VrA

Ź.

■.V/ ■

)$ША

(Г

-'S' V /'• ■

^ ( \

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

100000297710

С& О

TABLICE KUBATURY DRZEWA

UŁOŻYŁ

INŻ. JAN WEBER

LWÓW 1913.

NAKŁADEM KRAJ. PATRONATU RĘKODZIEŁ I PRZEMYSŁU

I. Związkowa drukarnia we Lwowie, ul. Lindego 4.

BIBLIOTEKA тШКйгёШ

KRAKÓW

Т30041

Д1к. Hr.

Wstęp.

Miary metryczne.

Tabela objętości (kubatury) w decymetrach kub. drzewa okrągłego (kloców) o długości 1 metra.

Wstęp.

Chcąc zapobiedz brakowi zwięzłego podręcznika do obliczania objętości (kubatury) i cen drzewa, któryby ułatwiał stolarzowi i cieśli szybką kontrolę objętości i ceny przy kupnie materyału drzewnego, dając mu przeważnie gotowe już wyniki, bez potrzeby wykonywania większych obliczeń, na które zwykle rzemieślnik niema czasu i w których zresztą zawsze łatwo może się pomylić, wydaje Krajowy Patronat rękodzieł i przemysłu z okazyi odbywającego się właśnie kursu stolarskiego we Lwowie, niniejszy podręcznik.

Wprawdzie istnieje wiele podręczników do obliczania kubatury drzewa w języku niemieckim, a nawet jeden w tłómaczeniu polskiem, podręczniki te niezupełnie jednak odpowiadają naszym potrzebom, bądżto z powodu dużej objętości, bądżto z powodu formy układu tablic, która utrudnia szybkie oryentowanie się w nich. Podręcznik niniejszy zawiera:

1.    Jednostki miar długości, powierzchni i objętości,

oraz przykłady obliczania powierzchni (kwadrat, prostokąt, koło) i objętości zasadniczych form (sześcian, graniastosłup, walec, stożek ścięty).

2.    Zamianę dawnych miar wiedeńskich (według któ

rych jeszcze wielu liczy), na miary metryczne i na-odwrót, wraz z porównawczą podziałką na cale i centymetry.

3.    Tabele objętości (kubatury) w decymetrach kubi-

cznych drzewa rzniętego (tartego), jak desek, brusów i t. p., w wymiarach grubości od 1/2 cala do 3 cali, czyli od 13 milimetrów do 80 milimetrów, szerokości od 10 centym, do 50 centym., dla długości drzewa 1, 2, 3, 4, 5 i 6 metrów, wraz z przykładami.

4.    Tabele objętości (kubatury) w decymetrach kubi-

cznych drzewa rzniętego (kantowego n. p. belek) o wymiarach grubości od 5 centym, do 26 centym., szerokości od 10 centym, do 30 centym, i 1 metra długości drzewa wraz z przykładem.

5.    Tabelę objętości (kubatury) w decymetrach kub. drze

wa okrągłego (kloców) o wymiarach średniej grubości od 8 centym do 100 centym, i 1 metra długości drzewa wraz z przykładem.

6.    Przykłady obliczania ceny drzewa.

7.    Tabelę powierzchni okładów (fornierów) w stopach

kwadratowych, o wymiarach szerokości od 10 centym. do 50 centym, i długości 0*5 metra do 6 metrów.

8.    Tabliczkę mnożenia.

Grubość desek, brusów i t. p. podana jest w calach, ponieważ w praktyce przeważnie mierzy się jeszcze i trze deski w tartakach na cale i prawdopodobnie upłynie jeszcze sporo czasu, zanim cale u nas zupełnie wyjdą z użycia; dla porównania umieszczono nad liczbami, oznacza-jącemi cale, grubość w milimetrach. "Wprawdzie liczby milimetrów niezupełnie dokładnie odpowiadają liczbom cali, podano np. że 3 cale mają 80 milim., w rzeczywistości zaś 3 cale mają tylko 79 milim. (inne cyfry różnią się w dziesiętnych miejscach milim.), w praktyce jednak bierze się liczby podane w tabelach dla cali i milim. za równoznaczne. Wynik natomiast podany jest we wszystkich tabelach w decym. kub., ponieważ już jest bardzo mało stolarzy, którzy liczą jeszcze na stopy kubiczne. W celu ułatwienia przeliczenia decym. kub. na stopy kub. załączono tablicę zamiany decym. kub. na stopy kub. i naodwrót.

Wyniku nie podawano w metrach, kub. z tego względu, ponieważ jest to za duża jednostka objętości i trzebaj by wprowadzać kropkę dziesiętną i kilka zer przy każde-liczbie, co wyszłoby na niekorzyść przejrzystości -tabel i utrudniałoby obliczanie rzemieślnikom, nieobeznanym z liczbami dziesiętnemi. Decymetry kub. łatwo zresztą zamienić na metry kubiczne pamiętając, że 1 metr. kub. ma 1000 decymetrów kub.

Tabele kubatury belek i kloców podano tylko na 1 metr długości, ponieważ niema tu ustalonych normalnych długości i w praktyce przychodzą one w najrozmaitszych długościach.

Tabelę powierzchni okładów (fornierów) podano w stopach kwadratowych, ponieważ w handlu sprzedaje się je jeszcze na stopy kwadr. Zresztą stopy kwadr, łatwo zamienić na metry kwadr, pamiętając, że 1 metr kwadratowy ma 10 stóp kwadratowych.

Miary metryczne.

ma 10 decymetrów ma 10 centymetrów

Jednostką miary długości jest metr (1 m).

1 metr

1 decymetr 1 centymetr ma 10 milimetrów.

1 metr ma więc 10 decym., czyli 10x10=100 centymetrów czyli 10x10x10=1000 milimetrów.

Jednostką powierzchni jest metr kwadratowy (Im²), kwadratowy ma 100 decym. kwadratowych я    я 100 centym.    „

„    100    milim.    „

1 metr 1 decymetr 1 centymetr

1 metr kwadratowy ma więc 100 decym. kwadr., czyli 100 X 100=10.000 centymetrów kwadratowych czyli 100x100x100=1,000.000 milim. kwadratowych.

Powierzchnię kwadratu otrzymamy, mnożąc jego bok przez siebie.

Przykład: Jeżeli bok kwadratu ma 12 centym., to jego powierzchnia wynosi 12x12 = 144 centym, kwadr., czyli 1 decym. kwadr. 44 centym, kwadr.

Powierzchnię prostokąta otrzymamy, mnożąc jego długość przez szerokość.

Przykład: Jeżeli długość prostokąta ma 250 ctm , a szerokość 60 centym., to jego powierzchnia wynosi 250x60=15000 centym, kwadr, czyli 1 metr kwadr. 50 decym. kwadr.

Powierzchnię koła otrzymamy, mnożąc połowę jego średnicy czyli promień przez smbie i przez liczbę 3'14. (Liczbę 3J4 znaczą zwykle znaczkiem л).

Przykład: Jeżeli średnica koła ma 40 centym., t. j. promień 20 centym., to jego powierzchnia wynosi 20X 20X 3,14=1256 centym, kwadr., czyli 12 decym. kwadr. 56 centym, kwadr.

Jednostką objętości jest metr knbiczny (sześcienny) (1 in³).

kubiczny ma 1000 decym. kubicznych „    1000    centym. „

„    1000    milim.    „

1 metr

1 decymetr    „

1 centymetr    „

1 metr kubiczny ma więc 1000 decym. kub., czyli 1000x1000=1,000.000 centym, kub.

Objętość sześcianu czyli kostki otrzymamy, mnożąc jego bok przez siebie dwa razy. (Sześcian czyli kostkę zowią też kubikiem).

Przykład: Jeżeli bok sześcianu ma 10 centym., to jego objętość wynosi 10x10x10=1000 centym kub. (sześciennych) czyli 1 decym. kub.

Objętość graniastosłupa (belki, deski) otrzymamy, mnożąc jego grubość przez szerokość i przez

wysokość.

Przykład: Jeżeli grubość graniastosłupa ma 8 ctm., szerokość 20 centym., a wysokość 90 centym., to jego objętość wynosi 8x20x90=14.400 centym, kub., czyli 14 decym. kub. 400 centym, kub.

Objętość walca otrzymamy, mnożąc połowę jego średnicy (grubości), czyli promień, przez siebie, przez liczbę 3’14 i przez wysokość.

Przykład: Jeżeli średnica walca ma 60 ctm., czyli promień 30 ctm., a wysokość 4 metry czyli 400 ctm., to jego objętość wynosi 30X 30 X 3’14x 400= 1,126.800 ctm. kub., czyli 1 metr kub. 126 dcm. kub. 800 ctm. kub.

Objętość stożka ściętego (kloc z jednego końca grubszy, z drugiego cieńszy) otrzymamy, mnożąc połowę jego średniej grubości przez siebie, przez liczbę 3'14 i przez wysokość.

Średnią grubość otrzymamy, zmierzywszy kloc z cieńszego końca i z grubszego końca, dodawszy te dwie grubości do siebie i podzieliwszy wynik przez 2.

Przykład: Jaka jest objętość 4-metrowego kloca, którego średnica w grubszym końcu wynosi 58 centym, a w cieńszym końcu 42 centym. ?

-------50 centym.,

Średnia grubość kloca wynosi 58+42    100

5«

czyli średni promień ma

— = 25 centym. Objętość kio-

ca wynosi 25 x 25 x 3-14 x 400 = 785.000 centym, kub., czyli 785 decym. kub., czyli 0-785 metr. kub.

Zamiana dawnych miar wiedeńskich na miary metryczne.

Miary długości.

1" cal = 12 linii — 0.026 metrów, czyli 2*6 centymetrów, czyli 26 milimetrów ;

V stopa = 12 cali = 0-316 metrów, czyli 31-6 centym.

(okrągło 32 cm.), czyli 316 milimetrów;

1 sążeń = 6 stóp = 72 cali = 1-896 metrów (okrągło 1 metr 90 centymetrów) ;

1 metr = 316 stóp = 0-527 sążni.

Miary powierzchni.

1 stopa kwadratowa = 0-1 metrów kwadratowych, czyli 10 decym. kwadr., czyli 1000 centym, kwadr.

1 sążeń kwadratowy = 3'6 metrów kwadratowych 1 metr kwadratowy = 10 stóp kwadrat. = 0-278 sążni kwadratowych.

Miary objętości.

1 stopa kubiczna = 0Ю32 metr. kub., czyli 32 decym. kubicznych.

1 sążeń kubiczny = 6'820 metrów kub., czyli 6 metrów kub. 820 decym. kub.

1 metr kubiczny — 31*7 stóp kub. = 0‘147 sążni kub.

7,

72 =

74 =

7в

174 =

172 = 174 =

274

272

274

Zamiana cali na centymetry.

5    cali ma 13'2 centym.

6    я

7    „

.8 „

9 я 10 „

U я 12 „

13 „

H „

18    я 19 я

cala ma 1 centym.

/в Я

6/

/8 Я

61

/4 Я

/

/4    »

74 Я

co cp

co cp co

4-6

5-3

5-9

6-5

7-2

7-9

Я 10-5

я 15-8 » 18-4

я 21*1

я 23-7 . 26 3 Г 29 я 31-6 я 34-2 „ 36-9 я 395 я 42-1 Я 44-8 я 47*4 Я 501

Podziałka porównawcza centymetrów i cali.

Centymetry

111 11111

iii

fłtit lilii

31

iiilni i

TT

ГТ

Cale

Zamiana stóp kubicznych na decymetry kubiczne.

17    stóp kub. ma 637 decym. kub.

1    stopa kub. ma 32 decym. kub.

2    stopy „    „ 63

„ 95 „ 126 „ 158 „ 189    „

55

55

55

55

5 stóp

6 „

7    „

8    „ 9 „

10 „

U 7, 12 „

55

55

55

55

55

55

55

77 * 77 221

15

55

55

55

55

55

55

55

55

„ 253 „ 284 77 316 „ 347 „ 379 „ 411 „ 442 „ 474 ,, 505

55

55

77

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

77

77

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

77

77

55

55

55

55

55

55

55

55

„ 568 „ 600 „ 632 „ 663 „ 695 „ 726 „ 758 „ 789 „ 821 „ 853 „ 884 „ 916 „ 947 „ 979

„ юн

55

55

55

55

55

77

77

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55 .

55

77

77

55

55

55

55

55

55

55

55

Zamiana decymetrów kubicznych na stopy kubiczne.

10 decym. kub. ma 03 stóp kub.

170 decym. kub. ma 5'4 stóp kub.

20

30

55

55

40

50

55

55

60

70

55

80

55

90

55

55

100

55

110

120

55

130

55

55

140

55

160

160

55

55

ii 0'6 ii

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

180

190

200

210

220

230

240

260

260

Cl N N

300

310

320

55

55

55

55

55

55

55

55

55

51

55

55

55

55

„    „ 10*1 „

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

55

Tablice kubatury drzewa.

Szerokość w centym.

13

Grubość w milimetrach

16    20 I 26 I 33 I 40 I 46 1 53 1 65 1 80

Grubość w calach

⁵/s

³/

1 I ⁵/. 11*4 i³/* 8 iäv. в

OOGC<ł05№l^CO№HO«(Zi<!C!iC<^MlSHO

^^^^OJMCDWOSOiWbOtCtOtOtObStOtóHH

.05а10501слсг1сяот^^|^^^о2озос10оа5ьоьсьо

C0C044i4]4i0505O0i0^0t0i^^^^0:wa5 0:

Tÿii»OÛ©ÇÛCDI>t»K)C00Q0îCiOOO44(M(M

*4 гЧ тЧ тЧ гЧ тЧ тЧ

ЮЮ«5СОЩ1>1'- 0000050500НН(М!М(М{От^

i—l тЧ тЧ тЧ тЧ тЧ т—I i—I тЧ тЧ

ûœœNNXûorooOHHiMiMcoco^^ioio©

тЧ гЧ тЧ тЧ i4 i—I H тЧ тЧ t4 i—I i—I r4

I—¹ I—¹ I—¹ I—¹ l—i I—¹ I—» I—‘ b—

0»^^05tfitOHOOCOGOCO*ł-ł

CD CD t> CO CO Ci O

*-H rH tH г—I r—i OJ

oooioOHiMcoii^ioffisoocoaOHtNTłm^

i-H i—I гЧ гЧ r4 i—I r4 i—It—Ii—IHHH(M(M!M(N(MOI

Liczby tabeli, wydrukowane czcionkami zwykłemi, oznaczają decymetry kubiczne.

Przykład : Ile metrów kubicznych ma deska 2*/₂ calowa 49 centym, szeroka i 1V₂ metra długa?

Szerokość w centym.

Grubość w milimetrach

13 I 16 I 20 I 26 I 33 I 40    46 I 53 I 65 I 80

б/я

³/*

Grubość w calach

~i 1 bU m l!³/J 3 layj

О tC¹ OD СЬ CJ* Ц—- UC W) H* О 5® OD <ł ffi    CC li ^

CDQOÛOOO^NKis^sœOJOJOJOiOiO'CnO'O«

t—¹ I—¹ h-¹

000t0©t0t0t00000000000*<l*14|«q«qoi05

C0C00i05®05OOOOHHHH(M?l(M(MMM

▼“I    ¹—I    '—•    T—I    i—I    1—I    тН    1—I    T—I    T—I    гЧ    T—I    1—1    T—I

^ ^    ¹It-ItHt—I тЧ t—I t-Ir-lr-l-т-Нт—It—It—It—I H И г-It-H

14

14

15

15

16

16

16

17

17

18

18

18

19

19

20

20

16

17

17

17

18

18

19

19

20

20

21

21

22

22

23

23

19

19

20

20

21

21

22

22

23

23

24

24

25

25

20

25

21

21

22

26

26

27

23    28

23

29

24

25

25

26

27

27

28

29

29

30

31

31

26    32

27

30

30

31

32

33

34

34

35

36

37

38

38

39

33    40

O'

о

R*

er

1 metr kub.

Szerokość w centym.

cc

<м

Grubość w milimetrach 16 1 20~|~26 1 33 i 40 1 46 1 53 1 65 |~80 Grubość w calach

% % I i 1 % Tyj Щ а зу₂ з

05М18Ю1010ММЙ««МИИИННИИИИИ

OîCati^eiC'^COMHOeQC^IftO'ltiWMHO

оосоч-а<1<10:с1а)сло»01сл^^^^с»сис»о:

г—1

OCOcOCOOOGDCOH^OOlOClOTOiOit^^^^OS

^    [ I I 1 I »    I « I 1

ююии000с0*х)00(х)00-1^050505010>^^

ЮС0’Х)(>1>а)(Ю05С5ООнН(М1МС0^^10ЮС0

т-H т—1 т—I i—I т—I 1—1 т-Ч тН 1-4 т—1 т-H т—1

NNCOOJOłOHHlMmco^iOiOCOt-NCOOOOiO

r-t т-Ч т-Ч т-Ч    г—t    т-Ч    т—I    г-1    1—1    T—I    г—I    т-4 т—1    i—I    т—I    СЧ

С005ООнис0^^ЮС01>00С0ФОн(М(МС0^ т—i    т—f    i-i    i—i    гН    г—1    1—i    г—I    г-н    i—i    i—I    1—i    1—i    сч сч сч сч сч сч

rOtOtOrsStOtOtObOtOH-*

OONOJW^W^HCCOQO^^IOiOi^WtOHOCO

т—ł гН тН т-Н т—1 т—1 т-Н т—1 т-Ч

ШООЮЫЮЮМЮЮЬОЮЮНИИИИИННИ

bOHOCOOONOi^Wtûh-OCDOO^OiO’^WbCH

osMcawœwcuojbSicKiücictîüîtOHMHHH

сосоосп^миоф^фсдмюиооо^ф^о:

Ф.^^^^^05 0:о:а50:05Ю1!ОЬ2ьоюьоини ÛOOiO’OJICOOONO'^bOO^^ro^tSHtOOOOi

Liczby tabeli, wydrukowane czcionkami zwykłemi, oznaczają decymetry kubiczne.

Przykład: Ile metrów kub. ma 5 desek 2 metry długich, 1³/₄ cala grubych i 36 centym, szerokich?

Szerokość w centym.

Ci

<м

Grubość w milimetrach

16    20    26    33    40    46    53    65    80

Grubość w calach

⁵/₄ I Vit 11³/

öls ³/

Сд^*-.^^|^|4-*-*->^^СОСООЬСЛСООЬССОЬСС

O^QO<!Ct«»mWi!8HOîO(»<!CiO»^Ci5îô4

COOOO)ffiCi050000HHHH(MNN(MCOC(5

i—I т—I т-1 т—I T—I гЧ «Ч тЧ т—1 тЧ тЧ тЧ гЧ тЧ

I—‘Ь-¹!—‘I—‘Н-*!—‘H-II—‘I—‘I—‘I—‘I—‘I—‘(-il—‘I—‘

OiOJOiOiOi^^^OîüJCDtûtûtûtOPHPOO

(мсосо^^^ююсососоььсооооо^^оо

т-Н тН гН т-Н гН гН т-Н т-Н гН т—Н гН тН т-Н т—HI т-Н гН гН т-Н (^]

ююююьгюьсююююьсюкнниини

OłOłOi^^WOStOtOHPOOtnOODCOSNO

ШСйСЮМСОМЮЬОЮЮЬЗЮЮЮЬЗЮЬСЮЬОМ

osbSbCHOOcoaioo^ołOiOi^^ojbctoKO

rf^0iC»a50îa:05C»c»050305030Jt0t0tot0t0t0

ocoaooNffioi^^ojbCMOOcDGo^aioo»

OJOi^WMHOOtDOOSOiOi^CtólOHOtDCD

03t0KOCflG0*3050<Wl!fiHOtCûD^ffiüi^0:

O'^tonOîONOiOiœbOHCDûONOï^üstoo

1000 öecym. kub. = 1 metr kub.

Szerokość w centym.

rH

cc

Grubość w milimetrach

16    20    26    33    40    46    53    65

80

⁵/„

Grubość w calach

°/Г ~ï ‘/TTviUvJ 3 a¹/, 3

COtOiOlOïOtOi^tOlOLOïOMMrMMMMMMI-i

OtfQO-aCiSi^MïeHOtfOO^esïM^WÔHO

^^ЮЮЮСОСОЫуЬОООООО^ООО »-h гн th cq

rH tH tH tH rH rH

iOiOCOCDM>COGOaiQOOHH(M(M?lCOCO^^

tH rH rH tH rH rH rH tH rH rH rH

1—¹ I—¹ H-¹ I—⁴ I—⁴ h-¹ I—¹ I—¹ >—* I—i I—¹ (—¹ I—¹ I—¹ I—¹

OOSSOJOiO'^t^WOSbSHHOOCOGOOO-OMOS

GOODODOi-l(M(MCO^HiOCOCOb-OOODOO—icMCOeO T—I 1—1 T—I 1—1 1—I H 1—1 1—1 т-H 1—1 1—I rH Cd Cd Cd Cd Cd Cd

ОЗЬЗЬСЬЗЮЮЮЬОЮЬСЬЗИРИНИИИРНН

O^OO^OłOT^WtOPOęDCO^OiOł^OShCPO

WWWOSWOJtOtCtCtCbSbütClSHPPHHHM

®o^t0HO©000i0<^05i!0o©(X)N0i^wi!0

^^сйсасиюсрогсиюьоюююьзюиинии

KOœ^OlO'WtCOCOCOQO'WbOHCûOONO»^

^^^^^^ОЗМСИШОЗОЗЬСЮЮМЬЗЮНИН

œoiOiosHOCOdO'üJtooœcio'^tcHçfl'qci

сло1сяо<ся^^^^^мо:о:озо51^юююьсю

CONOiWHCCNCnOJHCDNOiWH^SCnWMC

tOO^ÜibûOCOO'WOCOOlOSi-'OOOl^KCDffl^

м Рн

о

• г-p

N

£L^ P

P^û s» *

^ о ET

. •• M P

go o'

О (—1 C_J . Ф

►—* го »—» Ф ^ H.

*J аз

В CL

'Z. H CP r-t

O" K ^ O

H ps

O O- Wp

p • pi а

M ^ CD

B S*

w s° § о

~ CD ⁰ N

•-i

ce

? |.

ъг

Ti

• pH

(*r

H-T*

CD

S-S

a»

со -

сь

Szerokość w centym.

13

i,

Grubość w milimetrach

16 i 20 I 26 I 33 I 40 I 46 I 53 | 65 j 80

Grubość w calach

⁶/₈ ! ³I

i su U¹/,:ił/.l 8 layJ 3

31

12

15

19

32

12

15

19

33

13

16

20

34

13

16

20

35

14

17

21

36

14

17

22

37

14

18

22

38

15

18

23

39

15

19

23

40

16

19

24

41

16

20

25

42

16

20

25

43

17

21

26

44

17

21

26

45

18

22

27

46

18

22

28

37

43

49

61

74

38

40

41

42

43

44

46

47

48

49

50

52

53

54

44

46

47

48

50

51

52

54

55

57

58

59

61

62

51

52

54

56

57

59

60

62

64

65

67

68

70

72

63

65

66

68

70

72

74

76

78

80

82

84

86

88

77

79

82

84

86

89

91

94

96

98

101

103

106

108

47

18    23

28

37

47

48

19

23

29

37

48

90

92

94

110

113

115

49

19

24

29

38

49

59

68

78

96

118

50

20

24

30

39

50

60

69

80    98 120

1000 becym. kub. = 1 metr kub.

Szerokość w centym.

rH

Grubość w milimetrach 20 I 26 I 33 I 40 I 46 I 53 | 65    80

1-H тН tH ^ гИ ^ гН Ol Ol Ol Ol Ol Ol Ol Ol Ol Ol co

I_L I_l |_A    I—l    I—l    I—L    h-¹    t—¹    I—¹    I—⁴    I—¹    I—¹    -1

i..

CObOO-OOOłOOHtNCOCOCO^iOiOtOt-tyOOOJOł 1—I i—I i—I i—Ir—li—li—li—li—li—Ii—I i—I i—Ii—li—li—I

³L . 1

10

10

11

12

13

14

14

15

16

17

Grubość w calach

% \l'k 1%\ 'i 2'k I 8

10

13

11    15

16 18 18 20

21 i 26 23    29

82

35

12

14

15

16

17

18

19

20

21

22

18    23

18

19

20

21

22

22

23

24

24

25

26

27

28

29

30

31

16

17

18

20

21

22

24

25

26

28

29

30

32

33

34

36

37

19

21

22

24

26

27

29

30

32

34

35

37

38

40

42

43

45

38    46

40    48

22

25

31

38

24

26

28

29

31

33

35

37

39

40

42

44

46

48

50

52

28

30

32

34

36

38

40

42

45

47

49

51

53

55

57

59

53    61

55    64

34    42

36

39

42

44

48

49

52

55

57

60

62

65

68

70

73

45

48

51

54

58

61

64

67

70

74

77

80

83

86

90

75    93

78    96

Liczby tabeli, wydrukowane czcionkami zwykłemi, oznaczają decymetry kubiczne.

Przykład: Ile metrów kubicznych ma 25 desek 4 metry długich, jednocalowych i 50 centym, szerokich ?

Szerokość w centym.

13

Grubość w milimetrach

16 I 20 I 26 I 33 1 40 ] 46 1 53 I 65 | 80

Grubość w calach

³/

⁵/4 1 I¹/,

1³/J 2

Mi

16 20 25 32 41 50 57 66 81 99

17 20 26 33 42 51 59 68

83

102

17 21 26 34 44 53 61 70

86

106

18 22 27 35 45 54 63 72

88

109

18 22 28 36 46 56 64 74

91

112

19 23 29 37 48 58 66 76

94

115

19 24 30 38 49 59 68 78

96

118

20 24 30 40 50 61 70 81

99

122

20

25

31

41

51

62

72

83

102

125

21 26 32 42 53 64 74

85

104

128

21 26 33 43 54 66 75

87

107

131

22 27 34 44 55 67 77

89

109

134

22 28 34 45 57 69 79

91

112

138

23 28 35 46 58 70 81

93

114

141

23 29 35 47 59 72 83

95

117

144

24

29

36

48

61

74

24

30

37

49

62

75

85    98

86    100

120

147

122

150

25

31

38

50

63

77

88

102

125

154

25

31

39

51

65

78

90

104

128

157

26

32

40

52

66

80

92

106

130

160

1000 decym. kub. = 1 metr kub.

Grubość w milimetrach 16 1 20 1 26 |. 33 I 40 1 46 1 53 | 65 | 80

Szerokość w centym.

со

Grubość w calach

% I ³L I i i ⁶L IVI, 11³/, I 2 I ay, 3

« lô I« I« i« I« » I« Kl te M H и и и H H и H и и 0!СЭ5МС5«'^С0 1«ИОООО»1®еЧй.»ЙНО

t>t>Q0Q005OOH(M(Mm^H^)O©Cût-C0û0©O

т-Ч тН t-Ч ł—C т-4 -гЧ т-4 rH tH r-H i-H т—I г—I tH rH CM

С0©ООН(МС0^^ЮФ1>С00005Он(М1МЙ^ г—I    i—i    г—I    1—I    ч—I    т-Ч    T—I    1—li—I    T—I    гЧ    1—I    -H (М СМ СМ CM CM CM

мсаозсисаозсйсимьоюююьаююиинни

©C0050i^C5t-OCÛ-<)0:0<Ü5l!0HO(XlN05^M

17    20

23

27

18

20

21

23

25

26

28

30

31

33

35

36

38

40

41

43

45

46

48

50

22

24

26

28

30

32

34

36

38

40

42

44

46

48

50

52

54

56

58

60

25

28

30

32

35

37

39

41

44

46

48

51

53

55

58

60

62

64

67

69

29

32

34

37

40

42

45

48

50

53

56

58

61

64

66

69

72

74

77

80

81 100 85 104 88 108 91 112 94 116 98 120

Liczby tabeli, wydrukowane czcionkami zwykłemi, oznaczają decymetry kubiczne.

Przykład: Ile metrów kub. ma 12 desek 5 metrów długich 2-calowych i 45 centym, szerokich?

Szerokość w centym.

Grubość w milimetrach 13    16    20    26    33 I 40 I 46    53 j 65 ! 80

Grubość w calach

3,

⁶/₄ VL VL 2 VL 3

O « 00 »J ft СЧЦ « ю и

20

21

21

22

23

23

24

25

25

26

27

oooD^fteiiPftts

27

28

29

29

30

31

31

32

33

iO©tONOO(SOOH(Mcn^r|łiOtDM)OOOOiO

(N(M(M(M(N(MCOfOCOCOCOCCCOCOCOCOCOCOCO^

OCDOONOlOf^WtOi-OęOOONOiOiłPCaCOH

OOÛOSNKiS-qNOOJfflffiOlCDO'OiOiO'O'Oi

сиииооо5^озисоссаз^о5нсосоо5^ши

62

64

66

68

70

72

74

76

78

80

82

84

86

88

90

92

94

96

98

100

71

74

76

78

81

83

85

87

90

92

94

97

99

101

104

106

108

111

ИЗ

115

82 101 124 85 104 128 87 107 132 90 HO 136 93 114 140 95 117 144 98 120 148 101 123 152 103 127 156 106 130 160 109 133 164 111 137 168 114 140 172 117 143 176 119 146 180 122 149 184 125 153 188 127 156 192 130 159 196 133 163 200

1000 becym. kub. = 1 metr kub.

Z tabeli znajdziemy, że 1 deska ma 119 decym. kub. a więc 12 desek ma 12x119 = 1428 decym. kub., czyli 1*428 metr. kub.

Szerokość w centym.

T—l

05

to

Grubość w milimetrach

10 I 30 [ äC I 83 I 40 I 4G I 58 I 65 I 8Ô

Grubość w calach

% i ³/, ! i I ⁶/. : i¹/, ! is/

3 1зу,| a

10

10

12

16

20

24

28    32

89

48

11

11

13

17

22

26

30

35

43

53

12

12

14

19

24

29

33

38

47

58

13 10 12 16 20 26 31 36 41 51 62

14 11 13 17 22 28 34 39 45 55 67

15 12 14 18 23 30 36 41 48 59 72

16 12 15 19 25 32 38 44 51 63 77

17

13

16

20

27    34

41

47

54

67

82

18 14 17 22 28 36 43 50 57 70 86

19 15 18 23 30 38 46 52 60 74 91

20

16

19

24

31

40    48

55

64

78

96

21 16 20 25 33 42 50 58 67

82

101

22 17 21 26 34 44 53 61 70

86

106

23 18 22 28 36 46 к к

OD 63 73

90

110

24 19 23 29 37 48 58 66 76

94

115

25

20

24

30

39

50    60

69

80

98

120

26

20

25

31

27

21

26

32

28

22

27

34

29

23

30

23

28    35

29    ; 36

47

59

62

65

67

72

75

77

70    80

72

83

83

102

125

86 106 89 110

130

134

92

95

113

139

117 144

Liczby tabeli, wydrukowane czcionkami zwykłemi, oznaczają decymetry kubiczne.

Przykład: Ile metrów kub. ma 7 desek 6 metrów długich, ³/₄ calowych i 35 centym, szerokich?

Szerokość w centym.

Grubość w

Щ i«t I eo I 36 I 33

Grubość

7ГП vT

milimetrach

V2 ! bk

! 40    46 I 53    65

w calach

1V2I1³/

80

a la¹/,

OCCC-aftOf^ÓSKiHOOCfi-óCJCCH-WWH

шсасйсвшшсисоозозосшсиююююьоюю

COÛOSNOJÜ'^^WtOHOOCOGONNOlOf^

CCMOiOi^WtOPOCDGOSOJffiOi^OCiOHO

N CO O H (M ffl CO CO if rÿ ^ 'I

CJOIOIC.

OîCÛOOlüi^CBtOCtûGON©^

C0050lWK)OCD»łOi^tOHtDQOaOiO:HOCO

▼—ł СО Ю £>• Ot) т-4 CO t>» Ot) 7—i CO * O    Ot) r—i

CDCDCDCDCDt>t>t>t>t>GOCOODCOGO^

co <X> CO <X> ю N Ol W

1000 öecym. kub.

74

86

99

121

149

77

79

82

84

86

89

91

94

96

98

101

103

106

108

HO

113

115

118

120

88

91

94

97

99

102

105

108

110

113

116

119

121

124

127

130

132

102

105

108

111

114

118

121

124

127

130

134

137

140

143

146

149

153

135 156 138 159

1 metr kub.

125

154

129

133

137

141

145

148

152

156

160

164

168

172

176

180

184

188

192

195

158

163

168

173

178

182

187

192

197

202

206

211

216

221

226

230

235

240

Z tabeli znajdziemy, że 1 deska ma 42 decym. kub., a więc 7 desek ma 7x42 = 294 decym. kub., czyli 0^294 metr. kub.

Szerokość w centym.

Grubość w centymetrach

7    8    9    10 11 12 13 14 15

OHWM"Hi5n®i>QOCiOH(»MT)iifloi>aoo© i-H гН тЧ rH гЧ гН гЧ »4 гН гЧ СМ ©5 ©Ï ©I ©î ©î ©I ©î ©î ©i Ç©

iOCDCONNOOOOOłffiOOHH(M(MCOCOT)l^iOO

rH rH rH rH rH rH rH rH rH rH tH tH

COb.OÛOOOfflOOHHCMCOCO'II^ÆCDiXiNNOO

T-H tH rH rH r-H I rH rH rH rH rH rH rH rH rH

1>00(Юа)Онн(ЯС0С01)1ЮЮСО1>(»С0®ООн i—l T-H rH i—l i—l i—l r-H i—l i—l r-H i—I »—I i—I r*H CM CM CM

ООСЙООНСМСО^^ЮШКООООГООИСМСМСО^ 1—1 i—l rH т-1 i-H r-H i—l i—I i—1 i-i Г-Н г—1 i-i (М CM CM CM CM CM

05OH(NM^^l0©t>C005OrHCQC0C0^i0©N

i—i r—ł T—i -г—i T—i тй .—i i-i i-i i-i i-i g^j см см см см см cm <m cm

OH!NCO^iOCÛt>ûO®OHCMeo^iocoNC0050

HHHHHHrlHHH(N(N(MlM(NlM(MlM(M(NCO

öecvm. kub. — 1

metr kub

Liczby tabeli, wydrukowane czcionkami zwykłemi, oznaczają decymetry kuMczne.

Przykład: Ile metrów kub. ma belka 6 metrowa o wymiarach 24 centym. x 29 centym.?

Szerokość w centym.

Grubość w centymetrach

16 17 18 19 20 21 22 23 | 24 25 26

10

16

11

18

12

19

13

21

14

22

15

24

16

26

17

27

18

29

19

30

20

32

21

34

22

35

23

37

24

38

25

40

26

42

27

43

28

45

29

46

30

48

22

24

26

29

31

33

35

37

40

42

44

46

48

51

53

55

57

59

62

23 24

25

28

30

32

35

37

39

41

44

46

48

51

53

55

58

60

62

65

64 67 66 69

25

26

26

29

31

34

36

38

41

43

46

48

50

53

55

58

60

62

65

67

70

72

1000 decym. kub. = 1 metr kubiczny.

28

29

30

33

35

38

40

43

45

48

50

53

55

58

60

63

65

68

70

73

75

31

34

36

39

42

44

47

49

52

55

57

60

62

65

68

70

73

75

78

Z tabeli znajdziemy, że 1 metr takiej belki ma 70 decymetrów kubicznych, a więc 6-metrowa belka ma 6x70=420 decymetrów kub., czyli 0'420 metra kubicznego.

Długość 1 metr.

Tabela objętości (kubatury) w decymetrach kub. drzewa okrągłego (kloców) o długości 1 metra.

Średnia grubość w centymetrach

Objętość w decym. kub.

Średnia grubość w centymetrach

Objętość w decym. kub.

Średnia grubość w centymetrach

Objętość w decym. kub.

Średnia grubość w centymetrach

Objętość w decym. kub.

Średnia grubość w centymetrach

Objętość w decym. kub.

MłStSiOl-SKitSPHMMHHMHHH

00 co ся DO 00 Cl H■OOOIWOOOOMMHOODOJO'

^ Й- 4-*    Oi CO Oi Ci CC Ci CC CO ŁO l'L ŁO

— Otto.Wtai-*0«QOMeł«4f‘Wł0HO?OQC<ł

N(MC0H»0OOHC0(MQ0f0ffiiCD(M0i»0(M05 ?T Ю^ФЫХЮООООООНг-кмсоМ^ЮЮ

r—i i—ł r—I 1—ł 1“i T—I T—ł 1-4 1—1 1—i

O)

o

X-

= 1 metr kub.

Liczby tabeli, wydrukowane czcionkami zwykłemi, oznaczają

decymetry kubiczne.

Uwaga: Średnią grubość (średnicę) otrzymamy, zmierzywszy drzewo z cieńszego i grubszego końca, dodawszy te dwie grubości do siebie i podzieliwszy wynik przez 2.

Przykład : Ile zawiera metrów kub. kloc okrągły 6 metrów długi, którego średnica w cieńszym końcu wynosi 40 centym., a w grubszym 62 centym. ?

= 51 ctm. Z tabeli

znajdziemy, że 1 m. takiego kloca ma 204 dcm. kub., stąd kloc 6-metrowy ma 204 X 6 = 1.224 dm. kub., czyli l⁻224 metrów kub.

Średnia grubość kloca wynosi

Obliczanie ceny örzewa.

Ponieważ 1 metr kub. ma 1000 decym. kub , to 1 dcm. kub. kosztuje 1000 razy mniej niż 1 metr kub., naprzykład

Jeżeli 1 metr kub. kosztuje

to

to

to

1 decymetr 10 decym. 100 decym.

kub.

kub.

kub.

kosztuje

to

1000 dcm. kub. czyli 1 m. kub.

20 Kor.

tr

30

40

50

CÖ R R

60 „ 70 „ 80 „ 90 „ 100 „ по „ 120 я 130 я 140    „

150    „

33333333333

20 hal. 30 „ 40 я 50 я 60 я 70 „

so ;

90 я 100 я

(МСО^Ю0ОСОО^ОН(МСО^1О тН rH t—I tH H г—I

20 Kor. 30 я 40 „ 50 „ 60 „ 70 , 80 „ 90 „ 100 я 110 „ 120 „ 130 я 140 я 150 я

Wszystkie tabele zawierają objętość w decym. kub. Znając cenę 1 decym. kub., obliczymy cenę deski, belki, czy kloca, mnożąc jej objętość w decym. kub. przez cenę jednego decym. kub.

Przykład : Ile kosztuje deska 5 metrów długa, P/j-calowa, 38 cm. szeroka, jeżeli 1 metr kub. kosztuje 80 Koron?

Z tabeli (str. 21) znajdziemy, że deska taka ma 76 decym. kub. Ponieważ 1 metr kub. kosztuje 80 Koron, to 1 decym. kub. kosztuje 8 hal., a 76 decym. kub. kosztuje 76 V 8 = 608 hal., czyli 6 K. 08 hal.

Przykład: Ile kosztuje 1 metr kub., jeżeli za 1 deskę 1-calową, 35 centym, szeroką i 4 metry długą zapłacono 1 K. 80 h. ?

Z tabeli (str. 19) znajdziemy, że deska taka ma 36 decym. kub. Jeżeli 36 decym. kub. kosztuje P80 K, to 1 decym. kub. kosztuje 36 razy mniej, t. j. 180 : 36 = 5 hal., a 1 metr kub kosztuje 1000 razy więcej niż 1 decymetr kubiczny, to jest 1000 X 5 hal. = 5.000 hal., czyli 50 Koron.

Tabela powierzchni okładów (fornierów) w stopach kwadratowych.

w metrach

Ов10(0>0М(к^^|^И05С0ЮК1М10МИИИИОО Długość Г «5 ch tö i* -5    iŁ i* -5 ©Д i« i' «5 ôt ïb i* «5 ©t ii i* -5 sh

в» i ©i    o» I    ©t I ©t ©t I ©t ©i I ©t

Szerokość w centymetrach

10    15    20

0*5

0-75

1-—

25    30    35    40    45    50

©t

0-75

1-—

1-25

1-5

1-75

2-—

2-25

2-5

2-75

3--

3-25

3-5

3-75

4-—

4-25

4-5

4-75

5*—

5-25

5-5

5-75

O-

1-125

1-5

00 to

Ot

1-5

2-—

2-5

1-875

2-25

2-625

3'—

3-375

3-75

4-125

4-5

4-875

5-25

5-625

6-—

6-375

6-75

7-125

7-5

7-875

8-25

8-625

O-

2-5

3--

3-5

4-—

4-5

5--

5-5

6-—

6-5

7--

7-5

8-

3-125

3 75

5‘—

6-25

7-5

8-125

8-75

10-

8- 25 9-625

9- — 10-5 9-75 11-375

10- 5 12-25

11- 25 13-125

12- — 14-—

8- 5 10-625

9- — 11-25 9-5 11-875

10-- 12-5

10- 5 113-125

11- — J13-75

11- 5 14-375

12- — 15-—

12-75

13 5 15-75

14- 25 16-625

15- — 17-5

15- 75 18-375

16- 5 19-25

17- 25 20 125

18- — 21-—

2-25

2-5

3-375 3-75

4-5

5-—

5-625 6-25 6 75 j 7-5 7-875 8-75

9-—

10—

11

00 to

14

15

16

18

19

20

21

22

23

24-

—    10-125 11-25

—    11-25 12-5

—    12-375 13-75

—    13-5 I 15—

—    14-625 16-25

—    15-75 i 17-5

—    16-875 18-75

—    118*— 20-—

—    19-125 21-25

—    20-25 22-5

—    21-375 23-75

—    22-5 j 25-—

—    23-625 26-25

—    24-75 i 27.5

—    25-875 28-75

—    27*— ! 30-—

kwabrat. ==• 10 stop

4o

Liczby tabeli, wydrukowane czcionkami zwykłemi, oznaczają stoi>y kwadratowe.

Przykład: Ile stóp kwadratowych ma fornier âét centymetrów szeroki, a 5 metrów długi ?

Z tabeli znajdziemy, że powierzchnia jego wynosi 20 stóp kwadratowych, czyli 2 metry kwadr.

Tabliczka mnożenia.

2x2= 4 2x3= 6 2x4= 8 2x5 = 10 2x6 = 12 2x7 = 14 2x8=16 2x9 = 18

5x2 = 10 5x3 = 15 • 5x4=20 5x5 = 25 5x6=40 5x7 = 35 5x8=40 5x9=45

8x2 = 16 8x3 = 24 8x4=32 8x5=40 8x6=48 8x7=56 8x8 = 64 8x9 = 72

3x2= 6 3x3= 9 3x4=12 3x5 = 15 3x6 = 18 3x7=21 3x8=24 3x9 = 27 6x2=12 6x3 = 18 6x4=24 6x5 = 30 6 X 6=36 6x7=42 6x8=48 6x9 = 54 9x2 = 18 9x3=27 9x4=36 9x5=45 9x6=54 9x7 = 63 9x8=72 9x9=81

4x2= 8 4x3 = 12 4x4=16 4x5 = 20 4x6=24 4x7 = 28 4x8=32 4x9=36 7x2 = 14 7x3=21 7x4=28 7x5 = 35 7x6=42 7x7=49 7x8=56 7x9 = 63 10x2 = 20 10x3=30 10x4=40 10x5=50 10x6 = 60 10x7 = 70 10x8=80 10x9=90

BIIIIQTEKA РЗШШШ1А

KRAKÓW

<?\

S. 61

S - 96

;:y±i

WYDZIAŁY POLITECHNICZNE KRAKÓW

BIBLIOTEKA GŁÓWNA

- —•-    i ? ilłTąi г|| ||Г »

( ,„.30041

Kdn., Czapskich 4 — 678. 1. XII. 52. 10.000

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

100000297710

w-'.