■'

/ JSE

SPRAWOZDANIE

KOŁA mECHANIKÓW

SŁUCHACZÓW POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

ZA ROK ADMINISTRACYJNY

1909/10.

WE LWOWIE.

Nakładem Koła mechaników Słuchaczów Politechniki Lwowskiej.

I. Związkowa drukarnia we Lwowie, ul. Lindego 1. 4.

1910.

r '4.-.    *"■ >■' -    —    ••    • “r .

/

W;/

SPRAWOZDANIE

SPRAWOZDANIE

KOŁA mECHANIKÓW

SŁUCHACZÓW POLITECHNIKI LWOWSKIEJ

ZA ROK ADMINISTRACYJNY

1909/10.

-»s

WE LWOWIE.

Nakładem Koła mechaników Słuchaczów Politechniki Lwowskiej.

I. Związkowa drukarnia we Lwowie, ul. Lindego 1. 4.

1910.

z---

SŁJl

Jj t>

Wyciąg z Regulaminu Koła Mechaników.

03-/U?

Rozdział I.

§. 2. Celem Koła jest popieranie i skuteczne ułatwianie kształcenia się młodzieży w zakresie nauki budowy maszyn.

§. 3. Środkami do osiągnięcia tego celu są :

a)    systematyczne referaty i odczyty techniczne;

b)    wycieczki naukowe do fabryk i zakładów przemysłowych poprzedzane wykładami o ich urządzeniu;

c)    utrzymanie odpowiedniej biblioteki technicznej ;

d)    zbiór rysunków technicznych, zarówno pochodzących z innych szkół politechnicznych, jak też i fabrycznych, dających wzory najnowszych konstrukcyi maszyn oraz sposobu wykonania rysunku;

e)    abonament wybitniejszych czasopism technicznych;

f)    zbiór modeli fabrycznych w zakresie konstrukcyi części maszyn;

g)    zbiór kosztownych przyrządów rysunkowych ;

h)    wydawnictwo skryptów i prac naukowych w języku polskim, odnoszących się do nauki budowy machin;

i)    subwencyonowanie wycieczek naukowych, stosownie do istniejącego funduszu wycieczkowego.

Rozdział II.

5. b) Członkiem wspierającym „Kołau zostaje ten, kto przez Zarząd zaproszony, do kasy Koła jednorazowo wniesie pięćdziesiąt (50) kor. lub rocznie płaci dziesięć (10) koron, albo w inny sposób cele Koła popiera.

c) Zwyczajnym członkiem Koła, może być każdy słuchacz i asystent wydziału Budowy maszyn, jako też słuchacz kursu górniczego.

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

100000315068

.i:*?-'

Rok z którego składamy sprawozdanie był przełomowym W życiu „Koła Mechaników⁴⁴, gdyż przetworzył dawne drobne środowisko naukowe w instytucyę o charakterze szerszym, umożliwiającym objęcie kierownictwa nad całokształtem naukowych i fachowych spraw w życiu wydziału budowy machin. Przez takie rozwinięcie „celów⁴⁴ i „środków⁴⁴ umożliwiono Kołu zajęcie należytego stanowiska, bardziej licującego z odpowiedzialnością placówki, na jakiej wiedliśmy nasze dotychczasowe prace.

Przedewszystkiem w udziale naszym przypadło ukończenie prac podjętych jeszcze na Walnem Zgromadzeniu, w dniu 27. października 1908 r., powołując do życia Komisyę regulaminową. Dnia 22. marca 1909 r., regulamin został częściowo przyjęty; pozostałe rozdziały przedyskutowano i przyjęto w roku bieżącym dnia 4. lutego 1910 r.

Współudział w życiu Koła umożliwiono wszystkim kolebom z bud. machin, jak również usamodzielnionym został rozwój jego prac w każdym kierunku.

Podkreślenie powyższego faktu uważamy za bardzo pożądane, gdyż świadomość, iż jesteśmy pierwszem zjednoczeniem mechaników we wspólne ognisko pracy, wskaże konkretniejsze drogi do wywiązania się z doniosłego obowiązku uzupełniania wykształcenia fachowego, jakie otrzymujemy na Politechnice.

W społeczeństwie czeka nas ogrom pracy fachowej i obywatelskiej. Przemysł polski ledwie wychodzi z pierwocin, wymagając od pracowników dużego zakresu wiadomości i umiejętności przystosowania ich. Kiedyż więc jeżeli nie w życiu akademickiem należy postarać się o zdobycie tych koniecznych zalet? Krytyczny rys dróg i wysiłków jakieśmy czynili, by sprostać celom Koła (§§. 2 i 3 Regulaminu) podaje niniejsze sprawozdanie.

Nie było w tym roku nasze Koło środowiskiem wydatnej pracy naukowej. Zarząd świadomy swych obowiązków w tym zakresie, ogłosił konkurs, przypuszczając, iż w ten sposób lepiej zapoczątkuje pracę odczytową. Zgłosiło się z pomiędzy kolegów tylko trzech prelegentów, odbył się jeden odczyt. Zaznaczyć powinniśmy, że z poza murów Politechniki nie zapraszaliśmy odczytowców nie tylko z powodu zarządzenia Grona, udzielającego sali jedynie profesorom, docentom i asystentom, ale dlatego, iż pierwszym obowiązkiem naszym dawać odczyty. Może materyał nie będzie tak fachowy, a treść bardziej popularna, ale tylko w ten sposób damy świadectwo pracy naukowej i przyczynimy się do rozpowszechnienia wśród młodszych kolegów wiedzy i chęci do zdobycia jej. Pomijam, iż cykl' należycie opracowanych referatów mógłby stanowić podkład do rozpoczęcia takiej pracy wśród rzemieślników. Tłómaczymy sobie nieudałe zakończenie podjętej pracy, zarówno zanikiem życia ściśle naukowego wśród młodzieży, będącego rezultatem ogólnych niezdrowych warunków środowiska akademickiego we Lwowie, jakoteż zbyt szczupłem wyrobieniem powyższego zakresu pracy w Kole.

Fakt, iż od dłuższego czasu ogół kolegów podejmuje bardziej intensywną pracę w osobistych studyach, pozwala wyrokować, że przy wspólnych chęciach usuniemy ten brak w życiu Koła, a może już w nowym roku administracyjnym.

Uznając zasadniczy cel Koła, pomoc w pracy naukowej i uzupełnianie braków wykształcenia szkolnego, staraliśmy się ten kierunek nadać swojej pracy.

Wkrótce po objęciu obowiązków Wydział przystąpił do wyszukania praktyk wakacyjnych. Praca w tym kierunku datuje się w Kole od niedawna, bo od roku szkolnego 1906/7.

Jednak utartej drogi Wydział nie posiadał. Dlatego też dużo pracy należało położyć, aby otrzymać praktyki odpowiednie w możliwie najrozmaitszych gałęziach przemysłu maszy

nowego.

Napotykaliśmy wciąż na znaczne trudności, jak: małe uprzemysłowienie kraju, zbyt odległe położenie naszej Politechniki od przemysłu wielkiego, często wreszcie niechęć ze strony zarządów poszczególnych fabryk.

Jednakowoż pomyślniejsze rezultaty uwieńczyły pracę w porównaniu do lat ubiegłych. Na specyalnie drukowane listy z prośbą o praktyki, rozesłane do najrozmaitszych firm Austryi, Królestwa Polskiego i Rosyi (Ługansk Kamienskoje), otrzymaliśmy 31 miejsc. Tu poczuwamy się do obowiązku złożenia serdecznego podziękowania pp.: pr. Dr. St. Anczycowi, pr. Zyg. Sochackiemu i docentowi Janowi Krause, za ich wydatną pomoc w wyszukiwaniu praktyk. Prócz tego, zawdzięczając staraniom JWP. Józefa Tomickiego, dyrektora miejskich zakładów elektrycznych, mieliśmy do nadania 15 płatnych praktyk a jedna niepłatna, przeważnie w fabrykach firm austryackich. Za trudy poniesione dla tej sprawy, składamy niniejszem wyrazy naszej głębokiej wdzięczności. Ogółem w tym roku mieliśmy 47 praktyk, z których 13 nie rozdano jako niepłatnych.

Dalszą czynnością Wydziału było urządzanie wycieczek naukowych do zakładów przemysłowych. Pragnąc, aby wycieczki przynosiły ogółowi kolegów jak największe korzyści, staraliśmy się przeprowadzać je planowo, poprzedzając wykładem wyjaśniającym teoretyczne zasady działania i ustrój maszyn. Dziwnym nieco wyda się fakt, iż ogół kolegów bardziej ozięble traktował nasze starania, gdyż niektóre z wycieczek nie odbyły się z powodu zbyt małej liczby zgłaszających się, a przecież to jest jedna z najważniejszych dróg w przygotowaniu się na dobrego inżyniera i wyeliminowania z pośród nas typu inżyniera, bojącego się maszyny z powodu zupełnej nieznajomości jej działania w praktyce.

Do ważniejszych czynności zarządu należy ukończenie wydawnictwa skryptów „Motorów cieplikowych^, opracowanych przez WP. inż. B. Stefanowskiego.

Przybyła więc jeszcze jedna książka, ułatwiająca kolegom kształcenie się zawodowe. Koszta wydawnictwa w roku ubiegłym w zupełności zostały pokryte, tak iż w pozostałych egzemplarzach Koło posiada czysty kapitał.

Dążąc do powiększenia zasobów naukowych wśród ogółu kolegów, Zarząd sprowadził 13 wysuwek. Należność za nie spłacają nabywcy ratami.

Wzrost biblioteki w roku ubiegłym zaznacza się niezbyt silnie, co daje się tłómaczyć względami natury finansowej,

gdyż wydawnictwo skryptów pochłonęło lwią część dochodów Koła. Zostały nabyte tylko takie podręczniki, których brak najwięcej dawał się odczuwać.

Zdając sobie sprawę z braków ogólnych Politechniki, za naszą inicyatywą został utworzony komitet, który zwołał wiec „W sprawie potrzeb wydziału bud. machin", dnia 11. czerwca 1910 r.

Najbardziej wysuwającą się była sprawa budowy labora-toryum maszynowego. Uważając załatwienie powyższej sprawy za naglące dla naszego Wydziału, oprócz wybranego przez wiec komitetu stale będziemy czuwać nad przebiegiem starań w sprawie pozyskania budowy laboratoryum maszynowego. Wyrazem tego był udział naszego reprezentanta w komitecie, ukonstytuowanym dla baczenia nad realizacyą ogólnych potrzeb naukowych Politechniki lwowskiej.

Widząc, iż jedną z zasadniczych potrzeb Koła jest większe sytuowanie materyalne, staraliśmy się o zdobycie znaczniejszych zasobów. Urządziliśmy tedy w początku grudnia wieczorek, który miał na celu wprowadzenie większego zżycia się wśród kolegów, jako niezbędnego czynnika w codziennej pracy.

Skrępowani poprzednim regulaminem nie mogliśmy się ubiegać o subsydya pieniężne w instytucyach krajowych i miejskich, a przez to skuteczniej zasilać funduszy Tow. Nowy regulamin usuwa ten brak, dlatego też koledzy znajdują w sprawozdaniu kasowem pozycyę subwencyi nie wielką wprawdzie, lecz mamy niepłonną nadzieję, że skoro ogół społeczeństwa pozna doniosłość zadań Koła z jednej strony, jak również i nasze szczere wysiłki dla osiągnięcia celów, to suma powyższa stale wzrastać będzie. Za dotychczasowe zasiłki składamy Wielce Szanownym Ofiarodawcom wyrazy podziękowania. — Wreszcie na wycieczce rządowej do Bawaryi i Szwajcaryi subwencyonowaliśmy 6 kolegów kwotą 120 kor.

Z inicyatywy członków naszego Koła została zapoczątkowaną myśl utworzenia „Związku ukończonych studentów wydziału budowy machin we Lwowiew. Związek ma na celu skupiać i ułatwiać utrzymywanie wzajemnych stosunków dla ewentualnej pomocy dla kolegów, którzy ukończyli Politechnikę*

weszli w życie starszego społeczeństwa, jak i dla kolegów kształcących się.

Na kilku przedwstępnych zebraniach przedyskutowano projekt statutu, wybrano komitet organizacyjny, w którego ręce powierzono dalsze kierownictwo i wprowadzenie w czyn podjętej myśli. Zdeklarowało swe przystąpienie kol. około 30.

Przypuszczamy, iź tak sympatyczna myśl, znajdzie usilne poparcie wśród nas, rozprzestrzeniając podejmowane myśli i prace z techniki, na szersze forum życia fachowego.

W ciągu roku administracyjnego Wydział odbył 8 posiedzeń zwyczajnych, 4 nadzwyczajne.

Walnych zgromadzeń odbyło się 1 zwyczajne w dniu 5. listopada 1909 i 1 nadzwyczajne w dniu 4. lutego 1910.

Podając do oceny kolegów całoroczną pracę, zdajemy sobie sprawę z wielu braków, widząc konieczną potrzebę usunięcia ich. Wiemy jednak, że tylko zbiorowe wysiłki dają prawdziwie owocne rezultaty, wzywamy tedy wszystkich słuchaczów Wydziału budowy machin do zrzeszenia się w jedne szeregi i podjęcia intensywnej pracy w nowym roku administracyjnym.

Wydział.

Członkowie wspierający.

JWP. Pr. Anczyc „    „ Dzieślewski

„    „    Godlewski

„    „    Huber

„    „    Sochacki

JWP.    doc.    inż. Kranze

„    inż.    Stefanowski

„    „    Matkowski

„    „    Drewnowski.

Lista członków zwyczajnych.

* oznaczono członków zalegających z wkładkami.

1.    Arciszewski Ryszard

2.    Bodzioch Walery

3.    Blauth Witołd

4.    Bendych Apolinary *

5.    Bokszczanin Stanisław

6.    Barszczewski Wacław

7.    Boj Maryan *

8.    Balinger Antoni

9.    Bardach Henryk *

10.    Butler Zygmunt

11.    Bredel Karol

12.    Biernacki Michał *

12. Brogowski Antoni *

14.    Bachman Tadeusz

15.    Cynkin Napoleon

16.    Czaczkowski Zygmunt

17.    Cedroński Stanisław

18.    Cielewicz Jan

19.    Domeński Stanisław

20.    Dzwonkowski Zygmunt

21.    Dudryk Longin *

22.    Dembowski Józef*

23.    Dragat Władysław

24.    Dąbrowski Kazimierz

25.    Fabrykant Ignacy

26.    Fuksiewicz Bohdan

27.    Fuchs Zygmunt

28.    Filipow Wiktor

29.    Feuerstein Henryk *

30.    Frankiewicz Stanisław

31.    Firich Antoni

32.    Gasparski Wincenty *

33.    Gawron Stanisław

34.    Głębocki Wacław

35.    Gościewicz Stanisław *

36.    Gunther Wacław

37.    Goliński Stanisław

38.    Gołębiowski Edward

39.    Głąb Bronisław *

40.    Gołędzinowski Stanisław

41.    Heins Stanisław*

42.    Horowitz Maryan

43.    Hochfelder Józef

44.    Hauser Rudolf

45.    Herfurt Tadeusz

46.    Hertz Ohaim

47.    Ibiański Tadeusz

48.    Janowicz Karol

49.    Jacynia Stanisław *

50.    Jezierski Remigiusz

51.    Jędrychowski Eugeniusz

52.    Jarosławski Julian

53.    Jastrzębski Emil

54.    Jelec Józef

55.    Jachowski Kazimierz

56.    Jaśkiewicz Wiesław

57.    Jakubowski Jan

58.    Jakisz Narcyz

59.    Kobylański Tadeusz *

60.    Konopacki Jerzy

61.    Kurzer Dawid

62.    Kobylański Bronisław

63.    Krokowski Aleksander

64.    Kiełczewski Zygmunt

65.    Kośmiński Mieczysław

66.    Krzywicki Stanisław

67.    Kwiatkowski Stanisław

68.    Kazubski Leon

69.    Kulikowski Franciszek *

70.    Kremlów Benedykt

71.    Kowalik Jan*

72.    Kaczorowski Władysław

73.    Kaniowski Adam

74.    Kamiński Wiktor

75.    Korytowski Zygmunt

76.    Litwinowicz Władysław

77.    Lewicki Aleksander

78.    Lutyk Bolesław

79.    Lazarowicz Roman

80.    Lan Marek *

81.    Łopata Karol

82.    Landau Maksym

83.    Lazarewicz Henryk

84.    Matuszewski Witold

85.    Mozer Wilhelm

86.    Mej er Kazimierz

87.    Mieczyński Mieczysław

88.    Markiewicz Kazimierz

89.    Maciejowski Mieczysław

90.    Machocki Tadeusz

91.    Mystkowski Teodor

92.    Masłowski Aleksander

93.    Micewicz Jerzy

94.    Massalski Roman

95.    Moszyński Witosław

96.    Nowakowski Bolesław

97.    Neugebauer Mieczysław

98.    Niedziałkowski Edward

99.    Orynowski Wacław

100.    Piotrowski Janusz

101.    Popławski Witold

102.    Przesiecki Michał

103.    Paraszczak Stanisław

104.    Paykart Bolesław

105.    Przelaskowski Edward *

106.    Porębski Eugeniusz

107.    Pilarski Mieczysław

108.    Pawłowski Antoni

109.    Panek Eugeniusz

110.    Polaczek Tadeusz

111.    Paszkowski Henryk

112.    Piasecki Maryan

113.    Rymkiewicz Andrzej

114.    Ryszkiewicz Antoni

115.    Rudziński Stanisław

116.    Rjngman Aleksander

117.    Rozę wicz Jan

118.    Rudnicki Mieczysław

119.    Rowicki Ignacy

120.    Podhorski-Okołow Kaz.

121.    Sarek Roman

122.    Sosonko Henryk

123.    Strzelecki Stanisław

124.    Skazighino Witold

125.    Szenk Józef

126.    Sachs Mieczysław

127.    Sikorski Grzegorz

128.    Slebodziński Józef

129.    Strenger Leopold

130.    Swieżyński Bohdan

131.    Skórski Stanisław

132.    Sawę Zenon

133.    Smoliński Tadeusz

134.    Strusiewicz Miron

135.    Szymański Stanisław

136.    Szmidt Stanisław

137.    Tabor Czesław

138.    Tokarski Jerzy

139.    Tor Eugeniusz

140.    Turczyński Kazimierz

141.    Tessaro Stanisław

142.    Yorbrodt Wacław

143.    Yowes Jarosław

144.    Welczer Izydor

145.    Wierzbicki Władysław

146.    Woźniak Mieczysław

147.    Wroński Kazimierz

148.    Wołoszynowski Gustaw

149.    Widomski Stanisław

150.    Woźniak Tomasz

151.    Wińkowski Jan

152.    Wróbel Stefan *

153.    Wysznacki Wiesław

154.    Wein Feliks *

155.    Wilczkowski Konrad

156.    Waśniewski Roman

157.    Ziółkowski Piotr

158.    Zielski Eliasz

159.    Zieliński Konrad

160.    Żbikowski Witold*

161.    Zawistowski Józef

162.    Zieliński Apolinary

163.    Załuska Jan

164.    Żurowski Roman *

Skład Wydziału

wybranego na zwycz. Walnem zgromadzeniu B. listopada 1909.

Tor Eugeniusz, przewodniczący.

Machocki Tadeusz, pierwszy zastępca prze w.

Orynowski Wacław, drugi zastępca przew.

Blauth Witold, skarbnik.

Sosonko Henryk, bibliotekarz.

Gunther Wacław, sekretarz.

Paraszczak Stanisław, zastępca bibliotekarza.

Neugebauer Mieczysław, referent III. r.

II. r.

Dzwonkowski Zygmunt,

I. r.

Tessaro Stanisław,

Skład komisyi lustracyjnej i komisyi wycieczkowej

wybranych na Walnem zgromadzeniu 4. lutego 1910 roku.

Komisya lustracyjna:

Mozer Wilhelm, labor Czesław i Zieliński Konrad.

Komisya wycieczkowa:

Vorbrot Wacław, Porębski Eugeniusz, Fuchs Zygmunt, Bachman Tadeusz, Zielski Eliasz.

Skład Wydziału ustępującego:

Tor Eugeniusz, przewodniczący.

Machocki Tadeusz, pierwszy zastępca przew. Vorbrodt Wacław, drugi zastępca przew. Blauth Witold, skarbnik.

Józef Jelec, bibliotekarz.

Zieliński Konrad, sekretarz.

Neugebauer Mieczysław,

II. r.

Grafczyński Eugeniusz, referent III. r. Dzwonkowski Zygmunt,

I. r.

Tessaro Stanisław,

h-¹ h—¹

t-icooGo^05atrf5-ootoi-i

L. p.

Tabor Czesław, kom. lustr.

Saldo z 1908/9 w gotowce Wpisowe    .    .    .    .

Wkładki .

Nadzwyczajne Ze sprzedaży wydawnictw Spłacone rewersy Z przedsiębiorstw Pożyczka B. P.

Subwencya .    .    .    .

Członkowie wspierający Rewlrsy niespłacone

Przychód

W y szczególnienie

Eugeniusz, prze w.

2966|57

05 H to 00 -O to oo GOrf-OCOtOtOrOtOOt^O ojoo^cpooootoiytooi

Cn I 05 t—¹ O"* I 05

to I o 05 o I 00

05

3f

t0l-tOC0G0^l05Ot^0it0l-i

L.

p-

W. Blauih, skarbnik.

Kupno książek .

Oprawa książek .

Na wydawnictwa „ przedsiębiorstwa „ inwentarz .

„ administracyę „ pożyczki udzielone „ Sekreter. '    .

„ kupno wysuwek „ spłatę długu B. P.

Saldo 20. października w gotówce „    _w rewersach

za rok administracyjny 1909/10.

Wyszczególnienie

Zestawienie kasowe „Kółka mechaników⁴⁴

2966

05 H to H

o* o

00rf^GOCOCT<tO*<ll—‘-OGOH-^GO OJNłMOOSOOCOtHtOOJOt

o>

'I

05 t—¹

•vl

CC

I Ol 05 to -<1 I -o O O' O O 1

Rozchód

Sprawozdanie komisyi wycieczkowej.

Skład komisyi:

Wacław Orynowski, przewodniczący.

Członkowie:

Bachman, Zygmunt Fuchs, Eugeniusz Porębski, Wacław

, EliaszZ^ielski.

Wycieczek w tym roku odbyło się bardzo mało z powodu braku uczestników ; ogłaszane zaś były co drugi czwartek. Odbyte wycieczki: 1) w obrębie Lwowa: do fabryki odlewów żelaznych ks. Lubomirskiego 9 uczestn. „ fabryki kopert Niemojewskiego „ młyna Akselrada „ kasyna narodowego .

„ warsztatów kolejowych „ drukarni „Wieku Nowego“

„ gazowni miejskiej „ elektrowni

„ fabryki kwasu węglowego 2) zamiejskie:

do Sanoka, fabryka maszyn i wagonów „ Żółkwi, huta szklana

Projektowana wycieczka do Warszawy nie doszła do skutku z powodu odmowy władz rosyjskich.

Vorbrodt

10

12

15

20

T)

O CD

Wacław Orynowski, przewodn. kom. wycieczk.

Wykaz listów.

Otrzymano 110 — wysłano 421.

Zieliński Konrad, sekretarz.

Praktyki wakacyjne otrzymali następujący

koledzy:

1.    Jan Dąbrowski, Lublin, fabryka maszyn rolniczych „Wolski i Ska“.

2.    Michał Biernacki, Warszawa, Borman, Szwede i Ska.

3. ~Władysław Dragat i 4. Chaim Hertz, Warszawa, Orth-wein, Karasiński i Ska. .

5. Jan Załuska i 6. Stefan Swida, Warszawa, fabryka armatur „Ursus“.

7. Henryk Stiber, Kraków fabryka maszyn Zielenie

wskiego.

8. Apolinary Zieliński, Lugańsk, fabryka maszyn „Hart-

man“.

9. Wacław Yorbrodt, 10. Tadeusz Ibiański i 11. Jan Winkowski, Kamienskoje, Huty dnieprowskie.

12. Władysław Kaczorowski, 13. Maryan Boj i 14. Zygmunt Fuchs, Lwów, elektrownia miejska.

15. Jerzy Tokarski i 16. Karol Janowicz, Stanisławów, warstaty kolejowe.

17.    Andrzej Bymkiewicz, Witkowice.

18.    Tadeusz Machocki, 19. Zygmunt Kiełczewski i 20. Czesław Tabor, Berno Morawskie, fabryka maszyn.

21. Zieliński Konrad i 22. Micewicz Jerzy, Módling Róh-renkesselfabrik, vorm. Diirr, Grehre & Co.

23. Bolesław Nowakowski i 24. Napoleon Cynkin, Clayton & Shuttleworth.

25. Kośmiński Mieczysław, 26. Lazarowicz Roman i 27. Cielewicz Jan, Wiedeń, A. E. G. Union Elektricitat - Gesell-scbaft.

28. Adam Kaniowski, 29. Stanisław Gawron i 80. Kazimierz Wroński, Wiedeń, Kabelfabrik & Drahtindustrie.

31. Stanisław Strzelecki i 82. Józef Jelec, Wiedeń, Siemens & Halske, Kabelwerk.

33. Teodor Mystkowski i 34. Benedykt Kremlów, Wiedeń, Siemens, Schukert-Werke.

/o

Wacław Gunther, sekretarz.

Lwów, dnia 9. grudnia i910.

Głębokie poczucie odpowiedzialności, a zarazem uzasadniona obawa, że motywy naszego wystąpienia z Towarzystwa Wzajemnej Pomocy studentów Politechniki zostaną przez przeciwników niesumiennie wyzyskane — skłaniają nas do zabrania głosu publicznie.

Towarzystwo Wzajemnej Pomocy powstało na Politechnice przed czterema laty pod hasłem stworzenia środowiska humanitarnego, wolnego od sporów i walk politycznych. Założono je po okresie pamiętnych walk w łonie Towarzystwa Bratniej Pomocy słuchaczów Politechniki, które uniemożliwiły współżycie obu odłamów: narodowego i postępowego w łonie jednej instytucyi. Wydatne i wszechstronne poparcie, 2 jakiem się Wzajemna Pomoc w czasie powstawania wśród społeczeństwa spotkała, wyrok sądu obywatelskiego, potwierdzający słuszność zarzutów stawianych Bratniej Pomocy, co uprawniło racyę powstania młodego Towarzystwa, oraz wzrost jego wpływów wśród młodzieży politechnicznej — oto etapy dalszego rozwoju.

bez

Jednakże w miarę wzrostu powodzenia, zaczęło się szerzyć odstępstwo od haseł humanitarnych; publicznie ślubowanych w odezwach. Poczęto firmy popularnej już w szerokich kołach młodzieży nadużywać dla celów zgoła innych. Początkowo działo się to ukradkiem, bez zaznaczania tych faktów w sprawozdaniach następnie jednak, kiedy zróżniczkowanie się młodzieży w łonie Towarzystwa uniemożliwiło tego rodzaju „poufne“ załatwianie — sztandar określonej zupełnie grupy politycznej wywieszono publicznie, pomimo protestów bardzo poważnej części członków. Na zeszłorocznem Walnem Zgromadzeniu Towarzystwa padły słowa z ust miarodajnych, że ,.zadaniem Wzajemnej. Pomocy jest pchać członków w objęcia Czytelni akademickiej'*; a przynależność do Czytelni akademickiej, jako kryteryum prawomyślności politycznej warunkowała możność kierownictwa Towarzystwem. W takich warunkach wybrany Wydział, uważał się za uprawniony do politycznej reprezentacyi, której wytyczną było bojowanie za stanowiskiem Czytelni akademickiej na Politechnice względu na to, że akcye te depopularyzowały Towarzystwo wśród młodzieży, jako niezgodne z jego zasadniczym charakterem i były powodem wielu starć w łonie Towarzystwa.

Równocześnie stosunki wewnętrzne w Bratniej Pomocy uległy znacznej zmianie. Zanikały przyczyny, które uniemożliwiły przed laty wspólne bytowanie całej młodzieży politechnicznej w jednej instytucyi humanitarnej i spowodowały rozłam. Wśród członków Bratniej pomocy wzrastało coraz bardziej zrozumienie idei humanitarnej Towarzystwa i skłonność do nadania mu charakteru ogólno-polskiego, humanitarnego zgrupowania. W tych warunkach wysuwał się z siłą nieprzepartą postulat uregulowania stosunków wśród mło-

_______H7iP7v nnljtechnicznej i usunięcia z jej życia nienormalnych i niepożądanych skutków istnienia obok siebie

dwóch zrzeszeń o analogicznych zadaniach.

Przez przeciąg ostatnich miesięcy staraliśmy się uczynić wszystko, aby Twu. Wzajemnej Pomocy nadać właściwy kierunek. Zażądaliśmy przeto zwołania Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia, na którem domagaliśmy się zagwarantowania wyłącznie humanitarnego charakteru Twa., a uważając, że w ręku Wzajemnej Pomocy leży możność ureglowania stosunków wśród młodzieży politechnicznej — domagaliśmy się podjęcia akcyi w sprawie połączenia obu Towarzystw. Lecz wówczas, aby przerwać niepożądaną dla siebie dyskusyę i uchylić podnoszone przez nas postulaty — prezydyum - w nadziei, że dotychczas stale przezeń stosowane praktyki zapewnią mu pożądany wynik — wysunęło kwestyę zaufania Tym razem jednak zmobilizowane rzecze zawiodły i prezydyum nieotrzymawszy votum ufności zmuszonem było ustąpić. Ostatnie zwyczajne Walne Zgromadzenie Wzajemnej Pomocy, na którem — dzięki znanym praktykom i zmobilizowaniu wszelkimi środkami mas — zwyciężył dotychczasowy kierunek nadużywania Towarzystwa dla celów politycznych — przekonało nas o zupełnej niemożności zrealizowania naszych humanitarnych postulatów na terenie Wzajemnej Pomocy.

Zupełny brak dobrej woli ze strony dotychczasowych reprezentantów tego kierunku, zarówno w sprawie ustalenia humanitarnego charakteru Wzajemnej Pomocy, jak i w rokowaniach z Bratnią Pomocą — utwierdziły nas w przekonaniu, że grupa rządząca Towarzystwem uważa uregulowania stosunków wśród młodzieży politechnicznej za godzącę w je partyjny „stan posiadania", aczkolwiek dalsze utrzymywanie tych stosunków odbija się szkodliwie na najistotniejszych potrzebach młodzieży. Uważając, że dalsze pozostawanie nasze we Wzajemnej Pomocy jest równoznaczne z podtrzymywaniem tych nienormalnych i szkodliwych dla dobra i moralności publicznej stosunków — od wszelki°j odpowiedzialności za ten stan rzeczy się usuwamy i występujemy z Towarzystwa Wzajemnej Pomocy, pozostawiając należytą ocenę tego kroku polskiemu społeczeństwu i ogółowi młodzieży.

Imieniem 133 b. członków Wzajemnej Pomocy studentów Politechniki

Tadeusz Kobylański\

Zygmunt Kukawski,

Witold Matuszewski,

Antoni Płaczkowski,

Stanisław Rudziński.

(Oryginał dekleracyi z podpisani 133 występujących złożono w Wydziale Towarzystwa Wzajemnej Pomocy).

\

*

_____ -.....-_

, • * . '

■>&

Biblioteka PK

J.X.54

/1909-10

,

v?( .

1 i

■■ ■

nsi

wgmm

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

ism

V-

100000315068

■?