M—i»8S

■■■

■nfl

fili

«■MMwiéiIbméi

I

ItpiÉtttÉNMÉiÉMÉI

jjiPffM””⁸

f““...................

nBMHflMil

1P1M9B|$

SWMBMgBSM^WM^gÉwMW!

fe&jBSS

':v

.-.v

iVv

illüS

*

■

.

.

. •

:

. !

WIADOMOŚCI STATYSTYCZNE

O STOSUNKACH KRAJOWYCH

WYDAWANE PRZEZ jajowe biuro statystyczne

POD REDAKCYĄ

Prof. Dra Tadeusza Piłata.

TOM XXIV.

Zeszyt I. -najważniejsze wyniki spisu ludności i spisu zwierząt domowych

u/eóług stanu z ö. 31 gruônia 1910 r.

Podali

Dr. Stanisław Kasznica i Dr. (Darein Nadobnik.

W E Ł W O WIE.

Z I. ZWIĄZKOWEJ DRUKARNI WE LWOWIE, ULICA LINDEGO L. 4.

1911.

Biblioteka Politechniki Krak

owskiej

“BIBUCTÎI!*!

A' .

WIADOMOŚCI STATYSTYCZNE

O STOSUNKACH KRAJOWYCH

WYDAWANE PRZEZ

Krajowe biuro statystyczne

POD REDAKCYĄ

Prof. Dra Tadeusza Piłata.

Zeszyt I.

najważniejsze wyniki spisu ludności i spisu zwierzqt domowych

według stanu z d. 31 grudnia 1910 r.

Podali

Dr. Stanisław Kasznica i Dr. fDarcin Nadobnik.

WE LWOWIE.

Z I. ZWIĄZKOWEJ DRUKARNI WE LWOWIE, ULICA LINDEGO L. 4.

1911.

x    c

■fcWEir* Ü.H.k Ia9M

j

Z.

h.

«P

■r>

najważniejsze wyniki

spisu ludności i spisu zwierząt domowych

weâtug stanu z önia 31. gruânia 1910 roku poàali

Dr. Stanisław Kasznica i Dr. Hlarcin Hadobnik.

SPIS RZECZY.

Str.

A.    Wstęp

B.    Część analityczna .

Y—VII

VIII—L VII

I.    Wyniki spisu ludności    ........

1.    Stosunki mieszkalne    ........

9.    Język towarzyski ........

II.    Wyniki spisu zwierząt domowych

1.    Uwagi wstępne .........

2.    Wyniki spisu z r. 1910 w porównaniu z wynikami spisów po

przednich    .    .    .

8. Wzajemny liczebny stosunek gatunków i rodzajów inwentarza żywego ..........

4. Ilość zwierząt domowych w stosunku do przestrzeni rolniczej i ludności .........

VIII—XLII VIII—XII

XII

XII- XIII

XIII— XV

XV

XVI—XIX XIX—XXII XXII—XXXV XXXV—XLII

XLII—LVII XLII-XLIV

XLIV—XLVIII

XL VIII—LI V

LV—LVII

C. Część tabelaryczna.

Tablica I. Wyniki sumaryczne ......

II. Przyrost ludności i gęstość zaludnienia

III.    Ludność według wyznania .....

IV.    Ludność według języka towarzyskiego V. Ludność według przynależności ....

VI. Ilość zwierząt domowych w r. 1900 i 1910 VII. Ilość zwierząt domowych w stosunku do przestrzeni rolniczej i ludności .    .    .    .

;;

1— 3 4— 5 6—16 17—27 28 — 29 30—33

34-35

A. WSTĘP.

gląd

1910

dnia 1907.

Na podstawie ustawy konskrypcyj-nej z dnia 29. marca 1869 roku, odbywają się co lat 10 w Austryi, a więc i w Galicyi spisy ludności, połączone z liczeniem zwierząt domowych. Ostatni taki spis przeprowadzony został na początku roku bieżącego według stanu z dnia 31. grudnia 1910 r.

Wymieniona powyżej ustawa reguluje w szczegółowy sposób przeprowadzenie, treść i opracowanie konskrypcyi. Jest rzeczą oczywistą, że szczegółowe, mocą ustawy obdarzone przepisy, ustalające raz na zawsze tok czynności spisowych i zakres zbieranych przez konskrypcyę wiadomości, utrudniają wprowadzenie zmian i ulepszeń, jak tego rozwój nauki i potrzeby życia wymagają. Lecz z drugiej strony peryodycznie powtarzające się spisy zawarowaną mają w ten sposób jednakową podstawę, wskutek czego ich rezultaty są ze sobą porównalne i dają nam należyty po-na rozwój stosunków w następujących po sobie czasokresach.

Stąd pochodzi, że ostatni spis z r. nie wykazuje żadnych zasadniczych zmian w porównaniu ze spisem poprzednim.

Co do zakresu pytań nowością są tylko dwie rzeczy znaczenia gospodarczego i społecznego. Po raz pierwszy liczono w r. 1910 w całem państwie budynki mieszkalne, główne i uboczne i uwzględniono ich przeznaczenie i używanie, pozatem prócz zawodu i stanowiska społecznego w dniu 31. grudnia 1910 badano jeszcze zawód i stanowisko społeczne z przed 3 lat, t. j. w dniu 31. gru

Odpowiedzi na pytania co do budynków mieszkalnych mają dać ogólną statystykę domów, zaś pytania co do zawodu i stanowiska społecznego z przed trzech lat dodano ze względu na aktualną kwestyę ubezpieczenia socyal-nego, aby w ten sposób poznać zachodzące wśród ludności zmiany zawodu i stanowiska społecznego, w szczególności, żeby sobie zdać sprawę z przypływu ludności rolniczej do przemy-

Wiadomości statystyczne.

słu i z przemysłu do rolnictwa, dalej żeby rzucić więcej światła na przechodzenie ze stanowisk niesamodzielnych do samodzielnych i odwrotnie ¹) Poza temi dwiema nowościami wspomnieć jeszcze tylko należy, że trzy szczegóły, będące przedmiotem dochodzeń w latach dawniejszych, a nie uwzględnione w r. 1900, znalazły ponownie umieszczenie w spisie ostatnim. Są to rubryki, odnoszące się do skonstatowania ślepych i głuchoniemych, dalej rubryki, dotyczące posiadania domów i własności ziemskiej i wreszcie w dziale zwierząt domowych pytania co do nazwiska, miejsca zamieszkania i przynależności państwowej właścicieli bydła ²).

Kiedy, jak widzimy, co do treści doznał ostatni spis pewnych , choć na ogół mało znacznych zmian, głównie tylko pewnego rozszerzenia, to przeprowadzenie jego i opracowanie wcale nie odbiega od dawniejszych.

Obowiązek spisywania ludności spoczywa według ustawy na gminach , obszarach dworskich i władzach politycznych. Organa te przeprowadzają konskrypcyę, lecz tylko ludności cywilnej, wojsko bowiem spisywane bywa przez władze wojskowe.

Daty pierwotne, odnoszące się do po-jedynczych osób, wpisują do formularzy kon-skrypcyjnych w większych miastach mieszkańcy sami, t. j. właściwie głowy rodziny stanowiącej jedno gospodarstwo domowe (jedną partyę), po miasteczkach zaś i gminach wiejskich komisarze spisowi , ustanowieni przez polityczną władzę powiatową. Wypełnione formularze tworzą materyał źródłowy, który po należytem sprawdzeniu przez starostwa, bywa następnie opracowywanym i daje wyniki, ogłaszane przez

b Formularze z roku 1900 zawierały kilka pytań, mających przygotować spis przedsiębiorstw przemysłowych i rolniczych, który odbył się w roku 1902. "W formularzach w r. 1910 pytania te odpadły, na ich miejsce zaś dano wspomniane wyżej rubryki dotyczące zawodu i stanowiska społecznego w dniu 31. grudnia 1907.

²) Patrz: Dr. Marcin Nadobnik. Przyszły spis ludności, Lwów 1910.

— VI —

to dla powiatów polity-

c. k. centralną komisyę statystyczną w jej wydawnictwach.

Opracowanie samo odbywa się w 3 stadyach. Stadyum pierwsze odnosi się do danych jak najogólniejszych i dostarcza rezultatów tymczasowych, stadyum drugie obejmuje zestawienia już bardziej szczegółowe, choć też jeszcze dość ogólne i tylko najważniejsze, które ogłaszane bywają pod nazwą wyników sumarycznych, wreszcie następuje stadyum trzecie, trwające najdłużej, ale wyzyskujące materyał źródłowy wszechstronnie, a rezultaty tego opracowania są już ostateczne i jak najbardziej szczegółowe.

Pierwszych obliczeń dokonuje się już podczas samej akcyi spisowej. Wypełniający formularze sami zliczają ilość osób na arkuszach podaną, sumę tę przenoszą na arkusz okładkowy i na tymże zapisują również sumę partyi w domu mieszkających. Z zapisków tych układa w większych miastach zwierzchność gminna, w gminach mniejszych komisarze konskrypcyj ni arkusz zbiorowy gminy, w którym obok numeru każdego domu podana jest liczba partyi dom zamieszkujących i liczba ludności. Rozporządzeniem z dnia 17. stycznia 1911 ministerstwo spraw wewnętrznych poleciło starostwom zebrać arkusze zbiorowe gmin i do dnia 15. lutego odesłać je c. k. centralnej komisyi statystycznej. Komisya ta, otrzymawszy wyniki z wszystkich krajów, ogłosiła je w kwietniu jako osobną publikacyę p. t. „Vorläufige Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910“, Brünn 1911. Wpu-blikacyi tej znajdujemy podaną liczbę domów, partyi i ludności cznych, sądowych i indywidualnie dla gmin, mających powyżej 2.000 mieszkańców, dla reszty gmin zaś i obszarów dworskich te same daty, sumarycznie wykazane. Prócz ludności z r. 1910 podana jest również ludność z przed 10 lat i obliczony przyrost absolutny i procentowy ¹)

Drugie stadyum opracowania wyników spisu obejmuje zestawienie t. zw. przeglądów i to miejscowych, gminnych i powiatowych. Przeglądy te zawierają dane co do domów, par-

ł) Szczegółowe omówienie wyników tymczasowych spisu z r. 1910 podał Dr. Nadobnik w Słowie Polskiem“ z r. 1911, w numerach 197, 199, 203, 209, 213 i 241.

tyi i ludności obecnej z podziałem tej ostatniej według płci, pobytu stałego lub czasowego, przynależności do gminy i państwa, dalej według wyznania i języka towarzyskiego, wreszcie dwie końcowe rubryki podają ludność czasowo i stale nieobecną. Prócz przeglądu ludności układany bywa przegląd zwierząt domowych, w którym umieszcza się liczbę koni, bydła rogatego, osłów, mułów i mułoosłów, kóz, owiec, świń, ułów pszczół i drobiu (kur, gęsi, kaczek i innego ptactwa domowego), z uwzględnieniem płci i wieku przy koniach, rogaciźnie, owcach i nie-rogaciźnie. Jeśli gmina składa się z kilku miejscowości, zestawia się najpierw dla każdej miejscowości przegląd miejscowy, a następnie przegląd gminny; ostatni identyczny jest z pierwszym, jeżeli gminę tworzy tylko jedna miejscowość. Przeglądy miejscowe i gminne zestawiają na podstawie formularzy pierwotnych z reguły starostwa, tylko wyjątkowo porucza namiestnictwo czynność tę gminom „większym, rozporządzającym dostatecznie wyszkolonymi funk-cyonaryuszami.

Z przeglądów gminnych, na układanie których przeznaczone są miesiące luty i marzec, zestawiają starostwa w ciągu kwietnia i maja przeglądy powiatowe i odsyłają je namiestnictwu , skąd po dokonanej kontroli rachunkowej idą one w miesiącu czerwcu do c. k. centralnej Komisyi statystycznej we Wiedniu. Ta po na-leżytem przejrzeniu i sprawdzeniu materyału z przeglądów powiatowych układa przeglądy krajów i państwa i ogłasza je pod nazwą wyników sumarycznych w swem źródłowem wydawnictwie „Österreichische Statistik“. Wyniki sumaryczne, zestawione według powiatów sądowych i politycznych, ogłoszone zostaną drukiem z początkiem r. 1912. Wspomnieć także należy, że na podstawie dat, zawartych w przeglądach powiatowych, układa centralna Komisya dla poszczególnych krajów „Skorowidze gminne“, które jednak wydawane zostają znacznie później, niekiedy kilka lat po terminie spisu.

Przeglądy, wygotowywane przez władze statystycznie niewyszkolone, odnoszą się tylko do ogólniejszych danych, których zestawienie nie nastręcza większych trudności. Wprawdzie aż do r. 1880 treść przeglądów przedstawiała się bo-gaciej z tej prostej przyczyny, że aż do tego roku starostwa uskuteczniały wszystkie oblicze-

- YII

i czerwcu do c. k. Namiestnictwa i tutaj pod względem rachunkowym skontrolowanych. Daty w ten sposób uzyskane poddano dalszemu opra-zestawiono sumy dla całego kraju i obliczono najpotrzebniejsze na razie cyfry stosunkowe. Praca ta, której wyniki przedstawiamy w niniejszej publikacyi, zaabsorbowała Biuro przez 4 miesiące mimo znacznego pospiechu w robocie i mimo, że materyał cyfrowy, zestawiony w tablice, pozostał jeszcze dość surowym i zbywa mu przedewszystkiem na wyczerpującej i szczegółowej analizie. Mimo to jednak ze względu na konieczną potrzebę rychłego zoryentowania się choćby na razie tylko w ogólnych rezultatach spisu, przedstawiamy już obecnie te właśnie najważniejsze wyniki i dodajemy do nich tylko zwięzłe objaśnienia, szczegółowe zaś opracowanie danych ostatniego spisu zostawiamy na później.

Daty, podane w niniejszej publikacyi, nie są jeszcze ostateczne. Takiemi będą one dopiero, gdy przejdą przez fachową kontrolę centralnej Komisyi statystycznej, następnie gdy sprawdzone zostaną przy okazyi szczegółowego opracowania, dokonanego przez Komisyę w trze-ciem stadyum na podstawie pierwotnych arkuszy spisowych. Jak jednak doświadczenie uczy, wyniki tymczasowe zwykle nie bardzo odbiegają od wyników ostatecznych, a w naszym szczególnie wypadku różnice powinny być nieznaczne, ponieważ oparliśmy się na materyale, pod względem rachunkowym już przez c. k. ani Namiestnictwo skontrolowanym, co do rzeczowej strony którego Komisya centralna prawdopodobnie dochodzeń przeprowadzać nie będzie i dla tego większych zmian nie poczyni. Zatem dane, zawarte w niniejszej publikacyi, uchodzić mogą prawie za ostateczne, a ich ogłoszenie niewątpliwie odpowie ogólnie odczuwanej potrzebie szczegółowej informacyi o wynikach ostatniego spisu.

Kończąc część wstępną, zaznaczamy, że tablice ludnościowe tej pracy zestawił Dr. Stanisław Kasznica, tablice odnoszące się do zwierząt domowych Dr. Marcin Nadobnik. Od ostatniego pochodzą także wstęp i cała część analityczna, chociaż pierwotnie objaśnienia do tablic ludnościowych napisać zamierzał p. Dr. podstawie ostatecznych Kasznica, z powodu choroby jednak i wyjazdu

nia spisowe, centralna komisya statystyczna zaś ogłaszała jedynie wyniki tych obliczeń, nie biorąc żadnego udziału w opracowaniu materyału spisowego. Ponieważ jednakże zestawienia, do- cowamu konane przez starostwa, często szwankowały, a przedewszystkiem ponieważ uwzględniać mogły tylko stosunki proste, nie wymagające trudniejszych, skomplikowanych obliczeń i wobec tego mowy być nie mogło o należytem wyczerpaniu całego bogactwa wiadomości, złożonego w arkuszach spisowych, przeto od r. 1890 ograniczono treść przeglądów, natomiast centralna komisya statystyczna zajęła się dab szem, szczegółowem i wszechstron-nem opracowaniem spisu. W tym celu od r. 1890 po ułożeniu przeglądów przesyłają starostwa cały materyał pierwotny centralnej Komisyi, a ta opracowuje go na nowo przy pomocy ogromnej liczby pracowników i przy użyciu maszyn elektrycznych do liczenia. Stosunkami, uwzględnionymi w przeglądach, z reguły Komisya już się nie zajmuje, czyni to tylko wtenczas, jeżeli między obliczeniami starostwa, a jej własnemi rażące zachodzą różnice. Rezultaty swego szczegółowego opracowania, trwającego kilka lat, Komisya centralna publikuje we wspomnianem już powyżej wydawnictwie „Österreichische Statistik“, i na tern kończy się wielkie dzieło, jakiem jest spis i opisanie ludności całego państwa.

Jak z powyższych wywodów wynika, Biuro statystyczne przy Wydziale Krajowym nie ma żadnego udziału ani w przeprowadzeniu w opracowaniu spisu. Zdając sobie jednak sprawę z ważności dat spisowych i z potrzeby szybkiego podania ich do ogólnej wiadomości, Krajowe Biuro statystyczne już wcześnie poczyniło kroki, by jak najprędzej wejść w posiadanie najważniejszych przynajmniej rezultatów spisu.

Dzięki podniesienia godnej gotowości c. k. Namiestnictwa, a przedewszystkiem nadzwyczajnej uprzejmości kierownika biura konskrypcyjnego,

JWP. Radcy Briicknera, któremu niech nam wolno będzie złożyć na tern miejscu najgorętsze podziękowanie, Biuro statystyczne już od marca poczęło partyami otrzymywać dokonywane przez starostwa obliczenia. Te obliczenia tymczasowe następnie sprawTdzano, korygowano i uzupełniano na przeglądów powiatowych, nadesłanych w maju ; zagranicę uczynić tego nie mógł.

B. CZĘŚĆ ANALITYCZNA.

I. Wyniki spisu ludności.

I. Stosunki mieszkalne. (Tablica I.).

a) Domy. Spisywanie ludności odbywa się kraju przypada ludności 33'b°l₀, domów 38*8°/₀, według domów, w obrębie tychże według par- na wschodnią ludności 66'5°/o, budynków miesz-tyi czyli mieszkań. Już zatem sam sposób prze- kalnych 662°/₀. Na 1 dom przypada mieszkań-prowadzenia konskrypcyi daje podstawę i moź- ców w Galicyi zachodniej 6-38, we wschodniej nośó do skonstatowania liczby domów i partyi. 644.

Tablica I. części tabelarycznej wykazuje w rubrykach 3 — 5 ilość domów w ogóle, mieszkałych i niezamieszkałych, w rubryce 6 ilość partyi.

Ogółem naliczono w r. 1910 w Galicyi domów 1,252.366. Jest to cyfra wysoka nosząca blisko trzecią część domów Austryi, chociaż tylko trochę ponad jedną czwartą uczestniczymy w obszarze i ludności państwa. Wielka ilość domów w Galicyi tłumaczy się jej charakterem rolniczym, przewagą wsi nad miastem oraz faktem, że wielka część domów ma skromne rozmiary a co do jakości pozostawia niewątpliwie wiele do życzenia. Kraje przemysłowe jak Czechy, Śląsk, Dolna Austrya posiadają znacznie mniej domów od Galicyi. Udział Czech w ludności państwa wynosi 23*7°/₀, udział w domach 21*3°/₀, udział Śląska w ludności 2*6°/₀, w domach 2-2°/

w ludności 12*4°/₀, zaś w domach tylko 6*2°/o> natomiast udział Galicyi w ludności Austryi 28J°/o> w obszarze 26*2°/₀, a w domach aż 32*2°/₀•

Wielka liczba domów w Galicyi idzie jednak w parze z ich stosunkowo małem zaludnieniem, mniejszem aniżeli w krajach co dopiero wymienionych. I tak kiedy w Galicyi na 1 dom przypada 6*4 mieszkańców, gości 1 dom w Czechach przeciętnie 8*2, na Śląsku 8*8, w Austryi Dolnej 14*2 mieszkańców. Także inne ziemie polskie odbiegają pod tym względem dość znacznie od Galicyi np. : w Księstwie Poznańskiem i w Prusach Królewskich na 1 dom przypada ló*2, na Górnym Śląsku 11*7 mieszkańców (według wyników tymczasowych spisu z 1. grudnia 1910).

Między liczebnem zaopatrzeniem w domy Galicyi zachodniej a wschodniej nie spotykamy większej różnicy. Na zachodnią część przedstawiają się lata od 1869—1880 i 1900 do

za-

wy-

udział Dolnej Austryi

Z ogółu domów znajduje się w gminach samych 1,221.148, na obszarach dworskich zaś tylko 31.218. Między zaludnieniem domów na obszarach dworskich a w gminach zachodzi dość znaczna różnica. Podczas gdy na 1 dom w gminie przypada 6*37 głów, to 1 dom na obszarze dworskim mieści ich przeciętnie 8*26.

Z całej liczby domów było niezamieszkałych 34.699 czyli2 8°/₀. Udział domów niezamieszkałych w Galicyi zachodniej jest nieco silniejszy (3*0°/₀) aniżeli w Galicyi wschodniej (2*7°/₀). Najwięcej domów pustych wykazuje powiat nowotarski, posiadający kilka uzdrowisk, gdzie naturalnie w porze zimowej, w jakiej się spis odbywał, wiele domów stoi próżnych. Tak np. w samem Zakopanem naliczono domów niezamieszkałych 211.

Pomimo, że Galicya wykazuje znaczną ilość domów, jednak ich liczba w ubiegłem dziesięcioleciu wzrosła jeszcze dość znacznie, nawet bardziej od ludności. W poszczególnych okresach spisowych liczono domów w całym kraju :

Eok spisu Liczba domów

Przyrost domów Procentowy ogólny

procen- przyrost towy ludności

1869

1880

9-4

9-8

Akcya budowlana była zatem w ubiegłych 10 latach dość żywą, żywszą aniżeli w dwóch poprzednich okresach; przewyższa ją tylko okres od 1869 do 1880. Warto podnieść, że w latach od 1880—1900 wzrost liczby domów był powolniejszy od wzrostu ludności, odwrotnie zaś

— IX -

1910. Silny przybytek domów po r. 1869 niewątpliwie stoi w związku z zaprowadzeniem podzielności gruntów, ożywienie zaś w latach ostatnich w pewnej części prawdopodobnie z ruchem parcelacyjnym, który tak szerokie przybrał rozmiary. Zauważyć jednak trzeba, że silny przyrost domów od 1900—1910 w pewnej mierze położyć należy na karb bardzo znacznego podniesienia się cyfry domów niezamieszkałych (przyrost 65'1%), same domy zamieszkałe bowiem pomnożyły się o 9• 6 °/₀, a więc trochę słabiej od ludności. Nie wiadomo, czy w rzeczywistości od' r. 1900 przybyło tyle domów niezamieszkałych, czy też przyrost ich przypisać należy dokładniejszemu spisywaniu ich podczas ostatniej konskrypcyi.

Przechodząc z całego kraju do poszczególnych powiatów, zauważamy większy przyrost domów w powiatach wschodnich aniżeli zachodnich. Na wschodniej połaci kraju przybyło ogółem 84.841 domów czyli ll'4°/₀, na zachodniej 35.642 czyli 9*2°/₀. Na zachodzie największy spotykamy przyrost w mieście Krakowie, dalej w powiatach chrzanowskim, przeworskim , rzeszowskim , nowosądeckim , tarnobrzeskim. Przyrost najniższy posiadają powiaty: krośnieński, mielecki, gorlicki, kolbuszowski i pilzneński. Z powiatów wschodnich o przeszło 2O°/₀ pomnożyły się domy w mieście Lwowie i w powiatach peczeniźyńskim i nadwórniań-skim, o 15—20% w lwowskim zamiejskim, dro-hobyckim, stanisławowskim, rohatyńskim, ży-daczowskim, turczańskim i stryjskim, o 10—15% w 23 powiatach. Najmniejszy rozwój wykazują powiaty położone w kącie południowo-wschodnim : horodeński, zaleszczycki i borszczowski.

W poszczególnych powiatach¹)

przyrost liczby domów był następujący:

Przybyło domów • ogółem : procentowo :

23-3

Powiaty polityczne:

1.    Kraków m.....

2.    Kraków pow. .

3.    Chrzanów ....

4.    Dąbrowa ....

5.    Mielec.....

6.    Kolbuszowa .    .    .

7.    Tarnobrzeg.

8.    Nisko.....

9.    Biała.....

x) Powiaty w granicach z

830

843

9-0

2.553

1.149

19-8

100

861

678

1.508

792

635

r. 1910.

65

5-2

11-9

7-2

7-0

Powiaty polityczne:

10.    Oświęcim .

11.    Wadowice .

12.    Myślenice .

13.    Podgórze

14.    Wieliczka .

15.    Bochnia

16.    Brzesko.

17.    Tarnów .

18.    Pilzno .

19.    Ropczyce .

20.    Rzeszów 21 Strzyżów

22.    Łańcut .

23.    Przeworsk .

24.    Żywiec .

25.    Limanowa .

26.    Nowy Targ

27.    Nowy Sącz.

28.    Grybów

29.    Gorlice .

30.    Jasło

31.    Krosno .

35.    Skole

36.    Dolina .

37.    Bohorodczany .

38.    Nadworna .

39.    Peczeniżyn.

40.    Kołomyja .

41.    Kosów .

42.    Sanok .

43.    Brzozów

44.    Dobromil .

45.    Przemyśl .

46.    Jarosław

47.    Mościska

48.    Stary Sambor .

49.    Sambor.

50.    Gródek .

51.    Rudki .

52.    Drohobycz .

53.    Żydaczów .

54.    Stanisławów

55.    Kałusz .

56.    Tłumacz

57.    Cieszanów .

Przybyło domów ogółem : procentowo

461

7-4

1153 1.119

648

830

1.598

1.856

1.241

355

996

2.727

896

1.241

1.298

1.681

1.091

1.126

1.982

630

855

1.050

959

1.400

1.912

1.394

938

2.062 1.175 2.987 1.869 2.424 .    1.207

1.319 1.194 1.124 2.106 2.141 1.233

773

1.502

1.261

1.362

3.921

1.798

3.217

2.069

1.568

980

8-4

7*3

10-9

8*6

10-8

8-5

4T

7-3

12-4

9-1

14-7

10-0

9-0

7-4

11-9

7-6

6-1

7*2

6-6

10-3

16-1

16-0

12-5

12*4

11-2

20-8

23-2

135

7*4

81

8-8

10-8

11*9

103

9-5

8-3

9T

11-3

121

18-8

16 6

18-3

14-9

8-8

7*4

Przybyło domów ogółem : procentowo :

stoi w związku z rozwijającą się nader silnie akcyą parcelacyjną i zanikaniem większej własności.

b) Partye. (Mieszkania). Nieco odmiennie od liczby domów ukształtowała się w ostatnich 10 latach liczba party i. Ich cyfra podniosła się od r. 1900 o 118.056 czyli 8*1⁰/₀, zatem partye wykazują słabszy rozwój od liczby domów (10*6°/₀ przyrostu) i ludności (9'8°/₀ przyrostu). W poszczególnych okresach spisowych przyrost partyi był następujący:

Rok spisu: Liczba partyi:

Powiaty polityczne:

58.    Jaworów

59.    Rawa ....

60.    Żółkiew.

61.    Lwów m. .

62.    Lwów pow.

63.    Bobrka ....

64.    Rohatyn

65.    Przemyślany .

66.    Brzeżany .

67.    Podhajce

68.    Złoczów

69.    Zborów ....

70.    Brody ....

71.    Sokal ....

72.    Kamionka .

73.    Tarnopol

74.    Zbaraż ....

75.    Skałat .    .    .    .

76.    Trembowla. .    „

77.    Husiatyn

78.    Czortków .

79.    Borszczów .

80.    Zaleszczyki

81.    Buczacz

82.    Horodenka .

83.    Sniatyn.

Gały kraj.

Galicya zachodnia Galicya wschodnia

Przyrost liczby domów, słabszy czy silniejszy, skonstatowany we wszystkich powiatach, miał miejsce tylko w gminach samych, na obszarach dworskich zaś domów ubyło.

W stosunku do r. 1900 liczba domów na obszarach dworskich cofnęła się o 3.095 czyli 9'O°/₀, z 34.313 spadła na 31.218. Ubytek znaczniejszy wykazuje Galicya zachodnia aniżeli wschodnia ; pierwsza, która w r. 1900 miała na obszarach dworskich 8.611 budynków mieszkalnych, ma ich obecnie 6.874, strata zatem wynosi 1 737 albo 20*2°/₀, ubytek w Galicyi wschodniej wynosi 1.358 czyli 5• 3°/₀, tu ilość domów z 25.702 spadła

czymy, także liczba partyi i ludności zmalała na obszarach dworskich. Zjawisko to występuje w ubiegłem dziesięcioleciu po raz pierwszy na jaw, a niewątpliwie Drohobycz, Czortków, Stanisławów, Rudki, Stryj,

1.061

1.999

2.031

986

3.881

1.133

2.808

1.759

1.596

1.614

1.967

1.214

1.593

1.899

1.584

1.622

878

1.521

1.087

1.654

1.266

807

615

2.398

751

1.161

120.483

35.642

84.841

7-9

11-5

143

22-4

19-8

9-5

18 3

14-3

11-2

11-7

12-1

145

8-0

12-7

100

8-8

8-0

10-3

85

10-7

107

40

4-5

12-8

4-5

7-2

10*6

9.2

11-4

1869    1,178.957

1880    1,259.407

1890    1,316.032

1900    1,460.711

1910    1,578.767

Przybyło partyi ogółem : procentowo :

na

24.344. Jak później zoba-

Zatem dziesięciolecie 1890—1900 wykazuje przyrost najznaczniejszy. Na ogół o jednolitej linii rozwoju między liczbą domów, partyi i ludności w kraju całym jak i poszczególnych powiatach niema mowy. Sprzeczność i chwiejnośó tych dat zdaje się powodować głównie różna w rozmaitych latach praktyka komisarzy konskrypcyjnych i brak dokładnego oznaczenia, co należy uważać za dom mieszkalny i co to jest partya mieszkająca. Tern prawdopodobnie należy tłómaczyó częste błędy, tak n. p. w powiecie tarnowskim naliczono w roku 1900 partyi 30.601, w roku 1910 zaś 22.510, czyli o 8.091 mniej ; błędną jest niewątpliwie cyfra z r. 1900, gdyż i w r. 1890 było w tym powiecie partyi tylko 18.454.

Wybitniej aniżeli przy domach, występuje przy party ach różnica między Galicyą wschodnią a zachodnią. Liczba partyi zachodniej części kraju podniosła się od roku 1900—1910 tylko o 21.895 czyli 4.3°/₀, wschodniej zaś aż o 96.161 czyli 101 %. W pierwszej mamy 7 powiatów, w których ilość partyi zmalała: Mielec, Tarnów, Ropczyce, Strzyżów, Limanowa, Grybów i Gorlice ; w Galicyi wschodniej ubytek konstatujemy tylko w 4 powiatach: Bohorodczany, Gródek, Zbaraż i Borszczów. Wysokiemi cyframi odznaczają się na zachodzie: Podgórze, Chrzanów, Nowy Sącz, Kraków miasto i powiat, Oświęcim; na wschodzie : Stary Sambor, Lwów miasto i powiat,

Turka, Skole, Nadworna, Zborów, Brzeżany. W szczególności przyrost partyi powiatami od r. 1900 do 1910 jest następujący:

Powiaty polityczne:

1.    Kraków m. .

2.    Kraków po w.

3.    Chrzanów

4.    Dąbrowa .

5.    Mielec.

6.    Kolbuszowa .

7.    Tarnobrzeg .

8.    Nisko ....

9 Biała ....

10 Oświęcim.

11.    Wadowice

12.    Myślenice 18. Podgórze .

14. Wieliczka IB. Bochnia .

16.    Brzesko .

17.    Tarnów .

18.    Pilzno.

19.    Ropczyce.

20.    Rzeszów .

21.    Strzyżów.

22.    Łańcut .    .    .

23.    Przeworsk

24.    Żywiec

25.    Limanowa

26.    Nowy Targ .

27.    Nowy Sącz .

28.    Grybów . ' .

29.    Gorlice

30.    Jasło ....

31.    Krosno

32.    Lisko ....

33.    Turka.

34.    Stryj ....

35.    Skole ....

36.    Dolina

37.    Bohorodczany

38.    Nadworna

39.    Peczeniżyn .

40.    Kołomyja

41.    Kosów

42.    Sanok.

43.    Brzozów .    .    •

44.    Dobromil.

45.    Przemyśl.

Przybyło partyi ogółem: procentowo:

4.110

1.910

3.348

16-9

16-5

17-8

107

0-8

—469

-2-9

596

4-2

1.124

621

2.085

1.402

1.148

262

2.005

1.013

1.025

1.436

-8.091

220

7-9

52

13-4

15-9

6-8

1-5

18-3

8-2

4-9

7-4

—26-4

2-3

218

1-2

1.018

2.082

—210

576

3.622

-35

-662

483

90

338

2.305

2.175

1.636

1.870

-569

2.674

747

1.666

1.942

110

882

839

3.154

9-9

10-4

-1-4

36

17-0

-0-4

-40

2-9

05

20

16-9

17-1

160

8-8

-3-7

15-9

7-9

Powiaty polityczne:

46.    Jarosław ....

47.    Mościska ....

48.    Stary Sambor

49.    Sambor ....

50.    Gródek ....

51.    Rudki.....

52.    Drohobycz

53.    Żydaczów

54.    Stanisławów.

55.    Kałusz ....

56.    Tłumacz ....

57.    Cieszanów

58.    Jaworów ....

59.    Rawa.....

60.    Żółkiew ....

61.    Lwów m.....

62.    Lwów pow. .

63.    Bobrka ....

64.    Rohatyn .    .    .    .

65.    Przemyślany.

66.    Brzeżany ....

67.    Podhajce .... 68 Złoczów ....

69.    Zborów ....

70.    Brody.....

71.    Sokal.....

72.    Kamionka

73.    Tarnopol ....

74.    Zbaraż .    .    .    .

75.    Skałat.....

76.    Trembowla .

77.    Husiatyn ....

78.    Czortków.

79.    Borszczów

Galicya zachodnia. Galicya wschodnia

Przybyło partyi ogółem : procentowo :

.    1.697

862

3.321

787

—1.121

2.262

7.455

1.614

4.718

1.920

312

984

1.635

1.829

1.369

10.066

6.990

189

2.786

2.012

2.760

1.796

2.172

1.568

583

1.347

2.293

2.893

-17

311

882

1.106

2.827

—1.032

225

2.663

342

2.081

118.056

21.895

96.161

71

11-1

0-5

5-9

6-6

120

6*6

5-8

37-3

4-1

—7-4

17-2

28-1

10-6

17*7

10-8

1-3

6-7

11-2

9-2

83

31-2

28-3

1-2

13-3

13-8

15-4

10-3

10-8

15-6

21

7*4

11-9

11-7

-0-1

1-6

5-6

5-7

190

-4-1

1*3

10-7

1-7

11-3

8-1

4-3

10-1

Jak domów, tak i partyi ubyło na obszarach dworskich. Cyfra ich zmniejszyła się o 2.701 i spadła z 53.827 w roku 1900 na 51.126 w r. 1910. Ubytek dotyczy atoli tylko Galicyi zachodniej, wynosi on tutaj 2.817, w Ga-licyi wschodniej natomiast liczba partyi na ob-

dalej ludność z a-

umieszczone

szarach dworskich wzrosła o 116. Nadmienić jednak wypada, że daty z r. 1900 wyjęte są z wyników tymczasowych* spisu ludności, dat bowiem ostatecznych co do partyi oddzielnie dla gmin i dla obszarów dworskich, komisya centralna nie ogłosiła wcale.

2. Ludność obecna, zamieszkała i nieobecna.

Ludność grecko-katolicka wykazuje najniższe cyfry

XLII

c.

SPIS PRAC

2. Ludność obecna, zamieszkała i nieobecna.

(Tablica I.)

Za podstawę przy konskrypcyi służy ludność obecna, zwana także faktyczną t. j. wszystkie osoby, przebywające w danem miejscu w chwili spisu, mniejsza o to, czy przebywają w miejscu tern stale czy tylko czasowo. Prócz ludności obecnej rozróżniamy jeszcze ludność prawną, o której później będzie mowa w ustępie o przynależności, mieszkałą, odpowiadającą- więcej stałemu, przeciętnemu charakterowi osiedlenia poszczególnych miejscowości i terytoryów. Ludność zamieszkałą otrzymujemy, dodając do ludności stale obecnej ludność czasowo nieobecną. Na tablicy I. znajdujemy wykazaną w rubrykach 12 i 13 ludność stale i czasowo obecną, zaś w rubryce 14 ludność czasowo nieobecną.

Ludność obecna Galicyi wynosi ogółem 8,029.387 ; z tego wypada na zachodnią część kraju 2,693.210 czyli jedna trzecia (SS'ö⁰^), na wschodnią 5,336.177 czyli dwie trzecie (66 5 °/₀).

Z ludności obecnej przebywa stale w gminie spisowej 7,965.391, czasowo 63 996 czyli 0*8 w stosunku do ogółu mieszkańców kraju. Większa część ludności czasowo obecnej przypada na Galicyę zachodnią — 32.691 osób, część mniejsza na wschodnią — 31.305 osób; odnośnie do całej ludności, ludność, czasowo obecna jest w Galicyi zachodniej dwa razy silniej (1'2°'₀) reprezentowana niż w Galicyi wschodniej (0-6%).

Znaczniejsze nagromadzenie osób o chwilowym pobycie spotykamy po większych miastach, co jest łatwo zrozumiałem ze względu na ruch przyjezdnych, skierowany w pierwszej linii do wielkich miast. Najwięcej zatem ludności czasowo obecnej wykazuje stolica kraju, potem idzie Kraków, dalej powiaty mające większe miasta jak Stanisławów, Tarnów, Przemyśl, Drohobycz, oraz powiaty Galicyi zachodniej Żywiec, Myślenice, Chrzanów, Brzesko, Krosno.

Od r. 1900 liczba osób stale obecnych wzrosła o 9'6°l₀, zaś liczba czasowo obecnych daleko silniej, o 33-8°/₀.

Cyfra ludności zamieszkałej dla całego kraju za rok 1910 zestawić się nie da, ponieważ rubryka 14 (na tablicy I.) podaje wszystkich nieobecnych w gminie spisowej bez podziału na przebywających w kraju i zagranicą. Chcąc jednak otrzymać ludność zamieszkałą w kraju, do ludności stale obecnej dodać trze-baby tylko nieobecnych, przebywających zagranicą. Kategoryę ostatnich za r. 1900, komisya centralna obliczyła osobno, na podstawie jednak przeglądów powiatowych, zestawionych przez starostwa, takiego obliczenia za rok 1910 dokonać nie można. Wykazane na tablicy I. sumy nieobecnych za r. 1900 i 1910 nie dadzą się więc porównać ze sobą, ponieważ za rok 1900 podana jest jedynie ludność czasowo nieobecna, przebywająca w krajach innych, zaś za r. 1910 cała ludność nieobecna, przebywająca poza gminą spisową, zatem w innej gminie tego samego powiatu, w innym powiecie kraju i zagranicą. Na różnicę tę między r. 1900 a 1910 wskazują zresztą uwagi pod tablicą.

Zapiski odnoszące się do nieobecnych, jak wszędzie, tak i prawdopodobnie u nas, są mniej dokładne a na ogół za niskie. Jeżeli jednakowoż w niektórych powiatach spotykamy znaczne ilości nieobecnych, świadczy to o silnem uruchomieniu ludności. Przyczyny tego zja-wiska są różne, bez wątpienia jednak poważnie w rachubę wchodzą czynniki ekonomiczne i dogodne środki komunikacyjne. I nie dziwi nas fakt, że wysokie cyfry nieobecnych wykazuje właśnie wiele takich powiatów, którym prąd emigracyjny szczególnie się dał we znaki i w których dla tego od r. 1900 ludność się cofnęła lub też słabo tylko wzrosła.

3. Ludność, cywilna i wojskowa.

(Tablica I.).

Jak już wspomniano, konskrypcyę wojska czynnego przeprowadzają nie organa administracyi politycznej, lecz odnośne władze wojskowe. To oddzielne traktowanie wojska ma i nadal miejsce przy opracowaniu wyników spisu, a i w ogłaszanych zestawieniach często

Eok spisu:

1869

5,418.016

26.673

1880

32.735

53.401

70.865

62.860

1890

1900

1910

procent:

50-65

50-75

50-66

50-53

50-91

armia wyodrębnianą bywa z ogółu ludności obecnej. I na naszej tablicy I. znajdujemy osobno podaną liczbę wojska i liczbę ludności cywilnej.

Osób, pełniących służbę wojskową, naliczono podczas ostatniego spisu w Galicyi 62.860. Choć to cyfra dość poważna, w stosunku do całej ludności stanowi jednak zaledwie O8°/₀. Odsetek ten w r. 1900 był znaczniejszy, dochodził wtenczas do 1 °/₀. Warto podnieść, że kiedy do r. 1900 liczba wojska w Galicyi stale i znacznie wzrastała, to ostatni spis po raz pierwszy wykazuje ubytek. W poszczególnych latach spisowych było w kraju naszym ludności cywilnej i wojskowej :

Ludność cywilna: Ludność wojsk.:

5,926.172 6,554.415 7,245.074 7,966.527

Zmniejszenie liczby wojska od r. 1900 dotyczy głównie wschodniej części kraju, z 49.045 spadła tu cyfra wojska na 42.331, w Galicyi zachodniej z 21.820 na 20.529. Większe straty poniosły powiaty przemyski, jarosławski, żółkiewski, trembowelski, zaś następne 3 powiaty żydaczowski, tłumacki i buczacki zupełnie zostały ogołocone z załogi wojskowej. — Obecnie najwięcej stacyonowanego jest wojska we Lwowie, Krakowie, Przemyślu , Jarosławiu , Stanisławowie i Rzeszowie.

Redukcyi wojska w Galicyi odpowiada znaczniejsza koncentracya sił wojennych na południu państwa. Prócz Galicyi także Czechy i Morawy straciły nieco wojska, zyskały zaś kraje południowe Karyntya, Kraina a przede-wszystkiem Tyrol i Istrya, w ostatniej liczba wojska wzrosła więcej niż w dwójnasób.

4. Stosunek płci.

(Tablica I.)

Z ogółu ludności obecnej wraz z wojskiem wypada 3,941.890 na płeć męską, a 4,087.497 na płeć żeńską; ostatnia przewyższa więc pierwszą o 145.607. W przecięciu tedy na 1.000 ludności jest 491 mężczyzn a 509 kobiet, albo na 1.000 mężczyzn wypada 1.037 kobiet. Galicyę zatem zaliczyć należy do krajów ze znaczną przewagą płci żeńskiej.

Wiadomości statystyczne.

Stosunek liczebny obu płci przedstawiał się przy spisach dawniejszych korzystniej aniżeli w r. 1910. Wprawdzie i dawniej kobiety miały większość, ale nie tak znaczną. Odnośnie do całej ludności stanowiły kobiety w roku:

1869 1880 1890 1900 1910

Udział płci żeńskiej wzmógł się zatem w ubiegłych 10 latach dość silnie ; to też gdy w czasie tym liczba mężczyzn podniosła się tylko o 8-9°/₀, liczba kobiet wzrosła o 10-6°/₀.

Znaczniejszy przyrost jak i przewyżka kobiet wogóle nie wjmikają z przyczyn naturalnych, gdyż jak wiadomo stale rodzi się więcej chłopców, aniżeli dziewcząt. Wprawdzie i śmiertelność u płci męskiej jest wyższą aniżeli u żeńskiej, atoli zwykle nie bywa tak wysoką, aby zdołała sama przez się przewagę liczby kobiet sprowadzić. W rezultacie więc w przewyźce urodzonych nad zmarłymi, płeć męska stale figuruje z większym udziałem aniżeli płeć żeńska. Jeżeli mimo to ostatnia według konskrypcyi w kraju naszym liczebnie przeważa, tłómaczy sie zjawisko to głównie przyczynami społecznemi, przede-wszystkiem ruchem emigracyjnym. Znany jest fakt, że na ogół kraje emigracyjne wskutek większego udziału mężczyzn w wy-chodżtwie wykazują nadmiar kobiet, kraje immigracyjne zaś brak kobiet. W ubiegłem dziesięcioleciu wychodżtwo z Galicyi przybrało tak olbrzymie rozmiary jak nigdy przedtem, to też i nadwyżka kobiet osiągnęła wysokość, jakiej żaden z dawniejszych spisów nie wykazywał.

Głównie także odpływ ludności, a nie właściwości plemienne, jak się czasem twierdzi, tłómaczą różnicę, jaka zachodzi co do stosunku płci między Galicyą zachodnią a wschodnią. Ostatnia, dwa razy ludniejsza, ma absolutnie nawet mniejszą nadwyżkę kobiet od pierwszej. Nadwyżka w zachodniej części kraju wynosi 76.848, we wschodniej zaś tylko 68.759. Z 1.000 ludności przypada na kobiety w Galicyi zachodniej 514, we wschodniej tylko 506. Cyfry te nie są wynikiem różnic plemiennych, gdyż jak wykazuje

- XIV —

statystyka ruchu ludności, stosunek płci wśród urodzonych i zmarłych u ludności polskiej jest prawie ten sam co u ludności ruskiej. Mniejsza nadwyżka kobiet w Galicyi wschodniej stoi raczej w związku ze stosunkowo mniej silną emigracyą z tej części kraju. Nadwyżka płci żeńskiej była tu jeszcze słabszą, kiedy i prąd emigracyjny z mniejszą na tym terenie występował siłą.

W poszczególnych powiatach udział kobiet wśród ogółu ludności przedstawia się następująco :

Powiaty polityczne:

1.    Kraków miasto .

2.    Kraków powiat.

3.    Chrzanów.....

4.    Dąbrowa.....

5.    Mielec......

6.    Kolbuszowa .

7.    Tarnobrzeg .

8.    Nisko......

9.    Biała ......

Na 1.000 ludności wypada kobiet:

504

.    . 499

510

514

W dziesięcioleciu 1890—1900 emigracya dotyczyła głównie Galicyi zachodniej, to też na 1.000 mieszkańców przypadało w r. 1900 kobiet w Galicyi zachodniej 513, we wschodniej tylko 501. Kiedy zaś w ostatnich 10 latach fala emigracyjna już szersze zatoczyła kręgi także Oświęcim w Galicyi wschodniej, nastąpił zaraz i tutaj Wadowice wzrost udziału płci żeńskiej w całej ludności Myślenice.

(506 kobiet w r. 1910 na 1.000 mieszkańców). Pagórze •

45.    Przemyśl . . .

Badając stosunek liczebny obu płci powiatami, konstatujemy, że ludność męska przeważa tylko w 10, ludność żeńska zaś w 73 powiatach.

Mężczyźni mają przewagę w 1 powiecie zachodnim, krakowskim i w 9 wschodnich i to największą w powiatach skolskim i przemyskim, następnie w drohobyckim, stanisławowskim jarosławskim, gródeckim, żółkiewskim, Samborskim i turczańskim, w ostatnich dwóch stosunek płci się równoważy, jednak w cyfrach absolutnych mężczyźni przeważają. W wymienionych powiatach z wyjątkiem dwóch górskich, skol-skiego i turczańskiego i przemysłowego powiatu drohobyckiego, mężczyźni zawdzięczają swą nadwyżkę liczebną załogom wojskowym, wśród ludności cywilnej bowiem w powiatach tych płeć żeńska przeważa. Stosunkowo największą ilość kobiet spotykamy w powiecie krośnieńskim, 537 na 1.000 ludności, nadto powyżej 520 kobiet wykazuje 9 powiatów i to 6 graniczących z krośnieńskim : Jasło, Gorlice, Grybów, Brzozów, Sanok i Lisko i 3 dalej na zachód posunięte : Brzesko, Myślenice i Biała. Od 511—520 kobiet na 1.000 ludności przypada w 25 powiatach, w 14 zachodnich i 11 wschodnich, głównie na Podolu i na Pokuciu położonych, które znaczną miały w ostatnich latach emigracyę. Wreszcie nadwyżkę 501—510 płci żeńskiej na 1.000 mieszkańców konstatujemy w 38 powiatach i to w 9 zachodnich a w 29 wschodnich.

. 510

513 .

512

504

525

515

519

. . 523 . . 505

516

. 518 . 522

516

517

. 510 . 502

514

514

509

515

517

520

. . 525

537

521

500

502

491

504

503

503

. 509

514

. . 502 .    . 521

529

515

XV

Powiaty polityczne:

46.    Jarosław......

47.    Mościska......

48.    Stary Sambor ....

49.    Sambor......

50.    Gródek.......

51.    Rudki.......

52.    Drohobycz.....

53.    Żydaczów......

54.    Stanisławów.....

55.    Kałusz.......

56.    Tłumacz ......

57.    Cieszanów.....

58.    Jaworów......

59.    Rawa.......

60.    Żółkiew......

61.    Lwów m.......

62.    Lwów pow......

63.    Bobrka......

64 Rohatyn......

65.    Przemyślany.....

66.    Brzeżany......

67.    Podhajce......

68.    Złoczów ......

69.    Zborów......

70.    Brody.......

71.    Sokal.......

72.    Kamionka.....

73.    Tarnopol.......

74.    Zbaraż.......

75.    Skałat........

76.    Trembowla......

77.    Husiatyn.......

78.    Czortków......

79.    Borszczów......

80.    Zaleszczyki......

81.    Buczacz.......

82.    Horodenka......

83.    Śniatyn.......

Cały kraj......

Galicya zachodnia . Galicya wschodnia.    .    .

Na 1.000 ludności wypada kobiet:

. . 497 . . 506

509

500

497

. 504 . 493

507

496

507

510

sca pobytu, wzmaga się natomiast procent osób przynależnych do innych powiatów kraju; stąd da się wyciągnąć wniosek,-* że jak gdzieindziej tak i u nas zwiększa się ruchliwość ludności. Poza tern wzrosła także liczba obcokrajowców, i to do r. 1900 przybywało głównie obcokrajowców pochodzących z innych krajów austry-ackich, zaś w ostatniem dziesięcioleciu podniosła się bardzo znacznie liczba obywateli obcych państw. Stosunki te ilustruje poniższe zestawienie. Na 1000 ludności obecnej było przynależnych do :

507

508

510

498

502

501

504

■ 509 . 509

507

511

504

504

508

508

503

505

. 516

517

507

. . 520 .    .    511

517

516

509

. . 515

513

509

. . 514 . . 506

w roku

gminy miejsca pobytu

gminy in- gm. inn.    innych    ,

nej tegoż powiatów Galicyi krajów Austryi lnn/®jl powiatu kraju    Austryi    państw

Jak z zestawienia tego wynika, obecnie jeszcze przeszło ⁴/₅ ludności mają prawo swojszczyzny w gminie swego pobytu.

Odmienny jednak stan rzeczy spotykamy w większych miastach. Miasta w czasach obecnych zawdzięczają wzrost swój nie sile rozrodczej własnej ludności, lecz przedewszyst-kiem napływowi z bliższej i dalszej okolicy. Stąd w miastach ludność obca przeważa. We Lwowie na 206.113 ludności obecnej było przynależnych do miasta tylko 95.770 czyli 46*5 °/₀, w Krakowie nawet tylko 58.362 czyli 384°/0 na 151.886 ludności ogólnej. Wyższe cyfry ludności obcej, nieprzynależnej do gminy miejsca pobytu, wykazują także powiaty, w których znajdują się większe miasta: Tarnów, Rzeszów, Nowy Sącz, Przemyśl, Drohobycz, Stanisławów, Kołomyja, Tarnopol.

Liczba obywateli obcych państw wzrosła po r. 1900 prawdopodobnie głównie wskutek napływu z Królestwa Pilskiego. Bez Węgrów i przynależnych do Bośnii i Hercegowiny podniosła się cyfra obcych poddanych z 24.646 na 36.581 ; z liczby ostatniej przypada

na Galicyę zachodnią 22.854, na wschodnią tylko 13 727. Większe ilości obcokrajowców, pochodzących z innych państw, wykazują wielkie miasta Kraków (10.264) i Lwów (4.526), następnie idą powiaty Podgórze (1.472), Nowy Targ

5. Przynależność.

(Tablica V.)

Tablica V, umieszczona na końcu tablic ludnościowych, wykazuje ludność obecną podług przynależności. Od spisu do spisu maleje (1.300 z tego w Zakopanem 1.007), Tarnów procent ludności przynależnej do gminy miej- (1.200), Brody (917).

Rok spisu Ludność obecna

1869

5,444.689 5,958.907    -

6,607.816 7,315.939 8,029.387

1880

1890

1900

1910

Rok spisu

1880

1890

1900

1910

proc.

64-5

65-2

65-8

66-5

jemy:

„    „    15-0-19-9% „

„ ponad 200 °/

6. Przyrost ludności.

* (Tablica II.)

Od r. 1900 powiększyła się ludność Galicyi ogółem o 713.448 głów czyli 9'8⁰/<). Przyrost to w porównaniu z latami poprze-dniemi absolutnie nieco większy, procentowo jednak słabszy; dawniej wynosił bowiem:

Przybyło ludności ogółem procentowo

Pomimo zmniejszenia się cyfry procentowej przyrostu jednak i w ubiegłem dziesięcioleciu tak jak poprzednio, liczebny rozwój ludności Galicyi był silniejszy aniżeli całej Au-stryi, w której według rezultatów tymczasowych wynosił 9'2°/₀. Z krajów koronnych znaczniejszy przyrost od Galicyi wykazują Tryest (28-5°/o)> Istrya (18*2°/₀), Dolna Austrya (13-9%), Vorarlberg (12’8%), Gorycya zGradyską (12*4%), Salzburg (115%), Tyrol (11*0%), słabszy zaś przyrost spotykamy na Bukowinie (9 7%), w Dal-macyi (8*8%), na Morawach (7-5%), w Karyn-tyi (⁷'⁵7o)> Czechach (7-2%), Styryi (6 3%), Austryi Górnej (6*2% ) i Krainie (3-3%).

Na podniesienie zasługuje fakt, że główna część przyrostu ludności Galicyi przypada na wschodnią połać kraju. Udział tejże w całym przybytku wynosi poważną cyfrę 522.0Ü6, udział Galicyi zachodniej jest znacznie mniejszy, 191.442 głów.

Odsetkowo przybyło części wschodniej 10-8 prc., części zachodniej 7-7 prc. Bóżnica w rozwoju ludności między Galicyą wschodnią a zachodnią datuje się już od dawna. Przyrost mieszkańców w tych dwóch częściach był od roku 1880 następujący:

Ludność Galicyi Przyrost % Galicyi zachodniej wschodniej zachód, wschód.

2,113.013    3,845.894

Cyfrowo wynosił udział Galicyi wschodniej 'j ludności

w roku 1880 1890 1900 1910

Obecnie więc juz ²)₃ ludności przypadają na wschodnią część kraju.

Należyty pogląd na rozwój ludności kraju mieć będziemy dopiero, jeżeli zbadamy, jak rozwój ten przedstawia się w posz czego 1 ny ch powiatach. Przeglądając dokładniej na tablicy II cyfry, zauważymy cztery zjawiska zasługujące na podniesienie:

1.    Powiaty wschodnie mają znaczniejszy przybytek ludności aniżeli zachodnie ;

2.    ludność wzrosła głównie w okolicach, odznaczających się rozwojem przemysłu albo posiadających większe miasta, ponadto w Galicyi wschodniej głównie w powiatach otaczających szerokim pierścieniem stolicę kraju;

3.    powiaty o silniejszym i słabszym przyroście tworzą zwarte terytorya ; rozróżnić możemy dwa obszary o intenzywniejszym i dwa o słabszym rozwoju ludności;

4.    w 4 powiatach ludność w porównaniu z r. 1900 zmalała. Jest to zjawisko od r. 1880 pojawiające się po raz pierwszy; ani w r. 1890 ani w r. 1900 nie było powiatu, w którymby ludność się cofnęła.

Z pomiędzy 81 powiatów (nie licząc miast Lwowa i Krakowa) ma przyrost ludności niższy od przecięcia krajowego 45 powiatów, w tern 22 zachodnich, wyższy 36 powiatów, w tern zachodnich tylko 8. W szczególności kanstatu-

.    . w 4 pow. (w tern 3 zach.)

Z powiatów zachodnich najsilniejszy wzrost zauważamy w przemysłowym kącie północno - zachodnim i nad granicą zachodnią (Kraków miasto i powiat, Chrzanów, Podgórze, Oświęcim, Biała i Żywiec), prócz tego wyższy od przeciętnego przyrostu spotykamy jeszcze w 2 tylko powiatach — rzeszowskim i przeworskim. Poza wymienionymi powiatami wszystkie inne mają cyfry niższe od przeciętnej krajowej, nie-

XVII

które mają cyfry bardzo niskie, nie dochodzące 3°/₀, (Nowy Targ, Krosno, Ropczyce, Mielec, Dąbrowa, Łańcut), w 3 powiatach zaś zmniejszyła się nawet liczba ludności : w pilzneńskim o 435, w kolbuszowskim o 531 i w gorlickim o 867 dusz.

W Galicy i wschodniej z wyjątkiem części powiatów górskich na południu, z wyjątkiem Pokucia i Podola na wschodzie i wreszcie powiatów cieszanowskiego i sokalskiego na północy, wszędzie przyrost przewyższa przecięcie kraju. Na czele idą Lwów miasto i powiat dro-hobycki, następnie Lwów powiat głównie dzięki wzmożeniu się ludności w gminach podmiejskich, Turka (tu miasto Turka wzrosło z 6.080 mieszkańców na 10.911 czyli aż o T9*5°/₀ ; przyrost nieprawdopodobnie wysoki !), dalej powiaty z większemi miastami Stryj, Stanisławów, Kołomyja i 23 powiaty, naokoło Lwowa położone z przyrostem powyżej przecięcia krajowego. Przyrost słabszy mają na południu graniczące ze sobą powiaty Brzozów, Dobromil, Sanok, Li-sko, Stary Sambor i od tych oddzielone Dolina i Peczeniżyn, na północy Cieszanów i Sokal i wreszcie nad granicą wschodnią całe teryto-ryum znajdujące się po prawej stronie linii pociągniętej od Brodów do Śniatyna, a po lewej stronie tej linii powiaty złoczowski, podhajecki i tłumacki. Na tym terenie, obejmującym przeważnie Podole i Pokucie, a co do siły przyrostu przypominającym Galicyę zachodnią, mieści się nawet jeden powiat z ubytkiem ludności Zaleszczyki, w którym liczba mieszkańców zmniejszyła się o 684 głów.

Powiaty o słabszym jak i silniejszym rozwoju ludności tworzą zwarte terytorya. Najprzód na samym zachodzie spotykamy wąski obszar, składający się z 6 powiatów i miasta Krakowa a wykazujący znaczne podniesienie się zaludnienia ; następnie cała reszta Galicyi zachodniej — wyjąwszy powiaty rzeszowski i przeworski — i graniczące z częścią zachodnią powiaty wschodnie Brzozów, Dobromil, Stary Sambor, Sanok i Lisko stanowią zwarte terytoryum słabego przyrostu; kompleks powiatów, głównie naokoło Lwowa położonych, wykazuje na przemian silniejszy wzrost ludności; wreszcie na samym wschodzie rozprzestrzeniają się znów powiaty o słabszym przyroście.

Ze wzrostem ludności w całym kraju wzro

sła także i to jeszcze daleko szybciej, ludność większych miast. Kiedy przyrost w całym kraju wynosi 9-8°/₀, przyrost w gminach liczących powyżej 10.000 mieszkańców wynosi 233°/₀. W poszczególnych gminach zwyż 10.000 mieszkańców wzrost ludności był następujący:

Ludność obecna w roku Przybyło

w %

10.    Nowy Sącz

11.    Jarosław

12.    Rzeszów

13.    Podgórze .

14.    Knihinin w.

21.    Borysław .

22.    Brzeżany .

9

23.    Sniatyn . .

24.    Zamarstynów

25.    Sokal. . .

26.    Chrzanów .

27.    Horodenka .

28.    Turka . .

29.    Lipnik . .

30.    Sanok . .

31.    Rawa.    . .

32.    Bochnia .

33.    Jaworów

34.    Kamion. woł.

35.    Oświęcim .

36.    Jasło .    . .

1900 ‘)

1910

159 877 125.144 46.295 34.188 31.691 19.432 30.415 30.410 23.205 18.986 22.660 19.972 18.155 14.013 17.039 17.361 11.756 11.842 9.181 11.845 10.690 11.443 11500 7.339 9.609 10.170 11.613 6.080 8.417 8.865 8.927 10.071 10.092 9.176 6.841 6.571

9-6

7-5

4-0

9-5

7-3

2-2

1-2

Według powyższych dat wzrosła najszybciej ludność w Turce (o 79'5°/₀) i Drohobyczu

*) Ludność podana w granicach gmin z r. 1910. Odnosi się to do Krakowa, Nowego Sącza, Rzeszowa i Sanoka.

(78*4%), potem następują dwie gminy podmiejskie Zamarstynów (59‘5%) i Knihinin wieś (57*7°/₀) i miasto Jasło (53'9°/₀). Przyrost od 40 do 5O°/₀ spotykamy w Oświęcimie i Jaworznie, przyrost od 30—40% w Stryju i Nowym Sączu, od 20-30%

Podgórzu, Buczaczu, Krakowie, Sokalu i Sanoku, przyrost od 10—20% w 11 gminach. W 7 miastach wzrost ludności był powolniejszy aniżeli przeciętnie w kraju i to: w Stanisławowie, Gródku, Jarosławiu, Sniatynie, Brodach, Bochni i Jaworowie, w jednej zaś Horodence nastąpił ubytek ludności o 3-4%. Co do Stanisławowa, to wprawdzie miasto mało co tylko wzrosło, zato jednak podniosła się bardzo znacznie ludność w Knihininach, tworzących z miastem jeden kompleks, i to w Knihininie wsi o 57'9%, w Knihininie Kolonii aż o 709 %. W razie przyłączenia Knihininów do Stanisławowa, liczyłby Stanisławów 62.086 mieszkańców i byłby po Lwowie i Krakowie najludniejszem miastem Galicyi.

1890 do 1900 obniża się znacznie, od 1900 do 1910 zaś konstatujemy już i tu pewne minus. W całym kraju ubyło ogółem od r. 1900—1910 na obszarach dworskich aż 18.331 czyli 6⁻6% ludności. Stratę tę niewątpliwie w głównej czę-we Lwowie, Lipniku, Kołomyi, ści przypisać należy parcelacyi, rozwijającej

się bardziej na zachodzie aniżeli na wschodzie, chociaż i tu czyni już wielkie postępy.

Mimo że od r. 1900 podniosła się ludność Galicyi o 713.448 dusz, to jednak w czasie tym jej przyrost naturalny t. j. nadwyżka urodzonych nad zmarłymi, był znacznie większy. Przyrostu naturalnego za ostatnie dziesięciolecie dokładniej obliczyć nie możemy, gdyż centralna komisya statystyczna z ogłoszeniem dat ruchu ludności doszła dopiero do r. 1907. We „ Vorläufige Ergebnisse der Volkszählung vom 31 Dez. 1910“ znajdujemy jednak podane tymczasowe cyfry przyrostu naturalnego. Dla Galicyi wynosi tenże za czas od 1901 do 1910 roku 1,191.282. Zestawiając przyrost naturalny z faktycznym t. j. przez spis skonstatowanym, widzimy, że ostatni jest niższy od pierwszego o 477.834. Znaczy to, że tyle ludności ubyło z przyrostu naturalnego i opuściło granice kraju, albo właściwiej, że o tę cyfrę przewyższa emi-gracya immigracyę w kraju naszym. Jest to ubytek ogromny, wynoszący % całego przyrostu naturalnego, stanowiący 6'8% liczby mieszkańców z r. 1900. Stratą tą dałoby się zaludnić kilka powiatów albo kraje tak wielkie, jak Księstwo Cieszyńskie, jak Karyntya lub Kraina.

Stan ten tern smutniejszy, ponieważ ten-dencya rozwojowa wskazuje na to, że w przyszłości ubytek ten będzie jeszcze znaczniejszy. Aż do r. 1880 Galicy a była krajem im-migracyjnym, od r. 1869—1880 przybyło jej wskutek immigracyi 30.838 głów. Po roku 1880 jednak odwraca się karta, Galicy a staje się potężnym rezerwoarem, z którego coraz to szerszą falą płyną rzesze wychodźców. I tak ubyło ludności wskutek wędrówek :

od roku 1880—1890 „    „ 1890-1900 .    .

„    „ 1900—1910 . .

"W przeciwstawieniu do ludności miast najmniejsze jednostki administracyjne, obszary dworskie, wykazują ubytek ludności. Ubytek zaobserwowaliśmy już przy domach i party ach i tak jak tam straty Galicyi zachodniej były o wiele znaczniejsze od Gaiicyi wschodniej, tak samo rzecz się ma z ludnością. Ogółem liczono ludności na obszarach dworskich w Galicyi :

zachodniej : wschodniej :

razem :

w r.    1880    .    .    78.988    161.352    240.340

„ „    1890    .    .    82.238    190.117    272.355

„ „    1900    .    .    74.670    201.391    276.061

„ „    1910    .    .    59.123    198.607    257.730

Zatem przyrost wzgl. ubytek (—) wynosi procentowo w Galicyi :

od 1880-1890 .

„ 1890-1900 .

„ 1900-1910 . -20-8

zachodniej : wschodniej : razem :

4-1

17-8

133

-9-2

5-9

1-4

_l-4

Chociaż od 1890 —1900 ludność obszarów dworskich wogóle jeszcze nieco wzrosła, to w Galicyi zachodniej już poniosła dotkliwą stratę.

Strata ta więcej niż podwoiła się w ostatnich 10 latach, tak że w tym czasie ubyła przeszło jedna piąta część ogółu mieszkańców zachodnich obszarów dworskich. Śladem zachodniej części kraju idzie wschodnia; tu przyrost od roku [ gracyi aniżeli Galicya wschodnia. Na podstawie

-6-6

61.421

802.826

477.834

Słabszy przyrost faktyczny ludności w G a-licyi zachodniej każe się domyślać, że ta część kraju bardziej ucierpiała wskutek emi-

- XIX

obliczeń, coprawda mniej ścisłych¹), stwierdzamy, że z ubytku migracyjnego od 1900 —1910 na Galicyę zachodnią przypada około 224.000 dusz czyli 46%,

wschodnią zaś 254.000 głów czyli 54%. Należy jednakże podnieść, że w porównaniu z okresem czasu 1890 — 1900 emigracya ze wschodniej połaci w ostatnich 10 latach bardzo się wzmogła. Ubytek migracyjny wynosił od 1890 — 1900 w Galicyi wschodniej 133.610 głów, od roku 1900—1910 zaś prawie dwa razy więcej. Widać stąd, że część wschodnia kraju idzie śladem części zachodniej i że w przyszłości należy się spodziewać w części wschodniej jeszcze większych strat.

Ubytku migracyjnego wedługposzcze-gólnych powiatów omawiać nie będziemy, gdyż z powodu braku dat ruchu ludności za lata 1908—1910 ściśle go obliczyć nie można. Z powyższych uwag i faktów wynika rzecz jedna, zresztą ogólnie znana, że w stosunku do swych sił i potrzeb Galicya jest krajem przeludnionym i dla tego coraz większą część swego przyrostu naturalnego oddawać musi granicy. Jak w szczególności przeludnienie to się przedstawia i zaludnienie w ogóle, o tern w następnym rozdziale.

na

dwa razy ludniejszą Galicyę

ność względna krajów austryackich przedstawia się w r. 1910 następująco:

1.    Tryest ....

2.    Austrya Dolna .

3.    Śląsk.....

4.    Czechy ....

5.    Morawy ....

6.    Galicy a ....

7.    Gorycya z Gradyską

8.    Istrya ....

9.    Bukowina .

10.    Austrya Górna.

11.    Styrya ....

12.    Vorarlberg .

13.    Kraina ....

14.    Dalmacya .

15.    Karyntya

16.    Tyrol .    .

17.    Salzburg

Cała Austrya

Z ziem polskich poza przemysłowym Górnym Śląskiem Galicya ma ludność najgęstszą. Liczono bowiem:

2.409

178

147

130

118

102

90

81

77

71

64

56

53

50

38

35

30

95

za-

obszaru w km²

ludności

mieszk. na 1 km¹

7. Gęstość zaludnienia.

(Tablica II.)

Wskutek zwiększenia się ludności kraju podniosła się także jego ludność względna albo gęstość zaludnienia. Obecnie wypada w Galicyi na 1 km¹ 102 mieszkańców. Cyfra ta w roku 1869 wynosiła 69, w 1880 r. 76, w 1890 r. 84, w 1900 r. 93. Zaludnienie Galicyi jest silniejsze aniżeli całej Austryi, w której wypada na 1 Jem² 95 osób. Znaczniejszą od Galicyi gęstość zaludnienia wykazują z krajów austryackich oprócz miasta Tryestu tylko kraje sudeckie i Dolna Austrya. W szczególności lud-

9 Ubytek migracyjny Galicyi zachodniej i wschodniej otrzymano, odejmując przyrost faktyczny obu części kraju od ich przyrostu naturalnego. Przyrost naturalny (od r. 1901-1910) obliczono w ten sposób, że zesu-mowano za lata 1901—1907 w powiatach zachodnich i wschodnich przewyżkę urodzonych nad zmarłymi z dat ruchu ludności, ogłoszonych już przez centralną komi-syę statystyczną, a za lata 1908—1910, dla których dotychczas dat tych niema, wzięto z poprzednich 7 lat roczną przeciętną cyfrę przewyżki urodzeń nad skonami i pomnożono ją przez 3.

w W. Ks. Poznań.9 w Prusach Król. . na Mazurach²) na Gór. Śląsku . w Królestwie³) w Krajach zabr. . w Galicyi .

Razem

543.404    45

.    753.779 49,486.349    .66

Gęste zaludnienie Galicyi występuje także na jaw w porównaniu z innymi krajami europejskimi. Prócz Niemiec (w r. 1910 120 mieszk. na 1 km²)⁴), Włoch (113 w r. 1909),

9 Obszar ziem polskich, należących do państwa pruskiego, wyjęto ze „Stat. Jahrb. für den preussischen Staat.“ rocz. 1909 ; ludność podana według wyników tymczasowych spisu z 1/XII 1910 r.

²) Obwód rejencyjny olsztyński, należący do Prus Książęcych.

9 Ludność Królestwa podana według stanu z 1/1 1909 za „Ekonomistą“ rocz. 1911 tom II str. 79; obszar Królestwa, Krajów zabranych i ludności Krajów zabranych (stan z 1/1 1906 r.) wyjęto z Czyńskiego „Etno-graficzno-statystyczny zarys liczebności i rozsiedlenia ludności polskiej“. Warszawa 1909.

9 Daty te i następne ludności względnej wyjęte ze „Stat. Jahrbuch für das Deutsche Reich“, rocz. 1911 z dodatku „Internationale Übersichten“.

- XX

szą cyfrę ludności względnej od przeciętnej krajowej posiada powiatów 42, w tem 19 zachodnich, niższą 39, w tem 11 zachodnich. Różnica między Podgórzem, mającym z powiatów najgęstsze zaludnienie, a powiatem skolskim zaludnionym najrzadziej, jest bardzo znaczna (276 i 44).

Belgii (227 w r. 1900), Holandyi (176 w r. 1909) i Anglii (133 mieszk. na 1 km² w roku 1901), wszystkie inne państwa Europy mają ludność rzadszą od Galicyi. Wspomnieć należy, że we Francyi na 1 km² wypada (w r. 1906) tylko 73 mieszkańców, w Szwajcaryi (w r. 1910) 91, w Danii (w r. 1906) 66, w Rumunii (w r. 1899)

Na kartogramie przedstawiającym zaludnienie Galicyi podług powiatów, zauważamy, że tak powiaty z wyższą jak i niższą na-siadłością tworzą zwarte kompleksy. Na ogół najgęstszą ludność spotykamy na przejściu z gór do równin wzdłuż głównej osi kraju i zarazem wzdłuż głównej linii kolejowej, ludność najrzadszą zaś w górach zachodnich i wschodnich i na mało urodzajnych piaskach w kącie między Wisłą i Sanem i w północnych

45, w Bułgaryi (w r. 1905) 42, w Hiszpanii (w r. 1910) 39. Porównując z cyframi temi cyfrę ludności względnej Galicyi, twierdzić możemy, że w Europie niema kraju tak przeważnie rolniczego, któryby miał ludność tak gęstą, był więc tak przeludnionym jak Galicya. Następstwem zaś przeludnienia tego jest i musi być masowa emigracya, która jak widzieliśmy, w ubiegłem dziesięcioleciu przybrała rozmiary olbrzymie.

Jest rzeczą oczywistą, że ludność nie jest powiatach Galicyi wschodniej. W szczególności równomiernie po całym kraju rozmieszczona, rozróżnić możemy 3 obszary o gęstszem lecz odnośnie do warunków przyrodzonych i go- zaludnieniu, znaczniejszem od przeciętnej

spodarczo - kulturalnych w jednych okolicach skupia się gęściej, winnych rzadziej. Najprzód należy podnieść dość znaczną różnicę między zachodnią a wschodnią częścią kraju. W Galicyi zachodniej przypada obecnie na 1 km² 116 mieszkańców, w Galicyi wschodniej o 20 mniej czyli 96. Różnica ta dawniej była jeszcze nieco większą, lecz zmniejsza się ona stale od r. 1869 wskutek szybszego wzrostu ludności na wschodniej połaci.

Z poszczególnych powiatów poza miastami Lwowem i Krakowem (Lwów 6.441, Kraków 5.764 mieszkańców na 1 km¹) najgęstsze zaludnienie posiada powiat Podgórze (276 mieszk. na 1 km²), następnie idą kolejno Biała (186), Stanisławów (182), Przemyśl (160), Kołomyja (156), Chrzanów (154). Dalej spotykamy na 1 km² ludności:

cyfry krajowej i 4 obszary słabiej zaludnione, znajdujące się poniżej przecięcia kraju.

Terytorya ze znaczną gęstością zaludnienia są następujące:

50 i mniej „ 4

Najrzadsze zaludnienie wykazują 4 powiaty górskie wschodnie : Kosów (48 mieszk. na 1 km²), Nadworna (47), Dolina (46) i Skole (44). Z powiatów zachodnich najrzadziej zaludnione są powiaty : niski i nowotarski, pierwszy na 1 km² ma 71 ludności, drugi 62. Ogółem wyż-

1.    W Galicyi zachodniej pas powiatów od granicy zachodniej aż do linii powiatów nad Dunajcem położonych. Są to głównie powiaty nadwiślańskie i nad Dunajcem rozłożone, mianowicie : Chrzanów, Oświęcim, Biała, Żywiec, Wadowice, Kraków miasto i powiat, Podgórze, Wieliczka, Bochnia, Brzesko, Nowy Sącz, Tarnów i Dąbrowa. Na obszarze tym, obejmującym 8.958 km² czyli ll-4°/₀ całej przestrzeni kraju, mieszka 1,348.306 osób czyli 16‘8°l0 ogółu ludności; ludność tu najgęstsza, na 1 km2 przypada 151 dusz. W r. 1900 ta sama cyfra wynosiła 135, więc przyrost ludności względnej na tem pierwszem terytoryum o najsilniejszej nasiadłości wynosi 11 *9°/₀.

2.    Już nieco słabsze zaludnienie od obszaru

poprzedniego ma obszar drugi, obejmujący środkowe powiaty Galicyi środkowej, rozłożone po obu stronach Wisłoka, po obu stronach środkowego Sanu, zajmujące wąski dział wód między rzekami Sanem a Dniestrem i wreszcie część powiatów nad Dniestrem położonych wraz z powiatami okolicznymi aż do linii starej drogi komunikacyjnej, obecnie kolei Lwów-Stryj. Są to powiaty: Jasło, Krosno , Brzozów, Strzyżów, Rzeszów, Przeworsk,

- XXI —

Łańcut, Jarosław, Przemyśl, Mościska, Sambor, Drohobycz, Stryj, Rudki, Lwów miasto i okolica. Przestrzeń tych powiatów wynosi 13.166 km2, czyli 16⁻8°/₀ całej przestrzeni, ludność 1,811.712 czyli 22*6% całej ludności, na 1 km² przypada obecnie 138 mieszkańców, w 1900 r. 121. Na tym obszarze gęstość zaludnienia od r. 1900 wzrosła najsilniej, bo aż o 14*0 °/₀.

3. Oddzielony wąskim pasem powiatów od obszaru drugiego następuje na wschodzie położony obszar trzeci głównie powiaty podolskie z wyjątkiem niektórych północnych i pokuckie, a mianowicie : Rohatyn, Stanisławów, Tłumacz, Kołomyja, Snia-tyn, Horodenka , Zaleszczyki, Borszczów, Hu* siatyn, Czortków, Buczacz, Trembowla, Skałat i Tarnopol. Obszar ten, mający 12.537 km², stanowiący 16*0% całej przestrzeni, posiada ludności 1,521.807 czyli 18'9°/₀ ludności całej Galicy i,

1900 przypadało 113, przyrost w stopniu zaludnienia wynosi zatem tylko 7T°/₀.

Wymienione 3 obszary mają zaludnienie gęste, warto jednak podnieść, że zaludnienie to obniża się w kierunku na wschód. Im dany obszar bardziej wysunięty na wschód, tern słabszą ma ludność względną. Całe tery-toryum ze znaczną nasiadłością obejmuje ogółem 34.661 km² czyli 44-2°/₀ obszaru kraju, ma zaś mieszkańców 4,681.825 czyli 58‘3⁰/o całej ludności, przeciętnie na 1 km² wykazuje 135 dusz, w 1900 roku 121, zatem przyrost wynosi ll^/o-

na

który składają się

na

1 km² przypada tu ludności 121, w roku

Sanok, Dobromil, Lisko, Stary Sambor, Turka, Skole, Dolina, Kałusz, Bohorodczany, Nadworna, Peczeniżyn i Kosów.

4. Wreszcie obszar północny powiatów, ciągnący się od Cieszanowa do Zbaraża a przez wąski pas (Przemyślany, Bobrka, Zydaczów) połączony ze słabo zaludnionymi powiatami górskimi. Obszar ten obejmuje powiaty: Cieszanów, Jaworów, Kawa, Gródek, Żółkiew, Sokal, Kamionka, Brody, Zbaraż, Złoczów, Zborów, Brzeżany, Podhajce, Przemyślany, Bobrka i Żydaczów.

Cztery powyższe obszary obejmują:

% w stosunku do całej przestrzeni

1. obszar

2.

3.

4.

przestrzeni w km²

4.806

5.077

16.195

17.754

ludności

% z całej ludności

Razem 43.832    55-8    3,347.562    4P7

Gęstość zaludnienia tych obszarów przedstawia się słabo, mianowicie przypada mieszkańców na 1 km²:

1. obszar

2.

3.

4.

w r. 1900

w r.1910

przyrost procent, ludności względnej

79

82

56

79

CO Ci CO 00

r’t"! t-H t>

76

2-5

2-4

89

10-1

70

Dotychczas nie wymienione powiaty posiadają słabsze zaludnienie od przecięcia krajowego i tworzą także zwarte terytorya. Możemy rozróżnić następujące 4 obszary z rzad-szem zaludnieniem:

1.    Powiaty górskie i podgórskie Galicyi zachodniej : Nowy Targ, Myślenice. Limanowa, Grybów i Gorlice z wyjątkiem Nowego Sącza, który klinem wrzyna się w te powiaty i ma zaludnienie wyższe od przeciętnego.

2.    Czworobok powiatów zachodnich między Wisłoką a dolnym Sanem. Czworobok ten tworzą powiaty : Pilzno, Mielec, Ropczyce, Kolbuszowa , Tarnobrzeg i Nisko.

3.    Cały pas powiatów górskich wschodnich od Sanoka aż do Kosowa, obejmujący powiaty :

Wiadomotoi statystyczne.

Razem 71

Jak z powyższych zestawień wynika, najsłabszy wzrost gęstości zaludnienia wykazują rzadko zaludnione powiaty Galicyi zachodniej, silniejszy ale także jeszcze słaby przyrost ma następnie gęsto zaludnione Podole i Pokucie, potem co do wzrostu stopnia zaludnienia idą słabo zaludnione powiaty górskie i północne Galicyi wschodniej, dalej gęsto zaludnione powiaty Galicyi zachodniej, wreszcie największy przyrost ludności względnej spotykamy w gęsto zaludnionych powiatach Galicyi środkowej.

Stopień zaludnienia kraju naszego w r. 1869 zbadał dość szczegółowo Władysław Rapacki w dziełku p. t. „Ludność Galicyi“, Lwów 1874. Stosunki zaludnienia zilustrował kartogramem, dołączonym przy końcu tego dziełka. Jeżeli karto gram ten porównamy z takim

— XXII —

Przy końcu tego rozdziału rzućmy jeszcze

samym kartogramem, unaoczniającym gęstość zaludnienia w r. 1910, zobaczymy, że w ogól- nieco światła na gęstość zaludnienia ob-nych zarysach położenie, wielkość i wzajemny szarów dworskich i gmin samych, stosunek obszarów gęściej i rzadziej zaludnio- Przestrzeń zajęta przez obszary dworskie wy-nych pozostały te same, a o ile zaszły zmiany, są one niezbyt znaczne.

Z tej stałości i niezmienności omawianych stosunków wynika, że muszą one zależeć od warunków danych raz na zawsze i nie ulegających zmianom, a dalej od przyczyn chociażby zmiennych, ale w każdym razie przez dłuższy przeciąg czasu mniej więcej jednako działających. Jako czynniki niezmienne wchodzą głównie w rachubę stosunki geograficzne, klimat, obfitość opadów, stopień wzniesienia nad poziom morza, gleba, przedewszystkiem urodzajność ziemi i zaopatrzenie tejże w kruszce i minerały. Wpływ na gęstość zaludnienia mają dalej czynniki, mniej lub więcej podlegające zmianom, cały dotychczasowy rozwój historyczny i kulturalny, rodzaje uprawy, podział własności ziemskiej w szczególności stopień jej rozdrobnienia , formy osadnictwa, rozwój przemysłu i handlu i cała mnogość innych przyczyn natury ekonomicznej i społecznej, których wykrycie i przedstawienie ich działania wymagałoby przeprowadzenia specyalnych, szczegółowych badań. Tu przykładowo tylko wskażemy na zależność gęstości zaludnienia od rodzaju uprawy ziemi (która znowu głównie zależy od skich 20 miaszkańców (według wyników tym-rodzaju gleby). Okolice bogate w lasy, więc cały czasowych spisu z r. 1910), w Ks. Poznańskiem pas górski, pas powiatów północnych w Galicyi 26, na Górnym Śląsku 27. Naturalnie i tutaj wschodniej, czworobok między Wisłoką a Sa- gminy mają znaczniejszą gęstość zaludnienia od nem (głównie powiaty niski i tarnobrzeski) mają obszarów dworskich, wypada mianowicie ludność najrzadszą. Przeciwnie okolice bezleśne 1 km² przestrzeni gmin (w r. 1910) w Prusach jak Podole i Pokucie, jak powiaty nadwiślań- Królewskich 102, w Ks. Poznańskiem 122 skie od Wadowic aż do Dąbrowy mają ludność Górnym Śląsku 310 mieszkańców, najgęstszą.

Sprawa gęstości zaludnienia, tak ważna dla Galicyi, wymaga specyalnej uwagi. O ile możności należałoby nawet zbadać ludność poszczególnych gmin lub kategoryi gmin w stosunku do zajmowanego przez nich obszaru, aby się dowiedzieć, gdzie przeludnienie przejawia się najjaskrawiej , a dalej , które gminy względnie najlepsze posiadają warunki dalszego rozwoju na przyszłość. Rozumie się, że tak żmudnego badania nie zdołaliśmy dotychczas przeprowadzić i dlatego nie wiemy, jakie być mogą jego wyniki.

nosiła w r. 1900 28.732 km²

na gminy zatem wypada 49.761 km²; stanu z r. 1910 nie znamy, oprzemy się więc na danych z r. 1900. Ponieważ obszary dworskie według ostatniego spisu mają wogóle 257.730 ludności, przypada zatem na 1 km¹ przestrzeni obszarów dworskich dusz tylko 9, przyczem niema znaczniejszej różnicy między wschodnią a zachodnią częścią kraju. Natomiast na 1 km² przestrzeni gmin przypada ludności przeszło 17 razy tyle czyli aż 156. Wobec cyfry ostatniej wyglądają obszary dworskie jakby pustkowia, lecz nie trzeba zapominać, że bardzo znaczną część obszarów dworskich stanowią lasy, a następnie, że część ludności zamieszkałej w gminach, znajduje zarobek po dworach i ekonomicznie do nich należy i dlatego, chcąc wyciągać wnioski z powyższych cyfr, trzeba koniecznie część zaludnienia gmin przypisać na konto obszarów dworskich. Wynika to i z tego, że n. p. w W. Ks. Poznańskiem i w Prusach Królewskich, gdzie ludność robotnicza zatrudniona po dominiach, także na nich mieszka, dominia te gęściej są zaludnione aniżeli w Galicyi. I tak przypada na 1 km² przestrzeni obszarów dworskich w Prusach Królew

na

na

8. Wyznanie.

(Tablica III.)

Ludność Galicyi dzieli się pod względem wyznaniowym na trzy wielkie grupy : na obrządki rzymsko-katolicki, grecko-katolicki i wyznanie izraelickie. Z grup innych pokaźniejszą cyfrą reprezentowani są jeszcze tylko ewangelicy, zaś Ormianie, prawosławni, inne wyznania i bezwyznaniowi stanowią znikomy ułamek. Siłę liczebną i wzajemny stosunek poszczególnych wyznań w r. 1910 uwidoczniają poniższe daty:

- XXIII -

Ludność

Obrządki wzgl. wyznania

rzymsko-katolicki . grecko-katolicki .... ormiańsko-katolicki grecko-wschodnie (prawosł.) ewangelickie ....

izraelickie.....

inne wyznania .... bezwyznaniowi .    .    .

Razem .    .    8,029 387    100 00

ogółem

3,735.145

3,378.451

1.392

2.816

37.292

872.975

998

318

46-52

42-08

002

004

0-46

10-87

001

0-00

Zatem liczebnie najsilniejszą jest w kraju ludność rzymsko-katolicka, przewyższająca grecko-katolicką o 4-44 procentu czyli absolutnie o 356.694 dusz. Ludność chrześciańska razem stanowi blisko ⁹/₁₀ ściśle 89-12°/₀ ogółu mieszkańców, na żydów wypada 10*87°/₀. Ewangelicy wykazują niespełna x/₂ procentu, zaś wyznania inne tworzą bardzo nieznaczny tylko ułamek.

Inaczej aniżeli w całym kraju i w gminach samych, mających mniej-więcej te same co cały kraj stosunki wyznaniowe, przedstawia się skład ludności na obszarach dworskich. Na

tychże posiadają rzymsko-katolicy większość absolutną (54-5°/₀), natomiast udział greko-ka-tolików wynosi tylko trochę ponad V₄ czyli 26-0°/₀, zaś większy niż w całym kraju jest udział żydów — 18'2°/₀ i innych — 1-3°/₀.

Bardzo odbiegają od siebie stosunki wyznaniowe w obu częściach kraju. Galicya zachodnia jest krajem , pod względem wyznania prawie jednolitym, rzymsko-katolicy stanowią w niej 88"5°/₀ ogółu ludności, z innych wyznań wypada na żydów 7-9°/₀, na greko-katoli-ków 3'3°/₀. Natomiast Galicya wschodnia ludność w znacznym stopniu mieszaną. Żywiołem dominującym liczebnie są greko - katolicy, stanowiący trochę ponad ³/₅ — 61 -7°/₀ ogółu mieszkańców, przeszło */₄ — 25*3°/₀ wypada na rzymsko-katolików, if₈ czyli 12*4% na żydów i 0-6°/₀ na wyznania inne.

Rozsiedlenie poszczególnych wyznań jest w krótkości następujące:

Ilzyinsko-katolicy zajmują w masie skupionej Galicyę zachodnią, a pozatem — przeważnie rozprószeni — znajdują się na całym obszarze Galicyi wschodniej. Z ogólnej ich liczby zamieszkuje w Galicyi zachodniej 2,384.289 czyli w Galicyi wschodniej 1,350.856 czyli

ma

zachodniej tworzy ludność rzjunsko - katolicka większość we wszystkich powiatach politycznych a także sądowych z wyjątkiem powiatu Muszyna. Pozatem ma większość w Galicyi wschodniej w dwóch powiatach pogranicznych brzozowskim i jarosławskim i w mieście Lwowie, zaś co do powiatów sądowych przeważa absolutnie lub relatywnie prócz miasta Lwowa w dziewięciu powiatach i to w siedmiu pogranicznych : jarosławskim, pruchnickim, dubieckim, dynowskim, brzozowskim, sanockim i rymanowskim i w dwóch, w środku Galicyi wschodniej położonych, w lwowskim zamiejskim i Winnickim. Na reszcie obszaru Galicyi wschodniej rzymsko - katolicy znajdują się w mniejszości. Mniejszość ta wynosi powyżej jednej trzeciej czyli powyżej 33-3°/₀ ogółu ludności w 6 powiatach politycznych, w lwowskim zamiejskim, sanockim, trembowelskim, skałackim, przemyskim i cieszanowskim w 12 powiatach: tarnopolskim, mościskim, zbaraskim, buczackim, Samborskim, czortkowskim, rudeckim, brzeżańskim, kusiatyńskim, podhajec-kim, przemyślańskim i złoczowskim, od 10—25 °/0 w 26 powiatach i wreszcie poniżej 10°/₀ w 5 powiatach : śniatyńskim, turczańskim, bohorod-czańskim, kosowskim i peczeniżyńskim. W tych powiatach sądowych wschodnio - galicyjskich, w których rzymsko-katolicy są w mniejszości, stanowią oni powyżej 33-3% mieszkańców w 13 powiatach, 25—33-3°/₀ w 22, 10—25% w 54, 2 — 10% w 18 i wreszcie poniżej 2% w jednym powiecie Żabie.

Poniżej podajemy jeszcze powiaty polityczne , uporządkowane według siły liczebnej żywiołu rzymsko - katolickiego.

Powiaty - procent rz.-kat.

polityczne

1.    Żywiec . .

2.    Myślenice .    98-0

3.    Kraków p.

4.    Wadowice .    96-7

98-1

97-8

od 25—33-3°/₀

Powiaty procent polityczne rz.-kat.

63-8°

36-2%, to znaczy blisko trzy ósme. W Galicyi

i 0’

13.    Kolbuszowa 91-3

14.    Ropczyce .

91-2

' — XXIY —

Powiaty

polityczne

25.    Jasło . . .

26.    Tarnów . .

27.    Brzozów

28.    Krosno . .

29.    Grybów . .

30.    Kraków m.

31.    Nowy Sącz

32.    Gorlice . .

33.    Lwów m. .

34.    Jarosław

35.    Lwów pow.

36.    Sanok . .

37.    Trembowla

38.    Skałat . .

39.    Przemyśl .

40.    Cieszanów .

41.    Tarnopol .

42.    Mościska .

43.    Zbaraż . .

44.    Buczacz . .

45.    Sambor . .

46.    Czortków .

47.    Kudki . .

48.    Brzeżany .

49.    Husiatyn .

50.    Podhajce .

51.    Przemyślany

52.    Złoczów

53.    Dobromil .

54.    Kamionka .

procent

rz.-kat

Powiaty

polityczne

procent

rz.-kat.

83. Peczeniżyn

77-1

19-4

szyńskim, ponad */₄ ludności wynoszą w 4 powiatach, w gorlickim, żmigrodzkim, dukielskim i grybowskim, od 10—25°/₀ w 2 i od 2—10°/0 w 8 powiatach sądowych.

Porządek powiatów politycznych według zmniejszającego się procentu ludności greckokatolickiej jest następujący:

procent gr.-kat.

87-4 83 6

31-4

27-7

26D

24-9

24-6

17-9

12-8

10-9

108

10T

6T

3-6

Ludność grecko-katolicka, znacznie zmieszana z ludnością rzymsko-katolicką i izraelicką, rozsiedlona jest na obszarze Galicyi wschodniej a dalej w Galicyi zachodniej zajmuje wąski pas ziemi wzdłuż Karpat aż po rzekę Poprad. W Galicyi wschodniej tworzą greko-katolicy większość we wszystkich powiatach politycznych prócz Brzozowa, Jarosławia i Lwowa miasta a we Lwowie powiecie mają większość tylko względną. W Galicyi zachodniej są wszędzie w mniejszości, mniejszość ta wynosi w powiecie politycznym gorlickim 23,9°/0ł od 10—2O°/0 w powiatach grybowskim, krośnieńskim i nowosądeckim, od 2 —10% w jasielskim, przeworskim, łańcuckim, strzyżowskim, nowotarskim i rzeszowskim. Uwzględniając podział na powiaty sądowe, greko-katolicy w Galicyi zachodniej mają większość tylko w jednym powiecie mu-

Powiaty polityczne

1.    Peczeniżyn

2.    Bohorodcz.

11.    Żydaczów .

12.    St. Sambor 74*4

13.    Nadworna .

75-7

74-0

73T

14.    Tłumacz

71*2

703

69-9

68-0

65-5

62-3

Powiaty

polityczne

procent gr.-kat.

43.    Tarnopol .    53'5

44.    Cieszanów .    52T

45.    Trembowla 51-5

63.    Nisko . . ,

64.    Kraków m. 14

65.    Podgórze . OT

66.    Kraków

81.    Kolbuszowa

82.    Myślenice .

83.    Limanowa .

8-6

1-3

p..

0-3

OT

0-0

0-0

0-0

- XXV

Żydzi, rozprószeni po całym kraju, zamieszkują w głównej masie miasta. Stąd też powiaty z większemi miastami najwyższe wykazują cyfry procentowe żydów. Z ogólnej liczby żydów przypada 213.269 na Galicyę zachodnią, 659.706 na wschodnią. Na ogół ich udział wśród ludności wzrasta w kierunku ze zachodu na wschód. W G-alicyi zachodniej w dwóch powiatach procent żydów wynosi mniej niż 2 °/₀, w 6 powiatach 2 — 5°/₀, w Galicyi wschodniej z tak niskim procentem nie spotykamy ani jednego powiatu. Tu przeważają powiaty z udziałem żydów wynoszącym 10—15°/₀, takich powiatów jest 30, w Galicyi zachodniej tylko 4. Powiaty polityczne, uszykowane według zniżającego się udziału żydów w ludności ogólnej, przedstawiają się następująco:

Powiaty polityczne

30.    Przemyślany 11-0

31.    Horodenka IDO

Powiaty

polityczne

63.    Łańcut.

64.    Gorlice.

65.    Krosno .

66.    Zbaraż .

67.    Jaworów

68.    Strzyżów

69.    Przeworsk

70.    Jasło

71.    Brzozów

72.    Pilzno .

73.    Bochnia

procent

żydów

Powiaty

polityczne

procent

żydów

procent

żydów

Powiaty

polityczne

32.    Rohatyn

33.    Tarnobrzeg

34.    Bohorodcz.

35.    St. Sambor

36.    Skole . . .

37.    Dobromil .

38.    Sanok . .

39.    Czortków .

40.    Chrzanów .

41.    Brzeżany .

42.    Zborów . .

43.    Mielec . .

44.    Jarosław .

procent

żydów

10-8

10-7

10-7

10-7

10-7

10-5

10-4

10-4

10-3

10-3

10-2

10-0

100

45 Rzeszów

9-6

7-5

7-5

7-5

7-5

7-3

7-2

6-9

6-5

6-5

6-1

5-8

2-0

Jak żydzi tak i ewangelicy rozsiedleni są przeważnie w Galicyi wschodniej. Na połać zachodnią przypada ich 8.025, na wschodnią 29.267. W poszczególnych powiatach stanowią tylko nieznaczny odłam ogółu ludności. Najwięcej, przeszło 3.000 ewangelików liczymy w Lwowie mieście i powiecie i w Stryju, od 2.000—3.000 wykazują powiaty Biała, Dolina i Drohobycz, od 1.000— 2.000 Kamionka, Nowy Sącz, Stanisławów, Kołomyja, Kraków miasto i Gródek Jagielloński.

Mała garść Ormian - katolików skupiona jest w znaczniejszej stosunkowo liczbie w powiecie kosowskim (w Kutach), ponad 100 znajdujemy ich jeszcze we Lwowie, Stanisławowie i Kołomyi.

47.    Nowy Sącz

48.    Trembowla

49.    Peczeniżyn

50.    Lwów po w.

51.    Gródek . .

52.    Kolbuszowa

53.    Ropczyce .

54.    Kałusz . .

55.    Rudki . .

56.    Tłumacz

57.    Nisko . .

58.    Mościska .

59.    Sambor . .

60.    Żydaczów .

61.    Dąbrowa .

62.    Podhajce .

9-3

90

9-0

8-7

8-6

8-5

8-5

8-4

8-3

8-3

8-2

8-2

8-2

8-2

8*1

7-8

Z ludności prawosławnej większa część (1.929) przypada na wojsko, stąd wyznanie to spotykamy przeważnie po miastach z załogą wojskową.

Z 318 bezwyznaniowych wypada 102 na Lwów, 68 na Kraków miasto i 148 na resztę kraju.

Poznawszy skład wyznaniowy ludności Ga-licyi w r. 1910, zbadajmy teraz, jakie wykazuj e on zmiany w porównaniu ze spisami dawniejszymi. Rozwój liczebny poszczególnych wyznań począwszy od roku 1869 uwidocznia umieszczone na następnej stronie zestawienie.

XXVI

Wyznanie

Ludność poszczególnych wyznań wzgl. obrządków wynosiła w roku

Procent danego wyznania wzgl. obrządku wynosił w roku

1869    1880    1890    1900    1910

1869    1880 ! 1890

1900

1910

rzymsko-katol. . grecko-katolickie ormiańsko - katol. grecko - wschodu, ewangelickie . . izraelickie . . . inne......

2,999.716

2,790.894

1.739

1.429

43.931

768.845

1.262

45-73 46-52 42-50| 4208

002

002

003

0-62

11-09

0-01

0-04

0-46

10-87

001

Razem . .

5,444.689 5,958.907

6,607.816 7,315.939 8,029.387

10000 100-00

100-00

100-00

100-00

Z danych powyższych wynika, że z 3 głów- katolickich zauważamy w powiatach wschod-nych grup wyznaniowych aż do r. 1890 naj- nich od roku 1869 aż do spisu ostatniego szybciej rozwijała się ludność izraelicka, udział nieprzerwany wzrost cyfry procentowej ludno-jej wśród mieszkańców kraju wzrastał nieu- ści rzymsko-katolickiej, zaś ciągłe obniżanie się stannie, zato cofał się stale procent ludności procentu ludności grecko-katolickiej. W r. 1869 łacińskiej i grecko-katolickiej. Por. 1890 jednak stanowili rzymsko-katolicy wśród mieszkańców obraz ten zmienia się zupełnie. Poczyna się Galicyi wschodniej 21-84°/₀, zaś w r. 1910 już zmniejszać procent żydów, natomiast wzmaga przeszło jedną czwartą 25-31 °/₀, ich udział prosię od r. 1890—1900 udział rzymsko-katolików centowy wzmógł się więc w ciągu 41 lat o 3-47, i greko - katolików, od r. 1900—1910 zaś tylko z tego na ostatnie dziesięciolecie przypada 1-80. rzymsko-katolików, bo i greko - katolicy poczy- W tym samym czasie, to znaczy od roku 1869 nają się cofać.    udział greko - katolików cofnął się o 3-18 pro

centu czyli spadł z 64-86°/₀ w r. 1869 na 61-68°/0 w r. 1910, w szczególności obniżka od r. 1900 wynosi 1 11 procentu. Na uwagę zasługuje fakt, że coraz to większa część ludności rzymskokatolickiej mieszka w powiatach wschodnich. Na 1.000 ludności rzymsko-katolickiej kraju mieszkało w Galicyi wschodniej w 1869 roku 303, w 1880 r. 315, w 1890 r. 325, w 1900 r. 338, w 1910 r. nareszcie 362, t. j. blisko trzy ósme części ludności łacińskiej kraju.

Rezultat rozwoju specyalnie ostatnich lat d z i e s i ę ci u jest ten, że prócz prawosławnych, nie wchodzących jednak wskutek swej małej liczby poważniej w rachubę, podwyższył się jedynie udział procentowy ludności rzymskokatolickiej, zaś udział wszystkich innych wyznań się obniżył i to najbardziej u greko-kato-lików, następnie żydów i ewangelików. Wzrost udziału ludności łacińskiej, wynoszący 0'79 procentu , jest bardzo znaczny, blisko 21/2 razy znaczniejszy aniżeli w dziesięcioleciu 1890—1900.    W Galicji zachodniej rozwój ludno-

Obniżenie się udziału procentowego innych wy- śoi rzymsko-katolickiej, po znacznym spadku znań wynosi u greko-katolików 042, u żydów i »7% procentowej w okresie od 1869-1880, jest 0-22, u ewangelików 016. Z reszty wyznań na- ; bardz0 P°wolny, od 1900-1910 jej udział pod-leży podnieść ubytek Ormian, których liczba niósł się tylko o 0-01 procentu. Ludność grecko-od spisu do spisu coraz bardziej topnieje.    katolicka począwszy od r. 1869 bezustannie się

cofa, od r. 1900—1910 jej udział procentowy Inaczej aniżeli w całym kraju kształtowały zmniejszył się o 0‘20. Ludność izraelicka wy-się stosunki wyznaniowe w jego obu częś- kazuje wzrost znaczny od 1869 —1880, potem ciach. Wprawdzie i w Galicyi wschód- przez lat 20 ubytek, dopiero w ostatnich dzie-niej rozwijała się aż do roku 1890 pomyślnie sięciu latach podskoczył jej udział procentowy ludność izraelicka, po tym roku zaś poczęła się o 0-23. Kiedy więc od spisu ostatniego w ca-szybko cofać, jednak co do obu obrządków łym kraju i w Galicyi wschodniej procent ży-

— XXVII -

dów się cofnął, w Galicyi zachodniej przeciwnie się zwiększył.

Omawiane stosunki poszczególnych wyznań w obu częściach kraju ilustruje szczegółowo poniższe zestawienie :

hajeckim skutkiem podniesienia się cyfry procentowej samych greko - katolików. Podnieść należy, że w powiecie jarosławskim uzyskała w roku 1910 ludność rzymsko - katolicka większość absolutną (w roku 1900 wynosiła 48*4°/₀,

Wyznanie

Ludność poszczególnych wyznań wynosiła w roku

Procent danego wyznania wynosił w roku

1869J) 1 1880 | 1890 i 1900

1910

1869    1880    1890    1900

1910

Galicya zachodnia

rzymsko - katol. . grecko-katolickie izraelickie . . . inne......

1,736.620 1,854.348 2,023.892 2,214.450 74.094    79.351    82.723    86.043

147.356 169.545 183.311 192.382 9.751    9.769    9.739    8.893

2,384.289

87.233

213.269

8.419

88-01

3-60

7-97

0-42

Razem . .

1,967.821 2,113.013 2,299.665 2,501.768 2,693.210

100 00 100-00

100 00 100-00,10000

Galicya wschodnia

rzymsko - katol. . grecko-katolickie izraelickie . . . inne ......

753.679 852.629! 975.8241,131.3301,350.856 2,237.815 2,439.057 2,708.171 3,022.929 3,291.218 428.077s 517.051 585.534 618.801 659.706 30.624    37.157    38.622    41.111    34.397

0-89

0 97

Razem . .

3,450.195 3,845.894 4,308.1514,814.171

5,336.177

100-00 100-00! 100-00j 100-00 100 00

9 Ludność cywilna, wojsko bowiem w roku 1869 wykazała centralna Komisya statystyczna tylko sumarycznie dla całego kraju. Z wyjątkiem roku 1869 podaje tabliczka całą ludność wraz z wojskiem.

Co się tyczy zmian, zaszłych pomiędzy rokiem 1900 a 1910 w obrębie powiatów, wymieniamy tylko same wypadki zmniejszenia względnie zwiększenia się udziału procentowego poszczególnych wyznań, nie zajmując się wcale wysokością przyrostu lub ubytku.

Cyfra procentowa ludności rzymskokatolickiej (patrz tablica III. części tabelarycznej) podniosła się albo pozostała ta sama aż w 70 powiatach politycznych, cofnęła się zaś w obu miastach o własnym statucie i w 11 powiatach, w tern tylko w 3 wschodnich. Obniżka nastąpiła w Galicyi zachodniej skutkiem wzmożenia się żydów: w Pilżnie, Limanowej i Nowym Targu, skutkiem wzmożenia się grekokatolików: w Żywcu, dów : w Krakowie mieście, Oświęcimie, Tarnowie, Rzeszowie i Strzyżowie.

W Galicyi wschodniej spadł udział procentowy ludności łacińskiej we Lwowie mieście, gdzie wzrośli greko - katolicy i żydzi, a dalej w powiatach peczeniżyńskim. doliniańskim i pod-

w 1910 r. 50-9°/₀) i w dwóch powiatach sądowych większość względną: w sanockim i Winnickim.

greko - katolików i ży-

Stosunek ludności grecko-katolic-kiej do ogółu mieszkańców podniósł się albo pozostał na tym samym poziomie ogółem w 40 powiatach i w miastach Lwowie i Krakowie, zaś obniżył się w 41 powiatach. W Galicyi zachodniej zyskali greko-katolicy tylko w powiatach, w których żyją w dyasporze, na całym pasie zaś ziemi wzdłuż Karpat, gdzie znajdują się w masie dość zwartej, ponieśli straty. W Galicyi wschodniej ich cyfra procentowa wzrosła we Lwowie mieście i w 20 powiatach, zaś w 31 powiatach spadła. Powiaty, wykazujące obecnie wyższy albo ten sam co w r. 1900 udział greko-katolików, stanowią poza powiatem hu-siatyńskim zwarty obszar, ciągnący się szerokim pasem przez środek Galicyi wschodniej od Rawy i Brodów aż do Doliny i Kosowa. Obszar ten obejmuje powiaty: Rawa, Gródek, Lwów miasto, Żółkiew, Kamionka, Brody, Zborów, Złoczów, Przemyślany, Brzeżany, Podhajce, Ro-

Również wyznaniadnne podobnie jak wyznanie mojżeszowe, w przeważnej części powiatów doznały spadku swego udziału procentowego. Na ogół jednak udział wyznań innych wśród całej ludności powiatów jest bardzo mały

hatyn, Bobrka, Źydaczów, Kałusz, Dolina, Bo-horodczany, Nadworna, Peczeniżyn i Kosów.

Wypada zaznaczyć, że w powiatach tych wzrósł procent greko - katolików prawie wyłącznie wskutek obniżenia się procentu żydów.

Udział procentowy ludności izraelic- i dlatego zmianami jego między r. 1900 a rokiem 1910 zajmować się nie będziemy.

tenzywności rozwoju różnych wyznań.

ki ej wzrósł albo pozostał niezmieniony jedynie w 27 powiatach (w tern 16 zachodnich), Dotychczas rozpatrywaliśmy rozwój po-cofnął się zaś aż w 56 powiatach (w tern 45 szczególnyCh wyznań w stosunku do ogółu wschodnich). Z powiatów zachodnich mają ten ludności, mianowicie, o ile udział procen-sam procent żydów co w r. 1900 Żywiec i My- ^0Wy -danego wyznania w ogólnej liczbie miesz-ślenice, procent wyższy nowo utworzony po- kańców ₈ię podwyższył lub obniżył. Zbadajmy wiat Oświęcim, dalej Tarnów, Rzeszów, Strzy- teraz jeszcze rozwój kaźdego wyznania w sto-żów, Pilzno, Mielec, Tarnobrzeg i cal} pas sunku do niego samego czyli stwierdźmy, powiatów karpackich. Nowy Targ, hi owy Sącz, pe dusz ogółem i procentowo przybyło względ-Grybów, Gorlice, Jasło i Krosno. W Galicyi njQ ubyło każdej grupie wyznaniowej od spi-wschodniej podwyższył się procent żydów po- gów poprzec3nicłl ; głównie od r. 1900 aż do r. dobnie jak w Galicyi zachodniej także prze- 19ia Dopiero takie badanie da nam należyte dewszystkiem w powiatach południowych, mia-, Wy₀kra£enie o mniejszej lub większej sile i in-nowicie w Sanoku, Dobromilu, Lisku, Turce,

Na podstawie dat, podanych na str. XXVI i XXVII zestawić możemy dla całego kraju, dla Galicyi zachodniej i wschodniej przyrost każdego wyznania od spisu do spisu. Wyniki otrzymujemy następujące:

Skolem a dalej w przemysłowym powiecie dro-hobyckim, pozatem w środkowej Galicyi wschodniej we Lwowie mieście i powiecie, na północy w Sokalu i wreszcie stan niezmieniony zachowały powiaty rawski i zbaraski. Cała reszta powiatów czyli ogromna ich większość wykazuje obniżenie się cyfry procentowej izraelitów.

Przybyło względnie ubyło (—) poszczególnym wyznaniom dusz

W yznanie

ogółem

procentowo

1880-1890 1890-1900 1900-1910 1880-1910 1880-1890 1890-190o|l900-1910 1880-1910

rzymsko - katol. . grecko-katolickie izraelickie . . . inne......

292.739

272.286

82.249

1.435

346.064

318.078

42.338

1.643

389.365    1,028.168

269.479    860.043

61.792    186.379

—7.188    -4.110

10 8

10-8

120

11-5

11-4

5-5

34

11-6

38-0

8-7

7-6

—14*4

34-2

27-2

-8-8

Razem . .

648.909

708.123

713.448

2,070.480

10-9

10-7

9-8

34-7

Galicya zachodnia

rzymsko - katol. . grecko-katolickie izraelickie . . . inne......

169 544 3.372 13.766

-30

190.558

3.320

9.071

-846

169.839

1.190

20.887

-474

529.941

7.882

43.724

—1.350

9*1

9-4

7-7

28-6

4-2

4-0

1-4

99

8-1

4-9

10-9

25-8

-0-3

-8-8

-5-3

-13-8

Razem . .

186.652 202.103; 191.442

580.197

8-8

8-8

7-7

27-5

— XXIX —

Przybyło względnie ubyło (—) poszczególnym wyznaniom dusz

Wyznanie

ogółem

procentowo

1880-1890 1890 -1900 1900-1910 1880-1910

1880-1890 1890-1900 1900-1910 1880—1910

Glalicya wschodnia

rzymsko - katol. . grecko-katolickie izraelickie . . . inne......

123.195 155.506 269.114 314.758 68.483    33.267

219.526

268.289

40.905

498.227

852.161

142.655

14-4

11-0

13-2

15-9

19-4

58-4

11-6

8-9

34-9

5-7

6-6

Razem . .

1.465    2.489 —6.714    —2 760

462.257~ Ü06.020 j 522.006    1,490.283

3-9

6-4

— 16-3

27-6

—7-4

120

11-7

10-8

38-7

Cyfry te wykazują jasno, że od roku 1880 najpomyślniej rozwijała się ludność rzymskokatolicka, mniej korzystnie grecko-katolicka i izraelicka, najniepomyślniej zaś wyznania inne, głównie mieszcząca się wśród tychże ludność ewangelicka, która zmniejszyła się nawet absolutnie. W Galicyi zachodniej rzuca się w oczy przedewszystkiem bardzo słaby przyrost grekokatolików, w Galicyi wschodniej zaś nadzwyczajny wzrost rzymsko-katolików.

Naszkicowany kierunek rozwoju, miarodajny dla całego okresu od r. 1880 —1910, dotyczy także ostatniego dziesięciolecia. Od roku 1900 wzmogła się najbardziej ludność rzymsko-katolicka, jej przyrost w całym kraju wynosi 389.365 głów, czyli ll*6°/₀. W tym samym czasie podniosła się ludność grecko-katolicka tylko o 8-7 °/₀ czyli absolutnie o 269.479 głów, zatem znacznie słabiej niż od roku 1890 do 1900, kiedy ogółem przybyło obrządkowi grecko - katolickiemu 318.878 dusz. Warto podnieść, że skutkiem coraz to powolniejszego wzrostu greko-katolików, przewyżka przyrostu rzymsko-katolików nad przyrostem greko-katolików coraz bardziej się zwiększa. I tak od r. 1880 do 1890 przybyło rzymsko-katolików więcej aniżeli greko-katolików 20.453, od r. 1890 — 1900 już 27.986, a od r 1900—1910 wreszcie 119.886. Słabiej jeszcze od ludności grecko - katolickiej rozwinęła się ludność izraelicka, jej przybytek od r. 1900—1910 wynosi tylko 7• 6 °/₀ a w cyfrze absolutnej 61.792 głów; w stosunku jednak do okresu 1890—1900, kiedy przybytek wynosił tylko 42.338 głów, okres ostatni przedstawia się dla żydów znacznie korzystniej. Najgorzej wypadło ostatnie dziesięciolecie dla wyznań innych, którym ubyło aż 7.188 dusz czyli 14-4 °/₀ liczby

Wiadomości statystyczne.

z roku 1900. Ubytek ten dotyczy tylko (patrz str. XXVI) wyznania ewangielickiego i ormiańsko - katolickiego, u pierwszego deficyt wynosi 8.090, u drugiego 140 dusz, zaś wyznania inne, między niemi grecko-wschodnie wykazują przyrost, wynoszący ogółem 1.042 dusz.

Ludność rzymsko-katolicka zawdzięcza silny swój wzrost wschodniej połaci kraju. Tutaj przyrost jej wykazuje tempo co raz bardziej przyspieszone. Od roku 1880—1890 rzymsko-katolicy wzrośli w powiatach wschodnich o 14*4°/₀, w okresie 1890 — 1900 podnosi się ich przyrost na 15-9°/₀, a wreszcie w ubiegłym dziesięcioleciu podskoczył na 1    Ostatnią

cyfrę pojmiemy należycie, jeżeli ją przeciwstawimy cyfrze przyrostu w Galicyi zachodniej, która tam wynosi tylko 7-7 °/₀. Obie te cyfry oznaczają, że w liczbach absolutnych przybyło od r. 1900—1910 Galicyi wschodniej aż 219.526 rzymsko - katolików, Galicyi zachodniej tylko 169.839, chociaż ludność rzymsko-katolicka Galicyi wschodniej wynosiła w roku 1900 tylko 1,131.330 dusz, zaś Galicyi zachodniej blisko dwa razy więcej 2,214.450.

Przyrost obrządku grecko-katolic--kiego przypada prawie w całości na wschodnie powiaty. W zachodniej części kraju ludność grecko-katolicka jest w stagnacyi, od roku 1900—1910 wzrosła tylko o 1*4% czyli ogółem o 1.190 dusz.

Największe postępy w Galicyi zachodniej wykazuje w ostatnich 10 latach wyznanie izraelickie, które podniosło się o 109%, a zatem co do siły przyrostu przewyższa na zachodzie wszystkie inne wyznania. W Galicyi wschodniej jednak rozwój ludności izraelickiej

XXX

przedstawia się mniej korzystnie, gdyż jej przyrost wynosi tu tylko 6‘6%.

Co do reszty wyznań należy zaznaczyć, że ich ubytek był znacznie większy w Ga-licyi wschodniej (—16• 3°/₀) aniżeli zachodniej

(—5*3%).

Szczegółowy obraz kształtowania się stosunków wyznaniowych kraju w ostatnich 10 latach otrzymamy, jeżeli stosunki te zbadamy według powiatów politycznych. W tym celu podajemy na dwóch następnych stronach tablicę, wykazującą absolutny i procentowy wzrost wzgl. ubytek poszczególnych wyznań w obrębie każdego powiatu.

Co do cyfr procentowych tej tablicy zrobić musimy jedną uwagę. W niektórych powiatach wypadają nadzwyczaj wysokie cyfry procentowe, jak to zauważamy przede wszystkiem u ludności ewangelickiej grecko-katolickiej w powiatach zachodnich i rzymsko-katolickiej w powiatach wschodnich. Pochodzi to głównie stąd, że liczby podstawowe, z których obliczono cyfry stosunkowe, są niskie, niekiedy bardzo niskie. Przyrost albo ubytek, nieznaczny w cyfrze absolutnej, w stosunku do małych ilości przedstawiać się będzie bardzo pokaźnie, odwrotnie przyrost albo ubytek, w cyfrze absolutnej bardzo znaczny, w stosunku do wielkich ilości przedstawiać się może nader skromnie. Cyfry procentowe w poszczególnych wypadkach oznaczają wartości różne, stąd nie można ich bez wszystkiego stawiać na jednym poziomie i uważać za wielkości zupełnie równorzędne. Zatem i cyfr procentowych naszej tablicy, mających zobrazować intenzywność liczebnego rozwoju poszczególnych wyznań, nie należy brać samych dla siebie, lecz zawsze uwzględniać trzeba liczby podstawowe, z których cyfry stosunkowe zostały obliczone.

Mając to na uwTadze, przechodzimy do omówienia wyników podanej tablicy, ograniczając się j ednakże tylko do najcharakterystycz-ni ej szych wypadków najwyższego przyrostu i ubytku ludności.

Najwyższe cyfry procentowe przyrostu znajdujemy u wyznania rzymsko-katolickiego i to w Galicyi wschodniej. Tu ludność rzymsko - katolicka podniosła się najbardziej w Turce (139,0%), dalej w powiatach posiadających większe miasta, przedewszystkiem w Drohobyczu (79-5 °/₀), Kołomyi (47-3 °/₀), Stryju (44*6%), w powiecie lwowskim (41-2°/₀). Ubytek rzymsko-katolików nastąpił tylko w trzech powiatach zachodnich: kolbuszowskim, pilzneń-skim i gorlickim, wszystko powiaty, w których zauważyliśmy na tablicy II części tabelarycznej cofnięcie się ludności ogólnej.

Ludność grecko-katolicka wykazuje najniższe cyfry procentowe przyrostu w Galicyi zachodniej, lecz cyfry te z powodu niskich liczb absolutnych nie zasługują wcale na uwagę. Na swym obszarze etnograficznym wzrosła ludność grecko-katolicka daleko słabiej od rzymsko-katolickiej. Stosunkowo jeszcze najbardziej wzmogła się w powiatach ciągnących się szerokim pasem przez środek Galicyi wschodniej od północy na południe. Na pasie tym położony jest Lwów miasto, w którym przybytek greko-kato-lików jest najsilniejszy    daleko niższy

już przyrost mają greko - katolicy w Stryju (17*4°/₀), we Lwowie powiecie (15‘7oyo), w Drohobyczu (15'3%)• Najsłabiej podniosła się ludność grecko-katolicka w powiatach, rozłożonych nad wschodnią granicą kraju, a dalej na pograniczu między Galicyą wschodnią a zachodnią. Na tych dwóch obszarach przyrost grekokatolików nigdzie nie przekracza ich przyrostu przeciętnego w całym kraju, a przeciwnie są powiaty, w których się ich liczba zmniejszyła. I tak ubyło im w powiecie borszczow-skim 967 dusz, w zaleszczyckim 2.381, na pograniczu językowem w sanockim 727 dusz. Prócz tego ubytek wykazuje cały szereg powiatów zachodnich: Nisko, Myślenice, Łańcut, Nowy Targ, Grybów, Gorlice, Jasło i Krosno; z wyjątkiem Myślenic wymienione powiaty posiadają zasiedziałą ludność grecko-katolicką.

Ludność żydowska najbardziej się pomnożyła w powiecie turczańskim (49,7°/₀), następnie w oświęcimskim (36’9°/₀), we Lwowie powiecie (35-5°/₀), w nowotarskim (34,5⁰/₀), dro-hobyckim (34⁻4⁰/o)} limanowskim (303%). Ubytek konstatujemy w 5 powiatach zachodnich i 23 wschodnich, położonych przeważnie we wschodniej połowie Galicyi wschodniej.

— ! L. porząd.

Powiaty

polityczne

Rzymsko - katolików

przybyło wzgl. w roku ubyło ( )

od r. 1900-1910

1900

ogółem w %

Greko - katolików

Izraelitów

Innych

w roku 1900

przybyło wzgl.

ubyło (—) od r. 1900-1910

ogółem w %

w roku 1900

przybyło wzgl.

ubyło (-) od r. 1900-1910

ogółem w °/₀

10

11

w roku 1900

przybyło wzgl.

ubyło (-) od r. 1900-1910

ogółem w %

12

13

14

H(MCOrj(LO0|>COai

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32 '

33

Krakow miasto . . . Krakow powiat . .

Chrzanów.....

Dąbrowa......

Mielec .......

Kolbuszowa . . . .

Tarnobrzeg.....

Nisko.......

Biała .......

Oświęcim .....

W ado wice.....

Myślenice.....

Podgórze ......

Wieliczka.....

Bochnia......

Brzesko ......

Tarnów......

Pilzno.......

Bopczyce .....

Rzeszów......

Strzyżów......

Łańcut.......

Przeworsk.....

Żywiec.......

Limanowa.....

Nowy Targ.....

Nowy Sącz.....

Grybów......

Gorlice.......

Jasło........

Krosno.......

Lisko.......

Turka.......

34

35

Stryj

Skole

36

37

38

39

40

41

42

43

44

Dolina......

Bohorodczany . . Nadworna . . . . Peczeniżyn . . . . Kołomyja . . . .

Kosów......

Sanok ......

Brzozów.....

Dobromil.....

96.503    20.153

20-9

16-7

20-3

1*3

1-0

-0-1

4-3

7-8

11-7

15-8

OT GO

20-1

93

9-3

7-6

4-5

-1-1

2-5

7-9

2-4

2-8

14-0

10-2

6-0

1-5

10-5

6-3

-0-6

5-6

1-9

71

139-0

44-6

123

6-7

28-6

23-1

6-5

47-3

175

03 CO

20-1

893

87

52

16

35

32

69

805    90-1

126 144-8 95 182-7 21 131-3 49 140-0

9-4

76

1.352    -423

110-1

-3P3

53

49

65

33

82

41

63    —19

126

141

33-

111

34

121

38

255

50

10

18

91

23

45

18

62-3

167-3

63-1

—30-2

111-9

151-5

9-0

52-9

75-2

23-7

9-0

78-4

5-3

-11-3

11-9

11-1

225-0

-10-0

21

-3-3

-3-3

-5-5

-0-8

2-0

12-8

17-4

11-1

11-8

150

14-5

11-0

10-1

12-1

-1-3

1-8

2-3

26.832    5.486    17-0

1.223

9.593    1.849    19-3

6.076 -444 -7-3 7.546

6.584    —333 —5-1

7.848 5.566 2.603

4.790    1.769    36-9

3.131    —174    -5-6

1.768 6.518 2.643 6.357 5.677

15.200    2.333    153

2.928 6.927 10.987 3.879

7.236    —204    -2-8

3.631 1.778 2.337 2.474

10.460    1.780    17-0

2.708 6.045

5.201

5.839

13.036

7.795

10.754

5.105

13.915

8.016

10.283

4.797

21.552

10.000

10.344

5.225

6.557

15

12

178

463

92

75

51

553

226

276

192

60

2-4

5-9

1-7

2-9

2-9

8-5

8-6

4-3

3-4

2-0

—90 -1-3 3.117    28-4

313

317

127

709

853

208

134

542

414

848

3.873

2.006

813

-1.103

-537

1.168

-596

2.328

-299

905

100

1.018

81

8-7

7-1

30-3

34-5

7-7

2-2

10-4

7-1

6-5

49-7

18-7

15-9

—7-9

-6-7

11-4

-12-4

10-8

-3-0

8-7

1-9

15-5

916

75

124

1.039

272

136

410

2.425

107

48

22

91

116

336

26

46

48

70

563

20

261

28

13

1.6C0

27

18

41

667

23

3.746

709

2.586

422

833

26

1.680

629

26

13

699

298    32-5

-13 -17-3 —40 -32-3 -7 -87-5 —208 —20-0 —104 -38-2 -107 -78-7 -300 -73-2

42

—87 -25-9 —22 -84-6 47 102-2 — 1 -25-0 -31 -64-6 70 100-0 5 250-0 —94 —16 7 -6 -30 0

16

6-1

13    46-4

73 561-5 —69 —4-3 600-0

CD L— -r+1

25-9

22-2

-12

-89

64

-497

-177

-187

—9

-314

-17

-222

-133

-29-3

-13-3

278-3

—13-3

-25-0

—7-2

-2-1

-37-6

-65-4

-13-2

-21-1

12

-9

-224

46-2

-69-2

-320

L. porzad.

Powiaty

polityczne

Przemyśl.....

Jarosław.....

Mościska . . . . Stary Sambor . .

Sambor .....

Gródek ......

Rudki......

Drohobycz . . . . Źydaczów . . . . Stanisławów . . .

Kałusz......

Tłumacz.....

Cieszanów . . . .

Jaworów.....

Rawa......

Żółkiew.....

Lwów miasto . . . Lwów powiat . .

Bobrka ......

Rohatyn.....

Przemyślany . . .

Brzeżany.....

Podhajce.....

Złoczów.....

Zborów.....

Brody ......

Sokal......

Kamionka . . . .

Tarnopol.....

Zbaraż ......

Skałat

Trembowla . . Husiatyn . . . Czortków . . . Borszczów . . Zaleszczyki. . Buczacz . . . Horodenka . . Śniatyn . . .

Cały kraj

Rzymsko - katolików

Greko - katolików

Izraelitów

Innych

w roku 1900

przybyło wzgl.

ubyło (—) od r. 1900—1910

ogółem I w %

8,345.780 3S9.365

w roku 1900

przy było wzgl.

ubyło (—) od r. 1900-1910

ogółem w %

842

116 3,10S.972 269.479

w roku 1900

przybyło wzgl.

ubyło (—) od r. 1900-1910

ogółem ! w %

w roku 1900

przybyło wzgl.

ubyło (—) od r. 1900-1910

ogółem w %

10

11

12

13

14

557

317

56-9

379    —135

125 -61 28 -15

373

-35-6 -48-8 -53 6

0-5

-30-6

-29-0

-4-6

-38-7

56-0

3-695

-42-7

-33-8

-76-0

-49-2

-19T

-34-7

248

6-7

-15-3

-55-0

—421

-41-6

-80-6

-37-2

-23-0

-97-9

396

284

71-7

46    —36

129    —64

36

-6

274    -101

40

183    —57

36

-3

161    —19

792    -149

8-7 811.183    61.792    76    50.004 -7.188

-29-6

-10-8

-31-4

88-9

-78-3

-49-6

-16-7

-36-7

5-0

—31*1 —8-3 — 11-8 -18-8

-144

"Wyznania inne, już skutkiem swej mniejszej liczby większym podlegające wahaniom, ucierpiały w ostatnich 10 latach najbardziej, stwierdzamy przyrost u nich tylko w 24 powiatach , ubytek zaś w 59.

Zestawiając powiaty według wysokości przyrostu i ubytku poszczególnych wyznań, otrzymujemy wyniki, przedstawione w poniższej tabelce.

przewyżkę urodzonych nad zmarłymi wykazuje wyznanie izraelickie , następnie rzymsko - katolickie , dalej grecko - katolickie i ewangelickie. Przewyżka urodzonych nad zmarłymi oznacza jednak przyrost ludności, zatem wyznania co do intenzy wności swego przyrostu w tej samej powinny następować kolei jak co do wysokości przewyżki urodzeń nad skonami. Jeżeli w rzeczywistości jest inaczej , pochodzi to stąd , że

Liczba powiatów, w których obok wymienione wyznanie od r. 1900—1910

Wyznanie

cofnęło się procentowo o

wzrosło procentowo o

p°JJa₀d 25-1—50-0 10-1—25-0 5‘1—10 ojo*0-5-0 razem O-öojö-l—10-0 101—150 15-1—25-0 25-1-50*0 p°“ad

razem

rzym.-kat.. . gr.-kat. . . . izrael. . . . inne . . . .

KIM

I-¹    |

05 tO ^    |

03 CO 03

¹    tH

co CD co co

GO CO O 03 1—I rH 03

CO 1Û ^ H T-l 03

to

CO -ńH GO 03

1—f

to

rH

03 lO

t—¹-

O CM lO ^ 00 t- lO CM

*) powiaty zachodnie, ²) Lwów miasto.

na

str. XXXV przedstawione

na

Przyczyny różnego rozwoju wyznań kraju w ostatniem dzięsięcioleciu szukamy przedewszystkiem : 1. w naturalnym rucliu ludności, 2. w jej stosunkach migracyjnych. Tylko bowiem te dwa czynniki, od których zależą zmiany w cyfrze ludności wogóle, decydująco wpłynąć mogły na skład wyznaniowy mieszkańców.

Statystyka urzędowa uwzględnia moment wyznania w ruchu ludności tylko w niektórych latach, po roku 1900 posiadamy daty urodzeń i skonów dla każdego wyznania tylko za lata 1901, 1902, 1904 i 1907. Daty te podajemy stronie następnej i to w cyfrach absolutnych i procentowych w stosunku do ludności, obliczonej dla każdego roku na podstawie przyrostu faktycznego wzgl. ubytku danego wyznania w czasie od r. 1901 do 1910.

Jak z danych tych wynika, najwyższą cyfrę urodzeń ma ludność grecko-katolicka, następnie rzymsko-katolicka, ewangelicka i izra-elicka. Im liczniejsze są jednak urodzenia, tem znaczniejszą jest i śmiertelność danego wyznania, a nawet stwierdzamy, że co do wysokości cyfry skonów poszczególne wyznania w tym samym idą porządku jak co do wysokości cyfry urodzeń. Ostateczny rezultat jest ten, że w przecięciu rocznem badanych lat najwyższą na rozwój ludności i jej skład wyznaniowy w czasach obecnych przedewszystkiem ma wpływ czynnik inny, em i gracy a.

W rozdziale o przyroście ludności wykazaliśmy, że z przyrostu naturalnego, wynoszącego w ubiegłych 10 latach 1,191.282 dusz, stracił kraj wskutek przewyżki emigracyi nad immigracyą 477.834 osób. Jak się ubytek ten rozdziela na poszczególne wyznania?

Na tablicy pierwszej na następnej stronie podaliśmy w ostatniej przedziałce, jaki udział procentowy przyrostu naturalnego wypada na każde wyznanie w sumie lat 1901 , 1902, 1904 i 1907. Przyjmując, że poszczególne wyznania uczestniczyły w całym przyroście naturalnym od r. 1901 — 1910 takim samym udziałem procentowym co w owych 4 latach, bez trudności na tej podstawie obliczyć możemy, jak pod względem wyznaniowym rozkłada się cały przyrost naturalny ubiegłych 10 lat. Odejmując od tych cyfr przyrost faktyczny, który wśród wyznań nastąpił między spisami z roku 1900 a 1910, otrzymamy wysokość straty, jaką poniosły ze swego przyrostu naturalnego poszczególne wyznania. Odnośne obliczenie daje następujące wyniki :

Przewyżka urodzonych nad zmarłymi w roku

razem w lat. 1901, 1902, 1904 i 1907

1907

1904

1902

1901

1907

ogółem

45-728

41-452

12-393

0-561

-0-134

000-001

227.529

206.253

61.665

2.791

—667

497.571

55.841

53.470

15.330

445

-291

124.795

W przecięciu roczuem w latach 1901, 1902, 1904 i 1907 było

przewyżki ur. nad zmarłymi

164

161

184

160

-334

164

52.974

56.524

62.190

82.874

51.793

45.199

55.791

98.465

15.381

14.844

16.110

14.169

730

687

929

813

-15

120.863

—327

116.927

-34

134.986

296

196.617

zmar-

łych

247

302

183

218

381

264

żywo

urodź.

411

463

367

378

47

428

Zmarłych w roku

1904

88.700

97.389

15.094

953

28

1902

89.942

102.563

16.361

1.023

383

1901

82.520

88.802

15.069

913

50

187.354 210.272'202.164

Urodzonych żywo w roku

1907

138.715

151.935

29.499

1.258

1904

1902

1901

Wyznanie

141.674

149.182

30.475

1.683

13

323.027 1 321.412

Na 10.000 ludności poszczególnych wyznań przypadało

przewyżki urodzonych nad zmarłymi w roku

zmarłych w roku

144.710 146.466

144.593 147.762

31.179    31.205

1.842    1.710

56

327.199

1907

1904

1902

1901

1907

1904

1902

1901

154

162

179

112

-554

159

152

161

180

164

—30

159

165

143

180

157

-681

157

184

178

197

208

-72

182

253 I 229

263

244

299

303

324

283

166

181

226    205

56 i 564

252

266

199

234

798

282

184

205

106

254

16

322.340

żywo urodzonych w roku

1907

383

461

345

317

10

411

1904

1902

1901

405

428

428

464

365

390

26

425

467

461

379

391

117

439

381

413

34

436

rzym.-kat. .

gr.-kat.. . .

izrael. . .

ewang. . .

inne . .

Razem . .

Wyznanie

rzym.-kafc.

gr.-kat.

izrael,

ewang.. .

inne . .

Cały kraj

- XXXV —

-n    ,    , Przyrost fak- Ubyło (—) zatem

Wvznanie + zyrost natur. t    z przyrostu na

wy znanie od 1901 _ ₁₉₁₀ tyczny oa io turaln. względ.

ku 1901 —1910 przybyło (+) 544.749    389 365    —155.384

493.810 147.636 6.683 —1.596

rzym.-kat gr.-kat. izrael. . ewang. inne

269.479    -224.331

61.792    -85.844

—8.090    -14773

902    +2.498

znacznie słabiej mniejwięcej o 50% u ludności rzymsko-katolickiej, zaś zmniejszyła się u ludności żydowskiej. Te tak znaczne zmiany w stosunkach emigracyjnych musiały spowodować różny rozwój liczebny poszczególnych wyznań, jaki wykazuje ostatni spis.

Suma .

1,191.282    713.448    -477.834

Cyfry te procentowo w stosunku do ludności z r. 1910 przedstawiają się następująco :

Język towarzyski.

(Tablica IV.)

Wyznanie

Przyrost natur, odr. 1901 — 1910

rzym.-kat. gr.-kat. . izrael. .    .

ewang. inne

1628 15-88 18-20 14-73 .    —34-53

Przju-ostfak- Ubyło (—) za-

twznv nrł rn- tem z Przyr- na"

tyczny oaro- turaL względ.

ku 1901 —1910 przybyło (+)

11-64 8-67 7-62 -17-83 19-52

-4-64

Cały kraj

16-28

9-75

-7-21 —10-58 -32-56 + 54-05 -6-53

Podział ludności według języka towarzyskiego dotyczy jedynie ludności austryac-kiej, obywatele obcych państw nie bywają wcale badani co do języka przy spisie.

Według tablicy IV. przyznało się w r. 1910

osób

Dane powyższe wyjaśniają różny wzrost wyznań w ubiegłem dziesięcioleciu. Najkorzystniej rozwinęła się ludność rzymsko - katolicka, to też u niej stwierdzamy najsłabszy ubytek z przyrostu naturalnego. Już większy ubytek spotykamy u ludności grecko-katolickiej, dalej izraelickiej a największy u ludności ewangelickiej, to też w tym porządku maleje przyrost faktyczny wymienionych wyznań, a ludność ewangelicka ma nawet do zanotowania poważne zmniejszenie się swej liczby z r. 1900. Ubytek z przyrostu naturalnego przypisać należy głównie emigracyi, chociaż w rachubę wchodzą także zmiany wyznań, mogące powiększyć wzgl. zmniejszyć liczebny stan danego wyznania, atoli wymiany wzajemnej między wyznaniami z powodu braku danych przedstawić nie możemy, przypuszczalnie jednak nie jest ona bardzo znaczną.

Emigracyę według wyznań za okres 1890—

do j ęz yka

innego.....

Razem ludność austr.

ogółem

4,675.612    58-6

3,207.784    40-2

90.416

10.337

1-1

0-1

7,984.149

Procent języka polskiego jest tak znaczny skutkiem przyznania się do niego ca^łej prawie ludności żydowskiej. Wśród osób, używających mowy niemieckiej będzie przypuszczalnie około 30.000 ewangelików, 35.000 katolików i 25.000 izraelitów, w roku 1900 bowiem z ogółu osób używających języka niemieckiego w liczbie 212.427, przypadało na katolików 39.961, protestantów 33.851, na izraelitów 138.400 i innych 215. Ponieważ jednak od r. 1900—1910 zmalała liczba ewangelików, a prawdopodobnie także katolików - Niemców, zatem podany powyżej skład wyznaniowy osób języka niemieckiego w r. 1910 uważać należy za zbliżony do rzeczywistości.

Większą przewagę aniżeli w całym kraju i w gminach samych posiada ludność polska na obszarach dworskich. Na tychże po-1900 obliczył prof. Dr. Buzek w pracy „Roz- dało przy ostatnim spisie język polski aż % siedlenie ludności Galicyi według ludności, okrągło 800°/₀, język ruski tylko wyznania i języka“. Lwów 1909. (Wiadomości statystyczne tom XXI, zeszyt II). Według Dra Buzka opuściło kraj od r. 1890 — 1900 conajmniej 303.000 osób, z tego 114.000 izraelitów,

108.000 rzymsko-katolików, 76.000 greko-kato-lików i 5.000 ewangelików. Porównując cyfry te z podanemi powyżej cyframi ubytku od roku 1900—1910, widzimy, że po r. 1900 wzrosła emigracya najsilniej bo prawie w trójnasób

u ludności grecko-katolickiej i ewangelickiej, licyi zachodniej tylko drobny ułamek 1*2°/₀.

100-0

18 2°/₀, niemiecki l‘6°/o, inny 0'2°/₀.

W Galicyi zachodniej prawie cała ludność, 96-0°/o używa języka polskiego, po rusku mówi jedynie 2-8°/₀ mieszkańców, po niemiecku 1*0°/₀. W Galicyi wschodniej Ru-sini mają przewagę absolutną, stanowią 58-9% całej ludności, jednakże i żywioł polski jest tu bardzo silny, bo tworzy blisko %, ściśle 39'8°/0 mieszkańców, na Niemców przypada jak i w Ga-

Podział ludności poszczególnych po- katolickie przeważało absolutnie na obszarze wiato w według mów używanych przedstawia Galicyi wschodniej tylko w 5 powiatach, język się co do głównych dwóch języków polskiego polski zaś przeważa absolutnie aż w 19 powia-i ruskiego podobnie jak podział ludności we- tach : w Sanoku, Rymanowie, Brzozowie, Dy-dług wyznań, z tą jednak różnicą, że udział nowie, Przemyślu, Dubiecku, Jarosławiu, Pruch-języka polskiego jest znacznie wyższy z tej niku, Sieniawie, Drohobyczu, Cieszanowie, Lwo-przyczyny, że do niego przyznała się cała pra- wie zamiejskim, w Winnikach, Tarnopolu, Zbawię ludność izraelicka.    raźu, Skalacie, Podwołoczyskach, Trembowli

Kiedy np. w Galicyi wschodniej z większością rzymsko-katolicką poza miastem Lwowem były tylko 2 powiaty polityczne Brzozów i Jarosław, to język polski stanowi większość absolutną poza Lwowem miastem aż w 8 powiatach: w Brzozowie, Jarosławiu, Lwowie powiecie , Sanoku, Przemyślu, Skalacie, Trembowli i Tarnopolu. Co do powiatów sądowych, to poza Lwowem miastem, wyznanie rzymsko-

i Buczaczu, prócz tego większość względną ma język polski w Kamionce Strumiłowej.

Nie chcąc się szczegółowo zajmować ludnością według języka w powiatach poszczególnych, podamy jeszcze tylko uszykowanie powiatów według zmniejszającej się w nich cyfry procentowej osób języka polskiego, ruskiego i niemieckiego.

o/

lo

Język niemiecki

Język polski

Powiaty polityczne

Język ruski

Powiaty polityczne

Powiaty polityczne

1.    Dąbrowa

2.    Myślenice .

3.    Brzesko

4.    Pilzno .

5.    Limanowa .

6.    Tarnobrzeg.

7.    Wieliczka .    .

8.    Nisko

9.    Bochnia

10.    Kolbuszowa

11.    Wadowice .

12.    Ropczyce .

13.    Chrzanów .

14.    Żywiec .

15.    Nowy Targ

16.    Tarnów .

17.    Kraków powiat

18.    Oświęcim .

19.    Mielec .

20.    Przeworsk .

21.    Rzeszów

22.    Podgórze

23.    Łańcut .

24.    Strzyżów

25.    Kraków miasto

26.    Jasło

27.    Brzozów

28.    Nowy Sącz

29.    Lwów miasto .

30.    Krosno .

31.    Biała

32.    Grybów

33.    Gorlice .

34.    Jarosław

1000

100-0

100-0

1000

1000

99-9

99-9

99-8

99-8

99-7

99-7

99-7

99-6

99-6

99 5

99-3

99-2

99-1

98-6

98-5

98-4

98-2

96-3

95-5

94-4

91-6

87-9

86-5

85-8

84-6

83-1

82-1

75-6

66-8

1.    Peczeniżyn

2.    Bohorodczany

3.    Kosów .

4.    Kałusz .

5* Śniatyn

6.    Turka .

7.    Jaworów

8.    Skole .    .

9.    Dolina .

10.    Żydaczów .

11.    Nadworna .

12.    Horodenka .

13.    Stary Sambor

14.    Żółkiew

15.    Tłumacz

16.    Rohatyn

17.    Zaleszczyki

18.    Bobrka .

19.    Lisko

20.    Borszczów .

21.    Zborów .

22.    Rawa

23.    Podhajce

24.    Gródek .

25.    Rudki

26.    Sokal

27.    Czortków .

28.    Dobromil

29.    Przemyślany

30.    Brody

31.    Kołomyja .

32.    Złoczów

33.    Brzeżany .

34.    Stryj .    .

87-8

84-9

84-1

81-2

80-4

798

78-3

77-9

74-9

74-8

73-5

72-9

724

72 3

71-8

70-6

69-2

69-1

68-9

68'6

67-9

66-8

65-9

62-7

60-5

60-2

59-7

59-7

59-5

59-5

59-2

59-1

58-9

58-3

1.    Biała

2.    Stryj

3.    Skole

4.    Dolina .

5.    Kraków miasto

6.    Lwów miasto

7.    Żydaczów .

8.    Stanisławów

9.    Brody .

10.    Kołomyja .

11.    Gródek .

12.    Przemyśl

13.    Śniatyn

14.    Drohobycz .

15.    Lwów powiat

16.    Żółkiew

17.    Kamionka .

18.    Kałusz .

19.    Mielec .

20.    Bohorodczany

21.    Sambor .

22.    Nadworna .

23.    Rawa

24.    Dobromil .

25.    Przemyślany

26.    Czortków .

27.    Lisko

28.    Tłumacz

29.    Bobrka .

30.    Kosów .

31.    Podgórze

32.    Nowy Sącz

33.    Podhajce

34.    Złoczów

16-7

4-8

4-1

3-7

3-4

30

2-9

2-5

2-5

2-4

23

2-2

2-2

2-0

1-8

1-8

1-7

1-6

1-4

1-3

1-2

1-1

1-1

1-1

1-0

1-0

0-9

0-8

0-8

0-8

0-7

0-7

0-7

0-6

Język polski

Język ruski

Język niemiecki

Powiaty polityczne

o/

/ o

Powiaty polityczne

Powiaty polityczne

o/

/ o

35.    Lwów powiat

36.    Sanok .

37.    Przemyśl

38.    Skałat .

39.    Trembowla

40.    Tarnopol 4L Cieszanów .

42.    Buczacz

43.    Husiatyn

44.    Mościska

45.    Zbaraż .

46.    Sambor .

47.    Drohobycz .

48.    Brzeżany

49.    Złoczów

50.    Kamionka .

51.    Sokal

52.    Stanisławów

53.    Przemyślany

54.    Dobromil

55.    Rudki .

56.    Czortków .

57.    Kołomyja .

58.    Brody .

59.    Stryj

60.    Gródek .

61.    Podhajce

62.    Rawa

63.    Zborów .

64.    Borszczów .

65.    Zaleszczyki

66.    Lisko

67.    Bobrka

68.    Rohatyn

69.    Stary Sambor

70.    Tłumacz

71.    Horodenka

72.    Żółkiew

73.    Nadworna .

74.    Żydaczów .

75.    Jaworów

76.    Dolina .

77.    Turka .

78.    Skole .    .

79.    Sniatyn

80.    Kałusz .

81.    Kosów .

82.    Bohorodczany

83.    Peczeniżyn

61-7

54-4

52-4

520

51-6

51-4

48-1

46-7

44-2

43-8

43 0

4L7

41-4

40-9

40-3

40-3

39-7

39-6

39-5

39-2

391

39-1

38-2

37-8

376

35-0

33-4

32-1

32-0

3L0

30-3

30-2

30-1

29-2

27-4

27-4

26-9

25-9

25-4

22-3

21-6

21-4

19-8

17-9

17-4

17-2

151

13-7

12*1

35.    Kamionka .

36.    Stanisławów

37.    Sambor .

38.    Zbaraż .

39.    Drohobycz .

40.    Mościska

41.    Husiatyn

42.    Buczacz

43.    Cieszanów .

44.    Tarnopol

45.    Trembowla

46.    Skałat .

47.    Sanok .

48.    Przemyśl

49.    Lwów powiat .

50.    Jarosław

51.    Gorlice .

52.    Grybów

53.    Krosno .

54.    Nowy Sącz

55.    Brzozów

56.    Lwów miasto .

57.    Jasło

58.    Strzyżów

59.    Łańcut .

60.    Przeworsk .

61.    Rzeszów

62.    Nowy Targ

63.    Kraków miasto

64.    Kraków powiat

65.    Ropczyce .

66.    Tarnobrzeg

67.    Oświęcim .

68.    Podgórze

69.    Chrzanów .

70.    Dąbrowa

71.    Mielec .

72.    Kolbuszowa

73.    Nisko

74.    Biała

75.    Wadowice .

76.    Myślenice .

77.    Wieliczka .

78.    Bochnia

79.    Brzesko

80.    Tarnów

81.    Pilzno .

82.    Żywiec .

83.    Limanowa .

57-8

57-5

57-1

57-0

56-6

56-1

55-7

53-0

51-4

48-1

48-1

47-7

454

44-9

36-5

320

24-2

17-8

15-4

12-8

12H

10-8

8-4

4-5

3-0

1-5

0-9

0-5

0-4

0-2

0-2

OJ

0-1

0-1

0*0

00

00

o-o

0-0

0-0

00

0-0

OD

00

00

OD

OD

00

OD

35.    Jarosław

36.    Oświęcim .

37.    Tarnów

38.    Rzeszów

39 Cieszanów .

40.    Kraków powiat

41.    Borszczów .

42.    Żywiec .

43.    Zaleszczyki

44.    Tarnopol

45 Rudki .    .    .

46.    Chrzanów .

47.    Kolbuszowa

48.    Turka .

49.    Skałat .

50.    Buczacz

51.    Nisko

52.    Wadowice .

53.    Bochnia

54.    Łańcut .

55.    Sanok .

56.    Stary Sambor .

57.    Rohatyn

58.    Brzeżany

59.    Wieliczka .

60 Ropczyce .

61.    Grybów

62.    Gorlice .

63.    Peczeniżyn

64.    Mościska

65    Jaworów

66    Zborów .

67.    Sokal .    .    .

68.    Trembowla

69.    Husiatyn

70.    Horodenka .

71.    Dąbrowa

72.    Tarnobrzeg

73.    Myślenice .

74.    Brzesko

75.    Strzyżów .

76.    Limanowa •

77.    Nowy Targ

78.    Jasło

79.    Krosno .

80.    Brzozów

81.    Zbaraż .

82.    Pilzno .

83.    Przeworsk .

0-6

0-6

05

0-5

0-5

0’4

0-4

04

0-4

04

0-4

03

0-3

0-3

0-3

0-3

0-2

0*2

0-2

0-2

0-2

0-2

0-2

0-2

0-1

0-1

0*1

0-1

01

0-1

01

0-1

01

0-1

0-1

0-1

0-0

0-0

OD

0-0

00

0-0

0-0

00

OD

00

OD

Porównując wyniki spisu ostatniego ’ z y k a polskiego, skutkiem czego ich udział z datami r. 1900, stwierdzamy nadzwyczaj procentowy w całej ludności kraju podskoczył silny przyrost osób, używającyhję- z 54*67°/₀ na

Wiadomości statystyczne.

58Natomiast udział osób

uźywających innego języka, obniżył się i tak język ruski cofnął się o 2-11, język niemiecki o 1-78 procentu. Ten kierunek rozwoju da się zauważyć już od r. 1880, kiedy po raz pierwszy czyniono dochodzenia co do języka towarzyskiego, jednakże w ostatniem dziesięcioleciu kierunek ten ujawnił się szczególnie wyraźnie. Wykazuje to szczegółowo następujące zestawienie:

Jak w kraju całym tak i w p o s z cz e g ó 1-nych powiatach (patrz tablica IV) wzrósł przedewszystkiem udział procentowy ludności polskiej, obniżył się zaś udział procentowy ludności ruskiej i niemieckiej. Na obszarze Galicyi wschodniej żywioł polski wszędzie się wzmógł z wyjątkiem 4 powiatów: peczeniżyń-skiego, brzozowskiego, żółkiewskiego i podha-

Ludność austryacka Galicyi, używająca obok wymienionego języka,

wynosiła w roku

towarzyski

1880

1890

1900

1910

1880    1890 I 1900    1910

w cyfrach absolutnych

w cyfrach procentowych

polski . ruski niemiecki . inny .    .    .

.    3,059.222 3,518.996 3,982.033

.    .    2,551.594 2,826.262 3,080.543

227.158 6.419

323.612

40.33

212.327

9.800

4,675.612

3,207.784

90.416

10.337

o en tp k* ó có Ól

05    *<J    to

05 CO lO O 'vH 05 r—I

cb est cb Ô 10 rH

54-67

42-29

2-91

0-13

CO GO co co

lO t—ł rH rH

OOÓHÓ 10 rH

Razem .

.    5,938.461    6,578 835    7,284.703, 7,984.149    100-00 100-00 100 00 100 00

Wzrost języka polskiego kosztem ruskiego ! jeckiego ; cyfra procentowa ludności ruskiej

w przeważnej części powiatów się cofnęła, zwiększyła się zaś w mieście Lwowie i w 7 powiatach : w Dolinie, Bohorodczanach, Peczeniżynie, Kosowie, Brzozowie, Żółkwi i Podhajcach.

Rozwój ludności różnych języków przedstawi się nam jeszcze wyraźniej, jeżeli zbadamy oddzielnie przyrost każdego j ęzyka wzgl.

i niemieckiego odbywa się tak w Galicyi z a-chodniej jak i wschodniej, w ostatniej jednak szczególnie silnie. Jak z poniżej podanych dat wynika, zwiększył się od r. 1900—

1910 udział procentowy ludności polskiej w Galicyi wschodniej o 6-18 procentu, natomiast udział ludności ruskiej cofnął się o 3 70, niemieckiej o 2-45 procentu. Od r. 1880—1910 pod- jego ubytek, to znaczy ile dany język zyskał niosła się w Galicyi wschodniej cyfra procen- wzgl. stracił w porównaniu z jego stanem potowa używających mowy polskiej z 28-08 na ; siadania wykazanym przez spisy poprzednie. 39-77, cyfra procentowa używających mowy ru- W tym celu zamieszczamy na stronie następ-skiej zaś spadła z 64-63 na 58 91 a jeszcze bar- nej dla całego kraju i obu jego części nastę-dziej obniżył się udział procentowy osób, zali- pujące obliczenie dokonane na podstawie cyfr czających się do języka niemieckiego, z 7-23°/₀ niniejszej stronicy.

spadł na 1-22°/₀.

Język

towarzyski

Ludność obok wymienionego języka wynosiła

w Galicyi zachodniej w roku

w Galicyi wschodniej w roku

1880

1890 ]    1900*1' 1910

1880

1890 |    1900    1910

polski . ruski niemiecki inny .

a) Cyfry absolutne.

1,982.255 2,180.097 2,370.532    2,560.820    1,076.967    1,338.899

73.384    73.014    77.249    75.551    2,478.210    2,753.248

46.389    29.439    36.263    25.571    277.223    197.719

1.726    2.712    3.784    5.049    2.307    3.707

Razem

to

co

iC

2,285.262] 2,487.828 2,666.991 3,834.707 s 4,293.573

3,003.294

176.064

6.016

4,796.875

2,114.792

3,132.233

64.845

5.288

o*

co

t—¹

1.0

cc

polski . ruski niemiecki inny .

•O

O to CO ^ Ô tÓ tó 00 h- CO to

b) Cyfry procentowe. 95-40    95-29    9602

3-19

1-29

0-12

3-11

1-46

0-14

2-83

0-96

0-19

05 tO O -3 ^ 00

Q    (^J

05 CO CO 00

05 co

O £*■ ^ 1-7 Ó di h* h* CO H-¹ to 00

OÏ £>• CO Lp cp cp ■

cb ôa cb ô co co

t>* -»—H d <0 Ot) CQ T—ł

Ó5 cb L ó

CO lO

Razem

100-00 ; 100 00 100-00 100-00 100 00 100-00 100 00 100 00

J ęzy k towarzyski

Przybyło wzgl. ubyło (—) obok wymienionym językom ludności

ogółem

procentowo

1880—1890 11890-190011900—1910| 1880-1910 1880-1890 ! 1890—1900| 1900—1910! 1880-1910

Galicya zachodnia.

polski . ruski niemiecki inny_.

197.842    190.435    190.288    578.565

-370    4.235    —4.698    2.167

-16.950    6.824    —10.692    —20.818

986    1.072    1.265    3.323

O tO 1.0 t—I

o 6 cb Ń co to

OO 03 ip do ib cb Ô5 Ol co

do Ô3 ós co I (M co

29-2

3-0

-44-9

192-5

Razem

181.5081 202.566    179.163    563.237

8-6

8-9

7-2

26-8

polski . ruski niemiecki inny .

Galicya wschodnia.

05 H-¹

to HO o

CW Ó H rfi

to

03 CO (>3 .

cb Ć3 CO CO TH

hH C£> 03 cb cb cb ói

05 03 t- CM

Razem

458.866    503.302    520.283 1,482.451    12-0

11-7

10-8

88-7

Cała Galicya.

polski . ruski niemiecki inny

459.774    463.037    693.579    1,616.390

274.668    254.281    127.241    656.190

-96.454    —14.831    -121.911    -233.196

537    6.304

2.386    3.381

O 00 GO C<I

lb Ó 05 05 r—I T—I 03 lO

O'

LO 05 co 00

-5 eh ó &b

ot

Y* r-H lO

f- 4h¹ f- lO

rH

00 t>- t—i co ói »o <Ó3 cb uo ou> iO

Razem

640.374    705.868    699.446 2,045.688

10-8

10-7

9-6

34-4

języków w poszczególnych powiatach politycznych. Co do cyfr procentowych tej tablicy należy mieć na uwadze to samo, cośmy o cyfrach procentowych powiedzieli na stronie XXX. Przy cyfrach procentowych trzeba zawsze uwzględniać liczby podstawowe z których cyfry stosunkowe zostały obliczone.

Najwyższe cyfry przyrostu wykazuje ludność polska i to na obszarze Galicyi wschodniej , głównie w powiatach południowych. Tutaj w r. 1900 ludność żydowska w znacznej części przyznała się do języka niemieckiego i ruskiego, przy spisie ostatnim zaś podała-jako swój język towarzyski język polski. Skutkiem tego nastąpił ogromny wzrost języka polskiego, wynoszący n. p. w 8 powiatach aż przeszło 100°/o : w Kosowie (291-8%), Dolinie (184-4%), Nadwornie (176-4%), Turce (150“1%) Śniatynie (148'6%), Drohobyczu (136’8%), Kołomyi (111-3%) i Bohorodczanach (104*5%)* Ubytek ludności polskiej wykazuje z powiatów wschodnich tylko powiat podhajecki, ubytek

Ludność ruska wzmogła się najsilniej

Od r. 1900—1910 wzrosła w Galicyi liczba osób, przyznających się do języka polskiego o 693.579, przyznających się do języka ruskiego o 127.241, zaś ludność używająca mowy niemieckiej zmalała o 121.911 głów. Przyrost ludności polskiej nastąpił głównie w Galicyi wschodniej, gdzie wynosi 31 *2'V₀» a przyrost ten odbył się w małej części kosztem ludności ruskiej, która w powiatach wschodnich podniosła się tylko o 4*3°/₀, głównie jednak, kosztem ludności języka niemieckiego, która w Galicyi wschodniej zmniejszyła się absolutnie o 111.219 dusz, zaś procentowo o 63-2 °/₀. Od r. 1880—1910 liczba osób, posługujących się w życiu potocz-nem mową polską wzrosła w całym kraju dwa razy silniej, w Galicyi wschodniej nawet prawie cztery razy silniej od liczby osób mówiących po rusku. Nadzwyczaj szybki rozwój żywiołu polskiego w Galicyi wschodniej sprawia, że w tej części kraju mieszka coraz to znaczniejsza część całej ludności polskiej. I tak przypadało z 1.000 ludności polskiej Galicyi na Galicy ę wschodnią w r. 1880 352, w r. 1890 już ten wynosi 1222 dusz, pozatem słabiej aniżeli 381, w 1900 r. 405 i wreszcie w r. 1910 aż 452. gdzieindziej ludność polska wzrosła w części Na str. XL i XLI przedstawiamy je- powiatów podolskich, szcze przyrost wzgh ubytek ludności różnych

L. porz.

Powiaty

polityczne

Język polski

w roku 1900

przyrost od r. 1900

ogółem w %

w roku 1900

Język ruski

przyrost od r. 1900

Język niemiecki

ogółem w °/₀

w roku 1900

przyrost od r. 1900

ogółem

w °/₀

10

11

Kraków m. Kraków pow. Chrzanów . Dąbrowa Mielec .    .

Kolbuszowa Tarnobrzeg Nisko Biała . Oświęcim . Wadowice . Myślenice . Podgórze Wieliczka . Bochnia . Brzesko . Tarnów . Pilzno . . Ropczyce . Rzeszów Strzyżów . Łańcut .    .

Przeworsk . Żywiec .    .

Limanowa . Nowy Targ Nowy Sącz Grybów .    .

Gorlice . Jasło .

Dolina . Bohorodczany Nadworna . Peczeniżyn. Kołomyja . Kosów .    .

Sanok Brzozów

110.220

57.080

90.427

68.644

75.379

73.890

73.310

64.603

61.438

41.390

88.016

88.415

52.574

61.803

104.444

97.061

106.236

49.057

78.167

131.635

54.204

88.440

46.548

107.475

75.920

75.746

101.773

41.172

61.526

75.490 68.449 23.135

6.744

21.068

5.269

8.522

4.657

8.427

5.286

22.490 3.310

51.015

69.284

22.938

10.586

17.661

20-8

18-5

195

131

451

—389 3.151 4.159 9.580 7.105 6.842 4.599 9.053 5.637 9.380 7.211 5.752 -491 1.549 12.838 1.617 1.584 9.565 11.298 5.077 3.003 11.229 2.452

487

4.766

1.467

6.500

10.121

8.991

4.556

15.716

4.867

14.550

397

25.029

9.659

8.018

2.293

0-2

0-6

-0-5

43

15-6

17-2

7-8

5-2

17-2

91

9-4

7-4

5-4

—1-0

1-2

9-8

30

1-8

20-5

10-5

6-7

4-0

11-0

6-0

0-8

6-3

21

28-1

150-1

42-7

86-5

184-4

104-5

176-4

7-5

1113

291-8

15-7

3-3

oo c co h

Oi t-H

i—< 03 GO lO H i—l I t-H Ci t>*    03

^ H O

CO

CO OJ tH

to

236

2.579

2.773

812

16.481 9.612

20.962 7.970 12.744 71.076 63.489 40 646 38.746 77.679

51.482 60.374 37.576 75.468 64.811 54.030

9.378

312

126

24

21

24

—2

62

— 19

30

34

15

—11

47

19

14

88

1.106

42

28

50

10

14

104-7

315-0

1846

2.100-0

8.003

709

658

—3.186

-444

—322

-1

-39-8 -62 6 -48-9 —50-0

co

964

139

14-4

—18-2

3.1000

-500

6000

3.400*0

48-4

—52-4

247-4

800-0

65-5

55-6

29-8

35-7

86-3

468-6

1-6

10

6-2

52-6

oo

-2.020    -84-9

210

1-3

442

4-7

419

268

461

15.550

-195 -239 - 353 -1.297

—46-5

—89-2

-76-6

-8-3

266

263

154

538

339

116

525

96

860

826

2.778

809

18

979

23

377

214

39

896

736

4.784

4.871

16931

5.429

10.114

355

10.925

9.764

137

36

13-5

—105

-123

-55

44

-164 - 104

-39-9 -79-9 — 10-2 880-0 -48-4 -89-7

31

5-9

-1

-1000

4-2

—90

22

-688 -2.778 - 320

39

—13

—33

-10-5 1.1000 -83-3 -1000 -39 6 3.900-0 -72-2 -3-4

4-3

-304

-199

-80-6

-930

15-4

0-6

-493 -1.582 -2.645 -12.739 -4.552 -9.095 -313 —7.962 — 9.048

—67-0 -33-1 -54-3 -75-2 — 83-8 —89-9 —88-2 -72-9 -92-7

36

26-3

2000

- XLI -

h- L. porz.

Powiaty

polityczne

Język polski

Język ruski

Język niemiecki

w roku 1900

przyrost od r. 1900

ogółem w °/₀

w roku 1900

przyrost od r. 1900

ogółem

w roku 1900

przyrost od r. 1900

ogółem w %

10

11

C»l!ôHO<DÛO^a50i^C0 65HOÜÛt)-ï050i^C»ÈÔPO®ÛO*Q05Cfi|^Ml!OHOCOÛO-QaOitf>>

Dobromil . Przemyśl Jarosław Mościska Stary Sambor Sambor .    .

Gródek .    .

Rudki .    .

Drohobycz . Zydaczów . Stanisławów Kałusz .    .

Tłumacz Cieszanów . Jaworów Rawa .    .

Żółkiew . Lwów m. . Lwów pow. Bobrka .    .

Rohatyn Przemyślany Brzeżany . Podhajce Złoczów.    .

Trembowla . Husiatyn . Czortków . Borszczów . Zaleszczyki Buczacz . Horodenka . Śniatyn .    .

18.266

67.899 88.510 32.190

9.055

31.644

21.712

24.660

29.899 14.477 51.758 14.227 24.267 34.156

9.167

29.995

23.551

120.634

60.876

23.708

28.701

28.238

37.559

32.426

40.411

16.181

42.692

35.889

34.858

58.168

24.608

40.762

35.289

39.198

26.261

33.048

21.298

49.508

20.340

6.208

10.000

15.412

11.331

6.247

7.586

13.157

6.045

5.546

40.916

4.073

10.630

2.482

7.564

7.430

8.595

7.066

2.205

51.926

38.167

2.964

7.815

5.922

5.306

-1.222

6.801

3.216

12.173

7.367

11.529

14.652

6.133

9.012

6.302

3.285

3.585

54-7

22-7

12-8

19-4

83-8

41-6

27-8

22-5

136-8

28-1

20-5

17-3

31-2

21-8

93-8

23-6

9-4

43-0

62-7

12-5

27-2

210

141

-3-8

16-8

19-9

28-5

20-5

331

25-2

24-9

221

17-9

8-4

13-7

763

2-3

2.004

14.982

4.405

9222

9-4

30-3

21-7

148-6

47.579 70.416 45 468 46.756 44.427

61.469 47.175 43.196 91.902 56.568 77 084 70.862 81.982 43.638 62.945 73.026 64.094 15.159 59.387 55.209

80.469 46.957 56.607 54.332 67.156 38.439 85.663 63.649 65.843 69.435

42.381 50.056 40.279

53.381 44.406 75.443 55.807 73.581 68.042 68.271

-4.598

—97

986

1-4

2.436

2.463

-484

-197

2.551

3.529

4.885

5.670

13.363

8.231

1.318

739

4.643

4.025

7.869

6.621

—688

5.911

7.723

4.483

5.105

7.323

2.086

2.721

856

1.888

727

-1.467

—1.671

-4.359

-1.488

100

1.098

—635

—2.642

-390

—933

3.021

5-4

53

-1-1

-0-3

5-4

8-2

5-3

10-0

17-3

11-6

1-6

1-2

6-9

55

12-3

43-7

—1-2

10-7

9-6

9-5

90

13-5

31

7-0

1-0

30

1-1

—21

-3-9

-8-7

-3-7

0-2

2-5

—0-8

—4-7

—0-5

-1-4

4-4

1.408s    —620

4.909| —1.399 1.178    -229

184

-74

3.183

2.994

2.518

442

11.897

2.985

4.392

2.051

2.115

1.297

5.754

1.660

2.105

20.409

7.488

-    3.103 -1.682

- 716 -128

-    8.529 —552 —380 -474

-    1.217 —862

—4.837 -456 -367 -14.487 -4.600

—44-0 -28-5 —19-4 -40-2 —97-5 -56 2 -28-4 -29-0 -71-7 -18-5 -8-7 -23-1 —57-5 -66-5 -84-1 -27-5 -17-4 — 71-0 -61-4

396

253

2.002

255

41

881

155

8.817

387

3.087

3.093

237

248

677

93

1.097

118

64

485

9.765

296

74-7

-56

-1.110

—118

590

—165 -107 -5 208 -278 —1.169 —2.471 —217

-221 -554 —463 1.439-0 -18-7 —690 —59 i —71-8 -37-9 —79-9 —91-6

20

8-1

—562

-10

-367

349

237

100

-7.875

-83-0

-10-8

-33-5

.295-8

370-3

10.0000 —80 6

Cały kraj . .

3,982.033

693.579

174

3,080.543 127.241

41

212.327

-121.911

—574

XLII

raz

w dyasporze, zaś na obszarze swycb zwartych siedzib przyrost ma słaby a w całym szeregu powiatów nawet ubytek: w Nowym Targu5 Grybowie, Gorlicach, Jaśle, Krośnie, Sanoku, Lisku, Dobromilu, Samborze, Starym Samborze Kołomyi, Horodence, Zaleszczykach, Borszczo-wie, Buczaczu, Trembowli, Skalacie, Zbarażu, Tarnopolu i we Lwowie powiecie. Najbardziej w Galicyi wschodniej podniosła się liczba Rusinów we Lwowie mieście, o 43-7°/₀, czyli z 15.159 w r. 1900 podskoczyła na 21.780 w roku 1910.

Liczba osób, przyznających się do języka niemieckiego zmalała, aż w 62 powiatach i w miastach Lwowie i Krakowie.

Znacznie silniejszy przyrost ludności polskiej od ruskiej w ubiegłych dziesięciu latach tłumaczy się:

1. większym przyrostem naturalnym ludności polskiej ;

2. mniejszym ubytkiem wskutek wychodź-ctwa. Emigracya jak wykazaliśmy w rozdziale o wyznaniu, ogarnęła w ostatnich czasach w daleko silniejszym stopniu ludność ruską, aniżeli polską.

3. przyznaniem się niemal całej ludności izraelickiej do języka polskiego. Asymilacya żywiołu żydowskiego na rzecz języka polskiego datuje się od drugiej połowy ubiegłego stulecia i postępuje coraz bardziej naprzód. Jeszcze w roku 1851 uważał Czörnig („Etnographie der österreichischen Monarchie“ Wiedeń 1857.) żydów galicyjskich za odrębną narodowość, tymczasem już w r. 1880 przyznało się z 688.596 żj^dów do języka polskiego okrągło 415.000, do języka niemieckiego zaś tylko 246.000, przy spisach następnych do języka niemieckiego co-to mniej w r. 1890 151.000, w roku 1900 138.000, a wreszcie w' r. 1910 przypuszczalnie co najwyżej 25 000.

II. Wyniki spisu zwierząt domowych.

I. Uwagi wstępne.    i nictwa a przedewszystkiem chowu bydła i da-

Równocześnie ze spisem ludności, także na , lej> jeżeli chodzi o obliczenie wartości inwentarza żywego, stanowiącego może po ziemi i budynkach najznaczniejszą część bogactwa krajowego a będącego zarazem nader ważnem źródłem dochodu dla stanu rolniczego i jednym

jmdstawie ustawy z dnia 29. marca 1869 roku przeprowadzany bywa spis inwentarza ży wego.

Nie można powiedzieć, aby połączenie tych dwóch, co do przedmiotu tak różnych dochodzeń było bardzo szczęśliwe. A to głównie z następujących trzech powodów:

1. Już sam termin, ostatni grudnia, odpowiedni może dla spisu ludności, nie nadaje się do spisu bydła. Ze zbliżaniem się zimy gospodarze wysprzedają część inwentarza, w gospodarstwie niekoniecznie im potrzebną, aby mieć jak najmniej zwierząt do przezimowania. Stąd spis uskuteczniony w porze zimowej, kiedy po oborach znacznie mniej spotykamy bydła, niż się zazwyczaj w nich trzyma, przedstawia nam najniższy stan inwentarza żywego, zaś nie daje nam wcale o br azu o jego stanie przeciętnym lub najwyższym. A przecież trudno opierać się na wynikach najniższych, jeżeli chodzi o ocenienie postępów hodowli w kraju, o uzyskanie podstawy dla prac, podejmowanych przez organa ustawodawcze i instytucye dla podniesienia rol-

z najniezbędniejszych artykułów spożywczych dla szerokich warstw. Dodać jeszcze trzeba, że cyfry najniższe, jakie wykazuje spis przeprowadzony w zimie w różnych latach mogą być różne i przedstawiają rezultat mniej lub więcej przypadkowy. Ile trzody bowiem gospodarz trzyma przez zimę, zależy od jakości poprzednich żniw a przedewszystkiem od zbioru paszy, po zbiorach obfitych ilość bydła po oborach będzie w zimie liczniejszą aniżeli po posusze i nieurodzaju. Aby wykluczyć ten moment przypadkowości i dalej , aby nie badać najniższego stanu bydła, lecz stan przeciętny lub najwyższy, trzebaby urządzić spis zwierząt domowych w porze innej aniżeli zimowej.

2. Jak spis ludności tak i spis bydła odbywa się co lat 10. D1 a spisu b y d ł a j e s t • to stanowczo z a długi odstęp czasu. Ilość zwierząt domowych ulega częstym zmianom

— XLIII —

spowodowanym czy to wynikiem żniw, zarazami, warunkami targu, czy też wprowadzeniem innych metod hodowlanych, przejściem do innych systemów gospodarowania i tym podob-nemi przyczynami. Jeżeli spis należycie wyświetlić ma działanie tych przyczyn, powinien powtarzać się w krótszych terminach, o ile możności tak często, jak wspomniane przyczyny wywołują w liczebnym stanie bydła znaczniejsze zmiany. Zdając sobie z tego sprawę, niektóre państwa zarządzają u siebie liczenie bydła co rok. Spisy coroczne spotykamy w Badenie, Saksonii, Prusach, Anglii, Francyi. Szwecyi, Holandyi i Australii. Tak częste dochodzenia, dotyczące ilości inwentarza, tłumaczą się i tym względem, że kiedy np. liczbę mieszkańców kraju każdej chwili na podstawie dat ruchu ludności w przybliżeniu obliczyć można, dla bydła uczynić tego nie jesteśmy w stanie. Dotychczas bowiem nigdzie ruch naturalny bydła nie bywa poddawany ob-serwacyi statystycznej. Aby jednak znać każdo-czesny stan i rozrost inwentarza nie pozostaje nic innego, jak przeprowadzać w krótkich terminach spisy i z porównywania wyników tychże wyciągać wnioski co do rozwoju badanych mas. Peryod dziesięcioletni, w jakim odbywają się spisy w Austryi, uważać należy stanowczo za długi, rezultaty tych spisów, czasowo tak bardzo odległych, tracą na wartości, mogą być często wynikiem przyczyn przypadkowych i należytego obrazu o rozwoju liczebnym inwentarza dać nie mogą.

3. Przeciwko łączeniu spisu bydła ze spisem ludności przemawia wreszcie jeszcze jeden powód, z wymienionych dotychczas może najbardziej zasługujący na podniesienie. Wobec spisu ludności spis zwierząt domowych schodzi na plan drugi, uważa się go za coś podrzędnego i z mniejszą starannością się go uskutecznia. Komisarze konskrypcyjni, mający do obrobienia nieraz dwie lub trzy gminy z największym tylko wysiłkiem zdołają się wywiązać z powierzonego im zadania i niewątpliwie skutkiem nawału pracy i krótkości czasu więcej poświęcają uwagi danym dotyczącym ludności aniżeli bydła. Często się zdarza, że komisarze, aby przyspieszyć i ułatwić sobie pracę, nie wykonują akcyi spisowej na miejscu, nie chodzą od domu do domu, lecz każą zwo

łać głowy rodzin do kancelaryi gminnej i tu wypełniają formularze spisowe datami, o których wiarogodności się naocznie nie przekonali. Znaną jest skłonność ludności wiejskiej do podawania niższych cyfr posiadanego inwentarza, aby przez zdradzenie rzeczywistego stanu nie narazić się czasem na podwyższenie podatków. Spis przeprowadzony w kancelaryi gminnej, skłonność tę popiera i przyczynia się do tego, że w rezultacie otrzymujemy wyniki niedokładne, przedewszystkiem za niskie.

Celem usunięcia tych niewłaściwości i celem zapobieżenia, by spis zwierząt domowych traktowany był jako rzecz mniejszej wagi, należałoby spisy rozdzielić i odrębnie badać bydło i ludność. Usamodzielnienie spisu bydła i przełożenie go na inną porę wpłynęłoby korzystnie na ścisłość i dokładność dat dotyczących nietylko zwierząt domowych ale i ludności, bo zwolniłoby znacznie z obowiązków organa pracą przeciążone, tak, że z tern lepszym skutkiem pracować by mogły około spisu ludności.

Reasumując nasze wywody, żądamy od sensów bydła, mających dać wyniki dokładne, odpowiadające rzeczywistości i obrazujące należycie rozwój hodowli, aby były przeprowadzane w innej porze, w krótszych odstępach czasu i zupełnie oddzielnie od spisów ludności. Warunkom tym spisy dotychczasowe nie odpowiadały, skutkiem tego rezultaty ich są bezwątpienia mniej wartościowe. Jednakże bynajmniej nie są pozbawione wszelkiej wartości, bo w każdym razie informują nas, jak żadne inne źródło, o stanie hodowli w kraju i podają wiadomości może nie tak ścisłe, ale jednak zbliżone do tych, jakie pragnęlibyśmy posiadać. Podnieść także należy, że spisy bydła począwszy od r. 1880 przeprowadzane bywały zawsze na tej samej podstawie, w tych samych warunkach i podlegały tym samym przyczynom, a choć warunki te i przyczyny dla mających się otrzymać wyników były mniej korzystne, to jednak występując prawdopodobnie z równą siłą przy każdym spisie, zasadniczych przeciwieństw między rezultatami poszczególnych spisów sprowadzić nie były w stanie. Stąd też uskuteczniane być mogą porównawcze zestawienia wyników następujących po sobie dochodzeń, przez co zyskamy

— XLIY —

Wreszcie jedna jeszcze uwaga natury bardziej formalnej. W chwili oddania do druku części tabelarycznej niniejszej pracy ogłosiła także centralna komisya statystyczna w osobnej publikacyi tymczasowe wyniki ostatniego spisu bydła¹). Porównując cyfry nasze z cyframi podanemi przez centralną komisyę, znaleźliśmy tylko w kilku po- wysoką liczbę koni, które jako inwentarz robo-wiatach drobne różnice; w wypadkach tych po- CZJ zbytnio obciążają gospodarstwa rolne ze prawiliśmy daty nasze według danych komisyi, szkodą inwentarza dochodowego. W interesie która widocznie dokonując fachowej kontroli, poczyniła w operatach przez starostwa wygotowanych pewne zmiany. Zatem wyniki podane przez nas, zupełnie są zgodne z wynikami ogło-szonemi przez komisyę statystyczną. Różnica — na ogół nieznaczna — zachodzi jedynie co do ogólnej sumy bydła rogatego i świń w r. 1900, tutaj uwzględniliśmy późniejsze sprostowania podane w „Skorowidzu gminnym“ ²), czego nie uczyniła komisya centralna, pomimo, że sprostowań tych sama dokonała. Skutkiem tych różnic oczywiście i nasze cyfry przyrostu wzgl. ubytku od r. 1900—1910 odbiegają nieco od

*) Vorläufige Ergebnisse der Viehzählung vom 31.

Dezember 1910 in den im Reichsrate vertretenen Königreichen und Ländern. Wien 1911.

²) Skorowidz gminny Galicyi, wydany przez c.k. centralną Komisyę statystyczną, Wiedeń 1907, str. 815. bardzo wysoki, w stosunku do okresu 1890 do

pewien pogląd na rozwój liczebny inwentarza, choć pogląd nie tak jasny i dokładny, jakiby nam dały spisy, urządzane w znacznie krótszych odstępach czasu. W rozdziałach następnych tej pracy postaramy się więc przedstawić nietylko obecny stan chowu bydła, ale także, o ile się to da, jego rozrost w czasie między poszczególnymi spisami.

Przy ocenianiu zmian zachodzących w stanie bydła od spisu do spisu, trzeba mieć na uwadze rzecz jedną. Spis daje obraz jedynie stosunków ilościowych różnych gatunków zwierząt domowych, nic nam zaś nie mówi o ich jakości. Wnioski zaś czynione na podstawie zmian samej liczby mogą być często błędne i niezgodne z rzeczywistością. Zmniejszenie się liczby inwentarza nie musi jeszcze oznaczać upadku hodowli, bo ubytek ilościowy zrównoważony być może postępem co do jakości, a odwrotnie wzrost ilości nie będzie objawem pocieszającym, jeżeli równocześnie jakość się obniżyła.

cyfr komisyi centralnej. W ogłoszonych wynikach tymczasowych podaje komisya centralna daty tylko dla trzech gatunków zwierząt domowych : dla bydła rogatego, owiec i świń, w pracy naszej natomiast uwzględniamy wszystkie badane przez spis gatunki inwentarza. Nadmienić nam jednak wypada, że co do koni, kóz, ułów pszczół i drobiu dane przez nas przytoczone, których należycie sprawdzić nie mamy możności, różnić się nieco mogą od danych komisyi statystycznej, skoro je ta później po ukończonej już fachowej kontroli ogłosi.

2. Wyniki spisu z r. 1910 w porównaniu z wynikami spisów poprzednich.

(Tablica YI).

Spisy bydła, począwszy od r. 1880 wykazują wstanie inwentarza całego kraju następujące zmiany, umieszczone na str. XLY. Z trzech terminów spisowych chów zwierząt domowych w dziesięcioleciu ostatniem przedstawia się najgorzej. Tu już niema mowy o postępach hodowli, przytoczone cyfry jaskrawię świadczą o jej upadku.

Z najważniejszych działów inwentarza konie wykazują przyrost nieznaczny (4-2 °/₀); lecz szczupłość tego przyrostu nie potrzebuje być uważaną za objaw niekorzystny, wobec tego, że kraj nasz posiada nadmiernie

rolnictwa byłoby może nawet pożądanem, aby liczba koni zmalała, lecz aby redukcyi tego działu inwentarza odpowiadał przyrost w dziale najważniejszym, w dziale bydła rogatego. Tymczasem według ostatniego spisu bydło rogate wykazuje ogromny ubytek, wynoszący w porównaniu z r. 1900 absolutnie 213.466 sztuk, odsetko wo 7*9%. Skutkiem tej olbrzymiej straty stan bydła rogatego cofnął się prawie na ' poziom z r. 1890, przewyższa go tylko o 2*3°/₀, chociaż ludność kraju w tym samym czasie wzrosła aż o 2T5°/₀. Ubytku bydła rogatego zrównoważyć nie może bardzo znaczne podniesienie się liczby nierogacizny, która w stosunku do r. 1900 wzmogła się nieomal o połowę, wykazując 46*3°/₀ przyrostu. Zaznaczyć jednak trzeba, że przyrost ten aczkolwiek

— XLV —

1880-1910

23-1

11-7

—524

44-9

—41-1

172*2

10-4

) zwierząt domowych

procentowo

1880—1890|l890—1900jl900—1910

4-2

135

T—ł

—7*9

-50*0

8*9

—180

46*3

54*6

48-1

11*1

-200

—14-9

-30-6

0-09

-191

Ci

19*0

59-5

9-8

16*3

—11-7

Przybyło wzgl. ubyło ( ogółem

1890—190011900— 1910| 1880-1910

36.134 170.010

262.218

-530

5.939

250.300

1,161.1621

30.821

213.466

—481

1.212

-78.744

580.555

115.350

103.568

270.539

-241

-3.143

-193.297

470.409

—49.890

;3,731.843|

1900 się obniżył, kiedy wynosił aż 60*0°/₀. Co do innych gatunków zwierząt domowych zauważamy dalsze zmniejszenie się liczby owiec o 18O°/₀, od r. 1890—1900 ubytek ten wynosił 30*6°/₀, zatem cofanie się liczby owiec przybrało w czasach ostatnich tempo powolniejsze. Kozy, mogące mieć jako „krowa ubogich“ nader doniosłe znaczenie w kraju naszym, wzmogły się liczebnie tylko o 6*8°/₀, a skutkiem znacznego ubytku w dziesięcioleciu 1890—1900 nie osiągnęły jeszcze stanu z roku 1890. Cyfra mułów, muł o-o słów i osłów na ogół bardzo niska obniżyła się ściśle o połowę. Obj a wem pocieszaj ącym j est silny przyrost drobiu, badanego w r. 1910 dopiero po raz drugi a obejmującego kury, gęsi, kaczki i inne ptactwo domowe. Jaki jest udział tych kategoryi w sumie drobiu i jaki nastąpił przyrost w poszczególnych kategoryach, wykazuje poniższe zestawienie :

Rodzaje

drobiu

Ilość drobiu poszczególnych kategoryi w roku

Przybyło

od r. 1900-1910

1900

1910

ogołem procent.

1880-1890

30.308

205.145

192

7.870

21.741

110.198

—34.639

Ilość zwierząt domowych w roku

1910

905.272

2.505.079

481

19.164

358.953

1.835.464

326.507

11.486 730

Kury . .6,878.377 10,301.255 3,422.878 49 8 Gęsi . .

Kaczki .    285.319

Inny drób 133.252

Razem. .7,754.887 11,486.7303,731.843 48-1

1900

1890

765.570' 869.138 2,448.006|2,718.545

962

17.952

437.697

1.203

21.095

630.994

784.5001,254.909

211.157

261.047

7.754.887

1880

735.262

2.242.861

1.011

13.225

609.253

674.302

295.686

Rodzaje zwierząt domowych

Konie

Bydło rogate

Muły, mułoosły i osły.

Kozy .

Owce

Świnie

Ule pszczół. Ptactwo dom.

Wspomnieć jeszcze należy o znacznem podniesieniu się w ubiegłem dziesięcioleciu bartnictwa. Liczba ułów pszczół, która od r. 1880 do r. 1900 stale spadała, podskoczyła w ostatnich 10 latach aż o 54*6%.

Naszkicowany powyżej obraz hodowli zwierząt domowych odnosi się do całego kraju a nic nam nie mówi o różnicach, jakie pod względem rozwoju inwentarza zachodzić mogą mię-dzy p o s z c z e g ól ne m i okolicami. Na podstawie dat, zawartych w tablicy VI., rozpatrzmy więc, jakie zmiany w chowie bydła zaszły od r. 1900 do r. 1910 w pojedynczych powiatach. Do tablicy VI nadmieniamy, że stan bydła w powiatach w r. 1900 podany jest według granic powiatów z r. 1910.

Zacznijmy od koni. Liczba koni podniosła się ogółem w 64, zmalała zaś w 19 powia-

Wiudomoici statystyczne.

— XLYI —

tach. Najsilniejszy przyrost spotykamy w powiatach borszczowskim (28-5%), i niskim (28T%), ponad 20% przyrostu wykazują jeszcze Śniatyn, Skole, Nadworna, Dobromil, Grybów, Lisko, Kraków miasto i Dolina ; są to przeważnie powiaty, w których cyfra koni w stosunku do ludności i obszaru jest niską. Na ogół ilość koni wzmogła się głównie tam, gdzie ich jest stosunkowo mało, przedewszy-stkiem wpołudnio w ych powiatach górskich (z wyjątkiem Gorlic, Krosna i Kosowa). Powiaty z ubytkiem koni rozścielone są we formie gniazd wśród powiatów z przyrostem koni. Gniazd takich liczymy siedm, rozrzuconych od granicy zachodniej aż do wschodniej. Na gniazdo pierwsze składają się powiaty Oświęcim, Biała i Wadowice, na gniazdo drugie Gorlice, na trzecie Krosno, Strzyżów i Brzozów, na czwarte Mościska, Rudki, Sambor i Stary Sambor, na piąte Kosów, na szóste Horodenka, i Zaleszczyki, i wreszcie na siódme a zarazem największe 5 powiatów podolskich Podhajce, Brzeżany, Zborów, Tarnopol i Skałat. Ogromny ubytek liczby koni w powiecie gorlickim, wynoszący 44⁻2% , nie jest zgodny z rzeczywistym stanem rzeczy, lecz tłumaczy się niewątpliwie błędem, popełnionym przy spisie w r. 1900. Kiedy liczba koni w r. 1890 wynosiła w Gorlicach 5617, w r. 1900 naliczono ich aż 11.346, w r. 1910 znów tylko 6.327.

Bydła rogatego, jak wyżej powiedzieliśmy, ubyło w całym kraju 213.466 sztuk. Jest to wypadkowa: Z 74 powiatów wykazujących ubytek 220.483 sztuk i z 9 powiatów wykazujących przyrost 7.017 sztuk. Powiaty znaczące się przyrostem bydła rogatego położone są na głównej osi kraju, lecz nie tworzą jednego zwartego terytoryum, tylko ciągną się przeważnie odosobnione od zachodu aż na krańcowy wschód. Są to powiaty Wadowice, Rzeszów, Przeworsk, Rudki, Brzeżany i sąsiadujące ze sobą Horodenka, Buczacz, Czortków i Husiatyn. Największy przyrost wykazuje Buczacz, 5 9%, jest to jednak przyrost słaby, w ogóle więc w wymienionych powiatach chów bydła rogatego nie podniósł się znacznie, znajduje się raczej w sta-gnacyi. Najdotkliwsze straty bydła rogatego poniosły powiaty nadwiślańskie, głównie część ich rozłożona między ujściem Dunajca i ujściem Sanu, dalej powiaty północne Galicyi wschodniej i cały obszar położony po prawej stronie Dniestru z jedynym wyjątkiem powiatu łioro-deńs^iego. Obszar ostatni ucierpiał najbardziej, spotykamy tu powiaty z największym ubytkiem jak Bohorodczany (ubytek 27‘4°/₀), Nadworna (21-5°/₀), Turka (21 -5%), Skole (20*5°/₀). Ogółem w 19 powiatach, składających się na te-rytoryum po prawej stronie Dniestru położone stan bydła zmniejszył się o 96.128 sztuk czyli 14-6°/₀. W części tych powiatów, przedewszyst-kiem w powiatach górskich zauważyliśmy znaczny przyrost koni, widocznie więc nastąpił tenże kosztem bydła rogatego. Nadzwyczaj silny spadek liczby bydła na obszarze rozłożonym po prawej stronie Dniestru, zadecydował także o tern, że ubytek bydła rogatego w Galicyi wschodniej jest o wiele znaczniejszy (9 2 °/₀) aniżeli w Galicyi zachodniej (5⁻5°/₀).

Jak bydło rogate tak i owce w przeważnej części powiatów wykazują ubytek. Cofanie się liczby owiec, datujące się już od spisu z roku 1890, tłumaczy się głównie konkurencyą wełny australskiej, która zadała cios stanowczy hodowli owiec nietylko w Galicyi i Austryi, ale i w znacznej części innych państw kontynentalnych. W Galicyi hodowla owiec dzisiaj jeszcze ważną odgrywa rolę przede wszy stkiem w powiatach górskich zachodnich i wschodnich, dalej na Pokuciu, Podolu i w powiatach północnych Galicyi wschodniej. Z obszaru tego największe straty w stanie liczebnym owiec poniosło Podole i powiaty północne, straty mniejsze część powiatów górskich, natomiast zwiększyła się liczba owiec i to niekiedy bardzo znacznie na Pokuciu i w ogóle w kącie południowo-wschodnim, obejmującym powiaty Bor-szczów, Zaleszczyki (przyrost 37-4%), Horoden-ka, Śniatyn (22'9°/₀), Kołomyja (2O,On/₀)J Pecze-niżyn i Tłumacz (41*4°/₀) ; z powiatów innych, odznaczających się większą cyfrą owiec, wykazują przyrost tychże powiaty Kałusz, Dolina, Stary Sambor, Sanok, Grybów i Nowy Targ.

Stan liczebny nierogacizny jak w kraju całym tak i w poszczególnych powiatach wzmógł się nader silnie. Ubytku doznały tylko dwa powiaty górskie Kosów i Turka, ponadto jeszcze miasto Kraków. "We wszystkich innych powiatach stwierdzamy przyrost świń i to przyrost wynoszący 0—25% w 12 powiatach, 25—50%

- XLYII -

w 27 powiatach, 50—100°/o w 33 powiatach I dowla pszczół jest bardzo zaniedbaną. W Ga-i wreszcie powyżej 100°/₀ w następujących 8 powiatach: w Mościskach (przyrost najwyższy 154-4%), Drohobyczu, Rudkach, Samborze, Rzeszowie, Przeworsku, Krośnie i Myślenicach. Ga-licya zachodnia, posiadająca w stosunku do ludności i obszaru niższą cyfrę nierogacizny od Galicyi wschodniej, wykazuje przyrost większy (54-6%) aniżeli Galicya wschodnia (43-2°/₀).

Hodowla kó

z w kraju naszym jest bardzo nieznaczną i nie czyni także większych postępów. Mimo że w poszczególnych powiatach spotykamy tylko drobne ilości kóz, drobne te ilości jeszcze zmalały w 29 powiatach, przeważnie na wschodzie położonych. W Galicyi zachodniej podniosła się liczba kóz o 1.321 sztuk czyli 17*6°/₀, w Galicyi wschodniej zaś zmniejszyła się o 109 sztuk czyli 1-0 °/₀.

licyi zachodniej napotykamy nawet na 6 powiatów (Chrzanów, Biała, Żywiec, Myślenice, Tarnów i Ropczyce), w których liczba rojów pszczół się cofnęła, w Galicyi wschodniej powiatów takich jest tylko jeden (Dobromil).

Wyniki ostatniego spisu wypadły niekorzystnie nietylko w Galicyi ale i w całej Aust ry i. Zmiany zaszłe wstanie zwierząt domowych w państwie austryackim od r. 1900—1910 ilustruje następujące zestawienie:

Gatunki zwierząt domowych

Ilość zwierząt domowych w roku

Przybyto wzgl ubyło (—) od r. 1900-1910

Konie

1900

1910

ogółem

pro

cent.

Hodowla drobiu postąpiła we wszystkich powiatach znacznie naprzód. Tylko w 5 powiatach wzmogła się liczba drobiu o mniej niż 25°/₀, natomiast w 45 o 25—50%, w 31 o 50 do 75°/o, w powiecie rohatyńskim o 84’9% i zbaraskim aż o 151 7 %• Na ogół powiaty silniej zaopatrzone w drób także silniejszy wykazują jego przyrost. Przyrost wyższy od przeciętnego w kraju mają powiaty rozłożone po prawym brzegu Wisły od Wadowic aż do Brzeska, na południe od tychże Nowy Sącz i Grybów, dalej powiaty nad Wisłokiem położone, Nisko i Przemyśl nad Sanem, następnie Dobromil i Jaworów i wreszcie powiaty po lewej stronie Dniestru ciągnące się od Lwowa na wschód aż do granicy rosyjskiej a po prawej stronie Dniestru Stryj, Dolina, Kałusz, Nadworna, Peczeni-żyn i Kołomyja.

Główną siedzibą pszczelnictwa jest obszar rozprzestrzeniający się między Lwowem, Dniestrem i granicą rosyjską. W krainie tej, znanej od dawna jako „miodem płynącej“, nastąpił także główny przyrost ułów pszczół. Przeważna część powiatów tu położonych wykazuje przyrost ułów, wynoszący powyżej 50%, Bu-czacz nawet 102‘5% i Rohatyn 123’7%. Ponad miarę przeciętną wzrosła liczba rojów pszczół jeszcze na Pokuciu i na zachód od Lwowa prze-dewszystkiem w powiatach rudeckim, mościckim i gródeckim. Pszczelnictwo bardziej rozkwitło w części wschodniej kraju (przyrost 60-6%) aniżeli zachodniej (23-0%), w której na ogół ho-

Bydło rogate . .

Muły, mułoosły i osły . . . .

1,716.488j 1,801.090    84.602    4-93

9,511.170 9,159.808 -351.362 -3-74

66.647!    73.041    6.394    9-59

1,019.664, 1,253.650 233.986 22-95 2,621.026 2,428.586 -192.440 -7-36 4,682.654 6,431.966 1,749.312 37-42 996.139 1,232.380 236.241 23-72 26,671.592 35,743.075 9,071.483 34-01

Porównując powyższe dane z temi same-mi danemi dotyczącemi Galicyi (patrz str. XLY), widzimy, że wyniki w pierwszych pięciu gatunkach inwentarza, w szczególności co do bydła rogatego i owiec przedstawiają się w Austryi korzystniej, w Galicyi natomiast korzystniej wyniki w ostatnich trzech gatunkach, na ogół mniej ważnych. Skutkiem takiego rozwoju obniżył się także co do pierwszych pięciu gatunków udział procentowy Galicyi wr stosunku do całej Austryi, wzmógł się zaś co do ostatnich trzech gatunków. Z całego inwentarza żywego Austryi przypadało bowiem na Galicyę w procentach w roku :

Kozy

Owce .....

Świnie.....

Ule pszczół . . Ptactwo domowe

1900

1910

koni .    .    ...

bydła rogatego

mułów, mnłoosłów i osłów

kóz.......

owiec......

świń.......

ułów pszczół .... ptactwa domowego

50-6

50-3

28-6

27-3

1-4

1-8

16-7

26-8

21-2

291

0-7

1-5

14-8

28-5

26-5

32-1

- XLVIII -

rocznie W %

Świń

przybyło wzgl. ubyło (—)

ogółem

14

13

4-54

4-25

232

10-T

0-45

111

2-88

1-74

3-74

463

5,339.518

283.798

298.439

547.652

138.822

101.178

496.175

112.761

1.749.312

580.555

ogółem

12

16,807.014

22,146.532

2,224.000

2,507.798

1,168.493

1,466.932

6,758.198

7.305.850

3,411.129

3.549.951

1,015.322

1.116.500

1,927.864

2,424,039

808.790

921.551

4,682.654

6,431.966

1,254.909

1.835.464

Owiec

przybyło wzgl. ubyło (—)

rocznie W %

ogółem

ogółem

11

10

-2-92

0-88

—2-95

-1-59

60-0

1-46

-2*13

-1,988.791

285.926

—348.386

-2.312.042

252.572

1,757.634

-210.162

-192.440;-0-74

—1-80

—78.744

9,692.501

7,703.710

)10,877.000 11.162.926

1,074.413

726.027

19,669.682

17.357.640

30,829.889

31,082.461

235.722

13,359.471

15,117.105

1,231.801

1,021.639

2,621.026

2.428.586

437.697

358.953

Bydła rogatego

przybyło wzgl. ubyło (—)

rocznie

W °/„

ogółem

1.690.852    1-28

3-10

526.861

2-34

449.092

-376.240-0*32

0-24

248.391

1*42

210.513

0-78

156.754

09-0

125.239

-351.362—0*37

-0-79

—213.466

ogółem

18,939.692

20,630.544

5,672.000

6.198.861

1,744.797

2,243.889

14,673.810

14.297.570

11,477.824

11,726.215

1,646.320

1,856.833

²)    2.212.013

³)    2,368.767

2,604.359

2,729.598

9,511.170

9,159.808

2,718.545

2.505.079

Koni

przybyło wzgl. ubyło ( —)

rocznie

W °/₀

ogółem

ogółem

nsjds non

Kraje

0-51

625

1-73

1*32

0-81

0-48

3-43

0-97

049

0-42

149.686

150.965

85.351

309.748

146.919

10.477)

122.493

41.877

84.602

36.134

4,195.361

4.345.047

804.913

955.878

449.329

534.680

2,926.382

3,236.130

2,011.701

2.158.620

244.752

255.229

397 172 519.665

539.490

581.367

1,716.488

1,801.090

869.138

905.272

!) krowy w roku 1907 ; ³) krowy.

wyjęte zostały z „Österreichische Statistik“, tom LX., zesz. III., część IL str. XVIII i z „Statistisches Jahrbuch für das Deutsche Reich“

1900

1907

to 00 o o

Ot> Ol

tH r—(

00 Ol

Ol o

00 Ol

—I Ol

o o

Ol Ol

Z? O

O i—I Ol Ol

i—i o

O 1-1 Ol Ol

O —< Ol Ol

i—i Ol

o o

Ol Ol 1—1 1—1

1900

1910

1900

1910

Niemcy j Włochy |

Dania

Francya j Anglia | Belgia j Hiszpania j Szwecya j Austrya j Galicya j

9 owce i kozy; Daty tablicy tej rocz. 1909 i 1911.

— XLIX —

Rzecz znamienna, że z krajów austrya-c k i c h w dziesięcioleciu ostatniem hodowla zwierząt domowych najniekorzystniej ukształtowała się w krajach przeważnie rolniczych. Największe straty bydła rogatego poniosły Karyntya, Kraina, Salzburg, Gralicya, Górna Austrya, Bukowina, zaś kraje przemysłowe jak Morawy, Czechy i Dolna Austrya nie doznały żadnego ubytku, lecz przeciwnie przyrostu. Liczba owiec zmniejszyła się z wyjątkiem Bukowiny i Dal-macyi we wszystkich krajach bardzo znacznie, Galicy a co do wysokości swego ubytku zajmuje miejsce dziesiąte. Natomiast podniosła się we wszystkich krajach i to bardzo znacznie hodowla nierogacizny, w tym dziale inwentarza także Galicya wykazuje nader silny przyrost, przewyższają ją tu tylko Czechy, Salzburg, Wybrzeże i Kraina. Według wyników tymczasowych wynosi w ostatnich 10 latach w poszczególnych krajach austryackich procentowy przyrost względnie ubytek (■—):

bydła rogatego

—7-9 —5-6 —35

owiec

świń

w Galicyi.....

na Bukowinie . . .

na Śląsku.....

na Morawach . . . w Czechach . . . . w Dolnej Austryi . w Górnej Austryi . w Salzburgu . . . w Tyrolu i Yorarl-

bergu .....

w Styryi.....

w Karyntyi . . . .

w Krainie.....

na Wybrzeżu . . . w Dalmacyi . . . . w całej Austryi . .

-18-0

46-3

28-3

196

1-5

1-4

0*4

-6-1

-9 1

-40-4 -36-0 -330 -27-4 -32-4 — 20T

34-2

39-1

47-0

34-0

26-2

47 2

-3-0 —4*9 —13-2 -106 —0-8 —32

-15-7

—29-6

—39-8

-37-4

-13-4

41-0

23-2

pomyślniejszy przedstawiają obraz rozwoju. By módz to należycie osądzić, staraliśmy się, o ile możności także za ostatnie dziesięciolecie, zestawić dla ważniejszych krajów Europy zmiany zaszłe w ich stanie inwentarza, a z zestawienia tego podanego na poprzedniej stronie wynika , że co do postępów hodowli zwierząt domowych Austrya i Galicya idą na szarym końcu. Rzucają się przedewszystkiem w oczy ich straty poniesione w dziale bydła rogatego, strat tych silny przyrost nierogacizny zrównoważyć nie może; a zresztą dwa te rodzaje inwentarza niekoniecznie muszą się rozwijać w przeciwnych kierunkach, jak o tern świadczą Niemcy i Włochy, gdzie równocześnie z silnem podniesieniem się liczby świń nastąpił także znaczny przyrost bydła rogatego.

Nie mamy zamiaru rozwodzić się szczegółowo nad przyczynami, które spowodowały niekorzystny rezultat, wykazany przez ostatni spis. Nadmieniamy tylko, że rezultatu tego spowodować nie mogły sam brak paszy i zarazy, które to przyczyny na ogół występują bardziej lokalnie i tylko czasowo. Ile winy przypisać należy polityce hodowlanej państwa i czynników miarodajnych a dalej całej polityce handlowej i celnej, trudno nam osądzać. Trudno nam także rozstrzygnąć czy ubytek bydła rogatego i wynikający stąd brak mięsa jest jedną z przyczyn czy też skutków obecnej drożyzny. Na wszystkie te pytania należytą odpowiedź dać tylko mogą spisy urządzane częściej , o ile możności co rok, a nie raz na lat dziesięć, jak jest obecnie.

—3-7

15-7

9-1

64-4

59-5

24-8

-7-3    37-4

Prawie jednaka we wszystkich krajach koronnych tendencya rozwojowa, t. j ubytek bydła rogatego i owiec przy równoczesnym znacznym przyroście nierogacizny każe domyślać się przyczyn głębszych i ogólnych, wpływających w całem państwie niekorzystnie na hodowlę inwentarza. A dalej przyczyny te — zdaje nam się — działają specyalnie tylko w Austryi, inne bowiem państwa europejskie a w szczególności sąsiadujące z Austryą inny,

3. Wzajemny liczebny stosunek gatunków i rodzajów inwentarza żywego.

Lepiej aniżeli cyfry absolutne zilustrują nam stosunki hodowlane kraju i jego różnych okolic cyfry procentowe, w pierwszym rzędzie cyfry przedstawiające stosunkowy udział poszczególnych gatunków i rodzajów zwńerząt domowych w sumie całego inwentarza żywego. Jeżeli dodamy do siebie wykazaną powiatami na tablicy YI. ilość koni, bydła rogatego, kóz, owiec i świń i obliczymy, jaki udział procentowy w otrzymanych sumach całego inwentarza mają różne jego gatunki, dostaniemy poniżej podane wyniki :

Powiaty

polityczne

Z 1.000 sztuk inwent. wypada na

bydło rogate

konie

kozy owce świnie

Powiaty

polityczne

Z 1.000 sztuk inwent. wypada na

bydło rogate

konie

kozy owce świnie

164 5Ù

3. Chrzanów

4.    Dąbrowa

5.    Mielec

6.    Kolbuszowa 168

7.    Tarnobrzeg 187

8.    Nisko

9.    Biała

10.    Oświęcim

11.    Wadowice

12.    Myślenice

13.    Podgórze

14.    Wieliczka

15.    Bochnia

16.    Brzesko

17.    Tarnów

18.    Pilzno

19.    Ropczyce

20.    Rzeszów

21.    Strzyżów

22.    Łańcut

23.    Przeworsk

24.    Żywiec

25.    Limanowa

26.    Nowy Targ

27.    Nowy Sącz

28.    Grybów

29.    Gorlice

30.    Jasło

31.    Krosno

32.    Lisko

33.    Turka

34.    Stryj

35.    Skole

36.    Dolina

620

473

192    516

38. Nadworna

39.    Peczeniżyn

40.    Kołomyja

41.    Kosów

42.    Sanok

43.    Brzozów

44.    Dobromil

45.    Przemyśl

46.    Jarosław

47.    Mościska

co

co io co

CO GO IO 02 CO M I I

tH t—I

£ CO £ co h-Ł I i I

Oł CM CO (M GO

to tO tO P

t-*i^otHa2C£)|fi.o:(g

48.    St. Sambor 145    536

49.    Sambor

50.    Gródek

51.    Rudki

52.    Drohobycz

53.    Żydaczów

54.    Stanisławów 167 ' 432

55.    Kałusz

56.    Tłumacz

57.    Cieszanów

58.    Jaworów

59.    Rawa

60.    Źółki

61.    Lwów m.

65.    Przemyślany 200

66.    Brzeźany

67.    Podhajce

68.    Złoczów

69.    Zborów

70.    Brody

71.    Sokal

72.    Kamionka I 73. Tarnopol ! 74. Zbaraż

75.    Skałat

76.    Trembowla

77.    Husiatyn

78.    Czortków

79.    Borszczów

80.    Zaleszczyki

81.    Buczacz

82.    Horodenka

83.    Sniatyn Cały kraj Galicya zach.

Galicya wschód. 176

206    442

207    426 214 403 176 496 155 499

00 co <x>

45

ew

108 442 145 357 188 369 207 428 192 384 199 404 715 183

412

213    344

222 380 185 395 198 322 164 328 198 276 183 357 250 354 246 342 221 329 227 384 200 339 199- 315 144 251 152 240 182 379 176 234 136 318

161    445

128    542

401

H CM

i—H tH    r-t

T-H H r—I

▼—i    H H t-H tH r—ł

h Uh io co

209

349

339

383

282

341

396

48

65

81

49

90

20

12

12

75

41

16

22

70

167

55

21

91

43

13

17

55

246

293

61

253

158

^ O O CO CO l>

400

433

362

316

333

376

94

289

425

414

375

367

357

404

457

438

359

404

374

321

406

374

443

430

358

314

377

337

387

CO lO t—i CM 02 ^ CO (M CO

Największe znaczenie wśród hodowli zwierząt domowych posiada bydło rogate, z 1.000 sztuk całego inwentarza przypada na nie w kraju 445 sztuk. Po bydle rogatem najsilniej reprezentowana jest nierogacizna, potem idą konie, owce i wreszcie z udziałem bardzo słabym kozy. W hodowli inwentarza zaznacza się wybitna

noszą one wszędzie z wyjątkiem powiatów chrzanowskiego i krakowskiego przeciętną kraju, zaś całe terytoryum położone na wschód od powyższej linii wykazuje cyfry niższe, nie przewyższające z wyjątkiem powiatów mościckiego i lwowskiego, nigdzie przecięcia krajowego. Przeszło trzy piąte w całym inwentarzu stanowi bydło rogate w Brzozowie (608 w stosunku do 1.000 sztuk całego inwentarza), Kolbuszowej (620), Limanowej (628), Krośnie (628), Myślenicach (636), Grybowie (637), Gorlicach (659), Żywcu (666) i Dobromilu (669) ; natomiast nie wynosi nawet jednej trzeciej w 10 powiatach nad granicą wschodnią położonych, w Skalacie (329), Brodach (328), Zborowie (322), Kosowie (321), Śniatynie (318), Czortkowie (315), Sokalu (276), Borszczowie (251), Zaleszczykach (240) i Horodence (234).

W stosunku odwrotnym do udziału bydła rogatego znajduje się udział procentowy nierogacizny. Terytoryum odznaczające się wysokiemi cyframi bydła rogatego wykazuje na ogół niskie cyfry nierogacizny i przeciwnie terytoryum z niskim udziałem bydła ma przeważnie wysoki udział nierogacizny. Tylko w Galicyi zachodniej w powiatach przeważnie nad Wisłą położonych, w Białej, "Wadowicach, Chrzanowie, Krakowie pow., Wieliczce, Bochni, Brzesku, Przeworsku i Tarnobrzegu spotykamy obok siebie w większych ilościach i bydło i świnie, zaś w Galicyi wschodniej obie te kategorye równocześnie w mniejszych ilościach w Jaworo-wie, Zbarażu, Zaleszczykach, Peczeniżynie i Kosowie. Udział procentowy świń najwyższy jest w powiatach oświęcimskim (486 na 1000 sztuk inwentarza) i Zborowskim (457), najniższy głó-powiatach górskich a mianowicie w Lisku (196), Sanoku (189), Turce (184), Kosowie (178), Dobromilu (169), Nowym Targu (156) i Skolem (142).

Owce większą rolę odgrywają tylko w powiatach górskich, pokuckich, podolskich i północnych Galicyi wschodniej. Ponad jedną do dwóch dziesiątych inwentarza stanowią w Nowym Sączu, Lisku, Dolinie, Turce, Peczeniżynie, Śniatynie i Sokalu, zaś ponad dwie dziesiąte w Nowym Targu, Skolem, Nadwornie, Horodence, Zaleszczykach, Borszczowie i Kosowie, w powiecie ostatnim na 1000 sztuk inwentarza wypada owiec aż 430.

za-

LI

różnica między zachodnią a wschodnią częścią kraju. Galicy a zachodnia wykazuje — pomijając kozy — bardzo silną przewagę nad Galicyą wschodnią tylko w dziale bydła rogatego, Ga-licya wschodnia zaś przewagę w dziale koni, świń i owiec. Co do stosunków hodowlanych w poszczególnych powiatach daje się zauważyć zjawisko takie: Powiaty, posiadające wysoki udział bydła rogatego, mają na ogół niski udział koni i nierogacizny i odwrotnie, powiaty z niskim procentem bydła rogatego, przeważnie wykazują wysoki procent" koni i nierogacizny. Liczebny stosunek poszczególnych gatunków inwentarza w różnych stronach kraju przedstawia się w ogólnym zarysie następująco:

Co do chowu koni Galicya dzieli się wyraźnie na dwie części, na północno-wschodnią i południowo-zachodnią. Granicę stanowi mniej -więcej linia pociągnięta od ujścia Wisłoki do ujścia Wisłoka, dalej San aż do Przemyśla i Dniestr od Sambora aż do Okopów. Cały obszar położony na północny wschód od linii tej, ma z wyjątkiem jednego powiatu zaleszczyc-kiego wyższą cyfrę koni od przeciętnej kraju, a spotykamy tu nawet cyfry najwyższe, jak w Tarnopolu (250 koni na 1.000 sztuk całego inwentarza), Zbarażu (246), Lwowie powiecie (231), Trembowli (227) i w 10 innych powiatach, w których liczba koni stanowi jedną piątą do jednej czwartej całej ilości inwentarza. Obszar ten sięga jeszcze nieco po prawy brzeg Dniestru do powiatów drohobyckiego, stanisławowskiego, horodeńskiego i kołomyjskiego. Druga część kraju, obejmująca zatem południowe powiaty Galicyi wschodniej i całą Galicyę chodnią z wyjątkiem kąta między Wisłą i Sanem, ubogą jest co do koni, na obszarze tym wme w cyfra koni w żadnym powiecie (poza m. Krakowem , które jako wielkie miasto wyjątkowe ma stosunki) nie przewyższa przeciętnej kraju, a w niektórych powiatach jest nawet bardzo niską jak w Żywcu (73 koni na 1.000 sztuk inwentarza), Białej (63), Limanowej (63), Grybowie (72), Kosowie (56).

Także co do intenzywności hodowli b y-dła rogatego dzieli się Galicya na dwie części. Granicę stanowi San, Dniestr i Swica wpadająca z prawej strony do Dniestru. Tery-toryum położone na zachód od tej linii odznacza się wysokiemi cyframi bydła rogatego, prze

LII

W porównaniu z r. 1900 obniżył się w kraju w stosunku do całej ilości inwentarza nieznacznie udział koni, bardziej już udział owiec, zaś najbardziej udział bydła rogatego. Kosztem całego spadku tych gałęzi hodowli podniósł się — pomijając drobny wzrost cyfry kóz — udział procentowy nierogacizny. Z 1000 sztuk całego inwentarza przypadało w Galicyi: mułów, bydła

w roku koni muło-osłów, roga- kóz owiec świń osłów tego

1900    164    0    513    3    83    237

1910    161    0    445    4    64    326

Ta sama tendencya, którą stwierdzamy w hodowli zwierząt domowych w Galicy i, występuje także w całej Austryi. Na 1000 sztuk ogólnej liczby inwentarza wypadało w Austryi:

mułów, bydła

w roku koni muło-osłów, roga- kóz owiec świń osłów tego

Spis uwzględnia nietylko różne gatunki zwierząt domowych, lecz wnikając głębiej w stosunki hodowlane stara się zbadać szczegółowo, jak poszczególne gatunki zwierząt dzielą się pod względem wieku, płci i w pewnej mierze także pod względem głównego sposobu ich zużytkowania. Skutkiem tego w obrębie każdego gatunku otrzymujemy poddziały, które dla odróżnienia od pojęcia szerszego, jakiem jest gatunek, nazwać możemy rodzajami inwentarza. Poniżej zamierzamy przedstawić w krótkości, na jakie rodzaje dzielą się najważniejsze gatunki zwierząt domowych, a także rzucić nieco światła na zmiany zaszłe pod tym względem od r. 1900-1910.

"Wśród koni rozróżniamy 4 główne rodzaje; udział tychże w ogólnej liczbie koni był w obu ostatnich spisach następujący:

1900

1910

GO CO

l>- lO

485

433

lO >o

Ol O)

lO

(Ol CO

CO O

co

Rodzaje koni

Ilość koni wymienionego obok rodzaju wynosiła w roku

1900

1910

ogółem

w°/o

ogółem

w u/₀

Źrebce

w wieku niżej 1 roku.....

w wieku wyżej 1 roku aż do użycia do pracy.........

59.145

78.818

6-9    52.790    58

9-1

82.327    9-1

razem

137.963

160    135.117    14-9

Klacze

źrebne lub ze źrebiętami ssącemi inne..........

103.097    11-9

275.160    31-6

91.451    101

289.773    320

razem

378.257    43 5    381.224    42-1

rozpłodowe

inne

15.059    1-7

10.624

37.199

OJ T—i rH Tfl

razem

15 059    1-7    47.823    5-3

Wałachy bez względu na wiek

337.859    38-8    341.108    37-7

Suma ogólna koni

869.138 100-0    905.272 100-0

- Liii -

Zatem spis ostatni wykazuje zmniejszenie się liczby źrebców w wieku niżej 1 roku i klaczy źrebnycłi lub ze źrebiętami ssącemi. Ubytek właśnie w tycb dwóch kategoryach, dla przyszłości najważniejszych, świadczy o cofaniu się chowu koni. Wzrost liczby ogierów przypisać może należy tej okoliczności, że dzięki rozdzieleniu jednego pytania z r. 1900 o ogiery wogóle na dwa pytania w r. 1910, prawdopodobnie z większą starannością i ścisłością obie te rubryki wypełniano.

Bydło rogate jako najważniejsza gałąź hodowli bywa z wszystkich gatunków inwentarza najszczegółowiej badane. Wyniki dwóch ostatnich spisów w dziale tym są następujące:

Z sumy bydła rogatego przypadają blisko dwie trzecie ściśle 63-6% na krowy. W stosunku do r. 1900 udział krów absolutnie i procentowo wzmógł się bardzo znacznie, zato zmniejszyła się liczba jałownika, cielic a przede wszy-stkiem wołów wszelkich kategoryi. Ubytek bydła młodocianego jest złą wróżbą na przyszłość, bo skutkiem tego w najbliższym czasie o więkSzem pomnożeniu się bydła mowy być nie może. Najdotkliwsze straty mamy do zanotowania w dziale wołów, ich ubytek decydująco wpłynął na redukcyę ogólnej liczby bydła rogatego w porównaniu z r. 1900. AVołów ubyło od r. 1900 aż 154.831 sztuk, z tego wypada na woły jeszcze nie używane do pociągu albo

Rodzaje bydła rogatego

Ilość bydła rogatego wymienionego obok rodzaju wynosiła w roku

1900

1910

ogółem

w 7o

ogółem

w 7o

J ałownik w wieku niżej 1 roku

byczki (nietrzebione)

jałówki......

cielce (trzebione) .

186.129 6-9 297.850    110

43.048 1-6

razem

527.027    19-5

478.5 L6 19-1

Byki (nietrzebione) w wieku wyżej 1 roku .

82.527    3-0

44.782    1-8

Cielice w wieku wyżej 1 roku

jeszcze nie cielne, cielne.....

243.080

88.923

05 co

do cb

167.445

108.708

b- CO cb

razem

332.003    12-2

276.153    11-0

Krowy

1,508.434    55-5    1,592.284    63-6

Woły

(trzebione)

jeszcze nie używane do pociągu albo na wypas . używane do pociągu . używane na wypas

w wieku f używane do pociągu . wyżej 3 lat | używane na wypas

razem......

w wieku wyżej 1 roku aż do 3 lat

73.610

92.877

16.569

67.638

17.481

268.175

O oo to

05 rfi» -<l

31.464

38.930

14.270

pa cp cp T—1 H Ö

io cp I cp W ó Ô5

19.960

8.720

113.344

00 co iO Ô Ô Tfl

Suma ogólna bydła rogatego .    .

.    . i) 2,718.166 100 0    2,505.079 100 0

9 Suma ta wyjęta z „Öster. Stat.“ tom LX, zesz. 3, różni się nieco od sumy później sprostowanej^ podanej za „Skorowidzem gminnym“ na tablicy VI. Skorowidz gminny nie wykazuje bydła rogatego według poszczególnych rodzajów, musieliśmy zatem daty odnośne przytoczyć według wymienionego tomu statystyki austryackiej.

Wiadomości statystyczne.

- LIV -

zaznaczył się przedewszystkiem wśród wołów zaprzęgowych, jednak tychże przeważnie nie sprzedaje się jako inwentarz roboczy, lecz je się tuczy a następnie jako bydło opasowe idą na targ. Wysprzedaż bydła rzeźnego spowodowaną została niewątpliwie wysokiemi cenami mięsa, będącemi jednym z objawów obecnej drożyzny. Zatem wysprzedaż a w dalszym ciągu i ubytek bydła rogatego w ogóle zdaje się nastąpił głównie skutkiem drożyzny, a nie jest jedną z jej przyczyn, jak się przeważnie

na wypas 42.146, na woły opasowe 11.060, na | znaczonych rodzajów bydła. Coprawda ubytek używane do pociągu aż 101.625. Gwałtowny spadek liczby wołów zaprzęgowych czyli roboczych powinien pociągnąć za sobą gorszą uprawę ziemi, lecz wniosek taki nie jest zdaje się uprawniony wobec tego, że zmniejszeniu się liczby wołów odpowiada zwiększenie się liczby koni. Zjawisko to najwyraźniej występuje na obszarze odznaczającym się wysoką hodowlą wołów, a na którym zauważyliśmy największy ubytek bydła rogatego i najwyższy przyrost koni. Jest to terytoryum składające się z powiatów po prawej stronie Dniestru położonych, twierdzi.

Pozostają nam jeszcze do omówienia owce i nierogacizna. Wśród owiec aż przeszło trzy czwarte wypada na owce samice, od r. 1900 udział procentowy)tychże wzrósł, zmniejszył się zaś udział jagniąt w wieku niżej 1 roku i udział baranów i skopów. Wśród świń konstatujemy przyrost absolutny we wszystkich rodzajach, przyrost najznaczniejszy wykazują prosięta aż do trzech miesięcy.

Rodzaje owiec i świń i ich udział liczebny w sumie tych gatunków podczas obu ostatnich spisów ilustrują poniższe zestawienia:

W ośmiu z tych powiatów liczba koni podniosła się o więcej niż 15% (wobec 4*2 % w całym kraju), jednocześnie jednak stosunkowo bardziej zmalała w powiatach tych liczba wołów.

Powiaty to następujące (w nawiasie podajemy ilość wołów w r. 1900 i 1910): Lisko (12.131—3809),

Turka (11.672-4.468), Skole (5.962—2.285),

Dolina (12.785 — 5.359), Kałusz (7.528—3.767),

Nadworna (6.563—2.252), Śniatyn (4.217 — 2.141).

Ubytek bydła młodocianego i wołów nastąpił prawdopodobnie wskutek znaczniejszej wy-sprzedaży właśnie tych głównie na rzeź prze-

Rodzaje

owiec

Ilość owiec wymienionego obok rodzaju wynosiła w roku

1900

1910

ogółem

ogółem

W °/o

49-999    13-9

Jagnięta w wieku niżej 1 roku

64.301    14-7

w wieku wyżej 1 roku

barany . owce samice skopy

33.914

328.343

11.139

b-

to Ol cń ó do

26.503

278.711

3.740

-I

^ t- O

b- b- t-I

Suma ogólna owiec .    .

437.697 1000

358.953 1000

1900'

Rodzaje nierogacizny

Ilość nierogacizny wymienionego obok rodzaju wynosiła w roku

1910~

ogółem

ogółem

Prosięta aż do 3 miesięcy

305.689    24-4

600.951    37-7

640.354    34-9

Warchlaki w wieku aż do 1 roku

439.330    350

w wieku wyżej 1 roku

kiernozy rozpłodowe .

< maciory rozpłodowe inne.......

38.701

169.832

300.782

r—ł lO

cb cb r-l cm

58.228

204.467

331.464

I-i H-¹

GO CO

A tó

Suma ogólna nierogacizny .

.    . *) 1,254.334 100-0    1,835.464 100-0

9 Przyczyna różnicy między sumą tą a sumą podaną na tablicy VI. ta sama co u bydła rogatego — patrz uwaga na stronie poprzedniej.

LY

4. Ilość zwierząt domowych w stosunku do przestrzeni rolniczej i ludności.

(Tablica VII.)

Aby módz należycie porównać ze sobą liczebny stan hodowli inwentarza w różnych okolicach kraj u, odnosimy ilość zwierząt domowych do przestrzeni i do ludności. Ponieważ ilość bydła zależną jest przede-wszystkiem tylko od przestrzeni rolniczej *), obliczamy stosunek bydła do tejże, a nie do całego obszaru. Tablica VII. przedstawia nam szczegółowo, ile w każdym powiecie wypada sztuk poszczególnych gatunków inwentarza na 1 km.² przestrzeni rolniczej i na 100 mieszkańców.

Na 1 km.² przestrzeni rolniczej posiadała Galicya :

koni......

bydła rogatego .    .

owiec.....

świń......

w r. 1900 w r. 1910

16-7 46-2

160

50-1

8-1

6-6

33-8

kraju :

231

ptactwa domowego 142-9 Na 100 ludności wypadało w całym

211-7

w r. 1900 w r. 1910

11*9 37-2

koni......

bydła rogatego .    .

owiec.....

świń......

ptactwa domowego 106-0 "Wobec zmniejszenia się w r. 1910 liczby ogólnej bydła rogatego i owiec zmalała także ilość tych dwóch kategoryi inwentarza w stosunku do przestrzeni, zaś skutkiem zwiększenia się liczby ogólnej podniosła się na 1 km.² ilość koni, świń i ptactwa domowego. Takie same zmiany wykazuje porównanie zwierząt domowych z liczbą mieszkańców z jednym wyjątkiem co do koni, które mając przyrost słabszy od wzrostu ludności, cofnęły się w odniesieniu do tejże.

11-3

31-2

6-0

4-5

17 2

22-9

143-1

się zauważyć zjawisko, że poszczególne gatunki inwentarza tak w stosunku do przestrzeni jak i do ludności w znaczniejszych występują ilościach wszędzie tam, gdzie udział ich w całym inwentarzu, co badaliśmy w poprzednim rozdziale, jest wysoki. I tak co do koni najwyższe cyfry spotykamy na obszarze między Wi-słoką i Sanem i w powiatach położonych na ■wschód od Sanu i na północ od Dniestru, cyfry niskie zaś prawie w całej reszcie kraju. Najmniej koni na 1 km² ma Kosów (5⁻8), najwięcej Przemyśl (26 7), najmniej koni na 100 ludności wypada w Białej (2*9), najwięcej w Sokalu (21T). Bydło rogate znaczną wykazuje gęstość w Galicyi zachodniej (z wyjątkiem kąta północno-zachodniego, szczególnie w odniesieniu do ludności) i w Galicyi środkowej, Podole zaś, Pokucie i powiaty północno-wschodnie są co do bydła najuboższe. Najbardziej zasilony jest w bydło w stosunku do przestrzeni powiat strzy-żowski (72-2 sztuk na 1 km²), najmniej powiat zaleszczycki (26-4), cyfrę najwyższą bydła na 100 mieszkańców posiada Nowy Targ (52-0), najniższą Podgórze (16T). Hodowla owiec liczebnie najpokaźniej przedstawia się w powiatach górskich i na Pokuciu, mniej pokaźnie już na Podolu i w powiatach północno-wschodnich. Najwięcej owiec, tak w stosunku do przastrzeni jak i ludności posiada powiat kosowski (44*4 sztuk na 1 km² i 45-4 sztuk na 100 mieszkańców). Nierogacizna ilościowo najgęściej występuj e w powiatach nadwiślańskich i na obsza-

wschód od linii San,

Nagromadzenie zwierząt domowych wewnątrz kraju nie jest równomierne, lecz przedstawia się w poszczególnych powiatach dość różnie. Na pierwszy rzut oka jednak daje

rze rozciągającym się na Dniestr i Swica, najsłabiej zaś w powiatach południowych od Doliny aż do Żywca. Najwyższą cyfrę nierogacizny w stosunku do przestrzeni wykazuje Oświęcim (56-6 sztuk na 1 km²), najniższą Skole(lOT), odnośnie do ludności najwyższą Zborów (39-7 świń na 100 mieszk.), najniższą Chrzanów i Podgórze (po 9-5 sztuk). Chow drobiu najbardziej jest rozwinięty w powiatach ciągnących się po prawym brzegu Wisły (wyjąwszy Oświęcim i Podgórze) aż do ujścia Wisłoki, dalej na obszarze między Wisłoką a Wisłokiem Podolu i Pokuciu. Naj znaczniej -

i wreszcie na

szą ilość ptactwa domowego na 1 km² spotykamy w powiecie śniatyńskim (409-2 sztuk), .. n ...    . p .    ,    ,    ... ilość najmniejszą w skolskim (59*6), na 100

9 Przy obliczaniu cytr stosunkowych uwzględniono .    j j-z    .    .    .

daty przestrzeni rolniczej, podane dla poszczególnych mi©szkancow przypa a najwięcej ro iu w o powiatów w Öst. Stat. tom LX., zesz. 8, część druga, rodence (249-7), najmniej w Podgórzu (64 0).

LVI

Ilość zwierząt domowych odnosimy osobno do przestrzeni i osobno do ludności, ponieważ każdy z tych stosunków mówi nam co innego. Ilość inwentarza na jednostce obszaru wskazuje na sposób uprawy ziemi, na zasilenie jej w nawóz, na wysokość zapotrzebowania paszy, na kierunek gospodarki rolniczej i na wszelkie inne zjawiska, wynikające z zależności wzajemnej zwierząt domowyeh i roli. Natomiast stosunek liczebny bydła do ludności przedstawia, jaka część z tego działu bogactwa społeczuego przypada przeciętnie na jednostkę, jaki z tego źródła może ona czerpać dochód, a przedewszyst-kiem wykazuje, w jakim stopniu zaspakajane być mogą z hodowli krajowej potrzeby konsum-cyjne całych warstw ludności. Wzgląd ostatni, nader ważny dla okolic gęściej zaludnionych i dla większych skupień ludności, każe nam zbadać, jaki też zachodzi stosunek między gęstością zaludnienia powiatów, a nagromadzeniem w nich inwentarza. Zestawiając z tablicy II. części tabelarycznej powiaty według stopnia zaludnienia i uwzględniając w nich obszar, ludność i inwentarz (suma koni, bydła rogatego, kóz, owiec i świń), otrzymujemy wyniki, zadziwiające nas w pierwszej chwili. Wypada bowiem w powiatach mających

na 1 km² mieszk.

poniżej 5 75— 9 .

zwierząt domowych na 100 ludności na 1 km² obszaru

zwierząt domowych na 100 ludności na 1 km² obszaru

cd

89-4

802

46-6

69-2

na 1 km² mieszk.

100-124 .    .

125 i więcej .

Zatem ze wzrostem zaludnienia zwiększa się także ilość zwierząt domowych w stosunku do obszaru, maleje zaś w stosunku do ludności i to prawie zupełnie w tym samym stopniu, jak wzrasta w wypadku pierwszym. Zjawisko to tłumaczy się głównie tern, że w okolicach słabo zaludnionych prawie cała ludność poświęca się rolnictwu, zaś w okolicach gęsto zaludnionych część znaczna oddaje się zajęciom innym. Stąd w stosunku do ludności chów bydła w wypadku pierwszym przedstawiać się będzie pokaźniej aniżeli w wypadku drugim. Z drugiej strony przestrzenie mające ludność gęstszą, większe wykazują zapotrzebowanie mięsa, stąd produk-cya rolnicza, chcąca zapotrzebowanie to pokryć, prowadzić musi do intenzywniejszego rozwoju hodowli, a skutkiem tego ilość zwierząt domowych w stosunku do przestrzeni będzie na obszarach gęsto zaludnionych znacznie większą aniżeli na obszarach, posiadających słabsze zaludnienie.

Wśród krajów austryackich zajmuje Galicya co do ilości zwierząt domowych w stosunku do przestrzeni i do ilości stanowisko środkowe. Wynika to z poniżej podanej tabelki, wyjętej z ogłoszonych przez centralną komisyę statystyczną tymczasowych wyników spisu bydła.

72-8

46-9

81-4

86-3

Kraje

Na 1 km.² przestrzeni produktywnej wypada

Na 100 ludności wypada

ludności

bydła

rogat.

świń

owiec

bydła

rogat.

świń

owiec

Galicya .... Bukowina .    .

Śląsk .... Morawy .    .    .

Czechy .... Dolna Austrya . Górna Austrya . Salzburg .    .

Tyrol i Vorarlberg Styrya .... Karyntya .

Kraina .... Wybrzeże . Dalmacya .    .    .

i—¹ i—^    ^ i—^

citocui^airf^Oî-aGCQJtOün-qo

toocjctocooior-vicrcattotocDas

i—*

H-^totoaaH^to^oorf^asaohoao

ûOQoooc«tocpiycptop*<icDtoo5

rfLaicD-h-cj-vjtôcûô-bdbchast-^

(Mb-ç>ipcM<Mpt>-qiT-iqpr>-Ob-

-^-iHÓsóióGcMcb-^óóscfoibib

rH rH r—j

(N (M (M (M (N CO CO

co to

tocDto-^^acptotocpppGpi^

ôf^chôsfcôchcocDdîi—if-itödb-b

cpatooai^iascDrf^-ęiGoocpoo^

LOcpcOqsCpCOGOb-tMO-^COiDTH

^cDÓÓcŃTHcbcbTtHcbdoTtH^ói

CM lO

CM

tH tH

Cała Austrya.    .

101    32-5    22-8

8-6

321

22-5

8-5

— LYII -

z poszczególnych krajów większą

Na ogół kraje rzadziej zaludnione wykazują w odniesieniu do przestrzeni niską cyfrę zwierząt domowych, w odniesieniu zaś do ludności wysoką, stosunek odwrotny zachodzi w krajach o gęstem zaludnieniu. Galicya posiada na 1 km² przestrzeni produktywnej więcej bydła rogatego i świń aniżeli cała Austrya, z poszczególnych krajów przewyższają ją jednak co do bydła rogatego Morawy, Śląsk, Czechy i Górna Austrya, co do nierogacizny Śląsk, Morawy, Górna Austrya, Dolna Austrya i Styrya. W stosunku do ludności ma Galicya nieco mniej bydła rogatego, jednak trochę więcej świń od ca-

łej Austryi

ilość bydła rogatego od Galicyi posiadają Czechy, Tyrol, Vorarlberg, Kraina, Styrya, Ka-ryntya, Salzburg i Górna Austrya, większą ilość świń Morawy, Bukowina, Górna Austrya, Kary nty a i Styrya.

W końcu podajemy jeszcze porównawcze zestawienie Galicyi z innymi krajami Europy, z którego wynika, że na ogół hodowla zwierząt domowych przedstawia się ilościowo w Galicyi dość korzystnie, jednak daleko jej jeszcze do tych ilości inwentarza, któremi odznacza się np. rolnicza także Dania.

Kraj e

Rok

spisu

Na 1 km² przestrzeni ogólnej wypada

Na 100 ludności wypada

koni

bydła

rogatego

świń

owiec

koni

bydła

rogatego

świń owiec

Niemcy . .. Włochy . . Francya. . Dania . . . Belgia . . . Anglia. . . Hiszpania. Szwecya. . Austrya. . Galicy a . .

1910

1909

1-03

1-30

1910    6-00

1910    11-53

»OCMiOCO^iOClClCOH

HCpcpiûOiOOOlOOi

Ó)HcbŃcÓt>^<OÓ

CO CM CM IQ CO CO -

CO CO

to CO

OOI-^tO^H*-M~MOOOOl-i

dbrfi-ôdbcjûcôâids-qc

ÛC^OiOCiHCütOOi

T—i CO CO i⁻1

lO ^ CO CM CM 05 CO ZD

8®œ

-^cóbMcbooóscbÓMcb-tf

r—f CO CO T-l

<J5 CM

00 b- b— CM CM lO

CM

i-^qsi-^comacoGOboci

fcôdbdbâstôcôdstôcôcb

31 79 1909 36 42 86-67

27- 74

28- 28 ¹)12-15

53-14

32-06

31-20

CMCQt-MCOOOîOCOtCIt-MCO

b- CO îO <£> Ô0 CM b- CM CM CO T—I lO rH rH tH (j^l CQ

tO 03 I—¹

^chcbchcbchôtôcüdb

ł) Krowy.

c.

CZĘŚĆ TABELARYCZNA.

Dostrzeżone błędy.

Str. 16. rubr. 13. i 19. Procent rzym.-katolików w Gralicyi wschodniej wynosi 25-3, innych 0*6 a nie 25*4 wzgl. 0-5.

Str. 27. rubr. 4. i 7. Ludność austryacka Gralicyi wschodniej w r. 1900 wynosiła 4,796.875 a nie 4,796.874; Niemców w r. 1900 w całym kraju liczono 212.327 a nie 212.326.

Str. 35. rubr. il. W Przemyślanach wypada ptactwa domowego na 1 hm² przestrzeni roln. 239*9 a nie 139-9.

nie-

obecna

czasowo

14

784

407

1.295

4.351

5.664

2.285

1.655

1.305

626

1.958

2.580

268

657

3.246

4.886

3.618

91

3.138

937

924

159

1.289

1.768

771

5.639

1.420

2.814

4.105

5.688

7.750

695

616

449

cza

sowo

13

3.928

650

1.586

218

819

136

582

215

1.516

432

1.272

1.637

622

931

774

1.539

1.811

557!

977

904

467

253

363

2.712

698

1.294

1.312

1.016

845

1.092

1.533

351

200

573

stale

12

147.958

68.179

109.252

68.900

76.311

73.776

76.777 68.979 84.657 49.563 94.067 91.603

' 63.761 66.790 113.627 102.957 112.307 48.115 79.193 146.314 58.082 93.800 56.680 116.931 80.465 79.473 130.054 52.224 81.357 86.786 81.581 98.141 85.623 79.649

kobiet

11

76.519

34.312

56.479

35.494

39.308 37.884 39.578

34.859 45.239 25.764 49.493 48.780 32.511 34.949 59.220 54.585 58.930 25.173 40.881 73.854 30.118

48.309 29.034 61.650 41.938 42.032 66.715 27.731

42.859 46.165 44.666 51.299 42.871 40.234

fl | ü I 'Ń N ₀

Y I I œj ^

®| £S

75.367

34.517

54.359

33.624

37.822

36.028

37.781

34.335

40.934

24.231

45.846

44.460

31.872

32.772

55.181

49.911

55.188

23.499

39.289

73.364

28.431

45.744

28.009

57.993

39.225

38.735

64.651

25.509

39.343

41.713

38.448

47.193

42.952

39.988

JU

woj

skowa

cywilna

142.518 9.368 66.917 1.912 110.837 69.117 77.129

73.780    132|

77.358

68.887    307)

86.172

49.994

94.949    390|

93.239

63.659    724|

67.720

113.636    765|

104.494

112.326 1.792) 48.671

79.4461    724

144.271; 2.947 58.548

93.532    521

57.042 119.642 81.162 80.755

130.450    916)

53.239 82.201 87.877 83.113 98.491 85.822

78Ï997 1.2251

12

wogóle

151.886

68.829

110.838

69.118

77.130

73.912

77.359

69.194

86.173

49.995

95.339

93.240 64.383 67.721

114.401

104.496

114.118

48.672

80.170

147.218

58.549

94.053

57.043

119.643

81.163

80.767

131.366

53.240 82.202 87.878 83.114 98.492 85.823 80.222

Partyi

28.379

13.485

22.116

14.059

15.587

14.730

15.384

12.575

17.607

10.217

18.128

18.039

12.986

13.334

21.938

20.769

22.510

9.683

16.128

29.169

11.666

19.038

11.343

22.020

15.027

16.470

24.896

9.649

15.983

17.028

16.932

17.583

15.910

14.881

li> O łll Ó 'W

z nich

nieza

mieszka

łych

zamie

szkałych

4.205    188

10.018!    175

14.798    647

12.289    322

13.711    437

13.298    355

13.706    456

11.543    197

9.605    145

6.493    196

14.529    282

15.959    531

6.483    135

10.165    319

18.236    425

18.448    551

15.542    332

8.773    172

14.338    320

24.134    597

10.390    384

17.675    557

9.873    254

17.872    474

12.948    214

15.050 1.254 18.154    530

8.720    211

14.300    584

15.022    601

14.761    723

14.631    327

13.508    271

9.793    307

Wogóle

4.393

10.193

15.445

12.611

14.148

13.653

14.162 11.740

9.750

6.689

14.811

16.490

6.618

10.484 18.661 18.999 15.874

8.945!

14.658

24,731

10.774

18.232

10.127

18.346

13.162 16.304 18.684

8.931

14.884

15.623

15.484 14.958 13.779 10.100

Tablica I.

Powiaty polityczne

Kraków (miasto) Kraków (powiat) Chrzanów . . . Dąbrowa . . . Mielec .... Kolbuszowa . . Tarnobrzeg . . Nisko ....

Biała.....

Oświęcim . . . Wadowice . . Myślenice . . . Podgórze . . . Wieliczka. . . Bochnia. . . . Brzesko .... Tarnów .... Pilzno .... Ropczyce . . . Rzeszów . . . Strzyżów . . . Łańcut .... Przeworsk . . Żywiec .... Limanowa. . . Nowy Targ . . Nowy Sącz . . Grybów.... Gorlice ....

Jasło.....

Krosno ....

Lisko.....

Turka .... Stryj.....

zjod i «

HiMM^iOCDtxXIOiOHtMCO^iOCütvGOaiOHCTfO^iOCONOOOiOHOKW^

HHHHHHHHHH(MlM(M(NffJ(Mff)(NlM(MraCOCOCOCO

Wiadomości statystyczne.

CO

nie-

cza- obecna sowo czasowo

14

13

417

739

275

999

239

1.080

1.298

797

10.717

797

55

1.900

3.759

2.138

2.441

947

740

267

1.806

524

135

1.813

1.884

2.423

763

2.357

760

2.009

234

2.579

2.955

648

802

1.487

1.880

74

1.783

1.257

1.956

2.753

1.043

3.420

3.192

21

125

3.672

145

1.027

1.018

843

oso

stale

12

kobiet

XX Cl II

e c n a mężczyzn

o tT

wogóle cywilna

Partyi

i| a i u z iwoarocT

nieza-

mieszka-

łych

zamie

szkałych

11

10

27.197    55.080

57.395    113.329    502

34.958    69.178    284

45.597    90.452    210

23.922    46.589    205

64.192    124.073    777

43.113    85.454    350

56.614    107.984    694

81.100:    308

72.021    81

158.585 1.406 149.421    880

87.466    375

60.649    161

106.603    842

79.283    309

76.976    292

170.359 1.337 82.996    343

156.117 1.949 96.969    452

115.819    247

86.066    483

86.093    626

114.896    772

98.881    773

201.344 4.769 160.944    628

87.730:    796

124.483    502

86.502:    66

104.232    578

93.294    252

116.394'    970

43.064

37.147

78.482

74.704

44.473

30.946

53.691

39.565

38.963

84.580

42.259

78.439

49.402

59.206

43.843

44.092

59.047

49.593

103.488

81.006

44.642

63.584

44.042

53.191

47.786

59.199

28.158

56.436

34.504

45.065

22.972

60.658

42.691

52.064

38.344

34.955

81.509

75.597

43.368

29.864

53.754

40.027

38.315

87.116

41.080

79.627 48.019 56.860 42.706

42.627 56.621 50.061

102.625

80.566

43.884

61.401

42.526

51.619

45.760

58.165

55.3551 — 113.830:    1

69.461 90.6611 46.7931

123.138; 1.712 85.803    1

107.9701    708

81.407 72.101

150.488 9.503 145.427 4.874 87.647    194

60.808

107.106    339

78.922    670

77.267 171.675 83.337

154.8631 3.203 97.406 116.065 86.226    323

86.298    421

115.333    335

97.997 1.657 195.796 10.317 161.544 88.5251    1

124.984 86.567

104.4271    383

93.545

22.3091 117.3641 115.6131 1.751

21

15

28

55.355

113.831

69.462

90.662

46.794

124.860

85.804

108.678

81.408

72.102

159.991

150.301

87.841

60.810

107.445

79.592

77.268

171.696

83.339

158.066

97.421

116.066

86.549

86.719

115.668

99.654

206.113

161.572

88.526

124.985

86.568

104.810

93.546

11.791

23.035

14.821

19.507

10.210

25.257

19.363

20.411

15.713

13.609

29.529

27.234

15.794

12.223

20.139

14.014

15.423

33.988

16.845

31.340

19.734

23.748

15.672

16.293

21.775

17.890

42.292

31.697

15.389

23.774

16.636

20.642

19.220

53

40

30.546    60.612

74.225    145.701    125

55.540    108.731    518

57.996    114.653    663

71.824    141.193    945

36.926    71.069    429

49 609    95.442    563

41.055    80.785    263

50.400    96.770    121

39.096    76.407

56.519    108.4751    844

39.722    76.933

70.414    137.234    1.063

91.690    343

88.402    303

30.119

71.991

53.709

57.320

70.314

34.572

46.396

39.993

46.491

37.351

52.800

37.235

67.883

44.046    47.3871

43.212    45.493

N ro H CO 0 CM CO OJ ^ lO

t-H r—I

3,941.890 4,087.497 7,965.391 63.996 l) 150.229

49-1    50-9    99-2    0-8

1,308.1811,385.029 2,660.519 32.691    72.084

48-6    51-4    98-8    1-2

2,633.709 2,702.468 5,304.872 31.305    78.145

49-4    50-6    99-4    0-6

3,618.933 3,697.006 7,267.916 48.023 ²) 33.336

49-5    50-5    99-3    0-7

322.957 390.491 697.475 15.973

9-6    33-3

9-01

8-9

lO

COHNHCÛHHH CO    H    tH

CD    CD    ^

09829

8-0

20.529

8-0

42.331

8-0

70.865

-8.005

-11-3

Tablica I. (ciąg dalszy).

Wogóle

Powiaty polityczne

■zjod -| Lh

8.236    229

18.7001 18.315 385 11.629| 11.364 265

16.410    962

9.628    310

19.502    910

16.708    899

17.163    501

14.389    312

11.367    202

19.301    520

22.411    501

13.953    274

9.942    195

17.391    530

12.208    214

12.357    264

24.144    638

12.369    267

19.855    936

15.139    781

19.022    439

14.052    207

14.264    245

18.802    578

15.648    549

5.357

22.943    559

12.797    205

19.111    292

13.820    248

15.161    727

14.996    398

17.916    350

8.465

38

11.612    60.665    60.218

157    28.249    146.216    145.693

838    19.444    109.249    109:248

290    21.577    115.316    114.883

398    27.616    142.138    140.612

298    13.762    71.498    71.497

19.520    96.005    96.004

370|    16.670    81.048    80.415

6921    20.672    96.891    96.890

17.703    76.447    75.830

615|    24.396    109.319    109.318

17.053    76.957    76.511

496    27-490    138.297    138.296

399    20.008    92.033    92.032

419    20.529    88.705    88.704

17.372

9.938

20.412

17.607

17.664

14.701

11.569

19.821

22.912

14.227

10.137

17.921

12.422

12.621

24.782

12.636

20.791

15.920

19.461

14.259

14.509

19.380

16.197

5.395

23.502

13.002

19.403

14.068

15.888

15.394

18.266

9.390    18l|

21.343 15.991 17.184 19.624 11.487

16016    315|

13.578

16.420

12.732    3811

20.313

13.792    447|

20.618 17.208 16.960

9.571

21.500

16.829

17.474

20.022

11.785

16.331

13.948

17.112

13.113 20.928 14.239

21.114 17.607 17.379

35    | Skole......

36    j Dolina.....

37    ! Bohorodczany . .

38    J Nadworna. . . .

39    : Peczeniżyn . . .

40    Kołomyja ....

41    Kosów.....

42    j Sanok .....

43    Brzozów ....

44    j Dobromil ....

45    Przemyśl ....

46    | Jarosław ....

47    i Mościska ....

48    | Stary Sambor . .

49    Sambor.....

50    j Gródek.....

51    : Rudki.....

52    j Drohobycz . . .

53    Żydaczów....

54    Stanisławów. . .

55    Kałusz.....

56    Tłumacz ....

57    J Cieszanów. . . .

58    | Jaworów ....

59    i Rawa.....

60    ; Żółkiew ....

61    [ Lwów (miasto). .

62    ! Lwów (powiat) .

63    Bobrka.....

64    | Rohatyn.....

65    ; Przemyślany . . .

66    ; Brzeżany.....

67    i Podhajce .    ■

68    { Złoczów......

1,252.366 1,217.667 34.699| 1,578.767(8,029 387|7,966.527

100-0    97-2    2-8

100-0    99-2

69    Zborów . .

70    Brody . .

71    Sokal. . .

72    Kamionka.

73    Tarnopol .

74    Zbaraż . .

75    Skałat . .

76    Trembowla

77    Husiatyn .

78    Czortków .

79    Borszczów Zaleszczyki

81    Buczacz. .

82    J Horodenka

83    | Śniatyn. .

80

Cały kraj

Ol

lo

Galicya zachodnia. . . j Galicya wschodnia . . j Cały kraj w r. 1900. . j

Przyrost wzgl. (ogółem 120.483 106.804 13.6791 118.0561 713.4481 721.453 ubytek (—)    III

od r. 1900 do 1910 | w %

411038 12.568 526.875 2,693.210 2,672.681

97-0    3-0    100-0    99-2

423.606

100-0

828.7601 806.629 22.131 1,051.892 5,336.177 5,293.846

100-0 I 97-3    2-7    100-0    99-2

1,131.883 1,110.863 21.020 1,460.711 7,315.939 7,245.074

100-0    98-1    1-9    100-0

0-66

9-8    100

8-1

9'6 ! 65-1

9'OT

w tekście.

Nieobecni przebywający poza granicami gminy spisowej. | "V^yjaśnienie

Tablica II.

M j Liczba porz.

Powiaty polityczne

Obszar w granicach z dn. 31. grudnia 1910 w km.²

Ludność obecna według spisu z roku

Przyrost

wzgl. ubytek (—)

Wypada na I km.2 mieszkańców w roku

1900

1910

ogółem

pro

cen-

towo

1900

1910

- Liczba porz.

Powiaty polityczne

Obszar w granicach z dn. 31. grudnia 1910 w km.²

Ludność obecna według spisu z roku

Wypada na I km.²

Przyrost wzgl. ubytek (—) mieszkańców w roku

1900

1910

pro-

ogółem cen-towo

1900    1910

Kraków miasto Kraków powiat Chrzanów . Dąbrowa . Mielec . Kolbuszowa Tarnobrzeg Nisko .

Biała

Oświęcim . Wadowice . Myślenice . Podgórze . Wieliczka . Bochnia Brzesko Tarnów Pilzno . Ropczyce . Rzeszów Strzyżów . Łańcut. Przeworsk . Żywiec. Limanowa . Nowy Targ Nowy Sącz Grybów Gorlice Jasło Krosno.

Lisko .

Turka .

Stryj . ■

Skole .

Dolina . Bohorodcza Nadworna Peczeniżyn Kołomyja Kosów .

Sanok .

Brzozów Dobromil Przemyśl Jarosław Mościska .

26-35 486-04 721-16 650-28 907-66 868-15 955-67 972-52 463-59 336-40 665-80 1.045-86 233-64 458-38 877-04 852-66 77185 573 23 799-65 977-33 531-92 865-10 403-18 1.152-72 951-78 1 306-22 1.262 25 585-23 916-39 820-16 719-08 1.831 57 1.458-38 659-35 1.268-76 2.497-48 892-57 1.916-74 495-84 799-71 1.800-60 1.260-47 683-76 864-91 1.001-71 1.347-05 754-57

125.144 59.076 92.168 68.730 76.458 74.443 74.088 65.301 77.539 42.254 88.554 88 714 54.142

61.922 105.093

97.345 107.470 49.107 78.480 133.135 56.848 92.691 50.282 108.629 75.980 78.995 119 773 50.919 83 069 83.794 81.625 95.3Ô2 71.057 66.737 49.771 105.262 61.665 79.116 43.258 109.212

77.923 105.303

78.694

67.274

144.875

136.573

79.184

4.749

122

128

106

84

86

76

67

167

126

133

85

232

135

120

114

139

86

98

136

107

107

125

93

80

60

95

87

91

102

114

52

49

96

39

42

69

41

87

137

43

84

' 115

78

145

101

48    Stary Sambor

49    Sambor

50    Gródek.

51    Rudki .    .

52    Drohobycz

53    Żydaczów .

54    Stanisławów

55    Kałusz .

56    Tłumacz

57    Cieszanów.

58    Jaworów .

59    Rawa .

60    Żółkiew

61    Lwów miasto

62    Lwów powiat

63    Bobrka.

64    Rohatyn

65    Przemyślany Brzeżany .

67    Podhajce .

68    Złoczów

69    Zborów

70    Brody .

71    Sokal .    .

72    Kamionka .

73    Tarnopol .

74    Zbaraż .

75    Skałat .

76    Trembowla

77    Husiatyn .

78    Czortków .

79    Borszczów.

80    Zaleszczyki

81    • Buczacz

82    Horodenka

83    Śniatyn

66

725-02 948-09 887-12 674-57 1.456-15 936-04 868-87 1.182-80 951-84 1.136-25 1.005-01 1.40101 1-202-82 32-00 1.291-99 890 55 1.160-89 925-40 1.155 42 1.045-90 1.183-18 637-15 1.751-97 1.335-10 1.521-39 1.163-99 739-63 916-96 697-33 872-85 694-20 1.024-91 717-83 1.192-74 870-98 603-90

66.859

96.215

71.482

68.348

134-056

74.158

134.100

87.161

108.806

79.568

78.002

105.185

90.227

159.877

128.023

79.390

109.607

77.238

94.589

86.844

108.619

54.972

138.170

100.155

104.094

131.632

67.383

91.763

77.212

93.854

71.981

109.220

77.641

123.704

88.410

84.360

60.810 107.445 79.592 77.268 171.696 83.339 158.066 97.421 116.066 86.549 86.719 115.668 99.654 206.113 161 572 88.526 124.985 86.568 104.810 93.546 117.364 60.665 146.216 109.249 115.316 142.138 71.498 96.005 81.048 96.891 76.447 109.319 76.957 138.297 92.033 88.705

3.951

11.230

8.110

8.920

37.640

9.181

23.966

10.260

7.260

6.981

8.717

10.483

9.427

46.236

33.549

9.136

15.378

9.330

10.221

6.702

8.745

5.693

8.046

9.094

11.222

10.506

4.115

4.242

3.836

3.037

4.466

99

-684

14.593

3.623

4.345

I— I    I—¹    I—.    hhmuhhh

oio'MOOoiojoit^aiaiOMO'OQo.soKiif.e'qiaioOHcpqjH-^tocoai^HQ

tbÓcó'X)t-^rótoó<j2H‘óobH-00h^.ó-5oÓHiócńtócć#.ótNbcó-5ob^Dh^-i-‘^--03-5có

78

101

81

101

92

79

154

74

114

70

78

75

75

4.996

96

89

94

83

82

83

92

86

79

75

68

113

91

100

111

108

103

107

108

104

102

140

Cały kraj Galicya zachodnia . Galicya wschodnia.

85

118

90

115

118

89

182

82

122

76

86

83

83

6.441

125

99

108

94

91

89

99

95

83

82

76

122

97

105

116

111

110

107

107

116

106

147

c.

tH

Innych

1900 1910

18    19

® 61© 666®

o o ® 6 6®

tH CO rH CD O rH Cp O O? H H rH ÔrH© 66®

cm o 6 6 oâ O 6 6

<m

rH CM © cp rH rH 6 CM 6 6

O rH rH    rHt rH

ib6 w    6 6

CM    rH rH O rH    O O O

©    ô ô © ©    ô ô ©

©    (M rH

©    6 6

(M

co o 6 ô

ö ööö Ö

00    rH    -i—I O    rH    O rH

©    6    6 6    ©    6    16

©    CM rH

©    6 6

CM    C0 O    CM    CD M O    00    O rH O

ô    ô ô    ô    ô ô ô    ©    óóó    I

Na 100 ludności było gr.-kat. | izrael.

tv roku

1000 I 1910 16 | 17

91 fT

0161 0061

215 213

2-8 2-3 11 14

21 18

164 16-2 8-2 7-9 31 2-8

10 4 10 3

10-0 94 6-7 60

8-9 84

10-7 10-8

8- 9 9-0

9- 9 100

7- 3 7-9 11-5 9-5

8- 8 8-5

9-9 9-9 11-7 12-0

10 6 10 7

7-7 7-1 10-3 104

(M

do

1Ä

G©

3-7

2-1

31

19-4

3-4

131

CM ip CO rH    rH Cp CM

rH (M CM 00 (M CM rH

2-0

16-6

2-5

11-0

COH (N    CM lO CD G©    CD tH CD b-

666    666 »b    b-666

4-0

2-3

17-4

3-3

CO    CO rH b- ip rHOCO

rH    rH 6 M 00 CM CM rH

2-0

17-9

3-7

cp ip CO    cpcpcp®    T-H b- cp cp

666    6 6 b- 6    6 6 6 6

?H iOO W r-n cm cm rH Oh    h    ’-h-th    tH    Oh ©    hoj    h    cm cp

O    HO    rH    t-TO^O    rH CM    rH    CM GÔ

©    66    ©    66 ©    66    ©    ôib

i>    (M ł—I rH    O-H O rH

©    66 ô    666®

CO

rH O rH rH rH 6 6© 66

rH rH rH    CM CD

6 6 ©    6 6

S ggs S SS*

CM    hOO H    h h O

©    666 ©    666

O    ZD rH

©    6 6

rH    rH O

©    6 6

rH    CM rH    rH    (M rH rH    rH    rH O» rH Cp

©    66    ©    666    ©    6666

(M    rH rH    rH    CM rH rH    ^H    Ç) rH rH

©    66    ©    666    ©    666

‘z.l

1900 1910

12 | 13

774 76-8

96-7 974 98-8 98-9

97-8

97-7

83-7

91-8

83-8

97-0

91-3

96-8

89-5

168

9-06

93-9

900

e-86

8-16

91-1

88-1

2-68

87-8

89-8

88-8

88-7

92-0

90-0

92-6

87-5

913

90-8]

89-9

87-7

89-7

88-1]

89-1

89-1

92-5

85-8

91-21

83-91

88-8! 90'3

91-8

97-7

6-86

6-6Z

96-4

606

97-5

93-4

82-0

9-96

88-3 86-4

95- 5 95-5

96- 5 97-4

97- 3 97-6

96-3 96 7

97-5 97-6

97- 9 97-9

98- 6 98-8

980

97-9

82-6

97-3

88-4

95-2

95-8

95-5

93-1

96-4

93-0

93-9

92-3

8-96

8-96

95-3

81-5

96-2

87-6

94-8

96-4

95 4

92-6

96-4

92-6

93-6

CD) rH rH CD 6 6 6 6 cd cd <d

iO

CD

94-2 94-3 0-0 01 5-8 5'6 0 0 0 0

b-

(M (M

rH

C0

•Aioimuiz _ 5g -ÀAizjq ^

rr CO ï>

rH I rH

I- I

00

nimziAi ; ip.îum

rH

izrae

litów

32.318

931

307

1.238

8.388

2.175

879

Eli TT

4.123

1.509

5.632

4.616

3,108

7.724

3.694

2.557

6251

4.678

3.633

8.311

3.326

2.332

W ś r ó d niej

Ludność    katolików obrządku    greeko.    ewang.

obecna    rzym- grc- SI    wsch.    ihèlw.)

skiego cklego    (pranosl.)    wyzil.

151.886 116.656 1.698    15    64 1.045

4    56

15

32

17

64

430

400

830

49

118,

167

tH rH G©    b- O

CM    O?    CD) rH

107 5.658    1!

2.024 — 654_7

2.678    7

5.884 —

675

6.559!

1.637

604

716    11

982

546

291

6181

6.438    2

633

7.0711    2

1.829

1.040

2.869

2.973    4

943

2.717

6.633    4

3.609

934

601

722

40.298 39.105 202 28.531 28.211    11

rH

CM

rH

rH

rH rH

17! 2.398

37

00    <D tH rH    i>    © rH    ï>    rHOrH    OlO    »ffi    CD CD    iCO

rH    COlûO    rH    rH CM    00    lO CO G©    CM rH    00    CD tH    rH

O?    rH    rH

68.829    67.316

51.886    43.4291

27.531    25.262

31.421    30.474

110.838    99.165

44.138    39.998

24.980    23.450

69.118    63.448

42.729    37.628

34.401    30.863

77.130    68.491

46.913    43.150

26.999    24.308

73.912    67.458

47.108    42.334

30.251    26.540

77.359    68.874

CM

84

845

46.748    43.240,

22.446    19.257!

69.194    62.497    929    2

70 —

16_1

86 l| 17| 2.435

55.185    50.669

30,988    30.273

86.173    80.942

1    95

13

116 1

15

G©    O CM rH ®

®    CM C0 IÄ

rH

rH H îîî

CM

rH C0 i>

CM (M

CM

rH    O    CD O    ©    rH rH    CD

00    G0 (M    ©    rH (M

rH    rH

30.281    24.182

19,714    19.011!

49.995    43.193

38.948    37.205

24.781    24.139

31.610    30,858

95.339    92.202

11

41.305    40.307

27.578    27.007

24.357    24.054

93.240    91.368

O © ©    COlO G©

tH CM ©    CM    <M

rH    rH

rH

241

26

267

38.872    32.118

25.511    24.821

64.383    56.939

232

240

4 5.866

tgCDOO ££ m CM (M ® O CO CO

42.407    40.387

25.314    24.253

67.721    64.640

47.987    44.696

27.133    26.162

39.281    36.540

114.401 107.398

47.264    43.628

25.455    24.509

16.492    15.877!

15.285    14.560

52

104.496    98.574

Tablica III.

Powiaty

sądowe

1. Kraków m. .

2.    Kraków p.

3.    Liszki . .

Razem .

4.    Chrzanów .

5.    Jaworzno .

6.    Krzeszowice

Razem .

7.    Dąbrowa .

8.    Żabno . .

Kazein .

9. Mielec . . 10. Radomyśl .

Każeni .

11.    Kolbuszowa

12.    Sokołów

Kazein .

13.    Tarnobrzeg .

14.    Rozwadów .

Każeni . .

15.    Nisko . . . .

16.    Ulanów . . .

Każeni . .

17.    Biała . . .

18.    Kęty . . .

Kazein .

19.    Oświęcim. .

20.    Zator. . .

Razem .

21.    Wadowice

22.    Andrychów

23.    Kalwarya .

Razem .

24.    Myślenice

25.    Jordanów

26.    Maków .

Razem

27.    Podgórze

28.    Skawina

Razem

29.    Wieliczka

30.    Dobczyce

Razem

31.    Bochnia

32.    Niepołomice

33.    Wiśnicz .

Razem .

34.    Brzesko .

35.    Radłów .

36.    "Wojnicz

37.    Zakliczyn

Kazein

polityczne

1. Kraków m.

2. Kraków p.

3. Chrzanów

4. Dąbrowa

5. Mielec

6. Kolbuszowa

7. Tarnobrzeg

8. Nisko

9. Biała

10. Oświęcim

11. Wadowice

12. Myślenice

13. Podgórze

14. Wieliczka

15. Bochnia

16. Brzesko

inuych

1900 1910

18    19

0 0! 04

o-o! o-o

o , o

o o I o

O OOO

ô ôôô

O    CM    O    O    rH

___    Na 100 ludności było

rzym.-kat. | gr.-kat. | izrael.

w roku

1900 j1910 1900¹1910 190011910

12 I 13    14 | 15    16~ ; rT

S SI S fl 1-9 L9 8-81 S-2I

5- 8 5-9

6- 2 6-5

6 0~6Ï

7-5 7-5 11-5 10-4

8-5

13-8

5-6

5-7

P PP

O ï>

qp GO C0 (51 M P pi QO    30 CO b-

Ô    CC    t>-    ï>    î>    HHH    rH

SS S S ig S SS2S 6°I SS S g I 8

OO o ôô ô

o    O O CM O CM CO

ô | Ô ô HÔH H

o' o

Ô I ô

OOO o o ôôô ô ô

O iû cb

CM O

ô 6

OJ    rH rH    rH    t—i 05    CO    CO rH i-H    Oî    (M O¹

ô    66    ô    66    ô    cm ô cb    ô?    ^ cb

rH O rH    t—i y—i rH    rH CO CO

ôôô    ôôô    6ô 6

Ci O 00 ô ô <m

82-7

4-9

0-2

10-7

wâ    QO    T—I O O r-i

-b    iâ    Ô66 6

O co

ô ô

41

13-0

7-2

3-8

CO    CO 05 lfî>    05 p

Ô    ’b Ô vO    00 ïh

tH ^Oiû i> ppp C0 (Mb-r^CC rHCOiO

lO rH

co ih

Ht> lO

t>    co l>- ©

ÖÖ    CM b?

ï>    ib cb ô

2-7

5'2

73-2

0-2

12-9

27-6

04

174

37-3

1-0

23 9

. 03

313

9-8

94-9

844

93-4

938

92-4

NN-7

G»    L- Cp    CM

tH    CO    rH

O*    00 05    Oi

946

85-7

944

93-7

939

924

9-28

806

86-2

95-2

93-0

2 §§ h S S- t §§o t

120

0-0

00

o-i

00|

9-TT

8-1

5-8!

75-1!

T-0

13-9

29-1

0-0

18-9

37-6

00

245

8-0

31-9

95

ss-i

NS S

87-9

91-7

81-4

87-1

87-3

98-1

97-9

do

Oi

960

9-96

96-2

954

97-0

84’9

931

908

19-6

94-4

76-6

67-8

93-0

T-LL

53'7

94-8

68-5

93-6

61-0

84-9

806

894

86-8

884

91-7

79-3

85-9

86-9

0-86

97-9

9-86

982

96-7

97-4

97'0j

j9-96

98-0

84-7

93'8

9-08

17-9

94-2

761

66-4

93-1

75-8

53'9

94-9

68-2

94-3

6-69

843

OO O    o tH rH CM p

ÔÔÔ    ÔÔÔCMÔ

O    rH (N O CO ï>

Ó    Ô Ô Ô CM Ô

52 64 11-3 101

7-2 7-5

12-6

114

18-3

14-6

8'9

6-8

29-8

84-7

6-09

85-8

58-9

SST

15-6

62-9

78-7

73'8

72-1

CO    NyiûCN    9

î>    ^ 6 I> (Ń    À

i>    (M H t-h    rH

77-2

24-4

7-9

10-7

tH

CO

CM

CM

rH

CM

CM

CO

i • Aïoiniîuz ^ i -ÎAizaq ^

: uiüiz.Cai i 0 ipiuui ^

CO CM »C

co

t—I

co

rH

I I- I

rH

2|

izrae

litów

16.079

1.454

17.533

1.796

1.192

2.988

3.965

2.872

6.837

9.795

1.344

2.965

14.104

2.521

1.671

4.192

3.818

3.214

7.032

3.948

' 988

633

284

1.905

2.102

944!

3.046

1.990

436 i

901

3.327 j

9.390

1.296

1.554

12.240

1.554

1.362

2.916

4.697

1.482

6.179

3.934

1.809

5.743

3.631

2.622

6.253

1.119

3.178

2.847

3.740

13.884

lO

niej ewang. Oui irs. i lielw.) wyzn.

O iO i O

co QO

CO CM v£ï>    05

rH tH    O

CM CM

CO iO H ©

341

122

463

11

194

79

275

45

869

645

1.518

19

10

05    o

CM    (M

OS

19

24

16

15

15

521

567

co

co

rH

PM

grecko-

wsch.

(prawosł.)

21

8S

co

«»■HW

-UBItUJO

co

CO CM

<M

(M

katolików

gre

ckiego

©J    ^CO l>    t>- rH

V* CQ H    CO ^

<M    CM

1.675

1.600

3.297

1.516

1.346

2.862

4.563

3.312

t>COO O

CO    T—I

CO    O iO

(M    O? iO

2.115

rzym

skiego

69.255

27.025

96.280

28.518

17.116

45.634

48.631

24.407

73.038

59.596

22.627

47.454

129.677

32.221

19.267

51.488

47.316

34.571

49.769

62.454

33.152

21.805

117.411

51.790

26.260

78.050

44.038

14.198

16.943

Ludność

obecna

85.620

28.498

114.118

30.351

18.321

48.672

52.638

27.532

80.170

71.200

23.995

52023

147.218

36.264

22.285

58.549

51.583

42.470

94.053

57.043

63.675

33.867

22.101

119.643

53.956

27,207

81.163

46.164

14.639

19.964

80.767    75.179 2.175    3

72.347    58.289    3.788

17.933    3.607    13.124

41.086    38.786    101

131.366    100.582    17.013

33.638    22.808    9.270

19.602    18.224_15

53.240    41.032    9.285

52.655 28.301 19.635 1 29.547 28.013    40 2

C0

(M

CM

rH

19.675

193

7.336

7.529

5.107

7.522

12.629

19.987

11.961

16.629

69.255

56.314

82.202

60.264

14.320

74.584

64.413

23,465

87.878

48.392

15.811

64.203

57.153

25.961

83.114

7.908

2.774

1.207

2.886

14.775

32.034

26.651

16.030

23.777

98.492

Tablica III. (ciąg dalszy). Powiaty

sądowe

38. Tarnów . 89. Tuchów .

Razem

40.    Pilzno .

41.    Brzostek

Razem

42.    Ropczyce

43.    Dębica .

Razem

44.    Rzeszów

45.    Głogów .

46.    Tyczyn .

Razem

47.    Strzyżów

48.    Frysztak

Razem

49.    Łańcut .

50.    Leżajsk .

Razem

51. Przeworsk

52.    Żywiec . .

53.    Milówka .

54.    Sucha . .

Kazein .

polityczne

17. Tarnów

18. Pilzno

19. Ropczyce

20. Rzeszów

21. Strzyżów

22. Łańcut

28. Przeworsk 24. Żywiec

25. Limanowa 55. Limanowa [ 56. Mszana . .

Razem .

57.    Nowy Targ .

58.    Czarny Dunajec . . . .

59.    Krościenko .

26. Nowy Targ

Razem .

60.    Nowy Sącz

61.    Muszyna .

62.    Stary Sącz

Razem .

63.    Grybów. . .

64.    Ciężkowice ..

Razem . .

65.    Gorlice .

66.    Biecz . .

Razem

67.    Jasło . .

68.    Żmigród

Razem

69.    Krosno .

70.    Dukla. .

Razem

71.    Lisko . . .

72.    Baligród .

73.    Lutowiska.

74.    Ustrzyki d.

Razem .

27. Nowy Sącz

28. Grybów

29. Gorlice

30. Jasło

31. Krosno

32. Lisko

Wiadomości statystyczne.

■S

I

1900 1910

18    19

THT-)fH    tH o

ÓO Ö    T* *H CO CM Ô W

GO

Ô 6

t ö%l

O¹    (M <0 ÎD    tH O rH    v®    Tfrł (D 1 O    CM    rH H    rH

©    thôô    6óó    6    óóóó    ©    © ć>    ©

6 I ö Ö

o <D    O    Ô O    O    OiO    O    ïcTO rH    CD O -H CM    CO    H(N    W

6    ló    Ö    66    ©    h ó    rH    Ó6Ó    6    6666    ©    óó    6

«* (NN ^

66    ©    *H    rH

Ö    !OH    Tÿ

O    O O    O    T-i    CO    Ol

Nu 100 ludności było

I Izrael, oku

1900 1910

16 I 17

8-91

10-2

12-71

8-4

gr.-kat.

.1 AV

1900 ! 1910

14 i 15

76-9

85-3'

83-3

89-7¹

13 6

110

80-21

85-9

159

10-7

10-8

f-fl

8-7

11-3

0-TT

10-5

10-71

13-0

12-3

12-6

11-0

7-4

9-0

22-6

6-8

161

610

62-51

8-01

77-4

77-5

13-31

|6-9I

9-4

13-2

I-SI

12-9

130

13-7;

12-3

130

14 4

8-4

111

23-5

9-3

19-7 19 1

14-8 12-8 12-5,! 11-1

7-8

8-2

70-6

73-7

67-3

853

71-3

84-7

75-8

73-4

82-4

84-7

80-7

83-0

83-6

6-18

11-3

12-8!

«51> qp <75 cb ół

rH

104

6-2

7-2

6-5

12-3

8-4

i®    CO y CO

ó    cb oo cb

*H r-l

rH ^ '■H CO tH

CŚ1 b- do ds

TH    rH

100

92

6-4

oi

Ol pco oo cb cb

OD

74-1

73-9

74-0

74-0

74-0

74-0

84-8

89-3

80-8

88-8

87-4

85-21

58-3 561 80-9 79-4

64-3 61 9

79- 7 81-4

80- 9 82-4 90-4 90-5

819 sFi

11-3

8-9

43 8

10-0

70-7

47-4!

qp cm io o cb p*- cb

Z-IÏ

7-6

8-6

17-0

9-4

60

14-3

12-8

6-9

8-8

9-8

901

9-8

7-8

16

9-2

13-5

10-8

9-4

4-6

8-4

2-01

7-6

9-7

43-3

70-0

44-81

503

52-6

11-2

23-2!

jO-TT

24-1!

15 4; 15-2

6-99

605

6-Z9

66-0

019 0Z9

48-6

34-5

49-7

74-2

35-3

500

23-0

20-5

1900 1910

12 ! 13

7-2

f.f

61

061

109

15-2

9-5

59

801

5-8

4-4

51

12-7

12-9

00 CM cp ći cb

3-6

19-8

11-6

CC CC r~i b- OD ib ib th -h

43-8

OCO rH

15-8

8-01

15-8

OD t>-00 iQ

cp p y*

lO CO tH

12-1

11-9

119

CO t>-    i>    p    i®    lONCO    lD

<m    co    6    th    >ó^h    i

16-2

4>

41-3

23-2 22-6 45-21 46-9

37 6! 39-3

82-5 82-6 68-4; 69-6

78-0I 78-3

19-6

31-1

18-5

26-4

24-9

22-2;

32-8 33-9 55-3 57-1

19-4 74-6

19-3

35-4 510!

34-3;

24-6 i

22-9!

62-0' 64-2

72-4

70-2

63-9 62-6 54-3| 51-4

lTöüFü

68-1 57-4 66-3| 64-4

61-0 59-9

29-0

38-9

50-9

33-3

29-1

31-8

27-2

35 7

48-4!

32-0

25-7

29 7

85-0

56-1

6-98

61'4

5-5

31-3

4-9

25-1

744

77-2

14-9

120

56-8

77-1

58-9

33-7

18-0 78-6!

31-2

Z-9T

609

631

30-5

28-1

59-8

78-3

66-3

P09

75-6!

29-1

13-7

27-3

13-3

65 7;

23-7

22-3

•jkioniBuz

-V.UZrK)

11

rH

CO

00

Th

■**

CM 01

CO

URUZjCaI 0 qo.Cuut ^

II-I⁰¹

CM Ol

t-H

TjH rH l®

1® CO

00

tH CO CO 00 CM    00

CD

^ CD O    (M 01

t—I I i-H    tH I i>

w śród niej

ewang.

(augs. izrae-i helw.) mów wyżu.

grecko-

WSCh.

11

katolików obrządku rzym- gre- j skiego i ckiego gi

Ludność

obecna

Tablica III. (ciąg dalszy). Powiaty

sądowe

polityczne

54| 8.215 _3lj 3.453

85 11.668 3.214 12.760 35lj 5.918

1.564 5.047 814; 4.868 _17 2,897

2.395, 12.812

264; 3.770 130 3.709

7.479

169

80j 5.424 427! 6.027

507; 11.451

21 2.254 _1: 1.947

3 4.201

1.063 21.111 _6j 2,769

1.069 23.880

2l 4.726 25| 3.924 j 1.051

27 9.701

6.980

1.786

2.483

11.249

3.363

1.962

5.325

4.789

2.786

7.575

19.102

2.041

1.397

22.540

6.924

1.556

2.884

3.618

14.982

5.201

2.029

7.230

3.669

2.811

6.480

7.769

1.060

8.829

5.123

1.759

6.882

łH CO

39.942 -28.9141 —

68.856! -

3.711

1.501

5.212

51.924

33.899

85 823

75.    Turka. .

76.    Borynia.

Razem

33. Turka

48.946

42.862

15.267

6.043

280

281

31

32

ll

14

1«

12

85

18

103

li

429

432

33.067

24.924

28.322

86.313

7.125

3.227

1.955

12.307

28.235

29.791

58.026

31.013

36.057

67.070

1.999

1.545

3.544

5.319

6.303

11.622

839 17,327 860 23.558

1.699 40.885

18.566| 52.533 3,623j 24,790

22.189 77.323

2.119 30.026 1.799¹ 29.190 227; 12,246

4.145 71.462

co

CD

ao

465

47:1

595

220

10

607

194

21

tH

24.717

18.931

11.016

54.664

24.727 6.065

11.935

42.727

6.079

6.295

12.374

44.787

18.918}

63.705

7.598 26.025 10.342 20.087

17.940 46.112

00

38.382 55.126 13.953 8.438 4.288 16.390

56.623 79.954

iO

Ol CM CM

Ol

j®

»O 1(0

337

17

354

099

CM

12.899

4.509

21.849

19.275

58.532

35.889

15.951

10.132

14.571

76.543

32.341

20.281

52.622

32.735

12.526

45.261

48.655

16.798

65.453

30.956

21.787

52.743

18.760

9.165

27.925

2.083

6.973

9.056

28.868

3.920

32.788

15.046

3.802

18.848

80.222

55.355

77.    Stryj . .

78.    Skole . .

34 Stryj 35. Skole

46.804

33.836

33.191

113.831

79.    Dolina . ,

80.    Bolechów ,

81.    Rożniatów.

Razem

36. Dolina

34.282

35.180

69.462

41.839

48.823

90.662

20.424

26.370

46.794

93.643

31.207

124.850

36.875

35.402

13.527

85.804

56.458

26.782

25.438

108.678

54.232

27,176

81.408

38.877

33.225

72102

113.460

24.438

22.093

159.991

55.924

22.018

34.888

37.471

150.301

56.336

31.505

87.841

38.494

22.316

60.810

85.650

21.795

107.445

51.773

27.819

79.592

82.    Bohorodczany

83.    Sołotwina . .

Razem . .

84.    Nadworna

85.    Delatyn .

Razem

86.    Peczeniżyn

87.    Jabłonów .

Razem .

88.    Kołomyja .

89.    Gwoździec.

Razem .

90.    Kosów .

91.    Kuty . .

92.    Żabie . .

Razem

93.    Sanok .

94.    Bukowsko

95.    Rymanów,

Razem

96.    Brzozów.

97.    Dynów .

Razem

98.    Dobromil

99.    Bircza .

Razem

100.    Przemyśl .

101.    Dubiecko .

102.    Niżankowice

Razem .

103.    Jarosław

104.    Pruchnik

105.    Radymno

106.    Sieniawa

Razem

107.    Mościska . .

108.    Sąd. Wisznia

Razem . .

109.    St. Sambor

110.    Stara Sól .

Każeni .

111.    Sambor .

112.    Łąka . .

Każeni

113.    Gródek .

114.    Janów .

Kazein

37. Boliorod czany

38. Nadwórna

39. Peczeniżyn

40. Kołomyja

41. Kosów

42. Sanok

43. Brzozów

44. Dobromil

45. Przemyśl

46. Jarosław

47. Mościska

48. Stary Sambor

49. Sambor

50. Gródek

1900 1910

18 i 19

•—i    -H    t>- rH O    00    CM CO H    07    t^-^OO    Oh    GO    HCON    b»    O CO

6ó    6    ó^ó    h    ôôô    ©    ho    h    h 6    o    ô cm ó    ô    óó

rH CO    1>    CM CO tH    GO    iO iO qq~^    f H    o    CO tH    »C0    t—i O O-    07    lO CM

hó    ®    htho    th    666    ®    ho    th    hó    th    6^6    rH    óh

Na 100 ludności tyto rzym.-kat.| gr.-kat. | izrael.

w roku

1900 1910 1900 11910 1900 j 1910

12 "l3    14 | 15    16 | 17

co co oo

do do cb

CM

iO

<• ii

iO

cb

1 1.-5

CO <M

cb do

23-7

OD

ÓD

rH

O iG>

<b cb

ip o oo Ó cb cb

13-0

12-0

E> CO i> Lp CD cp r* rtl CO Łp iO cboocb. cMcbb-îb ŃtMÓ) b

CM    rH    t-H

71-2; 70-1 58-9 57-8

19-0 20-9 32 0 33-8

63-5

49-0

79 9

89-0

5©    «05    rH

07    HH

66-2 59-6

15 6 21 9

74-7! 75-0 78 6j 74-1 76-71 77-4

17 4 18-3

13- 6 14-1

14- 6 15-9

75-11 75-7

15 0 15 9

23-9

10-7

TOT

cd“

cb

11-0

"H

cb

13-4

12-0

52-8| 51-2 72-2¹ 72-8

21-9 23-4 19-0 19-7

58-9 57-6

21 0 22 3

81-4 82-9 75-9: 74-6

6-1 7-1 15-6' 18-8

79 9i 80-7

8-5 10 1

75-9 74-8 60'5 59-8 81-2 80 7

17-4 18-1 24-5 27-4 8-6 9-6

I Si M I

46-3 45-3 59-4 58-1

16-7 17-9

39-8 41-7 27-4; 29 6

*jtouraaz ^

-iAizaq ; ^

U1ÎUZÎAV ₀

qolnni ^

ï>

T—I

rH CO

GO

(MOJ H    CM

(M OO    CM

07

155

891

11

wśród niej ewang.

i o " k (augs. i izrae-gre- i .s Ï wsch. i helw.) ntów ckiego |i (prawosł.) wyżu.

katolików obrządku

rzym

skiego

Ludność

obecna

2.962!

3.430!

6.392

27.641

746

6ZIT

29.566

1.436

2.180

6.871

26.445

3309

29.754

6.549

1.629

8.178

4.092

2.713

2.844

9.649

4.9741

5.806!

250

43

293

833

1.418

2.254

31

84

45

09T

1.330

14

135    394

15

25.143

23.924

49.067

35.865    7.508

41,403    13.975

77.268    21.483

58.306

25.755

18.205

102.266

16.431

20.944

25.677

63.052

118.991    32.171

32.248    4.329

20.457    1.070

171.696    37.570

21.905    3.998

28.251    3.967

33.183    5.277

83.339    13.242

1.344

150;    394

57.094

33871

90.965

111.547    26.133

46.519    9.155

158066    35.288

969

36

732

580

168

754

14

148

162! 10.780    12 — 32 9 34-9 53 6 52-4 12-6 12-5 09 0-2

8-2: 7-0 1-8! 0-7 8 7; 7-8 0-6; 0'4

CD N»0 O

®    6Ô6

00 lO t>- CO

i- ibdoó

T—ł rH i—I

Hfb (M O H GO i© r—I

rH r—I T—ł

-H    CM    rH CO    tp    o*    05 CO    rH    COCM

®    OtHOÓ    rH    O' lÓ    H    07    Ô Ô

®    tH    05 ip    O    ÖÖ    CM ip    ^    tH    E^~IÖ

Ô    6    HO    Ô    07    rHb-CMOO    ô Ć>

07    tHOOtH    rH CM ï>    tHO

ć>    66ó ó    óh ó    66

CO O O rH

O Ó O O

H CO TT

T⁻1 T“H

cd o 6 ó

7-9, 9-6 82-1 82-7 15-9 18-2 74-8 73-6

18 337 3.591 6 36 121 2.762 1

59.951

18.703

78.654

72.349    5.150

25.072    4.704

97.421    9.854

14-5

121

7-0

81

96

27-8

11-3

7-5

3-5

8-7;

101

12-7

11-5

100

123

SIT

801

10-9

S-IT

110

10-9

9-3

790

8-69

0-09

75-6

OJ HtDOO <7> ÓÓi ^

i'-    t> JO N

111 131

458 6.353

-t

ICO

13-8 14-0 20 5 20-8 141 141

CM CM

s.

387 9.214 23 3.783 2 3.714

CM    T—1

35

52

96

ll

43.906

15.474

25.450

84.830

58.672    10.633

25.869    7.093

31.525_3,002

116.066    20.728

17.289

28.104

38.191    15.913

48.358    14.288

86.549    30.201    45.393    1

51.266    4.899    42.415;

68.511

11.336

86.719

41.539

12.130

27.202

8.321

4.193

5.071

69.472

20.205

35.991

»©    CO CD b-

^    cb do cb

*1 iH

5 151 15-2 69-8 69 9

111

27-7

SOI

8-5

3-6

81

11-4

13-2

124

12-5

11-9

123

12-3

POI

16-2 17-6 69-6 704 14-4 14-4 75-1 77-5 16-6 18-3 73-2 73-0

UÜHH) 72-2 73 0

rH CO GO

412 16.711

102 51-7 51-2 18-3 19 1

2 45-2 49-6 43-4 38-2 20-3 23-1 63-7 63-6 2 45-3 48-6 48-7 46-6

4 38 81:14 50 0 45 8

00 rH    CD 05 H

^    CO GO rH

80 4.979 312 1.896 , 71 2.645

463 9.520

00 b-

115.668    17.585    80.871;

1 19-8 20-8 68-1 68-5 16-4 16-5 69-9 70'6

68 9 69 5

18-2 18-8

76-5 78-5 63-9 63 1 68-2 67-2

71-3 71-7

60-5 61-8 62-7 63 0

6P3 62-3

62-1J 63-8 59-5! 59-1

12-0 11-4 22-7 24-6 18-3 21-6

1(12 17 4

25-9 26-9 23-6; 24-5

ÜSÎifÜH)

25-0 25-2 30-1 31-6

3.010 57.387

136

18

r* O <M (M

O    COCO H    b-

Di    CO    HÜ

719 10.019 2.031 2.741 490 1.278

3.240 14.038

^    07    1.0 CO

rH 07

7.225    28.813    1

3.920    21.061    2

6.730    22.903    1

41.108

27.192

31.354

99.654    16.875    72.777    4

206.113 105.469    39314 165

111 4.856 771 5.315

10.171

5.851

3.077

4.620

13.548

GO COHOl GO    CO tH

53

5.799

3.749

9.548

6.815

3.929

185

397

W    T—I CJJ)

<X)    CM

I. I

88.560    43.921    33.857    3

36.738    8.504    23.373    —

36.274    17.643    16.850    -

oo

161.572    70.068    74.080!    3

46.652    9.718    31.957    3

41.874    6.904    29.560 -

61.517    3

16.622

88.526

46.031 i 15.752 27.803

89.586

32.953    1

20.947_6

53.900    7

89.939j 22 24.971,    2

24

6.694

6.122

8.951

21.767

14.366

8.122

22.488

15.763

13.328

58.629

24.959

41.397

124.985

53.342

33.226

86.568

62.571

42.239

Tablica III. (ciąg dalszy).

Powiaty

sądowe

115.    Rudki .

116.    Komarno

Razem

polityczne

51. Rudki

52. Drohobycz 117. Drohobycz.

118.    Medenice

119.    Podbuż .

Razem

53. Źydaczów 120. Zydaczów

121.    Mikołajów

122.    Żurawno

Razem

54. Staniała- i 123. Stanisławów wów

124. Halicz .

Razem

125.    Kałusz .

126.    Wojniłów

Razem

127.    Tłumacz .

128.    Ottynia . .

129.    Tyśmienica

Razem .

55. Kałusz

56. Tłumacz

57. Cieszanów 130. Cieszanów 131. Lubaczów

Razem

58. Jaworów 132. Jaworów

Razem

134.    Rawa. .

135.    Niemirów

136.    Uhnów .

Razem

59. Rawa

60. Żółkiew 137. Żółkiew.

138.    Kulików.

139.    Mosty w.

Razem

61. Lwów m. 140. Lwów m.

62. Lwów zam. 141. Lwów zam.

142.    Szczerzec .

143.    Winniki. .

Razem .

63. Bóbrka 144. Bobrka .

145. Chodorów

Razem

146.    Rohatyn

147.    Bołszowce

148.    Bursztyn

Razem

149. Przemyślany 150 Gliniany . .

Kazein . .

151.    Brzeżany . .

152.    Kozowa. . .

Razem . .    104.810    29.091

64. Rohatyn

65. Przemyślany

66. Brzeżany

Na 100 ludności było

Izrael. | innych

rzym.-kat. | gr.-kat.

1900 1910 1900 1910 1900 i 1910 1900 1910

12    13    14 | 16    16 I 17    18 | 19

© C0CNC0 ©    05 tH O i» 99 81 HHiO 9 HCp H

1-HOrH    lO CU    HI    i>    COlOO M"    lO —I    fS    © CO O    1+    —! HI    OJ    Ö O    ©

ÓÓ Ó    ÓÓ    O    ©    ÓÓÓ©    ÓÓ    Ó    HÓ1Ó    «    ÓÓ    Ć    ÓÓ    c

•AIOIIIBUZ ; _

-.tivzaq "

[ IlKtlzf« 0 qoÂ'iiui —

-    25-7    24-8    64-3    67-0    9-9    8-2

-    32-0    31-7    60-1    61-5    7-9    6-8

-    Ü74    26-7    63-2    65 5    9 3    7 8

4 — 2§-2!26-8 60-7 61-2 13-6 11-7 20-3¹ 22-0 65-61 66 5 13 9 11-3

9 TI 9 81

949 0-o9

255

240

12 3 10 2

69-7 70 5

193

17 3

22-3| 20-7 13-7 11-3 12-2! 9-8

17-3 15 4

69-9! 61-0 67 0; 69-1 60-8 59 6

62-3 62-4

17-4

19-5

908

MS

9-91

18-8

27-0

201

14-2 13-8 16-1 17-7

14 8 14 9

68-3! 67 7 62-Oj 60-3

66-5165-5

18-2

22-0

14-0

9-5

14-0

14-8

Q-0T

163

53-7! 52-7

63- 4 63-2

64- 7! 65-6

r*    CM    CM    H

CÄ    rH    t>    CD

H    CO    CM    rH

12 7

14-9

I-01

136

60-8

60-8

246

15-9

11-6!

52-6

56-9

53-5!

623

32-4

32-7

150 13 9

55 3 53 5

32-5

9-4 9-4 4-4 4-1

53-6, 52-7 75-9 75-4

37-9

20-5

170

21-8

r* NCOO X Ó lO ^ rH CO CM rH

23-2

25-7

295

37-0

19-7

30-6 316 619 60 9 7'5 7-5

rH

CO

CO

ä...    .....^ J

O O 1—1 r®

óóó ©

CU O ®ł

ÓÓ ś

ó o I

§§ s

CM O 05

ÓÓ Ô

37-7 40-5 50-9 49-0 114 10-5 32-2; 34-7 56-0 53-9 12-8 11-4 29-8; 34-4 48 3 471 21-8; 18-5

14-6, 13 1

33 6 36 6 517 50 3

49-6 9-1 8-0 55-5 13 lj 110

515 10-4 9 0

42-3 49-5 33 5 56-2

liki 517

41 -2i

30-7]

37-7!

26-5 28-5 58-7 58-8 14-8 12-6 26-1 26-8 618 62-4 12 1 10 8 Üëd 27-7 60 3 60-7 13 4 116

CM CO

Hi

25 0 281 63-2 61-3 114 10 4

O 1-1 ®

ÓÓ ©

lOO 51

ÓÓ ó

o o o ® óóó ®

§* §

21-6 23-5 63-9 61-9 14-4 14-6 12-1 12-8 76-8 77-8 1101 9-4

17-9 19-4 69 0 68-0 131 12-6

10-1 13-2 75-6 73-4 13 8 13 2! 17-6 19-8 71'8 69-3 10-6 10'9

BłgliwilFi 71-2 12-2 12 0

28-5 31-9 54-6 51-0 16-9 17-1 1 32-9 37-3 56-7 54-1 10-4 8-6 17-6 22 0 74-8 69-5 7-6 8-5

1 27-6 31-4 59 5 55 9 12 9 12 7

10-1! 1P3 77-7 76-5 12 0 12-0 12-4! 15-3 76-6 75-4 9-3 10-9

MtÖllÜ 77-3 76 1 11 6 110

izrae

litów

5.582 -1.734 —

7.316 —

ewaug. (augs. i hel w.) wyzn.

wśród niej

, —! grecko-1| wsch. ckiego |i (pranosł.)

16

17

10    290 10.122

451 .34641    4

00

CM

05

CM rr (M

.7

6.19S

iO

co

w~^

1«

4.171

3741

374

10.528

5.770

16.304

5.008

:;.7yn

5.874

14.662

19.722

1.080

24'.'

250

12' '

1.412

s§§

130

lO

5 5.337    61

MII

3.807

3.974

4.840

12.621

CO CO CM 00

|8

332

332

17

171

i!

!>•

rH

4.381

2.897

7.278

5.872

5.404

11.276

7.945

9.787

3.953

13.740

4.916

4.321

9.237

11.349

3.639

2.493

10

48

10

48

14i

151

1561

22

30

13

20 17.481!

2'

katolików obrządku

•-•i-i •

rzym

skiego

Ludność

obecna

67.918    16.817    45.494    9

25.628    8.125    15.767_1

93.546    24.942    61.261    10

86.800 23.256 53.110 8 30.564    6.733 20.315 3

rH

CO

co

MII

CM O? TT

rH I rH

117.364    29.9891

42.763

60.665    11.690

43.303

22.586

25.337

91.226

51.840

19.720

71.560

18.864!

25.122

26.060]

70.046

59.189

16.874

76.063

23.994

19.573:

43567    4

71.011    12.354

32.685    6.355

42.520    13.005

146.216    31.714

76.563    13.939

32.686    7.189

109.249    21.128

35.781    11.156

39.788    10.833

39.747    6.399

115.316    28.3881

112.476    36.488

29.662    9.701

142.138    46.189

45.533    17.266

25.965    5.311

71.498    22.5771

36.322    14.705!    17.807;    - !

34.894|    12.093!    18.8221    1

8.284,    11.663 — I

96.0051    35.082    48.292    1

24.789

27.141

14.614

54713    23.126

26.335    8.824

41.755

81.048    31.950

27.394

31.410

58.804

46.566    13.279

50.325    13.502

96.891    26.781

76.447    21.443    46.886    13

67.227    15.787    41.622    4    19]

42.092    5.393    32.735_5

109.319    21.180    74.357    9    21

37.315    4.923    27.375    17    62

39.642    7.838    27.458_5_12

76.957    12.761    54.888    22    74

66.537    21.218    33.950    5

42.332    15.777    22.903    1

29.428    6.474    20.461    -

Tablica III. (Ciąg dalszy).

Powiaty

sądowe

polityczne

67. Podhajce ! 153. Podhajce . .

j 154. Wiśniowczyk

Razem .

155 Złoczów. . 156. Olesko . .

68. Złoczów

Razem .

157. Zborów . .

69. Zborów

158 Brody. . .

159.    Łopatyn .

160.    Załośce . .

Razem .

161.    Sokal. . .

162.    Bełz . . .

Razem .

70. Brody

71. Sokal

72. Kamionka 163. Kamionka .

164.    Busk . . .

165.    Radziechów

Razem .

73. Tarnopol 166. Tarnopol .

167. Mikulińce .

Razem .

168.    Zbaraż . .

169.    Nowe Sioło

74. Zbaraż

Razem .

170.    Skałat . . .

171.    Grzymałów .

172.    Podwolocz. .

■ • moz«n

173.    Trembowla .

174.    Budzanów. .

Razem . .

175.    Husiatyn . .

176.    Kopyozyńce .

Razem . .

177. Czortków . .

178.    Borszczów. .

179.    Mielnica . .

Razem . .

180.    Zaleszczyki .

181.    Tłuste . . .

Każeni . -

182.    Buczacz. . .

183.    Monasterz. .

184.    Potok Złoty .

Razem . .    138.297    43.469    77.314    6    6

49|    18 6.835]    4

1 3.279¹ -

56.864    6.404    43.494    60

35,169    5.359    26.520    10

92.033    11.763    70.014    70|    49 19 10.114    4

75. Skałat

76. Trembowla

77. Husiatyn

78. Czortków

79. Borszczów

80. Zaleszczyki

81. Buczacz

82. Horodenka 185. Horodenka .

186. Obertyn. . .

Razem . .

Na 100 ludności było

rzym.-kat. | gr.-kat. | Izrael. | innych w r o k u

1900 j 1910 1900 I 1910 1900 j 1910 1900 11910

12 | 13    14 | 15    16 ! 17    18 j 19

CN rH £>.

rH Ô ©

r-ł O tH

CO IO

o Ô

lp co

6- 7 8.0 79-6 78-8 12-1

7- 5 8-2 80-5 80-7 11-9!

7 0 81 80-0 79-6 ~124)

i>

45-7 46-5 42-5 42-1 111 10 9

3-3 7-7 7-9

88-5 88-5 3-4

23-5 25-4 62-8 61-7 12’8 12-4

10-6

18-2

426 10-7

46-3 43-21

45-4

26 0 20-6

54-5 24⁻5

53-2

Cyfry procentowe za rok 1900 umieszczone są powyżej.

; *iiO|n«az

-\.W70f|    ~

I IHÎUZ C.U

i[oiunr

10

318

998

8TI \U

927 200

676 308

322    10

219

GT

638

38

600 200

Na 100 ludności używało języka polskiego | ruskiego | niemiec. | innego w l-ok u

1900 | 1910 j 190011910 1900 |^9101190011910 11 i 12    18 I 14

15 j 16

10

3 88 S 6iô S III

' ^    O Ol    rH ^ rH rH '

66 ® 6,6 6 ®

HIT

izrae

litów

872.975

r 6d niej

ewang. (augs. i helw.) wyzn.

grecko-

wsch.

(prawosł.)

393

113;

117!    401

2.816 37.292

163 8.025 213.269

2.653 29.267 ; 659.706

34.727 825.950

47.025

2.565

2.681

1351

2.233 45.382 811.183

132 8.668 192.382

618.801

36.382

2.101

|s

ja

! oSeiąs

-ÇBIUIJO

1.392

42

1.350

wśród niej

■I

ere-

ckiego

rzym-

skiego

Ludność

obecna

50.089    4.012    39.466

38.616    3.167j    31.180

88.705    7.179    70.646

8,029.387 3,735.145 3,378.451

2,693.210 2,384.289    87.233

5,336.1771,350.8563,291218

7,771.657 3,594.760 3,311.354 1.201

257.730 140.385    67.097    1911

(,345.780;3,108.972 1.532

2,214.450    86.043    36|

1,131.330 3,022.929 1.496j

Rusinów Niemców innych

Polaków

Ludność

austrya-

cka

Tablica III. (ciąg dalszy).

Powiaty

sądowe

187.    Śniatyn . . .

188.    Zabłotów . .

Razem . .

polityczne

83. Śniatyn

, Cały kraj . . .

Gtalicya zach. . . Gtalicya wsch.. .

Z ogółu ludności wypada na:

Gminy.....

Obszary dw. . .

Cały kraj . . .

Gtalicya zach.. . Gtalicya wsch.. .

Tablica IV.

Powiaty

sądowe

polityczne

•zaod *7 w

CM rH    O ©    rH O    rH

©    I ©    ©    I ©    © ó    ©

© © ©

© © ©

cm e* 6 | ©

X'    «9 «    99 9    99 9    ¥^9    T <» 7*    99“9

©    CM© rH    ©CNO ©    ©©    ©    <N © rH    OO ©    OO ©    rH O ©

I 6© 1 ÔÔ S

t- O ^

co óó 6

O CO h 'HI Ol Ip CO

Hłi T^OOI    OOrHO    O O O

® 66 ®    666 ®    66 ®

rH O r-( © © © ©

944

98-6

100-0

100-0

0001

1000

98-2

6-86

98-6

99-8

99-5

2.518    91-7

119    97-3

_5 100-0

124    985

o    co o

tH    1-0 t—I

ZD wH

133.158

141.103

1. Kraków (miasto)

63    99-4

17    97-6

6    99-8

86

1 100-0 100-0

1 1000

97-7

100-0

98-7

99-4

3    99-1

39.256'

28.410;

67.666;

39.795

28.426

68.221

2.    Kraków (powiat)

3.    Liszki. . . .

Razem . .

Kraków (miasto) Kraków (powiat)

t-h oi

Wiadomości statystyczne.

115

151

70

336

743;

3601

9011

90

134

®    O    ®    rH    -H

©    Ó I Ó    ó | ©

3    99-3;

6-66    9

99-2!

6    99 6

fZZ

99-7

0-001

27    98-8

100-0

27    99-2

CO co ct    GO

Ol    Ol    O

£

t-H

ÎÛ'CDCÛ    (N O    (M CN ^

t—I >-H CO    t—1 t-H Ol    rH rH Ol

50.476 26 502 31.110

108.088

50.659

26.686

31.202

108.547

4.    Chrzanów .

5.    Jaworzno .

6.    Krzeszowice

Razem .

Chrzanów

co

43.887

24.888

68.775

43.901

24.898

68.799

7.    Dąbrowa .

8.    Żabno

Dąbrowa

41.829 34.001

75.830

42.584

34.373

76.957

Razem .

9. Mielec . . 10. Radomyśl .

Razem .

Mielec

id

l>- 03 Ci

46.654

26.847

73.501

46.751

26.986

73.737

11.    Kolbuszowa

12.    Sokołów

Razem .

Kolbuszowa

CD

ot) iO    Ot

co oj co t—i

ot

46.589

29.872

76.461

46.657

29,903

76.560

13.    Tarnobrzeg

14.    Rozwadów-

Razem .

Tarnobrzeg

46.418

22.344

68.762

46.572

22,344

68.916

15.    Nisko. . .

16.    Ulanów . .

Razem .

Nisko

GO

¹ ludności używało języka | ruskiego | niemiec. | innego w roku

1900 1910 11900 Î1910 1900 1910

13 | 14    15 | 16

njl O

ó ó

11 j 12

»1

óóó

th O tH    co

óó 6    ó I

©5    rH r—I O    rH

rH    O    b- ^H

ó    ó    oh

OOO    O    rtToS"

ÓÓÓ    Ó    ÓÓ

30 0 23-9 45 3-9

20 21Ö9

0-0 00 0-T I-I

CO I-I

ó ó |

I ó§§

O i-i o

© óóó

"rH CO O O

© óóó

O!

CO O O

ÓÓÓ

I ó§

O    CD(MO M

ó    óóó 6

łH    y—I

ó    6

O    rH

O    Ô |

CM OOH O OOt-11. rH O

© ÓÓÓ © ÓÓ © ÓÓ

ffff-ófTTTT Tff

I ó§§

o o o

óóó

O    (NO H

Ó    ô Ô Ô

g 9 PP9 o o o o o o o

O O    O ©    CM

ó ó [ ó ©    '

00

0-2

0-4

0-2

Na

polskiego

1900 I 1910

10

75-7

1-96

Î6-69

95 5]

831

98-5

79-71

98-6

1-66 <•■««

0-00T j0-00T

99 1    99-5

99-8    99-8

100-0 1000

996    997

99-9 100-0 99-7 1000 99-7    99-8

998 1000

98-4    98-3

98-2    97-9

984    982

100-0    99-9

100-0 100-0

1000    99-9

99-5    99-5

99-0 100-0 100-0 100-0

99-5    99-8 0 0; 0 0 0-3: 0-2

ooo ÓÓÓ I

O O »Ä

ó óóó

H CO O rH    in    CD iO    ó Ó    O CO    rH    CO CM CD

ÓÓÓÓ    Ó    Ó    I Ó    Ó    I Ó    ÓÓ    Ó    HÓ    | ó

o o

M© ó | ©

OOO

ÓÓÓ I

O —! "o ó ó ] ó

rH CM rH    rH <0 O    »O    <0 rH

ÓÓÓ    THÓÓÓ    ÓÓ

o o

■p    09 w    COOH    p    F°P

O    OOO    rH o O    o    CO iC

b? cd~Ó ó cb ib

O rH <M

ÓÓÓ

"rH " O

Ó | Ó

ooo

óóó

innych

197

12

209

124

> 0    h (M CD

<M    co CO

rH

«9

13

16

01:

253

350

603

30

40

2    99-9 100-0

99-7 100-0 100-0 100-0 99-9 100-0

2    99-9 1000

212 99-1    99-0

100-0 1000 212 994 993

3 100-0 100-0 1 100-0 1000

4 1000 1000

2    1000    99-9

3    99-3    99-2

5    99-7    997

186    98-1    96-8

8    99-4    100-0

6    100-0    99-9

200    990    98-4

96-4    96-3

94-1    94-1

95-5    95-5

482    98-5    98-9

92-4    93-2

95-7    96-3

92-7;    98-5

99-2    99-3

98- 8    99-7

99- 81    99-9

9 66

99-2

Ol » O    CM lO    i>

Û0 <M tH    rH

rH

d niej

Niemców

13.066

1.187

14.253

297

£08

138

20

1581

10

18

31

310

173

483Î

41

8!

49

157

13

175

2!

12

549

7!

55«

40

09

100

751

17

770

11

13

24

29

109

138

•H HH -T¹ Ci

GO O rH OD CO    "H

Rusinów

CO b-CM

^H

O    ND C

rH    iO    CD

CD CO Ci

CO CD CO

48

CO rH

1-H rH (M N H CD ^ rH

3S    CD TłH

rH    H t>

1.302

es r—I

co

1.342

1.324

1.297

O

CM

2.772

2.801

802

Polaków

Ludność

austrya-

cka

54.644    41.353

30,871    29.665

85.515    71.018

29.307    28.855

19.650    19.640

48.957    48.495

38.839    38.628

24.747    24.695

31,545    31.535

95.131    94.858

41.264    41.259

27.491    27.463

24.330    24.292

93.085    93.014

37.461    36.841

25.318    24.786

62.779    61.627

42.236    42.183

25.268    25.257

«7.504    67.440

47.816    47.595

27.045    27.018

39.226    39.211

114.087 113.824

47.142    47.125

25.421    25.412

16.466    16.464

15.271    15.271

101.300 _104.272

84.364    83.542

28.453    28.446

112.817 111.988

30.294    30.279

18.295    18.287

48.589    48.566

52.578    52.520

27.433    27.196

80.011    79.716

70.858    68.619

23.952    23.933

51.975    51.921

146.785 144.473

36.213    34.878

22.253    20.943

58.466    55Ü21

51.060    50.520

42.385    39.504

93.445 ~ 90.024

57.000    56.113

63.459    63.016

33.781    33.678

22.098    22.079

119.338 118.773

Tablica IV. (ciąg dalszy).

Powiaty

sądowe

polityczne

17.    Biała . .

18.    Kęty . .

Razem

19.    Oświęcim

20.    Zator . .

Razem

21.    Wadowice.

22.    Andrychów

23.    Kałwarya .

Razem .

24.    Myślenice

25.    Jordanów

26.    Maków .

Razem

27.    Podgórze

28.    Skawina

Razem

29.    Wieliczka

30.    Dobczyce

Razem

31. Bochnia . .

Niepołomice 33. Wiśnicz . .

32.

Razem

34.    Brzesko .

35.    Radłów .

36.    Wojnicz

37.    Zakliczyn

Razem

38.    Tarnów .

39.    Tuchów .

Razem

40.    Pilzno .

41.    Brzostek

Razem

42.    Ropczyce

43.    Dębica .

Razem

44.    Rzeszów

45.    G-łogów .

46.    Tyczyn .

Razem

47.    Strzyżów

48.    Frysztak

Razem

49.    Łańcut .

50.    Leżajsk .

Razem

51. Przeworsk

52.    Żywiec . .

53.    Milówka

54.    Sucha . .

Razem .

Biała

Oświęcim

Wadowice

Myślenice

Podgórze

Wieliczka

Bochnia

•ZJOd #T[ rW 05

rH

Oj

cb

21*

16. Brzesko

17. Tarnów

18. Pilzno

Ropczyce

Rzeszów

Strzyżów

Łańcut

Przeworsk

Żywiec

5Ï

(M

CM

cb    ^H

CM    CM

jS

Ii

*7

•s §?

w rok u

1900i 1910

15    16

o o

ó ć>

006 I ôl ?    6 ! *

° i sss“l'iTl

o ©    qo o oo

| ó ©    óóó

i>    rH

©    ó

O 1-1

ó ©

rH rH

ô | ©

O    rH O ©

ó    ó ô ô

.T—(O    HH    h    tH    i—i    O    |    |    ©    OrHrH

I ó 6    óó    ó    ®    ®    ó    M    6    oo ó

o o © óó ©

i P 9 9 r V i P i ® I o © o I © loi®

o o © óó ó.

O rH © 66 ©

(p T-H rH 666

rH    O O O    O

I ©    ó ó ©    ©

rH iQ rJH (M Ci

66h 6 ô

CO CO CO

ô ô ®

co o 66 I

01

t-H t-H

Ó Ó

o o © o o © ® O Ô © óó ó

i—i    o? o

6 ! ©

p rH    b- CO p *>    lOH    w    C0 ^    rH

’hJH    lÔCOÔÔO    rH r—I    rH    6 H    H

o ci 6 6

rH    (MH    pOJrHOO

ô    66 w h66 6

0061

il

©    O    O ©    oo © co    oo

©    ó    6    | ©    óoo    ©

r-l    ÖDÖQ    H    Ol iß    CO    HO    ©

©    Ó6    ©    óó    ©    66    ©

nfH r*H iO iO    Ci    O CO    O    Ol    p

6666    ®    6 rH    rH    i>    ći

18-5

21-0

8-7

162

12-2

5-3

8-8

12-9

12-7

128

0-0

1-5

0-8

13-4

0-8

100

14-3

12-2

8-3

125

1900 11910

11 i 12

o-o

O    O    p CO p    p CP rH

ô    ô    6h 6    ibcbó

128

28-1

0-0

17-8

37-7

1-0

24-2

01

31-3

8-1

8-9

11-6

31

5-8

jO-QZ

0-0

18-8

29-2|

Î6-8T

38-9

00

25-3

LO

32-6:

9-5|

8-7.

30-6j 29-5 15 7 151

58-5

76-6

75-8

9-69

68-9

76-4

84-9

79-8

58-3

77-9

8-69

72-8

84-8

6 Ti

82-9

6-98

84-9

72-9

73-9

735

84-6

90-2

87-8

53-4

76-6

59-2

82-0

82-8

92-6

841

lO b- iO Cp Ćl rH b— rH

CD 00 b- GO

747

si;3

939

89-5

61T

791

8-69

71-9

87-2

745

81-8

77-4

75-7

765

81-8

911

62-9

692

80-2

83-8

90-3

83-2

Na 100

polskiego

1900 | 1910

10

6-66

100-0

1000

100-0

100-0

1000

100-0 100-0

1000

<5-86

0-001

88-4

99-5

696

94-1

26-7

93-4!

99-1

24-1

99-2

86-5

85-4

71-8,

ioo-o;

70-7

0-001

82-l|

10-18

62-0

6-66

60-4|

8-66

75-6

74-2

6-66

99-7

916 jg 06

Z-89    |6-99

91-0

70-4:|

91-2

19-69

84-6

84-3

p cp h Tn ój ój cb

tH DJ DJ DJ

t-H GO 0C) DJ

b- b- tH Ô CO H (M H

243

232

14-7

198

376

179

23-4

14-3

214

15-6

11-9

137

26-3

24-7

254

15-4

CD

Ô

121

23-3

Ol pop 00 b- b- lO CO rH rH

151

12-8

4-8

95

317

10-8

119

4-1

Ol p Cp p b- P OD 6 6 i'» Ô5 rH

10-7

18-2

7-4

12-3

23-6

12-6

p    łOOf 00

O    ib rH rH

Gn

Ol o

CN i£>    N    Ht>    X    i>    Ci    rH

t-H    rH    CO CO^    i>    i>    Ol

rH 05 (M H    CD (M 00

rfi »O    rH rH

296

96E

wśród niej

Niemców

4C

10

593

346

916

CO

rH    <M b-

£    3 SS¹-?

Q^COO    H    CD

C'IIMHCO    O    lO GO

t-H OJ LO    Oi    rH

3.202

2.226

2.633

1.267

4.192

4:h

i> H GO ï>    b-

0© CO CD

610-1

^co w

CO

2.947

CO D^CO Îp iOI>CO H c* co oi

OJ i>

Kusinów

14

TI

21

352

3591

3.563

13.086

42

16.691

9.450

8ÇT6

19.793

30l

19.823!

41

7.3361

7.377

5.067

7.628

12.695

Polaków

63.809

80.997

Ludność

austrya-

cka

53.865

27.188

81.053

44.717    44.689

14.536

19.524|

78.7491

14.538

19.878

79.133

67.634

4.768

40.600

113.002

71.846

17.863

40.989

130.698

24.069

19.555

43.62!

32.533

29.480

62.013

64.151

16.105

80.256

51.740

18.176

69.910

13.251    18.688

6.062    20.312

3.650    12.142

6.672    16.534

29.635    67.676

11.892    39.107

4.973    28.660

16.865    67.767

30.059    46.569

9.825    42.687

32.162

24.591

28.114

84.867

11.610

7.896

4.732

24.238

33.545

19.565

53.110

52.489

29.510

81.999

64.214

23.445

87.659

56.859

25.831

82.690

31.970

26.513

16.010

23.753

98.246

51.187

33.766

84.953

79.907

54.767

46.406

33.754

33.138

113.298

28.434

30.542

58.976

30.446

35.945

66.391

17.268

23.789

41.057

49.900

23.893

73.793

30.244

29.313

12.521

72.078

5.340

4.184

9.524

10.969

12.008

22.977

3.145

2,538

5.683

40.236

7.283

47.519

6.259

5.994

716

12.969

34.281

35.147

69.428

41.762

48,643

90.405

20.417

26.366

46.783

93.379

31.192

124.571

36.862

35.382

13.520

85.761

Tablica IV. (ciąg dalszy).

Powiaty

sądowe

polityczne

55.    Limanowa

56.    Mszana dolna

Razem .

57.    Nowy Targ .

58.    Czarny Dunajec . . . .

59.    Krościenko .

Razem . .

60.    Nowy Sącz

61.    Muszyna .

62.    Stary Sącz

Razem .

63.    Grybów. .

64.    Ciężkowice

Razem .

65.    Gorlice .

66.    Biecz . .

Razem

67.    Jasło . .

68.    Żmigród

Razem

69.    Krosno .

70.    Dukla. .

Kazein

71.    Lisko . . .

72.    Baligród .

73.    Lutowiska.

74.    Ustrzyki d.

Razem .

75.    Turka. .

76.    Borynia.

Razem

77. Stryj . .

78. Skole . .

79.    Dolina . ,

80.    Bo le chów ,

81.    Rożniatów,

Razem

82.    Bohorodczany

83.    Sołotwina . .

Razem . .

84.    Nadworna

85.    Delatyn .

Razem

86.    Peczeniźyn

87.    Jabłonów .

Razem .

88.    Kołomyja .

89.    Gwoidziec.

Razem .

90.    Kosów . .

91.    Kuty . . .

92.    Żabie . . .

Razem .

Limanowa

Nowy Targ

§.

25.

26.

27. Nowy Sącz

Grybów

Gorlice

Jasło

Krosno

Lisko

Turka

Stryj

Skole

Dolina

Bohorodczany

Nadwórna

Peczeniźyn

Kołomyja

Kosów

28.

29.

30.

31.

co

có

co

^ io 6 co co co

0Ö

co

0Î

co

91    91

0X61 0061

^ © ©    O    .    ,    I    0.0    CD rH rH    <M    . t>-    .    O    , wH    ©

666    ô    II    I    ô I ©    666    6 h    I 6    I    ô    I 6    6

Ö o o Ó I ó ©

si s SiSs'SifST ist si

tH

g ! t III ***

Ô CM

ö ■ | 6

1900|1910 13 M

CM CM 6 6

H (M 6 ©

CM O O rH

ÓOÓ ©

o o

I Ö o

~0~©~ I Ô ©

O h tH t—i O CM (M (M 6 tH CD © Ô ©?

Ztö|! 6oö

Th CD tH ©> kO cp Th HHJpCQ Ot cb © <Ń cb cb ô oo 6666 ó

6 ö

qölp-pr F^p 66 6

lO łO

o o ©

66 ó

iO t> <M Ô

o o o © 66

50 O O © 66

GO (MN © 66

Na 100 ludności

1910

12

35-1

70-3

41-8

45-4

8-3

19-5

1-7-1

63-6

55-0

59-7

0061 |

1910

1900

ll

45-0

70-7

43-9

51-41

0-6

18-1;

1191

8-69

72-4!

70-71

47-5: 44-2 28-7i 23-5

72-1

44-9

76-8

48-8

4-7 18-2 6-6 3-8 57-5 56-5 53-8 46-4

33-51FÔ

55-5 54-0 65 7 59-7

591 564

88-0 85-3 60-8 50 1

78-3 72-4

10

64-6

29-5

r.s-1

5 4-4

91-7

908

87-9

,;i I

44-9

pî    rH    Th CD

©    <M    CD b-

03    lO    b- CM

52 4

79-2

95-7

42-6

53-6

54-8

29-3

56 1

485

91-0

81-9

881

27-3

27-0

27-2

47-6

67-8

22-3

th    cp    cp    cm p

ł>    ib    cb    th cb

Th    a    gï    Th T+i

65-5    668

44-3    46-0

340    399

407    438

62    14-5

336    499

160    27-4

« »■

wśród niej

Niemców innych

CD CM lO CO

CO rH CO

O iO rH H

43

co

655

36

700

649

234

883

31

31

7 38-1 46-2 58-7 52-6 3-2 1 13-8 24-2 83-5 74-7 2-7

rH CO CM    p Th O

cb rH ib “co h 6 ô

63-9 57 1

329    417

00

60-5 55-9 80-1 75-3

664 62-7

68-8 66-6 58-8 55-2

6^3 60-5

10-7

8-3

1-3

59-3 45-6 83-4 77-4 90-3 87-4

41-9

22-3

32-7

L-ff

37-9

14-7

3ft-4

jus

S    S Z%% Z

56-6

690

714

74-4

74-6

77-4

74-8

50-61

73-8!

575

83-6

74-3

81-2

73-3

58-6

79-7

71-8

434

75-0

78-7

76-4

50-2

74-0

57-8'

81-8

79-8

82-4

78-2

53-2

82-2

754

46-6

28-6

25-2

15-7

rH CO tH CM © CO cb CM CO lOHH

P CO    CM*    Th    *H    CM    CM

© cb    cb    b i    Th    cm    Th

CO    ©3    CM    CM    rH

364

22-3

45-4

25-9

396

14-3

25-5

17-2

26-6

38-9

19-6

lig

56-7

195

411;

25-9

38-7

9-91

18-6

15-2

20-0

16-2

223

52-3

36-0

rH

rH

CM Th lO *-< CO ^00

CO OD

CM CM Th GO CO ©

00

tH

tH

18    43-2    484 55-2 514

tH

762

26

788

3.460

48

O CO CM H rH l>Ot> \0 tH i—I

oś

Ci    co hH

Th    (M 00

110

74

Polaków i Rusinów

Ludność

austrya-

cka

56.280    36.358    19.780

26.764    7.905    18.806

25.399    14.770    10,608

108.443    59.033    49.194

54.227    49.714    4.513

27,173    21,863    5.307

81.400    71.577    9.820

38.839    13.367    24.702

33.204    14.899    18.279

72.043    28.266    42.981

112.402    58.540    49.747

24.433    18.667    5.728

22.088    6.104    15.927

158.923    83.311    71.402

55.498    43.965    10.108

22.000    21.058

34.844    14.862    19.677

37,235    19.956    17.279

149.577    99.841    47.904

840

56.299    25.875    30.398

31.498    12.562    18.821

87.797    38.437    49219

38.464    5.562    32.820

22.209    11.079    11,123

60.673    16.641    43.943

85.599 39.532! 44.991    1.069

21.794    5.269! 16.281    243i

1.312

1.121

681

1.802

272

42

3141

1.208

2.100

60

3.368

59

103

2.271

2.433

3.874

138

4.012

1.517

60

1.577

30

650

218

435

61.272

44.801

107.393

28.789

20.937

49.726

23.805

22.860

46.725

53.991

24.949

17,847

96.787

15.558

21.0091

25.671

62.238

56.134

34.313

90.447

60.467

18.626

79.093

43.028

15.148

25.124

21.559

6.198

27.757

11.721

18.485

30.206

63.137

5.190

2,488

70.815

6.259

7.096

5.195

18.550

50.3531 12.035

62.388

10.340

6.369

16.709

15.604

10.049

6.178

31.831

21.594

19.992

51.480

27.816

79.296

35.858

41.387

77.245

118.398

32.243

20.410

171.051

21.877

28.209

33.143

83.229

110.923

46.488

157.411

72.332

25.055

97.388

58.663

25.847

86.416    41.586    44.377

Tablica IV. (ciąg dalszy).

sądowe

polityczne

93.    Sanok . .

94.    Bukowsko.

95.    Rymanów.

Razem .

96.    Brzozów. .

97.    Dynów . .

Razem .

98.    Dobromil .

99.    Bircza . .

Razem .

100.    Przemyśl .

101.    Dubiecko .

102.    Niżankowice

Razem .

103.    Jarosław .

104.    Pruchnik .

105.    Radymno .

106.    Sieniawa .

Razem .

107.    Mościska . .

108.    Sąd. Wisznia

Razem . .

109.    St. Sambor

110.    Stara Sól .

Razem .

111. Sambor .

Razem

113.    Gródek .

114.    Janów .

Razem

115.    Rudki .

116.    Komarno

Razem

117.    Drohobycz.

118.    Medenice

119.    Podbuż .

Razem

120.    Ży dacz ów

121.    Mikołajów

122.    Żurawno

Razem

123.    Stanisławów

124.    Halicz . .

Razem .

125.    Kałusz .

126.    Wojniłów

Razem

127.    Tłumacz .

128.    Ottynia . .

129.    Tyśmienica

Razem .

130.    Cieszanów.

131.    Lubaczów .

Razem

Sanok

Brzozów

Dobromil

Przemyśl

Jarosław

Mościska

Stary Sambor

Sambor

Bródek

Radki

Drohobycz

Źydaczów

Stanisławów

Kałusz

Tłumacz

Cieszanów

•z.iod •'j tH

co'

Th

Th

Th

ió

Th

cb

Th

cb

Th

49.

50.

51.

52.

53.

54.

55.

56

57.

Tv

Na 100 ludności używało języka

polskiego | ruskiego | niemiec. | innego

w rok u

9T | QI___n I 8T    ST | TI I 01 |    6

0161 j 0061 0161 0061 016Ï j 0061 | 0161 | 0061

po , p oo I ®

H<    O O H ®

©    6 6 6 ®

0-0

® o o ® o © 66 ô 6

rH O 6 6

CO (N    CO    rH    HHOi i

I 6 ©    6 | | 6    666®

OOOO rH O © HH(N H

ô oàà ô 66 6    666 ©

ai rH    o

I Ô I ô ■

O 03

6 o

SS S iSSS §22 2 S SSSS 28 8 SSS S

CN Ol    Ht    Ht b- CO    ©    CO i—i    ©

do cb    î>    th ô âi    tH    âi à]    th

130

3-2

14-7

1-7

S 00I ôàà S

82-1

72-8

78-3

0-99

57-9

731

8-99

68-8

77-0

72-8

723

10-8

27-2|

56-8

38-5

36-5

1    9 1    16-3 82-7

1    15-7    26-9 77 8

2    11 7    EÜ 80 7

T-0Z

59-5

74-4

69 7

8    28-2    33-4

1    39-8    41-7

233    24-8

9    28-6₍    32 1

28-9 67-5 21-5 74-5 25-8 73-2

25 9 "7ÏÏ

Polaków Rusinów j Niemców } innych

9    29-61

23-3

29    24-0

38    26-2

903    76-9    85-8 9-6

38-21

72-2

37-8 67-1 60-3 41-4

46-5

61-7

25    58-6 2 18-2

26    569

53 ITdi

821

i»    ai t>- go

tH    GO CO

©    CO t>»

8.307    41.997

9.455    25.591

17.762    67.588

1.204

tt 13

li

1.738

5.922

912

1.986

2.888

19.751    39.118

8.398    11.675

8,912    26.258

37.061    77.051

11.851    28.199

5.835    20.934

8,070    22.830

25.756    71.963

172.560    21.780

63.301    23.872

13.882    20.852

21.860    13.975

99.043    58.699

68- 8 67-8 70-4 70-5

69- 6 69 1

78-5 77-9 63-5 61-6 72-3 65-8

73-5 70-6

31-2

29-0

301

21-9

38-3

34-1

29-2

7    30-31

29-4

7    29-8

21-21

2    36-2

1    27-2

3    262

41-6    42-7 56-6 56’8 1-8 0-5

3    28-8    34-4 67-4 63 8 3-8 1-8

®    ai h o?

th    o 6 ®

SD lO O CO

ôt 6 6®

595

T-09

39-5

37 3

61-1

55-7

6-09

58-5

38-7

44-2

38-4

41-5

58-9

59-9

40-9

39-7

171

O*    N^CO

©    ocoiû    ai

©    tH    tH

14.533    31.630

12.139    29,490

26 672    61.120

12.860    45.628

9.554    15.358

14.102    27.206

36.516    88.192

r-

279

613|

ZD CO 6 6

CD iQ 6 6

66 I o II

I ®oo I    O o o

oo

I    ÓO I

rH    lQ rH

©    tH 6 CO

Th

t S \

T%I

tH    O O

©    6 6

H O ® 6 6®

go oo 6 6

0-8

9-0

13-3

0-3

0-0

va io ai © 6 6

rH O CO 00

© i<6^

66 2

65-4

62 6

62-5

33-2

33-8

37-3

37-5

CO Ol lC i'- t-h rH rH

65-9

57-5

63-6

62-6

33-4

fL?.

61-1

64 1

41-8

35-9

38-1

34-9

rH    tH

lO rH

65    37-2    40-3 619! 591

6    29 4    32 0 70 0 67-9

257    25-5    35 5    61-2    59-1

28    32-6    32-9    67-1    66-9

39 1    45-3    60-9    54-7

285    311    37-8 62-4 59-5

34 0    35-9    65-5    64-0

40-3    48-8    59-5    51-2

35-9    39-7    63-7    60 2

O?    àO <N    t»    Oh    h    GOGO

©    O CO    CO    Ol -h    CO    lOiO

OC    rH    rH    î5    iO t—i

716

48

3.544

45

20

3.609

104

ï>

lO CO 6 6

9 ©p

co ai o

233    40 9    49-9    55-1    48 0

17    31-4    39-4    68-3    60-5

5    29-2    32-6    66 0    64-0

3341    40-3    63-4    57 8

255

8161

194    45-0    52-4 51-8 47-0

42-2    47 9 57-31.51-8

529

93

194    44 4    51-4 53 0 48T

1    45-6    51-1    53-9148-9

1    21-7    28-8    78-1171-2

2    30-6    43-0    63 0 570

622

20

20

Ludność

austrya-

eka

51.126

35.143

86.269

59.256

20.161

35.908

115.325

40.981

27.172

31,342

99.495

201.165

87.710

36.722

36,251

160.683

46.644

41,847

88.491

58.595

24.946

41.367

124.908

53.301 22.751 30.271 33.194 11.409 21.169

51.440

34.160

86.495

38.178 23 534

61.712

24.222

18.613

42 865

62.517

42.214

104.731

44.904

16.751

61.655

49.821

19,421

69.242

41.160

41.434

21.835

23.250

86.519

48.880

16.657

65.537

17.181

24.046

25.343

66.570

52.603

15.365

22.559

8.645

31.204

67.884

25.607

93.491

36.263

10.949

47.212

19.397

24.916

10.721

19.228

54.865

27.372 11 884

43.256

17.838

15.636

12.913

46.387

58.637

14.183

86.696

30.539

117.235

60.611

70.151

32.629

42,498

145.278

76.356

32.546

108.902

35.771 39 742 39.617

115.130

111.963

29.641

141.604    72.820    67.968

45.514    23.256    22.237

25.959    7.485    18.473

71.473    30.741    40.710

Tablica IV. (ciąg dalszy).

Powiaty

sądowe

polityczne

132.    Jaworow .

133.    Krakowieo.

Razem .

134.    Rawa. .

135.    Niemirów

136.    Uhnów .

Razem

137.    Żółkiew.

138.    Kulików.

139.    Mosty w.

Razem

140. Lwów m.

141.    Lwów zam.

142.    Szczerzec .

143.    Winniki. .

Razem .

144.    Bobrka .

145.    Chodorów

Razem

146.    Rohatyn

147.    Bołszowce

148.    Bursztyn

Razem

Jaworów

Rawa

Żółkiew

Lwów m.

Lwów zam.

Bóbrka

Rohatyn

•zjod ,ri ^ <g

ai

iO

t-Î    ai

ZD    ZD

c6

ZD

Ht

ZD

65. Przemyślany 149. Przemyślany

Razem

151.    Brzeżany

152.    Kozowa.

Razem

153.    Podhajce . .

154.    Wiśniowczyk

Razem . .

155.    Złoczów.

156.    Olesko .

Razem

157. Zborów .

158 Brody. .

159.    Łopatyn

160.    Załoźce .

Razem

161.    Sokal. .

162.    Bełz . .

Rażeni

163.    Kamionka .

164.    Busk . . .

165.    Radziechów

Razem .

166.    Tarnopol

167.    Mikulińce

Razem

168.    Zbaraż . .

169.    Nowe Sioło

Razem .

66. Brzeżany

67. j Podhajce

68. I Złoczów

Zborów

Brody

© 6 ZD b-

71. Sokal

72. Kamionka

73. Tarnopol

74. Zbaraż

Wiadomości statystyczne.

■e

Tablica IV. (ciąg dalszy).

Na 100 ludności używało języka

polskiego | ruskiego | liiemiec. | innego

w roku

1900 jjHHOj 1900 1910,1900 19101

11 I 12    '    '

1900 | 1910

13 | 14    15 | 16

Ô    Ô    Ô    tH

(M o rH

66 ô

ooo o ô o ô ©

•O rH ^H

Ô Ô Ô

wśród niej

Ludność

Powiaty

Polaków j Rusinów Niemców innycii

austrya-

cka

sądowe

polityczne

10

\öö Z

rH CO IO CÖ"

666 ô

CD O

| Ô Ô |

(M O PT

Ô O Ô

rtl r-f[ r+1

ÔÔ ®

C0 lO

O ô

54-2 45-1

58- 9 51-1 50-4 46-9

59- 5 47 7

45-6    54-8

40-9    48-6

491    526

40-3    520

50-6 46-1 56-2 52-3

52 518Ï

48-0    535

42-0    47-7

460    516

144

148

54-6 54-7 59-9 56-6

57-6 55 7

61 Hj 59-7

65-2 63-3 76-0 77-0

69-5 68-6

74-5 721 70T 66-4

723

55'3

58-3

710

59-6 53 0

77-4 73-6

76    3 71 9

77    0 72 9

45-3    45-2

400    43-3

423    44-2

36 61    391

691

34-6    36-3

24-0    22'6

3ÏÏ4 310

253    26-9

29-9    33-5

27-6    30-3

44-0    52-2

41-5    48-0

290    323

ÏÎM) 467

22-6 26-2 23-7    28-0

230    26-9

CM t>    Cî>    t-GO IC    H¹ r—I    CD rH    H¹ CM    CD

tH    rH    LO CD    rH W    (M(M    tK

O t>*    tH    G©    *h    H*    Ł©    (M    i—1

IO GO    CO    CD    O    rH    rH    H*    HH

rH    SJ    rH    rH

36.296    19.892    16.354

34 846    16.943    17.816

24.597    12.939    11.527

95.739    49.774    45.697

170.    Skałat . .

171.    Grzymałów

172.    Podwołocz.

Razem .

Skałat

•ziod 'fj h g

83

730

288

179

ï>    (MOI    H    CO t>- lO

5©    CO H    o    lO rH rH

-H    CM    CO    CO • tH

485

66

101

54 332    29.045    25.042

26.313    12.546    13.749

80.645    41.591    38.791

173.    Trembowla

174.    Budzanów.

Razem .

Trembowla

té

45.936    20.756    25.135

50,114    21.727    28.346

96.050    42.483    53.481

175.    Husiatyn .

176.    Kopyczyńce

Razem .

Husiatyn

76.249    29.846    45.504

177. Czortków .

Czortków

67.049    24.306    42.443

42.056    9.505    32.365

109.105    33.811    74.808

37.219    10.025    26.855

39,614    13.277    26.310

76.833    23.302    53.165

178.    Borszezów.

179.    Mielnica

Razem .

180.    Zaleszczyki

181.    Tłuste . .

Razem .

66.470    34.692    31.421

42.292    20.305    21.959

184. Potok Złoty. |    29.425    9,493    19.811

138.187    64.490    73.191

56.837    14.886    41.828

35.164    9.859    25.281

92.001    24.745    67.109)

182.    Buczacz. .

183.    Monasterz.

Razem .

185.    Horodenka

186.    Obertyn. .

Kazein .

Borszezów

Zaleszczyki

Buczacz

Horodenka

oô    ai

t-    t-

CM

X

SS

O O

O tH "ô 6 6 ©

rH

d rH

ô ©

t>- HH SI

(fq H (Ń

81-2 80-1 13-2 808180-9 9-4

9H)! 80-4 116

17-2

17-7

17-4

5-6!

9-7

7-4

15

40.109    1.348

31.183    542

71.292    1.890

8.595

6.835

50.059 38 568

187.    Śniatyn . . .

188.    Zabłotów . ■

83.1 Śniatyn

15.430

88.627

Razem . .

rH

rH rH

Ô Ô

tH

O D*

rH rH

ö 1 TT 3

rH rH

8?

42'3 40-2

58-6

54-ïj

90.416    10.337

7,984.149 4,675.612 3,207.784

Cały kraj

31; 2-8 62’ßi 58-9

096 SS6

336|    39-8

5.049

25.571)

5.288

64.845

2,666.9912,560.820    75.551

5,317.158 2,114.792 3,132.233

Galicya zacli. . . Galicja wsch.. .

p S* ŚI H<

40-9

43T)

213 18 2

57-9

- ®

s? s

Cyfry procentowe za rok 1900 umieszczone są powyżej.

9.701

86.326

Z ogółu ludności wypada na:

Gminy . . . .

646

4.090

212.326

7,729.986 4,472 3613,161.598 Obszary dw. . . 254.183 203.261    46.186

3,982.033 3,080.543

Cały kraj . . . 7,284.703

.2,487.8282,370.532    77.249    36.263

. 4,796.8741,611.5013,003.294 176.064

Galicya zack.. Galicya wsch..

W roku 1900

innych

państw

Z obecnej ludności przynależy do

) Bośni Monarchii I Austryi Węgier i Herco- Austro gowiny Węgiersk.

18

12

10v I 11

innych

krajów

austr.

gmin innych powiatów Galicyi

kraiu _________

gminy miejsca gminy innej pobytu tegoż powiatu

Ludność

ohecna

141.622) 10.264 68.229!    600

108.607 2.231 68.806    312

76.970    160

73.877

76 568 791 68 931 263 85.724    449

49.015    980

93.145

62.911 1.472 95.167    172

67.516    205

114.110    291

104.315    181

112.918 1.200 48.592

80.016    154

146.869    349

58.467

93.926    127

57.003

119.502    141

81.109

79.467    1.300

131.042    324

53.196

82.104

87.718    160

82.914    200

98.416 85.743

79.990    232

55.222    133

113.726    105

69.436 90.618 46.787

124.667    183

85.779

108.526    152

O ^ CO

35

95

80

82

40

54

ff

98

76

80

26

44

25

COCOOlCOrHtMNOCOiCWMDCOKNCCNCDCDCMCOrHrHCOtMDCOOlOr^O^^CO^CMCODCONN CO^D. ^H^COH^Oi(M!^(MHCO(MH(Mi0^1l>àOI>iOOiOH^CO(M(MiO^COCO^OOO(MiO CO lO rH    iClO    r-H CO H lO CO    T-H Oł CO H lO DI GO H (M r-H

rH

22 854 13.727 36.581

0-5

24.646

03

CO rH

CO rH

CO

DJ

9.090    141.103    489)

482'    68.221    8;

934)    108.5471    56)

231    68.799

55    76.957    13

34I    73.737    140)

139]    76.560)

216    68.916)    15

85.515    209

857    48.957]    55

141    93.085    60

1 477    62.779    121

446    95131    36

132    67.504    12

320    114.087:    23

158    104.300.    15

950    112 817    98

10    48.589

94    80.011)

1.091    146.785)    83)

13    58.466

581    93.445    481)

120    57.000

1.025    119.338¹    164

102    81.053)    56

158    79.133    334

640    130.698    344

100    53.110    86

349    81.999    105

171    87.659    59

200    82.690    224

153    98.246    170

386    84 953    790

430    79.907    83

295    54.767    455

242    113.298    425

97    69.428

334    90.405    213

92    46.783

1.893    124.571    94

924    85.764    15

293    108.443    83

4.691

2)

5|

132.013 67.739 107.613) 68.776 76.902 73.703 76.421 68.700 80.824 48.100 92.944 61.302 94.685 67.372 113.767 104.142 111.867 48.579 79 917 145.694 58.453 92.864 56.880 118 313 80.951 78.97b 130.058 53.010) 81.650) 87.488 82.490 98.093 84.577 79.477 54.472 113.056 69.331 90.071 46.691 122.678 84.840 108.150,

73.651 7.265 9.468 2.734) 6.149] 2.535 5.205 3.693 10.900 10.469 3.834 22.988 7.323 5.313 7.449 6.357 20.551 4.767 7.033 17.961 2.956) 4.561 2.800 4.145)1 4.062 6.373 16.222 3.787 5.614 8.452 7.285 5.571 5.432 17.303 4 871 7.400 2.184 8.899 1.541 17.194 1.752 9.956

10.124

16.015

7.758 8.874 5.274 7.350 4.986

14.862

5.420

5.615

3.765

11.101

7.538

9.077

9.759 11.462

5.194

8.905

13.956

4.698

5.879

3.303

8.623

7.156

4.895

18.015

4.119

6.881

6.821

6.139

4.886

3.099

4.187

1.629

7.179

2.087

3.315

797

5.130

3.280

5.762

58.362 50.350' 82.130; 58.281! 61.879; 65.894 63.866 60.021 55.062 32.211 83.465 34.549 76.261 54.52 L 97.241 88.026 79.854 38.618 63.979 113 777 50.799 82.424 50.777 105.545 69.733 67.707 95.821 45.104 69.155 72.215 69.066 87.636 76.036 57.987 47.972 98.477 65.060 77.857 44.353 100 354 79.808 92.432

151.886

68.829

110.838

69.118

77.130

73,912

77.359

69.194

86.173

49.995

93.240 64.383 95.339 67.721

114.401

104.496

114.118

48.672

80.170

147.218

58.549

94.053

57.043

119.643

81.163

80.767

131.366

53.240 82.202 87.878 83.114 98.492 85.823 80.222 55.355

113.831

69.462

90.662

46.794

124.850

85.804

108.678

81.405 72.064 9 159.649 149.708 87.800 7    60.698

2 107.398 79.562 77.255 171.151 1    83.247

1 157.537 97.393 116.039 1    81.432

86.683 115.341 99.538 17 201.587 160.720 88.498 124.914 86.517 104.737 93.494 117.255 60.612 1 145.299 108.904 115.132 141.618 71.474 95.751 1    80.985

1    96.057

76.265 109.107 1    76.871

138 189 92 006 88.648

53 2,670.356 475,322.450

iOHt>HCCCOCOCDOOt>)0 Dl rH CO    T—I    CÛHOHtM

t>- T—I    DI t-H rH

CD O)

lO CD CO iO N rH rH rH (O CO

b- CD

CM CD CO O i—I O CM    CM (M

DI CM

^H!MOi*DCD!Ml> rH rH CO rH CO

CM lO —

0.

100 7,992.806

99-5

0-0

7,291.293

99 7

-3

--

-§

70

3.312

5.245

8.557

01

6.590

T-0

81.400 72.043 158.923 149.577 87.797 60 673 107.393 79.296 77.245 171.051 83.229 157.411 97.387 116.030 86.416 86.269 115 325Î

99.495 201.165 160.683

88.491 124.908

86.495 104.731,

93.491 117.235

60.611

145.278

108.902

115.130)

141.604

71.473¹

95.739

80.645

96.050

76.249)

109.105)

76.833

138.187

92.001

88.627

2,666.99!

5,317.158

37

771

3.107

1.632,

116

55

58

:.n

21

580;

86

2.739

53

139)

96

89

143

291)

5.223

549

132)

62

54

148

.Mi

272

lig

rr t

736)

81

5511

752,

118¹

113

133

406

243

218;

529

7,984.149

99-4

7,284 703

9-66

S*

Si

1.09l)|

24.799

27.130

51.929)

9-0

MOIS

Z-0

81.363 71.966 155.816 147.945 87.681 60.618 107.335 79.206 77 224 170.471 83.143 154.672 97.334 115.891 86.320 86.180 115.182 99.204) 195.942, 160.134 88.359 124.846, 86.441 104.583 93.435 116.963 60.560 144.542 108.821 114.579 140.852

71.355 95.626

80.355 95.9.171 75.843

108.862)

76.059

137.969)

91.472

87.536)

2,642.192

5,290.028

2.828 5.198 41 029) 19.266)

4.792)

3.792) 7.486: 5.503 3.105

34.256; 5.729) 36.443 6.4151 3.893 4.88l| 5.720 8.175' 8 759, 100.172 27.235 4.641 8.305 4.418, 9.038) 7.6671 7.865 5.875) 7.8711 10.165 7.931! 19.396, 3.625' 5.636 4.645 7.127 8.360 3.812 4.998 7 862 5.356 3.654)

301.900

565.027

2.332 3.681 14.055 11.733 5.106 1.356 5.221 3.323 3.316 12.351 5.804 10.667 4.058 2.035 5 029 3.883 7.196 5.714

7,932.220

7.233.692

6-86

866.927

10-8

\ZZZ\0L

9-6

18.227 4.198 5.717 4 283 5.637 6.686 5.429

3.677 8.980

12.553

9.076

10.157

6.097

6.826

4.677 8.454 5.618 5.080 3.124 8.360 3.542 3.378

243596

297.987

541.583

76.203 63.087 100.732 116.946 77.783 55.470 94.628 70.380 70.803 123.864 71.610 107.562 86 861 109.963 76.410 76.577 99.811 84.731 95.770 114.672 79.520 110.824 77.740 89.908 79.082 103.669 51008 127.691 86.103 97.572 111.299 61.633 83.164 71.033 80.336 61.865 99.970 67.937 121.747 82.574 80.504

2,096.696

4,427.014

6-7

492.505

6-7

6,523.710

81-3

6,039.965

82-6

81.408 72.102 159.991 150 301 87.841 60.810 107 445 79.592 77.268 171.696 83.339 158.066 97.421 116.066 86.549 86.719 115.668 99.654 206113 161.572 88.526 124.985 86.568 104.810 93.546 117.364 60.665 146.216 109.249 115.316 142.138 71.498 96.005 81.048 96.891 76.447 109 319 76.957 138.297 92.033 88.705

2,693.210

5,336.177

8,029387

100-0

7,315.939

100-0

Tablica V.

Powiaty polityczne

Kraków (miasto) Kraków (powiat) Chrzanów. . . Dąbrowa . . . Mielec .... Kolbuszowa . . Tarnobrzeg . . Nisko ....

Biała .....

Oświęcim . . . Myślenice . . . Podgórze . . . Wadowice . . Wieliczką . . . Bochnia.... Brzesko .... Tarnów .... Pilzno .... Ropczyce . . . Rzeszów . . . Strzyżów . . . Łańcut .... Przeworsk . . Żywiec .... Limanowa. . . Nowy Targ . . Nowy Sącz . . Grybów .... Gorlice ....

Jasło.....

Krosno ....

Lisko.....

Turka ....

Stryj.....

Skole.....

Dolina .... Bohorodczany . Nadworna. . . Peczeniżyn . . Kołomyja . . . Kosów .... Sanok ....

Brzozów . . . Dobromil . . . Przemyśl . . . Jarosław . . . Mościska . . . Stary Sambor . Sambor .... Gródek .... Rudki .... Drohobycz . . Żydaczów. . . Stanisławów. . Kałusz .... Tłumacz . . . Cieszanów. . . Jaworów . . . Rawa .... Żółkiew . . . Lwów (miasto). Lwów (powiat) Bobrka .... Rohatyn .' . . Przemyślany . Brzeżany . . . Podhajce . . . Złoczów. . . . Zborów .... Brody ....

Sokal.....

Kamionka. . . Tarnopol . . . Zbaraż .... Skałat .... Trembowla . . Husiatyn . . . Czortków . . . Borszczów Zaleszczyki . . Buczacz. . . . Horodenka . . Śniatyn ....

Galicya zachodnia Galicya wschodnia Galicya ....

°/o

Galicya w r. 1900

% •

*) Przynależnych do Bośnii i Hercegowiny w r. 1900 nie wykazano oddzielnie, lecz

rHDICOTHàOCDt-GOO

OHDlCO^iOCDNCOCîOHDJCOTliiOCDb-COJîOHDlCO^iOCDNCOCîOrHDI

HHHHHHHHHHDICMDIDIDIDIDIDIDIDICOCOCOCOCOCOCOCOCOCO^^^

gjJig^gĘigSggSSgfeSSSSSgSgSSSSgSffSgiSg&gggagg

Tablica VI.

! L. porząd.

Konie

Powiaty

polityczne

w roku

1900 ! 1910

przybyło wzgl. ubyło (—)

ogółem !    %

Bydło rogate

w roku

1900    1910

przybyło wzgl. ubyło (-)

ogółem

w roku

ss 2

1900 ! 1910

11

12

przybyło wzgl. ubyło (—)

ogółem !    %

Kozy

Ś iv i 11 i e

CD*.iaiOi^COtOM

8 88S88S88S8SSÏ5SSKS5KS®

Kraków miasto . . . Kraków powiat . .

Chrzanów.....

Dąbrowa......

Mielec.......

Kolbuszowa ....

Tarnobrzeg.....

Nisko . ......

Biała .......

Oświęcim .....

Wadowice.....

Myślenice.....

Podgórze......

Wieliczka.....

Bochnia......

Brzesko......

Tarnów......

Pilzno.......

Bopczyce .....

Bzeszów......

Strzyżów......

Łańcut.......

Przeworsk.....

Żywiec.......

Limanowa.....

Nowy Targ.....

Nowy Sącz.....

Grybów......

Gorlice.......

Jasło........

Krosno........

Lisko.......

Turka.......

stryj........

Skole........

Dolina.......

Bohorodczany . . .

Nadworna.....

Peczeniżyn.....

Kołomyja.....

Kosów.......

Sanok . . .....

Brzozów.......

4.071 6.556 5.175 5.338 2.780 10.106 5.271 11.101 7.495

5.024

7.880

5.939

6.574

3.220

11.629

5.059

12.566

6.998

691

309,

212

1.026

801

702

2.193

-36

28-1

—111    —3-8

—153 -3-3

544

258

391

144

98

559

277

769

9-6

8-8

1-6

6-2

4-4

8-1

1.869 14-7 -29 -0-4 1.086    9-1

408

291

5-7

6-1

446    12-4

140

1-8

854    14-4

536    22-1

-5.019 -44-2

215

2-7

-51 -0-8 1.986    21-9

1.553    18-0

704

13-0

953    23-4

1.324    20-2

764

14-8

-497 —6-6

1.366'

22.565!

20.466'

34.548'

37.681

39.698

32.918

27.656

20.131

14.454

29.836

42.633

11.664

22.275

38.366

39.536

38.268

26.259

34.545

48.592

30.387

39.826

21.772

49.933

40.210

42.437

49.011

27.016

49.824

37.410

37.811

57.213

51.991

26.905

29.996

50.790

25.822

31.404

15.291

25.932

35.354

50.742

36.293

964

21.068

18.077

30.364

34.427

32.894

28.362

26.829

19.824

13.792

30.516

41.828

10.333

20.914

36.540

37.773

36.211

23.637

34.063

50.567

28.558

37.601

21.946

46.157

40.094

41.964

48.651

25.998

40.317

37.198

35.678

60.117

42.775

22.500

23.859

41.698

18.737

24.664

12.39

23.011:

29.095

46.347

33.437

-402! -

—1.497 -

-2.389J -1 —4.184 —1

-3.254 -8-6 —6.804 -17-1 -4.556 -14-0 -827 -307 —1-6 -662

680

2-3

- 805 —1-9 -1.331 -11-4 —6-1 -4-8 -4-5 -2.057 - 5-4 -2.622 -10-0 -482 -1-4 1.975    4-1

-6-0 —2.225 -5-6

—1.860

-1.826

—1.763

-1.829

174

0-8

-3.776 -7-6 —116 -0-3 -473 —1-1 -360 -0-7 -3-8 -9.507 -19-1 —212 —0-6 -2.133 - 5-7 -12-4 —9.216 -21-5 -4.405 -16-4 -6.137 -20-5 —9.092 —17-9 -7.085 —27-4 -6.740 -21-5 —2.892 —18-9 -2.921 —11-3 —6.269 -17-7 -4.395 -8-7 -2.856 -7-9

—1.018

-7.096

CO T—i    T—I

460

686

1.130

14

539

2.025

111

87

215

258

27

207

225

96

1.740

244

4.221

4.627

23.252

13.250

1.065

1.956

1.175

1.814

12.511

15.297

128

14.719

10.667

5.673

14.909

6.587

4.154

43.489

2.802

390

11

59

63

122

41

235

496

5S4

27

1.100

14

103

79

188

98

58

41

80

123

583

75

2.566

3.221

27.159

10.221

1.587

1.235

1.05

1.679

10.359

13.101

V,

10.895 12.024! 4.02o] 14.485 6.660 4.985] 38.913 4.811!

84¹

-238

-87

-68

—225 — 48-9 —190 -27-7 —546 -47-8

13

92-9

-398 —73-8 —925 —45-7 8 133-3 —8 —7-2 -8 -9-2 -27 -12-6 —160 —62-0 31 114-8 -166 -80-2 —145 -64-9 27    28-1

-1.157 -66-5 —169 -69-3 -39-2 -1.406 —30-4 3.907    16-8

—3.029 —22-9 522    49-0

—721 -36-9 —123 —10-5 -135 —7-4 -2.152 —17-3 -2.196 -14-4 —43 —33-6 —3.824 —26-0 1.357    12-7

-291 —424 -2-8

-1.655

—1.653

73

1-1

831

20-0

-4.576

2.009

-306

-10-5

71-7

-78-5

przyb. wzgl. ubyło (-)

1900    1910 ogół. j %

17 i 18

w roku

w roku

1900

15

16

19

przybyło wzgl. ubyło (—)

1910 I ogółem | %    1900 | 1910

21 I 22    23

20

Ule .pszczół

przybyło wzgl. ubyło (—)

ogółem }    %

Ptactwo domowe

w roku

w roku

1900

1910

24

25

26

27

28

przybyło wzgl. ubyło (—)

ogółem J % 29 I 30

£2 L. porząd.

200

64

572

^ CO Ci

I-*-    03    I⁻¹ bO

Ü    CO^“3^»»'OOHW

•^1 to bO O ^ to ^ 05 Ol 03 Ol Ol 03 H

408

735

1.292

1.645

605

507

141

116

214

663

140

591

753

1.061

1.394

670

70

2.512

737

204

2-0

83

12-2

7 -3

18

16

20 18

59

52

-13-5

166-7

900-0

-30-0

800-0

900-0

742-9

1.882    1.079

12.350    20.514

9.049:    10.489

11.860;    18.340

11.396    21.767

7.185,    11.197

17.401    20.159

10 996    14.667

11776    16.673

10.942    16.003

11.313    20.254

7.961    16.278

4.388    6.127

9.136    14.186

16.392    27.190

16.227    26.585

15.004    21.431

9.438    12.133

19.945 29.914 15.407 17.136 18.258

28-7

—25-6

1-0

50-7

-28-3

12-4

140

-0-7

67-2

-360

-5-7

-900

-65-1

430

9-1

48-4

30-1

::

-37

1.393 —1.119 342 -195 36    27

-52-9

—44-5

-36-3

3000

12.021 14.575 7.931 10.749 8.946 12.883    15.017

10.125    15.968

11.088    14.513

15.936    22.910

9.854 12.447    12.724

9.477    17.855

6.674    13.378

13.066    17.473

18.236    15.058

7.781    11.487

6.240 13.366    20.452

13.223    19.042

15.880    24.115

8.211    10.381

16.702    27.83:

17.720    16.089

10.880    14.941

7.847    14.414

6.607

6.598

277

8.378

6.704

4.407

-3.178

3.706

358

7.086

5.819

8.235

2.170

11.131

-1.631

4.061

6.567

99

144

1.089

538,

1.175

1.490

1.502

1.885

2.569

933

783

1.438

1.642

492

932

1.724

1.819

1.393

823

1.309

1.449

1.26

3.4

09*

1.175

1.834

1.129

1.499

45    45-5    6.884    7.860

448    69-9    76.552    94.592

-200 —40-7    53.717    74.832

315    36-6    100.329    128.241

395    36-1    93.958    124.781

211    16-3    76.910    107.116

928    97-0    65.881    86.704

1.019    65-7    53.544    88.774

-304 -24-6    57.136    75.922

102    150    49.366    56.851

99    7-4    87.219

-441 -21-2 103.480 135    37-8    27.480    41.2001

162    21-0    57.183    85.593

558    47-9    99.998    154.578

606    50-0    127.871    200.873

-119 —7-9 117.880 169.489 105    14 6    71.856    103.221

-6 —0-6    94.157    139.66o]

216.636

138.916

147.500

976;

14-2

790

2-2    1.223

1.408

88-4

897

83-7

861

1.36

1.862

1.302

1.499

1.970

3.446

2.117

2.099

2.897

6.141

1.980

1.224

102    7-6    128.615

365    40-4    77.055    124.09

1.416    71-0    77.303    126.165.

246    36-3    59.099    84.082

-226    -16-1    89.150    114.639

256    16-2    87.119    122.28:

52    4-8    67.425    98.478

115    8-3    105.823    157.634

150    19-0    51.972    90.025

185    15-1    95.275    140.740

457    50-9    86.096    142.266

581    74-2    78.988    125.866

517    38-4    85.400    119.358

513    65-0    66.313    88.807

451    43-0    64.423    98.097

790    66 9    29.755    38.702

1.534    80-2    73.415    115.781

386    22-3    72.066    101.736

1.585    95-3    68.225    105.225

857    69-0    35.702    57.182

1.343    86-4    126.886    202.939

1.829    42-4    46.065    67.617

623    45-9    105.991

363    42-2    86.288

155.269

95.999

18.786

7.485

51.697

44.020

13.720

28.410

54.580

73.002

51.609

31.365 45.503 88.021 47.039 48.862 24.983 25.489

35.169 31.053 51.811 38.053 45.465

56.170 46.878 33.958 22.494 33.674

8.947

42.366 29.680 37.000 21.480 76.053 21.552 49.278

9.711

32-9

15-2

59-3

42-5

49-9

49-7

54-6

57-1

43-8

43-6

483

68-4

61-0

63-2

42-3

28-6

40-4

46-1

49-0

73-9

47-7

65-2

59-3

39-8

33-9

52-3

30-1

57-7

41-2

54-2

60-2

59-9

46-8

53O)*>iCiOi^03KIH

È Ê ? ê n s g g n S S S § « S S « ^ 8 S ^ 5 5 f 5 5 P s

Tablica VI. (ciąg dalszy).

•p«z.iod

Konie

B v (I ł o r o g a t e

Owce

Kozy

Świnie

Ule pszczół

Ptactwo domowe

Powiaty

polityczne

Dobromil . . Przemyśl . . Jarosław . . Mościska Stary Sambor Sambor . . Gródek . . . Rudki . . . Drohobycz . Żydaczów . Stanisławów Kałusz . . . Tłumacz . . Cieszanów . Jaworów . . Rawa . . . Żółkiew . . Lwów powiat Lwów miasto Bóbrka . . . Rohatyn . . Przemyślany Brzeżany . . Podhajce . . Złoczów . . Zborów . . Brody . . . Sokal . . . Kamionka . Tarnopol . . Zbaraż . . .

Skałat .

Trembowla Huśiatyn . Czortków . Borszczów Zaleszczyki Buczacz . Horodenka Śniatyn

Galieya zachodnia Galicja wschodnia Cały kraj . . . .

w roku

1900 ! 1910

3 i 4

5.593

18.049

23.440

14.875

6.434

19.026

12.382

14.300

16.090

9.023

11.503

7.130

11.810

14.579

14.794

16.919

17.839

21.266

4.128

12.087

16.473

12.224

17.488

15.892

15.217

10.572

20.933

22.454

19.788

22.432

13.265

15.646

12.745

14.212

11.726

10.930

11.531

15.564

16.215

6.773

przybyło wzgl. ubyło (—)

ogółem i %

16.174 9.472 11.910 8.286    1.156    16-2

17.918 22.021 4.661 12.852 17.664    1.191    7-2

21.434 23.062 19.922 22.074    -358    -115

13.527 16.1391    -507    -3-2

13.002 15.053 11.813 14.0501    3.120    28-5

553

901

—1.028

47

84

449

407

323

79

755

533

765

802

349

501

608

134

262

257

841

87

214.762 224185

654.376 681.087

869.138 905.272

31

3-8

-0-3

-5-4

0-4

0-5

5-0

3-5

2-2

04

3-6

12-9

6-3

6-6

2-3

2-4

2-7

0-7

2-0

20

5-9

07

w roku

1900 | 1910

33.262

44.441 51.109 32.089 27.144 43.242 25.928 25.980 52.771 36.221 35.502 38.097

35.442

34.169    ’ 34.902 41.898 40.326 46400

1.307

29.170 39.858 28.352 26.836 30.795 38.002 17.697 47.596 33.038 43.336 32.227 18.880 23.112 22.312 25.068 18.213 25.084 18.144 32.668 20.210 20.850

przybyło wzgl. ubyło (—)

w roku

30.240 41.474 50.036 30.300 23.648 38.620 25 580 26.245

45.501 30.526 30.797 33.730 31.575 29.302 33.197 35.969 36.290 45.428

1.199

26.985

38.502 26.812 27.424 26.590 33.315 16.960 42.737 32.017 38.938 31.266 18.819 22.528 22.011 25.557 18.695 24.444 14.755 34.586 20.646 20.051

ogółem

-3.022

—2.967

-1.073

-1.789

-3.496

—4.622

-348

265

1900 ! 1910

przybyło wzgl. ubyło (—)

ogółem j %

10

11

12

13

14

przyb. wzgl. ubyło (—)

1900 1 1910 ogół. [ %

15    16    17    18

w roku

w roku

1900 I 1910

przybyło wzgl. ubyło (—)

ogółem |_%

w roku

1900

1910

przybyło wzgl. ubyło (—)

w roku

przybyło wzgl. ubyło (—)

1900 |    1910

-91

—6-8

—21

-5-6

-12-9

-10-7

-1-3

1-0

-7.270 -13-8 -5.695 -15/7 -4.705 -13-3 -4.367 -11-5 —3.867 -10-9 —4.867 -14-2 —4-9 -5.929 -14-1 —4.036 -10-0 —972 -2-1 -108 -8-3 -2.185 -75 -3-4 —1.540 - 5-4

-1.705

-1.356

588

2-2

19

20

21

22

23

24

829

476

513

233

1.923

427

941

356

-353

-280

—1.496

-585

-42-6

-54-6

-77-8

-62-2

17

23

—24

-10

3.685

4.376

691

18-8

486

209

346

256

2.051

1.669

74

31

5.852

4.112

136

885

273

—90 —260 -382 —18-6 -43 —58-1 -1.740 -29-7 152 119-1 -612 -69-2

r*> *

CO OS

10

56

11

108

36

3.494

4.065

8.820

4.692

11091

2.188

3.655

5.748

6.411

3.813

8.443

1.795

161

4-6

116

444

225

59

24

-4.205

-4.687

-737

-4.859

-1.021

-4.398

-1.011

-13-7

—12-3

-4-2

-10-2

-3-1

-101

-3-1

-61

-584

-301

-03

—2-5

—1-3

489

482

-640

-3.389

1.928

436

2-0

2-6

-2-6

-18-7

5-9

2-2

1.482

2.724

7.819

3.807

3.811

3.492

17.223

26.111

11.755

5.460

13.564

9.897

3.134

3.509

6.658

23.003

13.146

7.145

22.231

1.175

815

6.018

2.873

1.803

1.140

9.095

19.355

6.012

1.847

5.037

2.939

763

—58-5

15-0

-33-3

oo

75-5

—4 -28-6 .44 366-7 8 266-7 -42 -28-0

27

14

166-7

300-0

15-2

9.423

26.711

36.134

Jl

—799 -3-8

8.121

1.247

3.266

23.965

18.063

5.523

22.363

9.983

1.683    41-4

—2.409 -27-3 —879 —18-7 —2.648 —23-9 —393 -18-0 -219 —49-3 -16-7 -35 —59 3 -307 -20-7 -70-1 -1.801 -23-0 -934 —24-5 —2.508 —65-8 -2.352 —67-4 -8.128 — 47-2| —6.7B6 -26-9 —5.743 -48-9 -3.613 -66-2 -8.527 -62-9 - 6.958 -70-3 —2.371 -75-7 —2.262 —64-5 -3.392 - 50-9

—1.909

962

4-2

r, r

-O to

28

11

28-2

4.917    37-4

-22-7

-1.622

132

0-6

M    ot    ».1    H    03    en    oo

co    rf*. £>■    ts5    o    O*    ~-l    03

4.709

15.275

25.257

8.577

5.847

15.224

12.575

12.220

10.536

14.374

19.497

17.325

25.612

22.182

16.946

30.517

26.892

22.491

7.612

24.241

39.286

21.817

9.224

30.524

20.352

24.911

25.866

20.810

28.182

30.589

38.337

28.744

24.467

31.264

33.791

27.515

438

616

19.433    29.470

25.218    40.624

17.161    24.408

18.059    29.278

18.226    24.977

23.308 . 34.104 14.663    24.068

45.940    57.064

35.517    41.683

36.498    44.099

25.040    33.106

15.594    17.710

27.530    27.782

15.642    21.416

21.885    33.403

14.679    25.479

19.591    34.943

19.833    19.303

19.946    34.387

22.995    29.761

15.850    24.417

1.071

1.864

2.425

816

1.045

1.319

463

906

1.724

1.707

1.817

2.233

2.185

2.222

1.759

2.489

2.197

3.585

66

996

2.632

3.706

1.

1.047

1.754

2.783

1.945

2.014

2.318

2.428

3.191

3.498

3.949

2.807

3.825

4.040

6.018

162

252

5.774 11.518 10.800 . 15.352 6.470 14.441 6.766 8.547

1.862

22-9

4 41,009 094 953.1431 4 11,709.4511,551.934 4-2 2,718.5452,505.079

-55.949

-5-5

60.185    53.123 -7.062

-11 7

7.498 8.819 1.321

17 6 334.665 517.951 183.286

8.979    16.231

9.887    12.633

6.805    13.127

7.249    11.674

8.800    15.868

2.955    4.898

3.155    4.363

17.686    26.725

9.271    13.832

9.642    14.726

9.252    14.708

33.675    41.433

ogółem j_%

25    | 26

—75¹ —70    62.755

768    41-2 130.181

1.281    52-8    137.191

8691 106-5 106.445 2    0-2    53.257

435    33-0    101.556

2.302 497-2    59.953

1.039. 114-7    80.253

290    16-8    95.906

611    35-8    90.483

611    33-6    149.388

958    42-9    103.167

1.313    601    183.253

1.727    77-7    70.706

1.048    59-6    85.786

1.336    34-9    99.537

1.843    83-9    90.779

2.433    67-9    141.778

96 145-5    5.439

1.159    45-7    100.507

4.593 123-7 149.961 2.551    48-9    100.532

7.252    80-8    130.661

2.746    27-8    185.740

6.322    92-9    121.987

4.425    61-0    78.851

7.068    80-3    103.653

1.943    65-6    116.239

1.208    38-3    103.965

9.039    511    171.349

4.561    49-2    50.590

5.084    52-7    119.905

5.456    590    125.754

3.004    70-8    120.984

816    19-6    129.565

2.254    70-6    137.805

1.109    47-9    136.283

4.465 102-5 164.042 1.579    84-3    179.423

1.262    96-9    143.179

ogółem %

-157.517 —9 2 377 512 305.830 - 71.682 -19 0

10.454 10.345 -109 -10 920.2441,317.513 397.269 6-81,254.9091,835.464 580.555

27

28

29

30

•pfezjod g

-213.466

-7-9

437.697 35S.953 -78.744 -180

17.952 19.164 1.212

177.482! 285.074 211.1571 326.507

7.758    23 0    2,425.521

107.592    60 6    5,329.366

115.350    54 6    7,754.887

94.752

206.639

195.816

154.050

77.146

131.616

77.030

117.193

131.170

131.629

214.874

163.736

260.596

I":;

132.746

135.909

134.213

216.414

31.997

76.458

58.625

47.605

23.889

30.060

17.077

35.940

35.264

41.146

65.486

60.569

77.343

32.294

46.960

36.372

43.434

74.636

1.950

51-0

58-7

42-7

44-7

44-9

29-6

28-5

44-8

36-8

45-5

43-8

58-7

42-2

45-7

54-7

36-5

47-9

52-6

7.389 152.596    52.089

277.215 127.254 159.554    59.022

216.298    85.637

213.098    77.358

184.941    62.954

123.498    44.647

143.967    40.414

131.036    14.797

147.024    43.059

263.390    92.041

127.350    76.760

160.922    41.017

195.232    69.478

199.173    78.189

168.058    38.493

229.726    91.921

174.801    38.518

271.556 107.514 229.788    50.365

211.044    67.865

3,569.6161,144095 7,917.114 2,587.748

11,486.730 3,731.843

35-9

51-8

84-9

58-7

65-5

570

51-6

56-6

38-8

12-7

41-4

53-7

151-7

34-2

Wiadomości statystyczne.

Tablica VII.

— 34 —

35

h- | L. porz.

Powiaty polityczne

koni

na 1 km - na 100

strzeni lu‘ rolniczej

dności

bydła rogatego

na 1 km ² ] na 100

ludności

strz

cni

czej

owiec || a» i kniJ häriOÖl na I km.’ nillÓO

S. lu; . I strzeui

rolniczej! dnoŚCl jjrolniczej

dności

10

ptactwa domowego

Powiaty polityczne

koni

ni.²

zeui

na 1 k przestr rolniezej

na 100 ludności

ikm.! na 100

strzeni l“" rolniczej

dności

bydła rogatego

owiec

na 1 km.² na 100

strzeni . ¹ “J . rolniczej ÜIIOSCI

lim.’ na 100

Ä I"'

rolniczej

d ności

ś w i ń

ifei»,²Tiia 100 lu-

(1 ności

strzeni rolniczej j

10

ptactwa domowego

SSj“ i ludności

na 100

11

12

11

12

•g O ^    “bß    ₀ ^    ^    ^    rM.    .........cal---

UiJjiiiiillIljliiliiaiiMiii

i-i ■

r-<1

164-3 !    2-4

18-5    110

10-8

4-2

16-2    13-1

165

15-0

14-3

0-5

0-2

o-o

19-5

19-3

7-9

9-9

9-2

8-8

16-2

11-9

15-6

14-3

160

15-6

170

19-6

17-3

20-9

22-4

7-4

6-7

9-0

82

71

13-8

11-4

10-2

102

12-5

7-7

8-5

11-4

8-8

10-4

18-8

5-8

14-3

14-1

13-1

26-7

24-5

24-8

12-2

23 9

21-4

25-8

12-0

51-5

44-6

144

14-4

29

5-6

4-7

66

49

6-4

8-2

8-8

8-4

13-5

12-9

9-9

11-7

13-8

13-3

4-2

55    5    44-5

49-5    36-7

51- 8 ! 38-8

62- 1 I 230 48.8 I 27-6

63- 3 i 32 0 ¹

59- 2 : 44-9

52- 5 | 16 1 571 i 30 9

60- 8 : 31-9

56 2 ! 42-5 II 68 0 ! 34-4

72 2

603

48 8

40-0

64-7

68-0

38-5

38-6

5-0    66-2    49-4

9-7 : 48 5    52-0

5-2    58-9    I 37-0

5- 6 Ü 62 0 i 48-8

7-7 ¹ 57 9 ! 49-0 9-4    62-0 ¹ 42 3

5-9

11-6

33 2

8-6

9-5

11-6

16-2

16-9

10-5

16-8

15-6

18-0

52-7

67-5

57-9

59-4

50-3

50-6

448

51-3

441

48-6

33-9

42-6

411

41-9

25-9

33-3

34-5

38-9

360

32-1

340

01

OJ

0-2

0-1

0-4

1-0

1-8

01

0-3

1-6

01

03

01

03

0-2

0-1

0-1

01

0-3

0-9

0-2

3-8

5-3

31-4

, 12-4

3-8

1-8

1-8

31

9-5

31

0-2

6-8

130

7-7

19-3

21-5

8-1

44-4

0-2

0-9

0-3

0-4

0-6

8-3

0-3

2-9

0-1

0-1

0-1

0-1

0-2

0-1

03

0-7

- 0-7

OJ

0-1

1-2

0-0

0-2

01

02

0-1

01

0-1

0-2

0-6

01

21

4-0

33-6

7-8

3-0

1-5

1-2

2-0

10-5

15-3

01

19-7

10-6

5-8

16-0

14-2

4-0

45-4

4-4

15-1 ; 17-5

890

5-2

137-4

67-5

185-5

161-8

1449

112-1

128-3

88-1

113-7

145-7

168-9

64-0

126-4

1351

192-2

148-5

212-1

174-2

147-2

211-9

1341

147-4

95-8

WWW

23-5

14-3

200-4

10-1 | 11-9

59-6

150- 7 121-9 120-0 169-1 171-2 161-9

151- 4 121-2 103-5 108-7

Drohobycz . Żydaczów . Stanisławów Kałusz . Tłumacz. Cieszanów . Jaworów Rawa Żółkiew . Lwów miasto Lwów powiat Bobrka . Rohatyn. Przemyślany Brzeżany Podhajce Złoczów. Zborów . Brody Sokal

Kamionka . Tarnopol Zbaraż . Skałat Trembowla . Husiatyn Czortków Borszczów . Zaleszczyki . Buczacz . Horodenka . Śniatyn .

te

HtOHHHbOtOtûtOtObÛHtOt—‘HMHHHtOtObCWtO H-LfcO    I—¹ I—* K-¹ ł—¹ h-¹

9-4

11-4

4-4

7-5

8-5

11-1

17-2

18-5

15-5

18-0

2-3

13 6

14-5

141

15-0

16-2

16-6

13-3

17-2

14-7

211

17-3

15-5.

18-9

15-8

16-0

15-5

15'5

12-9

12 2

12-0

16-9

9-7

0-4

0-4

5-2

7-6

8-6

5-4

8-4

2-2

0-3

0-2

00

1-3

1-2

6-9

3-4

1-5

21

81

200

5-7

1-9

7-8

3-9

1-3

1-7

5-9

30-7

32-3

6-2

2-4

0-4

0-2

3-8

5-0

7-4

4-4

7-3

1-8

00

01

0-0

0-9

0-9

5-7

31

11

1-9

6-2

17-7

5-2

1-3

7-0

31

0-9

13

4-3

21-9

23-5

4-0

30-2    24-3

9-4

11-3

4M 33-9

31-3

0-3

28- 1 17-0

140-2

1980

322-4

232-6

345-2

137-5

187-9

134- 4 163-3 375-8 221-1 251-5 318-2 139-9 247-8 253-3 2183 229-3 128-7

135- 7 1400 264-6 197-8 214-5 343-8 278-9

304- 9 294-6 3130

305- 3 3100 409-2

76-4

157-9

135-9

168-1

224-5

119-0

1531

117-5

134-7

3-6

133-9

172-4

221-8

184-3

206-4

227-8

157-6

203-6

98-5

119-9

127-5

185-3

178-1

167-6

240-9

205-6

219-8

210-1

227-1

196-4

249-7

237-9

22-1

18-0

36-6

32-2

27-4

33-5

44-9

18-3

17-0

26-7

22-2

22-3

18-8

13-7

0-2

21

40-5

125-0

195-4

140-3

184-4

327-7

69-9

Cały kraj .

167

113

46-2    312

6 6    4-5

338

22 9

2117

1131

771

101-7-

146-5

116-1

122-5

162-5

Galicy a zachodnia

13-7

8-3

58-4    354

33

2-0

317

192

2185

1325

00

35-1

462

28-4

25-6

32-2

176-7 193-7 181-3 296-2 196-9 257-5 146-3 174-8 132 9 217-2

78-9

142-9

117-9

131-4

129- 2

130- 3 175-4 126-9 122-5

96-8

151-7

Galicya wschodnia

180

12-8

409    291

8-1

5-7

34-7

247

208-8

1181

\

/

<

\

)

/

■ !

i

>

\

• h

%

%

t

a

c

-E

T

rc

o

S

T*

ST

O

O

O

O

O

en

en

CO

- • -

V

' /

i.

..

\p

7 ^ " t

. -

m m

.IL.-!

*■ ■' •-

SPIS PRAC

zawartych w 24 tomach*)

„WIADOMOŚCI STATYSTYCZNYCH“

od roku 1873 - 1911 (według przedmiotów).

I. Obszar i podział kraju na okręgi administracyjne i sądowe.

Statystyka gmin i obszarów dworskich w Galicyi, roczn. IV.

Podział terytoryalny Galicyi według stanu z d. 1. stycznia 1883, roczn. VIII. zeszyt I.

Zmiany w podziale terytoryalnym kraju od 1. stycznia 1883 zaszłe, tom IX. zeszyt I.

II. Ludność.

Ludność powiatów politycznych według zmian terytoryalnych w r. 1880, roczn. V. zesz. .

Najważniejsze wyniki spisu ludności w Galicyi z d. 31. grudnia 1880, roczn. VI. zesz. II.

Podział terytoryalny Galicyi według stanu z dnia 1. stycznia 1883 r., tudzież obszar, ludność i gęstość zaludnienia powiatów, roczn. VIII. zesz. I.

Najważniejsze wyniki spisu ludności z d. 31. grudnia 1890 r. tom XIII. zesz.

Wychodźtwo z powiatów podolskich do Rossyi w r. 1892, tom XIII. zesz. III..

Przesiedlanie się ludności z Galicyi zachodniej do wschodniej, tom --V. zesz.

Zatrudnienie gmin i obszarów dworskich według spisu z r. 1900, tom XIX. zesz. II.

Stosunki zawodowe i socyalne ludności Galicyi według wyznania i narodowości w r. 1900, tom XX. zesz. II. Rozsiedlenie ludności Galicyi według wyznania i języka, tom XXI. zesz. II.

Najważniejsze wyniki spisu ludności i spisu zwierząt domowych według stanu z d. 31 grudnia 1910, tom XXIV, zeszyt I.

III. Własność ziemska.

Ziemska własność gmin w Galicyi, ich kapitały pieniężne i stan bierny, roczn. I zesz. I.

Ekonomiczne stosunki Galicyi. Część I. Stosunki włościan w Galicyi, roczn. VII. zesz. I.

i®

Ekonomiczne stosunki Galicyi. Część II. Stosunki większej własności ziemskiej w Galicyi, roczn. VII. zesz. II. Rozdrobnienie własności włościańskiej w Galicyi. Wstęp i Część I., tom X. zesz. I.

Własność tabularna w Galicyi, tom XII., tudzież tom XX., zesz. III.

Dzierżawy w obrębie własności tabularnej w Galicyi, tom XV., zesz. II.

Grunta podlegające wspólnemu używaniu w Galicyi, tom XV. zesz. II.

1Y. Rolnictwo.

Nieurodzaj w Galicyi w r. 1875 i jego następstwa roczn. III. zesz. I.

Zbiory w r. 1876 w Galicyi z dodatkiem podziału powierzchni kraju podług głównych rodzajów uprawy i poglądu na stosunki robocizny, roczn. III. zesz. II.

Melioracye gruntowe w Galicyi, roczn. V. zesz. II.

Zbiory w Galicyi w r. 1879, roczn. VI. zesz. I.

Rozmiary głównych rodzajów uprany, roczn. VI. zesz. II.

Ekonomiczne stosunki Galicyi. Część I. Stosunki włościan w Galicyi, roczn. VII. zesz. I.

Ekonomiczne stosunki Galicyi. Część II. Stosunki większej własności ziemskiej w Galicyi, roczn. VIL zesz. II. Rozmiary głównych rodzajów uprawy w Galicyi, tom IX. zesz. II.

Melioracye rolne w Galicyi, tom XV. zesz. I.

Główne wyniki spisu bydła rogatego z d. 31. grudnia 1890 r., tom XIII. zesz. II.

Obszary uprawione pod poszczególne płody rolnicze na własności tabularnej w r. 1896/7, tom XVI. zesz. III.

Strejki rolne w Galicyi wschodniej w r. 1902 i 1903, tom XX. zesz. I.

Y. Przemysł i handel.

Stosunki propinacyjne w Galicyi wschodniej, oraz tablice statystyczne, roczn. II.

Wyrób piwa i wódki w Galicyi w r. 1875, roczn. III zesz. II.

Wyrób piwa i wódki w latach 1876—1878, roczn. V. zesz. II.

Handel Galicyi i Bukowiny, tudzież innych krajów austryackich z cesarstwem niemieckiem w r. 1885., tom X. zesz. I. Materyały statystyczne do sprawy propinacyjnej, tom XI. zesz II.

Handel Galicyi i Bukowiny tudzież innych krajów austryackich z cesarstwem niemieckiem w latach 1887—1890, tom XIII. zesz III.

Stowarzyszenia przemysłowe w Galicyi w roku 1894, tom XV. zesz. III.

Statystyka ruchu towarowego na pocztach galicyjskich w r. 1895. Część I. Masło, sery i bryndza, tom XVI. zesz. II. Część II. Mięso, wędliny, szczeć, włosień, trzewia i skóry, tom XVII. zesz, I. Część III. Drób, jaja, pierze, dziczyzna, ryby i raki, tom XVII. zesz. I.

Handel Galicyi i Bukowiny i innych krajów austryackich z cesarstwem niemieckiem w latach 1891 —1898, tom XIX. zesz. I,

YI. Komunikacye.

Drogi galicyjskie a w szczególności drogi powiatowe, roczn. V. zesz. I.

YII. Kredytowe stosunki.

Kasy pożyczkowe gminne i powiatowe, fundusze zaliczkowe dla przemysłowców i towarzystwa zaliczkowe, rocznik 1873. Licytacye sądowe posiadłości włościańskich i małomiejskich w Galicyi w latach 1867 i 1868, tudzież 1873 i 1874. roczn. I. zesz. II.

* Tom „Wiadomości statystycznych“ wydany w r. 1873 jako praca próbna przed utworzeniem krajowego biura statystycznego nie ma numeru porządkowego. Następne tomy oznaczone są liczbami I—XXIV.

BIBLIOTEKA GŁÓWNA

mt: 3

L. inw.

34210

Stan gminnych kas pożyczkowych w Galicyi, roczn. II.

Kasy oszczędności w Galicyi w r. 1876, roczn. III. zesz. II.

Stowarzyszenia zarobkowe i gospodarcze w Galicyi w r.. 1876/7, roczn. III. zesz. II -.--    ---

Stowarzyszenia zarobkowe i gospodarcze w Galicyi i W. Ks. Krakowskiem, róczn. Kdn- 480/55 20.000 O kasach oszczędności w Galicyi w r. 1877, roczn. V. zesz. I.

Licytacye sądowe posiadłości włościańskich i małomiejskich w Galicyi w latach 1875—1879, roczn. VI. zesz.

Licytacye sądowe posiadłości włościańskich i małomiejskich w latach 1880—1883 włącznie, roczn. VIII. zesz. III. Lichwa na wsi w Galicyi w latach 1875—1891, tom XIV. zesz. II.

Galicyjskie Kasy oszczędności, ich rozwój i stan. obecny, tom XIV. zesz. III.

Licytacye sądowe posiadłości włościańskich i małomiejskich w Galicyi zarządzone w r. 1894 wraz z treściwym poglądem na lata poprzednie, tom XVI. zesz. I.

Licytacye sądowe posiadłości włościańskich i małomiejskich w Galicyi od r. 1895 — 1897, tom XVII. zeszyt II.

VIII. Stosunki gminne i powiatowe.

Czynności reprezentacyi powiatowych w r. 1872, roczn. 1873.

Powiatowe dodatki do podatków rządowych, roczn. 1873.

Ziemska własność gmin w Galicyi, ich kapitały pieniężne i stan bierny, roczn. I. zesz. I.

Ustrój reprezentacyi powiatowych w Galicyi i ostatnie wybory do tych reprezentacyi, roczn. I. zesz. I.

Skład reprezentacyi miejskich w Galicyi w r. 1874, roczn. I. zesz. II.

Pogląd historyczny na urządzenia gminne w Galicyi, roczn. IV.

Statystyka gmin i obszarów dworskich w Galicyi, roczn. IV.

Zycie gminne w Galicyi, rocz. IV.

Wydatki i przychody powiatów galicyjskich, tom X. zesz. II.

Urzędnicy galicyjskich Wydziałów powiatowych w r. 1887, tom X. zesz. II.

Gospodarstwo 37 większych gmin miejskich wraz z poglądem na ich stan majątkowy, tom XI. zesz. 1.

Stan urzędników gminnych w 37 większych miastach wraz z ogólnym poglądem na regulaminy Rad i Zwierzchności gminnych, tom XI. zesz. I.

Obszar, zabudowania i ludność miast większych w Galicyi, dla których wydaną została ustawa gminna z d. 13. marca 1889, tom XI. zesz. III.

Skład ciał wyborczych w większych gminach miejskich w Galicyi, tom XL zesz. III.

Urzędnicy galicyjskich Wydziałów powiatowych w r. 1894, tom XV. zesz. I.

Pisarze gminni w Galicyi, tom XVIII. zeszyt II.

Wydatki administracyjne w gminach podlegających ustawie gminnej z r. 1866, tom XIX. zeszyt II.

Siła podatkowa gmin wiejskich w Galicyi podlegających ustawie gminnej z r. 1866, tom XIX. zesz. II.

Pogląd na usiłowania i prace około reformy gminnej w Galicyi, tom XIX. zesz. II.

Skład wyznaniowy i zawodowy Rad gminnych w Galicyi w r. 1907, tom XXII. zesz. I.

IX. Gospodarstwo skarbowe.

Powiatowe dodatki do podatków rządowych, roczn. 1873.

Rzut oka na preliminarze budżetów 1875 r. w austryackich krajach koronnych, roczn. I. zesz. II. Podatki bezpośrednie Galicyi w r. 1877, roczn. III. zesz. II.

Podatki bezpośrednie w Galicyi w r. 1878, roczn. V. zesz. I.

Loterya liczbowa, roczn. V. zesz. I.

Podatki bezpośrednie w Galicyi w r. 1879 i 1880, roczn. VI. zesz. I.

Pogląd na gospodarstwo funduszu krajowego galicyjskiego w latach 1876—1880, roczn. VIII. zesz. II. Podatki bezpośrednie w Galicyi w latach 1881, 1882 i 1883, roczn. VIII. zesz. III.

Pogląd na gospodarstwo funduszu krajowego galicyjskiego w latach 1881 —1884, tom IX. zesz. II. Gospodarstwo funduszu krajowego w r. 1885, tom. IX. zesz. II.

Wydatki i przychody powiatów galicyjskich, tom X. zesz. II.

Gospodarstwo 37 większych gmin miejskich wraz z poglądem na ich stan majątkowy, tom XL zesz. I. Pogląd na gospodarstwo funduszu krajowego galicyjskiego w latach 1886—1890, tom XIV. zesz. I.

X. Statystyka wyborów.

Ustrój reprezentacyi powiatowych w Galicyi i ostatnie wybory do tych reprezentacyi, roczn. I. zesz. I. Skład reprezentacyi miejskich w Galicyi w r. 1874, roczn. I. zesz. II.

"Wybory do Sejmu w r. 1876, roczn. V. zesz. I.

Wybory do Sejmu krajowego w r. 1883, roczn. VIII. zesz. III.

Skład ciał wyborczych w większych gminach miejskich w Galicyi, tom XI. zesz. III.

Wybory do Sejmu krajowego w r 1889, tom XII.

Tablice statystyczne dla reformy wyborczej dla miast, tom XIII. zesz. III.

Materyały statystyczne do reformy sejmowego prawa wyborczego. Tom XXI. zesz. I.

Wybory do Sejmu krajowego z r. 1908 i lat dawniejszych, tom XXIII. zesz. I.

XI. Różne.

Statystyka administracyjna i finansowa szkół ludowych w Galicyi, tom. IX. zesz. I. Szupaśnictwo w Galicyi, tom XVII. zeszyt II.

Opieka nad ubogimi w Galicyi, tom XVIII. zesz. I.

-

'

"v

.

I.    .

.

.

■

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

100000297943

Biblioteka PK

J.X.4

/1911