SNA

>=*•

ir>

Rok

uy

XVII.

jap 'u

¹ . - ■, ■

Mojfc(c 6'12>

Zeszyt 17.

mmmm agnsse aaasaB asaiBB

NAFTA

NAFTA

Cenniki i kosztorysy na żądanie.

NAFTA

ORGAN KRAJOWEGO TOWARZYSTWA NAFTOWEGO

wychodzi-2 razy na miesiąc 15-go i 30-go

Redaktor:

Dr. Stefan Bartoszewicz

Wydawca:

Krajowe Towarzystwo Naftowe

mmBmwmEmwmmmmmMm

&3§3§§§3g3§3§Sg§§S§»3g3S§Œ§gS§Sg3§§g§§3S3@8

R Soûolnicûi & Wiśniewski I

|| fabryka elektrotechniczna i Zakład instalacyjny ||

Adres telegr. : Grom Lwów

LWÓW Fabrykrprzy ul. Na Błonie 1.38    J||

Biuro główne: Lwów, Słowackiego 1.18. — ?ilia w Krakowie: Bracka !. 8.

Wyrób artykułów elektrotechnicznych

Budowa całkowitych stacyj elektrycznych. Przenoszenie siły i zastosowanie energii elektrycznej w przemyśle i gospodarstwach rolnych.

j|{ Druty w izolacji miniowej

te przepisami Urzędu Góra.

izolowane i gołe miedziane

Dla kopalnictwa nafty:

Budowa minochronów w

i asbestowej uznane i obję-

na zbiornikach

jj: Przewodniki Tow. akc. Feiten & guü-

w leaume we Wiedniu (wyłączna reprez.) Ï01 Motory zw^^e 1 szczelnie zamknięte, za-

łasnego systemu uznanego przez Tow. Asekuracyjne.

Armatury szybowe ĘUkS Ä

prawnie ochroniony.

Skrzynki rozdzielcze

bezpieczone przeciw dział, gazów.

Dostawa wszelkich materyałów instalacyjnych.

Ton. udział, dla feefinifci głęBo&icfi wierceń i Budowy moforów

TRAUZL & Co.

przedtem FAUCK & Co.

WIEDEŃ 1V./2., WIEDENERGÜRTEL Nr 2. HEUGASSE 80.

Zastępca na G-alicyę i Bukowinę

'W-

Marek Seemann

Ejj

w Drohobyczu

Skład w Borysławiu

■ -li

mm

Igf

Przyjmujemy zlecenia wykonywania w naszym zarządzie . wierceń do możliwie największej głębokości i pod daleko sięgającą gwarancyą.

WAf*

mwmêïmëàm

Fabryka maszyn i narzędzi wiertniczych

dla wszelkich systemów wierceń tak ręcznych jak i maszynowych.

ipeoyalności !    ÄÄi

tycznym wydźwigiem tychże zapomocą t. zw. odwrotnej płuczki.

Części żelazne do wahacza (balansu) kanadyjskiego z samoprężnem popu szczudłem do dokładnego popuszczania lub podnoszenia świdra w czasie wiercenia (według policyjno-górniczych przepisów z r. 1904, § 31)..

Patentowe rozszerzacze (Nachnahmbohrer) znacznie ulepszone.

Hydrauliczne obcinacze (noże) rur. Pod względem pewności i dokładności w użyciu przewyższają wszystkie inne dotychczas znane tego rodzaju instrumenty. Obcięcie rury bez względu na jej dymenzyę uskutecznia się w ciągu kilku minut.

Wielokrążki o specyalnej konstrukcji dla celów wiertniczych. Dopuszczalne obciążenie zwyż 50.000 kg.

Raki dające się z najbardziej wklinowanej pozycyi zluzować i wydostać, gdy rury nie idą. i t. d. i t. d. i t. d.

Najwyższe odznaczenie na międzynarod. wystawie w Bukareszcie w r. 1906.

DYPLOM HONOROWY I ZŁOTY MEDAL.

Oddział Budowy motorów

Oddział Budowy motorów

Motory gazowe ^Śe^dó

popędu żurawi wiertniczych i do oświetlenia elektrycznego. -

Motory benzynowed0. p°ps.du

*    J    żurawi

Lokomotywy⁰ p°p<?dzie zap°-

-------——” mocą motorów benzynowych. spirytusowych i naftowych — nader praktyczne do

różnego rodzaju kolejek.

pompowych.

Zastępca dla oddziału bud. motorów: MAOTCy GQLDSCRLAG=GLAŻ0$SL1

Lwów. ul. Gródecka 1. 42.

NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 15-ego i 30-e£o

Pren-umerata -wynosi rocznie 1S koron.

Członkowie ..Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego 1. 1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 17.

Kronika.

Sytuacya handlowa. — Odbenzyniarnia w Drohobyczu. — Jubileusz amerykańskiego przemysłu naftowego. — Z amerykańskiego przemysłu naftowego. — Gaz naftowy w Austryi. — I. Zjazd polskich techników wiertniczych. — Z Tustanowic. — Wiadomości z targu ropnego.

BIUR A.

Krajowego Towarzystwa naftowego

i REDAKCYA „NAFTY“

zostaną przeniesione z dniem 1. paździer nika b. r., na ul. Kraszewskiego 5, II. p.

Sytuacya handlowa.

Produkeya ropy Borysławia i Tustauo* wic trzyma się w letnich miesiącach mniej więcej na jednym poziomie 16.000 wagonów? produkeya za ostani miesiąc sierpień wynosiła 16251Y₂ wagonów; ceny ropy również od dłuższego czasu są więcej stałe i notowania na targu rópuym przy sprzedażach na prompt obracają się w granicach k. 1 ’70 — 1 *75; wprawdzie transakeye handlowe są bardzo nieliczne; prawie cała produkeya bieżąca idzie albo do rezerwoarów Związek producentów albo do własnych rafineryj producentów; na targu pozostają bardzo małe ilości ropy.

Dalsze ukształtowanie cen ropy będzie zależeć od wielu czynników, przedewszyst-kiem od tego, czy produkeya utrzyma się na tym samym poziomie, ozy będzie wzrastać, czy spadnie; nie bez wpływu na cenę zostanie układ Związku z bankami co do dalszego zaliczkowania zamagazynowanej ropy jak również znaczny wpływ na cenę może wywrzeć wynik portraktaoyj Związku z blokiem rafiueryj co do znkupna ropy na dłuższy okres ozssu (na lat parę). O ile nam wiadomo, układy iv tym względzie pomiędzy Związkiem i blokiem rafinery) są nawiązone, lecz z pewnością nie prędko ukończone będą, choćby z tego względu, że sam blok rafine-ryj nie jest jeszcze kompletny i wymaga jeszcze dużo pracy organizacyjnej wewnątrz i zewnątrz, nim do pertraktacyj finalnych będzie mógł przystąpić.

Pocieszającym faktem w przemyśle naftowym jest, że nie zachodzi na razie obawa o brak miejsca dla magazynowania ropy; Związek już posiada miejsce na najbliższych parę miesięcy, a rozpoczęta budowa 36 re-zerwoarów rządowych, każdy po 1.500 wagonów objętości, z których ostatnia serya według zobowiązań kontraktowych, ma być gotowa najpóźniej do 15 grudnia br., zabezpiecza miejsce na całą zimę i dłużej i fak^

towy i odbywa się ustawianie ośmiu kotłów parowych; każdy o powierzchni ogrzewalnej 140 m²,

na

ten niezawodnie również korzystnie odbije się na cenach ropy.

Na początku bieżącego miesiąca odbyło się we Wiedniu posiedzenie rafineryj należących do bloku, na posiedzeniu tym, jak donosi oficyalny komunikat, debatowano nad sposobem przyciągnięcia do bloku innych większych rafineryj; dotąd nie należą jeszcze do bloku rafinerya tryesteńska, Floridsdorf, rafinery a to w. „Galicya“ w Drohobyczu, dużo węgierskich rafineryj, średnie i mniejsze rafinerye w Galicyi ; na uboczu stoi także rafinerya towarzystwa „Siła i światło“ w Limanowej i naturalnie obydwie rafinerye „Va-cum Oil Comp.“. Pertraktacye rafinerów będą kontynuowane w bieżącym tygodniu, a do załatwienia jest materyał olbrzymi : urządzenie projektowanego biura centralnej sprzedaży wszystkich produktów naftowych, sprawa wspólnego prowadzenia odbenzyniarni w Drohobyczu ; wybrane jeszcze w lipcu dla tych spraw osobne komitety mają złożyć sprawozdania. Charakterystycznem jest, że papiery naftowe (akcye większych towarzystw) idą w górę; na giełdzie jest silny popyt za tymi papierami, jakkolwiek w stosunkach rzeczywistych na razie jeszcze nie ma powodu do zwyżki, trudności do stworzenia jakiejkolwiek organizacyi między rafinerami są jeszcze wielkie, blok rafineryj będzie musiał przezwyciężyć jeszcze wiele przeszkód, nim inne rafinerye do niego przystąpią, a bez przystąpienia do bloku przynajmniej 90°/₀ rafineryj nie można mówić o organizacyi, o podniesieniu znaczniejszem cen produktów naftowych, obecnie cena nafty i innych produktów naftowych spadła do takiego poziomu, na jakim nigdy nie była za dawnych niekartelowych czasów ; nafta sprzedawana podczas kartelu za 40 koron loco Wiedeń, dzisiaj zaledwie osiąga cenę 24 koron. Na Węgrzech trzy rafinerye nafty wstrzymały całkowicie ruch ; Związek węgierskich rafineryj odbył narady i zwrócił się do rządu z żądaniem ulg taryfowych i jednolitej taryfy dla produktów naftowych na kolejach z żądaniem zmiany ustawy o opodatkowaniu nafty i wreszcie z żądaniem wybudowania z funduszów państwowych fabryki dla przeróbki ubocznych produktów naftowych.

Już i w kołach austryackich rafinerów zaczyna przeważać zdanie, że rząd powinien dopomódz do stworzenia organizacyi rafinerów szczególniej przez wywarcie pewnego na, cisku na towarzystwo „Yacnm Oil Comp.“ natomiast co do monopolu handlu naftą panuje w kołach rafinerów przekonanie, że sprawa jest zbyt skomplikowaną, by rząd był w stanie ją wkrótce przeprzowadzić.

Odbenzyniarnia w Drohobyczu.

Tuż obok głównej stacyi kolejowej dro-hobyckiej powstaje, jak wiadomo, olbrzymia fabryka dla przeróbki ropy na „mazut“ do opalania lokomotyw. Termin ukończenia budowy tej fabryki był oznaczeny na 1, listopada br. Ukończenie budowy odbenzyniarni i puszczenie jej w rncli — to początek opalania ropą, to ten moment, począwszy od którego roczna konsumcya ropy odrazu wzrasta o 30.000 wagonów, niezmiernie więc ciekawym i ważnym jest postęp robót w budowie około odbenzyniarni ; w tych dniach oglądaliśmy na miejscu budowę i oto jak się przedstawia stan robót.

Na terenie, gdzie powstaje odbenzyniarnia, panuje gorączkowa praca, jak nas informowano, pracuje tam na miejscu blizko 3.000 robotników; osiem kotłów destylacyjnych (każdy o objętości 7f/₂ cystern), na których będzie się odbywać odpędzanie benzyny i lekkiej nafty, już są osadzone w miejscu i prawie zupełnie obmurowane, również są osadzone i obmurowane leżące podgrzewacze ropne, przez które będą przechodzić rury destylacyjne, odpływmwe, przed wejściem do chłodnic i będą podgrzewmć ropę do temperatury, przy której już lżejsze benzyny będą się ulatniać; obecnie murują przed podgrzewaczami fundamenty na chłodnice i dalej w dołach fundamenty na rezerwoary, które będą służyć do odbioru frakcyj benzynowych i naftowych.

Budynek kotłowni parowrej jest już goukończeniu są już także rezewoary

na ropę, na gotowy mazut; benzynę i naftę w ogólnej liczbie 16 i o pojemności od 300 do 500 wagonów; widzieliśmy także już gotowy budynek laboratoryjny. Natomiast ledwie rozpoczęto dopiero roboty około tej części odbenzyniarni, która będzie służyć do przeróbki surowej benzyny i lekkiego desty- z oleju mineralnego i węgla dojść do wytwo-latu naftowego na produkty handlu t. j. na rżenia materyału świetlnego zdatnego do rozmaite gatunki benzyny rektyfikowanej i na użytku, zajmowała się już wiedza i praktyka naftę rafinowaną, agitatory do czyszczenia starego i nowego świata jeszcze od początku nafty i benzyny rozpoczynają dopiero nito- zeszłego stulecia, a w Stanach Zjednoczonych wać, aparatu kolumnowego do rektyfikacyi zdołano nawet teoryę wytworzenia nafty z wę-benzyny jeszcze na fabryce niewidzieliśmy, gla i łupka ropnego, zastosować i w praktyce, widocznie jeszcze nie nadszedł z fabryki, za- Rozchodziło się tylko o to, że brakowało od-czynają też dopiero stawiać fundamenty na powiednich ilości p r o d u k t u , aby nowy ustawianie rezerwoarów dla odbioru rozmai- materyał świetlny rozpowszechnić między

w dziedzinie oświetlenia, ale po ciężkich trudach uwieńczone wreszcie skutkiem późniejsze prace tego pioniera kultury w dzikich krajach, oznaczają narodziny nowoczesnego światowego przemysłu naftowego i nowoczesnego światowego handlu naftą. Problemem, aby

tych frakcyj benzynowych. Gdy roboty murarskie ukończone zostaną, rozpocznie się właściwe montowanie, łączenie siecią rur kotłów z rezerwuarami, pomp z rezerwoarami i kotłami, ale robota ta przy znacznej ilości robotników może iść szybko, w każdym razie przez lato sporo już zrobiono i sądzimy, że przy wielkim pośpiechu, a sprzyjającej pogodzie od-benzyniarnia jeszcze przed wiosną przyszłego roku mogłaby być puszczoną w ruch.

Na ukończeniu już są domy mieszkalne dla personale urzędniczego ze strony admi-nistracyi (bloku rafineryj) i ze strony dy-rekcyi kolejowej i dla personale robotniczego.

Blok rafineryj jest jeszcze w pertrakta-cyach z ministerstwem kole, o wem co niektórych szczegółów budowy tyczących się głów.de przeróbki benzyny i nafty, a także i co do samej dzierżawy odbenzyniarni, którą blok chce sobie zagwarantować na lat 17 tj. jeszcze na lat 12 oprócz umówionych 5 ilościach. Wiedza pięćdziesiątych lat, która i na taki też okres chciałby blok rafineryj ¹ badała nowy matyryał świetlny, doszła bar-rozłożyć amortyzacyę budowy całego zakładu dzo prędko do wniosku, że będzie można przez czynsz dzierżawny czyli odpowiednio z niego uzyskać z wielką łatwością także gaz, zmniejszyć roczny czyn»z dzierżawny.    parafinę i oleje smarowe, oraz iż przeróbka

__ .surowca nietylko nie jest kosztowna, ale musi

dostarczyć cały szereg bardzo wartościowych odpadków. Decydującego kroku wtedy jeszcze nie uczyniono i przeszły całe lata zanim się udało dowiercić pierwszych źródeł nafto-Dnia 28. sierpnia bieżącego roku minęło wych. Rury żelazne zapuszczano w skały 50 lat, jak Amerykanin Colonel Drakę do- około Titusville coraz głębiej, wiercenie po-wiercił w Titusville pierwszą studnię nafto- stępoweło naprzód bardzo powoli, aż do głę-wą. Od tego czasu datuje się nowa era bokośei 70 stóp, kiedy pokazały się pierwsze

wszystkiemi warstwami ludności, a przed e-wszystkiem ceny były za nadto wygórowane, aby naftę uczynić można było wspólnym dobrem wszystkich.

To, że szczególniej Ameryka musiała mieć bogate żyły ropne, przewidywano całkiem słusznie już od dłuższego czasu. Albowiem przy dowierceniu źródeł solnych w Pen-sylwanii, Kentucky, Ohio, zach. Wirginii, otrzymywano już w czterdziestych latach zeszłego stulecia wcale pokaźne ilości ropy, którą żyły solne w rozmaitych okolicach były zanieczyszczane. Destylacya tej często nie bardzo pożądanej ropy, wykazała moż-nośś użycia jej do celów świetlnych i utwier-do dziła wszystkich jeszcze bardziej w tern przeświadczeniu, że ma się tutaj do czynienia z materyałem, któremu trzeba było rokować wielkę przyszłość, jeżeli udałoby się wydobyć go na powierzchnię ziemi w większych

Jubileusz

amerykańskiego przemysłu naftowego-

ślady płynnego produktu; z tych pierwszych j przemysł naftowy, w którym inwestywowano studni wiertniczych wydobywano ropę zapo-mocą pomp w ilości 24 baryłek na dzień-W pierwszym roku powstania nowoczesnego przemysłu naftowego otrzymano 2000 baryłek, a w latach następnych produkcya doszła juz do wysokości 500.000 baryłek, ponieważ odkrycie i pomyślny rezultat usiłowań Drake’go wywołały gorliwą i gorączkową czynność wiertniczą. Co jednak ludzka ręka z początku z bardzo wielkim trudem wydobywała na powierzchnię ziemi, to później przyroda sama wydawała w wielkich ilościach. Jeżeli bowiem przy wierceniach natrafiono na żyły ropne, w których nafta znajdowała się pod bardzo Wysokiem ciśnieniem, to wtedy zdarzało się, że wieże i narzędzia wiertnicze bywały z wielkim hukiem wyrzucane w górę, a powstała w ten sposób fontanna naftowa czyli tzw. „gusher“ dawał bez trudu ogromne ilości ropy. Już w roku 1861 wyrzucał potężny „gusher“ przez długi czas dzień w dzień około 300 beczek nafty. Roczna produkcya doszła w tym okresie do 2 milionów beczułek.

Po odkryciu źródeł naftowych i natrafieniu na „gushery“, rozegrały się w Pensylwanii te same sceny, które miały miejsce 15 lat przedtem w Kalifornii z okazyi odkrycia bogatych pokładów złota.

Gorączkowe poszukiwanie złota ustąpiło miejsce gorączce w poszukiwaniu ropy, zaczęła się masowa wędrówka do okolic ropodajnych z tym samym zapałem i porywczością, jak niegdyś przed laty do Kalifornii tak, jak gdyby spodziewano się odkryć pokłady złota i drogich kamieni. Wznosiły się wieże wiertnicze jedna po drugiej i pokrywały gęsto stoki gór; stawiano je w lasach, nieza-ludnionych polach i wsiach. W ślad za tem powstawały kwitnące miasta w okolicach, gdzie do niedawna przedtem był tylko gęsty las dziewiczy. Wkrótce otworzyło się pole dla spekulaeyi na wielką skalę, co było równocześnie przyczyną dobrobytu i wielkich katastrof, gdyż czasem niszczyło przez jedną noc bardzo wiele egzystencyi.

Pomimo ogromnego wzrostu, albowiem produkcya ropy doszła w siedmdziesiątych latach do 5 milionów baryłek, doczekał się

wtedy już szereg milionów kapitału, ciężkich i krytycznych czasów. Na ten okres przypada powstanie tow. „Standard Oil Co“ późniejszego trustu naftowego, na którego czele stali już wTtedy ci genialni ludzie, którzy później przez swą bezwzględną taktykę osiągnęli bezprzykładne rezultaty.

Nie miejsce tutaj na opisy, w jaki sposób udało się ostatecznie skierować nowy przemysł na normalne tory, jakie środki obmyślano, aby przeszkodzić wzajemnemu wykradaniu ropy i zamiast niezliczonych i bezcelowych prac eksploatacyjnych, zaprowadzić uporządkowaną, systematyczną czynność wiertniczą. To tylko jest pewnem, że przemysł naftowy Stanów Zjednoczonych otworzył dla kultury ogromne obszary," spowodował założenie kwitnących miast na pustkowiach i pustyniach i wystąpił w charakterze pioniera dla wszelkiej ilości innych gałęzi handlu i przemysłu.

Sy ste m a t y c/n a e ksploa ta cy a a m ery kn ń-skich terenów naftowych stała się jednak wzorem dla przemysłu naftowego innych krajów, w których przemysł naftowy, nie bardzo wprawdzie nowoczesnemi środkami powoli, a obecnie prawie w tensam sposób się rozwinął, była powodem, że obecnie i Rosya rozpoczęła systen -'tyczną eksploata-cyą swo’oh terenów naftow) ■ •' • nodstawie przepisów nowoczesnej techniki. . ,;isiaj ów macierzysty okręg naftowy, kolebka amerykańskiego przemysłu naftowego, został już dawno prześcignięty przez inne okręgi wiertnicze Stanów Zjednoczonych. Pensylwania zaj-mujmuje obecnie ze swoją roczną produkcya dziesięciu milionów baryłek, zaledwie szóste miejsce wśród państw związkowych, albowiem w roku 1 AK) 7 wydobyto na polu nafto wem w Midoontinent (Kansas) i Oklahama. 45 milionów baryłek ropy tj. ilość, którą Pensylwania nie mogła się poszczycić nawet w najświetniejszym okresie swego rozwoju. Również i kalifornijska produkcya dochodzi prawie do tej samej wysokości. W ostatnich 50 latach wyprodukowały Stany Zjednoczone przeszło 2 miliony beczek nafty o łącznej wartości 1.800 milionów dolarów.

Historya handlu i przemysłu naftowego, który obok handlu zbożem i bawełną należy do najważniejszych światowych antylcułów handlowych, jest historyą poważnego działu ludzkiëj eywilizaeyi i kultury. Zdumienie musi obudzić w każdym to, co połowa zeszłego stulecia zdziałała w dziedzinie przemysłu naftowego pod przewodnictwem Stanów Zjednoozonych półn. Ameryki, Rossyi, Galicyi i Rumunii, a jednak odnośnie do eksploatacyi ropy, stoimy dopiero w początkach jej rozwoju, a dalszych zdobyczy na tern polu zaledwie możemy się domyśleó. Usilne próby monopolowe, które ze zmien-nnm szczęściem przeprowadzało i obecnie w każdym okręgu ropodajnym przeprowadzaó usiłuje, to w „Standard Oil Co“ dało pochop do poszukiwania ropy na całym świecie, tak jak się poszukuje węgiel, żelazo i szlachetne kruszce. Wszędzie nawet w tych okolicach, gdzie oywilizacya jeszcze słabe zapuściła korzenie, wznosi się wieża wiertnicza i zagłębia się w ziemię sonda, z myślą o świetnych rezultatach, jakie odniosła na tem polu Ameryka oraz z dążeniem dojścia do tegosamego celu z tym samym możliwie skutkiem.

Z rumuńskiego przemysłu naftowego.

Ceny ropy rumuńskiej i produktów naftowych w Rumunii w ostatnich czasach zaczęły spadać, powodem spadku cen ropy jest zwiększona produkcya, dzisiaj ropę w Rumunii notują 3’90—4'00 franków, gdy niedawno jeszcze cena ropy trzymała się na poziomie 4‘20—4-50 franków; również spadła cena mo-zutu opałowego do fr. 3‘50—3'80 za cetnar. Nafta rafinowana przeznaczona na eksport na cenę 7‘25—7*75 franków loko port rumuński, ciężkie benzyny sprzedają po 9—10 franków, lekkie 16—17 franków.

Na rynku wewnętrznym w Rumunii daje się odczuwać silna konkurencya, tak samo i na targach zagranicznych nafta rumuńska spotyka się z konkurencya nafty amerykańskiej i austryackiej, wogóle eksport naftowy rumuński słabnie w ostatnich czasach; większej sprzedaży dokonało towarzystwo „Credit Petrolifer“ w Egipcie, zawarłszy umowę na dostawę 600 wagonów nafty.

Dwa duże towarzystwa operujące w Rumunii „Regatol Roman“ i „Astra“ zamierzają zfuzyonować się; uchwała rad nadzorczych obydwu towarzystw co do fuzyi będzie poddana jeszcze uchwałom walnego zgromadzenia; obydwa towarzystwa posiadają kopalnie i tereny naftowe w Moreni, a nadto towarzystwo „Astra“¹ rafineryę w Ploesti, która ma być znacznie rozszerzoną.

W kopalniach nafty w Moreni wybuchł w ubiegłym tygodniu wielki pożar, który ogarnął 17 szybów; wieś Stauropoleos była otoczona morzem płomieni ; szkody obliczają na przeszło miljona lei; 4 robotników zostało ciężko poparzonych.

Na początku bieżącego miesiąca król rumuński wraz z żoną zwiedzał przedsiębiorstwa naftowe w Campinie i Busztenarach i był przyjmowany przez przemysłowców naftowych miejscowych i przez przedstawicieli większych zagranicznych towarzystw, które operują w Rumunii nadzwyczaj owacyjnie. Król rumuński jest wielkim znawcą przemysłu naftowego w Rumunii, z ogromnym zainteresowaniem śledzi wszystkie fazy jego rozwoju i w przemyśle naftowym rumuńskim upatruje jedną z największych dźwigni rozwoju ekonomicznego całego kraju, to też przemysłowcy naftowi witali go z wżdzięcznością i zarazem mieli sposobność poinformować go o nowych postulatach przemysłu.

Baz naftowy w Ameryce.

Eksploatacya gasu naftowego w Stanach Zjednoczonych ma dzisiaj prawie niemniejsze znaczenie, niż eksploatacya ropy. Dokładne daty odnośnej produkcyi są wprawdzie znane dopiero od 30 lat, odkąd poznano wartość i pożytek z zastosowania w praktyce gazu naftowego.

W roku 1888, kiedy wartość produkcyi ropy wynosiła 17 milionów dolarów, szacowano wartość produkcyi gazu naftowego na 22 milionów dolarów i chociaż stosownie do zwiększenia się ilości tego produktu, wartość jego stosunkowo zmniejszyła się, to jednak dosięgła ona w roku 1907 wysokości 52,8

310

80

50

2460

550

290

210

40

70

40

550

110

165

20

2730

80 '

130

40

70

1000

120

milionów dolarów przy produkcyi 404,4 miliardów stój) kubicznych. W tym samym roku wynosiła produkcya ropy, 166 milionów baryłek o wartości 120 milionów dolarów. Wobec wzrastającego znaczenia produkcyi gazu naftowego, sprawozdanie Dr. Dawida T. Day’a wybitnego rzeczoznawcy w sprawach naftowych, które nie dawno zostano opublikowane przez t. zw. „National Conservation Commision“ jest niezmiernie interesujące. Poniżej podajemy treść tego sprawozdania.

Dr. Day pisze: „Warunki naturalnego nagromadzenia się gazu naftowego są w zasadzie takie same jak przy ropie. W surowcu ropnym jest rozpuszczona zawsze mniejsza lub większa ilość gazu naftowego, a ilości otrzymane z piaskawca ropni go nasuwają przypuszczenie, że gaz jest rozpuszczony w ropie wskutek jakiegoś ciśnienia, podobnie jak kwas węglowy we wodzie. Bardzo często natrafia się na pokłady o suchym gazie, przeważnie nie w sąsiedztwie terenów naftowych, chociaż bardzo często pokłady węgla zawierają gaz naftowy, nawet wtedy, gdy są bardzo oddalone od źródeł ropnych. Za przykład służą kopalnie antracytu w Pensylwanii, w których znajduje się gaz naftowy, mimo, iż najbliższe źródła ropne znajdują się w odległości przeszło 100 mil. Ponieważ tereny, na których znajduje się g!az nattowy albo ropa, są już obecnie skontrolowane, podaję przeto poniżej w kwadratowych milach rozległość przestrzeni, na których znajduje się ropa i gaz naftowy.

Mil kwadr.

Alabama

Kalifornia

Colorado

Illinois

Indiena

Kansas

Kentucky

Lonisiana

Michigan

Missouri

Montana

New-Jork

Wseh. Ohio

Zach, Ohio

Oklahoma

Oregon

Pensylwania

Połud. Dakota

Texas

Utah

Waszyngton Zach. Wirginia Wyomind

Razem 10055

Trwałość produkcyi gazu naftowego, która w znanych okręgach produkcyjnych znajduje się pod wielkiem ciśnieniem, jest bardzo nieznaczna. Jest rzeczą nieprawdopodobną, aby ciśnienie więcej niż 100 funtów na studnię po 10 latach jeszcze trwało. Zmniejszenie ciśnienia jest całkiem pewne, z początku nawet bardzo silne. Możuaby sadzić, że obniżenie się ciśnienia odpowiada zwykłemu prawu fizycznemu, to jednak jest mylnem, Niektóre studnie dają obecnie stosunkowo szczupłą, ale zawsze jeszcze poważną ilość gazu, kiedy się je pompuje, ponieważ własne ciśnienie gazu jest za słabe. Wydatność szybów znajdujących się pod slabem ciśnieniem trwa czysto nadspodziewanie długi czas. Oczywiście tereny gazowe, które są wewnątrz ziemi pod studniami, są o wiele obszerniejsze, niż z początku przypuszczano. Pompowanie naturalnych gazów naftowych rokuje wielkie nadzieje, gdyż w ten sposób można sobie zapewnić stałą produkcyę i nagromadzić zapasy. Jest wszelka nadzieja, że gaz naftowy będzie z pożytkiem używany przynajmniej jeszcze taki długi okres czasu, jaki już upłynął, odkąd znalazł on zastosowanie.

Bezużyteczne trwonienie gazu naftowego przybrało obecnie wielkie rozmiary. Można rozróżnić trzy rozmaite sposoby tego trwonienia: 1) przy odkryciu terenu z gazem naftowym i podczas jego wydobywania; 2) przy wydobywaniu ropy, kiedy na gaz naftowy natrafia się albo jeszcze przed ukazaniem sie ropy, albo razem z nią i 3) przy konsumcyi gazu naftowego. Co do trwonienia gazu przy dowierceniu źródeł gazowych, to zwykle natrafia się na gaz o takiem ciśnieniu, że jest niezmiernie trudną rzeczą gaz ten zamknąć

nego gazu obliczają nawet na 70 milionów stóp kubicznych. Tam znajdują się żyły ropne kilkaset metrów niżej od pokładów gazowych, tak, że przy wierceniu natrafia się najpierw na gaz. Gaz naftowy bywa wprawdzie chwytany, ale z powodu niezręczności eksploatujących ulatnia się nakoło utworu, gdyż ziemia naokoło rur odprowadzających staje się sypką.

(C. d. n.)

i przechować go do późniejszego użytku. Dobry przykład tego stanowią studnie gazowe w Hommewood w pobliżu Pittburga, dalej w Karg i Adams w stanie Ohio, w Ca-nay Tork w stanie Kanzs oraz w nowszych czasach studnie na polu naftowem Caddo w półn.-zachodniej Lonizianie. Z kilku tych studzien ulatnia się bezużytecznie nie mniej jak 25 milionów stóp kubicznych gazu dziennie, t. j. ilość, która byłaby całkiem wystarczającą, aby pokryć zapotrzebowanie 3 miast tak wielkich, jak np. Waszyngton. Na terenie w Caddo ilość dziennie roztrwania-

Nie rzadko siła wybuchającego gazu jest tak wielką, że zdoła usunąć nakrywę studni. Takie wypadki miały miejsce niedawno na terenie naftowym w Caddo. Gdy atoli studnia taka zostanie przez wybuch gazu uszkodzoną, to zwykle nie zadawano sobie zbyt wielkiego trudu, aby uchodzący gas szczelnie zamknąć. Niektórzy radzą sobie w ten sposób, że zapalają gaz, aby przestrzedz niejako resztę okolicy przed bezuźytecznemi usiłowa-' niami mającemi na celu eksploatacyę gazu naftowego.

Co się tyczy trwonienia gazu w szybach ropnych, to wiadomem jest, że przy wszystkich wierceniach szybów znajduje się zawsze mniej lub więcej gazu; w momencie, gdy osiąga się piaskowiec ropny, ilość uwolnionego gazu jest wielka, trwonienie gazu w tym wypadku jest znacznie większe, niż przy właściwych studniach gazowych i daleko trudniej jest temu przeciwdziałać przez odpowiednie środki. W pierwszych czasach wiercenia za ropą w Pensylwanii poszukiwacze ropy byli zdania, iż gaz jest szkodliwą przymieszką i nawret groźną okolicznością, tem groźniejszą, im go było więcej; wyrobiło się poprostu wrogie stanowsko eksploatatorów przeciwko gazowi, które i dzisiaj nie znikło

lecz nawet zaostrzyło się i temu wrogiem usta-nowisku należy przypisać bezużyteczne trwonienie gazu. Jeśli natrafiło się na gaz w piaskowcu, który znajdował się nad spodziewa-nem pokładem ropnym, to wiele pieniędzy kostowało gaz ten ująć i odprowadzić go, by potem wiercenie prowadzić dalej. Nierzadko zdarzały się wybuchy, które niszczyły ściany studni i wyrzucając narzędzia wiertnicze, niejednokrotnie rujnowały całe przedsiębiorstwo. Dzisiaj każdy szyb ma już w swoim urządzeniu rury połączone z miejscem nagromadzania się gazów, aby gaz odprowadzić w bezpieczne oddalenie. Często spalają gaz, by się od niego uwolnić, czasami palą nim pod kotłem i w ten sposób zużytkowują go dla wiercenia; to jest już tak ogólnie praktykowanem, że dzisiaj płaci 5 dolarów dziennie za gaz dla stacyi pompowej. Jeśli gaz zawiera znaczne ilości siarkowodoru, który szkodliwy jest dla zdrowia, to naturalnie jego obecność jest mniej pożądaną.

Dla przedsiębiorcy naftowego jest jeszcze dzisiaj rzeczą uciążliwą zdobycie dla gazu naftowego właściwego i zyskownego rynku zbytu, podczas gdy przy eksploatacyi ropy trzeba tylko połączyć studnię z rezerwoarem, abyr w kilku godzinach otrzymać gotówkę za swój produkt. Przypadkowo tylko znacho-dzono także ropę, gdy ciśnienie, które gaz naftowy wyrzucało w górę, opadło. Niektórzy jednak wiertacze uważali taki wyjątkowy wypadek jako regułę i pozwalali gazowi naftowemu uchodzić w jak największych ilościach w nadziei, że potem ukaże się oczekiwana ropa. Ilość gazu naftowego, która codziennie w ten sposób ulatnia się, nie można statystyczne dokładnie oznaczyć, lecz jeżeli damy wiarę amerykańskiemu geologowi Dr. L. C. White’mu, to ilość ta dochodzi do miliarda stóp kubicznych dzieunie. Więcej niż przy eksploatacyi samego gazu naftowego, uchodzi bezużytecznie ten produkt, przy poszukiwaniu ropy. Przytem podczas pompowania, studnie naftowe są mniej lub więcej otwarte, wskutek czego troskliwe zapobieganie stracie gazu, jest bardzo utrudnione.

Atrakcyą zjazdu będzie jednodniówka „Łebak“, której częśó artysty, zna wykonał W dniach 25. i 26. września br. odbę-    Prot. Rybkowski, z werwą i humorem napi-

dzie się staraniem i za inicyatywą Związku    sana, zawierająca oprócz wesołych opowiadań

Techników wiertniczych Zjazd polskich tecli- wierszem i prozą, sporą ilośó typów sylwetek, ników wiertniczych z następującym pro* udałyoh karykatur z życia nafciarskiego.

Karty uczestnictwa wydaje i zgłoszenia przyjmuje Związek Techników wiertniczych w Borysławiu. W dniu zjazdu urzędować

1, Zjazd polskich techników wiertniczych.

gramem :

Sobota, 25. września b. r. — Od godz 6—8 wieczorem, nadzwyczajne walne zgromadzenie członków Związku Techników wiert- będzie komitet w hotelu Europejskim.

niezych w sali Towarzystwa Politechnicznego ulica Zimorowicza 1. 9. O godz. 9. zebranie | wszystkich uczestników zjazdu w sali hotelu Europejskiego, poznanie się, rozdanie kart uczestnictwa i odznak, wspólna kolacya.

Niedziela, 26. września br. — O godz. 9. rano w sali Towarzystwa Politechnicznego ul. Zimorowicza 1. 9, otwarcie zjazdu, wybór prezydyum, odczyty i dyskusye. Od godziny 11—lll/₂ przerwa na śniadanie, które będzie podane w lokalach Tow. Politeenicznego. Po śniadaniu dalszy ciąg odczytów i dyskusyi.

Szczegółowe programy odczytów rozdane będą na miejscu.

O godz. 2. koniec odczytów ze względu na popołudniowe przedstawienie.

O godz. 8. wieczorem wspólny bankiet w sali hotelu George’a.

Poniedziałek, 27. września br. — Wycieczka do Borysławia, zwiedzanie kopalń.

Dotychczas zostały zapowiedziane następujące odczyty:

luz. Ludwik Gawroński: „o ruchu ropy w rurach z uwzględnieniem zmiany przekroju rury, chyżości, temperatury i ciężaru gatunkowego“.

tZj Tu stan o wic.

Produkcya ropy w Tustanowicach za sierpień wynosiła 14053 wagonów, w Borysławiu 2198¹/₂ wagonów czyli razem 16251¹/2 wagonów, wyekspedyowano ropy ze stacyi Borysław w sierpniu do rafinery] 12346 wagonów, do celów opałowych 1067 wagonów czyli razem 13413 wagonów. Jeśli uwzględnimy jeszcze ilość, jaką tow. „Galicya“ przetłoczyła swoim rurociągiem do rafineryi w Drohobyczu, to zapas ropy sierpniowej, kfóry trzeba było zamagazynować wynosił mało co więcej nad 2.000 wagonów. Co do zmian w produkcyi poszczególnych szybów otrzymujemy następująco wiadomości:

„Fata morgana“ szyi) Wł. Długosza i Ski. dostał dn. 10. b. m. w głębokości 971 m. pierwszą ropę około 4 cystern na dobę. Właś ciciele nie zadawalają się tą produkcya i wiercą dalej, pokładając w tym szybie wielkie nadzieje, leży on bowiem na terenie dotychczas nie wyzyskanym. W najbliższych dniach przystępuje powyższa firma do budowy nowego szybu „Katarzyna II.“, który będzie piętnastym z rzędu przez tę firmę w Tu-stanowicach wierconym.

Szyb „Edward“ firmy Ulrich i Ska w głe-Dr. Władysław Szujski: „o stosunkach bokości 808 m dos ał nadzwyczaj silne gazy przemysłu naftowego w Galicy i w dobie i produktive wynoszącą 7 cyst Produkcya,

I jak to było do przewidzenia, po 2 dniach Spodziewany jest odczyt z geologii naf- spadła, gazy jednak wydobywają się z nie-towej Dra Józefa Grzybowskiego, oraz od- zmniejszoną siłą i niedozwalają dalszego wicr-czyty Inż. Stanisława Szczepanowskiego, Dra cenią. W Tustanowicach nieliczne są szyby, Józefa Gruszkiewicza i Dra Stefana Barto-    które w tej głębokości otrzymały taką pro-

dukcyę.

Inż. Julian Pierśeiński: „eksploatacya naftowych otworów świdrowych“, z obrazami świetlnymi.

Inż. Adam Klebert : „o kalibrach w wiert

nictwie“.

obecnej“.

szewicza.

Współudział pań znacznie ożywi zebranie.

Szyb „Elgin“ w 1217 m otrzymał d. 3

bm. produkcyę dosięgającą prawie 30 cyst. na dobę.

Szyb „Perła“ Norberta Golda dowiercił się wczoraj tj. 13. bm. w głębokości 1184 m. około 100 wagonów ropy.

Na kopalni „Carlos“ przy-ciągnieniu rur

Dnia 11. wrzecnia br. otrzymał w głębokości 1154 m. h” rury szyb „Feuerstein JII.“ Uryckiego Towarzystwa dzienną pro- załamała się wieża i cały warsztat spadł na

dukcyę 4—5 cystern.

dół. Robotnicy zdołali na czas się usunąć, Taksamo szyb „Sas I.“ w głębokości "riec obeszło się bez wypadku.

1283 m. 5” rury' otrzymał dzienną produkcyę 3—4 cystern.

Wiadomości z tarowi ropnego.

Według podania p. Alfonsa Gostkowskiego, zaprzysiężonego senzala dla sprzedaży produktów naftowych i ropy we Lwowie, ceny ropy w sierpniu i wrześniu przedstawiały się następująco:

DATA

WALUTA

31 VIII. 15/1X.    31; IX. 30 X.

wrz.—paźdz. pażdz.-list. list.-grudz. listopad. grudzień. styczeń

R. 1910.

26.    sierp. 1909

169-171 ;

169-171

169—171

169-171 ;

171-173 ¹ 171-173

171    173

171-173

175-177 ! 177-279 175-177 177-179 175-177 177—179

175 177 i 177—179

195-205

195-205

165-205

195-205

20.

169-171

172-174

175-177 177—179

200—210

31.    „

169-171

172-174 .

175-177 175-179

i 200—210

l.wrześ. „

171—172 172-174 174-176

178—182 178-182

200—210

r\j

171 — 172 j 172—174 174-176

177—180 178-182

200—210

co    o

© p OC

lx)

172-173 174-175 176-177

172— 173 174-175 176-177

173- 175 174—176 176-177 173-175 174-176 176 -177 173—175 174-176 176-177 175-175 174-176 176-177 173—175 174-176 176-177

I 173—175 174-176; 176 -177. 173- 175 174—176 176—177 j 173—175 j 174—179 j 176—177 |

180-182 182 185

180-182 182—185

180-182! 183-185

180-182 183-185

180—182 183 -185

180 -182 183-185

180-182 183—185

180-182 ¹ 183-185

205—210

205-210

200-210

200-210

200-210

200—210

200-210

200-210

180-182 183-185 200-210

180-182 ; 183 —185 j 200—210 |

to

Inżynierowie przedsiębiorcy

1 Bielski. Łukaszewski &Ska kom. I

v»/    ⁷    61

Borysław, telefon 121.    W BORYSŁAWIU    Lwów, telefon 848. JjJ

vfż

v!ż

vlż

\lż

61

61

61

61

KIJOM K A.

Wybory do komisyi podatku zarobkowego. Krajowe* Towarzystwo naftowe rozesłało do firm następującą odezwę :

„Dnia 20. września b. r. odbywać się będą we Lwowie wybory do komisyi podatku zarobkowego z I. i II. klasy. Podatek zarobkowy jest skontyn-gentowany i największe zazwyczaj kwoty musi płacić przemysł naftowy mimo, iż znajduje się we fazie przesilenia. Ważnem więc niezmiernie jest mieć w komisyi zastępców przemysłu naftowego. Dążeniem naszem będzie przeprowadzić wybór dwu Hafciarzy (mamy na myśli Pp. Henryka Mâchera i Stanisława Kurtza). W tym celu prosimy Szan. Firmy przesyłać na nasze ręce karty głosowania. Tylko przy solidarnem głosowaniu możemy coś osiągnąć, mając zaledwie w przemyśle naftowym czwartą część głosów. Prosimy o nadsyłanie kart wyborczych niewypełnionych, gdyż może będziemy musieli wejść w jakieś kompromisy z firmami nienaftowemi i za poparcie naszych kandydatów częściowo głosować na ich kandydatów“.

Prosimy wszystkie firmy o łaskawe zastosowanie się do tej odezwy.

Wystawa przemysłu ropnego. Na zaproszenie posła Battagłii i przy udziale inżyniera Tilla j z ministerstwa robót publicznych, odbyło się w sali instytutu technologicznego Izby handlowej we Lwowie dnia 10 b. m. poufne posiedzenie przedstawicieli przemysłu ropnego i przedstawicieli drobnego przemysłu celem omówienia spra- ; wy ewentualnej wystawy zastosowania ropy do popędu motorów, względnie opalania ropnego. Są mianowicie widoki, że rząd na urządzenie takiej małej wystawy w muzeum technologicznem we Wiedniu przeznaczy pewną kwotę na rok 1910; wystawa ta mogłaby być przeniesiona później do Lwowa na kilka miesięcy, z wystawą taką mogłyby być połączone odczyty o przemyśle nafto-wj^m. Myśl urządzenia takiej małej wystawy w końcu roku 1910, względnie w roku 1911, została sympatycznie przyjętą przez zebranie i upoważniono instytut technologiczny lwowski, aby w porozumieniu z Krajowem Towarzystwem naf-towem i z fabrykami motorów ropnych opracował projekt takiej wystawy i przedłożył go rządowi. Rząd oddaje zazwyczaj na urządzenie takiej wystawy trzy sale w muzeum bezpłatnie, kotły parowe i daje ułatwienia w transporcie i ustawieniu potrzebnych objektów.

Zwiedzenie Borysławia i Tustanowic przez ks. arcybiskupa Bilczewskiego. Bawiący na kuracyi ks. arcybiskup Bilcźewski zwiedził w towarzystwie ks. prałata Wądolnego dnia 5 z. m. kopalnie w Tu Stanowicach i Borysławiu. Ponieważ ks. arcybiskup pragnął zwiedzić wszystko bez ostentacyi i przyjęć, towarzyszył mu jadąc razem z nim w powozie od Truskawca i ks. prałatowi,

jedynie p. Wit. Sulimir ski, który po drodze wszystko tiómaczył i objaśniał.

Począwszy od szybu wybuchowego To w. Karpackiego na Dąbrowie Nr. 3, (dającego 40 do 50 wagonów ropy dziennie), który na chwilę umyślnie odkryto, tak, że ropa fontanną biła pod koronę wieży wiertniczej, zwiedził ks. arcybiskup szyby w wierceniu, tłocznie ropne, warsztaty mechaniczne Tow. Akc. Karpackiego, następnie udał się wzdłuż Tustanowic, przez Borysław do kościoła na Wolance. Po zwiedzeniu tegoż, błogosławieństwie zebranych ludzi i krótkiej bytności na plebanii u ks. Karasia, udano się na stacyę Borysław, gdzie ks. arcybiskup oglądnął ogromne in~ stalacye zbiorników żelaznych, stacyę nalewną do ekspedycyi ropy i park cystern.

Ze stacyi Borysław udano się przez Hubicze na Modrycz, gdzie ks. arcybiskup zwiedził zakłady Związku Producentów ropy, mianowicie zbiorniki ziemne w budowie, ukończone i napełniene ropą? dalej instalacyę tłoczni i mierników wogóle wszystkie budowy Związku.

Po skromnym podwieczorku, na pięknie zielenią udekorowanej werandzie kancelaryi Związku w lesie Modryckirn, gdzie dyrektorowie Związku pp. Angermann i Błachowski, gościnnie bodejmo-wali dostojnego gościa, ks. arcybiskup odjechał żegnany przez Zarząd Związku z powrotem do Truskawca.

Oby zainteresowanie się naszym przemysłem ks. arcybiskupa, udzieliło się i świeckim dostojnikom naszego kraju.

Z Krajowego Związku producent ów ropy

11-go bm. odbyło się posiedzenie komitetu egze-kutywnego Związku, na którem została wybrana komisya składająca się pp. posłów Długosza, Hal-bana i hr. Zamojskiego, z członka rady nadz. Z. Schutmana i delegatów komitentó panów Łodziń-skiego, Kurza i adwokata Dra Kolesy, celem zbadania sprawy. Ścisłego oddawania ropy przez komitentów Związkowi, na tymże posiedzeniu ko-komitetu omawiane były niektóre sprawy personalne co do składu przyszłej dyrekcyi. Jak się dowiadujemy, pogłoski o kompletnem wycofaniu się hr. Zamoyskiego ze Zarządu Związku, są nieprawdziwe. Następne posiedzenie komitetu egze-kutywnego odbędzie się 20-go bm., na tym posiedzeniu mają zapaść już ostateczne uchwały co do składu przyszłej dyrekcyi co do zmian statutu, które będą przedłożone do zatwierdzenia Radzie Nadzorczej i Walnego Zgromadzenia.

Katedra dla wiedzy naftowej. Donoszą nam z Petersburga, że uniwersytety w Odesie, Jekate-rynosławiu i Petersburgu postanowiły otworzyć katedry dla wiedzy naftowej. Uchwała ta nie uzyskała jeszcze prawomocnej sankcyi. Rozchodzi się przytem o docentury, których ustanowienie zależy tylko od uniwersytetów. Uniwersytet w Moskwie zamierzoł już przed 3 laty obsadzić stano-

wisko docenta i zaofiarował je inż. Rakusino-wi, który jednak odmówił przyjęcia.

Także i parafina należała dotychczas do towarów wolnych od cła; dopiero z chwilą, gdy dowóz jej przybrał większe, rozmiary, przypomniano sobie o § 637, o zawierającym przepisy o cle kom-penzacyjnem na naftę i produkty naftowe i nałożono na parafinę cło w tej samej wysokości, co w krajach eksportujących parafinę.

W nowej amerykańskiej taiyfie cłowej skreślono pr zepis o cle k ompenzacyj nem. Paragraf 639 nowej ustawy powiada : „Ropa surowa czy rafinowana, łącznie z kerozenem, benzyną, naftą gazoliną i innemi olejami o ile są produktami naftowemu', jest wolno od cła“. §. 645 nowej taryfy pozostawia również i parafinę na liście towarów wolnych od cła. Wskutek powyższej zmiany, może austryacki przemysł naftowy wyciągnąć korzyści z wygórowanych obecnie w Sta-' nach Zjednoczonych cen na parafinę. Np dnia 5. sierpnia br. płacono za funt parafiny o punkcie topliwości 125° F, 5¹ ₂—o¹/., centima. W walucie koronowej równałaby się ta cena około 60 koron, j

Wydzierżawienie państwowych terenów naftowych w Moreni. W wykonaniu nowej ustawy górniczej, która przewiduje dzierżawę państwowych terenów naftowych przez utworzenie parceli terenów, poleciło już ministerym dla handlu i przemysłu wojskowemu instytutowi geograficznemu wypracowanie dokładnej mapy okolic Moreni. Prace te już się zaczęły, a odnośna karta geograficzna będzie ukończona prawdopodobnie po upływie 3 miesięcy. Obszar pojedynczych parceli w Moreni nie będzie przekraczał 10 hektarów; w innych okolicach obszar parceli będzie mógł obejmować najwięcej 30 hektarów. Jak wiadomo będą istnieć trzy rodzaje parceli terenów naftowych, mianowicie: 1) parcele, które dotychczas znajdowały się w rękach przesiębiorców krajowych już istniejących w czasie ogłoszenia powj^ższej ustawy a operujących kapitałem większym, niż pół miliona fr pozostaną nietknięte: 2) parcele, które będą przy-dzielone rumuński przedsiębiorstwom pozostałym dopiero po ogłoszeniu ustawy, a rozporządzających kapitałem o nominalnej wartości wyższej niż pół miliona koron, i 3) parcele, które państwo zatrzyma na swój własny rachunek. Jedna i ta sama osoba nie będzie mogła otijunać większej ilości parcel w tej samej okolicy, jeżeli jedna parcela nie będzie przynajmniej o 1 km oddalona od drugiej.

Amerykańska taryfa ełowa w stosunku do Austryi. Nowa amerykańska cłowa taryfa zawiera zmiany, ważne dla austryackiej produkcyi odnośnie do opłat taryfowych dla nafty i p r o-d u k t ó w naftowyc h. Chociaż oleje surowce jak i oleje rafinowane znajdowały się dotychczas na liście towarów wolnych od cła, to jednak tego przywileju nie można było wykorzystać z tego powodir, ponieważ było równocześnie ustanowione cło dla importu z tych krajów, które nałożyły na

naftę i produkty naftowe cło dowozowe. Stany Zjednoczone pobierały mianowicie to cło koinpen-zacyjne w takiej wysokości, jak przy dowozie w odnośnych państwach eksportujących.

Walka na niemieckim rynku naftowym, jak donosi wiedeńska gazeta handlowa, przybiera coraz ostrzejsze kształty. Amerykanie t. j, tow „Standard Oil Co.“ używa coraz to nowych środków, ażeby stawić opór wzmagającemu się coraz więcej importowi austryackiej nafty do Niemiec i w ten sposób cały niemiecki targ naftowy zagarnąć w swoje ręce. Według doniesienia „Frak-furtar Zeitung“ zawiadomiły trzy amerykańskie towarzystwa naftowe, osiadłe w Hannowerze. Związek kupców kolonialnych (tow. z ogr. por.) że z dniem 1 kwietnia 1910 r. nie będą więcej dostarczać nafty tym członkom Związku, którzy obok amerykańskiej nafty sprzedawaliby jeszcze i austryjacką. W odpowiedzi na ten komunikat, oświadczyli członkowie wyżej wymienionego Związku, że od dnia l kwietnia 1910 r. będą sprzedawać wyłącznie naftę austryacką.

Hannowerskim detailicznym kopcom należy się za tę uchwałę uznanie ze strony niemieckich konsumentów, gdyż właśnie wałku konkurencyjna austryjackich rafineryj eksportowych z produktami „Standardu“ przynosi niemieckim konsumentom w zysku niskie ceny. Przytem nie trzeba zapominać, że austryackie rafinerye eksportowe nie mają z eksportu austryackiej nafty do Niemiec żadnego zysku albo bardzo nieznaczny. Jednomyślny krok niemieckich kupców, którego skutkiem będzie wzmożony zbyt nafty niemieckiej proweniencyi, wzmocni stanowisko austryackiego handlu naftą. Tylko w taki sposób będzie można przeszkodzić powstaniu amerykańskiego mouopolu prywatnego na naftę w Niemczech i złączonemu z tern samowolnem ustanawianiu przez tow. „Standard Oił Co.“ cen na naftę.

ii iiiiiii i iii 111 inni i mii 11 unii i Minii iii u mu mmii iii i iii i i i

Ważne dla zakładających się kopalń naftowych,

jak również dla każdej nowo budującej się fabryki w Galicyi.

Biuro techniczno - handlowe

MICHAŁ JAKUBOWSKI I S-KA w Borysławiu

najtańsze źródło do nabycia używanych, jednak w jak najlepszym stanie i z gwarancyą kotłów parowych i maszyn, wszelkiego rodzaju rur wiertniczych, gazowych rygów, zbiorników, żerdzi i narzędzi wiertniczych.

Illlllllllillllllllllllllllllllllllillllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll

hrrfiimii mmi ląijitnm ■iiy«■'■■tiaimimmiinifïi FitiiinqiiïiiiTi imi ryiiTimnnrri lïï

Adwokat Dr. Leon Koliscfier

C. k. Zarząd salinarny Bolechów.

Do L. 586 i 661/09.

otworzył kancelaryę we Lwowie, przy ulicy Batorego 1. 30, 1. p., wchód od ul. Bourlarda i prowadzić ją będzie wspólnie z adwokatem

Drem Stanisławem Grzesikiem.

W celu oddania w przedsiębiorstwo głębokiego wiercenia za solanką dla c. k. Zarządu salinarnego w Łącku odbędzie się dnia 4. października 1909 r., w biurze Naczelnika tego Zarządu licytacya ofertowa.

Otwór zgłębiony być ma na parceli L. kat 667 w gminie Huczko część I. w odległości około 5 kim. od stacyi kolejowej Dobromil do głębokości 200 m. z średnicą końcową najmniej 20 cm.

Wadyum można złożyć także wprost w kasie c. k. Zarządu salinarnego w Bolechowie, Szczegółowe warunki można przejrzeć i w którym to wypadku należy wykazać się przy w biurze Naczelnika c. k. Zarządu salinarnego rozprawie ofertowej, odnośnym kwitem depo-w Łącku poczta Dobromil w godz. urzędowych- zytowym.

Oferty zaopatrzone znaczkiem stemplowym na 1 K. zawierające oświadczenie, że oferentowi są znane szczegółowe warunki i że tymże bez- podpisać, są do przejrzenia w biurze c. k. Za-warunkowo się poddaje, należy przy dołączeniu rządu w Bolechowie.

Bednarz

37 lat, żonaty, który zajęty był przez kilka lat w wielkiej rafineryi nafty, pragnie otrzymać w rafineryi nafty posadę starszego bednarza. Łaskawe zgłoszenia pod »0.5015«, do firmy Haasenstein & Vogler A. G. Wien I.

Do L. 1686.

Ogłoszenie.

poręcznego w kwocie 2000 K. wnieść najdalej do dnia 4 października 1909, do 12 godz. w po~ łudnie do c. k. Zarządu salinarnego w Łącku.

C. K. ZARZĄD SALINARNY.

Ogłoszenie.

Głębokie wiercenie.

Celem wykonania głębokiego wiercenia w gminie kat.: Morszyn pow. Stryj, w drodze przedsiębiorstwa, odbędzie się dnia 22-go września 1909 r. o godzinie 11-tej przedpołudniem rozprawa ofertowa, w biurze c. k. Zarządu salinarnego w Bolechowie.

Otwór wiertniczy ma być pogłębiony do podkładu formacyi solnej, który przepuszczalnie osiągnięty zostanie w głębokości około 500 m.

Wybór systemu wiercenia, jak również początkową średnicę otworu, pozostawia się przedsiębiorcy z nadmienieniem jednak, że przedsiębiorca obowiązanym jest przedkładać z formacyi solnej próbki pokładów w kształcie rdze-niów o długości przynajmniej 40 cm., i że końcowa 'średnica otworu ma mieć najmniej 10 cm.

Oferty ostemplowane znaczkiem na 1 K., zawierające wadyum w kwocie 3000 koron, tudzież oświadczenie, iż oferentowi znane są warunki przedsiębiorstwa, i że tymże się bez jakichkolwiek zastrzeżeń poddaje, z wymienieniem cyframi i słowami żądanej kwoty od 1 m. głębokiego wiercenia, wnosić należy do godz. 11-tej przed południem dnia 22-go września 1909 r., do c. k. Zarządu salinarnego w Bolechowie.

Bliższe warunki przedsiębiorstwa, które oferenci w dowód przyjęcia mają własnoręcznie

Na żądanie c. k. Zarządu salinarnego

mają oferenci wykazać się świadectwem wła-cfzy politycznej, stwierdzające ich fachowe i fi-; nansowe uzdolnienie do wykonania przedsiębiorstwa.

AUSTRYACKIE ZAKŁADY

Siemens-Schuckertowskie

Nowości w przemyśle naftowym

Elektryczna lampa dla wież wiertniczych model 1909.

w=A

Szczegółowe zalety tej armatury:

Zupełna i trwała pewność przed eksplozyą;

Dostępna wyłącznie z zewnątrz szybu;

Niewrażliwa na olej etc.; Budowa prosta i silna; Tania cena.

Szczegółowe i bliższe dane za pośrednictwem Galicyjskiego Towarzystwa dla przedsiębiorstw elektrycznych, Spółka z ogr. odp., ul. Kopernika 12.

PIERWSZA KRAJOWA

Fabryka chemiczno - technicznych smarów i pakunków do maszyn parowych

EDWARDA

HELLWIGA

we Lwowie, ulica Kopernika liexba 29 Adres telegraficzny : Hellwig, Lwów, Kopernika, poleca

znakomite szczeliwa (pakunki) i smary do maszyn parowych, a mianowicie:

Szczeliwa -Wulkan% „Pionier* i „Smok“ z najlep-

__szego asbestu, konopi i bawełny.

Sman/* „Wulkan“, „Pionier“ i „Smok“ do szczeliw.

-Łl „Saturn“ do kurków parów. „Merkur“ do

skóry. „Eros“ do kolektorów. „Neptun“ do lin konopnych. „Jupiter“ do rzemieni z sierści wielbłądziej. „Jowisz“ do lin drucianych. „Mars" do rzemieni. „Conservator“ do gumy. „Regulator“ do trybów. „Apollo“ do łożysk. „Wezuwiusz“ do lak. kotłów. „Puritas“ przeciw tworzeniu się kamienia w kotle. „Venus“ do czyszczenia metalu. Tłuszcz tawotowy. Waselina.

Na składzie utrzymuje : oliwę, ragozynę S. M.

ShibaeffacY Có w Baku, oleje cylindr. ameryk.

c krajowe i wszelkie inne przybory do maszyn parowych.

tt ’ùt ’ùt ’ùt ’ùt ’ùt ’ùt ’ùt tt ’ùt

DOM KOMISOWO-HANDLOWY

Zygmunta Jana MMMMM

Lwów, ul. Bielowskiego 1. 6.

(FIRMA ZAPROTOKOŁOWANA).'

Przyjmuje zastępstwa fabryk krajowych, pośredniczy i informuje w kwestyach rodzimego przemysłu i handlu.

Nadto zajmuje się „Porządkowaniem stosunków majątkowych.“, regulowaniem hipotek, wyrabianiem i konwersyą pożyczek hipotecznych. Pośrednictwo w kupnie i sprzedaży majątków. Przeprowadzanie komisowej częściowej parcelacjo.

Pośredniczy w sprzedaży i zàkupnie, wydziei zawianiu terenów i kopalń naftowych, jako też udziałów w tychże uprawnieniach pod najprzystępniejszymi warunkami. Kupuje i sprzedaje ropę.

Zastępstwo firm zagranicznych.

Dom komisowy posiada najznakomitsze siły fachowe tak w technicznym zakresie jak i w handlowym. Załatwia wszelkie zlecenia punktualnie i szybko.

dl    UJ;

-Tg

-k>S

31

-kr

OLEJE MASZYNOWE pierw. NAFTĘ DO PALNIKÓW

LUX“ I DOSKONAŁE specyalne SORTY NAFTY BENZYNY MOTOROWE po najtańszej' cenie BENZYNY AUTOMOBIL, i BENZYNY DO LAMP GÓRNICZYCH i wszelkich cc ów

szorzędnej jakości OLEJE DÓ PODŁÓG OLEJE i ROPĘ DO PĘDZENIA MOTORÓW KOMPOZYCYE DO ROPNYCH PALNIKÓW POKOJOWYCH

SŁ

*«h-

Ä'

gol-

—F.

-aj

da

dS

Ytsi

POLECA FABRYKA NAFTY

Waleryana Stawiarskiego i Spółki

KROSNO

SKŁAD KOMISOWY W BORYSŁAWIU POD KIEROWN. P. BACHOWSKIEGO gdzie jest zawsze dostateczny zapas wszystkich towarów.

-H»8

<H-

o-!~

«--?«-

<H~

£«-<*-

if.*-

go*-

Idr

Kr

§h*-

«dr

itt

£<►+-

/^fttTTHtTÎTTTTTÎHHHÎlTMTÎfHlÎTÎTTWflHîWUlttitîîîÎTT^S

-V*

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905 •

iS)

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we ŁTCOTO, ul. Kopernika 1 21.

Przeprowadza: Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera oeweiyna Blaima.

Sporządzamy r Pomiary i niwelaeye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

ir r

Przedsiębiorstwo dla głę°

bobich wierceń

przez izbę handlową i przemysłu wa we Lwowie mianowany, i przez o. k. Namiestnictwo potwierdzony i zaprzysiężony

senzal

Wif Sulimirsfoi

w Borysławiu

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Galicy i, na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkich. Kupno i sprzedaż terenów naftowych.

dla sprzedaży i kupna ropy, wosku ziemnego i produktów tych minerałów. Jako urzędnik publiczny pobiera przy transakcyach ściśle oznaczoną a zatwierdzoną przez Namiestnictwo opłatę senzala. Udziela swej klienteli rzeczowych i wiarygodnych informacyi w zakres przemysłu naftowego wchodzących.

c J

Biura: Lwów, plac Smolki 1. 4. Tel.: 1059

gg

URZĄDZENIA

ELEKTRYCZNE

ŚWIATŁA = S1LY = TRAKCYl

SKŁADY MATERYAŁÓW INSTALACYJNYCH =

Inżynierowie KNAUS & CZAJKOWSKI

PRZEDSIĘBIORSTWO ROBÓT ELEKTROTECHNICZNYCH

LWÓW, UL. KOPERNIKA 26

PROJEKTY ! KOSZTORYSY BEZPŁATNIE

TELEFON NR. 40

»ÉÉiSÉÉiiÉÉiiiiiiiiiiiiiisiÂif

TOWARZYSTWO

jj dla handlu, przemysłu i rolnictwa

PR-

we Lwowie

VEREIN FÜR MANDEE, GEWERBE UNI) ACKERBAU IN LEMBERG.

ms

wo

m

Al:

j—x* (,«*YY i

Wyiaczm» zastępstwo ssa (ialic.yc:

walcownia rur w Schönbrunn.

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau. skiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim &, Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

oraz Galicyj-

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowe Lwów

-381

Konto p. k. o. 825 991.

Racli. bieżący w Banku krajów. Telefon Nr. IBS.

Towarzystwo dostarcza :

Telegramm-Adressé : Handelsverein Lemberg.

Rttry wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągowi inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. .Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi. kurki, połączenia itp. Wszelkie inateryały potrzebne tak przy instalaeyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią -^||j    dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Odpowiedzialny redaktor Dr. Stefan Bartoszewicz. Z Drukarni „Słowa Polskiego“ we Lwowie, pod zarz. ,1. za lubińskiego.

= FILIA =====

PRASKIEGO BANKU

KREDYTOWEGO

we Lwowie — ulica Karola Ludwika 1 29.

Tel. 937, 946, 846.

patentu Romana Gierszyńskiego z wymienialnymi bakami do rur

5”, 6”, 7”, 9” i 10”

Zakład centralny w Pradze. Filie w Kolinie i Ołomuńcu. Wpłacony kapitał akcyjny kor. 6,000.000 dusze rezerwowe i gwarancyjne kor. 3,200.000.

Fun-

KORZYSTNE ZAŁATWIENIE

wszelkich transakcyj bankowych i lokacyi kapitałów.

oraz do rozkręcania lewych rur sprzedaje i wypożycza Fabryka narzędzi i instrumentów wiertniczych

W. Wolski

W. Zdanowicz i Sp w Borysławiu

Kupno i sprzedaż papierów wartościowych. — Przeprowadzanie wszelkich obrotów giełdowych na targach krajowych i zagranicznych.

Promesy, Losy (Sprzedaż losów, za wypłatą w rachunku bjeżącym). — Otwieranie kredytów i udzielanie pożyczek na podkład papierów wartościowych. Przyjmowanie w przechowanie i w zarząd papierów wartościowych. Ubezpieczanie losów i efektów od strat z powodu wylosowania. — Wykupno płatnych kuponów i wylosowanych papierów wartościowych. Listy polecające i akredytywy na sezony podróży. — Eskont weksli. Inkasa i wypłaty w kraju i na miejsca zagraniczne. — Wkładki pieniężne na książeczki wkładkowe (podatek rentowy opłaca Bank) oprocentowuje po

========= 4V₂ procent —---------=

na asygnaty kasowe z 90-dniowem wypowiedzeniem: oprocentowanie po 4i/2 procent w rachunku bieżącym.

ODDZIAŁ KOMERCYALNY: Finansowanie przedsiębiorstw przemysłowych i budowli publicznych, kredyty na podatki i cła. Zaliczkowanie faktur towarowych. Kupno i sprzedaż w drodze komisowej towarów i zaliczkowanie tychże.

Adres dla telegr. :

„Nafta“ Borysław.

W BORYSŁAWIU

Międzymiastowy telefon Nr. 13.

Fabryka narzędzi wiertniczych w Borysławiu wykonuje i ma na składzie:

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstrukcyi,

Żerdzie wiertnicze z najlepszego materyału,

Śniclry ekscentryczne patentu M. Longchamps’a, jakoteż wszelkie przybory do głębokich wierceń,

Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr, ZMorniki na ropę opałową,

Oazowniki specyalnej konstrukcyi,

Mierniki na ropę,

Odlewy żelazne i metalowe,

Naprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.

ROBERT KERN

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18 rr Skład w Borysławiu —

wykonuje

Rury wiertnicze spajane i bez szwu.

Rury gazowe i wodociągowe,

Rury ropociągowe dla wysokiego ciśnienia,

Rury płomienne bez szwu,

Rury lane żelazne gazowe i wodociągowe,

Rezerwoary żelazne dla ropy, każdej wielkości,

Liny druciane marki: „Priv. öst. ung. Statts- Eisenbahn Gesell., Żerdzie ratunkowe i wiertnicze witkowickiej marki specyalnej, Suwaki wodne i ropne, modelu ciężkiego i lekkiego, fabrykat specyalny,

Wszelkie armatury dla pary i wody,

Elektrycznie spajane żelazne witkowickie beczki dla transportu ropy i spirytusu.

Filia wiedeńskiej fabryki narzędzi firmy Blaua i S-ki Wiedeń, XX 2 Hellwagstr. 4—8.

Cenniki i oferty na żądanie odwrotnie darmo i opłatnie.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

"Odpowiedzialny redaktor Dr. Stefan Bartoszewicz, Z Drukarni Słowa Polskiego we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego.