UT>

Rok XVII.

— .JÖ»

tvl

ri

îSI >

ig

!*âk

■v:

.S

NatôC 3/| 6J9

ORGAN KRA ^0 TOWARZYSTWA NAFTOWEGO

wychodzi 2.razy na miesiąc iS-go i 30-go

Redaktor:

Dr- Stefan Bartoszewicz

Wydawca:

Krajowe Towarzystwo Naftowe

^ÜÜSPIÜIS H§S§S

ni

Soûotnicüi ê Wiśniewski I

fabryka elektrotechniczna i Zakład instalacyjny ®

LWÓW Fabryka przy ul. Na Błonie 1.38    |||

Biuro główne: Lwów» Słowackiego 1.18. — filia w Krakowie: Bracka i. 8.    }§{

Wyrób artykułów elektrotechnicznych

Adres telegr.: Grom Lwów

Budowa całkowitych stacy] elektrycznych. Przenoszenie siły i zastosowanie energii elektrycznej w przemyśle i gospodarstwach rolnych.

ul

ÜI

Dla kopalnictwa nafty:

Budowa pmochronów

i asbestowej uznane i obję-

na zbiornikach, własnego systemu uznanego przez Tow Asekuracyjne

pomysłu inż. Postęp-skiego wzór własny,

szczelne na wyłącznik i bezpieczniki.

Druty w izolacyi min«,i

te przepisami Urzędu Grórn.

Pp7fl\vftflniln izolowa *i gołe miedziane nZbWUUIlIKI Tow. akć. Pelten & Guilleaume we Wiedniu (wyłączna reprez.) zwykłe i szczelnie zamknięte, zabezpieczone przeciw dział, gazów.

Dostawa wszelkich' materyałów instalacyjnych.

Armatury szybowe

Motory

prawnie ochroniony.

Skrzynki rozdzielcze

191

< üudoroy motorów

i Co.

Przedsiębiorstwo dla głę

KOB ERT KERN

i Co.

r^l

WIEDEŃ 1V./2., Wi*.

2. HEUGASSE 80.

g\

Zastępca nu Oalicyę i Buko wiuę

<%

- iw Z")

Marek Seemann

w Drohobyczu

Skład w Borysławiu

CS'

Przyjmujemy zlecenia wykonywania w naszym zarządzie wierceń do możliwie największej głębokości i pod daleko sięgającą gwarancyą.

*« *

Wił*

. **■

Fabryka maszyn i narzędzi wiertniczych

dla wszelkich systemów wierceń tak ręcznych jak i maszynowych.

gpecyalności !

Żurawie wiertnicze szybkoudarowe „Rapid“ o systemie płuczkowym w połączeniu z naszem patent, wierceniem rdzeni i automatycznym wy dźwigiem tychże zapomocą t. z w. odwi’otnej płuczki.

Części żelazne do wahacza (balansu) kanadyjskiego z samoprężnem popuszczadłem do dokładnego popuszczania lub podnoszenia świdra w czasie wiercenia (według połicyjno-górniczych przepisów z r. 1904, § 31).

Patentowe rozszerzacze (Nachnuhmbohrer) znacznie ulepszone.

Hydrauliczne obcinacze (noże) rur. Pod względem pewności i dokładności w użyciu przewyższają wszystkie inne dotychczas znane tego rodzaju instrumenty. Obcięcie rury bez względu na jej dymenzyę uskutecznia się w ciągu kilku minut.

Wielokrążki o specyalnej konstrukcyi dla celów wiertniczych. Dopuszczalne obciążenie zwyż 50.000 kg.

Raki dające się z najbardziej wklinowanej pozycyi zluzować i wydostać, gdy rury nie idą. i t. d. i t. d. i t. d.

Najwyższe odznaczenie na międzynarod. wystawie w Bukareszcie w r. 1906.

DYPLOM HONOROWY I ZLOTY MEDAL.

Oddział Budowy motorów

Oddział Budowy motorów

pompowych.

Motory gazowe

popędu żurawi wiertniczych i do oświetlenia elektrycznego. ——=

[Mory benzynowe dożu^Pfu

Lokomotywy⁰ p°p^dzie zap°-

mocą motorów benzynowych, spirytusowych i naftowych — nader praktyczne do różnego rodzaju kolejek. —■.

Zastępca dla oddziału bud. motorów: MAURS/Cy GQLDSCRLAG=GLAŻQ$Sfll

Lwów, ul. Gródecka 1. 42.

NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 15-ego i 30-ego

Prenumerata •wynosi rocznie 1S koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego 1. 5, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 23.

Ankieta naftowa. — Przyczynki do stratygrafii i tektoniki Karpat. — Wiadomości z Ameryki. — Taryfy naftowe. — Z Tustanowic. — Kronika. — Wiadomości z targu ropnego.

.    . obowiązująca w Kró-

_A.nki.eta naftowa.

Dnia 11. b. m. odbyła się w Wydziale krajowym we Lwowie pod przewodnictwem ozłonka Wydziału Dr. J a b l a ankieta w sprawie projektowanych zmian ustawy naftowej. W ankiecie wzięli udział posłowie: Gorayski, Długosz, Dr. Halban, Hańczakowski, Dr. Loewenstein, lir. Zamoyski, Zarański oraz pp. starosta górniczy Riel, Dr. Bartoszewicz, inź, Brugger z ramienia Związku techników wiertniczych, Gąsiorowski, nadradea Dr. Hor-szowski, Łaszcz, Mars, Dr.Pilat, prof. Pawlew-ski, Sulimirski, Schutzmann, Samuely, Wolski, prof. Załoziecki; usprawiedliwili swoją nieobecność poseł Lewakowski, Dr. Goldhammer, Dr. Olszewski.

Najpierw prof. Pawlewski, jako referent subkomitetu wybranego na pierwszej ankiecie w lipcu w sprawie reorganizacyi krajowej stacyi doświadczalnej dla przemysłu naftowego, przedłożył do uchwały vinioski subkomitetu, idące w tym kierunku, by najpierw wynająć i adoptować większy lokal dla stacyi, nim nie stanie projektowany budynek dla instytutu geologicznego, który ma pomieścić stacyę naftową i keramiczną, by kierownika stacyi tak wynagradzać, aby to kierownictwo jego nie było tylko uboöznem zajęciem, by ustanowić posadę adjunkta i dwóch asystentów i podnieść środki na urządzenie i na publikacye, wreszcie starać się o to, by sta-cya uzyskała prawo publiczności; potrzebny na to budżet wynosiłby trzydzieści parę tysięcy koron. Ankieta wnioski subkomitetu uchwaliła z tym dodatkiem, by Wydział w porozumieniu z rządem przystąpił jak najprędzej do budowy gmachu dla instytutu geologicznego.

Następnie hr. Zamoyski referował wnioski subkomitetu dla sprawy zmian ustawy nafto-' wej, ujęte we formie gotowej już ustawy, ułożonej Da podstawie projektu rządowego i dodatków, jakie porobił subkomitet.

Paragrafy tej ustawy, które zostały przez ankietę po dłuższej dyskusyi przyjęte, mają następującą treść:

Ustawa

z dnia .

lestwie Galicyi i Lodmeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem zmieniająca niektóre postanowienia ustawy z 22. marca 1908 Nr. 61. Dz. u. kr. regulującej prawo wydobywa-uia minerałów, które nadają się do użytku z powodu zawartości żywic ziemnych.

Za zgodą Sejmu mojego Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz Wielkiem Księstwem Krakowskiem postanawiam co następuje.

2) do tych terenów kopalnianych, Paragrafy 31. i 31a. ustawy z 22. marca których założenie kopalni:

1908 Nr. 51. Dz. u. kr. mają opiewaó:

a) przy kopalni nafty mniej niż 30.00Q

m. kw. ;

Art. 1.

§ 31-

Władza górniaza zabroni otwarcia lub dalszego prowadzenia ruchu kopalni:

1) jeżeli powierzchie terenu kopalnianego, to jest nieruchomości, na której ma być wykonane prawo wydobywania wzgl. pola naftowego sama dla ciebie lub w połączeniu z innymi bezpośrednio przytykającymi terenami naftowymi, które uprawniony dla celów kopalni nabył lub sobie zabezpieczył, wynosi :

m. kw.;

b) przy kopalni wosku mniej niż 45.000

2) jeżeli założenie otworu wiertniczego lub szybowego na terenie kopalnianym jest niemożliwe dla braku przepisanych poniżej minimalnych odległości od granic togo pola wzgl. tychże pól naftowych.

W kopalniach ropy ma być szyb (licząc od środka otworu) oddalonym od granic terenu kopalnianego co najmniej na 50 metrów. To samo tyczy się szybów wywozowych w kopalniach wosku, przy których liczyć należy odległość powyższą od źródła szybu.

3) Jeżeli uprawnienie do wydobywania minerałów żywicznych na zgłoszonym u władzy górniczej terenie kopalnianym miałoby być wykonanem przez kilka współuprawnio-nych z mocy przepisów §§ 825—843 i §§ J175—1216 ust. cyw.

Powyższe postanowienia nie mają zastosowania:

1) do tych terenów kopalnianych, na których zamierzone założenie kopalni:

a)    po myśli § 14. ustawy z 17. grudnia 1884 Dz. u. kr. Nr. 35 ex 1866 już u władzy górniczej zgłoszono,

b)    wprawdzie założenia kopalni u władzy’ górniczej jeszcze nie zgłoszono, na których jeduakowoż prawo do wydobywania minerałów żywicznych nabyto pized dniem ogłoszenia ustawy z 22. marca 1908 Dz. u. kr. Nr. 61. na podstawie sądownie lub no-taryalnie uwierzytelnionych umów.

na

a)    po myśli § 30. ustawy z 22. marca 1908 Dz. u. kr. Nr. 61. już u władzy górniczej zgłoszono,

b)    wprawdzie założenia kopalni u władzy górniczej jeszcze nie zgłoszono, na których jednakowoż prawo do wydobywania mi-minerałów żywicznych nabyto po dniu ogłoszenia ustawy z 22. marca 1908 Dz. u. kr. Nr. 61., a przed wejściem w życie niniejszej ustawy na podstawie sądownie lub inate-ryalnie uwierzytelnionych umów.

Do oznaczonych powyżej pod 1) lit. a) i b) terenów kopalnianych nie będzie miał zastosowania przepis ustępu 3, niniejszego paragrafu, zaś co do norm objętych ustępami 1. i 2. niniejszego paragrafu należy stosować do terenów powyżej pod 2. ust. 1. lit. a) i b) oznaczonych przepis § 15. ustawy z 17. lutego 1884, Dz. u kr. Nr. 35 ex 1886, zaś co do wymienionych pod 2) lit. a) i b) postanowienie § 31. ust. 1) i 2) ustawy z 22. marca 1908 Dz. u. kr. Nr. 61.

Przeciwko powiększeniu powierzchni kopalni oświadczyło się trzech członków ankiety i w tej liczbie reprezentant Związku techników wiertniczych, niektórzy głosowali za powiększeniem powierzchni kopalni do 45.000 m. kw., większość jednak oświadczyła się za wnioskiem subkomitetu powiększenia powierzchni do 30.000 m. kw,

W sprawie oddalenia szybu od granicy obcego terenu, przyjęto jeszcze wniosek dodatkowy iuź. Wolskiego, by starostwu górniczemu po wysłuchaniu Rady naftowej przysługiwało prawo dla niektórych miejscowości naftowych zmniejszyć to oddalenie szybu od granicy do 30 metrów.

Ustęp 3-ci § 31. został przyjęty, jakkolwiek uznawano potrzebę zmiany w tym duchu i innych paragrafów dotychczasowej ustawy naftowej.

Projekt ustawy przedłożony przez sub-komitet zawierał jeszcze bardzo ważne i szczegółowe postanowienie i uzupełnienie do § 3la. dotychczasowej ustawy naftowej (wniosek Buynowskiego) o tak zwanych inklawach, otoczonych terenami kopalnianymi, a których przestrzeń jest mniejsza, aniżeli wymaga usta-

subkomitetu właściciel lub właściciele takich    g i e m przeszedł ze mną cały profil ze Si‘ho-

inklaw mogą żądać od właścicieli otaczają-    dnicy przez Mraźnieę do Borysławia i rezul

taty tej wycieczki ogłosił następnie drukiem.

W r. 1906 wyszedł zeszyt XX. Atlasu geologicznego Galicyi, obejmujący arkusz Drohobycz, opracowany przez pp. Szajnochę prawo i Grzybowskiego przy współudziale p. iuź. Mi ąezyńskiego.

Z monografią tą, noszącą pozory wielkiej erudycyi i ścisłości, nie mogę się zgodzić w licznych punktach, z których najgłówniejsze, odnoszące się do stratygrafii i tektoniki, wyliczam:

dla otwarcia ruchu. Według projektu wraz ze swym asystentem Drem Mühlber-

wa

eyeh kopalń odstąpienia im części terenów dla uzupełnienia inklawy do przestrzeni wymaganej ustawą, a dopiero gdyby właściciele terenów lub nawet jeden z właścicieli nie zgodzili się na to, to inklawista ma żądać przymusowego wykupna jego terenu. Nad tym projektem rozwinęła się obszerna dyskusya, rezultatem której 1 yło odesłanie tej sprawy jeszcze raz do subkomitetu, gdyż podczas dyskii8yi wyłoniło się wiele wątpliwości co do praktycznych skutków projektu subkomitetu, przyezem ankieta wyraziła opinię, iż najlepiej byłoby § 31a. zupełnie wyeliminować z ustawy naftowej. Paragraf ten, jak wiadomo, podczas uchwalenia ustawy naftowej w r. 1908, został wstawiony w drodze kompromisu przez posła Buynow-skiego na życzenie stronnictwa ludowego, jako postanowienie nie obmyślone należycie; nasuwa ono wiele trudności w wykonaniu, a z punktu prawniczego jest zupełnie bezpodstawne i niesłuszne.

Przyczyni do stratygrafii i tektoniki Karpat.

(Borysław).

Profesor Rudolf Zuber ogłosił w „Kosmosie“ w roku bieżącym pracę swoją pod powyższym tytułem, która wyszła we formie osobuej broszury. Z pracy tej szanownego profesora pozwalamy sobie przytoczyć w całości ustęp odnoszący się specyalnie do Borysławia.

Profesor Zuber pisze :

„Z początkiem roku 1904 ogłosiłem pracę o stosunkach geologicznych Borysławia¹), a później dt’ga rozprawę z nieco głębszej partyi karpackiej tamtych stron o strefie naftowej Opaka-Bchodnica-Urycz.

Poglądy moje na budowę i stratygrafię tamtejszą potwierdził w głównych zarysach także prof. C. 8 c h m i d z Bazylei, który

!) Pracę tę w polskim przekładzie drukowaliśmy w kwietniowych numerach Nafty w r. 1905.

1. Nazwy „warstw dobrotow-s k i c h“ użyli po raz pierwszy w literaturze karpackiej pp. Tietze i Paul jeszcze w r. 1815. Jednak dopiero moje szczegółowe badania wykazały na znacznym obszarze od Bukowiny aż po Bolechów, że jest to bardzo charakterystyczny i znaczny kompleks fliszowy właściwy północno wschodniemu brzegowi karpackiemu, występujący zawsze zgodnie nad dolno-oligoceńskimi łupkami menilitowymi i tak samo zgodnie pod mioceńską formacyą solną, że zatem musi on reprezentować całą wyższą część oligocenu karpackiego. Ja również. pierwszy wykazałem, że główne poziomy naftowe w Borysławiu znajdują się pod formacyą solną i należą już do warstw dobrotowskich, przyjmując jednak ich górną granicę dopiero w głębokości około 500 — 700 metrów pod powierzchnią. Główne nagromadzenia ozokerytu, soli i gipsu należą mojem zdaniem do mioceńskiej formacyi solnej, a największe nagromadzenia nafty już do oligoceńskich warstw dobrotowskich.

Tymczasem p. Grzybowski zalicza prawie całą matę tamtejszej formacyi solnej do warstw dobrotowskich, redukując znaną i uznaną od dawna podkarpacką formacyę solną do znikająoo drobnych rozmiarów.

Wobec powyższego wywodu jako twórca stratygraficznego pojęcia warstw dobrotowskich mam chyba prawo twierdzić, że warstwy te znam lepiej, niż jakikolwiek inny autor i stanowczo zastrzegam się przeciw rozszerzaniu tej nazwy na utwory zupełnie różne i z warstwami temi nic wspólnego nie mające

Jest rzeczą od dawna znaną, że tak w starszych poziomach fliszu karpackiego, jak i w warstwach dobrotowskich, jak wreszcie i w podkarpackim ile solnym znajdują się bardzo liczne odłamy i okruchy egzotyczne najrozmaitszych skał starszych. Różnica główna polega na tern, że we właściwym fliszu (a więc i w warstwach dobrotowskich w mojem pojęciu) ten egzotyczny materyał jest bez wyjątku starszym od kredy karpackiej, gdy w ile solnym przybywają do tego jeszcze bardzo znaczne ilości materyału już z różnych poziomów fliszu karpackiego pochodzącego. Już przed 20 laty znałem otoczone bryły najprawdziwszych rogowców menilitowych, okruchy różnych piaskowców hieroglifowych kredowych i eoceńskich itp. z iłu solnego w Borysław'u.

2. Wiek swoich warstw dobrotowskich

(mojem zdaniem właśnie ta partya należy w całości do mioceńskiego iłu solnego) określa p. Grzybowski jako dolno-oligoceński na podstawie wtrąceń okruchowca z nummulitami. Ponieważ okruchowce te zawierają nie mniej często odłamki inoceramów, więc równem prawem można ich było przypisać także wiek kredowy.

Otóż mojem zdaniem cały ten materyał paleontologiczny p. Grzybowskiego oochodzi z takich egzotycznych odłamków starszych nagromadzonych lokalnie w mioceńskiej formacyi solnej.

Argument, że w sąsiednich starszych warstwach fliszowych nie ma skał nummuli-towych, upada na podstawie cytowanego nawet przez samego autora faktu, że w Tustanowicach w potoku Ponerle znaleziono w szybie kopanym piaskowiec z nummulitami. Szyb ten leżał już o kilkaset metrów na południe od właściwego brzegu karpackiegp i ani dotknął warstw’ dobrotowskich ani formacyi solnej. Tą samą więc drogą i z tego samego źródła, co rogowce menilitowe i piaskowce z inoceramami, dostały się do mioceńskiego iłu solnego podkarpackiego także odłamki fliszowych piaskowców z nummulitami.

Pfawdziwe przeto warstwy dobrotowskie, jako potężny kompleks warstw leżących zawsze i wszędzie nad dolno oligoceńskimi łupkami menilitowymi, muszą być koniecznie od nich

młodsze, a więc muszą reprezentować wyższą część oligocenu, a może nawet sięgają ku górze w obręb miocenu, przechodząc dość nieznacznie z brzeżnego utworu morskiego (fliszowego) w jeziorną i pustyniową formacyę solną, jak to w innem miejscu wykazałem.

3.    Ze właściwy brzeg karpacki, rozpoczynający się w tych stronach od utworów menilitowych, jest częściowo nasunięty na formacyą solną podkarpacką, to również ja pierwszy wykazałem wbrew odmiennym dawniejszym twierdzeniom geologów wiedeńskich. Płaszczyzna jednak tego nasunięcia pod Borysławiem nachylona jest bardzo strono ku SW pod kątem nie mniejszym od 75°. Dlatego co najwyżej na 200 metrów ku południowi od powierzchownej granicy tego nasunięcia zdołano wierceniami przebić nasunięte łupki menilitowe i wkroczyć pod nimi w normalną odtąd seryę iłu solnego, warstw dobrotowskich i drugiej (normalnej) partyi łupków menilitowych. Jeszcze szyb Dr. Lenartowicza, położony ku Mraźnicy nieco na południe od „Nadziei“, przebił tylko bardzo wąski klin iłu solnego i warstw dobrotowskich, a wszystkie dalej na południe położone w'ercenia w Popielach,, Ratoczynie, Mraźnicy i Tustanowicach nigdy ani śladu tych podkarpackich formaoyj nie widziały i pozostały albo w czystych łupkach menilitowych, albo wierciły w eocenie, albo wreszcie zakończone zostały w ciemnych łupkach i piaskowcach warstw inoceramowych. Przedstawienie więc przez p. Grzybowskiego płaskiego i dziwnie łamanego przesunięcia o kilka kilometrów na południe sięgającego jest zupełnie bezpodstawnem i nieprawdziwem.

4.    W całym szeregu publikacyj dawniejszych i nowszych i na bardzo licznych, dokładnie opracowanych przekrojach udowodniłem, że na całej przestrzeni zewnętrznych łańcuchów karpackich od Bukowiny aż po Dniestr wszystkie poziomy fliszowe od warstw inoceramowych aż do łupków menilitowych tworzą jedną zgodną i nigdzie nie przerwaną seryę pokładów. Ponieważ jednak warstwy te uległy po osadzeniu znacznym dyslokacyom pod postacią fałdowań, przewrotów, uskoków i przesunięć, więc jasną jest rzeczą dla każdego geologa, obznajomionego z podobnymi

do normalnego następstwa

co

(1909).

nig schematisiert“. A przecież z własnych rysunków p. Grzybowskiego na tablicy i dołączonej kalce widzieć można, że profil ten jest nie tylko „schematisiert“, ale w naja- ! wie w środku Borysławskiego terenu ropnego) trafiono pod łupkami menilitowymi na czysty zielony eoceński łupek w głębokości 1239 m, potem na czerwony łupek w 1285

wyższym stopniu „phantasiert *.

Z powyższych powodów uważam pracę p. Grzybowskiego na zupełnie nieudolną, a nawet szkodliwą przez zachęcanie przed- j do 1287 m. Piaskowiec ropny eoceński na-siębiorców do kosztownych wierceń daleko i stąpił w 1315 do 1287 m. Piasi-owiec ropny

eoceński nastąpił w 1315 do 1328 m. Dotąd

objawami, ze muszą nieraz znajdować się lokalne zboczenia, mogące chwilowo w błąd wprowadzić warstw.

Pomimo, że nawet koło samego Borysławia w dolinie Tyśmienicy i dalej w szeregu fałdów równoległych między Mraźnieą i Schodnicą wszystkie te warstwy kilkakrotnie powtarzają się i to zawsze w porządku nieprzerwanym (warstwy inoceramowe dolne, górne, piaskowiec jamneński, eocen, łupki menilitowe), wystarczyło kilka lokalnych i czysto przypadkowych usunięć i zmarszczeń, widocznych w Popielach, ażeby p. Grzybowski skonstruował fantastyczny i wprost do wiary niepodobny profil brzegu karpackiego, napełniony skomplikowanymi przewrotami tektonicznymi, których nie tylko w Karpatach, ale nawet w najbardziej zaburzonych partyach alpejskich nadarmo byśmy szukali.

Niedorzeczność i zupełna niezrozumia-łość, a nawet fizyczna niemożliwość tego profilu uderzyć musi każdego geologa-tektonika już na na pierwszy rzut oka i chyba tylko nie geologowi zaimponować zdoła taki rysu nek pozornie ścisły i misterny.

Nie mogę ukryć zdziwienia, że nawet geolog tej miary, co prof. H o e f e r z Leoben w naj no wszem swera dziele o geologii nafty¹) przytacza na str. 301, ten niemożliwy profil p. Grzybowskiego i na str. następnej (302.) dodaje uwagę : „Ueber die Lageruugsverhältnisse gibt uns voranstehendes von Grzybowki entworfene Profil ein übersichtliches Bild, welches sich von den früher veröffentlichten vorteilhaft dadurch unterscheidet, dass es möglichst we

9 Höfer-Engler. Das Erdöl. Bd. II. Leipzig

poza pasem produktywnym i w miejscach, gdzie notorycznie ani płytko ani głęboko obfitszych pokładów naftowych nie ma i nie Dędzie.

Obstaję przeto z największą stanowczością przy swojem pojmowaniu stosunków geologicznych Borysławia nie powtarzając tu opisu dawniejszego i pozwalam sobie dołączyć tylko w następstwie przekrój tamtejszy tak, jak ja go rozumiem, uzupełniony przez kilka nowszych wyników wierceń i badań, oraz przedłużony do Mrażnicy (str. 358).

Bliższe opisywanie poszczególnych warstw tego przekroju jest zbyteczne, ponieważ opisywałem je wielokrotnie już przy innych sposobnościach.

Kiedy ogłaszałem w r. 1904 przekrój Borysławia, żadne wiercenie nie przebiło jeszcze warstw dobrotowskich, pokład więc łupków menilitowych był wówczas tylko opartym na prawdopodobieństwie.

Obecnie liczne otwory tak w Borysławiu, jak i w Tustanowicach dotarły nietylko do łupków menilitowych i wtrąconych między nimi grubszych ławic piaskowca (typu ciężkowickiego), który zwłaszcza w Tustano-wicach odznacza się znaczną zawartością ropy, lecz w kilku miejscach przebito nadto typowy pokład rogowców u podstawy poziomu menilitowego i wiercono dalej w zielonych, a miejscami i czerwonych łupków eoceń-skich.

I tak szyb „Paweł“ wysunięty na północ koło kopalń wosku ziemnego miał najpierw małą ropę z formacyi solnej, potem nieco większą z warstw dobrowskich, około 750 m głębokości. Od 980 do 1021 m wiercono w czystych i prawdziwych łupkach menilitowych bez rezultatu.

W szybie Nr. VIII. Dra Freunda (pra-jednak ropa ta z eocenu w Borysławiu nie jest obfita.

oot»

00&

60 C

0«

009

oos

OO»

300

00Î

OOV

«M

Î00

300

00»

oos

coi

T00

kï>w

1.    Warstwy inoceramowe dolne

2.    Warstwy inoceramowe górne

3.    Piaskowiec jamneński

4.    Warstwy eoceńskie

'S

S-

OCX

Ma

S*

:    ¹¹ ii* h ■■

■ il il»») n r-

• _ iiJ" n

:. '-i r at-

i- • *

mt

Skala 1 : 25000.

7.    Mioceńska podkarpacka formacya solna

8.    Diluvium i alluvium.

Kreda

5. Łupki menilitowe

5    a. Pokład rogowców u ich podstawy

6    a. Dobrotowskie piaskowce i łupki

6 b. Dobrotowskie zlepieńce i żwirowiska

Oligocen

ń P O O 0_Ô~rn-

¹    ' »i-Ltrux* xwo'iî'Ô^

<)s

* r^fe

O _ rs~ \

MH ⁰ *%=>

èr=>^

't

cFP

* l

v, ,

c'r

{M

■Q

Al%

QcP(

^QY

\d Z Ö

/.-■

^O O^N

Ä?

mm

8?

te*

AV

Yl:i

o?

t\

iM\N

UO " Ć?

(?o0ô —

c?J •

t/ï

àvw

v\’

CWX3

KS

■v<?

TT"'^

~i *® t

r/    O

-•f

o O

Xa; X ^ oa*.

l^Vvq

^^0 oc

1908

Szyb Nr. 27. Towarzystwa „Galicya“ (ku tłoce tustanowickiej) miał łupki menili-towe z wtrąceniami piaskowców w 929 m. W głębokości 1076 m pokazał się pokład rogowców. Wyraźne eoceóskie zielone łupki nastąpiły około 1170 m.

Tych kilka szczegółów wystarczy, ażeby wykazaó, że moje przypuszczenia co do składu i budowy terenu naftowego w Borysławiu były zupełnie uzasadnione i zostały przez późniejsze rezultaty praktyczne ponad wszelką wątpliwość stwierdzone.

N\^iadomości z -Ameryki.

Czysty zysk tow. „Standard Oil Comp.“ w roku ubiegłym wynosi, jak donoszą dzienniki 80 milionów dolarów. Po odciągnięciu wypłaconej już dywidendy w łącznej kwocie 39,335.000 dolarów i po rozdzieleniu nowej ćwierćrocznej dywidendy, wyniesie ogólna dywidenda za ubiegły rok handlowy 35 proc.

Pułkownik E. H. Powers w Londynie, dowiercił w okręgu Dallas, 6 mil na zachód od Lander i Wyoming, nowe źródło naftowe.

Ceny ropy w rozmaitych okręgach Stanów Zjednoczonych i Kanady przedstawiały się następująco; ceny rozumieją się loco kopalnia za beczkę po 140 kg. ; dla porównania wypisujemy ceny z końcem października 1908 roku ;

1909

Cena

•/.

Cena

o3

N

co

•N

Okręg względnie jakość: Pensylwania, dark

Mk.

6,65

Mk.

8 g

II

N*S

Mk.

Z końcem

o*

„    second Sand

Tiona, Pensylwania Cabell, Pensylwania Mercar, Pensylwania, black New Castle, Pensylwania Corning, Pensylwania Półnc. Lima, Ohio Połud. Lima, Ohio Indiana

6.65

6.65

4,72

4.42

4,29

3,96

3,62

3,41

3 41

2.61

Princenton, Indiana Somerset, Kentucky, 32° i zwyź 3,03 Ragland, Kentucky Caxy, Illinois Illinois, ciężka, niżej 30°

Kansas i Indian Territory 30° i wyżej dtto ciężka

Corsieana, Texas, lekka dtto ciężka Henriette, Texas Humble, Texs Saratoga, Texas Sour Lahe, Texas Spindletop, Texas Batson, Texas Dayton, Texas Jennigs, Louisiana Shreveport, Lonisiana Kanada:

2,11

2,61

2,27

1,47

1,18

2,95

2,11

2,11

3,15

3,15

3,24

3,24

3,07

3,03

2,27

2,19

6,44

6,44

6,44

4,50

4,21

4,08

3,75

3,54

3,33

3,33

2,53

3,03

2,11

CO Ol

1,47

1,18

2,95

2,11

2,11

2.11

3,15

3,24

3,24

3,07

3,03

2,27

2,19

6,44

6,44

6,44

4,50

4,21

4,08

3,75

3,54

3,33

3,33

2,53

3 03

2,11

t-L rp

h-*

Mk.

to to to    ^ ^ y»

CO CO

y—l OO JM r— 00 îO

18

to ©s

Petrolia

Oil Springs (po odciągnięciu „pipage“)

5,30

5,60

5,22

5,52

5,22

6,06

5,52

6,36

stępstwo.

Jak widać z powyższej tabeli, ceny w Pensylwanii, Lima-Indiana i Illinois, z końcem października znacznie się obniżyły po dwumiesięcznej stałej wysokości. Dla rop pensylwańskich wynosi redukcya ceny 5 ceu-timów, dla innycb rop 2 centimy na beczce. Ropa z Kentucky nie została jeszcze objęta zniżką. Również i ceny rop kanadyjskich zmniejszyły się o 2 centimy na beczce. Od miesiąca maja, cena ropy pensylwańskiej i li-mańskiej spadała 5 razy, ropy z Illinois 3 razy; ogólna zniżka ceny ropy pensylwańskiej wynosiła na beczce 25 conti mów, ropy z Lima 20 centimów, z Illinois 5 centimów. Powodem zniżki cen ma byd z jednej strony ciągłe powiększaniesię zapasów, z drugiej mniejsze zapotrzebowanie, szczególniej oleju świetlnego, za granicą. Rzeczywiście zapasy doszły do olbrzymich rozmiarów. Z końcem października wynosiły zapasy w cysternach na polach naftowych Pensylwanii, zach. Wirginii, Kentuchy, połud.-wsoh. i półn. zach. Ohio i Indiana, okrągło 17,778.000 beczek ; w Illinois 28,400.000 beczek, a w Oklahomie i Kausas 57,333.000 beczek t. j. ogółem 103,521.000 beczek. Doliczmy do tej ilości jeszcze zapasy nagromadzone przez rafinerye i mniejsze firmy rurociągowe, to otrzymamy sumę około 104 milionów beczek. Jeżeli weźniemy w rachubę jeszcze zapasy nagromadzone w pozostałych miejscowościach Stanów Zjednoczonych, to łączna ilość zapasów w całej Unii wynosi blisko 120 milionów beczek. Rzucającym się w oczy jest fakt, że w innych dystryktach naftowych ciężkie oleje nie zostały dotknięte zniżką. Przeciwnie zaś, nie należy się dziwić, że ceny produktów rafineryjnych, odnośnie do Stanów Zjednoczonych, nie obniżyły się. Taryfy eksportowe zostały raczej zniżone, a mianowicie w Nowym Yorku o 10 punktów a w Filadelfii o 5 punktów, tak, że notowania na obu targach są obecnie po raz pierwszy jednakowe, podczas gdy przedtem były zawsze w Filadelfii niższe o 5 punktów.

W sprawie procesu tow. „Standard Oil Comp.“ dorzucają pisma niemieckie jeszcze nową garść szozegółów.

Według dotyczczasowych krótkich sprawozdań o wyroku, wydanym na tow. „Standard Oil Comp.“, powinno tegoż rozwiązanie nastąpid na podstawie art. 1 i 2 ustawy Shermana ź dnia 2. lipca 1890, Według tej ustawy, każdy układ albo stosunek handlowy w postaci trustu albo w inny sposób zawiązany, a majacy na celu utrudnienie obrotu handlowego między poszczególnymi stanami albo między państwami, jest prawnie nie dozwolony. Każdy więc, kto taką umowę zawiera, albo wchodzi w podobny stosunek handlowy, albo też zakłada lub założyd usiłuje monopol na jakaś gałąź handlu lub przemysłu, albo łączy się w tym celu z jedną lub więcej osobami, popełnia karygodne prze-

O ile można sądzić z doniesień prasy o motywach wyroku, to sąd z obszernej czynności Standardu, wyciągnął koukluzyę, że towarzystwo to nadużywa swego olbrzymiego wpływu przez uniemożliwienie wszelkiej kon-kurencyi w handlu naftą przez jednostronne ustanawianie cen i taryf kolejowych. Wyrok nakazuje więc rozwiązanie tow. „Standard Oil Co.“ i zabrania mu wykonywania prawa głosowania z tytułu posiadania akcyj towarzystw, podlegających jego kontroli, jak również prawa wykonywania kontroli i kierownictwa nad temi towarzystwami z tytułu posiadania ich efektów. Następnie zabrania wyrok interesowanym towarzystwom wypłać Standardowi dywidendy na mocy posiadania akcyi, jakoteź pozwalać mu na wykonywanie prawa głosowania.

Powyższy wyrok ma wielkie podobieństwo z wyrokiem, wydanym w roku 1904 na tow. ,,Northern Securities Compagny“, a który również wywołał nadzwyczajne zainteresowanie. Towarzystwo powyższe wykonywało prawo kontroli nad tow. ,,Great Northern Raiway Company“' i „Northern Pacific Railroad Company“, a z tytułu posiadania akcyj obu tych kolejowych towarzystw konkurencyjnych, wywierało na nie decydujący wpływ. Sąd związkowy w stanie Minnesota uznał ten stosunek za nieprawny i zakazał tow. „Northern Securties Co.“ nabywać w dalszym ciągu akcye obydwu towarzystw, jak również korzystać z prawa głosowania z tytułu posiadania akcyj. Również i zarzą-

Według sprawozdania jeneralnego prokuratora Stanów Zjednoczonych za rok 1906, wdrożono od czasu wejścia w życie ustawy Shermauowskiej, 39 dochodzeń sądowych, z których 16 było jeszcze podówczas w zawieszeniu. Z tych zakończyło się 15 na niekorzyść trustu.

Ze stanowiska interesów niemieckich

dom obu towarzystw zakazano wypłacać centrali dywieendy na jej akcye, oraz zezwalać na wywieranie jakiegokolwiek wpływu na zarządy obydwu kolei. Najwyższy trybunał związkowy zatwierdził ten wyrok większością jednego głosu. Wskutek tego uchwaliło tow. ,,Northern Securities Company^ rozwziązać się i rozdzieliło swój kapitał udziałowy, przy równoozesnem znaeznem zredukowaniu kapitału akcyjnego, pomiędzy oba towarzystwa kolejowe.

konsumentów pisze jedno z pism niemieckich, należy powitać z radością powrót wolnej konkurencyi w amerykańskim przemyśle naftowym, jednak zachodzi pytanie, czy ! wyrok sądowy wydany obecnie na Standard pociągnie za sobą donioślejsze skutki.

Niijpierw wniosło Towarzystwo przeciw wyrokowi rekurs do najwyższego trybunału związkowego. Zabrałoby nam wiele czasu i miejsca, gdybyśmy zechcieli rozstrzygać wszystkie odnośne kwestye prawnicze. Pomimo niepomyślnego wyniku procesu tow. „Northern“ Securities Co.“ może najwyższy trybunał związkowy wobec rozmaitości prawodawstwa trustowego, unieważnić wyrok pierwszej in-stanoyi, tak, jak to miało miejsce w znanym procesie przeciw jednej z filij Standardu w Stanie New-Jersey, która została w pierwszej instaocyi skazaną na zapłacenie grzywny w kwocie 29,240.000 Lstrl.

Słynny znawca amerykańskich stosunków trustowych, p. Jeremiak W. Jenks, wyraził zdanie, że amerykańskie prawodawstwo i jego interpretacya nie zaszkodzą trustom lecz tylko zmuszą go do zmiany formy organizacyjnej. Można to bardzo trafnie zastosować do Standardu. Dzisiaj jest to Towarzystwo zorganizowane jako t. zw. „Holding Company“, podczas gdy pierwotnie miało formę trustu.

Taryfy naftowe.

Taryfy naftowe nie zostały jeszcze opublikowane, publikacya ich jej ma nastąpić 17. b. m. Dotąd jest znanym tylko projekt tych taryf ułożony przez rząd, który wywołał niezadowolenie szczególnie wśród rafine-ryj zachodn'o-galicyjskicb. Trzeba przyznać, iż rząd nie spełnił w zupełności tych obietnic, jakie dał z okazyi rewizyi taryf, iż będzie przestrzegał zasady, by nie nastąpiło przesunięcie w stosunkach konkurencyjnych poszczególnych fabryk i szczególnie rafinerye galicyjskie na podstawie tego rządowego projektu taryfowego zostały pokrzywdzone wobec rafineryj zachodnio-austryaekich, a także specyalnie rafinerye zachodnio - galicyjskie wobec rafineryj wschodnio-galicyjskich.

Ogólnie można powiedzieć, ii według rządowego projektu różnica w taryfowaniu nafty i ropy jest mniejsza, niż dawniej, co daje korzyści rafineryom zachodnio - austrya-ckim, dalej rząd nie uwzględnił położenia geograficznego rafineryj galicyjkich położonych przy linii transwersalnej i zmuszonych wskutek tego robić nakład drogi, by się dostać na główną linię. Dalej rząd przyznał rafineryom galicyjskim prawo do przywozu ropy opałowej tylko w wysokości 12 prc. ich przeróbki, gdy faktycznie do celów opałowych muszą używać co najmniej 25 prc. całej ropy przerobionej.

W taryfach eksportowych nastąpiło pogorszenie wskutek tego. iż przyznano refak-cyę na 100 kg. ropy, jeśli się udowodni wywóz 80 kg. produktów naftowych, dawniej wymagano tylko 75 kg.

Dnia 13. b. m. odbyła się w ministerstwie galicyjskiem posiedzenie rafinerów galicyjskich, na którem rafinerye zachodnio-galicyjskie wykazywały ich upośledzenie taryfowe i jakkolwiek kompletnej zgody w postulatach rafineryj zachodnio- i wschodnio-galicyjskich nie osiągnięto, to jednak mini-stwo dla Galicyi po wysłuchaniu skarg będzie jeszcze w ostatniej chwili przed publikacya taryf starać się złagodzić upośledzenie rafineryj galicyjskich.

Dla informacyi naszych Czytelników dodajemy że Administracya i Ekspedycya Tygodnika, Illustrowanego dla Galicy i i Bukowiny mieści się we Lwowie, Pasaż Hausmana 9.

Bal naftowy. Z inieyatywy Krajowego Towarzystwa naftowego odbędzie się dnia 28. stycznia 1910 roku w salach Kasyna Miejskiego b a i naftowy, na rzecz funduszu zapomogowego dla oddziału naftowego przy Towarzystwie wzajemnych ubezpieczeń urzędników prywatnych.

Na protektorów balu uchwalono prosić ks. _    _    _    Maryę Lubomirską i Prezesa Krajowego Towa-

bei. S/} b „Camilla Galicyi dostał lb bm. : rzystwa nafiowego Augusta Gorayskiego. Komitet w głębokości 1237 metrów pierwszą ropę ściślejszy, w skład którego wchodzą posłowie:

(niespełna 5 wagonów). Szyb pogłębia się dalej.

CO

bO

Z Tustanowio

piszą nam:

Prodnkcya ropy w Tnstanowicach za listopad wynosiła 14,409 1/2 wagonów, w Borysławiu 1957 wagonów czyli razem 16.376 wagonów t. j. o 308 wagonów więcej niż w październiku. Produkcyę ponad 1000 wagonów wykazały dwa szyby: Marya Teresa III. firmy hr. Bessegnier & Dr. Frankel i szyb Nr. II. tow. akc. „Nafta“, blizko 1000 wagonów produkcyi miały także dwa szyby: Dąbrowa III. należący do Gal. Karpackiego Towarzystwa i szyb „Tadeusz I.“ własność towarzystwa „Galicya“.

Ekspedycya w listopadzie wynosiła 13.052 wagonów (13.670 w październiku), w tej ilości 11.826 wagonów do rafiueryj nafty i 1.226 wagonów na cele opałowe, 3324 wagonów zostało zamagazynowanych.

Szyb „Inflanty“ (Livland) własność firmy H. Mendelsohn & Ska w Berlinie, dnia 30# listopada dowiercił się w głębokości 11140 metrów przy 6 dymensyi rur pierwszej ropy. Na razie prodnkcya ta wynosi 3 cysterny na dobę, jednak nadzwyczaj silne gazy każą się spodziewać wkrótce znaczniejszej ropy, zwłaszcza, że szyb stoi na terenie bardzo obiecującym.

Pod wpływem zwyżki ceny, ruch w Tu-stanowicach zaczyna w ostatnich czasach znacznie się wzmagać. Projektowane są roboty około starych dawno ' zastanowionyeh szybów, nadto powstaje znaczna ilość nowych szybów. Kopalnia „Żmudź“ dawniej H. Men-delsonna, od roku już zastano wioną, przeszła obecnie na własność spółki, składającej się z większej ilości członków', która szyb ten puszcza w ruch. Wiercenie objął w akord p. Waliszko. Obecnie zapuszcza się rury, które swego czasu zostały z otworu świdrowego wyciągnięte. Ostatnia głębokość tego szybu wynosiła 1003 metrów.

W budowie znajdują się 4 nowe szyby a mianowicie: „Stefauia II“ Galicyi, Łaszcz & Ska Nr. II, „Faust II“ (Mikucki, Fa-biański i Ska), oraz „Piast“ (Scott & Bu-

„Laura“ szyb Goldsteina i Ski od dłuższego czasu suchy, dowiercony do 1329 m. dostaje coraz silniejsze wybuchy i wnet spodziewana jest znaczniejsza produkeya, wierci się bowiem w twardym piaskowcu ropnym.

Na ogół produkeya Tustanowie znacznie się obniża. Dzienna produkeya Tustanowie razem z Borysławiem wynosi obecnie 480 cystern, podczas gdy przed miesiącem wynosiła 580 cystern, spadła zatem o całych 100 wagonów.

Ekspedycya kolejowa w tym miesiącu bardzo silna, stacya borysławska, jakkolwiek rozszerzona w tym roku, jest formalnie zabita kotłami. Do 10. b. m. wyekspedyowano 4.190 cystern.

W ostatniej chwili dowiadujemy się, że szyb ,,Marya“ dostał 35 cystern dziennej produkcyi.

KRONIKA.

50-letni jubileusz polskiego pisma. W d.

15. grudnia b. r. obchodził „Tygodnik Illustro-wany" rzadką i piękną rocznicę : piędziesięciolecia swojego istnienia.

Redakcya chcąc także upamiętnić półwiekową, działalność swoją ogłosiła nowy konkurs literacki z nagrodą 1000 rubli, celem wzbogacenia beletrystyki ojczystej. Nadto dla prenumeratorów swoich ofiarowuje w roku. 1910 piękne bezpłatne premie jubileuszowe : Album Grunwaldzkie, cykl kolorowych kartonów "Wojciecha Kossaka, oraz 12 - to tomową Bibliotekę p. t. „Ciekawe Powieści“.

Długosz, Dr. Halban, Lewakowski, Loewenstein i hr. Zamoyski, oraz Pp. : Dr. Bartoszewicz, Du- i wniejsze bezgraniczne żądania, czyński, Eminowicz, Gostkowski, Kaan, Langier,

wali sarni austryaccy nafciarze, przez swoje da-

f Śp. Kazimierz Antyli Ostrowski. 3-go b. m. zmarł we Lwowie Kazimierz Ostrowski

Łukaszewski, Mars (przewodniczący), Neymann,

współwłaściciel firmy naftowej „Ostrowski & Gu-dek, przeżywszy lat 33.

Zmarły był założycielem wspomnianej firmy i odznaczał się, jako szef firmy, wielką sumiennością, ruchliw ością i pracowitością, śród przemysłowców naftowych był powszechnie łubiany i szanowany z powodu swej prawości i wielkich zalet charakteru, to też przedwczesna śmierć jego spowodowana ciężką operacyą, wywołała wielki żal w świecie naftowym i prawdziwe współczucie dla stroskanej żony i rodziny.

Pogrzeb odbył się 5-go b. m. przy współudziale licznych reprezentantów przemysłu naftowego, z których wielu przj^było z Borysławia, by odprowadzić na wieczny spoczynek zwłoki nieodżałowanego kolegi. Cześć Jego pamięci !

Austryacki Bank krajowy (Länderbank) zakupił znajdujące się w likwidacyi kopalnie wosku ziemnego galic. Banku kred.; faktycznie nie same kopalftie, tylko ciężące na nich pretensye hipoteczne. Kopalnie zostaną sądownie wystawione na iicytacyę i jest prawdopodobnem, że Bank krajowy (Länderbank) stanie się ich właścicielem prawie za cenę długów hipotecznych. Wskutek tego posiadłby on prawie wszystkie kopalnie wosku ziemnego w Galicy i. Wskutek nabycia powyższych kopalń podniesie się cena wosku ziemnego prawie o 10 kor. na cetnarze metrycznym.

„London Colonial Petroleum Syndicate St.“ Pod tą firmą założonem zostało w Londynie Towarzystwo o kapitale 5000 funtów szterlingów, które ma zamiar uzyskać rozmaite koncesye w Bu-munii.

Przybyłowicz, Dr. Böhr, iSmakowski i Dr. Was-serberger, porozdzielał już pomiędzy siebie poszczególne funkcye przygotowawcze i będzie dokładać wszelkich starań, by ten pierwszy we Lwowie bal naftowy, wypadł jak najświetniej.

Bada nadzorcza Krajowego Związku producentów odbyło 14-go b. m. pierwsze konstytuujące się Zgromadzenie. Prezesem Bady nadzorczej został wybrany ponownie Pan inżynier Wacław Wolski, wiceprezesami Pp. poseł Długosz,

Dr. Goldhamer i poseł hr. Zamoyski, sekretarzem Dr. Kreisberg, zastępcą sekretarza pan Kiesler. Do komitetu egzekutywnego weszli na mocy statutu p. Wolski, Długosz, Dr. Goldhamer, hr. Zamoyski i Dr. Kreisberg, jako członkowie prezydyum, a z wyboru Pp. poseł Dr. Halban, Schuster, Schutz-man i Dr. Spitzman. Tegoż dnia odbyło się na Badzie nadzorczej skrutynium wyborów do delegacyi komitetów. Z pierwszej grupy wybrani zostali Pp.

Dembowski, Korsak, M Longschamps. Dr. Bei-ser, A. Lieberman i Wollner, z drugiej grupy Pp.

Weydlich, Michał Sroczyński, Szczepanowski, Dr.

Landes, Dr. Kaleta i E. Clay.

Bada uchwaliła polecić Dyrekcyl rozpisanie wyborów jeszcze dwóch delegatów z powodu, iż Bada Nadzorcza już dzisiaj liczy 28 członków, a więc delegacya powinna mieć 14.

„Société an Belge des Pétroles des Tu-stanowice, Brüssel“. Pod tą firmą założono w Brukseli Towarzystwo o kapitale 1 milion franków. Towarzystwo zakupiło za tę cenę procenty brutto najlepszych terenów naftpwych w Tusta-nowicach, a wyłącznym celem Towarzystwa będzie, po uwzględnieniu wystarczającej amortyza-cyi, rozdzielić między członków zysk, jako dywidendę. Zarząd składa się po największej części z Francuzów. Założenie tego Towarzystwa przeprowadził Dr. Ad. Freund z Berlina, który również jest członkiem zarządu.

Akc. Towarz. naftowe „Galicia“ zamierza podwyższyć swój kapitał akcyjny o D/₂ miliona koron. Towarzystwo już rozszerzyło swą fabrykę, zamyśla jednak, znowu o jej powiększeniu na olbrzymią skalę. Dywidenda po rozlicznych odpisach wyniesie obecnie 6 pr. ; w roku obiegłym wynosiła 4 prc.

„Związek administracyjny urzędników naftowych i woskowych w Galicyi“. W dniu 12.

listopada b. r. odbyło się w Borysławiu pierwsze Walne Zgromadzenie. „Związku administracyjnych

Dyrektor Dr. Wasserberger zdał sprawozdanie Badzie o rokowaniach z rządem co do ostatecznego podpisania kontraktu o dostawę ropy, w którym już niema zasadniczych różnic między Związkiem i rządem, o rokowaniach z bankami co do dalszego zaliczkowania ropy i O układach z towarzystwami rurociągowemu

Konkurencya w drobnej sprzedaży nafty. Boczna konsumcya nafty w Pradze wynosi około 12.000 wagonów, a całe to zapotrzebowanie pokrywa już od dłuższego czasu, dzięki bezmiernej agitacyi i niesumiennej konkurencyi, tow.

„Vacuum Oil Comp.“, które dostarcza naftę w cenie po 20 kor. za hektolitr loco Praga. — Znajdujące się w pobliżu stolicy Czech w Krałup ra-finerya nafty, nie była w stanie od wiosny bieżącego roku nawet szczupłej ilości swoich produktów sprzedać w Pradze : taksamo sprawa się ma i z rafineryami w Pardubicach i w Kolinie. Obecnie urządza rafinerya w Kralup, aby nie stracić w zupełności kontaktu z Pragą, na poszczególnych przedmieściach, kantory drobnej sprzedaży nafty i postauowiła sprzedawać konsumentom naftę po cenie 20 hal. za litr. Jasnem jest, że takie przedsiębiorstwo nie przyniesie żadnego zysku ; przemysł austryacki musi jednak skłaniać się i do takich ofiar, ażeby ochronić się w kraju pezed kon-kurencyą amerykańską, którą po części wyhodo

Ukonstytuowany świeżo Związek ma na zadanie zaradzić złemu i skupić pod swym sztandarem wszystkich urzędników naftowych i woskowych, nie tylko w okręgu drohobyckim, ale w całej Galicyi pracujących, a to celem wywalczenia tymże wyższego, niż dotąd znaczenia, obrony interesów stanu tego, wzajemnej pomocy, łączności zawodowej itd.

Po żywem zainteresowaniu się ogółu urzędników w okręgu bory sławskim, którzy na Walne Zgromadzenie tłumnie przybyli i jako członkowie zwyczajni się zapisali, można sądzić, że idea zrzeszenia padła na grunt podatny, że Związek ma racyę bytu i pomyślną dla dobra ogółu przyszłość

przed sobą.

Jak wyżej powiedziano, Związek zrzesza nie-tylko urzędników w okręgu borysławskim, lecz w całej Galicyi pracujących i wedle postanowień statutu, już 10-ciu członków w jednej miejscowości się znajdujących, utworzyć może osobny oddział filialny na tychże samych podstawach, co Związek centralny w Borysławiu.

Uprasza się wszystkich pracujących w admi-nistracyi naftowych urzędników, ażeby popierając ideę wzajemnego zorganizowania się, zgłaszali się w interesie własnym i dla dobra ogółu do :

„Związek administracyjnych urzędników naftowych i wekslowych w Galicyi“ w Borysławiu, nych spadła z 152,7 na 131,6 milionów marek, który na każde życzenie przyśle egzemplarz sta-

1 korona.

w pierwszem półroczu 1909 roku doznał zaledwie widocznej zwyżki w porównaniu z takim samym przeciągiem czasu w roku ubiegłym; wartość jednak tej zwyżki znacznie zmalała. Łączny eksport produktów naftowych wzrósł z 2,283.767 tonn na 2,314.501 tonn ; tymczasem przyniosły te ilości tylko 198 wobec 211 milionów marek. Ze szczegółów trzeba wymienić, że wprawdzie ilość eksportowanej nafty spadła, z 1,774.200 tonn na 1,618.320 tonn, a więc prawie o 10 proc., to jednak obniże-: nie się wartości wynosi 21 milionów marek t. j. około 14 proc. Wartość produktów eksportowa-

urzędników naftowych i woskowych w G-alicyi w Borysławiu (zatwierdzonego przez Wysokie ck. Namiestnictwo) na którem wybrano przewodniczącym : p. Jana Lenartowicza, zastępcami przewodniczącego pp. Kazimierza Komorowskiego i Zdzisława Chmielewskiego, skarbnikiem p. Augusta Szelca, sekretarzem p. Wiktora Bobrowskiego, zaś wydziałowymi pp. Jakóba Blausteina, Bronisława Rzepeckiego, Bronisława Leszczyńskiego, Zygmunta Frühlinga, Władysława Pogorzelskiego i Wacława Dąbrowskiego.

Dotychczas — a wzgl. po upadku dawniejszej „Pomocy wzajemnej w Schodnicy“ — urzędnicy administracyjni byli jedynym niezor-ganizowanym czynnikiem w przemyśle naftowym, a tern samem pod względem społecznym i reprezentacyjnym bez znaczenia, jakkolwiek poważna ilość pracowników administracyjnych, wkłada w ten przemysł wiele pracy, wiedzy i inteli-gencyi.

tutu i deklaracye przystąpienia.

Wpisowe wynosi kor. 5, wkładka miesięczna

Nafta w Epipoie. O istnieniu bitumu, ropy i siarki nad brzegami Morza Czerwonego wiedziano już dawno. Jeszcze w połowie zeszłego stulecia odbywały się na półwyspie Gemseh próbne poszukiwania za siarką, ale zostały po krótkim przeciągu czasu zaniechane. Liczne, ostatnio w roku 1902, powtarzające się próbne wiercenia dawały ciągle dowody, że znalezione ilości produktu, ze względu na jakość i ilość, nie opłacałyby kosztów wiercenia. W ostatnich czasach jednak, według sprawozdania niemieckiego konsula w Port Said, udało się tow. „Egyptian Oil Trust Ltd.“, założonemu w roku 1908, dowiercić się wydatnych źródeł naftowych, z których jedno głębokości 430 metrów, daje dziennie rzekomo około 48.000 litrów 1’opy. Dwa inne otwory wiertnicze, które znaj, dują się w pobliżu wyżej wymienionego źródła, dadzą prawdopodobnie również dobre rezultaty ponieważ stosunki geologiczne są tu takie same, jak przy pierwszem źródle. Wszystkie te trzy źródła znajdują się tuż przy wybrzeżu, w miejscu, do którego podpłynąć mogą okręty nawet o większej pojemności, tak, że stosunki transportowe są nadzwyczaj pomyślne. W razie potrzeby możnaby również rurociągiem tłoczyć ropę do pobliskiego miasta Suezu. Jeżeli się rzeczywiście spełnią nadzieje co do wielkiej wydatności tych źródeł, to fakt ten byłby niezmiernej doniosłości dla Egiptu pod względem ekonomicznym; brakowi wody i węgla mogłaby zaradzić w znacznej części nafta, a wtedy Egipt dostałby podwaliny pod rodzimy przemysł, który dotychczas właściwie wcale nie istnieje.

Export nafty w Stanach Zjednoczonych

Źródła naftowe w Bagdadzie. Z Konstantynopola donoszą : Niemcy kapitaliści żądają kon-

Inżynierowie przedsiębiorcy

j Bielski, Łukaszewski & Ska kom. |

W B6RYSŁAWIU

\łż

vlż

\lż

v!>

to

to

to

to

Lwów, telefon 848.    $

% Borysław, telefon 121.

cesyi na ekspłoatacyę terenów naftowych w okolicach Bagdadu, które przedtem były własnością prywatną sułtana, a po upadku Abdul Hamida, przeszły w zarząd ministeryum skarbu i ministe-ryum górnictwa. Porta nie przyjęła oferty niemieckich kapitalistów i zamierza rozpocząć eks-płoatacyę terenów we własnym zarządzie.

Niemieoko-ottomańskie akc. Towarz. naftowe. Pod powyższą firmą powstało dnia 15. października br. towarzystwo, założone przez „Niemieckie akc. tow. naftowe“ i tow. „Steaua Bo-mana“. Celem jego jest handel naftą w Małej Azyi.

Ceny ropy Krajowego Związku producentów ropy

Według podania p. Alfonsa Gostkowskiego, zaprzysiężonego senzala dla sprzedaży produktów naftowych i ropy we Lwowie, ceny ropy w mieś. list. i grud. przedstawiały się następująco:

DATA

Ostatnia sprzedaż Związku po

Związek oferuje po |

Adrooftaf Dr. beon Roliscfier

otworzył kancelaryę we Lwowie, przy ulicy Batorego I. 30, I. p., wchód od ul. Bourlarda i prowadzić ją będzie wspólnie z adwokatem Drem Stanisławem Grzesikiem.

*—¹ ^    OJ PO K) PO PO

tNj^pvooo-oa'C^^ojpo^pvooo-jcp

T3

Co

D-

BJ

- o ■o

g.

5*

ooooooooooooooooo

Ceny ropy pozazwiązkowej.

Według podania p. Alfonsa Gostkowskiego, zaprzysiężonego senzala dla sprzedaży produktów naftowych i ropy we Lwowie, ceny ropy w miesiącu listopadzie i grudniu przedstawiały się następująco:

DATA

WALUTA

30/XI.

15/X11.

31/X11.

31/1.

jgrudz.-stycz

luty

stycz.-luty iluty-marzec n -min marzec kwiecień ^

26. list. 1909

206-208

208—210

< 213—215

215-217

225-232

L grud. „

208-209

206-208

207-209

207—209

209-210

209-211

208—209

210-212

210-212

210-212

214—216

210-212

1214—216

218-215

214-216

216-218

215— 214

216- 218

216-218

216-218

225-232

230 -235

230 -235

230-235

218—220 ! 230-235

2.

209-210

210-212

213-215

! 216-218

218—220 230-235

3.

210-212

212—214

214—216

218—220

220—222

230-235

4.

210-212

212-214

214-216

218—220

220-222

230—235

5.

210—212

212-214

214-216

218—220

220-222

230 -235

6.

210-212

212-214

214-216

218-220

220-222

230-235

7.

210-212

212-214

214—216

218-220

220-222

230-235

8.

9.

10.

11.

12.

77

209—210

209-    210

210- 211 210-211 210—211

210-211

210—211

211-213

211—213

211-213

212—213

212- 213

213- 215 213-215 213-216

215-217

215- 217

216— 218 216-218 216—218

216-218

216-218

218-220

218—220

218-220

230-235 230-235 230-235 230-235 230- 235

’ùt b b. b ’ùt b b b ’ùt b. ’b.

Przemysłowiec

DOM KOMISOWO-HANDLOWY

Ilustrowany dwutygodnik popularny dla

Spraw techniczno »przemysłowych m i ekonomiczno »społecznych m

Lwów, ul. Bielowskiego 1. 6.

(FIRMA ZAPROTOKOŁOWANA),

Wychodzi we Lwowie od roku 1903, pod] |^“"infor^dr^kwMt^hkroS^>PprM-

mysłu i handlu.

Nadto zajmuje się „Porządkowaniem stosunków majątkowych“, regulowaniem hipotek, wyrabianiem i konwersyą pożyczek hipotecznych. Pośrednictwo w kupnie i sprzedaży majątków. Przeprowadzanie komisowej częściowej pareelacyi.

Pośredniczy w sprzedaży i zakupnie, wydzierżawianiu terenów i kopalń naftowych, jako też udziałów w tychże uprawnieniach pod najprzystępniejszymi warunkami Kupuje i sprzedaje ropę.

Zastępstwo firm zagranicznych.

Dom komisowy posiada najznakomitsze siły fachowe tak w technicznym zakresie jak i w handlowym. Załatwia wszelkie zlecenia punktualnie i szybko.

redakcyą inżyniera cyw. E. Libańskiego.

PRENUMERATA:

rocznie .

półrocznie

kwartalnie

Kor. 10.—

5.—

2.50

Adres Redakcyi i administracyi :

Lwów, Obertyriska 8

ùt ’ùt ùt Ct ’Ct b ùt tt ’ùt ’ùt ùt

44|

33l

441

-H>!

OLEJE MASZYNOWE pierwszorzędnej jakości OLEJE DO PODŁÓG OLEJE i ROPĘ DO PĘDZENIA MOTORÓW KOMPOZYCYE DO ROPNYCH PALNIKÓW POKOJOWYCH

NAFTĘ DO PALNIKÓW „LUX“ I DOSKONAŁE specyalne SORTY NAFTY BENZYNY MOTOROWE po najtańszej cenie BENZYNY AUTOMOBIL, i BENZYNY DO LAMP GÓRNICZYCH i wszelkich ceAw

ę*+-

ś°+-

ïrr

IC»

iS

:S

:8

o ?«•»

rui

POLECA FABRYKA NAFTY

-*4!

Waleryana Stawiarskiego i Spółki

KROSNO

-H>§i

-ttt

4o|

SKŁAD KOMISOWY W BORYSŁAWIU POD K1EROWN. P. BACHOWSK1EGO gdzie jest zawsze dostateczny zapas wszystkich towarów.

.£«-*»-

itt

St

Ikh-

1 11 ^

, Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905 •

lë)

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we ŁJBOTO, ul. Kopernika 1. 21.

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Seweryaa ZBla-laaaa..

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

ilr

Przedsiębiorstwo dla głę

bokich wierceń

dit Sülimirshi

w Borysławiu

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Galicyi, na Kaukazie i w Rumunii ; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkicb. Kupno i sprzedaż terenów naftowych.

zaprzysiężony senzal naftowy

przeniósł biuro swoje z placu Smolki do

Pasażu Hausmana Nr. 1

Telefon Nr. 1059

i poleca się nadal łaskawym względom P. T. Publiczności.

co

cr.

oc

•Mik

-p

Ul

URZĄDZENIA

ELEKTRYCZNE

ŚWIATŁA =S1ŁY = TRAKCYI

SKŁADY MATERYAŁÓW INSTALACYJNYCH

Inżynierowie KNAUS & CZAJKOWSKI

PRZEDSIĘBIORSTWO ROBÓT ELEKTROTECHNICZNYCH

LWÓW, UL. KOPERNIKA 26 — TELEFON NR. 40

PROJEKTY I KOSZTORYSY BEZPŁATNIE

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

-sa

CÎfè)L

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

)Y>

i®

4fe>]

-p

Wyłączne zastępstwo na Galicję:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Giinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. # Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza:

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

|g-

Ulik

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowe Lwów.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg.

@s-

m____m

Odpowiedzialny redaktor Dr. Stefan Bartoszewicz. Z Drukarni „Słowa Polskiego“ we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego.

= FILIA----

=a

o==

PRASKIEGO BANKU

KREDYT6WEG6

'!

(1

patentu Romana Gierszyńskiego z wymienialnymi bakami do rur

5”, 6”, 7”, 9” i 10”

oraz do rozkręcania lewych rur sprzedaje i wypożycza Fabryka narzędzi i instrumentów wiertniczych

W. Wolski

W. Zdanowicz i Sp. w Borysławiu

we Lwowie — ulica Karola Ludwika I. 29.

Zakład centralny w Pradze. Filie w Kolinie i Ołomuńcu. Wpłacony kapital akcyjny kor. 6,000.000 — Fundusze rezerwowe i gwarancyjne kor. 3,200.000.

Tel. 937, 946, 846.

KORZYSTNE ZAŁATWIENIE

wszelkich transakcyj bankowych i lokacyi kapitałów.

Kupno i sprzedaż papierów wartościowych. — Przeprowadzanie wszelkich obrotów giełdowych na targach krajowych i zagranicznych.

Promesy, Losy (Sprzedaż losów za wypłatą w rachunku bjeżącym). — Otwieranie kredytów i udzielanie pożyczek na podkład papierów wartościowych. Przyjmowanie w przechowanie i w zarząd papierów wartościowych. Ubez^ pieczanie losów i efektów od strat z powodu wylosowania. — Wykupno płatnych kuponów i wylosowanych papierów wartościowych. Listy polecające i akredytywy na sezony podróży. — Lskont weksli. Inkasa i wypłaty w kraju i na miejsca zagraniczne. — Wkładki pieniężne na książeczki wkładkowe (podatek rentowy opłaca Bank) oprocentowuje po

:—A-.- —— 4V₂ procent =====

na asygnaty kasowe z 90-dniowem wypowiedzeniem: oprocentowanie po 4i/2 procent w rachunku bieżącym.

ODDZIAŁ KOMERCYALNY: Finansowanie przedsiębiorstw przemysłowych i budowli publicznych, kredyty na podatki i cła. Zaliczkowanie faktur towarowych. Kupno i sprzedaż w drodze komisowej towarów i zaliczkowanie tychże.

Huna itt ii bl lin

Adres dla telegr.:

„Nafta“ Borysław.

W BORYSŁAWIU

Międzymiastowy telefon Nr. 13.

Fabryka narzędzi wiertniczych w Borysławiu wykonuje i ma na składzie:

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstrukcyi,

Żerdzie wiertnicze z najlepszego materyału,

Świdry ekscentryczne patentu M. Longchamps’a, jakoteż wszelkie przybory do głębokich wierceń,

Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr, Zbiorniki na ropę opałową, bazowniki specyalnej konstrukcyi, mierniki na ropę,

Odlewy żelazne i metalowe,

Naprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.

«PSF

KOB ERT KERN

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla ^alicyi we Lwowie, KoperjP k*i8 = Skład w Bory#- "śsjfc-

wykonuje

Rury wiertnicze spajane i bez szwu,

Rury gazowe i wodociągowe,

Rury ropociągowe dla wysokiego ciśnienia,

Rury płomienne bez szwu,

Rury lane żelazne gazowe i wodociągowe,

Rezerwoary żelazne dla ropy, każdej wielkości,

Liny druciane marki: „Priv. öst. ung. Statts- Eisenbahn Gesell., Żerdzie ratunkowe i wiertnicze witkowickiej marki specyalnej, Suwaki wodne i ropne, modelu ciężkiego i lekkiego, fabrykat specyalny,

Wszelkie armatury dla pary i wody,

Elektrycznie spajane żelazne witkowickie beczki dla transportu ropy i spirytusu.

firmy Blaua i S-ki 4—8.

Filia wiedeńskiej fabryki nar ?d Wiedeń, XX/2 FL,.

aJl

Cenniki i oferty na żądanie o^wrotn’-e darmo i opłatnie.

!

Adres na telegramy: Robert wr Lwów. — Telefon nr. 766.

•“

Odpowiedzialny redaktor Dr Stefan Bartoszewicz, Z Drukarni Słowa Polskiego we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego.