI

ZAGOŻDŻON.

Urodzony w г. 1880 w Zarembach-Święchach koło Łomży, ukończył w r. 1911 studja na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej, poczem do r. 1912 stu-djował nadal w Instytucie Elekrotechnicznym w Grenoble we Francji. W latach 1913—1914 pracował jako konstruktor w biurze technicznem Zakładów Ostrowieckich. W r. 1915 wyjechał do Rosji na Ural w charakterze szefa biura technicznego w Białoreckiej hucie żelaznej. Pracował tam nad projektami pieców martenowskich, wielkich pieców i walcowni żelaza i opracowywał urządzenia transportowe dla tych działów. Opracował tam także projekt przejścia z paliwa węglem kamiennym i drzewnym na ropę naftową. W r. 1919 do zakresu jego czynności weszło także kierownictwo wydziałem elektrycznym i gospodarką cieplną Białoreckiego Okręgu. W r. 1921 powrócił do kraju i objął stanowisko szefa wydziału elektrycznego Zakładów Ostrowieckich. Od r. 1928 zajmuje stanowisko szefa wydziału elektrycznego Państwowej Wytwórni Prochu i Materjałów Kruszących koło Kozienic.

-,

I vf§

Ш’

INŻ. EDWARD ŁUCZAK

ZAGOŻDŻON.

Urodzony w Żmerynce w r. 1900, ukończył studja na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej w r. 1926. W latach 1925—1928 pełnił obowiązki asystenta Katedry Chemji Nieorganicznej na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej, a od r. 1928 pracuje w Państwowej Wytwórni Prochu w Zagożdżonie, obecnie na stanowisku zastępcy kierownika wydziału Dyna-monu, zajmując się specjalnie fabrykacją górniczych materjałów wybuchowych. Ogłosił drukiem pracę naukową pt.: „Przyczynki do znajomości hydratów szczawianu wapniowego“ (Roczniki Chemji, 1929).

INŻ. DR. JÓZEF TAUB

KRAKÓW, ul. Garncarska L. 5.

Urodzony w roku 1889 we Lwowie, odbywał studja techniczne na Wydziale Inżynierji Politechniki Lwowskiej otrzymując w roku 1911 tytuł inżyniera, zaś w roku 1918 na podstawie pracy naukowej p. t. „O utwierdzonych belkach żelbetowych“ tytuł doktora nauk technicznych.

Swą pracę zawodową odbywał w biurze mosto-wem firmy „L. Zieleniewski, Ska akcyjna w Krakowie“, w przedsiębiorstwie robót żelbetowych i betonowych „G. A. Wayss Sp. z o. o.“ we Wiedniu, a po przebyciu wojny światowej, w której brał czynny udział, po powrocie do kraju, objął w roku 1919 stanowisko dyrektora firmy „Spójnia budowlana Stryjenski, Mączyński, Korn Sp. z o. o.“ w Krakowie. Na tern stanowisku rozwinął specjalnie dział betonowy i żelbetowy oraz budowę mostów.

Na polu naukowem pracuje specjalnie w dziedzinie zastosowań spawania elektrycznego wkładek żelaznych w budownictwie żelbetowem, a jako członek Rady Cementowej przy Związku Fabryk Portland-Cementu w Warszawie, bierze żywy udział w pracach tej Rady opracowując też specjalnie „Warunki szczegółowe wykonywania robót betonowych“ gdzie miał sposobność odpowiedniego wyzyskania swych doświadczeń w tej dziedzinie robót.

INŻ. DR. LUDWIK WASILEWSKI

Kierownik Działu Przemysłu Nieorganicznego i Elektrochemicznego Instytutu Badawczego w Warszawie.

WARSZAWA, pl. Inwalidów 3 m. 34.

Urodzony w Zamościu w roku 1891 uzyskał w roku 1919 dyplom inżyniera, zaś w trzy lata potem doktorat na Wydziale Chemji Technicznej Politechniki Lwowskiej

Następujące publikacje ogłosił drukiem:

1) Ze studjów nad rozkładem glin, 2) Zastosowanie chiolitu do elektrolizy A1₂0₃, 3) Problemat glinowy w Polsce, 4) Przyczyny do elektrolitycznego odżelaziania soli glinowych, 5) Prof. Dr. h. c. Ignacy Mościcki, Prezydent R. P. i jego działalność na polu nauki i przemysłu,

6)    Piec obrotowy dla otrzymywania soli glinowych z gliny,

7)    Z badań nad materjałami do izolacji cieplnej, 8) Stan obecny odsiarkowywania gazów koksowniczych, 9) Glin i problem jego produkcji, 10) Elektrolityczne otrzymywania cianku, 11) Siarczan amonowy z gipsu, 12) Straty materjałowe i korozja aparatury przy odparowywaniu roztworu azotanu amonowego, 13) Krzemianowanie wapniaków dla celów drogowych, 14) Próby zastosowania nowej metody laboratoryjnego badania mieszanek kamienia, asfaltu i smoły, 15) Przyczynek do poznania szybkości hydrolizy roztworów różnych szkieł wodnych.

JAN KAZIMIERZ OLPIŃSKI

Artysta-malarz, Profesor Państwowej Szkoły Technicznej i Wykładający w Politechnice Lwowskiej.

LWÓW, ul. Teatyńska L. 8.

Urodzony w r. 1875 we Lwowie, studjował w Aka-demji Sztuk Pięknych w Monachjum, w Paryżu i w szkole specjalnej Akademji Sztuk Pięknych we Wiedniu, otrzymując w Monachjum odznaczenie, w Paryżu „mention honorable“ i srebrny medal, a we Wiedniu medal złoty.

Obok działalności artystycznej poświęcił się także pracy dydaktycznej; był nauczycielem rysunków w Szkole Realnej w Krakowie i Żywcu, a po powstaniu Państwa Polskiego został powołany na stanowisko profesora Wydziału Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie, na którem obecnie pracuje. Od r. 1930 powołany został przez Wydział Ogólny Politechniki Lwowskiej do wykładów na Grupie rysunkowej.

Wziął udział w licznych wystawach w kraju i zagranicą, ciesząc się wielkiem powodzeniem; wykonał długi szereg portretów, obrazów o treści rodzajowej, historycznej i religijnej, pejsaży itd.; do ważniejszych z pośród nich należy zaliczyć „Przysięgę legjonistów na rynku żywieckim przed odmarszem w sierpniu 1914 r.“ (własność Gminy miasta Żywca), „Manifestację przeciwko zawarciu pokoju brzeskiego w r. 1918 r.“ (własność Rady Powiatowej w Żywcu), „Obronę Lwowa“ (własność Zbiorów im. Orzechowicza we Lwowie), „Po bitwie“ (własność prywatna), „Św. Tereskę“ (obraz ołtarzowy w kaplicy kościoła św. Mikołaja we Lwowie), „Cud N. P. Marji“

JJ

-fj

11

(obraz ołtarzowy o kościele 00. Dominikanów w Żółkwi) oraz wiele innych obrazów religijnych w kościołach prowincjonalnych.

|y§r

fj

Oj

bv

ii

INŻ. EMILJAN JASTRZĘBSKI

' !*Shm

~тш

' -figi

Szef Działu Broni Tow. Starach. Zakł. Górn. S. A. STARACHOWICE.

Urodzony w Inflantach Polskich w majątku Roza-lin z. Witebskiej, obecnie Łotwa. Szkołę średnią ukończył w roku 1930 w Wilnie, poczem w latach 1901 do 1905 studjował na Wydziale Przyrodniczym Uniwersytetu Piotrogradzkiego zaś od roku 1905 do 1909 na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej, składając w roku 1910 II. egzamin państwowy z odznaczeniem jako „zna-mienicie uzdolniony“.

Pracę swą zawodową rozpoczął w roku 1911 w dużych Zakładach Przemysłowych w Mikołajowie (Południowa Rosja) zaczynając od robót konstrukcyjnych w biurze artyleryjskiem specjalizując się w uzbrojeniu pancerników. Po dwóch latach pracy biurowej przeszedł do warsztatów budowy wież pancernych łącznie z ich montażem na pancernikach, awansując stopniowo od pomocnika majstra. Już w roku 1915 był zastępcą szefa wydziału a w rok później objął kierownictwo tegoż wydziału.

Do prac wykończonych należy: Uzbrojenie pancernika Katarzyna II., wieże pancerne z uzbrojeniem działami 14" dla pancernika „Kinburn“.

Do roku 1921 pracował Inż. Jastrzębski w Rosji, gdzie pod koniec uwięziony został przez czerezwyczajkę jako zakładnik polski. W odrodzonej Polsce pracuje od roku 1922 w fabryce amunicji w Starachowicach jako Szef Działu Ogólno-Technicznego, zaś od roku 1925 jako szef nowobudującego się warsztatu armatniego, który w chwili obecnej jest pierwszą w Polsce fabryką broni dużokalibrowej.

INŻ.-MECH. GRZEGORZ ZMŁOCK1

Profesor Państwowej Szkoły Przemysłowej w Bielsku.

BIELSK/Ś1. ul. Strzelnicza 1. 21 A.

Urodzony w roku 1890 w Krasiczu w Małopolsce Wschodniej, ukończył szkołę średnią we Lwowie, zaś od roku 1910 do 1914 studjował na Politechnice Lwowskiej a to do roku 1913 Wydział Inżynierji Lądowej, od 1913 do 1914 Wydział Budowy Maszyn. W roku 1914 wymaszerował z Legjonem Wschodnim na wielką wojnę światową, wracając z niej w stopniu porucznika-inwalidy.

W czasie swej praktyki zawodowej był w roku 1918 referentem maszynowym Dowództwa Kolei, od 1919 do 1921 kierownikiem Zakładów Przemysłowych „Inż. Szpi-kowski w Radomiu“, w roku 1922/23 wykładał w Szkole Przemysłowej w Bielsku, Powróciwszy w roku 1923 do Lwowa, uzyskał w dwa lata później na Politechnice Lwowskiej tytuł Inżyniera-mechanika. Od września roku 1928 jest profesorem budowy maszyn w Państwowej Szkole Przemysłowej w Bielsku.

INŻ. ZYGMUNT WALASZEK

im

: '    t:

Starachowickie Zakłady Górnicze

p. WIERZBNIK.

т~Щ

il”

Л*

Urodził się w Niecieczy pow. Dąbrowa koło Tarnowa. Szkoły średnie rozpoczął w Tarnowie lecz wywieziony w czasie wojny przez Rosjan do Permu przerwał naukę, aż dopiero po wybuchu rewolucji rosyjskiej przedostawszy się do Charkowa uczęszczał tam do polskiej szkoły realnej im. Szczawińskiego, a po powrocie z Rosji ukończył studja średnie w Tarnopolu. Po ukończeniu wojny bolszewickiej, w której brał jako ochotnik udział, wpisał się na Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej, którą ukończył w roku 1928. W czasie od roku 1927 do 1930 był asystentem przy Katedrze obróbki metali, następnie pracował w Państwowej Fabryce Amunicji w Skarżysku, a obecnie pracuje w Starachowickich Zakładach Górniczych w Dziale Broni, •

Urodzony we Lwowie w r. 1898, uzyskał dyplom inżyniera-arćhitekty w r. 1923.

W czasie swej praktyki zawodowej pracował w r. 1924 jako kierownik biura projektów i kosztorysów przy budowie Państw. Fabryki Prochu w Zagożdżonie, następnie jako kierownik budów w oddzielę architektonicznym magistratu m. Lwowa, który opuszcza w r. 1930, aby otworzyć własne biuro architektoniczno-budowlane we Lwowie.

ZYGMUNT WŁADYSŁAW MIĘSOWICZ

inżynier-architekt LWÓW, ul. Kopcowa 1. 10.

Kierował budową następujących większych objektów: 14 domów dla delożowanych przy ul. Pełtewnej, trzy piętra bloków mieszkalnych przy ul. Arciszewskiego, rozbudową szkoły Konopnickiej we Lwowie. Wykonał, względnie wykonuje w przedsiębiorstwie: budowę czterech 3-piętro-wych bloków domów robotniczych Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych przy ul. Za Rogatką we Lwowie, trzypiętrowe gimnazjum SS. Urszulanek przy ul. św. Jacka i szereg większych robót

INŻ. EDMUND DĘBSKI

ZAWIERCIE.

mssm

Urodzony w r. 1887 w Ziemi Kieleckiej. W r. 1905 został wydalony z gimnazjum kieleckiego za udział w walce o szkołę polską; egzamin dojrzałości złożył w Krakowie, poczem w latach 1907—1912 odbył studja na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej.

Od r. 1913 został zaangażowany w charakterze inżyniera-konstruktora do fabryki maszyn i kotłów W. Fitzner i K. Gamper w Sosnowcu. Od r. 1916, z powodu wojennego zastoju w przemyśle, pracował na polu tworzącego się samorządu, jako członek Zarządu Miejskiego i inżynier miejski w Dąbrowie Górniczej. Od r. 1921 pracuje w Zawierciu w fabryce włókienniczej Towarzystwa „Zawiercie“ Sp. Akc., gdzie obecnie zajmuje stanowisko naczelnego inżyniera ruchu.

iH

INŻ. ZYGMUNT ADAM SOWIŃSKI

ZAWIERCIE.

Urodzony w r. 1892 w Zawierciu, ukończył studja w Politechnice Lwowskiej w r. 1922. Do końca sierpnia 1928 r. był inżynierem ruchu i kierownikiem elektrowni fabryki włókienniczej Towarzystwa „Zawiercie“ Sp. Akc., a od września 1928 r. jest dyrektorem Zakładu Elektrycznego miasta Zawiercia. W fabryce „Zawiercie“ przeprowadził obok innych szereg prac w dziale elektrycznym w celu dostosowania urządzeń do nowych, powojennych warunków pracy; urządzenia te pracują dotychczas. W Zakładzie Elektrycznym zaprojektował między innemi i przeprowadził budowę nadziemnej i podziemnej sieci kablowej (10,5 i 18 km) i 10 stacyj transformatorowych.

INŻ. FELIKS TYLKO

Inżynier budowy i przysięgły mierniczy.

Urodzony w 1889 w Drohobyczu ukończył wydział inżynierji Politechniki Lwowskiej w r. 1914 uzyskując dyplom w r. 1920 po przerwie wywołanej udziałem w wojnie światowej i służbą w Wojsku Polskiem.

Do 1922 roku służy w Wojsku Polskiem jako kapitan 6 pap., następnie pracuje jako inżynier cywilny we Lwowie.

INŻ. JERZY ANTONI GIGIEL

Dyrektor Gazociągów Państwowych w Jaśle.

JASŁO — GAZOCIĄGI.

Członek Związku Polskich Zrzeszeń Technicznych, Zrzeszenia Gazowników i Wodociągowców Polskich, Stowarzyszenia Polskich Inżynierów Przemysłu Naftowego, Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika, Związku Harcerstwa Polskiego, Porucznik artylerji w rezerwie.

Urodzony we Lwowie, ukończył tu 1. szkołę realną poczem w roku 1922 uzyskał we Lwowskiej Politechnice dyplom inżyniera-chemika. Od roku 1920 pracował w Gazowni Miejskiej we Lwowie, w fabryce Superfosfat Wróblik Szlachecki, w fabryce kwasu siarkowego „Dior Fils et Comp.“ w Granville (Francja), w Gazowni Miejskiej w Bydgoszczy, w Państwowej Fabryce Związku Azotowych w Mościcach. Następujące prace ogłosił drukiem:

a)    Działanie kwasu szczawiowego na fosforany gleby,

b)    Dotychczasowe próby syntezy węglowodorów naftowych,

c)    Gaz na usługach szpitali,

d)    Próby zwiększenia wydajności gazu przez krakowanie.

здшииш

■ ■'«? т

INŻ. MICHAŁ DOMANASIEWICZ

JAROSŁAW.

Urodzony w r. 1891 w Sieniawie, ukończył studja na Wydziale Inżynierji lądowej i wodnej Politechniki Lwowskiej w r. 1923. Był członkiem Wydziału Towarzystwa Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej. W latach 1914—1916 brał .udział w wojnie światowej w armji austrja-ckiej, a w r. 1920 w armji ochotniczej Gen. Józefa Hallera. Od r. 1922 poświęcił się pracy zawodowej w kolejnictwie i obecnie pełni obowiązki zastępcy naczelnika oddziału drogowego Polskich Kolei Państwowych w Jarosławiu.

Яр-

л-

ЯШМ

iSy

à?

r

' A’V

INŻ. MARJAN HIERONIM WAKALSKI

STARACHOWICE.

Urodzony w r. 1899 w Wygnance koło Czortkowa, ukończył studja na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej w r. 1923. W 1917 r. wstąpił do służby w Legionach, w r. 1918 był internowany przez władze austrjac-kie w Bustyahaza na Węgrzech, a następnie wysłany został na włoski front. W czasie wojny ukraińskiej pracował w Polskiej Organizacji Wojskowej i brał czynny udział w walkach we Wschodniej Małopolsce. W r. 1920 był członkiem Technickich Drużyn Plebiscytowych, a następnie brał udział jako ochotnik w wojnie bolszewickiej.

Od r. 1923 pełnił funkcje inżyniera warsztatów kolejowych w Stanisławowie. Po odbyciu praktyki w fabryce obrabiarek H. Ernault, Machines Outils de Précision w Paryżu, pracował tam nadal w Polskiej Misji Wojskowej Zakupów, specjalizując się w dziale fabrykacji broni. Od r. 1926 pracuje w Starachowickich Zakładach Górniczych, zrazu na stanowisku asystenta, a następnie kierownika kontroli fabrycznej i kierownika wydziału armatniego, oddając się pracy nad wytwarzaniem sprzętu artyleryjskiego.

INŻ. ADOLF WIKTOR WEISS

Architekt, em. Profesor Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie.

LWÓW, ul. 3-go Maja L. 21.

ill

.

pro-

Urodzony w r. 1858 w Jarosławiu, ukończył w r. 1884 Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej. Podczas praktyki budowlanej pełnił w latach 1885/86 i 1886/87 obowiązki asystenta przy Katedrze Budownictwa Lądowego na Politechnice we Lwowie. Od r. 1888 wykonał jako samoistny architekt-budowniczy rozmaite jekty i budowle tak we Lwowie, jak i na prowincji. W miesiącach zimowych w latach 1890/91 i 1891/92 wykonał projekty dla Magistratu m. Lwowa na budowę szkoły im. Staszica, pawilonu dla nieuleczalnych Fundacji Bilińskich i budynku administracyjnego dla tego Zakładu. W listopadzie r. 1895 objął obowiązki nauczyciela pomocniczego, a następnie od 1. kwietnia 1896 r. profesora Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie, przechodząc w r. 1926 w stan spoczynku. Obok czynności, związanych z obowiązkami profesora, wykonywał najrozmaitsze projekty na budowę szkół, kaplic grobowych, kościołów, przebudowę pałaców, budynków przemysłowych, gospodarczych oraz przeprowadzał ich budowę. W latach 1900—1907 pełnił także obowiązki inżyniera Fundacji Stanisława hr. Skarbka.

INŻ. FRANCISZEK PODSOŃSKI

LWÓW, ul. Bourlarda L. 3.

Urodzony w r. 1884 w Olesku w Małopolsce Wschodniej. W r. 1908 ukończył Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej, a w r. 1911 Wydział Elektro-inżynierski Politechniki w Monachjum. Wiatach 1911- 1913 pracował w Firmie „Siemens-Schuckert“ we Wiedniu, początkowo w laboratorjum fabrycznem, a następnie w biurze projektów dla urządzeń górniczo-hutniczych, a od r. 1913 do wybuchu wojny światowej w Firmie „A. E. G. Union“ we Wiedniu i w Morawskiej Ostrawie. W czasie wojny światowej służył w pułku telegraficznym, a z powstaniem Państwa Polskiego był referentem elektrotechnicznym D. O. K. Lwów i dowódcą kompanji elektrotechnicznej aż do r. 1921. Od tego czasu prowadzi własne przedsiębiorstwo elektro-instalacyjne we Lwowie. W latach 1925—1930 wykładał w Państwowej Szkole Technicznej we Lwowie elektrotechnikę ogólną i urządzenia elektryczne. Od r. 1930 jest dyrektorem i wykładowcą, w majsterskiej szkole dla przemysłu elektrotechnicznego, subwencjonowanej przez Ministerstwo Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego, a prowadzonej przez Towarzystwo Szkół Przemysłowo-technicznych we Lwowie.

INŻ. EMIL PIWOŃSKI

Zastępca Dyrektora Zakładu Gazowego Miejskiego we Lwowie.

LWÓW, ul. Gazowa.

Urodzony w r. 1886 w Stanisławowie. Po ukończeniu szkoły realnej w Stanisławowie wstąpił wr. 1904 na Politechnikę Lwowską, początkowo na Wydział Mechaniczny, a następnie przeniósł się na Wydział Chemiczny. W r. 1908 był asystentem (stypendystą) u śp. Prof. Dra Inż. Stefana Niementowskiego, a w r. 1909 u śp. Prof. Inż. Wiktora Syniewskiego. Dyplom inżyniera chemika otrzymał w r. 1909. Od ukończenia Politechniki pracuje w Zakładzie Gazowym Miejskim we Lwowie, początkowo jako chemik laboratoryjny później jako inżynier ruchu, następnie jako kierownik ruchu, a od r. 1921 zajmuje tam stanowisko zastępcy dyrektora. W latach 1919-1926 wykładał na Politechnice Lwowskiej technologję I. a. na Wydziale Mechanicznym, obecnie zaś wykłada analizę gazów i gazownictwo na Wydziale Chemicznym.

INŻ. STANISŁAW ALEXANDROWICZ

Dyrektor Zakładów Wodociągowych miasta Lwowa.

LWÓW, ul. Zielona L. 62.

Urodzony we Lwowie w r. 1870, ukończył Wydział Inżynierji lądowej i wodnej Politechniki Lwowskiej. Od r. 1900 zajmuje stanowisko Dyrektora Zakładów Wodociągowych miasta Lwowa.

INŻ. FRANCISZEK RYBKA

Naczelnik Wydziału telegraficzno-telefonicznego Dyrekcji Poczt i Telegrafów we Lwowie.

LWÓW, ul. Nabielaka L. 24.

Urodzony w r. 1873 w Brnie, ukończył tam Politechnikę, Wydział Budowy Maszyn, w r. 1895.

INŻ. STANISŁAW KUBIŃSKI

MOŚC1CE.

Urodzony w r. 1889 w Samborze, ukończył Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej w r. 1912. W latach 1912—1918 pracował jako inżynier urządzeń sygnałowych w lwowskiej dyrekcji kolejowej. W listopadzie 1918 r. brał udział w Obronie Lwowa, poczem służył w Wojsku Polskiem jako ochotnik do r. 1922 w charakterze dowódcy warsztatów broni we Lwowie. W r. 1922 objął techniczne kierownictwo fabryki broni i maszyn „Arma“ Sp. Akc. we Lwowie, a od r. 1927 został powołany do budowy Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Mościcach, w której obecnie jest prokurentem i szefem-mechanikiem.

INŻ. STANISŁAW SZAFNICKI

ШШт

LWÓW, ul. Batorego L. 36.

Urodzony w r. 1891 w Częstochowie, ukończył Politechnikę Lwowską w r. 1921, po przerwie, spowodowanej wojną.

Od r. 1918 pracował w wojsku jako instruktor przy zasiekach elektrycznych własnego systemu, następnie do r. 1923 pracował w firmie Brown-Boveri, a do r. 1925 w Towarzystwie Eksploatacji Soli Potasowych w Kałuszu. Od r. 1925 prowadzi we Lwowie własne biuro budowy elektrowni, zajmując się specjalnie elektryfikacją mniejszych miast. Do r. 1930 przeprowadził elektryfikację Kałusza, Sko-lego, Gródka Jagiellońskiego, Buczacza, Sanoka, Śniatyna, Horodenki, Dobromila, Ustrzyk Dolnych, Biłgoraju, Trembowli, Rohatyna, Dawid-Gródka, Horyńca, Bur-sztyna i Szczebrzeszyna i wykonał szereg większych urządzeń elektrycznych.

PS.

t/!!

Fi

is’

••

wm

rm*.

m

a»..

I

-ï

Elektrownia w Biłgoraju.

Elektrownia w Śniatynie.

INŻ. WITOLD ROMER

LWÓW, ul. Jakóba Strzemię L. 3.

Urodzony w r. 1900 we Lwowie, ukończył Wydział Chemiczny Politechniki Lwowskiej w r. 1923, poczem pełnił obowiązki starszego asystenta Katedry Chemji Fizycznej w Politechnice Warszawskiej, pracując pod kierownictwem Prof. W. Świętochowskiego, z którym ogłosił dwa artykuły: „O zmodyfikowanym ebuljoskopie Washburn’a Cotrell’a“ i „O nowym typie przyrządu ebuljoskopowego“.

W r. 1925 został zaangażowany przez firmę „Książnica-Atlas“ we Lwowie i odbył półroczne studja zagranicą, specjalizując się w reprodukcji fotochemicznej; po powrocie objął dział doświadczalny tej firmy, wprowadzając szereg nowoczesnych urządzeń i metod, jakoteż własnych ulepszeń i udoskonaleń. Do tych ostatnich należy nowa metoda reprodukcji kartograficznej, nazwana „kartochromją“, chroniona zarówno w Polsce patentem Nr. 12.127, jakoteż i zagranicą; opis tej metody zamieszczono w „Polskim Przeglądzie Kartograficznym“, (Lwów, 1931, Nr. 53). Metoda ta jest wprowadzana systematycznie od r. 1930 do nowych wydawnictw „Książnicy-Atlasu“, dając oszczędność 30—40% kosztów druku i doskonałą jakość rezultatów.

INŻ. MAURYCY ALTENBERG

Dyrektor Okręgowego Zakładu Elektryfikacyjnego Sp. z o. o. we Lwowie, Referent techniczno-gospodarczy Miejskich Zakładów Elektrycznych we Lwowie, Wykładający w Politechnice Lwowskiej.

LWÓW, ul. Nabielaka L, 37 a.

Urodzony w r. 1876 w Warszawie, ukończył Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej w r. 1898, uzyskując dyplom inżyniera-elektryka w Instytucie Montefiore w Leodjum w r. 1901, poczerń praktykował w zakładach wodnych w Szwaj-carji i w laboratorjach uniwersyteckich we Fryburgu pod kierownictwem Profesora Ignacego Mościckiego. W latach 1910/11 był asystentem Profesora Aleksandra Rotherta w Politechnice Lwowskiej, a od r. 1930 wykłada w Politechnice Lwowskiej gospodarkę elektryczną. Pracuje specjalnie nad zużytkowaniem sił wodnych do celów elektryfikacji i w sprawach taryfowych; opublikował szereg prac z tych dziedzin w Czasopiśmie Te-chnicznem we Lwowie, w Przeglądzie Elektrotechnicznym w Warszawie i w referatach zjazdów technicznych polskich i międzynarodowych.

,-.л»

■ .... .

RUDOLF MĘKICKI

Kustosz Muzeum Narodowego im. Króla Jana III. Sobieskiego we Lwowie i Wykładający w Politechnice Lwowskiej.

LWÓW, ul. Kopcowa L. 6.

Urodzony we Lwowie w r. 1887, po odbyciu studjów i kampanji wojennej w latach 1914—1921, ostatnio w stopniu porucznika Wojsk Polskich, poświęcił się grafice i muzeologji ze szczególnem uwzględnieniem numizmatyki i sztuki heraldycznej. W latach 1912—1914 odbył podróże naukowe do Austrji, Francji, Niemiec, Szwajcarji i Włoch. Od r. 1925 jest redaktorem czasopisma „Zapiski numizmatyczne“.

Wydał drukiem szereg prac z zakresu numizmatyki, muzeologji i grafiki: „Medale grunwaldzkie“, Lwów, 1911; „O medalu na cześć Jędrzeja hr. Zamojskiego“, Lwów, 1925; „Znaki bibljoteczne Rudolfa Mękickiego“, Lwów, 1925; „Katalog zbiorów Władysława Łozińskiego“, Lwów, 1929; „Muzea Gminy m. Lwowa — Musées municipaux de la ville de Lwów“, wspólnie z Dr. A. Czo-łowskim, K. Badeckim i i., Lwów, 1929; współpracował w redakcjach szeregu czasopism naukowych. Wykonał szereg exlibrisôw, okładek, winjet, ilustracyj, projektów medali, pieczęci, godeł, herbów, adresów i dyplomów, jak np. dla Uniwersytetu w Padwie, we Lwowie, dla Politechniki Lwowskiej, dla śp. Marszałka Foch’a, dla Marszałka Piłsudskiego, dla Prezydenta Hoover’a, dla Prezydenta Mościckiego i cały szereg innych w kraju i zagranicą. Brał udział w wystawach we Lwowie (w latach 1911,1926, 1928 i 1930), w Lublinie (w latach 1927 i 1929), w Zagrzebiu (w r. 1929), w Warszawie (w r. 1929), w Pradze (w r. 1929) i w Krakowie (w r. 1929). Jest członkiem Wydziału Tow. Heraldycznego w Warszawie, Związku Numizmatyków Polskich, Tow. Miłośników Książki etc.

TT.

ЕШ

по

INŻ. ZBIGNIEW WLASSICS

Naczelnik Okręgu Legalizacji Narzędzi Mierniczych we Lwowie, Kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.

LWÓW, ul. Strzała L. 12.

Urodzony w r. 1886 w Czerniowcach, ukończy! w r. 1912 Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej, odbywszy przytem praktykę w fabryce motorów spalinowych Kudlica i we fabryce maszyn Ruston w Pradze.

W latach 1911/12 był asystentem I. Katedry Budowy Maszyn w Politechnice Lwowskiej; w latach 1913 — 1918, z przerwami spowodowanemi służbą wojskową, był generalnym dyrektorem Galicyjskiej Spółki Przemysłowej i Budowlanej we Lwowie, fabryki wyrobów ceramicznych w Drohobyczu i Rzeszowie i w kopalni torfu w Dolinie. W r. 1918 pracował w Centrali Odbudowy Kraju w dziale ceramicznym, w latach 1919—1921 pełnił służbę w Wojsku Polskiem jako kapitan. W latach 1922—1926 prowadził szereg własnych lub przez siebie zorganizowanych przedsiębiorstw: z działu obróbki drzewnej stolarnię maszynową i tartaki, z działu przeróbki włókna międlarnie, roszarnie oraz czesalnie lnu i konopi, z działu tkackiego wytwórnię maszynową gobelinów i kilimów.

Od r. 1927 pracuje w służbie legalizacji narzędzi mierniczych, wykonując przytem czynności rzeczoznawcze dla Lwowskiej Izby Handlowej w sprawach standaryzacji lnu.

lifP

i.

№1

;

ügL

Ш

INŻ. STANISŁAW KOWALSKI

Architekt.

LWÓW, ul. Flllpówka L. 16.

jg

Ukończył Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej w r. 1914. Pracuje we Lwowie jako wolnopraktykujący architekt; dotychczas wykonał szereg domów i will, zwłaszcza na Fili-pówce we Lwowie.

INŻ. JULJAN GOMOLIŃSKI

em. Naczelnik Wydziału Okręgowej Izby Kontroli Państwa we Lwowie, b. Naczelnik Wydziału Drogowego Dyrekcji Koleji Państwowych we Lwowie, Członek Polskiego Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie, Kawaler

Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski.

LWÓW, ul. Mikołaja Reja L. 9.

Urodzony we Lwowie w r. 1858, ukończył w r. 1882 Politechnikę Lwowską. Jako inżynier budowy uczestniczył przy trasach i budowach dróg kolejowych z Dębicy do Rozwadowa i Nadbrze-zia, drugiego toru z Krakowa do Lwowa, z Halicza do Tarnopola, z Przeworska do Rozwadowa, ze Lwowa do Sambora i ze Lwowa do Podhajec. W służbie konserwacji koleji kierował w r. 1918/19 z Przemyśla utrzymaniem ruchu i odbudową zniszczonego toru i mostów kolejowych od Przemyśla do Rodatycz, za co odznaczony został krzyżem oficerskim Orderu Polonia Restituta. Po 40-letniej służbie kolejowej przeszedł w r. 1924 do służby kontroli państwowej, z której dopiero w r. 1931 przeszedł w stan spoczynku, zatem po blisko półwiekowej, nader owocnej pracy inżynierskiej w służbie publicznej.

INŻ.MAKSYMILJAN STEFAN KOCZUR

Architekt.

LWÓW, ul. Akademicka L. 3.

■Ф

Urodzony w r. 1885 w Jaworznie, w ziemi Krakowskiej. Szkoły średnie ukończył w Krakowie, zaś Wydział Architektury i Budownictwa Lądowego na Politechnice we Lwowie. Zawód swój wykonuje prywatnie, jako wolno praktykujący architekt. Dotychczas wykonał samodzielnie, poza szeregiem drobnych projektów will i budynków mieszkalnych, projekty i budowę szeregu większych budowli, jak: 7-klasową szkołę bliźniaczą w Turce n/Stryjem, w Skolem, na Lewandówce k. Lwowa, w Winnikach k. Lwowa i w Sygniówce k. Lwowa. W przedsiębiorstwie, wspólnie z Inż. Michałem Kolbuszo-wskim, wykonał budowę bloków mieszkalnych przy ul. Stryjskiej dla Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych we Lwowie, dziewięć dwupiętrowych domów mieszkalnych dla Spółdzielni„Wła-sna Strzecha“, a dla Spółdzielni Towarzystwa Kredytowego i Budowlanego Nauczycieli Szkół średnich i wyższych we Lwowie dwa domy mieszkalne dwu- i trzypiętrowe.

INŻ. FERDYNAND GISMAN

Wicedyrektor Koleji Państwowych w Krakowie, Kawaler Orderu Polonia Restituta.

KRAKÓW, ul. Lubicz L. 14.

Urodzony w Ponicach koło Rabki w r. 1871

Zastępcy Naczelnika Krajowego Biura Kolejowego, które jako Oddział Budowy Koleji Małopolskich przeszło pod zarząd Ministerstwa Koleji; w latach 1919 — 1921 wykonywał projekt i budowę koleji Rzeszów-Kolbuszo-wa-Tarnobrzeg.

Po likwidacji Oddziału Budowy we Lwowie w r. 1921, powołany przez Ministerstwo Koleji do Katowic, tworzył tam Oddział Budowy Połączeń Górnośląskich i jako Naczelnik tego Oddziału od r. 1922 budował połączenia kolejowe Chorzów-Szarlej, Hajduki-Kochło-wice, Makoszowy - Mizerów, Brzezie - Bluszczów, Warszowice-Chybie oraz znaczne rozszerzenia sta-

Wieliczka-Myślenice-Mszana Dolna, Rymanów-ukończył studja na Wydziale Inżynierji lądowej Rymanów Zdrój, Rzeszów-Nisko, Nowy Targ-Politechniki Lwowskiej w latach 1891 —1897. Roztoka, które przerwała wojna. W czasie wojny W czasie studjów odbył jednoroczną służbę woj- powierzył mu Wydział Krajowy obowiązki Na-skową w 2-gim pułku artylerji ciężkiej w Kra- czelnika Sekcji Utrzymania Dróg, kolejno w Śnia-kowie. Był członkiem Wydziału Towarzystwa Bra- tynie, Tłumaczu, Brzozowie i Stanisławowie, skąd tniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej po zakończeniu rządów ruskich i powstaniu Pań-i administratorem budowy I. Domu Techników stwa Polskiego powołany został -na stanowisko we Lwowie. W r. 1898

został mianowany czasowym inżynierem b. Wydziału Krajowego we Lwowie i zajęty był w Kra-joweni Biurze Kolejowem, które opracowywało projekty koleji lokalnych.

Si*

W r. 1899 przeszedł do służby kolejowej w Dyrekcji Koleji Państwowych w Krakowie, gdzie, mianowany stałym inżynierem, zajmował stanowisko adjunkta w Dyrekcji i Sekcjach Utrzymania Koleji w Krakowie i Chabówce do r. 1901, w którym powrócił do Wydziału Krajowego, gdzie w Biurze Kolejowem zajęty był opracowaniem projektów stacyj i budowli mostów koleji Trzebinia-Skawce,

Chabówka-Zakopane, Łu-

takie same stanowisko do Dyrekcji Koleji Pań-

pków-Cisna, Przeworsk-Dynów itd., a następnie cyj, jak np. Chebzie, Kochłowice i inne. Za prace jako kierownik odcinka przy budowie koleji Prze- te otrzymał Order Polonia Restituta, ale już jako worsk-Dynów i zastępca kierownika budowy ko- Naczelnik Wydziału Drogowego Dyrekcji Kato-leji Tarnów-Szczucin i Lwów-Stojanów. W r. 1909 wickiej, w której w r. 1926 został mianowany został samodzielnym kierownikiem budowy koleji Wiceprezesem. W r. 1927 przeniesiony został na Muszyna-Krynica, którą ukończył w r. 1913.

Od r. 1912 do r. 1914 wykonywał w Biurze stwowych w Krakowie, na którem dotychczas po-Kolejowem projekty dalszych koleji lokalnych, jak zostaje.

INŻ. ELJASZ ZIELSKI

Inżynier budowy maszyn, gospodarki cieplnej i urządzeń zdrowotnych, Wykładający w Politechnice

Lwowskiej.

LWÓW, ul. Ostrołęcka L. 12.

Dotychczas wykonał:

W KRYNICY:

Wszelkie urządzenia zdrowotne i mechaniczne w Nowych Łazienkach mineralnych — nowoczesną kotłownię wraz z zespołem cieplarek systemu Ruths’a

zyskującą energję odpadkową — centralny rozdział pary konstrukcję wanny miedzianej systemu Schwarz’a dzenie dla pompowania wody mineralnej z szybów wiertniczych przy pomocy zgęszczonego bezwodnika węglowego — rurociąg parowy dalekobieżny dla ogrzewania wszystkich budynków rządowych i wód mineralnych Zdrojowym

bezdymne opalanie kotłów

elektrownię wy-ulepszoną centralne urzą-

urządzenia dla hydropatji i elektroterapji w Domu urządzenia pralni mechanicznej, kuchni i kawiarni parowej wraz z urządzeniem chłodniczem w pensjonacie „Lwigród“ — centralne ogrzewania i wodociągi z zimną i ciepłą wodą w pensjonatach.

W MOŚCICACH :

konstrukcję mechanizmów sterujących z odle-

Centralne ogrzewanie i przewietrzanie hal fabrycznych, rozmieszczonych na przestrzeni prawie dwu kilometrów — centralę ogrzewniczą dla powietrza, wykorzystującą ciepło odpadkowe przy różnych procesach chemicznych głości.

W KRAKOWIE:

rozdział pary w klinice

Dalekobieżne ogrzewanie dzielnicowe (szpitale przy ul. Kopernika) — centralna kotłownia z wyzyskaniem energji odpadkowej — kanał podziemny, przechodni, z dalekobieżnym, ogrzewniczym rurociągiem — hygjeniczne grzejniki dla sali operacyjnej ginekologiczno-położniczej.

W KATOWICACH:

Ogrzewanie i przewietrzanie nowobudującej się Katedry i Pałacu Biskupiego — budynek gospodarczy z centralną kotłownią, wentyla-tornią i ogrodami zimowemi.

WE LWOWIE:

konstrukcja mechanizmów.

— nowoczesny system ogrzewania i wentylacji

W Teatrze Wielkim — przewietrzanie i ogrzewanie — centrala sterownicza dla regulowania temperatury i dopływu powietrza dla widowni i sceny —

W IV. Gimnazjum

z automatyczną regulacją temperatury sal.

fpD4

INŻ. KAZIMIERZ PIRGO

Radca Miernictwa.

KROSNO.

Urodzony w r. 1879 w Stanisławowie, od r. 1904 jest Kierownikiem Urzędu Katastralnego w Krośnie.

INŻ. JERZY ENGLISCH

Podpułkownik dyplomowany, Dowódca 5 p. a. p.

LWÓW, ul. Gródecka L. 8 a.

Urodzony w r. 1889 w Krakowie, studjował w Politechnice Lwowskiej w latach 1909—1914.

INŻ. ADAM OPOLSKI

Architekt.

LWÓW, ul. Zyblikiewicza L. 5.

Ww

iii

Li

✓

Wat*

Urodzony w Żurawnie w r. 1878, ukończył Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej w r. 1904, poczem objął stanowisko architekta miejskiego w Stryju, projektując tam gazownię, szereg budynków fabrycznych, administracyjnych oraz mieszkalnych; ponadto zaprojektował tam i przeprowadził budowę strażnicy miejskiej i chło-dzarni wraz z fabryką sztucznego lodu; projekty ratusza i dwóch szkół powszechnych nie zostały zrealizowane z powodu braku funduszów.

Od r. 1908 prowadzi we Lwowie własne biuro architektoniczno-budowlane, przyczem dotychczas wykonał, poza licznemi prywatnemi budowlami, następujące gmachy publiczne:

Szkołę im. św. Józefa przy ul. Lelewela we Lwowie,

Gmach Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego przy ul. Zimorowicza we Lwowie, Dom Katolicki przy ul. Gródeckiej we Lwowie,

Gmach Izby Rękodzielniczej przy pl. Strzeleckim we Lwowie,

Koszary Kawalerji w Stryju,

Kolonję domów urzędniczych przy ul. Wyspiańskiego we Lwowie.

W czasie wojny światowej wykonał szereg budowli dla Centrali Odbudowy Kraju, które z natury rzeczy nie miały większego znaczenia architektonicznego, czy też konstrukcyjnego, wymagały jednak bardzo sprężystej administracji. W latach powojennych przeprowadził wspólnie z Prof. Inż. Witoldem Minkiewiczem budowę domów urzędniczych dla Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych przy ul. Na Bajkach i przy ul. Stryj-skiej we Lwowie. W r. 1930 zaprojektował i przeprowadził rekonstrukcję sal balowych Domu Narodnego przy ul. Rutowskiego we Lwowie na Miejski Teatr Rozmaitości.

INŻ. KAZIMIERZ BIZAŃSKI

Dyrektor Stowarzyszenia Dozoru Kotłów w Warszawie. WARSZAWA, ul. Mochnackiego L. 4.

g-i:

Ш:

Urodzony w r. 1879 w Cewkowie w Mało-polsce, ukończył Wydział Mechaniczny Politechniki lwowskiej w r. 1903. Po odbyciu służby wojskowej i praktyki w Witkowicach był w latach 1905—1906 konstruktorem w dziale budowy kotłów fabryki w Sanoku, a następnie do r. 1913 pracował jako inspektor Wiedeńskiego Towarzystwa Dozoru Kotłów Parowych.

W czasie wojny światowej pełnił służbę wojskową zrazu jako oficer armji austrjackiej, a następnie w Wojsku Polskiem, poczem w latach 1919—1924 zajmował stanowisko dyrektora fabryki maszyn „Kuźnica“ w Warszawie, a w latach 1924—1927 pracował we Lwowie jako okręgowy inżynier Stowarzyszenia Dozoru Kotłów w Warszawie; dyrektorem tego Stowarzyszenia został zamianowany w r. 1927 i na tern stanowisku dotychczas pozostaje.

INŻ. PIOTR PEC

Kierownik Urzędu Katastralnego w Jaśle.

JASŁO.

Urodzony w r. 1874 w Lubnie koło Jasła, ukończył w r. 1908 Oddział mierniczy Politechniki Lwowskiej.

W latach 19П2—1905 pracował jako członek Wydziału Towarzystwa Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej, głównie jako kierownik kuchni, wprowadzając ulepszenia administracji oraz koleżeńską służbę kelnerską, zapewniając w ten sposób byt i możność stu-djowania najuboższym kolegom.

W latach 1906—1907 pracował jako geometra w Banku Parcelacyjnym we Lwowie przy parcelacji kilku obszarów dworskich; w latach 1908—1911 pracował w Urzędzie Katastralnym w Żywcu, gdzie założył Składnicę Kółek Rolniczych. Przeniesiony do Grybowa, piastował tam godność Radcy miejskiego, Prezesa Kółka Rolniczego i Członka Rady Nadzorczej Składnicy do r. 1915. W latach 1915—1918 walczył w armji austrjackiej na wschodnim froncie. Po powrocie z wojny do Grybowa założył tam prywatne, koedukacyjne gimnazjum humanistyczne, w którem uczył matematyki i rysunków, będąc zarazem Sekretarzem i Skarbnikiem Towarzystwa Gimnazjalnego. Od r. 1926 jest kierownikiem Urzędu Katastralnego w Jaśle, gdzie również pracuje społecznie, piastując godność Prezesa Powiatowego Związku Urzędników Państwowych, Spółdzielni Sklepów Mieszczańskich „Zgoda“ itd.

INZ. MARJAN SMONIEWSKI

Architekt.

■SOSNOWIEC, ul. Prosta L. 12.

snowcu,

b)    budowę kilku prywatnych piekarń w Sosnowcu, w Dąbrowie Górniczej, Niemcach i Strzemieszycach,

c)    budowę kilkudzisięciu prywatnych domów

mieszkalnych w Sosnowcu, Czeladzi, Będzinie, Strzech budowę 10 domów blokowych robotniczych mieszycach, Ząbkowicach, Kazimierzu i Niemcach dla Grodzieckiego T-wa Kopalń Węgla

d)    budowę 6 domów mieszkalnych urzędniczych skiego.

dla tegoż T-wa,    Z ważniejszych projektów budo-

e)    budowę willi dla Zarządzającego Dyrektora wlanych wymieniamy:

tegoż T-wa,    d) projekt Kościoła Katolickiego dla parafji Bo-

f)    budowę stajni i budynków gospodarczych dla browniki w Zagłębiu (wspólnie z budowniczym

tegoż T-wa.    Antonim Luftem),

b)    szkice do projektu domu „Związku Zawodowego Pracown. Przemysł, i Handlowych“ w Sosnowcu,

c)    szkice do projektu Pensjonatu w Krynicy,

a)    budowę 10 domów mieszkalnych urzędniczych d) projekt kilku Piekarń w Zagłębiu,

w Niemcach, na kopalni „Kazimierz“ i na ko- e) projekt Warsztatów Stolarskich dla firmy „Wiór“ palni „Juljusz“,

b)    budowę kilkunastu domów mieszkalnych ro- f) oraz kilkadziesiąt projektów większych i mniejszych domów mieszkalnych w Zagłębiu Dą-browskiem.

Podstacji

/1

Urodzony w Częstochowie w r. 1884, stu-djował w Politechnice Warszawskiej do strejku szkolnego w r. 1905, a następnie, po odbyciu praktyki budowlanej u inż. Kamieńskiego w Sosnowcu, na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej, który ukończył w r. 1910, obejmując we wspomnianej firmie stanowisko kierownika robót budowlanych i kolejowych na terenie Zaałębia Dąbrowskiego. Obowiązki te pełnił do r. 1917, poczem objął kierownictwo wydziału budowlanego Warszawskiego Towarzystwa Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych w Niemcach pod Sosnowcem, z s edzibą na kopalni „Kazimierz“, gdzie pracował do r. 1924. W r. 1925 pracował czasowo w Katowicach przy budowie domów mieszkalnych dla spółdzielni „Osiedle“,a od r. 1926, w którym pracował jeszcze w firmie budowlanej A Lufta i Ski w Sosnowcu, prowadzi samodzielne prace architektoniczno-budowlane.

Wykonał następujące ważniejsze objekty:

We firmie Inż. Z.

W. Kamieński w Sosnowcu:

a)    budowę 2-go toru bocznicy kolejowej „Pie-kło-Grodziec“ dlaGro-dzieckiego T-wa Kopalń Węgla,

b)    budowę odcinka kolejowego,, Częstochowa-Złoty Potok“ linji kolejowej „Herby-Kielce“,

W „Warszawskiem T-wie Kopalń Węgla i Zakładów Hutniczych“:

botniczych tamże,

c) wszelkie budowlane roboty kopalniane.

W Katowicach:

a)    budowę 24 domów mieszkalnych dla urzędników Województwa,

b)    budowę Szkoły Powszechnej w Małobądzu dla Magistratu miasta Będzina.

We firmie „A. Luft i Ska“ w Sosnowcu:

a)    budowę części budynków Elektrowni Zagłębia Dąbrowskiego w Małobądzu,

b)    budowę Piekarni Mechanicznej w Czeladzi,

c)    budowę Plebanji w Czeladzi,

d)    budowę Ambul. dla Kasy Chorych w Myszkowie,

e)    budowę domu Dochodowego wraz z Kinem Udziałowem przy ul. 3-go Maja w Sosnowcu

f)    budowę Transformatowej dla Tramwajów Elektrycznych w Sosnowcu,

g)    budowę kilku prywatnych domów mieszkalnych tamże.

Samodzielnie:

a) budowę 6 wielkich robotniczych bloków mieszkalnych dla „Zakładu Ubezpieczeń od Wypadków“ w So-

oraz w innych miejscowościach Zagłębia Dąbrow-

w Sosnowcu,

INŻ. ROBERT BROSCH

Inżynier budowy i Mierniczy przysięgły. TARNÓW.

ad

кя

mm

rf

A

• «

• ♦ 4 k* * *

4:

wmi

P I

l'sbiJä

Urodzony w r. 1863 w Przemyślu, studjował i a Wydziale Inżynierji lądowej i wodnej Politechniki Lwowskiej w latach 1882—1887, uzyskując dyplom inżyniera, po odbyciu służby wojskowej i praktyki cywilnej w Tarnowie, w r. 1897. W czasie tych studjów był Wiceprezesem Towarzystwa Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej. Od ukończenia studjów do chwili obecnej pracuje stale w Tarnowie jako rządowo upoważniony inżynier budowy i mierniczy przysięgły.

WŁADYSŁAW JENNER

Wykładający w Politechnice Lwowskiej.

LWÓW, ul. św. Zofjł L. 44.

Prezes Związku Stowarzyszeń zarobkowych i gospodarczych we Lwowie, Członek Rady Spółdzielczej przy Ministerstwie Skarbu, Członek Rady Unji Związków Spółdzielczych w Polsce, Wykładający zasady organizacji spółdzielni w Politechnice Lwowskiej, w Akademji Medycyny Weterynaryjnej we Lwowie, w Wyższej Szkole dla Handlu Zagranicznego we Lwowie, na Wyższych Kursach Ziemiańskich we Lwowie; wykładał również na kursach społecznych zawodowe organizacje rolnicze, traktując w tym wykładzie, poza ogólnemi problemami zasad ruchu assocjacyjnego, ze szczególną uwagą zawodowe towarzystwa rolnicze i ruch spółdzielczy w rolnictwie.

INŻ. WŁADYSŁAW MATZKE

LWÓW, ul. Herburtów L. 3.

Ukończył Wydział Chemji Technicznej na Politechnice Lwowskiej i Wiedeńskiej w r. 1902. Po dwuletniej dalszej pracy na Politechnice Lwowskiej jako asystent ś. p. Prof. Niementowskiego, pracował w przemyśle chemicznym w Brunświku we fabryce będącej współwłasnością rodziny, następnie w przemyśle cukrowniczym na terenie dawnej gubernji Kijowskiej i Podolskiej, następnie w gazownictwie, oddając się specjalnie studjom projektowania i budowy pieców generatorowych. W r. 1911 pracował w ceramice budowlanej. W okresie wojny światowej służył w armji austrja-ckiej na froncie rosyjskim. Pod koniec wojny powołany został przez rząd austrjacki do odbudowy przemysłu na terenie Małopolski, następnie powierzyło mu tę funkcję także polskie Ministerstwo Przemysłu i Handlu. Od r. 1922 pracuje nieprzerwanie w dziale ceramiki budowlanej, zajmując się specjalnie budową zakładów ceramicznych, produkcją materjałów ogniotrwałych, budową i konstrukcją pieców przemysłowych dla wysokich temperatur, konstrukcjami suszarń wielko-przemysłowych.

;;

DR. INŻ. ZYGMUNT FUCHS

LWÓW, ul. Krasickich L. 18 a.

Urodzony w r. 1888 we Lwowie, ukończył w r. 1911 Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej; w latach 1911—1914 studjował ponadto na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jana Kazimierza. W r. 1916 uzyskał w Politechnice Lwowskiej stopień doktora nauk technicznych na podstawie rozprawy pt.: „Zur Berechnung der Schubspannungen in gebogenen Stäben“.

W latach 1912—1920 był asystentem starszym, a następnie aż do r. 1930 adjunktem przy Katedrze Mechaniki Technicznej w Politechnice Lwowskiej. Od r. 1920 wykłada w tej Uczelni statykę konstrukcyj, statykę kon-strukcyj lotniczych, hydromechanikę i aerodynamikę; w r. 1926/7 przeprowadzał specjalne badania naukowe z zakresu aerodynamiki w Uniwersytecie w Getyndze. W r. 1929 zainicjował i zorganizował przy pomocy Ligi Obrony Powietrznej Państwa i Ministerstwa Komunikacji drugie w Polsce Laboratorjum Aerodynamiczne Politechniki Lwowskiej, otwarte w r. 1930, którego jest kierownikiem.

Ogłosił drukiem szereg oryginalnych przyczynków naukowych z zakresu sprężystości materjałów i tarcia ciał stałych, (Physikalische Zeitschrift w Lipsku, Zeitschrift d. V. D. I. w Berlinie, Przegląd Techniczny w Warszawie, Archiwum Tow. Naukowego we Lwowie, Czasopismo Techniczne we Lwowie), a ponadto wydał drukiem monografje z zakresu termodynamiki i budowy ma-terji, tudzież liczne artykuły, referaty, krytyki itp. w różnych czasopismach fachowych.

. mr~-

i-

INŻ. SAMUEL MEHL

Autoryzowany inżynier cywilny, koncesjonowany budowniczy i biegły sądu grodzkiego.

KRAKÓW-PODGÓRZE, ul. Lwowska L. 18.

Urodzony w r. 1867 w Alwerni w Małopolsce, ukończył Politechnikę Wiedeńską w r. 1894; praktykował w przedsiębiorstwie budowy mostów, bulwarów i portów E. Gärtnera we Wiedniu, poczem wstąpił do państwowej służby kolejowej. W tej służbie w ciągu 8 lat prowadził kierownictwo budowy oddziału koleji Przeworsk-Rozwadów i Sam-bor-Uzsok, przyczem na tej drugiej linji budował wiadukt „Spisany“ i tunel „Łuszczański“. Następnie pracował przez 2 lata przy robotach inwestycyjnych Krakowskiej Dyrekcji Kolejowej. W r. 1909 przeszedł w stan spoczynku i od tego czasu prowadzi własne przedsiębiorstwo budowlane, głównie w zakresie żelbetnictwa.

W latach 1914 —1918 pełnił austrjacką służbę wojskową, a w r. 1918 wstąpił jako ochotnik do Armji Polskiej, w której pełnił służbę kapitana aż do ukończenia wojny bolszewickiej.

'Ą

i* >

' - ''U

;*

v. V,

INŻ. MIECZYSŁAW ZIELENIEWSKI

SANOK, ul. Lipińskiego L. 61.

Urodzony w r. 1890 w Krakowie, odbywał studja przyrodnicze w Uniwersytecie Jagiellońskim, poczem po przerwie, spowodowanej wojenną’ służbą, ukończył w r. 1923 Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej. Praktykę zawodową odbył w Hucie „Zgoda“ na Śląsku i w Zakładach Amunicyjnych „Pocisk“ w Warszawie. Obecnie pracuje w Fabryce Wagonów w Sanoku.

' -

■ у*

щи,

■ iM

U H

PROF. DR. INŻ. ADAM RÓŻAŃSKI

Zwyczajny profesor inżynierji rolniczej na Wydziale Rolniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

KRAKÓW, Aleje Mickiewicza L. 21.

Urodzony w r. 1874 w Zasowie w Mało-polsce, studjował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego i ukończył Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. W latach 1899 do 1918 pracował w Biurze Meljoracyjnem b. Wydziału Krajowego, następnie był dyrektorem departamentu wodnego w Ministerstwie Robót Publicznych; w latach 1921 — 1925 wykładał budowę dróg wodnych w Politechnice Warszawskiej, a od r. 1925 jest zwyczajnym profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego na Wydziale Rolniczym, gdzie wykłada inżynierję rolniczą. W latach 1928—1929, 1929—1930 i 1931—1932 był dziekanem Wydziału Rolniczego. Jest cywilnym inżynierem budowy i techniki kultury, mierniczym przysięgłym, członkiem krakowskiej Wojewódzkiej Rady Wodnej, członkiem przybranym Polskiego Towarzystwa Naukowego we Lwowie i Kawalerem Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski.

Opracował wiele projektów robót meljora-cyjnych i wodnych i wykonał liczne, w tej dziedzinie wiedzy technicznej, objekty. Prowadzi studja nad drenowaniem gruntów i oznaczeniem wielkiej wody w potokach, których wyniki cgłosił w licznych publikacjach.

ЛЩ

%ß)

INŻ. BOLESŁAW JAN ŚWIERCZYŃSKI

Radca budownictwa Dyrekcji Robót Publicznych Krakowskiego Urzędu Wojewódzkiego, Kierownik Państwowego Zarządu Wodnego w Bochni.

BOCHNIA, ul. Karosek L. 735.

Urodzony we Lwowie w r. 1882, ukończył Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej w r. 1907. W latach 1910—1916 pracował w Kra-jowem Biurze Meljoracyjnem nad projektem zbiornika na Dunajcu i nad budową obwałowań Wisły. Wiatach 1917—1920 pracował przy utrzymaniu dróg i mostów w powiecie tłumackim. Od r. 1921 prowadzi roboty meljoracyjne i prace regulacyjne w powiecie bocheńskim i brzeskim, przyczem wykonał także budowę mostu na Rabie w Uściu Solnem.

!'

L.

wypadku.

MARJUSZ MASZYŃSKI

WARSZAWA, ul. Jesienowa L. 3.

Brat śp. Adama, studjował z Nim razem architekturę w Politechnice Lwowskiej do r. 1914, poczem praktykował w Warszawie jako architekt. W r. 1917 porzucił jednak ten zawód, poświęcając się całkowicie scenie.

Śp. INŻ. ADAM MASZYŃSKI

Studjował na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej w latach 1908—1914, uzyskując dyplom inżyniera-architekta w r. 1915. Pracował następnie jako inżynier wojskowy, zajmując się budową dróg wojennych. W r. 1916 zginął wraz z trzema kolegami wskutek nieszczęśliwego

Odznaczał się wybitnemi zdolnościami litera-ckiemi, które często zużytkowywał dla potrzeb akademickich. Podajemy tu jeden z nieznanych Jego utworów:

Wtrąceni tajemną siłą W zgiełkliwe życia kolisko,

Gdzie wszystko pachnie mogiłą, Nie wiemy, jak my jej blisko. Trwonimy chwile, dni, lata, Depcemy zioła pachnące,

Złudzenie szczęścia ulata,

I łzy zostają gorące.

W nocy czekamy poranka,

A na południe w poranek, Przyszłość to nasza kochanka Najsłodsza z wszystkich kochanek. W ziemi, nie w cichem niebie Utkwiwszy oko rozumne,

Szukamy szczęścia dla siebie,

A znajdujemy trumnę.

ii

ii

~7~

i*⁴

ШШШ

liiL.

INŻ. JÓZEF CHUDZIKIEWICZ

KRAKÓW, ul. Karmelicka L. 45.

Urodzony w r. 1872 we Lwowie, gdzie ukończył gimnazjum klasyczne oraz Politechnikę. W r. 1897 wstąpił do Towarzystwa Nadzoru i Wzajemnego Ubezpieczenia Kotłów Parowych we Wiedniu. Od r. 1898 miał pod dozorem kotły w Dolnej Austrji, Tyrolu i Przedarulanji, na Morawach i Śląsku. Od r. 1900 sprawuje nadzór nad kotłami w Zachodniej Małopolsce.

.. ••

INŻ. ANTONI CHLIPALSKI

KRAKÓW, Rynek Kleparski L. 14.

;.л

.W

%

* ■ mm Яв

Urodzony w r. 1900 w Krakowie, ukończył Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej w r. 1924. W r. 1920 brał udział w śląskiej akcji plebiscytowej drużyn technickich we Lwowie, a następnie służył w 3-im pułku piechoty legjonowej.

Praktykę odbywał w Bielsku i w Krakowie. W r. 1925 wstąpił do państwowej służby technicznej w Dyrekcji Robót Publicznych w Krakowie. W r. 1927, po wybuchu prochowni w Witkowicach, odbudowywał gminy, zniszczone wybuchem, a następnie został przydzielony do Państwowego Zarządu Architektoniczno-budowlanego w Krakowie. W r. 1931 uzyskał rządowe upoważnienie do projektowania i kierowania pracami budowlanemi.

Dotychczas zaprojektował szkolę powszechną w Modl-nicy, którą wybudował wspólnie z Inż. Romanem Hublem, zaprojektował rozbudowę szkoły powszechnej w Tyńcu, którą przeprowadził wspólnie z Inż. Adamem Moschenim, zaprojektował szkołę powszechną w Swoszowicach i własny, 4-piętrowy dom mieszkalny w Krakowie, którego budowę obecnie prowadzi, sprawując zarazem inspicjen-turę nowoczesnej budowy 4-piętrowego domu mieszkalnego dla urzędników Dyrekcji Robót Publicznych w Krakowie, zaprojektował willę p. inż.. Gołowina w Krakowie oraz gmach Państw. Gimnazjum Żeńskiego w Krakowie. Przeprowadził pozatem szereg budów z urzędu.

W latach 1929 i 1931 zwiedził w celach naukowych Austrję, południową Francję, Szwajcarję i północną Italję.

INŹ. JAN STROKA

Radca miernictwa, Kierownik Urzędu Katastralnego.

KRAKÓW, ul. Moniuszki L. 21.

Urodzony w Krakowie w r. 1870, ukończył Politechnikę Lwowską w r. 1894. W latach 1895—1898 pracował przy trasowaniu koleji Łupków-Cisna 1 Trzebinia-Skawce. W latach 1901 — 1914 pracował przy triangulacji i nowym pomiarze Wielkiego Krakowa, a w latach 1921—1925 przy wytyczaniu i pomiarze granicy polsko-czesko-słowackiej od Odry po Pieniny i od góry Halicz po granicę rumuńską. W latach 1926—1929 kierował nowemi zdjęciami gmin orawskich, przyłączonych w drodze plebiscytu do Polski. Obecnie pracuje na stanowisku kierownika Urzędu Katastralnego w Krakowie.

INŻ. ZDZISŁAW RYCHLIK

Яр

KATOWICE, ul. Opolska L. 11.

Urodzony w r. 1897 w Dębicy, studjował w Politechnice we Wiedniu i we Lwowie w latach 1915 — 1923. Dyplom inżyniera-elektryka uzyskał w r. 1923 w Politechnice Lwowskiej. Obecnie pracuje na stanowisku kierownika Oddziału Elektrotechnicznego Stowarzyszenia Dozoru Kotłów Parowych w Katowicach.

■к»:

Ж,

INŻ. MARJAN PRZETOCKI

LWÓW, ul. Nabielaka L. 30.

Urodzony w r. 1884 w Birczy, ukończył w r. 1908 Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. W latach 1908—1913 pracował w biurze meljoracyjnem Wydziału Krajowego we Lwowie, opracowując projekty robót me-ljoracyjnych i prowadząc je w powiatach Mieleckim, Kolbuszowskim, Tarnowskim i Dąbrowskim. Uzyskawszy w r. 1913 autoryzację na inżyniera cywilnego i odbywszy kilkumiesięczne studja specjalne w Hannowerze, był do wybuchu wojny światowej kierownikiem biura dla inżynierji wiejskiej w Towarzystwie Gospodarskiem we Lwowie. Po rocznej służbie w armji austrjackiej na froncie włoskim i serbskim przydzielony został do Centrali Odbudowy Galicji, w której do upadku Austrji prowadził referat odbudowy folwarków. Następnie przez 15 miesięcy brał udział w Obronie Lwowa i Małopolski Wschodniej jako adjutant I. Baonu Kolejowego, przy obronie i odbudowie linij kolejowych, za co otrzymał Krzyż Obrony Lwowa i Krzyż Walecznych. W r. 1919 powrócił do Okręgowej Dyrekcji Odbudowy we Lwowie, gdzie pracował do r. 1926 jako inspektor i kierownik Wydziału Drzewnego. W r. 1925 przeszedł do służby w Okręgowej Izbie Kontroli Państwa we Lwowie, w której obecnie zajmuje stanowisko kierownika Wydziału dla kontroli urzędów resortu Robót Publicznych, Przemysłu i Handlu, Poczt i Telegrafów oraz Rolnictwa w dziale administracji lasów państwowych.

....

i:    1

'W

.

Р;::

h' Ÿ ." > V'SJf

'

t '

INŻ. JULJAN LEON ZABOKLICKI

LWÓW, ul. Zyblikiewlcza L. 39.

Urodzony w r. 1881 w Zakrzewiu koło Warszawy, studjował w Politechnice Warszawskiej na Wydziale Budowy Maszyn i w Pradze czeskiej, gdzie w r. 1908 uzyskał dyplom inżyniera. Do r. 1910 pracował w warsztatach kolejowych w Warszawie, następnie do r. 1914 jako konstruktor w Towarzystwie Akcyjnem J. John w Łodzi. Z koleji w r. 1915 pracował w Zakładach Hutniczych Zaporożje Dnieprowskoje w Ka-mienskoje koło Jekaterynosławia, a w latach 1915 — 1918 w fabryce narzędzi wiertniczych dla przemysłu naftowego w Jekaterynodarze na Kaukazie w charakterze głównego inżyniera fabryki i kierownika oddziału pocisków. W r. 1919 pracował w Dyrekcji Koleji w Warszawie, w r. 1920 we fabryce Scheiblera i Grohmanna w Łodzi, a wreszcie od r. 1921 do chwili obecnej prowadzi we Lwowie przedstawicielstwo Towarzystwa Akcyjnego odlewni żelaza J. John w Łodzi.

Urodzony w r. 1882 we Lwowie, po ukończeniu stu-djów w Politechnice Lwowskiej był asystentem Prof. Dr. Inż. Maksymiljana Thullie’go oraz inżynierem b. Wydziału Krajowego we Lwowie. W czasie wojny światowej dostał się jako oficer austrjacki do niewoli rosyjskiej, w której przebywał w obozie jeńców na Syberji aż do r. 1921. Po udałej ucieczce z Rosji objął stanowisko kierownika budowy fabryki Warszawskiej Spółki Akcyjnej Budowy Parowozów, po ukończeniu której został inspektorem budowlanym Magistratu m. st. Warszawy.

■Ц

mmi

W r. 1929 został delegowany do Poznania celem zorganizowania Pawilonu Warszawy i powołany na stanowisko przewodniczącego Komisji Artystyczno-kwalifika-cyjnej Powszechnej Wystawy Krajowej. Za prace w Poznaniu otrzymał Dyplom Zasługi. W r. 1930 objął stanowisko dyrektora technicznego Towarzystwa Wystawy Budowlanej w Warszawie, będąc jednym z członków-za-łożycieli tego Towarzystwa.

Pracował naukowo, ogłaszając szereg artykułów w prasie codziennej, w „Przeglądzie Technicznym", w „Podręczniku Inżynierskim" itp. W dziedzinie żelbetnictwa i statyki budowli cieszył się opinją powagi naukowej.

Zginął tragicznie dnia 18. września 1930 r. jako ofiara zawodu, zabity deską, spadającą z budowy czteropiętrowego gmachu w Warszawie.

Cześć Jego Pamięci !

MARJAN STANEK

BĘDZIN, ul. Kołłątaja L. 12.

Urodzony w r. 1882, studjował w Politechnice Warszawskiej do strajku szkolnego w r. 1904, a następnie do r. 1914 w Politechnice Lwowskiej. Podczas wojny światowej objął stanowisko nauczyciela matematyki w szkołach średnich ogólnie kształcących i technicznych i pracuje na tern stanowisku dotychczas.

■>

i#

ł.

INŻ. WACŁAW KRZYŻANOWSKI

Profesor Państwowej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Przemysłu Artystycznego w Krakowie.

KRAKÓW, ul. Krupnicza L. 12.

Urodzony w r. 1881 w Warszawie, ukończył w r. 1904 Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej. Studjował później w Paryżu w szkole sztuk pięknych i w szkole sztuk dekoracyjnych oraz we Wiedniu w prywatnych pracowniach. Zaprojektował i przeprowadził budowę kilku kościołów, licznych budynków użyteczności publicznej, domów czynszowych i will we wszystkich dzielnicach Polski; obecnie pracuje nad projektem i budową Gmachu Bibljoteki Jagiellońskiej i Kościoła Parafialnego Dzielnicy XI w Krakowie.

PROF. DR. INŻ. ADOLF SZYSZKO-BOHUSZ

KRAKÓW, Wawel.

Urodzony w Narwie w Estonji w r. 1883, wstąpił w r. 1894 do gimnazjum klasycznego w Rewlu, a w r. 1902 ukończył X gimnazjum klasyczne w Petersburgu ze złotym medalem. W tymże roku 1902 został przyjęty na Wydział Architektury Akademji Sztuk Pięknych w Petersburgu po złożeniu egzaminu konkursowego z rysunku. W r. 1905 na podstawie egzaminów z nauk teoretycznych otrzymał prawo wykonywania praktyki budowlanej. W r. 1909 ukończył Wydział Architektury z odznaczeniem, a korzystając z zagranicznego stypendjum rządowego, studjował następnie w Czechach, na Morawach, w Tyrolu i w Austrji Dolnej i Górnej. W r. 1910 osiadł na stałe w Krakowie, jako wolnopraktykujący architekt i sekretarz Komisji do badania Historji Sztuki w Polskiej Akademji Umiejętności. Prace w tym zakresie rozpoczął jeszcze w r. 1C05, opracowując dla Komisji zabytki naszej architektury średniowiecznej w Królestwie i na Litwie. W r. 1912 wybrany został docentem architektury w Krakowskiej Akademji Sztuk Pięknych, a równocześnie profesorem nadzwyczajnym architektury nowoczesnej na Politechnice Lwowskiej. We Lwowie wykładał w latach 1912—1914. Z wybuchem wojny światowej wstąpił w r. 1915 do I. Brygady Legjonów, przeniesiony został następnie do VI pułku piechoty Legjonów w randze podchorążego i uczestniczył w bojach na froncie poleskim. W r. 1916 powrócił na Politechnikę, poczem na propozycję Wydziału Krajowego objął kierownictwo robót na Wawelu. W r. 1919, ustąpiwszy z profesury we Lwowie, otrzymał katedrę konserwacji zabytków w Akademji Sztuk Pięknych w Krakowie, którą zajmuje do dzisiaj. Od r. 1906 jest członkiem Komisji Akademji Umiejętności w Krakowie, od r. 1919 inżynierem cywilnym architektury i budownictwa, od r. 1919 doktorem nauk technicznych.

Odznaczony został Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Resti-tuta w r. 1921, Krzyżem Komandorskim tegoż Orderu w r. 1928 i Krzyżem Zasługi w r. 1931.

W г. 1929 objął z ramienia Ministerstwa Robót Publicznych prace w gmachach reprezentacyjnych Rzeczypospolitej na Zamku Królewskim w Warszawie i w Łazienkach.

Opublikował drukiem następujące prace:

„Polskie kościoły dwunawowe“,

„Kościoły hallowe w Polsce“,

„Kościoły warowne w Polsce,

„Kościoły w Mnichowie i Tomaszowie,“

„Trzy nasze Zamki“,

„System krakowski“,

„Bożnice w Polsce“,

„Kościół Marjacki w Krakowie“,

„Rotunda św. Feliksa i Adaukta“,

, Z historji romańskiego Wawelu“.

Otrzymał nagrody na konkursach za projekty:

Bożnicy w Charkowie,

Uniwersytetu we Lwowie,

Akademji Górniczej w Krakowie,

Dworu w Niegowici,

Kasy Chorych w Krakowie,

Seminarjum w Pszczynie,

Katedry w Katowicach i t. d.

Wykonał następujące budowle:

Kościół w Szyłowicach,

Cerkiew w Rosi,

Kamienicę w Krakowie, przy ul. Zwierzynieckiej 1. 15, Dom w Krakowie, przy pl. Marjaekim 1. 5,

Gmach P. K. O. w Krakowie,

Zamek w Wiśle,

Dom Zdrojowy w Żegiestowie,

Willę „Warszawianka“ w Żegiestowie,

Willę „Felicja“ w Krynicy,

Domy mieszkalne P. K. O. w Krakowie i t. d.

INŻ. FRANCISZEK JAKUBIK

Radca Budownictwa Dyrekcji Robot Publicznych Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie.

KRAKÓW, Al. Słowackiego L. 16.

Urodzony w r. 1869 w Zaleszanach koło Tar- żajsk w r. 1906/7, Błażowę w r. 1908/9 i Prze-nobrzega, ukończył Wydział Inżynierji Politechniki myślany w r. 1911/13 W czasie Wielkiej Wojny

pracował do r. 1917 jako kierownik dróg samorządowych w Nowym Sączu, przygotowując je do historycznej ofenzywy gorlickiej, za co otrzymał medal zasługi cywilnej. W latach 1918/24 wykonał plan regulacyjny spalonej części Borysławia i odbudował ją po pożarze. W r. 1920 był prezesem Oddziału Bo-rysławskiego Polskiego Towarzystwa Politechnicznego, W tymże r. 1920, w czasie wojny bolszewickiej, był komendantem oddziałów ochotniczych w Zagłębiu Borysław-skiem. Obecnie pracuje w charakterze Radcy Budownictwa na stanowisku

Lwowskiej w r. 1900.

Brał wybitny udział w życiu akademickiem: był sekretarzem Kółka „Kuchni Politechników“, skarbnikiem i przewodniczącym Kuchni Tow. Bratniej Pomocy, w r. 1897/8 przewodniczącym Tow. Bratniej Pomocy, w następnych dwóch latach przewodniczącym Zarządu I. Domu Techników, a w r. 1900/1 zasiadał w sądzie Polubownym i Honorowym Tow. Bratniej Pomocy.

, II

Po ukończeniu stu-djów wstąpił do służby • w b. Wydziale Krajowym we Lwowie, w której w latach 1902/3 zbudował m. i. drogę pienińską

w Szczawnicy, a w latach 1904/13 wykonał referenta technicznego dla spraw budowlanych plany regulacyjne spalonych miast i odbudował w uzdrowiskach i regulacji miast w Dyrekcji Robót je: Dynów w r. 1904, Brzesko w r. 1904/5, Le- Publicznych Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie.

§1 \

wß

Na pamiętnym Wiecu Technickim w r. 1910 we Lwowie, będącym epilogiem walki młodzieży z Kolegjum Profesorów o salę Tow. Bratniej Pomocy, Inż. Jakubik był tym, który mimo bezwzględnego oporu „Królewiaków“ spowodował silnie motywowanym wnioskiem wybór Komisji Pięciu dla uproszenia ówczesnego Namiestnika Galicji hr. Pinińskiego, by otworzył zamkniętą Politechnikę. Nie była to sprawa na ówczesne czasy małej wagi; znany i powszechnie ceniony Prof. Dziwiński, były Przewodniczący Tow. Bratniej Pomocy i Kurator tego Towarzystwa, zaklinał młodzież, by ustąpiła wobec groźby, iż rząd austrjacki zamknie Politechnikę na zawsze i „jeżeli ją kiedykolwiek otworzy, to chyba tylko w twierdzy Generała Galgoczego w Przemyślu“. W skład tej Komisji, która wyjednała otwarcie Uczelni, weszli dwaj „nieprzejednani“, Jan Maro i Andrzej Galica, dwaj „kompromisowi“, Józef Pruchnik i Zygmunt Marynowski i jeden „medjator“, Stefan Ossowski; nie wiedziała wówczas młodzież, że nakaz otwarcia Szkoły szedł już z góry od ówczesnego demokratycznego Ministra Oświaty Hartl‘a, wskutek interwencji Posła Daszyńskiego.

Za prezesury kol. Śliwińskiego w „Bratniaku“ i kol. Brzozowskiego w Czytelni Akademickiej Inż. Jakubik był sędzią polubownym Tow. Bratniej Pomocy i wspólnie z sędzią Czytelni, Dr. Adamem, zakończył w r. 1906 ku pełnemu zadowoleniu obu stron długoletni spór tych bratnich Towarzystw. Referentami przed sądem, ze strony Towarzystwa „Bratniej Pomocy“ byli: kol. Kazimierz Bartel i Stanisław Downarowicz.

Dwa te epizody podajemy zarówno dla zobrazowania ówczesnych nastrojów młodzieży, jakoteż dla charakterystyki typu lwowskiego technika.

INZ. MARJAN JÓZEF HEITZMANN

KRAKÓW, ul. Zyblikiewicza L. 5.

Urodzony w r. 1876. Przed wstąpieniem na Poli- równik Ekspozytury budowlanej w Gorlicach i Nowym technikę uczęszczał przez jeden rok do Akademji Sztuk Sączu, gdzie opracował szereg projektów na typowe za-Pięknych w Krakowie. W r. 1897 rozpoczął studja w Szkole grody włościańskie, wydane później przez Małopolskie Politechnicznej we Lwowie na Wydziale budownictwa Towarzystwo Rolnicze. Przesiedliwszy się do Krakowa

lądowego, które ukończył w r. min państwowy.

W r. 1903 odbył praktykę budowlaną u Architekta Zygmunta Hendla w Krakowie, pracując nad projektami restauracji kaplicy Firlejów w Bejscach, detajlami kaplicy Maciejowskich w kościele katedralnym na Wawelu oraz nad restauracją fasady kościoła św. Piotra i Pawła

1903, zdawszy drugi egza- w r. 1920, na polecenie Ministerstwa Robót Publicznych

МЙЛл

w Krakowie. W pół roku później zamianowany został inżynierem-adjunktem Namiestnictwa Galicyjskiego.

Po paru latach pracy w służbie techniczno-administracyjnej przydzielony został do Departamentu salinarnego Dyrekcji Skarbu, gdzie wykonał szereg prac i projektów budowli zrealizowanych, jak ko-lonje robotnicze dla saliny w Wieliczce i Bochni, przebudowy i nadbudowy szybów górniczych jakoteż magazynów. W r. 1910 mianowany został profesorem budownictwa w Szkole Przemysłowej w Zakopanem, a uzyskawszy uprawnienie na budowniczego, wykonał tam szereg projektów will oraz domów czynszowych, jak np. dom dochodowy u zbiegu ulic Krupówek i Marszałkowskiej, szkice na rozbudowę hotelu „Stamary“ oraz przyszłego „Sanato" itp.

Zwolniony ze służby w r. 1917 pracował jako architekt w późniejszym Urzędzie Odbudowy Kraju, jako kie-

cti.

pozostał nadal w państwowej służbie technicznej jako kierownik Państwowego Zarządu Architektoniczno-budowlanego, a następnie jako kierownik Oddziału budowlanego Dyrekcji Robót Publicznych. Tu poza zajęciami służbowemi pracował także jako urbanista, uzyskując drugą nagrodę konkursową, wspólnie z kol. śp. W. Piotrowskim, na plan regulacyjny Zakopanego. W tym czasie opracował dla Małopolskiego Towarzystwa Rolniczego plany przebudowy i rozbudowy folwarku „Hebdów“, które zostały częściowo zrealizowane; projekt budowy kościoła parafjalnego św. Trójcy w Zabawie, wspólnie z Arch. Prof. S. Odrzywol-skim, będącego obecnie w budowie; projekt pensjonatu „Gozdawa“ w Rymanowie, wybudowanego w r. 1929; projekt rekonstrukcji zameczku oraz dobudowy gmachu Wydziału Powiatowego w Oświęcimiu, wybudowanych w r. 1930 oraz projekt Sanatorjum Dr. T. Cybulskiego w Rabce, wybudowanego w r. 1930.

-S»

. V;

Л С!

Чг;'

••

•I

' -i

■f

i——-

ii

uH

Ul

!f

tels

mк»:

tmi

il IK

и »■ci

1%

Iipti

ätfvF Ч»

Kościół św. Trójcy w Zabawie.

Sanatorjum Dra Cybulskiego w Rabce.

INŻ. ALEKSANDER BIBORSKI

KRAKÓW, ul. Kramerowska L. 14.

Urodzony w r. 1856 w Krakowie, ukończył w r. 1885 Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej. Praktykował we Lwowie w biurze Architekta Lewińskiego, a następnie przez 11 lat pracował w Urzędzie Budownictwa Miejskiego w Krakowie. W r. 1894 otworzył własne biuro architektoniczno-budowlane. W tym samym roku wybrany został do Rady Miejskiej, w której pracował w sekcjach technicznych przez 8 lat. W r. 1888 odbył podróż naukową do Włoch.

W czasie wolnej praktyki architektoniczno-budowlanej zaprojektował i wykonał przeszło 80 nowych, budowli i 60 rekonstrukcyj, przeważnie w stylu włoskiego i francuskiego renesansu. Od r. 1884 jest członkiem Towarzystwa Technicznego w Krakowie; przez szereg lat pracował w b. Izbie Budowniczych, której prezesem był w r. 1916.

Obecnie pracuje jako doradca techniczny fabryk i jako biegły w Sądzie Okręgowym w Krakowie.

ш.

|gf

:W

wł

ЩЖ

^ïljf

INZ. ADOLF KAMIENOBRODZKI

LWÓW, ul. Potockiego L. 28.

■ i#

•л :

К ЖШ

.

Æ-

Urodzony w r. 1871 we Wiedniu, ukończył w r. 1894 Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej, poczem kształcił się nadal w Szkole Sztuk Pięknych w Paryżu, w atelier Pawła Blondel’a.

Po powrocie do kraju pracował w biurach Inż. Ka-mienobrodzkiego, Chołoniewskiego i Kędzierskiego, uzyskując nagrody za konkursowe projekty gmachu Dyrekcji Koleji, przebudowy Ratusza, gmachu Izby Handlowo-przemysłowej i Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego we Lwowie. W r. 1899 objął obowiązki architekty w Wydziale Krajowym we Lwowie. W latach 1899—1931 wykonane zostały pod jego kierownictwem i według jego projektów wszystkie budowle użyteczności publicznej, należące do funduszu krajowego, z wyjątkiem Zakładu w Kobierzynie, którego budową kierował śp. Prof. Inż. Władysław Klimczak; rozbudowano zwłaszcza szpitalnictwo krajowe, budując nowe i rozbudowując istniejące szpitale, które obecnie w niczem nie ustępują zagranicznym; wykonano rozszerzenie i nadbudowę gmachu sejmowego, wzniesiono szereg szkół przemysłowych i rolniczych, zakład poprawczy dla nieletnich w Przedzielnicy i długi szereg budynków gospodarczych i przemysłowych w dobrach fundacyjnych, rozrzuconych po całym kraju. Ostatnio w latach 1926—1930 wykonano według jego projektu i pod jego kierownictwem Sanatorjum KasyCho-nych na 240 łóżek przy ul. Kurkowej we Lwowie, odpowiadające nowoczesnym wymogom szpitalnictwa, a położeniem dominujące nad panoramą miasta.

INŻ. WIKTOR PRZEDPEŁSKI

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej WARSZAWA, UL. ROZBRAT L. 34.

Шг'

§■< i

■

Urodzony w r. 1891, szkoły średnie ukończył w Warszawie, a Wydział Chemiczny w Politechnice Lwowskiej.

INŻ. TADEUSZ BYSTRZYCKI

PRZEMYŚL, Rynek L. 9.

, ''IA' -    '    -

wm

a fîl. •'ÉÆ

Urodzony w г. 1889 w Przemyślu, odbył studja politechniczne z działu architektury we Lwowie i Wiedniu wiatach 1908—1914; dyplom inżyniera-architekta otrzymał po odbyciu służby wojskowej w Politechnice Lwowskiej.

W czasie studjów akademickich brał żywy udział w działalności niepodległościowych stowarzyszeń fila-reckich i w Związku Strzeleckim. W latach 1914—1918 przebywał w służbie frontowej w armji austrjackiej, z której w randze porucznika przeszedł w r. 1918 do Armji Polskiej, biorąc udział w walkach o Przemyśl, Lwów i Wschodnią Małopolską. Następnie współpracował przy organizacji wojsk technicznych i budownictwa wojskowego w Przemyślu, gdzie sprawował czynności referenta i zastępcy kierownika tego działu. W r. 1922 wystąpił z wojska w randze kapitana, poświęcając się pracy zawodowej, społecznej i gospodarczej. W r. 1924 powołany został do Dyrekcji Spółdzielczego Banku Rzemieślników w Przemyślu i następnie do rady nadzorczej dwu innych banków. W r. 1927 wybrany został członkiem Rady Miejskiej w Przemyślu, a od r. 1928 do chwili obecnej piastuje w Przemyślu godność wiceburmistrza, pracując również na polu publicystyki, jako założyciel kilku czasopism i ich współpracownik.

Шкtéâ

■ Ж: :Л

v.

T.

INŻ. STANISŁAW GURAK

Kierownik Urzędu Katastralnego. WIELICZKA.

fi

Urodzony w Żołyni kolo Łańcuta, ukończył w r. 1908 studja geodezyjne w Politechnice Lwowskiej. W czasie studjów był bibliotekarzem Kółka Geodetów. W r. 1908 pracował w Urzędzie Katastralnym w Krakowie, w latach 1909—1911 w Grybowie, w latach 1912—1927 w Limanowej, gdzie od r. 1921 był kierownikiem, a od r. 1928 jest kierownikiem Urzędu Katastralnego w Wieliczce.

SN

I*

INŻ. MIECZYSŁAW KRZYWDA-SIENICKI

LUBLIN, Krakowskie Przedmieście L. 55.

Urodzony w r. 1892 w Godziszowie koło Lublina, studjował na Wydziale Inżynierji lądowej i wodnej w Politechnice Lwowskiej. W r. 1914 wstąpił w szeregi I. Pułku Legjonów, a w latach 1915—1917 pracował w Polskiej Organizacji Wojskowej w Zagłębiu Dąbrowskiem. W r. 1918 objął stanowisko zastępcy Komisarza Ludowego w Janowie Lubelskim, a następnie starosty. Otrzymawszy w r. 1923 dyplom inżyniera, poświęcił się pracy zawodowej, jako inżynier-kierownik robót w Polskiem Towarzystwie Budo-wlanem i prokurent tego Towarzystwa na Województwo Lubelskie i Kieleckie. W r. 1925 założył własne przedsiębiorstwo budowlane w Lublinie, budując gmach Okręgowego Urzędu Ziemskiego w Lublinie, Gimnazjum im. Czartoryskich w Puławach, Gimnazjum im. Głowackiego w Tomaszowie Lubelskim, Szpital Psychjatryczny w Chełmie Lubelskim, szereg szkół powszechnych w Lublinie, Chełmie i Tomaszowie Lubelskim, szosy i przepusty żelbetowe w powiecie Janowskim i Lubartowskim. Ponadto w latach 1927/28 utrzymywał samodzielną filję Biura Meljoracyjnego w Siedlcach, gdzie wykonał projekty meljoracyjne dla szeregu wsi Podlasia na przeszło 10.000 ha.

'/

I-i

: .1 ■■'l-

L. i

l!flt

/;Ąti

10

Uli

i '■

л⁴

Щ0

Okręgowy Urząd ZiemskUw Lublinie.

Ip

RCł

III

111

f 4b.I»

P⁴

? i -

••К... ..    .    *

lii

ismils

«MV : f§§j

Gimnazjum w Tomaszowie Lubelskim.

Dom Strażacki w Lublinie.

INŻ. JÓZEF KANIA

Шч

WARSZAWA, ul. Nowowiejska L. 43.

-.4

Urodzony w r. 1880 w Rzochowie w Krakowskim, ukończył w r. 1908 Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. W latach 1907—1908 pracował jako asystent Politechniki Lwowskiej, a następnie do r. 1914 jako inżynier w państwowej służbie budownictwa w krakowskim i zaleszczy-ckim okręgu budowlanym. W latach 1914—1918 pełnił w polu służbę oficera artylerji w arrnji austrjackiej, a następnie w r. 1918 i 1920 w Wojsku Polskiem. Od r. 1919 pracuje w państwowej służbie budowlanej, będąc od kilku lat naczelnikiem wydziału w dep. budowl. w Ministerstwie robót publicznych.

•; V

. ;Ä

...

Г%2

11

-,

1ч

INŻ. KAZIMIERZ WINCENTY BEREZOWSKI

SAMBOR, ul. Zamiejska L. 71.

Urodzony w r. 1882 w Tarnowie, ukończył Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej, a w r. 1914 Akademję Rolniczą w Dublanach koło Lwowa. W czasie wojny był pełnomocnikiem Kuratora Fundacji im. Stanisława hr. Skarbka w Drohowyżu pod Mikołajowem, skąd wywieziony został przez wojska rosyjskie i po nieudałej ucieczce zesłany do Sum w gubernji Charkowskiej. Tam brał żywy udział w działalności towarzystw polskich. W r. 1918 powrócił do Warszawy. W r. 1919 pracował w Ministerstwie Robót Publicznych jako instruktor stowarzyszeń budowlanych, a następnie w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich jako kierownik działu finansowego Okręgu Brzeskiego aż do r. 1921. W r. 1921 objął stanowisko referenta spraw rolnych w Głównym Urzędzie Przywozu i Wywozu, następnie dyrektora Okręgowego Urzędu w Bydgoszczy, z koleji znowu naczelnika Wydziału Głównego Urzędu w Warszawie i zastępcy przewodniczącego tego Urzędu do r. 1923. W r. 1923 objął zarząd trzech folwarków koło Równego, a w r. 1924 zajmował stanowisko inspektora dóbr Pacyków koło Stanisławowa. W r. 1927 pracował w Okręgowym Urzędzie Ziemskim w Łucku i w tym samym roku został mianowany Komisarzem Ziemskim w Samborze, na którem to stanowisku dotychczas pracuje.

$Ęm

INŻ. STEFAN POLAŃSKI

Autoryzowany inżynier cywilny i koncesjonowany budowniczy.

KRAKÓW, ul. Wielopole L. 15.

■р

Ukończył w r. 1905 Wydział Inżynierji Politechniki we Wiedniu. Do r. 1920 pracował jako inżynier w przedsiębiorstwach budowlanych w kraju i zagranicą, a w r. 1920 otworzył własne biuro w Krakowie, zajmując się specjalnie budowlami żelazno-betonowemi.

II

à;

УУВр

m f

WWW

ш§

li

..........

F*

ft

£~%Щг£г

'"1

ii

[PlSjJ L

..

-m:

V.;

;-v

wtm

Sklepienie nad kaplicą Seminarjum Częstochowskiego w Krakowie.

Sala koncertowa Domu Katolickiego w Krakowie.

Л».

"к'.

fPj

:4 Ł

Ш|

iii

as.“

sal

iilfl

Dom Katolicki w Krakowie.

INŻ. JAN ZARZYCKI

iS

KRAKÓW, ul. Skwerowa L. 1.

4.

Urodzony w Sosnowcu w r. 1882, ukończył w r. 1902 szkołę realną w Krakowie, a następnie w r. 1907 Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. W r. 1906 był przewodniczącym Technickiego Koła Pomocy Przemysłowej.

W latach 1907—1912 pracował w prywatnych przedsiębiorstwach, a to w Banku Meljoracyjnym we Lwowie, u Inż. Józefa Zarzyckiego we Lwowie, w Firmie G. A. Wayss et C-ie we Wiedniu, w Dyrekcji Budowy Dróg Wodnych w Krakowie i u Inż. Jana Grzybińskiego w Krakowie.

Uzyskawszy w r. 1912 koncesję budowlaną z siedzibą w Krakowie, a w r. 1914 autoryzację na rządowo upoważnionego cywilnego inżyniera budowy w Krakowie, prowadził aż do wybuchu wojny światowej własne przedsiębiorstwo budowlane w Krakowie. W czasie wojny służył w korpusie samochodowym na froncie do r- 1917, a następnie w kadrze technicznej we Wiedniu i kompanji budowlanej na włoskim froncie aż do kwietnia 1918 r. Po zwolnieniu ze służby wojskowej przydzielony został do krajowej centrali gospodarczej odbudowy Galicji w Jarosławiu.

Od r. 1919 budował pod własną firmą w Krakowie drugi tor koleji Trzebinia-Szczakowa i nową linję kolejową Rzeszów-Tarnobrzeg. Od r. 1923 buduje pod firmą M. Kurkiewicz i J. Zarzycki w Katowicach elektrownię w Zakopanem i linje kolejowe w Województwie Śląskiem: Ustroń-Wisła i Cieszyn-Zebrzydowice.

INŻ. KAZIMIERZ ROMAN SOKOŁOWSKI

BRZEŚĆ NAD BUGIEM, ul. Zygmuntowska L. 3.

■V S

• ; .w-

«„ж

f$£\

\y)

Urodzony w r. 1889 w Gruszce kolo Tłumacza, ukończył studja na Politechnice Lwowskiej. Od r. 1919 pozostaje w polskiej służbie państwowej: do r. 1924 na stanowisku kierownika odbudowy oraz architekta powiatowego w Sokółce koło Białegostoku, do r. 1926 na stanowisku architekta powiatowego w Bielsku Podlaskim, do r. 1928 na stanowisku referendarza Dyrekcji Robót Publicznych w Białymstoku, do roku 1932 na stanowisku radcy budownictwa w Dyrekcji Robót Publicznych w Stanisławowie, a obecnie Kierownikiem Oddziału Budowlanego Dyr. Rob. Publicznych w Brześciu nad Bugiem.

Æ.'r|

авйЯий!

. ;r

' Г i

m-m

&hj$

Шар

ffe Ж'

iti \ .

A¹-    . "

INŻ. HENRYK SUCHOWIAK

POZNAŃ, u’. Słowackiego L. 55.

ti

Urodzony w r. 1873 w Buku koło Poznania, studjował mechanikę w Politechnikach w Charlottenburgu i Stuttgarcie, uzyskując dyplom inżyniera-mechanika w Stuttgarcie, gdzie był także asystentem Politechniki. Pracował następnie w biurach technicznych fabryk Linke-Hoffmann w Wrocławiu, a w r. 1901 przeszedł jako konstruktor do biura technicznego fabryki Cegielskiego w Poznaniu, gdzie po roku został mianowany naczelnym inżynierem, a w r. 1907 dyrektorem i członkiem zarządu. Na tern stanowisku pracuje dotychczas, biorąc czynny i decydujący udział w rozwoju tej firmy, którego etapami były: w r. 1911 budowa nowej fabryki na przedmieściu Główna, uruchomienie fabryki lokomobil i młocarń parowych, a po ukończeniu wojny fabrykacja wagonów kolejowych i parowozów; ta ostatnia fabrykacja jest obecnie podstawą rozwoju firmy w nowych wielk:ch warsztatach przy Górnej Wildzie w Poznaniu.

W ostatnich latach uruchomiono także fabrykację maszyn cukrowniczych, kotłów wodnorurkowyth, gazo-zbiorników etc.

Od r. 1918 Inż. Suchowiak jest członkiem Rady Miejskiej miasta Poznania; jest honorowym konsulem belgijskim i odznaczony został Złotym Krzyżem Zasługi i Orderem Korony Belgijskiej.

INŻ. BRONISŁAW SAWICKI

TARNOPOL.

Urodzony w Manajowie w Małopolsce w r. 1878, ukończył Politechnikę Lwowską w latach 1898—1906. W czasie studjów odbył służbę wojskową w wojennej marynarce austrjackiej i praktykował przy trasowaniu koleji i projektach linij kolejowych w biurze kolejowem Wydziału Krajowego we Lwowie, gdzie następnie po ukończeniu studjów pracował aż do r. 1911 przy trasach koleji Tarnów-Szczucin, Rzeszów-Nisko i Lwów-Stojanów, kierując na tej ostatniej linji budową jednego odcinka. W r. 1911 wstąpił do służby w Dyrekcji Koleji we Lwowie, gdzie został przydzielony do sekcji utrzymania koleji w Jarosławiu, a w r. 1913 do Zagórza jako zastępca naczelnika sekcji; w latach 1915—1916 kierował odbudową drewnianych mostów na linji wąskotorowej kolejki górskiej Łupków-Cisna-Kalnica, a następnie przeniesiony został do Lwowa na stanowisko zastępcy naczelnika sekcji utrzymania koleji na linji Lwów-Przemyśl, gdzie w latach 1918—1919 kierował naprawą i utrzymaniem torów na odcinku Lwów-Chorośnica, jedynej wówczas linji, łączącej oblężony Lwów z Zachodem. W r. 1919 przeniesiony został do Tarnopola na stanowisko naczelnika sekcji utrzymania koleji okręgu, w którym wskutek działań wojennych wszelkie urządzenia kolejowe uległy największemu zniszczeniu. Na tern stanowisku do dnia dzisiejszego kieruje odbudową zniszczonych objektów.

INŻ. TADEUSZ EDMUND JAN KOZŁOWSKI

Profesor Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych, Porucznik rez. W. P.

KATOWICE, ul. Mikołowska L. 16.

ij

■;i

;i

тШ

га.

■жгтгч»

eLfcr.y. ; '

Ж

гл

S^MÆÆÆÆÆMAJgLM

ja ma a m ja la la la ja ja lg

г.татт-— ,

: ■ ттявякат шс ве

Urodzony w r. 1898 w Złoczowie, ukończył we Lwowie w r. 1916 Szkołę Realną, poczem w latach 1916—1918 służył w armji austrjackiej na froncie rosyjskim i rumuńskim. W listopadzie 1918 r. wstąpił jako ochotnik do Wojska Polskiego, w którem przebył, zrazu w Legji Oficerskiej, później w 30. Pułku Łowickim kampanję polsko-ukraińską i polsko-bolszewicką aż do r. 1921, otrzymując Krzyż Walecznych, Orlęta i odznakę frontu litewsko-białoruskiego. W r. 1926 ukończył stu-dja na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej, zyskując dyplom inżyniera-architekta.

Pracował początkowo jako inspicjent śp. Inż. Eugenjusza Czerwińskiego przy budowie gmachu „Lwi Gród“ w Krynicy, następnie w latach 1927—1931 w Wydziale Robót Publicznych Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, a od marca 1931 r. pracuje jako Profesor Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych.

Dotychczas zaprojektował i kierował częściowo budową urzędów celnych w Szarleju i Wiktorze, komisarjatów policji w Pawłowie i Piekarach, komendy policji w Pszczynie, domu urzędników wojewódzkich w Katowicach, domu urzędników celnych w Bielsku, szkoły ogrodniczej w Pszczynie, siedmioklasowej szkoły w Łaziskach Górnych, instytutu badań środków żywności i higjeny w Katowicach, czternastopiętrowego domu mieszkalnego i urzędów skarbowych oraz domu mieszkalnego przy ul. Mikołowskiej w Katowicach.

Sj m я ш а ж m m ш 'т mr

im шжжжжжжжжи

ar...»

St

sr

st

2.

Urząd Skarbowy i 14-piętrowy Dom Urzędników Wojewódzkich w Katowicach.

Instytut Badania Środków Żywności i Higjeny w Katowicach.

INŻ. JÓZEF ZACZENIUK

BIAŁYSTOK, ul. Artyleryjska L. 2.

...

Urodzony w r. 1885, ukończył w r. 1909 Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej, a następnie w r. 1911 Instytut Technologiczny w Petersburgu. W latach 1912—1922 pracował w przemyśle maszynowym i tekstylnym w Rosji, a po powrocie do kraju pracuje w przemyśle ceramicznym i budowlanym w Białymstoku, gdzie jest współwłaścicielem następujących firm: Zakładów Ceramicznych „Markowszczyzna“, Cegielni parowej Braci Zacze-niuk, Cegielni i Miasta-Ogrodu „Nowy Białystok“ i Biura Budowlanego Zrzeszonych Cegielni Białostockich „Mur“.

INZ. ZENON ŁUKASZEWICZ

"J''

::

•    .J

m.:

■À

W. &

г-

Radca budownictwa, Kierownik Państwowego Zarządu Drogowego w Wilnie.

WILNO, Zaułek Portowy L. 12.

♦ Urodzony w r. 1886 w Łapszach koło Wilna, ukończył Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej w r. 1912. Poświęcił się budownictwu lądowemu i budowie dróg i mostów.

W latach 1914-1918 odbył służbę wojskową w kawalerji rosyjskiej. W r. 1919 wstąpił do służby w Sekcji Technicznej Generalnego Koinisarjatu Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich, gdzie pracował do sierpnia 1920 r., ostatnio w stopniu starszego referenta. W czasie ofenzywy armji bolszewickiej pracował z ramienia Ministerstwa Robót Publicznych w Sztabie Frontu Północnego, następnie został delegowany do Dyrekcji Robót Publicznych Województwa Białostockiego, po zajęciu Wilna został w listopadzie 1920 r. mianowany inżynierem powiatu Wileńsko-Trockiego, a po reorganizacji służby technicznej kierownikiem Państwowego Zarządu Drogowego w Wilnie, na którem to stanowisku dotychczas pozostaje.

Zaprojektował i wykonał dotychczas szereg domów mieszkalnych miejskich i wiejskich, ponad 50 km dróg bitych i brukowanych i szereg mostów drewnianych, kamiennych i żelbetowych o rozpiętości do 10 m.

Sp. INŻ. HENRYK ZAWADOWSKI

ii

i®

Urodzony w Horochowie na Wołyniu w r. 1887, ukończył Wydział Inżynierji lądowej i wodnej Politechniki Lwowskiej w r. 1910.

Praktykę inżynierską odbył w państwowej służbie austrjackiej przy regulacji rzeki Wisłoka w Rzeszowie i potoków koło Przeworska. W r. 1911 wstąpił do służby w biurze meljoracyjnem Wydziału Krajowego we Lwowie, gdzie projektował regulację szeregu potoków oraz opracował plan obwałowania rzeki Sanu w jej biegu środkowym. W r. 1914 był kierownikiem budowy tzw. kanału ulgi dla Dunajca między Wojniczem i potokiem Kisielni. Budowę tę przerwała wojna, w czasie której śp. Inż. Zawadowski zaciągnął się do szeregów II. Brygady Legjonów, w której odbył kilkumiesięczną kam-panję. Od listopada 1918 r. do stycznia 1919 r. brał czynny udział w Obronie Lwowa W walkach tych odznaczony został pięciokrotnie Krzyżem Walecznych.

W r. 1920 objął kierownictwo służby technicznej Wydziału Powiatowego w Żywcu. W prywatnej praktyce inżynierskiej, pracując wspólnie z Profesorem Politechniki Warszawskiej, Dr. Karolem Pomianowskim, wykonał projekty dużych zakładów wodnych na rzece Sole w Kętach i Jawiszowicach koło Oświęcimia. Opracował także projekt tuneli upustowych w zbiornikach wody na rzece Sole w Porębce i niektóre prace hydrologiczne przy projekcie tego zbiornika.

W r. 1924 przeniósł się na Śląsk jako inżynier budownictwa w Urzędzie Wojewódzkim. W grudniu 1927 r. nranowany tam został Naczelnikiem Wydziału Robót Publicznych, a następnie odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Dzięki zaletom umysłu i charakteru cieszył się zawsze zarówno wielkiem uznaniem przełożonych, jak i sympatją kolegów. Zmarł dnia 1. września 1930 r. na udar serca, trwając do ostatniej chwili na powierzonym Mu posterunku.

Cześć Jego Pamięci!

</

ГЛ:

§1

m

-

■нйн шШ

INŻ. ALEKSANDER BOBKOWSKI

Dyrektor Koleji Państwowych w Krakowie, Pułkownik Dyplomowany w rezerwie.

KRAKÓW.

ЧРР

iŁJ

• ■ ;\.V V

TT

__

Urodzony w r. 1885 w Krakowie, studjował przez dwa lata w Politechnice Lwowskiej, a następnie ukończył studja politechniczne we Wiedniu. Pracował jako inżynier kolejowy w Krakowie do r. 1919, następnie przy Woj-skowem Dowództwie Koleji Litewskich w Białymstoku i Wilnie i Naczelnem Dowództwie jako szef sekcji techniczno-transportowej do r. 1920, a po wojnie w Sztabie Generalnym jako komisarz dyrekcyjny przy Szefie Kolejnictwa dla Dyrekcji wileńskiej i krakowskiej. W r. 1924 ukończył wyższą szkołę wojenną i pracował następnie jako szef komunikacji w Głównym Sztabie. W r 1930 był wicedyrektorem koleji w Warszawie, a od dnia 1. października 1930 r. zajmuje stanowisko dyrektora w Krakowie.

Za prace swe odznaczony został Krzyżem Oficerskim Orderu Polonia Restituta i Złotym Krzyżem Zasługi; otrzymał również komandorję finlandzkiej Białej Róży i łotewskich Trzech Gwiazd oraz krzyż oficerski czechosłowackiego Białego Lwa.

INŻ. MACIEJ ROGOWSKI

Naczelny Dyrektor Towarzystwa Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza.

WARSZAWA, ul. Koszykowa L. 30.

Ukończył szkołę realną w Warszawie, a następnie trzy Wydziały: górniczy, mechaniczny i chemiczny w École des Mines przy Uniwersytecie w Liège.

Po powrocie ze studjów do kraju pracował jako inżynier w biurze kanalizacji Warszawy i jako konstruktor w stalowni na Pradze. Z tą stalownią wyjechał z ramienia Towarzystwa Dnieprowskiego do Kamenskoje w Południowej Rosji, gdzie pracował jako inżynier w biurze technicznem, a następnie jako pomocnik szefa wydziału Wielkich Pieców. Po ośmiu latach tej pracy powołany został na stanowisko dyrektora zakładów metalurgicznych Towarzystwa Krzyworogskich Rud Żelaznych w Krzywym Rogu na Chersonie, gdzie po śmierci naczelnego dyrektora Towarzystwa objął jego stanowisko.

W r. 1919 powrócił do Polski i objął stanowisko członka Rady i naczelnego dyrektora Towarzystwa Sosnowieckich Fabryk Rur i Żelaza, które do dziś piastuje. Jest Przewodniczącym Związku Polskich Hut Żelaznych, Wiceprzewodniczącym Syndykatu Polskich Hut Żelaza, Syndykatu Rur Żelaznych etc.

INŻ. KAZIMIERZ ADAM SASKI

WARSZAWA, ul. Filtrowa L. 37.

щ,.

Цф-'

р'

Urodzony w r. 1886 w Rydze, ukończył studja architektoniczne na Wydziale Budownictwa lądowego Politechniki Lwowskiej w r. 1913, poczem poświęcił się prywatnej praktyce budowlanej w Warszawie i naukowej inwentaryzacji zabytków architektury w Warszawie i na prowincji. W r. 1917 objął stanowisko zastępcy kierownika Biura Budowlanego Głównego Komitetu Ratunkowego w Lublinie, a po utworzeniu Ministerstwa Robót Publicznych przeszedł do służby w tem Ministerstwie, poświęcając się pracy urbanistycznej. Opracował plany zabudowania Puław, Krasnego Stawu, Piasków Luterskich, Markuszowa, Sochaczewa, Nowego Miasta, Przasnysza i innych miast, zniszczonych skutkiem działań wojennych, a ponadto opracował plan regulacyjny miasta Włocławka. Otrzymał również wyróżnienie na konkursach urbanistycznych na plan zabudowania miasta Kalisza i rozwiązanie placu Marszałka Piłsudskiego w Warszawie.

Od r. 1929 objął stanowisko kierownika działu regulacji i pomiarów w Magistracie Warszawy, projektując również i prowadząc budowy szeregu domów mieszkalnych spółdzielni mieszkaniowych w Warszawie. Obecnie pracuje ponadto nad projektem kolonji rybackiej w Gdyni.

«*>

i'

л-

kSs«»*

lg

V«

IL*«

l#4

ïï

jgi;

ARCHITEKT TADEUSZ NOWAKOWSKI

WARSZAWA, ul. Polna L. 52.

Urodzony w Medwinie koło Kijowa w r. 1879. Od r. 1900 studjował na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej, a następnie w Aka-demji Sztuk Pięknych w Krakowie.

W czasie studjów był dwukrotnie Przewodniczącym Związku Studentów Architektury Politechniki Lwowskiej. W roku 1912 osiada we Francji gdzie zajmuje się wolną praktyką. W wojnie światowej brał udział jako oficer saperów I-szej Brygady Leg. Polskich. Podczas inwazji bolszewickiej, był dowódcą baonu Saperów i Grupy swego Imienia.

Pracuje w Warszawie jako wolnopraktykujący architekt; jest Przewodniczącym Koła Architektów w Warszawie.

d.

Ямк i

sp

•V.

; plllHUl I I

■ I jitiiiiiąi i

! I flllllllfÄl,

Gimnazjum Państwowe Żeńskie przy ul. Wawelskiej w Warszawie, widok z ogrodu.

iß

SB

nr

Hf

L*

mm

<*v-

Strażnica P. K. O.

Gimnazjum Państwowe Żeńskie przy ul. Wawelskiej w Warszawie, widok z ulicy.

ANTONI JAWORNICKI

Architekt.

WARSZAWA, ul. Myśliwiecka L. 16.

я*

służył w Straży Obywatelskiej, poczem rozpoczął z gronem kolegów w Kole Architektów opracowywanie szkicowego planu Wielkiej Warszawy i wstąpił do Biura Regulacji w Magistracie Warszawy, którego został kierownikiem. W r. 1920 służył jako ochotnik w Wojsku Polskiem, poczem

ЦТ*:

J:

fl

ÉÉ

Urodzony wr. 1887 w Warszawie, ukończywszy tamże gimnazjum Gen. Chrzanowskiego, studjo-wał malarstwo w Monachjum i architekturę w Paryżu, gdzie w r. 1911 ukończył École Spéciale d’Architecture, poczem odbył praktykę w pracowni Architekta Perefa.

Powróciwszy do Polski, objął w Warszawie stanowisko architekta przy wykańczaniu hotelu „Polonia" i przy przebudowie hotelu Europejskiego, zdobywając w tym czasie kilka nagród konkursowych. W okresie niemieckiej okupacji Warszawy

Czytelnia w Gmachu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych w Warszawie.

aż do r. 1928 kontynuował studja nad planem Wielkiej Warszawy. Od r. 1929 jest dotychczas rzeczoznawcą spraw urbanistycznych Magistratu Warszawy.

Wynikiem tych prac jest szereg zatwierdzonych planów szczegółowych i ogólnych, jak np. reprezentacyjnej dzielnicy Mokotowa i Aleji Ujazdowskich, placu św. Florjana, placu Narutowicza,

®П8Г>

ktf

^ у 5 ¹ . ВГЖг*

if-

J!

tit .f

L il jf 1    :

. *    •*- -..    • , i.

Г

' "z 5'£*

Gmach Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych w Warszawie.

Hall Gmachu Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych w Warszawie.

terenów Żoliborza itd. W tym samym czasie zdo- i przeprowadził budowę 10-cio piętrowego gmachu był szereg nagród na konkursach urbanistycznych biur Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wza-i architektonicznych, jak np. I. nagrodę za projekt jemnych w Warszawie przy ul. Kopernika, uprzed-placu Piłsudskiego, placu Teatralnego i przeróbki nio zaprojektowanego na hotel „Helvetia“, gmachu Ratusza w Warszawie, II. nagrodę za rozplanowa- Banku Cukrownictwa przy ul. Karowej, gmachu nie Poznania itd. W tym samym okresie pełnił także Polskiej Y. M. C. A. w ogrodzie Frascati, willi obowiązki starszego asystenta Katedry Budowni- PP. J. na Saskiej Kępie, wnętrz kawiarni, hallu etwa Miejskiego w Politechnice Warszawskiej i zaj- i cukierni Lourse’a w hotelu Europejskim itd. mował się praktyką budowlaną i urbanistyczną.

W r. 1929 piastował godność Przewodniczącego Towarzystwa Urbanistów Polskich i rzeczo-„Podkowa Leśna“ pod Warszawą, zaprojektował znawcy spraw urbanistycznych Minist. Robót Publ.

Wykonał plan uzdrowiska „Hel“, letniska

îri

11

mm

N «Ш1

’JP

—ZU

Ul

ЕЖ

Hall Hotelu Europejskiego w Warszawie.

Kawiarnia Hotelu Europejskiego w Warszawie.

■Bh

■    I

■    щ __

■ Ж

INŻ. ARTUR KRZETUSKI

MOŚCICE.

>Ä-

Urodzony w r. 1897 we Lwowie, ukończył studja na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej w r. 1925.

Praktykował we fabryce L. Zieleniewski S. A. w Krakowie w dziale budowy motorów i konstrukcji maszyn, we fabryce sztucznego jedwabiu w Tomaszowie Mazowieckim przy budowie nowej fabryki wiskozy i w Państwowej Fabryce Związków Azotowych w Mościcach przy budowie tej fabryki, w której obecnie pracuje w biurze konstrukcyjnem.

il

INŻ. TEODOR RIEDEL

Radca Budownictwa Miejskiego w Krakowie.

KRAKÓW, Aleja Krasińskiego L. 32.

Urodzony w r. 1869 w Krakowie, ukończył w r. 1897 studja na Wydziale Inżynierji lądowej i wodnej Politechniki Lwowskiej. Od tej daty pracuje dotychczas w budownictwie miejskiem w Krakowie, wykonując także zawód cywilnego inżyniera budownictwa wodnego, specjalnie w dziale kanalizacji.

»

mm

-, o'

INŻ. ZYGMUNT STANISŁAW HUBERT

Dyrektor Zjednoczenia Elektrowni Okręgu Radomsko-Kieleckiego Sp. Akc.

WARSZAWA, ul. Górnośląska L. 16.

Urodzony w Tarnówce koło Bochni w r. 1884, ukończył w r. 1908 studja na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej, poczem specjalizował się w elektrotechnice w Politechnice Wiedeńskiej. Od r. 1909 pracował przeszło 10 lat w firmach elektrotechnicznych w Austrji. Po powrocie w r. 1919 do kraju służył w Wojsku Polskiem do r. 1922 w stopniu majora wojsk łączności, a następnie był dyrektorem technicznym „Elektrobanku“ w Warszawie, później „Elektrowni Okręgowej na Sanie Sp. Akc.“, a obecnie jest dyrektorem „Zjednoczenia Elekrowni Okręgu Radomsko-Kieleckiego Sp. Akc“.

Si

DR. INŻ. STEFAN KAUFMAN

Naczelnik Wydziału Robót Publicznych Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego.

KATOWICE.

asn

bót Publicznych Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, gdzie piastował stanowisko kierownika Oddziału Drogowego i Oddziału Architektoniczno-budowlanego, a od r. 1931 jest naczelnikiem Wydziału.

W tym czasie zaprojektował i nadzorował wykonanie szeregu większych mostów żelbetowych nad Wisłą pod Nowym Bieruniem, w Wiśle i pod Górą. W tym samym okresie sprawował nadzór techniczny nad budową szeregu gmachów publicznych, z których należy wymienić: Gmach Urzędu Wojewódzkiego i Sejmu Śląskiego w Katowicach o kubaturze 165.000 m³, wykonany kosztem 12 miljonów złotych, Gmach Szkół Technicznych w Katowicach o kubaturze 175.000 m³, wykonany kosztem 14 miljonów złotych, gimnazja w Mikołowie, Lublińcu i Wielkich Piekarach, 14-to piętrowy Gmach Urzędów Skarbowych w Katowicach o szkielecie stalowym itd.

Ogłosił drukiem dwie prace naukowe w r. 1925 w Czasopiśmie Technicznem we Lwowie: „O wy-boczeniu prętów sprężyście utwierdzonych“ i „Pręty ciśnione pod działaniem sił zginających“. W r. 1931 został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi.

Urodzony w r. 1894 w Krakowie, ukończył w r. 1917 Wydział Inżynierji Politechniki Lwowskiej. Pracował następnie w Centrali Odbudowy Galicji we Lwowie, potem w r. 1919 w Zarządzie Budownictwa Wojskowego we Lwowie w charakterze zastępcy kierownika rejonu budowlanego Lwów II.

W r. 1920 uzyskał w Politechnice Lwowskiej dyplom doktora nauk technicznych, a następnie pracował w czasie najazdu bolszewickiego w wojskowej grupie inżynierskiej. W r. 1921 był zajęty w biurze konstrukcyjnem mostów Dyrekcji Robót Publicznych we Lwowie, a następnie do r. 1924 jako kierownik Biura Odbudowy w Haliczu. W r. 1925 przydzielony został do Wydziału Ro-

■ą

Most na Wiśle pod Nowym Bieruniem na drodze Mysłowice-Oświęcim.

MIECZYSŁAW SIECZKOWSKI

r-

i.

Naczelnik Miejskiego Urzędu Budowniczego w Stryju.

STRYJ.

Urodzony w r. 1882 w Bortnikach w Mało-polsce Wschodniej. Gimnazjum ukończył w r. 1902 w Buczaczu. Studja politechniczne odbywał na wydziale inżynierji we Lwowie.

W r. 1907 został przyjęty do technicznej służby miejskiej w Stryju. Obecnie jako radca budownictwa w VI. stopniu służbowym jest naczelnikiem miejskiego urzędu budowniczego.

INŻ. EMIL PRETORIUS

Profesor Państwowej Szkoły Budownictwa w Jarosławiu.

JAROSŁAW.

ШЖ

mmi

Urodzony w r. 1891 w Przeworsku, rozpoczął w r. 1911 studja na Wydziale Inżynierji Politechniki Lwowskiej, które ukończył w r. 1922 po przerwie w latach 1914—1920, spowodowanej wojną. W latach 1923—1927 odbył praktykę mierniczą, a następnie pracował w Kierownictwie Rejonu Inż. i Sap. w Grudziądzu i w Okręgowem Szefostwie Budownictwa w Toruniu, gdzie ostatnio był referentem budowlanym Dowództwa Okręgu Korpusu Nr. VIII. Od r. 1927 począwszy pracuje jako profesor Państwowej Szkoły Budownictwa w Jarosławiu, gdzie równocześnie prowadzi także kierownictwo prywatnych budowli.

INŻ. MARJAN MICHAŁ BOLESŁAW MISIĄG

■J

Urzędnik budownictwa miejskiego A w Krakowie, referent spraw maszynowych; inżynier-mechanik i konstruktor.

KRAKÓW, ul. Grodzka 1. 12.

Urodzony w Krakowie w 1902 r., ukończył Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej.

INŻ. HENRYK WOJCIECHOWSKI

KRAKÓW.

Urodzony w r. 1887 w Krakowie, ukończył studja w Politechnice Lwowskiej w r. 1912, po-czem wstąpił do służby w budownictwie miej-skiem w Krakowie, w której pozostaje do chwili obecnej w charakterze starszego referenta. Brał czynny udział w walkach Legjonów.

INŻ. FRANCISZEK KARPIŃSKI

ŁÓDŹ, ul. Narutowicza L. 37.

Urodzony w r. 1874 w Stodołach Opatowskich koło Kielc, ukończył w r. 1904 Instytut Inżynierów Cywilnych w Petersburgu ze stopniem inżyniera cywilnego I. stopnia. Po odbyciu praktyki w Petersburgu pełnił w latach 1907—1911 obowiązki inżyniera i architekta powiatu Łaskiego, a następnie aż do wybuchu wojny światowej był inżynierem i architektem w powiecie Łódzkim. W czasie wojny powołany do armji rosyjskiej jako inżynier budowy dróg i mostów, budując m. i. mosty na Dnieprze w Rosaśnie i w Dubrownie i most kolejowy na Dnieprze w Pustynce koło Orszy. Po powrocie do kraju objął ponownie stanowisko inżyniera okręgu Łódzkiego. W r. 1920 powołany został na stanowisko naczelnika budowy składów amunicyjnych pod Sieradzem, w r. 1922 objął wykonanie projektów i kierownictwo budowy centralnych składów amunicji w Regnach pod Spałą, a następnie wykonał także projekty i kierował budową okręgowej składnicy artylerji pod Gałkówkiem. W r. 1926 otworzył własne biuro architektoniczno-budowlane, wykonując szereg projektów, jak np. rzeźni miejskich w Pabjanicach, w Kaliszu i Aleksandrowie, ratusza w Brzezinach, prowadząc kierownictwo budowy Państwowej Fabryki Wyrobów Tytoniowych w Łodzi, Sądu Okręgowego w Łodzi, domu biurowego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Wzajemnych w Łodzi, domów dla pracowników Zakładu Ubezpieczeń Pracowników Umysłowych w Łodzi itd. W r. 1928 wybrany został Przewodniczącym Koła Architektów i Budowniczych w Łodzi, którą to godność piastuje do chwili obecnej.

INŻ. BRONISŁAW WIERZYŃSKI

WARSZAWA, ul. Lekarska L. 16.

vf.

Ukończył studja na Wydziale Inżynierji lądowej i wodnej Politechniki Lwowskiej w r. 1904. Po kilkuletniej praktyce cywilnej i w technicznym departamencie b. Namiestnictwa Galicyjskiego we Lwowie, autoryzował się w r. 1910 jako inżynier cywilny i prowadził własne przedsiębiorstwo budowy w zagłębiu naftowem z siedzibą w Drohobyczu.

Poza szeregiem projektów w różnych działach inżynierji wykonał w tym czasie także budowę zbiorników na ropę, budynków mieszkalnych, gazociągów, rurociągów ropnych, wodociągów, dróg, a nadto prowadził fabrykę lin stalowych dla wiertnictwa, której był współwłaścicielem.

W chwili wybuchu wojny światowej w r. 1914 został wcielony do armji austrjackiej i przebywał w Przemyślu w czasie oblężenia tej twierdzy. Zwolniony ze służby wojskowej z powodu złego stanu zdrowia, wyjechał w r. 1915 do Szwajcarji, gdzie w latach 1919—1923 był Konsulem Rzeczypospolitej w Genewie.

Po powrocie do kraju pracował w latach 1923—1926 w przemysłowym dziale bankowości, a od r. 1926 prowadzi w Warszawie własne przedsiębiorstwo budowy, wykonując większe budowle mieszkalne.

INŻ. JÓZEF OPOLSKI

WARSZAWA, Al. Jerozolimskie L. 20.

kowiny, oraz zastępcą Ministerstwa w Komisji dla regulacji rzek galicyjskich; w czasie wojny pracował nad zabezpieczeniem wykonanych i rozpoczętych prac, a następnie objął kierownictwo departamentu ministerjalnego dla odbudowy Galicji i Bukowiny, a także innych krajów austriackich. W r. 1918 likwidował we Wiedniu

i#

•*

polskie agendy Ministerstwa Robót Publicznych. W r. 1919 powołany został do Ministerstwa Robót Publicznych w Warszawie w celu zorganizowania działów finansowych tego resortu, poczem objął kierownictwo Departamentu Administracyjnego tego Ministerstwa, które prowadził jako dyrektor do r. 1926. W r. 1926 został mianowany dyrektorem Departamentu Budowlanego, na którem to stanowisku przeprowadził długi szereg inwestycyj państwowych oraz ustaw i rozporządzeń w dziedzinie robót publicznych.

Urodzony w r. 1865 w Woźnicznej koło Tar- Melioracyjnego, Dr. Inż. Andrzejem Kędziorem, nowa, ukończył Wydział Inżynierji lądowej i wo- W. r. 1908 został przeniesiony do utworzonego dnej Politechniki Lwowskiej, poczem był asysten- w tym czasie Ministerstwa Robót Publicznych we tern Śp. Prof. Dra Inż. Karola Skibińskiego. Pra- Wiedniu, gdzie w r. 1912 mianowany został sze-cował następnie w służbie państwowej w b. Na- fern budownictwa wodnego dla b. Galicji i Bu-miestnictwie we Lwowie w oddziale drogowym departamentu technicznego i przy Starostwie w Koło-myji przy utrzymaniu dróg i odbudowie zniszczonych powodziami mostów, przy budowie szeregu budynków państwowych i rozbudowie fabryki tytoniu w Zabłotowie. Poświęciwszy się głównie budownictwu wodnemu, pracował następnie przy regulacji Sanu oraz przy osuszaniu bagien niżańskich i rudnickich, przeprowadzając przy tej sposobności także budowę szkół w Nisku, Rudniku,

Ulanowie itd. W r. 1896 powołany został do służby w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych we Wiedniu, gdzie pracował zrazu w centralnem biurze hydrograficznem, a następnie w referacie budownictwa wodnego dla b. Galicji i Bukowiny, rozwijając szczególnie wydatną działalność w dziale meljoracyj wodnych w Galicji przy ścisłej współpracy z ówczesnym dyrektorem Krajowego Biura

INŻ. FRANCISZEK WALICKI

WILNO, ul. Montwiłłowska L. 18.

Urodzony w Biesiadach koło Wilna, ukończył w r. 1899 studja na Wydziale Inżynierji Politechniki Lwowskiej. Obecnie jest Naczelnikiem Wydziału Pomiaru i Regulacji Magistratu Wileńskiego, jest Prezesem Polskiego Banku Rzemieślniczego w Wilnie oraz Członkiem Rady i Skarbnikiem Stowarzyszenia Techników Polskich w Wilnie od jego założenia.

/Щ

INŻ. STANISŁAW HÜPSCH

Cywilny inżynier budownictwa.

■ŚL

чШ,• s «...

>1

MOŚCICE.

Urodzony w r. 1892 we Lwowie, ukończył studja w Politechnice Lwowskiej. Obecnie jest kierownikiem Oddziału Budowlanego Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Mościcach.

INŻ. JAN PROT

Naczelny Dyrektor Państwowej Wytwórni Prochu i Materjałów Kruszących.

ZAGOŻDŻON pow. Kozienice.

..

i-

Urodzony w r. 1891 w Warszawie, zapisał się w r. 1911 na Uniwersytet Lwowski. Studjował następnie w Uniwersytecie Jagiellońskim i w Politechnice w Monachjum. W sierpniu 1914 r. wyruszył w pole z drugą kadrówką I. Brygady Legjonów i od tego czasu był w polu bez przerwy aż do jesieni 1921 r. W r. 1921 ukończył Wyższą Szkołę Wojenną w Warszawie, a otrzymawszy urlop z Armji, ukończył w r. 1922 studja na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej i na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jana Kazimierza. W r. 1924 opuścił służbę wojskową w stopniu dyplomowanego majora i od tego czasu do r. 1927 był inżynierem i wicedyrektorem Oddziału „Krywałd“ Spółki Akcyjnej „Lignoza“ na Górnym Śląsku. Od kwietnia 1927 r. zajmuje stanowisko naczelnego dyrektora Państwowej Wytwórni Prochu i Materjałów Kruszących w Zagożdżonie pow. Kozienice, piastując godność dyrektora i członka Zarządu Sp. Akc. „Starachowickie Zakłady Górnicze“, członka Zarządu Sp. Akc. „Zjednoczone Elektrownie Okręgu Radomsko-Kieleckiego“, członka Rady Nadzorczej Spółki Akcyjnej „Polromania“, radcy Izby Handlowc-Przemysłowej w Sosnowcu.

INŻ. FRANCISZEK JARECKI

Kierownik Powiatowego Zarządu Drogowego w Rzeszowie.

■и

Ukończył studja na Politechnice Lwowskiej w r. 1912.

INŻ. ZYGMUNT BIŁY

Profesor Państwowej Szkoły Budownictwa w Jarosławiu, Rządowo upoważniony Inżynier-architekt.

JAROSŁAW.

Urodzony w r. 1895 we Lwowie, ukończył w r. 1924 Wydział Architektoniczny Politechniki Lwowskiej.

Przez siedm lat pracował we Lwowie w firmie Derdacki i Rewucki, prowadząc w tym okresie szereg budowli, m. i. Gmachu Polskiej Akcyjnej Spółki Telefonicznej przy ul. Sykstuskiej we Lwowie i Pensjonatu „Lwigród“ w Krynicy.

Obecnie pracuje jako profesor Państwowej Szkoły Budownictwa w Jarosławiu, kierując zarazem kilku budowami w Jarosławiu i okolicy.

DR. INŻ. ZYGMUNT PRZYREMBEL

Naczelny Redaktor „Gazety Cukrowniczej“.

WARSZAWA, ul. Foksal jL.' 13.

S|

1,

Urodzony w r. 1874 w Warszawie, studjował w Politechnice Lwowskiej, początkowo na Wydziale Inżynierji lądowej, następnie na Wydziale Chemji technicznej. Po ukończeniu studjów w r. 1897, poświęcił się pracy zawodowej w przemyśle cukrowniczym. Pracował w cukrowniach Ukrainy, Podola i w Rosji, a od r. 1920 stale pracuje w organizacjach przemysłu cukrowniczego w Warszawie. Poza pracą w przemyśle zajmował się także stale szkolnictwem. W Kijowie brał udział w czasie wojny w organizowaniu polskich szkół i kursów handlowych, gdzie wykładał chemję i towaroznawstwo. W Warszawie od r. 1920 wykładał chemję w prywatnych szkołach średnich; od r. 1930 objął w Politechnice Lwowskiej wykłady historji przemysłu w Polsce. Jeszcze za czasów studenckich zaczął pisywać artykuły do czasopism zawodowych, był współpracownikiem „Dziennika Kijowskiego“, poza tein ogłosił cały szereg prac z dziedziny historji przemysłu, a zwłaszcza historji cukrownictwa w Polsce.

INŻ. ROMAN BIELSKI

Kierownik Powiatowego Zarządu Drogowego i Architektonicznego.

JASŁO.

• .......JSÊM

mm

T--

^ I

WJ

№.

ć-r

Urodzony we Lwowie w г. 1878, ukończył Wydział Inżynierji lądowej i wodnej Politechniki Lwowskiej w r. 1902.

W czasach studenckich zajmował się gorąco sztuką dramatyczną. Jako student V. klasy ukończył dział deklamacji prof. art. dram. Franciszka Wysockiego w Lwowskiem Konserwatorjum, a następnie kształcił się w zawodzie aktorskim u znakomitego nauczyciela śp. Emila Derynga. To też po złożeniu matury jako technik, mimo iż równocześnie zajęty był jako asystent rysunków odręcznych i geometrji wykreślnej w szkole realnej, brał żywy udział w życiu artystycznem Lwowa, organizując i biorąc udział w urządzanych przez „Bratnią Pomoc“ wieczorach artystycznych i przedstawieniach. Wraz ze znanym dyrektorem teatru Tadeuszem Pilarskim założył we Lwowie „Teatr Miłośników Sceny“, który, mając w swojem gronie najwybitniejszych amatorów Lwowa pod reżyserją śp. Jana Nowackiego, w krótkim czasie zyskał sobie ogólną sympatję.

Od r. 1902 pracował w państwowej służbie technicznej w b. Namiestnictwie. W r. 1905 przeniesiony został do Brzeżan, gdzie projektował i prowadził budowy szkół w powiatach Brzeżańskim, Przemyślańskim, Rohatyńskim i Podhajeckim, budowę Sądu w Bołszowcach, w Wiśniowczyku itd. Z koleji został przydzielony do Białej, gdzie także prowadził budowy szkół w powiatach Bialskim i Żywieckim, poczem przeniesiony został w r. 1911 jako kierownik oddziału technicznego Starostwa w Jaśle. W Jaśle pracował przeważnie w dziale budowy mostów w powiatach Jasielskim, Krośnieńskim i Gorlickim, budując m. i. także most na Ropie w Gorlicach. Obecnie jest naczelnikiem Powiatowego Zarządu Drogowego w Jaśle.

PROF. DR. JAN KAROL SAS ZUBRZYCKI

Inżynier Architektury LWÓW, ul. Nabielaka, L. 29.

W r. 1920 był już zamianowany członkiem

Rodern z Tłustego, miasteczka na Podolu, koło Czerwonogrodu. Studja politechniczne we Lwowie, i współpracownikiem Komisji Historji Sztuki w Aka-na Wydziale Architektonicznym ukończył w r. 1884, demji Umiejętności w Krakowie, do której po dzień mając wówczas lat 24. Będąc asystentem przy dzisiejszy należy. W tym samym roku osiągnął na katedrze Budownictwa otrzymał posadę w Magi- Politechnice Lwowskiej tytuł i godność „Doktora stracie Krakowskim, gdzie pracował od r 1886 aż nauk technicznych“ a to na podstawie roz-do r. 1905, osiągnąwszy stopień inspektora star- prawy, w ciągu dalszym podnoszącej wielkość szego w Urzędzie Budownictwa Miejskiego.

W r. 1891 otrzymał upoważnienie rządowe na architekta cywilnego, przez co stał się członkiem Izby Inżynierskiej we Lwowie. Zamiłowanie swoje w stan wysługi, po przekroczeniu 65 lat życia,

Prezydent Rzeczpospolitej Polskiej w r. 1929 zaliczył go w poczet Kawalerów Orderu „Odrodzenia Polski“, nadając mu odznaki Krzyża Komandorskiego „Polonia Restituta“ „za zasługi na polu pracy artystycznej, naukowej i pedagogicznej“. Działalność naukowa

i ważność Sztuki Nadwiślańskiej w pracy „Krakowska Szkoła Architektoniczna XIV wieku“. Przy przeniesieniu profesora zwyczajnego

nadzwyczajne do zabytków sztuki polskiej, zaraz w początku zawodu swojego tern objawił, że opracował w krótkim czasie

jp

około 200 tablic ze zdjęć architektonicznych miasta Krakowa i wydał kilka dzieł z zakresu historji Sztuki. Prace te i wydawnictwa zyskały zaraz na Wystawie Kościuszkowskiej we Lwowie w r.l894„Medal złoty“, który zachęcił młodego miłośnika swojszczyzny do prac dalszych. Zaraz w roku następnym t. j.

1895 wystąpił z wykładem habilitacyjnym na Politechnice Lwowskiej, dla obrony stylu Nadwiślańskiego, pod tytułem „Rozwój gotycyzmu w Polsce.“ Na podstawie tej otrzymał zaraz mianowanie na Docenta Historji Architektury Politechniki Lwowskiej, głównie tern spowodowane, że nie było jeszcze katedry Historji Architektury przez Ministerstwo ustanowionej, sprawiły, że Docent wykłady swoje rozpoczął dopiero w r. 1910,    a    to    dojeżdżając

z Krakowa. W r. 1912 otrzymał    zamianowanie

na profesora dla Historji architektury i estetyki. Dziekanem Wydziału Architektonicznego    był

w latach 1918, 1919 i 1920.

Trudności wielorakie

-i

■J

■ ':S

11

prof. Dra Zubrzyckiego odznacza się wielką ilością dzieł, które głównie poświęcone są historji kultury i sztuki polskiej. Wieleznich stanowią podręczniki szkolne, jedyne w języku polskim. Naj-ważniejszem dziełem po-mnikowem jest „Skarb Architektury w Polsce“, obejmujący 400 tablic w 4 tomach. Trzy dzieła następujące 1) Styl Nadwiślański 2) Styl Zygmun-towski i 3) Polskie Budownictwo Drewniane, są źródłowe i podstawowe dla zaznajomienia się z bogactwem naszych pierwiastków rodzimych. Dzieło „Katedry Polskie“ opracowane wspólnie ze siostrą „Jadwigą z Łobzowa“, wydobywa na jaw piękności zabytków polskich, godne uwagi i pamięci narodu Szczególnie doniosłe ma znaczenie dla Architektury wielkie dzieło ściśle

fife

naukowe p. t. „Utwór Koztadta“ w trzech częściach Książka „Zwięzła Historja Sztuki“

po dwóch wydaniach całkowicie wyczerpanych wiślańskiego. Kościół ten w Podgórzu wyczeka na wydanie trzecie, którego się domaga szedł z pracy konkursowej, pod godłem „Su-potrzeba istotna. Obecnie dzieło „Cieślictwo stine“ nagrodzonej na konkursie warszawskim.

Щ

e.

-t.

Kościół XX. Misjonarzy w Tarnowie tern się odznacza, iż ma wewnątrz sklepienie gwiazdkowe, jedno z największych w Polsce Kościół XX. Dominikanów w Czortkowie nad Seretem, cały jest zbudowany z kamienia wapiennego. Dwa kościoły tuż pod Kielcami, w Masłowie i w Sukowie są z cegły i kamienia, pierwszy w stylu Nadwiślańskim, drugi w stylu Zygmuntowskim t. j. Odrodzenia Polskiego. Kościół XX. Kapucynów na Zamarstynowie pod Lwowem objawia piętno sztuki lwowskiej t. zw. Odrodzenia Lwowskiego czyli renesansu XVI i XVII wieku, panującego w całej ziemi lwowskiej.

Do prac najważniejszych prof. Dra Zubrzyckiego należy także odnowienie wyższej wieży Marjackiej w Krakowie , które trwało blisko 10 lat bez przerwy.

-§шtil

{■ ■

Kościół Parafjalny w Podgórzu koło Krakowa.

polskie“ ma uzupełnić bogactwo naszej sztuki ciesielskiej, której wspaniałość odkrywa się, gdy przeglądamy tablice książki „Cieśla Polski“.

Podręczniki takie, jak „S к 1 e p i e n i a Polskie“ albo „Zabytki miasta Lwowa“, także „Dwa zamki polskie w Malborku“, wreszcie „Arcydzieła Wita Stwosza“, razem z wzorami „Kowalstwa Polskiego“ zaznajamiają miłośnika ze skarbnicą niewyczerpaną twórczości naszej własnej, rodzimej, niestety bardzo mało cenionej.

Prócz działalności ściśle naukowej domaga się przypomnienia działalność zawodowa w zakresie architektury, jako sztuki budowania. Wybitnie odznaczyła się na tern polu twórczość prof. Zubrzyckiego w pomysłach ponad 100 kościołów, którymi przyozdobiły się liczne wsie i miasta nasze. Kościółki wiejskie małe i skromne, jak w Bielczy (k. Bochni), w Tłustem (na Podolu), są okazami, które głównie wydobywają znamiona rodzime naszej sztuki kościelnej. Kościół wielki, jeden z największych, w Podgórzu pod Krakowem, opiera się zasadniczo o pierwiastki stylu Nad-

SL2”*

jy

-л

iМИ*

J: fi

iff

см

Kościół 00. Kapucynów na Zamarstynowie pod Lwowem.

Z budowli świeckich ratusze, wille kamienice, Rady Powiatowe i t. d.

Jednym z ostatnich pomysłów to Budowa

Domu Albertynek na Prądniku Czerwonym, tuż kowie, którą prowadził przez lat kilka razem ze pod Krakowem, w związku z „P o c i e s z к ą“, pamiętającą jeszcze czasy Zygmunta Starego.

siostrą „Jadwigą z Łobzowa“. Należy do założycieli Towarzystwa Opieki nad Zabyt-

—?

ft'vJ

I»

>. j

**. i

Ëj-Jg

Йс/N

; lâssà

ШшШ

12    «гг~. w м --^

яШ Éü

у*- " ""    ,, а.___<т

Щ ^yz fj?:~ —• - ^2-Г '

ЪтШЁшЪ*

Z⁴

um

fl

li

L~ Ч4|

il

Zakład SS. Albertynek na Czerwonym Prądniku pod Krakowem („Pocieszka“).

W pracy społecznej przypomnąć można sta- kami we Lwowie, któremu nowisko przewodniczącego „Gwiazdy“ w Kra-

początku aż do dnia dzisiejszego.

przewodniczy od

Г-

TW T

»/

/и* «■

-%

Г«' « '

J®

"*Т.

К?

ra>

ь:

K>

МЯ

us

и ~^b1

JrS- ¹

St

HT J

p—

if™

sJ»!

к»

w.

11

Kościół Parafjalny w Masłowie koło Kielc.

Kościół 00. Misjonarzy na Strusinie w Tarnowie.

Dr. MIECZYSŁAW GĘBAROWICZ

Wykładający dzieje sztuk plastycznych w Politechnice Lwowskiej.

LWÓW, ul. Stryjska L. 24.

Urodzony w r. 1893, uzyskał stopień doktora filozofji w Uniwersytecie Lwowskim w r. 1921. Od r. 1922 jest bibliotekarzem Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, od r. 1925 kustoszem Muzeum im. Lubomirskich we Lwowie. Od r. 1923 wykłada w Politechnice Lwowskiej; prócz tego jest docentem Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, członkiem przybranym T-wa Naukowego we Lwowie i sekretarzem Sekcji historji sztuki i kultury, ponadto zaś jest członkiem Komisji historji sztuki Polskiej Akademji Umiejętności w Krakowie. W latach 1922—1930 przedsiębrał kilkakrotnie podróże naukowe zagranicę, w wyniku których ogłosił drukiem szereg prac z zakresu historji sztuki, historji i bibljografji.

INŻ. RUDOLF KWAK

LWÓW, ul. Łyczakowska L. 61.

Urodzony w r. 1884 we Lwowie, ukończył Politechnikę Lwowską w r. 1911. Przed wojną światową brał udział w konspiracyjnem życiu młodzieży akademickiej. Był członkiem Wydziału Towarzystwa Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej.

W latach 1918—1920 brał udział w Obronie Lwowa i w Powstaniu Górno-śląskiem; służbę w Wojsku Polskiem ukończył w stopniu majora artylerji, odznaczony dwukrotnie Krzyżem Walecznych i Górnośląską Wstęgą Waleczności.

Obecnie prowadzi we Lwowie, przy ul. Łyczakowskiej L. 61, własne biuro techniczno-budowlane.

INŻ STANISŁAW MARKIEWICZ

Dyrektor Techniczny Państwowej Wytwórni Prochów, Major Rezerwy W. P. ZAGOŻDŻON, koło Kozienic.

im

щт

Urodzony w r. 1885 w Odessie, studja techniczne ukończył na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej.

INŻ. BERNARD ALBERT GLAZER

KRAKÓW, ul. Na Gródku L. 3.

Urodzony w Krakowie w r. 1882, ukończył studja na Wydziale Inżynierji Politechniki Lwowskiej. W czasie studjów był zastępcą sekretarza Towarzystwa Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej; jest majorem rezerwy 21 Pułku Artylerji Polowej W. P. Prowadzi przedsiębiorstwo budowlane w Krakowie wspólnie z Inż. Feldmanem.

'Z .

:

«i

i**

INŻ. TADEUSZ TARNAWA BRONIEWSKI

Dyrektor Państwowej Szkoły Budownictwa w Jarosławiu.

JAROSŁAW, ul. Poniatowskiego L. 17.

Urodzony w Krakowie w r. 1894, studjował na Wydziale Architektonicznym Politechniki Lwowskiej w latach 1912—1925, z przerwą wskutek udziału w wojnach. Po ukończeniu studjów był starszym asystentem Katedry Architektury Monumentalnej.

INŻ. WŁADYSŁAW WACHAL

KROSNO, Raflnerja W. Stawiarskiego i Ski.

Kh

• f - Щ

ж*

..

,:.Æ

;•

/ wm*

■    -    - .y. .

' *'2Î ’<ч *.

Urodzony w Chorkówce koło Krosna w r. 1895, ukończył studja w Politechnice Lwowskiej w r. 1914. W latach 1922- 1924 pracował w czasie studjów w Zakładzie Gazowym Miejskim we Lwowie, w latach 1924—1928 w Państwowej Fabryce Olejów Mineralnych w Drohobyczu i w „Polish State Petroleum Company“ w Gdańsku, w latach 1928—1929 był starszym asystentem Katedry Technologji Chemicznej i Elektrochemji w Politechnice Lwowskiej, a od r. 1929 jest kierownikiem technicznym rafinerji nafty F-my W. Stawiarski i Ski w Krośnie.

WIKTOR AJDUKIEWICZ

Profesor Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie.

LWÓW, ul. Listopada L. 7.

Studjował na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej w latach 1903—1905.

INŻ. STANISŁAW KWOLEK

LWÓW, ul. Długosza L. 27.

Urodzony w r. 1901 w Radgoszczy, ukończył gimnazjum realne w Leżajsku. W listopadzie w r. 1918 wstąpił w szeregi 2. Pułku Szwoleżerów i walczył na Wołyniu. W r. 1920 brał udział w akcji plebiscytowej na Spiszu, walczył przeciwko bolszewikom w szeregach 205. Pułku Arty-lerji Polowej Armji Ochotniczej, a następnie pracował w akcji plebiscytowej na Górnym Śląsku i walczył w 11. Pułku im. Żółkiewskiego. W r. 1921 powrócił do Lwowa celem kontynuowania studjów. W r. 1928/29 był Przewodniczącym Towarzystwa Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej. Uzyskawszy na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej dyplom inżyniera-mechanika, wstąpił do służby państwowej w Lwowskim Urzędzie Wojewódzkim.

li

|j§§

PROF. INŻ CZESŁAW PIOTR PRZYBYLSKI

Profesor Politechniki Warszawskiej. WARSZAWA, ul. Górnośląska L. 43.

Fabryki Fruzińskiego wraz z domem mieszkalnym,domu mieszkalnego dla Podoficerów Zawodowych na Pradze w Warszawie, Szkoły Przemysłu Graficznego w Warszawie oraz Pawilonów: Techno-logji Chemicznej i Elektrotechniki Politechniki Warszawskiej (w budowie). Pozatem uzyskał nastęoujące nagrody i odznaczenia konkursowe za: Wzorową Zagrodę Włościańską (I nagr,), Kościół w Orłowej (I nagr.), Mia-sto-ogród Ząbki (111 nagr.), Kościół we Włocławku (1 nagr), Teatr Miejski w Wilnie (1 nagr), Teatr w Saratowie (111 nagr) Teatr Narodowy w Warszawie (1 nagr ), Centralne Archiwum Państwo-

Urodzony w Warszawie w r. 1880, ukończył szawie, Centralnego Towarzystwa Rolniczego studja politechniczne na Wydziale Budowlanym w Warszawie, Kościoła w Orłowej koło Lublina, Politechniki Warszawskiej w r. 1904, poczem Teatru Narodowego w Warszawie, Teatru Miej-w latach 1904 — 1906 studjował w Paryskiej Szkole skiego w Kaliszu, Państwowej Szkoły Higjeny Sztuk Pięknych. W latach 1906—1908 pracował w Warszawie, Ministerstwa Spraw Wojsko-w biurze architektonicznem Prof. Маха Laengera wych (rekonstrukcja), w Karlsruhe. Od r. 1908 rozpoczął samodzielną pracę architektoniczną w Warszawie, biorąc żywy udział w pracach in-stytucyj społeczno-zawodowych, jak Koło Architektów, w którem wielokrotnie był vice-prezesem i Towarzystwo Opieki nad zabytkami przeszłości, w którem od szeregu lat jest członkiem Zarządu. Po powrocie z Rosji w r. 1918 objął kierownictwo Zakładu Projektowania Monumentalnego na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, poczem w r. 1919 został mianowany nadzwyczajnym, a w r. 1921 zwyczajnym profesorem na tej Katedrze. W la-

tach 1927-1929 sprawo-

we (I nagr.), Minister-

nych na froncie północnym.

wał urząd Dziekana Wydziału. W r. 1920 wstą- stwo Spraw Zagranicznych (III nagr.), Dworzec pił jako ochotnik do 1 Pułku Artylerji Legjonów Główny w Warszawie (I nagr.), Przebudowę i brał udział jako kanonier w operacjach wojen- Gmachu Sejmowego (I miejsce), Gmach Reprezentacyjny miasta Łodzi (I miejsce), Nowe Pa-Dotychczas zaprojektował i przeprowadził bu- wilony Politechniki Warszawskiej (I miejsce) dowę następujących gmachów: Teatru Polskiego Muzeum i Szkołę Sztuk Zdobniczych w War-w Warszawie, Teatru Nowoczesnego w War- szawie (I miejsce).

m

'Шт

ШШШ

INŻ. MARJA KAZIMIERA Z LECIEJEWSKICH KARDASZEWICZOWA

PIONKI-ZAGOŻDŹON.

WmSkm»

Z -T J

«JS*

Sv V :

Urodzona we Lwowie, brała czynny udział w obronie Lwowa w latach 1918—1919. Studja politechniczne ukończyła w r. 1924 na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej, uzyskując dyplom inżyniera-chemika. Następnie w r. 1926 otrzymała w Uniwersytecie Jana Kazimierza dyplom profesorski z zakresu towaroznawstwa i technologii dla szkół i akademij handlowych.

DR. INŻ. JERZY STANISŁAW KARDASZEWICZ

PIONKI-ZAGOŻDŻON.

Urodzony na Wołyniu, brał czynny udział w walkach o niepodległość w formacjach polskich na Wschodzie i w Armji Polskiej. Studja politechniczne rozpoczął na Wydziale Mechanicznym Politechniki Kijowskiej w r. 1913, a dyplom inżyniera-chemika uzyskał w Politechnice Lwowskiej w r. 1924, poczem w r. 1926 promował się w Politechnice Lwowskiej na doktora nauk technicznych. W latach 1922—1928 był w tej Uczelni asystentem śp. Prof. Inż. Wiktora Syniewskiego. Obecnie pracuje w Państwowej Wytwórni Prochu w Zagożdżonie.

.3

■1

fi

fyj

//

Śp. 1NŹ. LUDWIK STOCKER

1Я

Ш J Hi !......

... '

yi

Щ

,

Ш

W f >■/: i

F. /„ I

.

•ШЁЙЛ

................ .

Urodzony w r. 1879 w Gorzycach kolo Jasła, ukończył studja na Wydziale Mechanicznym Politechniki Lwowskiej. Po odbyciu służby wojskowej w austrjackiej marynarce wojennej rozpoczął praktykę naftową w warsztatach mechanicznych firmy Wacław Wolski w Borysławiu. Następnie, aż do wybuchu wojny światowej, był kierownikiem kopalń i przedsiębiorcą naftowym. W czasie wojny pracował jako inżynier w fabrykach amunicji w Austrji. Po wojnie powrócił do firmy „Nafta“ w Borysławiu, gdzie pracował pod kierownictwem dyrektora Meszarosa, węgra; zaznaczyć tu należy, że podobnie, jak Wolski był technicznym wychowawcą polskich wiertników naftowych, tak Meszaros był ich prawdziwym przyjacielem, stanowiąc jedną z kryształowych postaci ówczesnego przemysłu naftowego.

W r, 1919 śp. Inż. Stocker powołany został na stanowisko dyrektora Société de Petrole, a następie firmy „Karpaty“, a od r. 1928 był przewodniczącym Izby Pracodawców w przemyśle naftowym w Krośnie. Zmarł w styczniu 1932 r.

Cześć Jego Pamięci!

INŻ. MIECZYSŁAW GAŁECKI

Cm «

TARNOPOL, ul. Korzeniowskiego L. 29.

Urodzony w r. 1880 w Wadowicach, studjo-wał zrazu w Politechnice Lwowskiej, a następnie w Akademji Ziemiańskiej we Wiedniu, którą ukończył z dyplomem inżyniera leśnictwa w r. 1906, poczem wstąpił do austrjackiej służby las owej w Dyrekcji Domen i Lasów we Lwowie. Tutaj, po odbyciu praktyki we wszystkich działach leśnictwa, zajął się specjalnie zabudowaniem górskich potoków, kierując przez kilka lat pomiarami do regulacji dorzeczy Raby, Soły, Skawy, Dunajca i Popradu. W r. 1910 przeszedł do służby w ochronie lasów, w której jako komisarz inspekcji leśnej był do r 1922 w Czortkowie, a do r. 1928 w Tarnopolu jako wojewódzki inspektor ochrony lasów. W r. 1928 przeszedł w stan spoczynku i od tego czasu prowadzi własne biuro techniczno-leśne w Tarnopolu.

llÈS

-,

INŻ. JAN KANTY SOJ

CHODORÓW.

Urodzony w Porąbce koło Białej w r. 1885, studjował zrazu w Politechnice w Bernie Moraw-skiem, a następnie w Politechnice Lwowskiej. Praktykował jako asystent mierniczy u śp. Inż. Marcelego Śniadowskiego i śp. Inż. Adama Brzezińskiego. Po autoryzacji otworzył w Białej własne biuro miernicze. Wojnę światową przebył jako oficer armji austrjackiej, poczem, po otrzymaniu ciężkiej rany i długotrwałem leczeniu, został zwolniony ze służby jako inwalida. Później pracował jako inżynier b. Wydziału Krajowego we Lwowie przy regulacji Niska i Rozwadowa nad Sanem pod kierownictwem śp. Inż. Stefana Pierzyńskiego. Z chwilą powstania Państwa Polskiego wstąpił do Wojska Polskiego jako porucznik, pełniąc mimo inwalidztwa funkcje zastępcy komendanta żandar-merji w Nisku, następnie jako kapitan był dowódcą bataljonu na granicy czechosłowackiej, a w końcu do r. 1925 kierował oddziałami mier-niczemi na Wołyniu. Od tego czasu prowadzi w Chodorowie własne biuro pomiarowe, dzierżawiąc tam zarazem, jako inwalida wojenny, restaurację kolejową.

if’

ШЩ

INŻ. JAN WALCZYŃSKI

Główny Chemik i Zastępca Dyrektora Technicznego Państwowej Wytwórni Prochu w Zagożdżonie.

PIONKI-ZAGOŻDŻON.

Ш:

tt-$8fil

Urodzony w Tarnowie w r. 1891, studjował na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej w latach 1909-1914. Po wojnie światowej pracował w laboratorium chemicznem Zbrojowni Wojsk Polskich w Krakowie. W pracach około budowy, uruchomienia i produkcji Państwowej Wytwórni Prochu w Zagożdżonie bierze udział od r. 1921.

INŻ. JAN TOMASZ KUDELSKI

WARSZAWA, Stare Miasto L. 24.

im

Urodzony w r. 1861 w Budziskach kolo Kielc, ukończył studja w Politechnice Lwowskiej w r. 1888. W r. 1882 był bibliotekarzem Towarzystwa Bratniej Pomocy Studentów tej Uczelni, a w latach następnych przewodniczącym tego Towarzystwa. Po ukończeniu studjów był przez rok asystentem przy Katedrze Geometrji Wykreślnej, a następnie Katedry Architektury śp. Prof. Inż. Juljana Zacharjewicza, poczem zastępował śp. Prof. Zacharjewicza przy robotach przez niego prowadzonych. Następnie przez trzy lata kierował największem wówczas przedsiębiorstwem budowlanem Jana Lewińskiego we Lwowie. Po wystawie budowlanej we Lwowie został zaangażowany przez dyrektora tej wystawy, Inż. Ludwika Radwańskiego, jako kierownik budowy gmachu Dyrekcji Kolei Państwowych w Stanisławowie. Po ukończeniu tej budowy praktykował samodzielnie, aż do wybuchu wielkiej wojny, na terenie Wschodniej Małopolski. W czasie wojny był internowany jako obcy poddany w Thalerhofie i Oświęcimiu. W r. 1917 objął funkcje referenta w Centrali Odbudowy Galicji, gdzie w r. 1918 został mianowany naczelnikiem odbudowy okręgu stanisławowskiego; placówki tej jednak nie uruchomiono z powodu zajęcia Stanisławowa przez wojska ukraińskie. Z chwilą powstania Państwa Polskiego przeszedł do służby w Ministerstwie Robót Publicznych, gdzie zrazu pełnił czynności dyrektora budownictwa okręgu częstochowskiego, później starszego referenta w Ministerstwie, następnie kierownika Wydziału X i w końcu naczelnika Wydziału IX, tj. budowy budynków państwowych. W r. 1930 przeszedł w stan spoczynku.

INŻ. MARJAN PROKOPOWICZ

Dyrektor Departamentu w Ministerstwie Robót Publicznych.

WARSZAWA, ul. Filtrowa L. 26.

w r. 1901 objął kierownictwo obwałowania Wi

sły na odcinku od Podgórza do Niepołomic.

W r. 1902/03 uzupełnił z polecenia Wydziału studja rolniczo-meljoracyjne w Akademji Ziemiańskiej we Wiedniu, poczem zwiedził budowle meljoracyj-ne w Czechach, Bawarji,

Prowincji Nadreńskiej, w Hannowerze i Bran-denburgji. Po powrocie do kraju ob jął'w r. 1904 kierownictwo ekspozytury meljoracyjnej Wydziału w Jaśle, a następnie w Rzeszowie, z zakresem działania na powiaty: krośnieński, jasielski, gorlicki, strzyżowski, brzozowski i kolbuszowski. W r. 1914 powołany został przez Wydział do Lwowa na stanowisko referenta spraw meljoracyjnych. W wojnie światowej służył jako oficer pospolitego ruszenia armji austrjackiej, biorąc udział w bitwie pod Limanową i w ofen-zywie majowej w r. 1915, poczem kierował sekcją utrzymania dróg w Żywcu. W lutym

щщ.

Urodzony w r. 1875 w Przemyślu, ukończył 1919 r. objął kierownictwo Sekcji Meljoracyjnej w r. 1899 studja na Wydziale Inżynierji lądowej Ministerstwa Robót Publicznych, następnie Wy-i wodnej Politechniki Lwowskiej. Od r. 1899 pra- działu Wód Niespławnych, a w r. 1925 został cował w b. Wydziale Krajowym we Lwowie, mianowany Dyrektorem Departamentu Wodnego, w krajowem biurze meljoracyjnem, przy projektach Pracuje nad organizacją państwowej służby wod-regulacji Pustej, Raty, Błotni i Sołokiji, poczem nej, ustawodawstwem wodnem i uporządkowaniem gospodarstwa wodnego w Państwie. Zwiedził liczne budowle wodne we Francji, Włoszech, Szwajcarji, Holandjii Bel-gji, bierze czynny udział w organizowaniu ogól-nopaństwowych zjazdów meljoracyjnych i hydrotechnicznych. Dotychczas ogłosił drukiem następujące prace: „Meljoracje w Polsce wraz z odno-śnem ustawodawstwem oraz ustawą wodną,f( 1926), „Państwowy fundusz me-ljoracyjny“ (1926), „Obecny stan meljoracyj podstawowych w Polsce“ (1929), „Le Statut légal de l’utilisation de l’énergie hydraulique en Pologne“ (1929). Prowadzi rozmaite wykłady zlecone z dziedziny miernictwa, meljoracji i budownictwa wodnego na Politechnice, w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego i w Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Za swą działalność odznaczony został orderami „Polski Odrodzonej“ i „Legji Honorowej“.

1NŻ. PAWEŁ PRACHTEL MORAWIAŃSKI

Em. Dyrektor Kolei Państwowych we Lwowie, LWÓW, ul. Zygmuntowska L. 5.

Urodzony w r. 1871 we Lwowie, ukończył sie służby w Dyrekcji stanisławowskiej i kra-studja na Wydziale Inżynierji Politechniki Lwów- kowskiej był dwukrotnie powołany do pracy skiej. Po ukończeniu studjów politechnicznych w Ministerstwie w Warszawie, gdzie między inne-pracował przez półtora roku jako asystent Ka- mi zorganizował ^Sekcję Finansową. — Pod

jego kierownictwem jako Dyrektora kolei okręgów krakowskiego i lwowskiego wykonano odbudowę'bar-dzo licznych objektów kolejowych (mostów i budynków) zniszczonych przez wojnę, między innemi zupełnie zniszczonej linji kolejowej Borki Wielkie-Grzymałów, jakoteż budowę wielkich warsztatów wagonowych w Tarnowie, nowej linji kolejowej Stoja-nów-Sienkiewiczówka i wiele innych budowli inwestycyjnych. Po 35-letniej służbie państwowej przeszedł z dniem 1 lipca 1931 r. w stan spoczynku.

W r. 1923 został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, a Król Rumunji nadał mu Krzyż Komandorski Gwiazdy Rumuńskiej. W 10-letnią rocznicę wskrzeszenia Państwa Polskiego otrzymał Medal Dziesięciolecia Odrodzonej Niepodległości.

tedry Geodezji na Po

litechnice Lwowskiej. W r. 1896 wstąpił do służby państwowej, biorąc udział w pracach regulacji rzeki Sa i u. W następnym roku przeszedł do państwowej służby kolejowej Po siedmioletniej pracy w projektowaniu i wykonaniu różnorodnych budowli w Okręgu Dyrekcji Kolei w Stanisławo-

wie, powołany został do służby w’Minister-stwie Kolei we Wiedniu w charakterze referenta dla spraw budowlanych galicyjskich kolei państwowych.

W r. 1914 mianowany został zastępcą szefa Departamentu dla inwestycyj kolejowych i pozostawał na tern stanowisku do stycznia 1916 r., poczem został zamianowany dyrektorem kolei w Stanisławowie. W r. 1919 przeniesiony został na takie samo stanowisko do Krakowa, a w r 1925 do Lwowa, również w charakterze Prezesa Dyrekcji. W cza-

Л'

'"ч;

ly

INŻ. WALENTY CYŁO

Radca Budownictwa Miejskiego. NOWY SĄCZ.

Urodzony w roku 1883 w Przybyszówce koło Rzeszowa, ukończył studja na Wydziale Inżynierji lądowej i wodnej Politechniki Lwowskiej w r. 1910. W czasie stu-djów brał żywy udział w pracach Towarzystwa Bratniej Pomocy Studentów Politechniki Lwowskiej, którego skarbnikiem był pod koniec swych studjów.

Po ukończeniu studjów pracował pod kierownictwem Inż. Kazimierza Górskiego przy budowie wodociągu w Nowym Sączu, kierując budową głównego rurociągu o długości około 5 km oraz stacji pomp i studzien zasilających. Od r. 1913 został zaangażowany na stałe w charakterze inżyniera miejskiego w Nowym Sączu i na tern stanowisku kierował budową kilku kanałów miejskich oraz utrzymaniem i budową ulic. W czasie wojny światowej służył w armji austrjackiej, biorąc w latach 1914—1918 udział w walkach na froncie rosyjskim. W r. 1918 powrócił do służby miejskiej, a w r. 1920 objął kierownictwo Miejskiego Urzędu Budownictwa i na tern stanowisku pozostał do wiosny 1923 r., poczem przeniósł się do Piotrkowa, gdzie zorganizował techniczny wydział Magistratu, przeprowadził rekonstrukcję i budowę ulic i nadzorował szereg robót inwestycyjnych, jak budowę wodociągu, kanalizacji, hali targowej itp. W r. 1927 powrócił, na propozycję Magistratu Nowego Sącza, na swoje dawne stanowisko, na którem dotychczas pozostaje.

«*•

INŻ. LUDWIK RĘBOWSKI

Urzędowo upoważniony architekt cywilny.

LWÓW, ul. Ponińskiego L. 23, tel. 92-10.

Igr j

■*r

Urodzony w r. 1889 w Gorlicach. Szkoły średnie ukończył w Krakowie w r. 1908. Dyplom inżyniera-architekty uzyskał w r. 1922. Od r. 1914 pełnił służbę w Legjonach Polskich, następnie V/ b. armji austrjackiej. W r. 1918 brał czynny udział w Obronie Lwowa. W Armji Polskiej pracował w służbie budownictwa wojskowego do r. 1930, ostatnio jako zastępca szefa budownictwa we Lwowie. Po przejściu w stan spoczynku prowadzi własne biuro budowlane.

INŻ. STANISŁAW DUTKA

tf

I * 4.

ZAWIERCIE.

Urodzony w r. 1887, Racławice pow. Gorlice. Ukończył gimnazjum św. Anny w Krakowie i Wydział chemji technicznej Politechniki Lwowskiej w r. 1920 — po przerwie wskutek wojny światowej. Pracował w firmie „Azot“ Jaworzno i „Potas“ Krzeszowice, od r. 1924 pracuje w firmie „Chemimetal“ Zawiercie.

INŻ. MARJAN TADEUSZ JASIŃSKI

KROSNO.

Urodzony w r. 1901, studjował na Wydziale chemji Politechniki Lwowskiej w latach od 1919 do 1926. Po uzyskaniu dyplomu inżyniera-chemika pełnił funkcję asystenta zakładu chemji Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie-Obecnie jest kierownikiem laboratorjum chemicznego Stałej Komisji Technicznej w Krośnie.

STANISŁAW MATUSIAK

artysta-malarz

Profesor Państwowej Szkoły Technicznej we Lwowie.

Urodzony w r. 1895 w Krakowie, ukończył studja wyższe w Krakowskiej Aka-demji Sztuk Pięknych, specjalizując się w malarstwie dekoracyjnem (ściennem). Od roku 1923 wykładał na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, zaś od roku 1930 jest profesorem Malarstwa dekoracyjnego na Wydziale Sztuk zdobniczych i przemysłu artystycznego w Państwowej Szkole Technicznej we Lwowie.

W r. akadem. 1930/31 wykładał Zdobnictwo na Wydziale Ogólnym Politechniki

Lwowskiej.

Prace swoje wystawia od roku 1919.

INŻ. MICHAŁ FEUER

MOŚCICE koło Tarnowa.

Urodzony w r. 1900 w Hłuboczku Wielkim, ukończył studja w Politechnice Lwowskiej w r. 1924. W r. 1924/25 był w tej Uczelni asystentem przy Katedrze Budowie pomp i motorów wodnych, Od r. 1925 pracował w biurze technicznem Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Chorzowie, a od r. 1927 pracuje w takiej samej fabryce w Mościcach, obecnie jako kierownik biura konstrukcyjnego, w którem pracował również przy projektowaniu tej fabryki.

INŻ. KAROL RUDOLFHI

TRZEBINIA.

Urodzony w r. 1872 w Krzeszowicach, ukończył gimnazjum w Krakowie, następnie po odbyciu służby wojskowej, odbył roczną praktykę w fabryce maszyn w Szwajcarji. Po ukończeniu Politechniki Lwowskiej w r. 1897 pracował przez 6 lat w przemyśle naftowym, poczem w r. 1903 założył fabrykę armatur i pomp w Trzebini. Wzięty w r. 1915 w Przemyślu do niewoli rosyjskiej, przebył w niej do połowy r. 1918. W Odrodzonej Polsce — po sprzedaży swojej fabryki — zajmował wpierw posadę kierownika warsztatów „Naprol“ przy Kraj. Urzędzie Odbudowy, następnie inżyniera szacunkowego, później powołany na kierownika Ekspozytury „Demat“ (Demobil wojskowy) na woj. Krakowskie i Kieleckie, pełnił tę funkcję aż do chwili likwidacji tej ekspozytury. Od lutego 1924 do 30. czerwca 1926 sprawował obowiązki nauczyciela maszynoznawstwa w Szkole Górniczej w Tarnowskich Górach, a porzuciwszy tę posadę, założył powtórnie fabrykę armatur i pomp w Trzebini, zostawszy równocześnie po raz wtóry burmistrzem miasta Trzebini.

INŻ. EDWARD OKOŃ

Dyplomowany Architekt.

TARNÓW, ul. Żabnieńska L. 8.

Ukończył Wydział budowy i architektury w r. 1912. Po ukończeniu praktyki u Prof. J Lewińskiego, zamieszkał w Tarnowie, gdzie z początku w spółce, zaś od r. 1924 samodzielnie prowadzi biuro architektoniczne i budowlane, wykonując budowy.

INŻ. ZYGMUNT PLATOWSKI

.Am

ты

Prezes Zarządu S. A. Eksploatacji Soli Potasowych. LWÓW, pl. Smolki L. 5.

INŻ. PIOTR WŁADYSŁAW JACKOWSKI

LWÓW, ul. Św. Zofji 30.

Ukończył gimnazjum w Zakładzie 00. Jezuitów w Chyrowie, Politechnikę zaś we Lwowie. Następnie przyjęty do biura hydrograficznego Namiestnictwa, pracował przy pomiarach na rzece Dniestrze i Wiśle. Między innemi opracował projekt budowy pierwszego handlowego zimowego portu w Nadbrzeżu z Inż. Ludwikiem Regiecem. W następnych latach był inspicjentem tej budowy wraz z Prof. Dr. M. Matakiewiczem. Po ukończeniu tej budowy kierował Sekcją pomiarową górnych brzegów rzek wcho-dnio-galicyjskich, dalej pracował przy budowie Państwowych Zakładów Ropy w Drohobyczu. Wojna zastała go przy regulacji Dniestru w Stanisławowie skąd schronił się do Bielska i tam założył oddział samochodowy i wyszkolił liczną kolumnę szoferów cywilnych. Przydzielony do urzędu odbudowy był delegatem dla zakupów samochodów w Szwajcarji pełniąc równocześnie funkcję kierownika odbudowy powiatu złoczowskiego. Po przejściu na emeryturę prowadzi wytwórnię izolacyjnych płyt trzcinowych i biuro cywilnego inżyniera lądowego i mierniczego we Lwowie Zofji 30.

INŻ. EDWARD WAGNER

Inżynier-technolog. ŁÓDŹ, ul. Targowa L. 44.

Dyrektor Ruchu Zjednoczonych Zakładów Przemysłowych K. Scheiblera i L Grohmana w Łodzi. Kawaler Orderu Polonia Restituta, odznaczony złotym znakiem Związku Floriańskiego, jako długoletni czynny członek Straży Pożarnej, wicekomendant V, Oddziału Straży Ogniowej (od r. 1892), odznaczony złotym medalem za nieskazitelną służbę. Pierwszy prezes oraz długoletni wiceprezes Rady Nadzorczej Warszawskiego T-wa Dozoru Kotłów oraz członek Zarządu tegoż. Długoletni Prezes Stowarzyszenia Techników w Łodzi, założyciel i członek honorowy T-wa Pracowników Handlowych i Przemysłowych w Pabjanicach. Członek Zarządu kilkunastu insty-tucyj społecznych w Łodzi. Podczas wojny inicjator, przewodniczący i członek 26 instytucyj społecznych i członek Komitetu Centralnego Obywatelskiego. Naczelnik VII. Rezerwy Milicji Obywatelskiej. Podczas oblężenia Łodzi — Naczelnik Ewakuacji. W r. 1920 Komendant Straży Obywatelskiej na województwo Łódzkie, Komitetu Obrony Państwa oraz pełniący służbę wojskową pomocniczą jako strażak. Po wojnie pracuje intenzywnie nad uruchomieniem przemysłu. Zakłada na Łódź „Niezapominajkę“, a następnie jest członkiem T-wa Popierania Przemysłu Krajowego. Zakłada T-wo Kursów Technicznych i jest tegoż Prezesem. Wychowanie średnie otrzymał w gimnazjum kaliskiem oraz po odbyciu 2х/₂ rocznego terminowania w zawodzie ślusarskim w Wyższej Szkole Przemysłowej w Gliwicach. Dyplom uzyskał na Politechnice Ryskiej w r. 1885. Zaraz po ukończeniu studjów zajmuje miejsce asystenta Szefa Walcowni w Stalowni na Pradze pod Warszawą. W r. 1888 przechodzi na inżyniera Ruchu w T-wie Akcyjnem R. Kindler, Pabjanice, a w r. 1892 na takie same stanowisko do największej fabryki włókienniczej w Polsce T. A. K. Scheibler w Łodzi, gdzie zamienia wszystkie kotłownie i maszyny napędowe na nowe. Po zmodernizowaniu urządzeń fabrycznych zostaje wkrótce głównym inżynierem a w r. 1919 Dyrektorem Ruchu tejże firmy. Stale bierze czynny udział w kształceniu młodzieży technicznej, wydał kilka broszurek, a pomiędzy niemi broszurkę p. t.: „Zadania inżyniera ruchu“. Pracuje stale naukowo, posiadając już 16 patentów. W Łodzi jest na stanowisku 37 lat.

INŻ. KLEMENS LUDWIK ADAM HEŁM-PIRGO

Zakopane.

Urodzony dnia 18 września 1898 r. we Lwowie.

V

I ii

ШШ

тшш «

,4

Ukończył tamże I. Szkołę Realną w r. 1910 i wstąpił na Politechnikę we Lwowie. Studja przerwała wojna światowa. W r. 1915 wstąpił do armji austrjackiej i przebył kampanję na froncie włoskim, gdzie został ciężko ranny w r. 1916. Po wyzdrowieniu wstąpił w grudniu 1919 r. do armji polskiej i przebył kampanję bolszewicką we Lwowie w randze porucznika. 6. lipca 1921 r. zwolniony jako inwalida ze służby czynnej wrócił na studja na Politechnikę, w maju 1923 r. otrzymał dyplom inżyniera architektury. Praktykę budowlaną rozpoczął w r. 1924 w Lwowskiej Dyrekcji Kolejowej.

Od r. 1921 pracował w firmie: — Czerwiński i Za-charjewicz, Inżynierowie-Architekci we Lwowie, gdzie między innemi zajęty jest przy budowie pawilonu na 1. Targach Wschodnich, gmachu głównej poczty we Lwowie, budowy 11. Domu Techników, odbudowie Zakładu Kąpielowego w Krzeszowicach. W tymże czasie ~-

projektował m. i. także hotel Riviera Polska w Gdyni.

W r. 1923 wyjechał jako prokurent firmy do Zakopanego. Tu osiedlił się na stałe i po rozwiązaniu firmy prowadził własne biuro budowlane. W grudniu 1926 r. objął stanowisko kierownika Urzędu budowlanego oraz Biura Regulacyjnego w Zakopanem. Do ważniejszych prac wykonanych na terenie Zakopanego należą: Sanatorjum T-wa „Odrodzenie“ na stokach Gubałówki, Dom Zdrowia Pracowników Banku Polskiego, projekt ratusza w Zakopanem oraz szereg prywatnych will i pensjonatów.

ri-

-

Ж'

I'!

—ir

mÀ

ml

fern

sama&jt

иа

ÄäSSsI MmSSâ ¹

Ш \    liiil

m

S Ш Ш 'ÜS

Ms m

m ■

* . ■> ‘

'4?

■m

>;

Sanatorjum T-wa „Odrodzenie“ na stokach Gubałówki w Zakopanem.

INŻ. FELIKS FIJAL

Zakłady Starachowickie p. Wierzbnik.

Urodzony w r. 1893 w Szczakowej. Ukończył I. Wyższą Szkołę Realną w Krakowie maturą w roku 1913, poczem zapisał się na Wydział mechaniczny Politechniki Lwowskiej. Po pierwszym roku studjów wskutek wybuchu wojny w roku 1914 przeniósł się na niemiecką Politechnikę w Bernie, gdzie ukończył 11. i III. rok studjów i złożył egzamin półdyplomowy. Zmuszony następnie przerwać studja udał się na praktykę do firmy „Prag-Koliner“ „Mach.-Fabrik u. Eisengiesserei“ w Arnau n/Łabą (Czechosłowacja) a następnie do fabryki M. Peterseima w Krakowie. W grudniu 1917 roku wstąpił do Centrali dla Odbudowy Kraju przy b. Namiestnictwie we Lwowie, gdzie pracował do wypadków listopadowych 1918 r., w którym to czasie wstąpił do służby w wojsku polskiem biorąc udział w kampanji lwowskiej a następnie w Wilnie. Zwolniony ze służby wojskowej w końcu 1919 r., rozpoczął IV. rok studjów na Politechnice Lwowskiej, pracując zarazem jako asystent warsztatowy w Państwowej Szkole Przemysłowej we Lwowie, gdzie był zajęty do r. 1922. W czasie tym objął zorganizowanie warsztatów i opracowanie modeli konstrukcyjnych w założonej wówczas fabryce „Hy-dropol“ S. A. we Lwowie, gdzie pracował do marca 1924. Wystąpił następnie dla złożenia egzaminu dyplomowego na Politechnice Lwowskiej i odbycia krótkiej praktyki w fabryce maszyn i narzędzi wiertniczych w Glinniku Marjampolskim. Od r. 1926 pracuje w Starachowickich Zakładach, gdzie dotychczas jest zajęty jako zastępca Kierownika warsztatu w dziale broni.

INŻ. ARCH. DR. OSKAR SOSNOWSKI

Profesor Politechniki

INŻ. ARCH.

HENRYK BOLESŁAW CZAJKOWSKI

WARSZAWA, ul. Myśliwiecka L. 18.

WARSZAWA, ul. Filtrowa L. 32.

Tel. 940-11.

ARCH. JULJUSZ ZALESKI

INŻ. WACŁAW PIASECKI

WARSZAWA, ul. Koszykowa L. 15.

WARSZAWA, ul. Korzeniowskiego L. 6.

INŻ. STEFAN LUPIŃSKI

INŻ. LUDWIK GORAZDOWSKI

LWÓW, ul. Romanowicza L. 1.

WARSZAWA, ul. Lwowska L. 10.

INŻ. LUDWIK SZYMAŃSKI

WARSZAWA, ul. Andrzeja Krzyckiego L. 5/7.

INŻ. JÓZEF ZACZEK

Nacz. Wydz. Dróg Wodn. Min. Rob. Publ.

WARSZAWA, ul. Koszykowa L. 5.

Komandor

Profesor Politechniki Warszawskiej

1NŻ. BERNARD MÜLLER

ART.-MALARZ ZYGMUNT KAMIŃSKI

Zastępca Kierownika Instytutu Bad. Mat. Uzbr.

WARSZAWA, ul. Myśliwiecka L. 10.

WARSZAWA, ul. Nowowiejska L. 23.

INŻ. STANISŁAW SZULC

INŻ. WACŁAW KRYNKOWSKI

Inżynier dróg i mostów

Naczelnik Wydziału Ministerstwa Robót Publicznych

Inspektor budowlany m. st. Warszawy

WARSZAWA, ul. Nowowiejska L. 26.

WARSZAWA, ul. Filtrowa L. 54.

JAN WOLSKI

INŻ. ZBIGNIEW NIEDŹWIECK1

Absolwent-chemik Radca w Ministerstwie Rolnictwa

Dyrektor Sp. Akc. „Kooprolna“ (Związku Syndykatów Rolniczych)

WARSZAWA, ul. Rysia L. 1.

WARSZAWA, ul. Bonifraterska L. 3/5.

INŻ. BOHDAN SMOLEŃSKI

INŻ. JULJUSZ CZECHOWICZ

Współwłaściciel fabryki lakierów

Radca Ministerjalny Ministerstwa Komunikacji

INŻ. STANISŁAW BUKAS1EWICZ

INŻ. ROMAN TABIŃSKI

NOWY SĄCZ.

PRZEMYŚL, ul. Piotra Skargi L. 26.

INŻ. KAROL HOLZER

INŻ. JULJAN WĘŻYK

Powiatowy Zarząd Wodny

NOWY SĄCZ.

RZESZÓW, ul. Sokoła L. 7.

INŻ. JÓZEF SZCZĘSNY JAŚKIEWICZ

RZESZÓW, Magistrat.

INŻ. JAN BADOWSKI

Powiatowy Zarząd Wodny

NOWY SĄCZ.

INŻ. LEON WICHAŃSKI

INŻ. FRANCISZEK ALSZER

Mierniczy przysięgły

LWÓW, ul. Wyspiańskiego L. 21.

NOWY SĄCZ, Rynek L. 2.

WARSZAWA, ul. Wilcza L. 47.

Inżynier dróg i mostów

INŻ. FELIKS DĘBCZYŃSKI

INŻ. JÓZEF MROZOWSKI

WARSZAWA, ul. Marszałkowska L. 15.

Biuro Techniczne

F. OPPMAN i H. KOZŁOWSKI

Inżynierowie Komunikacji

INŻ. KAZIMIERZ TOŁŁOCZKO

WARSZAWA, ul. Myśliwiecka L. 14.

WARSZAWA, ul. Świętokrzyska L. 19, ni. 13. Tel. 643-80.

Przedsiębiorstwo Budowlane

STANISŁAW GIERSZEWSKI

INŻ. KAZIMIERZ TURCZYŃSKI

WARSZAWA, ul. Lwowska L. 8.

WARSZAWA, ul. Ossolińskich L. 8.

INŻ. A. BONDY

PROF. INŻ, W. MICHALSKI

Przedsiębiorstwo Budowlane, Fabryka Stolarska

Inżynier-architekt

INŻ. WITOLD EPSTEIN

KONSTRUKCJE ŻEL.-BETOWE

Inspektor Syndykatu Polskich Hut Żelaznych Sp. z ogr. odp. w Katowicach

KRAKÓW, ul. św. Gertrudy L. 4.

INŻ. PAWEŁ REHOROWSKI

LWÓW, ul. Piekarska L. 15. Tel. 54-99.

INŻ. ALFRED STADTMÜLLER

INŻ. ERYK BERTHELMANN

Inżynier-mechanik, Referendarz P. K. P.

ŁÓDŹ, ul. Nawrot L. 74.

KRAKÓW, ul. Retoryka L. 15.

INŻ. FRANCISZEK WÓJCIK

INŻ. KLEMENS WEIN

em. Naczelnik Wydziału K. P.

STANISŁAWÓW, ul. Mjr. Łukasińskiego L. 4.

DOBROMIL.

INŻ. EUGENJUSZ EPSTEIN

INŻ. ZDZISŁAW DERDACKI

INŻ. WŁADYSŁAW MIARCZYŃSKI.

INŻ. ADAM ROSZKOWSKI

BRZEŚĆ n/B.

Radca Budownictwa Dyrekcji Robót Publicznych w Krakowie

KRAKÓW, ul. Długa L. 59.

INŻ. ARTUR KOZŁOWSKI

INŻ. HIPOLIT GRZEGORZEWSKI

WARSZAWA, ul. Wilcza L. 22.

Radca Budownictwa Dyrekcji Robót Publicznych w Krakowie

KRAKÓW, ul. Wolska L. 6.

INŻ. RUDOLF MADEJ

INŻ. TADEUSZ JASZCZUROWSKI

Inżynier-mechanik Stow. Doz. Kotłów w Warszawie

DĄBROWA GÓRNICZA, ul. Sienkiewicza L. 7.

Dyrektor Wodociągu Miejskiego w Krakowie

KRAKÓW, ul. Senatorska L. 1.

INŻ. LUDWIK ROTHKÖHL

INŻ. WŁADYSŁAW KOWALSKI

LWÓW, ul. Senatorska L. lia — Tel. 55-66.

WARSZAWA, ul. Smolna L. 5.

INŻ. WIESŁAW BĄCZALSKI

INŻ. ARCH. TADEUSZ WRÓBEL

Główny Inspektor Komunikacji

upoważniony architekt cywilny, znawca sądowy

INŻ. RYSZARD DANEK

WARSZAWA, ul. Miedziana L. 4.

INŻ. JÓZEF GOŚCICKI

Inżynier-mechanik Inżynier Fabryki „Pocisk“ Sp. Akc.

WARSZAWA, ul. Mokotowska L. 37.

INŻ. ZDZISŁAW GUBRYNOWICZ

WARSZAWA, ul. Widok L. 8.

INŻ. ZYGMUNT LUDWIK DOBROWOLSKI

Inżynier-mechanik

Dyrektor Firmy „Sepewe“, Eksport Przem. Obronnego Redaktor czasopisma „Spawanie i Cięcie Metali“

WARSZAWA, ul. Mokotowska L. 5.

INŻ. JÓZEF BARAN

INŻ. WACŁAW SEIFERT

Inżynier-mechanik

Doradca Techniczny w Dziale Masowej Produkcji

WARSZAWA, ul. Hortensja L. 3

WARSZAWA, ul. Szopena L. 16.

INŻ. JAN ZBIERZCHOWSKI

ARCH. ALFRED STELMACHOWICZ

SAMBOR, Dworzec Kolejowy.

TARNOPOL, ul. Konarskiego L. 7.

CM

INŻ. HENRYK STOY

SAMBOR.

INŻ. ADAM TADEUSZ KŁUS

ŁAŃCUT, Rafinerja.

INŻ. JAKÓB MESSING

Kierownik Powiatowego Zarządu Drogowego

w ZBOROWIE.

INŻ. ARTUR LACHOWSKI

TARNOPOL.

INŻ. JAN LAZAROWICZ

KROSNO.

IZBA INŻYNIERSKA

LWÓW, ul. Zimorowicza L. 9.

ALBUM

INŻYNIERÓW I TECHNIKÓW

W POLSCE

TOM I.

CZĘŚĆ IV.

OGŁOSZENIA

KRÓTKI OPIS WODOCIĄGÓW MIASTA LWOWA.

W r. 1901 oddała Gmina miasta Lwowa mieszkańcom do użytku nowowybudowany wodociąg centralny.

W miejscowości Wola Dobrostańska odległej od rynku lwowskiego o 29 km ujęto wodę źródlaną (gruntową) zapomocą 2 studzien. Wodę pobiera się z trzeciorzędowej formacji geologicznej z pokładów kamienia wapienno-litotamiowego. Litotamiowy kamień jest przykryty w tej okolicy grubemi warstwami piasku i piaskowców stanowiących doskonały filter dla wody opadowej i równocześnie dobre przykrycie dla wody źródlanej płynącej w szczelinach warstw litotamiowych z północnego wschodu na południowy zachód ze spadkiem 1/200—1/400. Pierwotne ujęcie zostało w następnych latach rozszerzone tak, że obecnie jest 16 studzien rozrzuconych na przestrzeni 2,2 km od północy na południe.

Woda z tych studzien spływa lewarami o średnicach 300 do 1000 mm do wspólnego zbiornika, skąd pompy nurowe napędzane bezpośrednio przez maszyny parowe z poziomu 280 m n. p. m. tłoczyły do maja 1928 r. bezpośrednio do sieci rur w dolnej strefie do zbiornika strefy niższej o pojemności 7.000 m³, znajdującego się przy ulicy Zielonej na wysokość 330 m n. p. m. Ze zbiornika tego osobne pompy umieszczone w hali maszyn obok zbiornika przepompowują część wody rurociągami o średnicy 300 mm i długości 400 m, do zbiornika strefy wyższej o pojemności 8.000 m³, znajdującego się również przy ulicy Zielonej o 400 m dalej, na wysokości 357 m n. p. m. i do sieci rur górnej strefy.

W roku 1925 ujęto wodę źródlaną w Szkle zapomocą sztolni zbiorczej. Wodę tę pompy nurowe napędzane lokomobilami tłoczą z poziomu 264.25 rurociągami o średnicy 350—300 mm i długości 7,3 km do wspólnego zbiornika w Woli Dobrostańskiej, przyczem spadek grawitacyjny od połowy rurociągu wykorzystano do napędu wodnej siłowni elektrycznej, składającej się z turbiny Peltona i prądnicy. Siłownia ta zaopatruje stację pomp i budynki mieszkalne w Woli Dobrostańskiej w oświetlenie elektryczne.

W roku 1928 wykonano drugie ujęcie źródeł tzw. pod Wielkopo-lem, w odległości o 2,6 km od pierwotnego w Woli Dobrostańskiej, zapo-mocą czterech studzien. Wodę tę pompy wirowe, napędzane lokomobilami tłoczą z poziomu 278 m n. p. m. do głównego rurociągu w km 2,6.

W związku z budową tego nowego ujęcia przystąpiono równocześnie do budowy stacji przepompowań w Karaczynowie, a to celem możności przepompowywania większych ilości wody do Lwowa przy równocze-snem obniżeniu ciśnień w głównym rurociągu.

W km 20-tym od Woli Dobrostańskiej t. j. w miejscowości Kara-czynów rozdzielono główny rurociąg tłoczny na dwie części. Część rurociągu idącego z Woli Dobrostańskiej wprowadzono do zbiornika pomocniczego o pojemności 500 m³, a część od strony Lwowa wprowadzono do hali maszyn i połączono z pompami. Wodę przychodzącą z Woli Dobrostańskiej do zbiornika pomocniczego pobierają pompy wirowe napędzane silnikami elektrycznemi i tłoczą do Lwowa. Energję elektryczną dla tej stacji pomp doprowadza się z Elektrowni miejskiej we Lwowie linją napowietrzną o napięciu 35.000 Volt i długości 14 km.

Zużycie wody przez mieszkańców wzrastało z początkowej cyfry 3,4 mil. m³/rok z r. 1902 do 7,0 mil. m³/rok w roku 1924, po uruchomieniu stacji pomp w Szkle podniosło się 7,0 mil. m³ rok do 8,1 mil. m³/rok w roku 1927, a po uruchomieniu stacji pomp pod Wielkopolem i stacji przepompowań w Karaczynowie wzrosło do 10,2 mil. m³/rok za rok 1929.

Z końcem roku 1928 przystąpiono do zakładania wodomierzy w realnościach, a ukończono na wiosnę 1930 r. Założenie wodomierzy w realnościach zmusiło właścicieli realności do naprawy instalacji wodociągowych, wskutek czego zużycie wody w roku 1930 zmalało do cyfry 8,828.160 m³

Do czasu założenia wodomierzy, należytości za wodę pobierano w postaci podatku zależnego od wysokości czynszu za mieszkania, obecnie należytość za wodę pobiera się na podstawie wodomierzy.

ROZBUDOWA ULIC I KANALIZACJI MIASTA LWOWA.

Kierownictwo rozbudowy ulic i kanalizacji miasta, wykonywanej przez gminę we własnym zakresie należy do Hl-go Wydziału (technicznego) Magistratu, podlegającemu Inż. Michałowi Kolbuszowskiemu, Wiceprezydentowi miasta Lwowa. Na czele tego Wydziału stoi Inż. Franciszek Dissel. Wydział ten dzieli się na dwa oddziały: drogowy pod kierownictwem Inż. Ale-

К-

ksandra Gałka i kanałowy pod kierownictwem Inż. Romana Rogowskiego.

Obecnie przeprowadzone inwestycje mają na celu złączenie w jedną całość wszystkich dzielnic starego Lwowa i Gmin podmiejskich nowoprzy-łączonych, a przynależnych administracyjnie do Wielkiego Lwowa.

Wykop kanałowy w twardym piaskowcu przy użyciu narzędzi pneumatycznych.

Lwów jest miastem zieleni i program rozbudowy zachowuje nadal tę cechę w postaci powiększenia istniejących rezerwatów i stosowania zieleńców w ulicach. Zieleńce te mają wybitne znaczenie ekonomiczne i zdrowotne. Cechę tę podkreślił ś. p. prof. Inż. Ignacy Drexler w projekcie „Wielkiego Lwowa“, w którym obok okrężnych arterji komunikacyjnych

wyłączających centrum miasta od ruchu tranzytowego, przewidział projektant pasy zieleni w postaci zalesionych wzgórz, parków i lasów podmiejskich, okalających miasto.

W myśl tego programu, przy przebudowie i regulacji ulic kosztem nadmiernie szerokiej jezdni w ulicach drugorzędnych powstają pasy zieleni, upiększone szeregiem drzew.

V- :C1

/'H

Z nowoczesnych systemów budowy nawierzchni stosuje się m. i. bruki i mozajki z pieńków granitowych" bazaltowych i porfirowych, osadzonych na podłożu betonowem, oraz nawierzchnie bitumiczne (asfaltowe) jak „К o m d r o b i t“ i „Li mbit“.

Niezależnie od wymienionych nawierzchni stosuje się dla ulic drugorzędnych t. zw. „dziki bruk“ wykonany z łomu bazaltowego, osadzonego

■ml

.<> '"'Щ

na podłożu szutrowem, a w programie przyszłych robót uwzględni się inne typy jak półbruczek, asfalt piaskowy i nawierzchnie cementowo-szutrowe. Nawierzchni szutrowanych nie wykonuje się obecnie, zaś istniejące powleka się warstwą „Ajagu“ będącego produktem bitumicznym.

Ta różnorodność materjału, stosowanego do budowy nawierzchni ulicznej związana jest ściśle z wielkością spadków ulic miasta, założonego na terenie pagórkowatym.

Równorzędnym etapem inwestycji miejskich jest rozbudowa kanałów. Pod tym względem Lwów znajduje się w specjalnych warunkach, związanych z położeniem geograficznem miasta. Europejski dział wód, przechodzący przez zachodnią część miasta, powoduje, że odpływy muszą odchodzić w dwóch odwrotnych kierunkach. Jako ściek główny dla kanalizacji systemu spławowego służy koryto potoku Pełtwi (dopływ Bugu) leżącego

\f*

кнц

Sri ! V

.......

JB

Konserwacja koryta przesklepionej Pełtwi. Przebudowa łożyska dla małej wody w r. 1930.

w dorzeczu morza Bałtyckiego. Potok ten w obrębie miasta jest zasklepiony, posiada jednak małą głębokość dla celów kanalizacji głębszych objek-tów. W tym celu wybudowano obubrzeżne głębsze kollektory, uchodzące do Pełtwi w dolnym biegu. Poniżej ujścia kollektorów, umieszczono w korycie Pełtwi próg z zasuwą, którego zadaniem jest skierowanie wód użytkowych do kollektora, uchodzącego w stronę mającej się wybudować oczyszczalni. Wody oczyszczone spłyną następnie do otwartego koryta Pełtwi.

Konserwacja koryta przesklepionej Pełtwi. Wymiana przykrycia na terenie pi. Rzeźni w r. 1931.

Projekt kanalizacji wykonali po uprzednich dwuletnich studjach, w r. 1910 Inż. Karol Pomianowski i Inż. Dyonizy Howarth, a prace wykonawcze trwają po dzień dzisiejszy, w wykonaniu Gminy miasta Lwowa oraz Państw. Zarządu Wodnego, a to w zakresie przesklepienia części koryta Pełtwi i 60% części niektórych kollektorów, zgodnie z udziałem funduszów Skarbu Państwa w kanalizacji miasta Lwowa.

W wyżej wymienionym projekcie nie uwzględniono części miasta, położonej w dorzeczu Morza Czarnego i obszaru gmin podmiejskich, przyłączonych do Wielkiego Lwowa w r. 1930. W związku z tern, obecnie opracowuje się projekt uzupełniający z uwzględnieniem tych obszarów.

Pracami z tern związanemi kieruje Inż. Roman Rogowski przy współudziale inżynierów miejskich: Inż. Stefana Gigiela i Inż. Pawła Boćki.

ZM

Hfi

'-■Щй

Konserwacja koryta przesklepionej Pełtwi. Odprowadzenie wody użytkowej spiętrzonej korytami celem wymiany zniszczonego łożyska małej wody w r. 1930.

Dla kanalizacji tych obszarów wykorzysta się istniejące potoki do których odprowadzi się odpływy kanałowe, po uprzednim ich oczyszczeniu w oczyszczalniach biologicznych.

Budowę kanałów wykonuje Gmina we własnym zarządzie, podczas gdy urządzenia ulic i placów powierza się prywatnym przedsiębiorcom, budujących pod kierownictwem inżynierów miejskich. Materjaly do robót

..... *

K.

fee***

Koryto przesklepionej Pełtwi. Widok od wewnątrz.

drogowych i kanałowych t. j. surowce i wyroby betonowe jak płyty chodnikowe, krawężniki, rury kanałowe i t. p. dostarcza Betoniarnia miejska na Persenkówce. Posiada ona własny tor przemysłowy, urządzenia przeładunkowe, magazyny i hale fabryczne.

Kierownikiem betoniarni jest Inż. Garabet Kempruljan, podległy służbowo Naczelnikowi Wydziału technicznego III/2.

ZJEDNOCZONE FABRYKI MASZYN, KOTŁÓW

Ł. ZIELENIEWSKI i FITZNER-HAMPER

SKA AKC.

KRAKÓW

W roku 1929 obchodziła Firma L. Zieleniewski i Fitzner-Gamper S. A. jubileusz swego 125-letniego istnienia, została bowiem założona w Krakowie przez Antoniego Zieleniewskiego w roku 1804.

Obecnie obejmuje Firma 7 fabryk, a. m. w Krakowie, we Lwowie, w Sanoku, Sosnowcu, Dąbrowie Górniczej i Siemianowicach, a zatrudnia w zwykłych warunkach około 6000 pracowników.

FIRMA BUDUJE:

Rzeźnie komunalne i eksportowe, Chłodnie mechaniczne, Rafinerje nafty, Gazo-liniarnie, Gazownie, Zakłady chemiczne, Cukrownie, Fabryki do wyrobu C02 (dwutlenek węgla), Cegielnie, Gorzelnie, Urządzenia dla Górnictwa i Hutnictwa, Stacje wodne pneumatyczne „Smok“, Mosty kolejowe, Budynki z konstrukcji żelaznej, Zbiorniki żelazne, Maszyny parowe, Motory spalinowe, Kompresory powietrzne, Kotły parowe, Ruszty, Rurociągi, Rury spawane, Odlewy żeliwne

do 20 ton, Walce konne drogowe.

SPECJALNOŚĆ: SZLACHETNE ŻELIWO „PERLI T“.

TOWARZYSTWO ROBÓT KOLEJOWYCH I BUDOWLANYCH

„T O R“

Spółka Akcyjna w Warszawie.

założone zostało w roku 1922 z kapitałem pierwotnym 50,000.000 Mkp. podzielonym na 50.000 akcyj po 1.000 Mkp. każda.

W roku 1923 kapitał został powiększony o 100,000.000 Mkp. drogą wypuszczenia drugiej emisji. Po wprowadzeniu złotego kapitał Spółki określony został na 200.000 zł, podzielonych na 10.000 akcyj na okaziciela.

Towarzystwo wykonuje wszelkie roboty z zakresu budownictwa.

Chociaż konjunktura ubiegłych lat nie była sprzyjająca dla budownictwa, to jednak w tym okresie firma wykonana kilkanaście poważnych objektów jak: odbudowę Twierdzy Brześć i podległych garnizonów, budowę koleji Stojanów — Łuck i Łazy—Grabowo, magazyn na zdemontowane płatowce w Dęblinie, warsztaty repera-cyjne dla Międzynarodowego Towarzystwa Wagonów Sypialnych na Pradze i cały szereg robót pomniejszych, zyskując sobie uznanie odnośnych Władz. Obecnie Towarzystwo prowadzi budowę 3-ch poważnych objektów: XI-go odcinka Koleji Państwowych Herby—Inowrocław, linji Stojanów—Łuck, Gmachu Dyrekcji w Chełmie, nie licząc innych mniejszych.

Towarzystwo posiada własną nieruchomość w Warszawie, wartości szacunkowej 350.000 zł oraz inwentarz wartości 400.000 zł.

Zarząd Towarzystwa stanowią: Prezes — Inżynier Tadeusz Niklewicz, Vice-prezes Mieczysław Niklewicz, członkowie: Inżynier Tadeusz Łazowski, Inżynier Kazimierz Warchałowski, Prawnik Wacław Herbst, Władysław Gołębiowski i Zygmunt Brynk: w skład Dyrekcji wchodzą: Inżynier Włodzimierz Niklewicz i Inżynier Jerzy Sawicki. —

BRIDGE BUILDING CRANES

IRON CONSTRUCTIONS CARRYING APPLIANCES WATER TURBINES SWITCHES

.t

STEEL CASTINGS ANVILS .

■ ? Iv- - S •

> A ,V' '-4- '*    .

if

WATER SYSTEM APPARATUS

шГ№

,#

ft

tr

Çrgfc

йы

.-V«

Яг ⁷

. . ■■

W    röUNDEir'm

Metal Industry company

IK RUDZKIE

'    LIMITED' fel:

MÊÊMêL    .

g -    —■

js&M

Æ Nrfi

,Ж

KA_

чш&аз

KRAKOWSKA MIEJSKA KOLEJ ELEKTRYCZNA S. A.

W dziedzinie komunikacji miejskiej Krakowska dostarcza Elektrownia Miejska. Odbieracz na li-Miejska Kolej Elektryczna zajmuje niepoczesne njach wąskotorowych jest rolkowy, na normalno-miejsce. Posiada ona chlubną kartę rozwoju w eta- torowych ślizgacz Siemensa. Górne przewody ropach postępu lokomocji z uwzględniemem szerokich boczę wykonane są na linjach wąskotorowych warstw społeczeństwa, a zwłaszcza rzesz urzędni- z okrągłego drutu miedzianego, o przekroju 54 m/m, czych i robotniczych, licznie na peryferjach mia- a na normalnotorowych z profilowanego o przekroju sta zamieszkałych.    80 m/m. Wysokość zawieszenia przewodów wynosi

Do roku 1901 posiadał Kraków jedną linję 55 m. Sieć kablowa, z kabli o przekroju 240,185 tramwaju konnego, mianowicie od dworca kole- i 150 m/m², wynosi łącznie 8.132 mb. Tabor wo-jowego do starego mostu podgórskiego. W roku zowy składa się z 29 wozów motorowych, po 1901 Norymberska Spółka, będąca wówczas wła- dwa motory o sile 16 HP dla linij wąskotorowych ścicielem tramwaju krakowskiego, przekształca oraz 32 wozów motorowych po dwa motory, ruch konny na elektryczny, pozostawiając jednak o sile 45 do 55 HP dla linij normalnotorowych, szczupłą rozpiętość toru 900 m/m na dwóch li- Ponadto jest 20 przyczepnych wozów osobowych, njach: Nr, 1 „Dworzec-Most Podgórski“, oraz a wreszcie tabor uzupełniają wozy do skrapiania nowozbudowanej Nr. 2 „Rynek Główny-Park szyn, wozy towarowe, solarki, pługi do śniegu

i wozy pogotowia remizowego.

Krakowski“.

W dziesięć lat później Gmina miasta Kra-

W latach 1916—1921 zbudowano w warsztatowa nabywa 95°/₀ akcyj Spółki Norymberskiej tach Krakowskiej Miejskiej Kolei Elektrycznej i stawszy się temsamem faktyczną właścicielką kilka wozów motorowych i kilkanaście tramwaju, przystępuje niezwłocznie do rekonstru- pnych normalnotorowych, kcji i rozszerzenia sieci torowej oraz przebudowania jej na normalnotorową.

przycze-

Otężyźnie powyższego przedsiębiorstwa świadczą również cyfry ruchu: a mianowicie w r. 1931, wedle ściśle zestawionych dat statystycznych, wo-zokilometry wyniosły 3,483.226, zaś osób w tymże roku przewieziono 22,361.098.

Dla udogodnienia połączenia Krakowa z gminami przyłączonemi, wprowadzono w roku 1927 Nr. 3 — „Podgórze — Dworzec towarowy“, dłu- ruch autobusowy, który coraz lepiej się rozwija.

Obecnie utrzymuje w ruchu Krakowska Miej-Nr. 4 — „Rynek Główny — Park Jordana“, dłu- ska Kolej Elektryczna dziewięć linij autobusowych,

a o potrzebie tego rodzaju komunikacji świadczą Nr. 5 — „Salwator — Ulica Lubicz“, długości następujące cyfry: ogólna sieć autobusowa Kra-3958 km.

Nr. 6 — „Salwator — Rynek Główny — Bo- 44 km. W roku 1931 wozokilometry wykazały narka“, długości 6 603 km. Ogólna dłu- 888.591 i w tymże roku przewieziono 1,931.120

osób. Tabor wozowy obejmuje 51 autobusów.

Obecnie istnieją następujące linje ruchu:

Nr. 1 — „Most Podgórski — Dworzec osobowy“ długości 2733 km.

Nr. 2 — „Rynek Główny — Łobzów“, długości 2 698 km.

gości 5199 km.

gości L950 km.

gość linji: 23141 km.

kowskiej Miejskiej Kolei Elektrycznej wynosi

W roku 1930 Dyrekcja wprowadziła na wzór zagranicy ruch autobusowy okrężny po Krakowie,

Nowi ludzie, nowy zasób energji i pomysłowości, działają postępowo z korzyścią dla miasta.

W ciągu paru lat długość linji uzyskała cyfrę dla turystów zwiedzających zabytki miasta, co 23*141 km, nie poprzestaje jednak na tern sprę- przyczyniło się w wielkiej mierze do podniesienia żysty Zarząd kolei; w niedalekiej przyszłości za- ruchu turystycznego.

mierzona jest przebudowa wąskotorowych linij    Prezydjum Rady Nadzorczej Krakowskiej

Nr. 1, 2 i 4 na normalnotorowe oraz połączenie Miejskiej Kolei Elektrycznej stanowią: Dr. Ka-linji Nr. 2 przez Podwale i ulicę Straszewskiego zimierz Duch, Wiceprezydent Miasta, jako prezes, z ulicą Zwierzyniecką. Obecnie długość wszystkich oraz Dr. S. Tilles, Członek Rady Miejskiej, jako torów tak głównych, i pomocniczych, wynosi wiceprezes.

36 i<m    Dyrekcję sprawują: Dyrektor Inż. Tadeusz

Urządzenia techniczne odpowiadają w zupeł- Polaczek-Kornecki i Wicedyrektor Inż. Edward

Görlich, oraz Inż. Teodor Urbaszek.

ności wymogom techniki nowoczesnej. Nawierzchnia torów normalnych, złożona z szyn o profilu 210—200 m/m i ciężarze 64'2 kg, ma podłoże dynkach przy ul. św. Wawrzyńca L. 15. Telefony betonowe. Prądu elektrycznego o napięciu 550 Volt Dyrekcji: Nr. 15.200, 14.006 i 12 486.

Biura Zarządu mieszczą się we własnych bu-

WODOCIĄG KRAKOWSKI.

Główny zbiornik betonowy podziemny posiada objętość 5.072 m³, żelbetowa wieża wodna w Kobierzynie 300 m³.

Rurociąg grawitacyjny o średnicy 750 m/m i sieć miejska od 60 do 700 m/m średnicy posiadają łączną długość 164 km; wyposażone są one w zasuwy, hydranty, spusty i studnie wodociągowe. Do rurociągu grawitacyjnego dołącza się rurociąg tłoczny rezerwowego zakładu pomp, wybudowanego w czasie wojny, o wydajności 6.000 m3 na dobę, opartego na naturalnej wodzie gruntowej.

Z absolwentów Politechniki Lwowskiej pracują w Wodociągu Krakowskim : Inż. Tadeusz Jaszćzurowski, Dyrektor tegoż od początku jego istnienia, a od roku 1912 Inż. Jerzy Tokarski i Inż. Władysław Gawlikowski.

Wodociąg krakowski wybudowany został pierwszy na ziemiach Polski siłami Inżynierów Polaków, a mianowicie w latach 1898—1900 wedle planów miejskiego biura wodociągowego pod kierownictwem śp. Inż. Romana Ingardena. Uruchomienie wodociągu nastąpiło w dniu 15 lutego 1901 r. za prezydentury J. Friedleina. Początkowo oparty na naturalnej wodzie gruntowej, a z biegiem lat wskutek małej wydajności terenu wodociągowego zostaje zasilany sztuczną wodą gruntową, pompowaną z Wisły na filtry naturalne, którą to drogą dostaje się- do warstw wodonośnych terenu wodociągowego.

Ujęcie wody i zakład pomp położone są nad Wisłą w gminie Bielany, 4 km powyżej granicy Krakowa.

Na całokształt urządzeń składają się:

Ujęcie wody surowej (wiślanej), wykonane jako komora betonowa w zagłęb'eniu brzegu Wisły, z którego pompy odśrodkowe, pomieszczone w wodoszczelnym budynku, usytuowanym na wysokim brzegu Wisły, czerpią wodę i pompują ją do osadnika ziemnego. Pompy, pędzone motorami elektrycznemi, dla których prądu dostarcza pomieszczona w budynku maszynowym stacja transformatorowa, posiadają maksymalną wydajność 44.400 m³ na dobę. Ilość wody mierzy się na przewalę, zapomocą wodowskazu, umieszczonego w komorze rozdzielczej na rowie, doprowadzającym wodę do osadnika. Powierzchnia osadnika wynosi 2.941 m²; z niego dostaje się woda zapomocą rowów rozprowadzających do filtrów naturalnych, wykonanych jako baseny ziemne wzdłuż terenu wodociągowego między dwoma rzędami studzien. Rowy z filtrami i te ostatnie między sobą połączone są przewodami, zaopatrzonemi w zasuwy tak, że wyłączanie poszczególnych objektów i przepuszczanie wody jest umożliwione. Powierzchnia filtrów wynosi 27.857 m². 73 studzien o średnicy rury filtrowej 600 m/m z nadbudową betonową, wyprowadzoną ponad W. W. Wisły, zbierają wodę z terenu i zapomocą lewarów, łączących się ostatecznie w przewód o średnicy 650 m/m, doprowadzają ją do studni zbiorowej, położonej w obrębie głównego zakładu pomp, o średnicy 5 m i głębokości 12 m; mieści ona oprócz lewa-ru rurociągi ssące pomp oraz odwie-trzające i parowe.

Zakład pomp o powierzchni zabudowanej 1.610 m², mieści kotłownię, halę maszyn parowych, halę pomp tłokowych i odśrodkowych, centralę elektryczną, warsztaty i kancelarję.

W kotłowni znajdują się 4 kotły wodnorur-kowe po 110 m² pow. ogrz. na 9 atm. ciśnienia, wyposażone w ruchome ruszty łańcuchowe z sa-moćzynnem urządzeniem dla doprowadzania i ważenia węgla ze zbiorników, pomieszczonych ponad kotłownią. Do zbiorników transportuje się węgiel zapomocą wyciągu elektrycznego.

Dostawa węgla odbywa się wodą do przystani wodociągu miejskiego; wyładowanie z barek i galarów odbywa się przy pomocy żurawia elektrycznego, odwóz do zakładów pociągami o lokomotywach ropnych.

Hala maszyn parowych mieści 3 parowe agregaty sprzężone o podwójnej ekspanzji o mocy 2X100 KM i 120 KM, o stawidłach kurkowych względnie wentylowo-tłokowych. Zapomocą przedłużonych trzonów tłokowych uruchomione są po dwie bliźniacze pompy nurowe, pojedynczo działające, o wydajności łącznej 410 1/sek., tłoczące wodę do zbiornika, położonego pod kopcem Kościuszki w Dz. Zwierzyniec, na wysokość ca 70 m.

W hali pomp tłokowych pomieszczone jest jeszcze urządzenie maszynowe dla dostarczania wody do klasztoru 00. Kamedułów (mała pompa parowa).

W hali pomp odśrodkowych pomieszczone są dwie pompy elektryczne o wydajności po 500 m²/god., stanowiące rezerwę pomp parowych, oraz dwie elektryczne pompy odśrodkowe o wydajności po 10 1/sek. przy 141 m manometry-cznej wysokości pompowania, dostarczające wodę dla Zakładu w Kobierzynie.

W centrali elektrycznej mieszczą się: stacja transformatorów o mocy 300 KVA, główna tablica rozdzielcza i generator prądu zmiennego o mocy 97 KW, który stanowi rezerwę dla energji pobieranej z Miejskiej Elektrowni.

Rurociąg tłoczny o średnicy 650 m/m, długi 5 km, ułożony jest wzdłuż drogi Kraków-Bielany. Rurociąg tłoczny do Kobierzyna na skrzyżowaniu z Wisłą poprowadzony jest w tunelu pod jej korytem.

Zarezerwowano dla

BIURA PRZEMYSŁOWO-BUDOWLANEGO S. PRONASZKO i R. SOBIESZEK Warszawa, ul. Ś-to Krzyska L. 25. Telefony: 426-72 i 426-74.

216.000 WRZECION, 6.000 KROSIEN, W Y KO ŃCZA LNIE, WŁASNA DRUKARNIA, WŁASNA ELEKTROWNIA 4ooo H.P.

NAJWIĘKSZE W EUROPIE ZAKŁADY PRZEMYSŁU BAWEŁNIANEGO

ZJEDNOCZONE ZAKŁADY WŁÓKIENNICZE

K. SCHEIBLERA i L GROHMANA

Spółka Akcyjna

W LODZI

TKANINY Z BAWEŁNY I JEDWABIU (SZTUCZNEGO) dla użytku prywatnego, dla przemysłu

specjalne — dla

DOSTAW RZĄDOWYCH, CELÓW WOJSKOWYCH

I LOTNICZYCH

oraz

axotz ivaaw IX13IM

VQOdSVN V»“13I/\A

NVNZOd 6361 ->ł 'M *cd

SPÓŁDZIELNIA STUDENTÓW POLITECHNIKI WE LWOWIE

Zarejestrowane Stowarzyszenie gosp.-spoż. z ogr. por. (ul. L. Sapiehy 1. 12, gmach Politechniki, tel. 52-78).

poleca P. T. Inżynierom oraz Biurom Konstrukcyjnym wszelkie PRZYBORY RYSUNKOWE I KANCELARYJNE

po cenach najniższych.

TOWARZYSTWO UBEZPIECZEŃ „PRZEZORNOŚĆ" S. A.

Dyrektor Józef Riedler, zasłużony kierownik oddziału lwowskiego Towarzystwa „Przezorność“.

Wśród Towarzystw asekuracyjnych we Lwowie poczesne stanowisko zajmuje Towarzystwo Ubezpieczeń „Przezorność“ S. A., przyjmujące ubezpieczenia od ognia, od kradzieży z włamaniem, transportów, życiowe, posagowe z badaniem i bez badania lekarskiego oraz od nieszczęśliwych wypadków i odpowiedzialności cywilnej.

W roku 1891, w sercu Polski, na terenie dzisiejszej Rzeczypospolitej, a wówczas w Królestwie Kongresowem powstało T-wo Ub. „Przezorność“, powstało, by służyć uczciwie swym klijentom, a zarazem w miarę możności, krępowanych zresztą wrażem prawodawstwem, przyczyniać się do ekonomicznego rozwoju społeczeństwa. Powołała ją do życia przezorność ludzka — i dlatego otrzymała miano swej duchowej macierzy.

Z każdym rokiem dzięki energji i wytrwałości założycieli Towarzystwa, postępował naprzód rozwój tej użytecznej i popularnej instytucji, mimo, że wstrząsy polityczno - gospodarcze, jakie naród nasz od czasu do czasu przechodził, odbijały się na niej z natury rzeczy dość silnie.

Jej rozwój był niejako najczulszym sejsmografem społecznym, notującym w zimnych liczbach, wzrost czy zmalenie dobrobytu, wzrost czy spadek ludzkiej zapobiegliwości. Stan psychiczny i materjalny społeczeństwa znajdował w jej bilansach jak nigdzie lepiej, swój realny wyraz.

Okres porewolucyjny nacechowany jest wytężoną pracą organizacyjną. „Przezorność“ przekracza ramy Królestwa Kongresowego przez ustanowienia przedstawicielstw i głównych ajentur w Moskwie, Charkowie, Odessie, Kijowie i Petersburgu, reorganizując jednocześnie przedstawicielstwa Warszawskie, Łódzkie i Wileńskie.

Zawierucha dziejowa wielkiej Wojny Światowej zastała „Przezorność“ w chwilach jej najwyższego rozwoju.

Wybuch wojny światowej wszystkie zamierzenia Towarzystwa sparaliżował. Kraj nasz stał się terenem zmagających się potęg. Towarzystwo poczęło ponosić straty w portfelu i w ludziach. A mimo to Towarzystwo w najgorętszym czasie ani na jeden dzień nie zawiesiło swojej działalności. Przeciwnie uczyniono wszystko, aby czynności Towarzystwa nie uległy przerwie.

Ogłoszenie niepodległości „Królestwa Polskiego“ zamyka pierwszy okres działalności Towarzystwa Ubezpieczeń „Przezorność“. Rozpoczyna się okres drugi, w niepodległej -- początkowo z imienia — a później w rzeczywistości, — Rzeczypospolitej Polskiej.

W okresie pierwszym — w czasie 25 lat istnienia „Przezorność“ przetrzymała dwa wielkie wstrząsy : rewolucję rosyjską i ciężkie lata wojny. Jeżeli zdołała im stawić czoło, jeżeli nie upadła, jest to zasługa w pierwszym rzędzie kierownictwa, a następnie zespołu pracowników, przejętych ideą, że zawodowa ich praca jest zarazem skromną, lecz pożyteczną służbą społeczną. Zespół pracowników spajała „myśl“, ta myśl jest dźwignią i potęgą, której zmóc nie łatwo.

Wojna światowa, z powodu której wszystkie niemal dotknięte nią narody straciły znaczną część swego majątku narodowego, uszczupliła też poważnie dorobek wieloletni „Przezorności“.

Borykanie się jednak z trudnościami, zakończyło się zupełnym trjumfem instytucji, dzięki niezmordowanej a nieugiętej, niezmiernie realnie ujmującej życie, a wyzbytej pesymizmu działalności kierownictwa.

Po przejęciu życiowego portfelu „Varsovii“ „Przezorność“ zawarła układ z potężną wszechświatową instytucją ubezpieczeniową „The Prudential“ Assurance Comp. Ltd. w Londynie, uzyskując dzięki temu zrzeszeniu tak potrzebne, a zarazem tak potężne oparcie finansowe.

Oparcie się o rzeczone wyżej angielskie Towarzystwo, dało „Przezorności“ niezłomne podstawy materjalne, pozwalające wytężyć wszystkie siły na rozwój akcji wewnątrz kraju, na szerzenie wśród społeczeństwa zmysłu oszczędności, ujętego w szczególe w formie ubezpieczeń. Przed Towarzystwem stanęło obecnie jedyne już zadanie : budować gmach narodowych oszczędności, zlewać nikłe strumyki indywidualnych odkładań w potężne łożysko wielkiej narodowej Oszczędności, kierując niem dla dobra oszczędzających i społeczeństwa.

Towarzystwo Ubezpieczeń „Przezorność“ Sp. Akc. w Warszawie, zrzeszone z wszechświatową instytucją ubezpieczeniową, jaką jest „The Prudential“ Assurance Comp. Ltd, Holborn, Bars London E. C. I. z roku 1848 dzięki swym znacznym rezerwom, lokowanym w papierach procentowych i nieruchomościach daje całkowitą gwarancję przyjętych zobowiązań.

Centrala Towarzystwa znajduje się w Warszawie, a oddziały we Lwowie, Łodzi, Katowicach, Krakowie, Poznaniu i Wilnie, zaś reprezentacje w Piotrkowie, Radomiu i Kaliszu a ponadto Ajen-tury we wszystkich miastach Rzeczypospolitej

Skład Rady Nadzorczej „Przezorności“ jest następujący :

Prezes — Piotr Drzewiecki, inżynier.

Wiceprezesi — Józef Evert, przemysłowiec i L. H. Lever, dyrektor „The Prudential“ Ass. Comp. Ltd.

Członkowie: Bronisław Barylski, przemysłowiec, Sir Joseph Burn, naczelny dyrektor „The

Prudential“ Ass. Comp. Ltd., Szymon Landau, przemysłowiec, L. H. Redman, dyrektor „The Prudential“ Ass. Comp. Ltd., Stanisław Srebrny, b. dyrektor zarządzający Towarzystwa „Przezorność“, Marjan Szydłowski, inżynier, poseł.

Dyrektor Naczelny — Karol Gliński.

Oddział Lwowski „Przezorności“ mieszczący się w gmachu Sprechera przy ul. Akademickiej pozostaje od roku 1924 pod wytrawnem kierownictwem Dyr. Józefa Riedlera. Na czas ten przypada okres silnego rozwoju tegoż oddziału, ileże dyr. Riedler swem wzięciem w społeczeństwie lwow-skiem przyczynił się niemało do wzrostu popularności tej tak poważnej instytucji. Wystarczy wskazać na to, że w uroczystości 25 letniej pracy zawodowej, jaką dyr. Riedler święcił w pierwszej połowie kwietnia 1931 r. wzięli serdeczny udział wybitni przedstawiciele miasta wszystkich sfer a w szczególności polityki, finansjery, handlu i przemysłu.

W końcu nadmienić należy, że „The Prudential“, wszechświatowa instytucja ubezpieczeniowa, z którą „Przezorność“ jest zrzeszoną buduje obecnie w Warszawie na pl. Napoleona 16-to piątrowy gmach, budzący niezwykłe zainteresowanie wśród mieszkańców stolicy.

POCZTOWA KASA OSZCZĘDNOŚCI W WARSZAWIE

p. к. o.

POCZTOWA KASA OSZCZĘDNOŚCI

Centrala i Oddział Główny w Warszawie, ul. Jasna L. 9.

Oddziały: w Katowicach, Krakowie, Poznaniu, Wilnie, Łodzi i Lwowie.

P. K. O. PRZYJMUJE:

Wkłady oszczędnościowe, od 1 zł. począwszy i oprocentowuje je na 7 % w stosunku rocznym, Wkłady oszczędnościowe, premiowane po 8 zł. miesięcznie,

Wkłady oszczędnościowe, waloryzowane w złotych w złocie,

Wkłady oszczędnościowe, w złotych w złocie od osób, przebywających poza granicami Państwa, Oddział czekowy P. K. 0. stwarza dogodny, tani i szybki sposób przekazywania gotówki na terenie całego kraju,

Dział Ubezpieczeń na życie P. K. 0. przyjmuje ubezpieczenia bez badania lekarskiego i na najdogodniejszych warunkach, gwarantując za pewność kapitałów ubezpieczonych i zapewniając ubezpieczonym udział w zyskach.

WYŻEJ WYMIENIONE CZYNNOŚCI MOŻNA USKUTECZNIAĆ ZA POŚREDNICTWEM WSZYSTKICH URZĘDÓW POCZTOWYCH, KTÓRE SĄ ZBIORNICAMI P. K. O.

ANTONI BARSZCZEWSKI I SYN

Architekci.

LWÓW, ul. 29 Listopada L. 56.

UBilW

. .V

Mi

«.ре»' m m I

- JT-t

V mum

Komin 60 m. wys. Cukrowni w Chodorowie.

Komin 32 m. wys. Laboratorjum Maszynowego Politechniki Lwowskiej.

Firma założona w r. 1890 jako przedsiębiorstwo budowlane, prowadzące specjalnie budowę pieców kręgowych różnych systemów oraz kominów fabrycznych. Od r. 1890 wybudowała ponad 50 takich pieców i kominów, a nadto kilkaset budynków mieszkalnych i przemysłowych. W r. 1901 rozszerzyła swoją działalność także przez otwarcie własnej fabryki wyrobów cementowych.

Komin 52 m. wys. Wapniarki w Wyczółkach.

Komin Cegielni w Tarnopolu.

KURIER LWOWSKI

NIEZALEŻNY DZIENNIK

WYCHODZI CODZIENNIE W OBJĘTOŚCI 12 STRON DRUKU (W NIEDZIELĘ 16 STRON WRAZ Z DODATKIEM P. T. „KURJER LITERACKO - NAUKOWY“).

KURJER LWOWSKI

— podaje aktualne ilustracje z całego świata oraz karykatury polityczne i lokalne.

KURJER LWOWSKI

— zamieszcza stale prace najwybitniejszych publicystów i literatów.

KURJER LWOWSKI _ jestnajskutecz-

niejszym organem ogłoszeniowym na Mało-polskę, Wołyń i Podole.

KURJER LWOWSKI _ jes, organem

duchowieństwa, mieszczaństwa, ziemiaństwa i najszerszych warstw urzędniczych.

— w stałych dodatkach : sportowym, turystycznym, radjowym, filmowym, zdrojowiskowym, gospodarczym — w bogato ilustrowanym dodatku „Świat kobiecy“ — omawia wszechstronnie najaktualniejsze zagadnienia współczesne.

Prenumerata miesięczna 6zł z przesyłka pocztową.

ADMINISTRACJA: LWÓW, UL. MOCHNACKIEGO L. 48.

Telefony: 46-34, 53-79,92-46. P. K. O. Warszawa 153.795.

KURJER LWOWSKI

WSZELKIE ARTYKUŁY LABORATORYJNE CHEMICZNE I FIZYCZNE ORAZ LEKARSKIE

POLECA

ADOLF MITZNER I SYNOWIE

SPÓŁKA KOMANDYTOWA

LWÓW, UL. SŁOWACKIEGO L. 4.

TELEFON 20-75.

(NAPRZECIW GŁÓWNEJ POCZTY)

Szkło i porcelana chemiczna, chemikalja Schuchardta, Kahl-bauma i E. de Haëna, bibuła filtracyjna i sączki, cylindry miarowe i zwykłe do areometrów.

TERMOMETRY i AREOMETRY, WAGI techniczne i analityczne. Termostaty, SUSZARKI, łaźnie wodne,

MIKROSKOPY, POLARYMETRY, LUPY, REFRAKTOMETRY, KO-LORYMETRY itp. aparaty optyczne. Węże gumowe oraz korki, APARATY ORSATA, szczeliwa gumowe, szkła wzierne.

FIRMA ISTNIEJE OD ROKU 190 7.

BIURO DZIENNIKÓW

TOWARZYSTWA „RUCH“ S. A.

(TOWARZYSTWO KSIĘGARŃ KOLEJOWYCH)

LWÓW, UL. KILIŃSKIEGO L. 1. TELEFON 26-29.

POLECA

PISMA KRAJOWE I ZAGRANICZNE, POCZTÓWKI,

ALBUMY LWOWA,

MATERJAŁY PISEMNE ITD.

HURTOWA DOSTAWA PISM.

„TERMA“

HANDLOWO-PRZEMYSŁOWA SPÓŁKA Z OGR. ODP.

LWÓW, UL. LELEWELA 1.5.

TELEFONY: 1-69, 34-31.

PRZEDSTAWICIELSTWO KOPALŃ SKARBOWYCH NA GÓRNYM ŚLĄSKU

„SKARBOFERME“

POLECA

NAJLEPSZY GÓRNOŚLĄSKI WĘGIEL I KOKS HURTOWNIE I DETAJLICZNIE.

ZAKŁAD GAZOWY MIEJSKI

WE LWOWIE, UL. OAZOWA L. 28, TELEFON Nr. 492 i 43, ZAŁOŻONY W R. 1858 PRZEZ KONTYNENTALNE TOWARZYSTWO GAZOWE W DESSAU, ZOSTAJE OD DNIA 1. WRZEŚNIA 1898 R. POD ZARZĄDEM GMINY M. LWOWA.

DYREKTOREM ZAKŁADU JEST

INŻ. KAZIMIERZ ŻARDECKI.

PRODUKCJA WYNOSIŁA W R. 1931/32:

3,143.795 kg 216.440 „ 5.411 „

gazu: 12,423.383 m³ dostarczanego dla oświetlenia, ogrzewania, gotowania i celów technicznych, koksu:

smoły surowej: amoniaku 100%:

W r. 1929 zawarła Gmina m. Lwowa z „Gazoliną“ S. A. we Lwowie kontrakt na dostawę gazu ziemnego dla tutejszego zakładu i od dnia 2 grudnia 1929 r. wytwarza się w tutejszej gazowni gaz mieszany, złożony ze słabego gazu węglowego względnie wodnego, nawęglany gazem ziemnym.

Ten system produkcji roztwiera nowy okres w rozwoju gazowni lwowskiej. Prócz gazu mieszanego oddaje Zakład zapomocą osobnych rurociągów czysty gaz ziemny do centralnych ogrzewań, przemysłu i innych celów opałowych.

Według sprawozdania za r. 1931/32 gazownia oddała ogółem 12,412.783 m3 gazu, zaś w szczególności gazu ziemnego 1,742.801 m³.

Doprowadzenie gazu ziemnego wymagało wykonania całego szeregu inwestycyj, a gdy po dokonanych próbach okazało się, że gaz mieszany najlepiej da się wytworzyć przy połączeniu gazu wodnego z gazem ziemnym, częściowo w drodze chemicznego rozkładu, a częściowo w sposób mechaniczny, wybudowano urządzenie dla fabrykacji gazu wodnego ze sprawnością dzienną 22.000 m³. Urządzenie to może być w ruchu nawet przy chwilowem wstrzymaniu dopływu gazu ziemnego, gdyż na-węglanie może się odbywać także zapomocą oleju niebieskiego, względnie gazolu.

Cały szereg inwestycyj wykonano dla rozdziału i mierzenia gazu ziemnego, wybudowano dwie stacje pomiarowe z urządzeniami do nawadniania gazu, a to w Za-

СЛ-.

kładzie Gazowym i w Elektrowni na Per-senkówce. Wybudowano sieć rurociągów wysokiego ciśnienia dla gazu ziemnego o długości około 12 km. Z sieci tej pobierało w sezonie zimowym 1931/32 gaz ziemny 42 centralnych ogrzewań, a obecnie pozyskano cały szereg dalszych odbiorców.

Wszystkie urządzenia zostały wykonane w ten sposób, że w razie zaniku dopływu gazu ziemnego dadzą się użyć do wyrobu gazu sztucznego, wybudowane zaś rurociągi mogą służyć do zasilenia sieci miejskiej gazem sztucznym.

Zakład Gazowy, przedstawiający warto ć około 20 miljonów zł, składa się z właściwego zakładu przy ul. Gazowej

L. 28 i fabryki chemicznej, mieszczącej się obok Rzeźni Miejskiej; posiada około 12.300 odbiorców na gaz mieszany, zatrudnia 230 robotników, dostarcza gazu mieszanego do rozmaitych celów i do oświetlenia miasta.

Fabryka chemiczna wyrabia obecnie najlepszą w Polsce smołę drogową, a to smołę nawierzchniową i wgłębną, ściśle według przepisów Ministerstwa Robót Publicznych, a oprócz tego cały szereg destylatów smołowych, znajdujących zbyt w handlu.

Zakład prowadzi szeroko rozwiniętą propagandę gazu i urządza kursy gotowania dla Pań i kucharek, cieszące się zawsze dużą frekwencją.

SKLEP, MIESZCZĄCY SIĘ PRZY UL. CHO-RĄŻCZYZNY L. 6, SPRZEDAJE WSZELKIE APARATY I PRZYRZĄDY, SŁUŻĄCE DO ZUŻYTKOWANIA GAZU.

„OIKOS“ SPÓŁKA AKCYJNA DLA PRZEMYSŁU DRZEWNEGO

WE LWOWIE.

,• :;T

■&,%

.. ■■ , ■;' -,

-    .......— . ....... —. .-i-

«ïV    -Ъщ**"

Vr'

gsgg g-

V-4

■Р£Г~~----------i.

L

ifa.. к

¹ .(■

LçkS«:]

w]

ly-rm-ra'ig^îa

;i =

и».

Ш^г

*ш**л

rem

kowskich dochodzi do 40 mm.

Wyroby Piotrkowskie marki „Oikos“ opanowały bezkonkurencyjnie rynek wewnętrzny.

Firma „Oikos“ założona została w roku 1917 początkowo jako spółka z ograniczoną odpowie-dzalnością.

W tym okresie posiadała firma jeden tylko zakład przemysłowy, a mianowicie zniszczoną przez wojnę stolarnię parową we Lwowie, przy ul. Zamarstynowskiej L. 53.

W roku 1919 zakupiła firma nieczynną fabrykę fornierów w Piotrkowie od Firmy Teofil Wróblewski, zaś od śp. Józefa Wczelaka we Lwowie fabrykę deszczułek parkietowych wraz ze stolarnią i tartakiem w Rzęśnie Polskiej.

W roku 1920 przekształciła się firma na Spółkę Akcyjną, zakupując równocześnie lasową posiadłość ziemską Połoniczna z przyległościami w Województwie Tarnopolskiem o obszarze około 20.000 morgów.

Od tej chwili datuje się właściwy rozwój przedsiębiorstwa.

Przedewszystkiem przeprowadza firma rozbudowę i modernizację urządzeń transportowych (kolejki lasowej) oraz zakładów tartacznych, położonych na obszarze domeny lasowej, przy stacji kolejowej Sielec-Bieńków.

Mając surowiec zapewniony, buduje firma w roku 1921 i 1922 w Rzęśnie Polskiej pod Lwowem, a to przy częściowem zużytkowaniu istniejących budynków parkieciarni, dużą fabrykę fornierów i płyt klejonych.

Równocześnie uruchamia firma także i drugą fabrykę fornierów w Piotrkowie, zajmując temsamem dominujące stanowisko wśród producentów fornierów i płyt klejonych w Polsce. Zestawienie zakładów przemysłowych S. A. Oikos daje tedy następujący obraz:

1,    Stolarnia Parowa we Lwowie, przy ul. Zamarstynowskiej L. 55, wyrabia stolarkę budowlaną, jak drzwi, okna, opaski, podłogi etc. Wyroby stolarskie marki „Oikos“ cieszą się ogólnem uznaniem odbiorców.

2.    Fabryka f ornierów i płyt w Rzę-śnie Polskiej, odbudowana po pożarze w roku 1929 i zaopatrzona w najnowsze urządzenia techniczne, wyrabia olchowe płyty klejone sposobem suchego klejenia, w grubości od 3—20 mm. Fabryka, poza zbytem w kraju, eksportuje swoje wyroby do Szwajcarji, Italji, Austrji, Holandji i Ameryki.

3. Fabryka Fornierów i Płyt Klejonych w Piotrkowie wyrabia t. zw. dykty stolarskie, składające się z odpowiednio ze sobą sklejanych desek sosnowych, pokrywanych fornie-sosnowym lub olchowym. Grubość dykt piotr-

4. Zakłady tartaczne w Sielcu-Bień-kowie, dostarczają materjałów tartych i stolarskich dla potrzeb wewnętrznych oraz eksportują materjały sosnowe i dębowe do Niemiec, Belgji, Czechosłowacji, Szwajcarji, Austrji i Francji.

Centralne biuro Sp. Akc. „Oikos“ mieści się we Lwowie, przy ul. Trzeciego Maja L. 16.

Prezesem Rady Zawiadowczej jest od założenia Spółki Akcyjnej Dr. Stanisław Hr. B a d e ni.

Członkami Zarządu są: Inż. Franciszek Hr. Zamoyski, delegat Rady Zawiadowczej, oraz Dr. Paweł Csala.

GAZOWNIĘ MIEJSKĄ W JAROSŁAWIU

wybudowano w r. 1901 kosztem 450.000 koron.

Budowę uskuteczniła Firma Franz Manoschek we Wiedniu. Gazownia obejmowała wówczas następujące objekty: 3 piece półgeneratorowe systemu Garaissa o 6,4 i 2 retortach, czyszczalnię, składającą się z 2 chłodników, 2 płuczek amonakalnych i 3 skrzyń czyszczących gaz, oraz gazomierza stacyjnego i 2 zbiorników na gaz o pojemności po 600 m³. W r. 1913 nastąpiła przebudowa Gazowni. Wybudowano 3 piece 8-mio retortowe półgeneratorowe, 2 ekshaustory, 2 motory gazowe, 2 zegary stacyjne, oraz szereg aparatów pomocniczych. W czasie inwazji wojsk rosyjskich została Gazownia pociskami armatniemi zniszczona; 1 zbiornik gazu o pojemności 600 m3 został wysadzony w powietrze, zaś sala aparatów zupełnie zniszczona.

W roku 1915/16 odbudowano Gazownię; 1 zbiornik wystawiono nowy na 1200 m³, zaś drugi o pojemności 600 m³ naprawiono. Aparaty, jak zegary stacyjne, ustawiono nowe w miejsce zniszczonych, zaś inne uzupełniono częściami składowemi. — Wyrób gazu w pierwszych latach wynosił 120.000 m³. Obecnie wynosi 500.000 m³ rocznie.

Dyrektorami dotychczas byli:

w latach 1901 —1906 śp. Inż. Feliks Bańkowski „    1906—1911 Inż. Władysław Matzke

„    1911 — 1914 Inż. Józef Konopka

„    1914—1931 Inż. Wiktor Nowak, który nadal Zakładem

kieruje. Najstarszym pracownikiem Gazowni jest Inż. Piotr Łętocha, który od roku 1906 jest technicznym kierownikiem Zakładu.

PRZEDSIĘBIORSTWO „DRUKARNIE PAŃSTWOWE“.

nie od przyrostu inwentarza i magazynów do ogólnej wartości zł 2,599.240 na dzień 31/3 1931, oraz utworzenia kapitału amortyzacyjnego zł 855 000, i funduszu obrotowego zł 1,099 317.

Plan gospodarczy przedsiębiorstwa objęty jest ogólnym budżetem Państwa. Przedsiębiorstwo nie korzysta z żadnych przywilejów i ponosi ciężary podatków państwowych i świadczeń so-cjalnych narówni z przed-[Mlli siębiorstwami prywatne-à    mi. Celem pracy przed

siębiorstwa jest pokrycie zapotrzebowania władz i przedsiębiorstw pań-stwowych, co osiąga się w granicach 33—35% ogólnego zapotrzebowania. Przedsiębiorstwo zatrudnia 40 urzędników i 400 robotników. Inwentarze techniczne wykazują ni. i : 3 maszyny rotacyjne, 50 maszyn płaskich i tyglówek, monotyp i 15 linotypów, oprócz różnych nowoczesnych maszyn i narzędzi pomocniczych.

Wkońcur. 1918 zorganizowane zostało przed- dochodowem, wpłacającem obliczone na zasadach siębicrstwo „Drukarnie Państwowe“, obejmujące handlowych zyski do Skarbu Państwa. Wpłaty narazie 3 drukarnie: w Warszawie, Łodzi i Lubli- przedsiębiorstwa do Skarbu w okresie 1921 —1931 nie, utworzone przez okupantów przeważnie z in- wyniosły Mkp. 34.402,350.000 i zł930.700, niezależ-wentarzy byłych rządowych drukarń rosyjskich. £

llSi

W następstwie przyłączono do przedsiębiorstwa dalsze 3 drukarnie: drukarnię Ministerstwa b. dzielnicy pruskiej w Poznaniu i przejęte cd M.

Naczelny Dyrektor Henryk Lilpop.

S. Wojsk, i Województwa drukarnie w Wilnie i Łucku. W ten sposób w dniu 31/3 1931 w skład przedsiębiorstwa wchodziło 6 drukarń. Przedsiębiorstwo rządzi się na podstawie statutu organizacyjnego z dnia 9/2 1922. Naczelnym Dyrektorem Drukarń Państwowych jest od początku p. Henryk Lilpop, jego zastępcą p. M. Gu-ranowski, Dyrektor Drukarni Państwowej w Warszawie. Każda z Drukarń Państwowych jest jednostką przedsiębiorstwa zarządzaną autonomicznie przez wyznaczonego Dyrektora. Resortowo podlega całe przedsiębiorstwo Prezydjum Rady Ministrów.

„Drukarnie Państwowe“ są przedsiębiorstwem

ROK ZAŁOŻENIA 1893.

WYTWÓRNIA I SKŁAD POMOCY NAUKOWYCH

F. M. ZŁOTNICKI

LWÓW, PASAŻ HAUSMANA L. 8. — TELEFON Nr. 56-29. — PKO. Nr. 154.295.

URZĄDZA PRACOWNIE: FIZYCZNE, CHEMICZNE. BIOLOGICZNE I T. D. KOLBERGA MIKROSKOPY POLSKIE. AKWARJA, TERARJA.

WŁASNA PRACOWNIA MECHANICZNA.

WSZELKIE PREPARATY ZOOLOGICZNE. MODELE ANATOMICZNE, BOTANICZNE I T. D. - MAPY GEOGRAFICZNE I HISTORYCZNE, GLOBUSY, TELURJA.

WŁASNA PRACOWNIA DERMOPŁASTYCZNA.

FRANCISZEK IRZYK

LWÓW

BIURO : UL. KOPERNIKA L. 30 — TELEFON 8-84.

BIURO TECHNICZNE I WARSZTATY: UL. TKACKA L. 10 — TELEFON 7-34.

PROJEKTUJE I WYKONUJE:

OGRZEWANIA CENTRALNE, WODNE, PAROWE I POWIETRZNE WSZELKICH SYSTEMÓW, ORAZ URZĄDZENIA WODOCIĄGOWE, GAZOWE I MECHANICZNE, JAK SUSZNIE, PRALNIE I T. P.

MIEJSKIE ZAKŁADY CERAMICZNE

(wapienniki, cegielnia, betoniarnia, kamieniołomy, oraz dostawa wszelkich materiałów budowlanych)

W KRAKOWIE

BIURO CENTRALNE DZ. XXII., UL LWOWSKA L. 2.

TELEFON Nr. 114-72.

Adres telegraficzny: CERAMOZAKŁAD

Konto P. K. 0. Nr. 400.221 i 59.973.

14.

INSTRUMENTY GEODEZYJNE

NAJNOWSZEGO TYPU ORAZ WSZELKIEGO RODZAJU PRZYBORY DOSTARCZA

».k. :

JAN BUJAK

'--I

FABRYKA PRZYRZĄDÓW MIERNICZYCH

LWOWIE

UL. ZADWÓRZAŃSKA L. 31, — TELEFON 18-35.

OPISY I CENNIKI BEZPŁATNIE.

LWOWSKIE TOWARZYSTWO AKCYJNE BROWARÓW

SPÓŁKA AKCYJNA WE LWOWIE,

UL. KLEPAROWSKA L. 18.

TELEFONY: 4-60, 98-80, 98-81, 98-82.

ZNAKOMITEJ JAKOŚCI:

PIWO EKSPORTOWE,

PIWO BAWARSKIE CZARNE, PORTER IMPERIAL.

Inż. LORENC

Ul. SAPIEHY L. 51 LWÓW TEL 6-27 i 80-04.

BUDOWA KOMINOW FABRYCZNYCH, WIEŻ CIŚNIEŃ I CHŁODNICZYCH, JAKOTEŻ ZBIORNIKÓW DO WSZYSTKICH CELÓW Z ŻELBETU

WEDŁUG PAT. SYST.

MONNOYERA

(WYŁĄCZNE PRAWO WYKONANIA NA TERENIE PAŃSTWA POLSKIEGO)

il

PONADTO: OBMUROWANIE KOTŁÓW PAROWYCH — NAPRAWA KOMINÓW BEZ PRZERWY RUCHU — IZOLACJA PRZEWODÓW CIEPŁA I ZIMNA.

LICZNE REFERENCJE I UZNANIA!

GŁÓWNE ZALETY SYSTEMU

MONNOYERA

Małe obciążenie gruntu

Estetyczny wygląd

Niska cena wykonania

Wybitna trwałość

\Ś

Dotychczas wybudowano według pat. syst. MONNOYERA ok. 1300 kominów i wież, z których wiele znajduje się przeszło 20 lat w nieprzerwanym ruchu.

т------—

Kosztorysy bezpłatnie!

Wieża ciśnień o 120 m³ pojem. ok. 35 m. wys. dla Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Mościcach.

OLEJE

SMARY

„POLMIN

ni

ni

ui

ni

przystosowane do warunków pracy wszystkich maszyn i silników, zapewniają najlepszą konserwację części, przy oszczędnem zużyciu i rentownej kalkulacji zakupu.

P O L M I N“

Państwowa Fabryka Olejów Mineralnych

Lwów, ul. Akademicka L. 7.

г"

Ц<>И '"i'i'foziïfflfflS7ïï~~ "Д

k>-&: ^ . r" !    .(■;•■; Г-

шмытш.ш

Adres telegraficzny: PILOT LWÓW, TELEFON 1-79.

т'Т-у

it .д ;    ' -.г -—

DOM HANDLOWY i TECHNICZNY

w _ <«№*• rn

jyj

ÆjT

„PILO T“

Spółka z ogr. poręką

4.

LWÓW, UL. BATOREGO

Sprzedaż wszelkiego rodzaju maszyn, narzędzi dla każdej gałęzi przemysłu i celów technicznych. Budowa młynów, rzeźni, elektrowni oraz wszelkich zakładów fabrycznych.

PLANY, KOSZTORYSY I KATALOGI NA ŻĄDANIE.

NAKŁADEM PAŃSTWOWEGO WYDAWNICTWA KSIĄŻEK SZKOLNYCH W KURATORJUM OKRĘGU SZKOLNEGO LWOWSKIEGO WE LWOWIE

UL. KURKOWA L. 21

WYSZEDŁ

PODRĘCZNIK

CHEMJI FARMACEUTYCZNEJ

(Kurs Uniwersytecki dla farmaceutów i studentów farmacji)

INŻ. W. KARAFFY-KORBUTTA

Profesora Uniwersytetu Wileńskiego

CENA EGZEMPLARZA 27 ZŁ

ORAZ

PODRĘCZNIK

CHEMJI NIEORGANICZNEJ

DR. A. F. H O L L E M A N A

Profesora Uniwersytetu w Amsterdamie

w tłumaczeniu

Dr. K. JABŁCZYŃSKIEGO

Profesora Uniwersytetu w Warszawie

CENA EGZEMPLARZA OPRAWNEGO W PŁÓTNO 30 ZŁ

PAŃSTWOWA WYTWÓRNIA PROCHU

PIONKI -ZAGOŻDŻON

POLECA SWOJE WYROBY PIERWSZORZĘDNEJ JAKOŚCI:

Materjaly wybuchowe, wszelkiego rodzaju, do użytku w górnictwie, kamieniołomach, przy karczowaniu lasów, rozsadzaniu lodów, pracach meljoracyjnych itd.

„SOKÓŁ" bezdymny procłi myśliwski, powszechnie używany, uznany przez światowej sławy Urząd Probierczy w Leodjum (Belgja) za proch „doskonały do polowań i standu“.

Myśliwski procłi dymny, używany powszechnie od szeregu lat.

Nitrocelulozę do wyrobu lakierów, sztucznej skóry,• kollodjum itd., która w krótkim czasie po jej ukazaniu się na rynku krajowym znalazła zastosowanie niemal w całym odnośnym przemyśle, dzięki swej doskonałej jakości i niskiej cenie.

Ster siarkowy, wytwarzany przez własną fabrykę eteru.

Bisulfat sodu, zapotrzebowany w wielkich ilościach przez rozmaite gałęzie przemysłu, jak tekstylny itd.

ii

ГШ

$тм*czcwskt

J Ч*° У

1782

iii

*-v

Ć* i

su

c-

uffii

i»

'**wi ■ - "

*с

тс»" ■

¹ ‘«Ml

57.il

»'s®

«%

*'*42

Штш

Łój 0

iIWww**

Kâ

®*T

® ” а I * tue'''¹⁵* Î * * ! JA^CI » *

« а I *

*

ił* • ■« * ■

4P

.. ; V- ¹

J>

I»®

■AJ

-йШР!⁵

:.r

J.A.BACZEWSKI. ZNIESIENIE к.LWOWA

RAFINERJA SPIRYTUSU-FABRYKA WÓDEK LIKIERÓW I RUMU

-fl

•у

KAWIARNIA .ROMA“

PIOTR WENDEL I FILIP HIRTMłN

LWÓW, UL. AKADEMICKA L. 25

ALEKSANDER KRÓL

GENERALNA REPREZENTACJA SZWAJCARSKIEJ FABRYKI MASZYN ELEKTRYCZNYCH

KONCESJONOWANY MAJSTER KAMIENIARSKI

LWÓW, DL. PILICMISK1 L. 1«

„OERLIKON“

LWÓW, UL. 3-go MAJA 11 a

PRZYBORY DO MASZYN do pisania, racho

Tel. 43-68

MASZYNY P'san*a biurowe i podróżne

l(Portable), do rachowania, także piszące do dodawania, frankowania i powielania oraz kasetki i kasy ogniotrwałe po zniżon ych cenach

EMIL URICH

Lwów, nl. 3-go Maja L. 7. Teł. 5-05

wania i powielania wszystkich systemów stale na składzie.

ZAKŁAD DLA REPRODUKCJI PLAN. TECRN.

S. DURST

Lwów, ni. 3-Maja 21.

Wykonuje odbitki: negrograficzne, światło-druki, suchodruki z ołówka i tuszu. Odbitki pilne wykonuje się w ciągu 1 godziny.

ZAŁOŻONY W ROKU 1867

AKCYJNY BANK HIPOTECZNY

WE LWOWIE

F I LJ E:

Kraków, Tarnopol, Stanisławów, Czerniowce.

EKSPOZYTURY:

Suczawa, Lipkani.

PRZEPROWADZA WSZELKIE TRANSAKCJE BANKOWE

Kantor wymiany: przyjmuje i sprzedaje waluty, dewizy i papiery wartościowe. Oddział depozytowy: przyjmuje wkładki na książeczki oszczędnościowe, zlotowe i dolarowe oraz papiery wartościowe na przechowanie.

Kasa zaliczkowa: udziela pożyczek NA ZASTAW KOSZTOWNOŚCI.

JÓZEF HANAK

LWÓW, UL. PIŁSUDSKIEGO 21 I. p. tel. 35-45

FIRMA POWSTAŁA W 1897 R.

Posiada zawsze na składzie:

Fortepiany, Pianina, Fisharmonje, nowe i używane, najlepszych fabryk krajowych i zagranicznych.

Jak również naprawia, mienia i wypożycza.

MARJAN KAFKA

przedtem

A. SZKOWRON

TELEFON Nr. 26-72.

LWÓW, UL. KOPERNIKA L. 3

TELEFON Nr. 26-72

HANDEL KOLONJALNY I DELIKATESÓW oraz RESTAURACJA I POKOJE DO ŚNIADAŃ

Najprzedniejszej jakości:

Wszelkie towary korzenne i spożywcze, owoce poł., czekolady, konserwy owocowe, rybne i mięsne, wędliny delikatesowe, ryby, drób, dziczyzna oraz wódki, likiery, konjaki franc., wina zagr. i kraj., szampany, coctaile, oryg. porter angiel., miody i t. d.

Kupuje drób i dziczyznę!

Zlecenia z prowincji odwrotnie !

W odnowionym i z komfortem urządzonym lokalu. Poleca :

Specj. śniadania po 80 gr. Sute obiady „menu“ z 3 dań po zł. 2„ — Wykwintne dania à la carte. Tani i wyborowy bufet. Najprzedniejsze napoje.

Wieczorem koncert orkiestry salonowej do późnej nocy. „Czerwona sala“ na bankiety, wesela, tow. zabawy i zebrania.

Osobne gabinety.

Ceny bardzo umiarkowane!

Rok założenia 1892

WĘDLINY WŁASNEGO WYROBU ZNANE Z DOBROCI poleca

Fr. ICHNIOWSKI

Lwów, ul. Zimorowicza I. 1

Telefon 26-38

Vßoku

1782

POWSTAŁA* 2AŁOŻONAPRZE2JEDNEGO*2PR20DKÓWOBECNYCHWŁA$CICIEU —    FIRMA¹    А Ж

korztuiîtu

PAFINERJA SPIRVTÜSU'FABßVKAAVÖDEK LIKIERÓW I RUMU

*WŚRÓD -CIĘŻKICH -WARUN KÓW • 1DĄC- K ROK-Z A-К ROKI ЕМ-NAPRZÓD \ W-2DOBYCZACH-TECWNIKI-5TWOR2YŁA-FABRYKAPRZEZ-DŁUGOLETNIE'-' WYSIŁKI-UGRUNTOWANĄ-PODSTAWĘ-DO-WYSUNIĘCIA-S1Ę N A-CZOLO-PRZE* -MYSŁU-SPIRYTUSOWE.GOT-UKIEROWEGO W-POLSCE

W-DRUGIEJ-POLOWIE-XIX-STULECIA'NASTAPILWROZWOJUFIRMY OGROMNY-KROK-NAPRZÓD’ NIETYLKO-OPANOWANO-RyNEK- ~

ГЭ

VX/E\X/N ÇTRZ N V • ALE • ROZGŁOS *PAB RYКI • P RZESZ EDŁ-GRAN IС E PAŃSTWA- — NW ROBY - Fl RM Y • ZDOBYŁY -SOBIE* NAGRODY • I - UZNANIE NA-M|ĘD2YNAR0tX)WVCH WVSTAWACH: W-AMSTERDAMIE -1869-ALTONIE 1869 • WlEDNlU-1873'LON DYNIE-1873 • GRAND- PRIX - W- PARYŻU • 1 900 • “W-CZASlE - WOJNY - PRZEZYWAŁA-FABRYKA-WRAZ - Z E -LWOWEM • ~

СIĘŻ Kl E-CHWI LE-NIEPEWNOŚCI-WŚRÓD-Z MAGAŃARIMJI-ZABORCZYCH •

a-potem-wsród-walki-o-ugruntowanie-niepodległości-polski-PO-WOJNie-ZACZETO-PRACOWAĆ-NAD-DALSZA-ROZ budo wą-ster-ujął W-RECE-noWY-SZEF-STEFAN-BACZEWSKI -POD- KTÓREGO-KIEROWNICTWEM D05ZLA-F|RMA-DO-NA)WYZSZEGO PUNKTU-W-SWYM-ROZWOJU •

Z-WIELKIM-NAKLADEM-PRACY-I-KAPITAŁU-POŚWIĘCONO-SACZNA-UWAGĘ-EKSPORTOWI-W CELU ODZYSKANlA-STARYCH-l-ZDOBYClA-NOWyCH RYNKÓW Z BYTU - OB ЕС NIE" EKSPORT - ROZCIĄGA -SIENAANGLJĘ BEL*--GJĘ NORWEGjĘ- NIEMCY FRANCJE-AUSTRJĘ-CZECHY-RUMUNIÇ- KANADĘ POŁUDN. AM ERYKĘ AUSTRALIĘ- INDJEHOLEND.

LONDYŃSKA⁻WYSTAWA -SPIRYTUSOWA-W-R. 192.5 BYŁA WIELKIM SUKCESEM-FABRYKI —-DOBOROWA-J A KOŚĆ ■ LI KI ERÓWI-WÓDEK-ZJEDNAŁA FABRYCE-PEŁNE UZNANIE CZE60-WYRAZEM-BYŁY ARTYKUŁY-l-WZMIANKI W-AN6IELSKIEJ-PRASIE JAKOTEZ-KORESPONDENCJA-TAMTEJSZYCH -FIRM-.KILKA DAT O TECHNICZNEM URZĄDZENIU:

FABRYKA-POSIADA Z MASZYNY PAROWE 0 SILE-IE5 KM.-I4-M0T0RÔW

O-ŁACZ N EJ SILE - ГО-KM. - 3-DYNAMO • 0-ŁACZNEJ-SILE-500 AM P. • 1-TURBO-DYNA* -M0 0-51LE ZOO-AMP. • i-CAŁY-SZE.REG-POMP-PAROWYCH --- RAFINERJA-PO“ -SIADA-3-APARATY-RE KTVPIKACYJ NE-SYSTEM U ß A RBETA'POMPEGO-1 • SAVALA-O-SPRAWNOŚCI • Э36 hEKTOliTROW-DZIENNIE •'"5APARATÓW DO'DE5TYLACJI-Zlót¹⁻INNYCH SUROWCÓW• ORAZ - PRASY-HYDRAULICZNE • PERSONAL-TŁCHN. uczV. 20 • ADMINI5TR. 30-OSÓB• ORAZ- 300 R080TNIKÔW ZDOLNOŚĆ WYTWÓRCZA FABRYKI-WYNOSI-DZIENNIE-4 /? WAGONÓW-

Co

05

♦    P04/

k Ä 1

U. %% я

tr\

с

*KiSIECARNIA*

ANTYKWARIAT

W W W »O'W W wwwwwww

'

n

г Ni fi 7 7 2 2 7

XXXXX^B^IXXiOCXXXXXXXXX^

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

00000231445

POLITECHNIKA KRAKOWSKA BIBLIOTEKA GŁÓWNA

fl! 41726

Kdn. Zam. 480/55 20.000