fL

W-.,.

to •

Rok XVII.

x~^nTZ

Zeszyt 16.

<v"

ągUBEBB aBBEHB Wmm

ORGAN KRAJOWEGO TOWARZYSTWA NAFTOWEGO

wychodzi 2 razy na miesiąc lS-go i 30-go

Redaktor:

Dr. Stefan Bartoszewicz

Wydawca:

Krajowe Towarzystwo Naftowe

83g3e9@æ@g3g3@g&S@S3@@@@@g3S3@gK

Soüoinicûi & Wiśniewski 1

fabryka elektrotechniczna i Zakład instalacyjny ^

Sie'W ÓW Fabryka przy ul. Na Błonie 1.38    ^

Biuro główne: Lwów, Słowackiego 1.18. — ?ilia w Mowie: Bracha l. 8.

Wyrób artykułów elektrotechnicznych

Adres telegr.: Grom Lwów

Budowa całkowitych stacyj elektrycznych. Przenoszenie siły i zastosowanie energii elektrycznej w przemyśle i gospodarstwach rolnych.

Druty w izolacyi miniowej

Dla kopalnictwa nafty:

Budowa gromoelironów w

i asbestowej uznane i obję-

te przepisami Urzędu Górn. PiwATirrtfliuln izolowane i gołe miedziane riZeWOÜllllü Tow. akc. Felten & Gnił-

na zbiornikach, łasnego systemu uż n mego przez Tow. Asekuracyjne.

Armatury szybowe    Ä;

leaume we Wiedniu (wyłączna reprez.)

Miltni¹ zwykłe i szczelnie zamknięte, za-.uUlUI bezpieczone przeciw dział, gazów.

Dostawa wszelkich materyałów instalacyjnych.

prawnie ochroniony.

Skrzynki rozdzielczo    -

Tok. udział, dla fecBni&i głęBchieB wierceń i Budowy motorów

TRAUZL & Co.

przedtem FAUCK & Co.

WIEDEŃ IV./2., WIEDENERGÜRTEL Nr. 2. HEUGASSE 80.

Zastępca na G-alicyę i B Ti k o w i n ę

Marek Seemann

iiWiinT, lilii

s»

w Drohobyczu

Skłafl w Borysławiu

Ki.

'i

>•

Przyjmujemy zlecenia wykonywania w naszym zarządzie wierceń do możliwie największej głębokości i pod daleko sięgającą gwarancyą.

Fabryka maszyn i narzędzi wiertniczych dla wszelkich systemów wierceń tak ręcznych jak i maszynowych.

Specyalności !

tycznym wy dźwigiem tychże zapomocą t. z w. odwrotnej płuczki.

Części żelazne do wahacza (balansu) kanadyjskiego z samoprężnem popuszczadłem do dokładnego popuszczania lub podnoszenia świdra w czasie wiercenia (według policyjno-górniczych przepisów z r. 1904, § 31).

Patentowe rozszerzacze (Nachnalimbohrer) znacznie ulepszone.

Hydrauliczne obcinacze (noże) rur. Pod względem pewności i dokładności w użyciu przewyższają wszystkie inne dotychczas znane tego rodzaju instrumenty. Obcięcie rury bez względu na jej dymenzyę uskutecznia się w ciągu kilku minut.

Wielokrążki o specyalnej konstrukeyi dla celów wiertniczych. Dopuszczalne obciążenie zwyż 50.000 kg.

Raki dające się z najhardziej wklinowanej pozycyi zluzować i wydostać, gdy rury nie idą. i t. d. i t. d. i t. d.

Najwyższe odznaczenie na międzynarod. wystawie w Bukareszcie w r. 1906.

DYPLOM HONOROWY I ZŁOTY MEDAL.

Oddział Budowy motorów

Oddział Budowy moforów

Motury gazowe SÄ

popędu żurawi wiertniczych i do oświetlenia elektrycznego.

153

Motory benzynowed0. P⁰^du

J    *    żurawi

Lokomotywy⁰ p°p^dzie zap°-

mocą motorów benzynowych, spirytusowych i naftowych — nader praktyczne do

różnego rodzaju kolejek. ——:

pompowych.

Zastępca dla oddziału bud. motorów: IMAURyCS GQbD§CRbAG=GŁAŻO$SRl

Lwów» ul. Gródecka 1. 42.

NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy aa miesiąc 15-ego i 30-eich

Prenumerata ■wynosi rocznie 16 koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują, „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego ł. 1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 16.

Monopol naftowy. — Opalanie lokomotyw ropą. — Przemysł naftowy w Rumunii w roku 1908. —• Zestawienie ilości i pojemności zbiorników żelaznych i ziemnych w Borysławiu i Tustanowicach. —

Wiadomości z targu ropnego. — Kronika.

Monopol naftowy.

Jak wiadomo, na radzie ministeryalnej 19. sierpnia został uchylony projekt ministra skarku Bilińskiego podniesieniu po datku od piwa i rada ministrów poleciła ministrowi skarbu opracować nowe sposoby podniesienia dachodów państwowych, między rozmaitymi projektami dyskutowano także nad monopolem zapałkowym i monopolem naftowym. Kwestya więc monopolu naftowego wypływa znów na porządek dzienny i jeśli była o nim mowa na Radzie minist-yów, to jest nadzieja, że projekt monopolu naftowego tym razem będzie przez rząd traktowany poważnie, szczególnie wobec tej okoliczności, iż rząd znajduje się w przymusowe«! położeniu wynalezienia nowych źródeł dochodu.

Wysuwana zawsze na czoło trudność zaprowadzenia monopolu naftowego, a mianowicie potrzeba wspólnego działania z drugą połową monarchii — z Węgrami, formalnie nie istnieje, gdyż warunki wspólnej ugody au-stryacko-węgierskiej zawierają postanowienie^ to postanowienie wstawione ua specyalne żądanie Węgier, że każda z obydwu części monarchii jest w prawic zaprowadzić u siebie monopol naftowy autonomicznie, nie oglądając się na drugą połowę; w interesie samej sprawy korzystniejszem byłoby naturalnie wspólne porozumienie Austryi i Węgier wobec faktu, iź Węgry konsumują częśó nafty, która pochodzi z rafineryj austryackich, a specjalnie galicyjskich, ale koniecznie jedna połowa monarchii musi zrobić początek i monopol naftowy zaprowadzić u siebie, a wtedy druga połowa pójdzie z pewnością za nią.

Monopol naftowy istnieje dotąd tylko w Serbii. Rumunia jest juz na drodze do zaprowadzenia u siebie monopolu naftowego przez wprowadzenie ustawy o skontyngen-towaniu rafineryj, w ostatnich czasach prasa niemiecka bardzo żywo omawia sprawę zaprowadzenia monopolu naftowego, który miałby usunąć dominujący wpływ amerykańskiego handlu naftą w Niern zech. W Rosyi sprawa ta była kilkakrotnie poruszaną i rozpatrywaną. W Serbii, która całe zapotrzebowanie nafty sprowadza z zagranicy; monopol naftowy polega na tern, iź państwo zakupuje całą ilość potrzebnej nafty u firm zagranicznych i sprzedaje je w państwowych składach i sklepach nafty, jest to więc tylko monopol handlu naftą, gdyż Serbia rafineryj naftowych nie posiada. W państwie, jak Austrya, która

tNi

s-

t>

w Galicyi ma źródła naftowe, a prawie we wszystkich krajach koronnych rafinerye naftowe, można myśleć o monopolu samej produkcyi nafty, jednakowoż taki monopol wymagałby olbrzymich sum celem wy-kupna przez państwo rafineryj naftowych, a w dalszej konsekwencyi i kopalń naftowych. Państwo, które szuka tylko źródeł dochodu, a nie ma środków na robienie wielkich in-stycyj i nie wdaje się w kombinacye finansowe na szerokich podstawach oparte, nie może myśleó o monopolu produkcyi i musi się ograniczyć także tylko do monopolu handlowego.

Pomijam już kwestyę, że zmonopolizowanie produkcyi przez państwo, jak to doświadczenie uczy przy kopalniach soli, dla samej produkcyi korzystnem nie jest. Takie zmonopolizowanie przez państwo zazwyczaj zacieśnia granice samej produkcyi, zabija ducha przedsiębiorczości i prywatnej inicyatywy, bez którego przemysł istnieć i rozwijać się nie może, szczególniej jaskrawo by to wystąpiło w przemyśle naftowym, który z natury swojej jest zazwyczaj ruchliwym, pełen rzutkości i ryzyka.

Mówmy więc o monopolu handlu naftą, gdyż tylko taki monopol handlowy jest możliwy w obecnych warunkach do przeprowadzenia. Czynność państwa ograniczyłaby się do wyłącznego ząkupna i wyłącznej sprzedaży nafty. Zysk z tych dwóch manipulacyi pozostałby w kasie państwowej.

Rozpatrzmy jaki dochód z monopolu naftowego państwo mogłoby mieć i jakie znaczenie monopol mógłby mieć dla całego przemysłu naftowego.

Przedewszystkiem zaprowadzenie monopolu handlowego nafty musiałoby poprzedzić »kontyngentowanie rafineryj, państwo musiałoby z góry oznaczyć, jaką ilość nafty zakupi rocznie od każdej rafineryi. Drugiem zadaniem państwa byłoby ustanowienie ceny, jaką za naftę rafineryom płacić będzie, przypuszczalnie cena ta musiałaby być ustanawianą peryodycznie i zależeć od cen targowych surowca naftowego tj. ropy i ten wzgląd niezawodnie musiałby skłonić państwo do wywierania pewnego wpływu na targ ropny, a może nawet i do wyłącznego prawa za-

kupna ropy czyli do wyłącznego panowania nad targiem ropnym, monopol więc handlu naftą mógłby w konsekwencyi sprowadzić i monopol państwowy handlu ropą. Wtedy państwo byłoby jednocześnie dostawcą ropy dla rafineryj i zamiast ustanawiać ceny nafty przy zakupnie, mogłoby tylko ustalić takie ceny kosztów przeróbki ropy, przy których rafinerye pokrywałyby faktyczne koszty i miały pewien zysk i oprocentowanie włożonego w przedsiębiorstwo kapitału.

Następnie do państwa należałoby zorganizowanie detailicznej sprzedaży nafty i ustanowienie ceny sprzedażnej.

Przy normalnych cenach ropy tzn. przy cenie mniej więcej K 4 za 100 kg, rafiner w Galicyi mógłby sprzedawać państwu naftę marki „Standard“ nie niżej 10 K za 100 kg, aby pracować z miernym zyskiem. Naturalnie państwo do tej ceny nafty musiałoby dodać 13 koron obecnego podatku konsumcyj-uego, by nie zmniejszyć swego dochodu z tego źródła czyli zysk państwa zaczynałby się dopiero od ceny wyżej 23 koron za cetnar nafty, a z kosztami detailicznej sprzedaży od ceny ponad cenę 25 koron, czyli od ceny wyższej niż 20 halerzy za litr nafty, gdyż 1 litr nafty waży przeciętnie 0 815 kg. Przy lepszych gatunkach nafty, jak cesarska, salonowa, zysk zaczynałby się od ceny ponad 21—-22 halerzy za litr. Im dalej byłaby ra-fiuerya na zachód położona, tem drożej musiałoby państwo płacić za naftę rafinerowi, uwzględniając koszty transportu ropy.

Do państwa należałoby jak wspomnieliśmy, unormowanie ceny sprzedażnej nafty, od której by zależał dochód państwa, obecna cena nafty, w detailicznej sprzedaży przy niskich cenach ropy wynosi np. we Lwowie 26—30 halerzy za litr, zależnie od jakości, w okresie kartelowym cena dochodziła do 42 halerzy. Gdyby więc państwo zatrzymało obecną cenę nafty, mogłoby mieć 8 halerzy zysku przy sprzedaży jednego litra nafty. Austrya bez Węgier konsumuje roeznie blisko 200 milionów litrów nafty, zysk więc państwa z monopolu handlu naftą mógłby wynosić rocznie 14—15 milionów koron.

W rękach państwa leżałoby podniesienie konsumcyi nafty przez umiejętnie zorganizo-

£ ••

Ogromne zapasy ropy, powstałe w roku 1907 i niezmiernie w dalszym ciągu wzmagająca się produkcja w r. 1908, zniewoliły zarząd kolei państwowych, w celu rozszerzenia rynku zbytu i ujednostajnienia cen na targu ropnym, do energiczniejszego zajęcia się kwestyą opalania ropą lokomotyw na północno - wschodnich liniach kolejowych. W tym celu został zawarty między zarządem kolei a Krajowym Związkiem producentów ropy kontrakt na 5 lat, mocą którego zobowiązał się Związek producentów dostarczać kolei ropę opałową w rocznych ilościach 22.500 cystern po cenie, równającej się ce-tej sieci kolejowej węgla na pierwszy rok

waną detailiczną sprzedaż nafty, szczególniej po wsiach przez dowóz jej na wzór amerykański wprost do konsumenta.

Cena 28—30 halerzy za litr byłaby o tyle korzystną dla konsumującej publiczności, że publiczuośś mogłaby być zabezpieczoną od znacznej zwyżki do jakiej dochodzi cena nafty podczas kartelu. Cena ta byłaby wyższą od ceny nafty w Niemczech i w innych krajach gdzie podatek konsumcyjny nie istnieje, a cło wozowe jest mniejsze albo go wcale nie ma; ale przy większej konsumcyi państwo mogłoby tę cenę stosunkowo obniżać bez uszczerbku dla całego swego dochodu.

Zostałaby jeszcze otwartą przy monopolu handlu naftą kwestya eksportu nafty. Dzisiaj eksport nafty austryackiej przewyższa już nawet cokolwiek wewnętrzną konsumcyę; państwo pod względem eksportu nafty mogłoby albo zostawić rafinerom wolną rękę, albo samo utworzyć centralne biuro sprzedaży nafty za granicę. Obecnie zamierza to zrobić blok rafineryj. W razie zaprowadzenia monopolu blok rafinery i musiałby zrezygnować ze sprzedaży nafty wewnątrz monarchii i ograniczyć swoją działalność do sprzedaży nafty eksportowej i ubocznych produktów naftowych.

Dla samego przemysłu naftowego monopol handlu naftą byłby o tyle korzystny, że uregulowałby stosunki wewnętrzne w przemyśle rafineryjnym naftowym, położyłby koniec bezsensownej konkurencyjnej walce ra-ffneryj między sobą, co ma także bardzo wielki wpływ i na ceny ropy, a gdyby z czasem monopol nafty doprowadził do monopolu zakupna ropy przez państwo, to temsa-mem byłby radykalnie uzdrowiony raz na zawsze targ ropny. Monopol sprzedaży nafty i zakupna ropy przy swobodzie produkcyi, przy niekrępowaniu racyonalnego rozwoju kopalnictwa, pozostawionego kapitałom prywatnym, przy nieśoieśnianiu wywozu nafty za granicę, przeciwnie przez popieranie tego eksportu przy ustanowieniu specyalnych premii wywozowych, byłby w dzisiejszych warunkach do pewnego stopnia idealnym stanem przemysłu naftowego, bo wszystkie klęski i przesilenia w tym przemyśle polegały na trudności skupienia wszystkich pracujących w nim żywiołów w jednej dobrowolnej organizacyi handlowej, gdy monopol odrazu stwarza taką organizacyę.

Nie od rzeczy będzie także tutaj podnieść, że w razie zaprowadzenia monopolu naftowego, kraj nasz powinien zastrzedz sobie pewien udział w dochodach z monopolu płynących.

Dr. Stefan Bartoszewicz.

Opalanie lokomotyw ropą.

Dziennik rozporządzeń kolejowych podaje następujące szczegółowe wiadomości o opalaniu* ropą lokotyw na galicyjskich kolejach państwowych: .

„Zarząd kolei zwrócił swą uwagę jeszcze przed 16 laty na ropę galicyjską, jako płynny materyał opałowy. Pomyślne jednak warunki zbytu ropy nie pozwalały spodziewać się żadnego rezultatu; nie doprowadziły więc do celu podjęte w tym kierunku rokowania w r. 1901 i 1902 z tow. „Ropa“ i „K r a o w e m Towarzystwem naftowym , oraz w r. 1902 z tow. „Petro-1 e a“, chociaż odnośne techniczne próby, przedsięwzięte już w roku 1902 z mniej wartościowymi odpadkami, dały rezultaty pomyślne.

nie używanego na kamiennego*), a oznaczonej

Z uwzględnieniem większej wartości kalorycznej ropy (Przyp. Red.).

Zestawienie

ilości i pojemności (w cysfernacfi) zBiornifoow żelaznych i ziemnycfi w Borysławiu i Tusfanowicacfi.*]

Ogólna pojem, zbiorników

w budowie

Żelazn, ziemn.

4000

1200

7000

2000

2400

750

21000

38350

Zbiorniki w budowie

zbiorniki gotowe

gotowych

Żelazn, ziemn.

9009

4000

ziemne

żelazne

ziemne

żelazne

FIRMA

Pojem- Ogólna ność pojem.

Ilość

Pojem- Ogólna ność pojem.

9S0|i

Pojem- ; Ogólna ność | pojem

Ilość

Pojem-1 Ogólna ność i pojem.

Ilość

3000

1000

1500

1000

CM rH

320

376

450

1500

2000

1000

1200

009

(M

8400

O <X> O O O O O OlcOiOOOO O iO O O ZD T—i CM T“H

rH rH rH rH tH rH

> C O lO CM iC CM CDCTH

tH CM

>o O lO Ol lO CM CO Hji

iO 1-0 rH

Karpaty

3000

3000

8400

5500

430

3000

4800

2000

36205

4600

1260

2520

2780

7250

2400

945

9300

925

1450

2600

850    500

1200

3000

1000

008

300

1000

350

1000

39000

78286

1275

300

009

320

1275

100

9350

80

90385

7000

2000

2400

750

21000

38350

1000

1000

009

750

2500

0008

430

3000

2000

33575

350

130

150

1200

2100

800

400

100

009

250

400

10

500

1000

2100

150

270

430

1500

o ta o o o oooo O CM lO CO lO oooo

lO ■'4* CO tH

hH CO CM H

05

I-

rH

1500

380

900

3000

4250

2000

400

88SS §88 §æo 8|

CO CM CM Hf< rH CM lO CO CO lO^r¹

rH CO CO C-    CM CM H CM H lOHH

CO rH CO o o

Petrolea

Magazynowe

Schodnica

Transport

Urycz

„Union“

500

400

CM

3000

3000

800

4000

800

1000

520

425

500

450

T—I    TH T—I

Thurn & Taxis

Lewakowski i Ska

600

2000

1000

9000

300

500

425

850

009

2000

009

500

150

500

425

009

500

500

300

500

500

850

425

1200

3000

1000

800

300

1000

350

1000

39000

78286

1200

1000

1000

008

150

500

350

1000

1000

39

90

1275

300

600

320

1275

100

9350

80

90385

425

300

300

320

425

100

425

80

zbiorniki rządowe, których budowa rozpoczyna się.

00

CT HH O)

■sh M

M CO H (N H CO

tH

CM

CM

05

CM

G>

#o

QJ»

Vacuum Oil Co.

Dr. Freund

Pipeline

Waterkeyn i Ska

Karpaty & Długosz Montan

D. Fanto i Ska Galicia

Syndykat borysławski Gal. Kasa oszczędności Tow. „Licht u. Kraft Ges.“ Wolski i Ska Perkins

Pessignieur & Dr. Frankel

Potop

Kraj

Sussmann i Ska Tow. akc. „Nafta“ Valpurgis

Kraj. Związek producentów Pazem

*) W zestawieniu tym nie są

Z powodu wielkiej zapalności, ropa naturalnie nie będzie mogła być zupełnie użytą, ponieważ zawiera lotne, łatwo zapalne części składowe, które mogłyby sprowadzić ogień, nawet przy bardzo niskiej temperaturze ; wydzielające się gazy przy zmieszaniu z powietrzem, bardzo łatwo eksplodują i są niebezpieczne.

Chociaż ropa innej proweniencyi nie zawiera tyle lotnych składników, to jednak w Rosyi używane są w celu zapobieżenia możliwym katastrofom przy opalaniu lokomotyw, ropy o najmniej 70° C zapalności, podczas gdy w Rumunii granica ta oznaczoną jest na 80° C*). Również i w Ameryce posługują się przy opalaniu ropą tylko gatunkiem ropy t. zw. „Fuel Oil“, tj. ropą pozostałą po usunięciu lżejszych destylatów, czyli opalają odbenzynowanymi, ciężkimi odpadkami..

rezerwoar

dostawy w wysokości 28 kor. 40 hal. za tonnę.

Ropa opałowa, dostarczana zarządowi kolei państwowych, ma być uzyskaną przez oddestylowanie lżejszych składników (około 25 proc. surowca ropnego) w budowanej w tym celu w Drohobyczu odbenzyniarni, mogącej przerabiać dziennie 100 cystern (po 10 tonn) i ma wykazywać zapalność najmniej 80° C. Otrzymane przy destylacyi poboczne produkty pozostają własnością dzierżawcy odbenzyniarni i będą przerabiane na produkty naftowe, w przylegających do odbenzyniarni zakładach do odczyszczania nafty i benzyny i do rektyfikacji tej ostatniej.

Odbenzyniarnia będzie nadto posiadać: maszynę do wytwarzania energii elektrycznej dla celów oświetlania i popędu wraz z wielką kotłownią, wielką instalacyę do pompowania wody nad rzeką Tyśmienicą o sprawności 300 metrów kubicznych na godzinę, urządzenia do napełniania cystern ropą opałową, naftą i benzyną, urządzenie do odwadniania, budynki mieszkalne i biurowe, oraz potrzebne warsztaty i magazyny.

Ropę będzie się doprowadzać ze zbiorników Krajowego Związku w okolicy Tusta-nowie zapomocą 9.5 km. długiego rurociągu do trzech żelaznych zbiorników, każdy o pojemności po 450 cystern, znajdujących się w odbenzyniarni, podczas gdy zapasy ropy opałowej, nafty i benzyny będą umieszczone w innych zbiornikach, mogących pomieścić te produkty podczas dłuższego czasu przeróbki.

Wewnątrz obenzyuiarni będzie się odprowadzać wszystkie płyny przez bardzo rozgałęzioną sieć rurociągową zapomocą tłoczni do odpowiedniego miejsca przeznaczenia.

Ażeby z dniem puszczenia w ruch powyższego zakładu, tj. z dniem 1. listopada 1909*), można było rzeczywiście w całej pełni rozpocząć opalanie lokomotyw ropą, było ko-niecznem postarać się o odpowiedne urządzenia, mające na celu ułatwić transport ropy opałowej ż Drohobycza do stacyj, gdzie lokomotywy będą ropę nabierać i zaopatrzenie tychże stacyj w potrzebny materyał opałowy, oraz odpowiednio przerobić dzisiejsze lokomotywy.

Do transportu ropy opałowej będzie służyć 212 trój osiowych cystern, zaopatrzonych w węźownice parowe dla ogrzewania ropy celem szybkiego ich wypróżnienia. Cysterny te będą mieć pojemność do 25 tonn, a koszty budowy jednej takiej cysterny wyniosą 11.000 koron.

Do zaopatrywania lokomotyw w ropę opałową wyznaczono 35 stacyj, położonych przy północno-wschodnich liniach, na których będzie urządzona stosownie do zapotrzebowania mniejsza lub większa ilość żelaznych rezerwoarów składowych o pojemuości 250, 500 lub 1000 tonn, jeden manipulacyjny, wysoko położony, z którego lokomotywa ropę czerpać będzie, o pojemności 60 metrów kubicznych, oraz ubikacye, potrzebne do umieszczenia kotłów i pomp.

Kotły parowe będą leżące o powierzchni ogrzewalnej 30 metrów kwadratowych i o ciśnieniu 8 atmosfer; ich zadaniem będzie dostarczać potrzebną ilość pary do ogrzewania ropy w cysternach, rezerwoarach, jak rów-

W llosyi używaną jest do opalania lokomotyw i parowców ropa o niższym stopniu zapalności (30—40°) (Przyp. Red.).

*) Puszczenie odbenzyniarni w ruch i opalanie lokomotyw ulegnie znaczniejszej zwłoce, zapewne aż do wiosny 1910. (Przyp. Red.).

nież i dla popędu pomp; ropą opalane.

Przetłaczanie nagromadzonej w cysternach ropy opałowej do zbiorników składowych i manipulacyjnych odbywać się będzie zapomocą parowych pomp o sprawności 30 metrów kubicznych na godzinę; ropa opałowa będzie mogła dostawać się do lokomotyw również bezpośrednio z cystern lub zbiorników składowych, a więc z pominięciem re-zerwoarów manipulacyjnych.

Urządzenie wszystkich wyżej wymienionych 35 stacyi będzie wszędzie jednakowe. Jednak niektóre stacye kolejowe otrzyma,ą tylko po jednym kotle i jednej pompie, a inne stacye po 2 kotły i 2 pompy.

Ogólna pojemność rezerwoarów zapasowych, znajdujących się na stacyach, skąd lokomotywy będą czerpać ropę, będzie wynosić tyle, aby zapasy zamagazynowanej ropy wystarczyły na 4 tygodnie.

Odnośnie do 696 lokomotyw, które będą opalane ropą, to zarządzono, aby zostały w ten sposób przerobione, by ewentualnie potem można je było opalać, jak obecnie, stałym materyałem opałowym, bez wielkiej ich rekonstrukcyi. Będące obecnie w budowie nowe lokomotywy, w liczbie 78, mają już powyższe urządzenia.

Korzystne doświadczenia z aparatami do rozpylania ropy systemu H olden a na linii arlberskiej, czynią zbytecznem robienie prób z innymi zaoferowanymi systemami, tembar-dziej, że przez rozmaite udoskonalenia osiągnięto mniej hałaśliwe, a dokładne spalanie, a przez zastosowanie nowego ogrzewania rur, mazut, zawierający parafinę, będzie nawet w zimie doprowadzonym do rozpylaczy w stanie bardzo płynnym.

Przy tenderze umieszczony, a rurami

same będą także dla pary i ropy opałowej z lokomotywą połączony, blaszany rezerwoar na ropę, o pojemności 4 tonn, zabierać będzie w drogę potrzebny zapas ropy, przyczem zostanie w nim jeszcze miejsce na 3 tonny węgla.

Łączne koszty wyżej wymienionego urządzenia opałowego, nie wyniosą więcej, niż 10,700.000 koron, z tego przypada: na odbenzyniarnię ,, budowę 212 cystern ,, urządzenie 35 stacyj ,, przeróbkę 695 lokomotyw

W końcu trzeba zaznaczyć, że koszty opału ropa będą się równały kosztom opału węglem. Korzystnem dla kolei będzie, że po zaprowadzeniu opału ropą, wozy kolejowe, które dotyczas woziły węgiel, będą mogły być użyte do innych celów. Nie trzeba również lekceważyć i tych okoliczności, że przez magazynowanie i manipulację z węglem, następują nieuniknione straty w jakości i ilości węgla, co przy opale ropą nie będzie mieć miejsca, oraz, że lokomotywy, opalane ropą, będą się odznaczały większą sprawnością, co przyczyni się do regularniejszego ruchu pociągów kolejowych i lepszego wykorzystania siły pociągowej lokomotyw.

K 4,450.000 „ 2,332.000 „ 2,200.000 „ 1,700.000

Przemysł naftowy w Rumunii w roku 1908.

Okręg Prahowa „    Dambovita „

„    Buzen    „

„ Bacau

(Dokończenie).

Ogólna p r o d u k c y a w roku 1908 wynosiła 1,147.727 tonn wobec 1,129.097 tonn w r. 1907, a więc na korzyść roku sprawozdawczego o 18.630 tonn więcej, co równa się D/g prc. zwyżce.

W tej produkcyi partycypują poszczególne okręgi jak następuje:

z 1,095.721 tonn wobec 1,077.671 tonn w r. 1907

26.272

10.268

15.866

czyli w procentach :

Okręg Prahowa w r. 1908 Damko vi ta Buzen Bacau

wobec

.Yi

0,93

1,29

lO to CO H ■ GO^ GO^ GO

lcT U cT ö

w r. 1907

??

Jak z powyższego zestawienia widać, okręg' Prahowa, ze swojem kopalniami w Bustenari Campina i Moreni zajmuje znowu pierwsze miejsce wśród produktywnych okręgów Rumunii.

wskutek zaciekłej wałki konkurencyjnej zo stał poważnie zagrożony, stanął obecnie, dzięki ustawie o kontyngentowaniu, znowu na zdrowych podstawach.

Towarzystwo ,,Steaua Romana“ udzie*

Tow. „S te au a Romana“, największe towarzystwo naftowe w kraju miało z końcem roku 1908 produkoyę w wysokości 335.954 tonn wobec 328 340 tonn w roku zeszłym. Produkty Towarzystwa miały łatwy zbyt i dobrą cenę z wyjątkiem nafty używanej do lamp.

Handel tym ostatnim artykułem, który

liło w roku sprawozdawczym od podwyższonego kapitału w ■- ysokośei 30 milionów franków, 9°/₀-ową dywidendę. W roku 1906/7 wynosiła dywidenda 8°/

1907

„Steaua Komana“ „Regatul Koman“ „Concodia“ „Rom.-Americana“ „Astra“

„Trajan“

„Internationala“

„Columbia,,

„Aquila franco-romana“ „ Nafta “

„Alpha“

„Galo Romana u. Galia“ „Arnheem. Petr. Maat“ „Italo-Romana“ „Olandezo-Romana“ „Nederland-Rom.“ „Rom.-Belgiana“ „Matitza“ „Anglo-Romanian Pert. Cy.“

„ Apostolake“

330.118

211.910

167.432

111.452

56.870

36.031

33.791 26.279

23.791 19.854 11.104 10.726

9.123

3.454

2.488

1.211

1.198

384

CO co

Cl co

O CM

1905/6 6%.

w r.

Pro (luk cy a poszczególnych tow. akcyjnych w r. 1908, w porównaniu z rokiem 1907, przedstawia się następująco:

1907

ton

355.654

208.588

178.605

88.181

34.892

41.267

42.343

30.718

18.833

11.140

4.682

7,357

11.232

1.200

2.013

1.452

396

713

681

1.058.675    1,040837

o>

Wobec r. 1907

3.322

23.271

21.978

4.864

8.714

6.422

3.370

2.254

802

t—i Cl CO CC

o

75.878

albo

25.536

11.073

5.236

8.552

4.439

2.109

lO T—< O)

LO Ol

329

58.040

Łączna produkcya Związków i syndykatów wynosiła w roku sprawozdawczym 32.663 tonn wobec 32.393 tonn w roku 1907.

Jak więc widać, wynosiła w roku 1908 ogólna produkcya towarzystw akcyjnych, związków i syndykatów 1,091.338 tonn wobec 1,073.230 tonn w roku zeszłym.

Wśród produktywnych pól naftowych zaczyna się obecnie objawiać pewne wyczerpanie się, którego symptomem jest częściowe obniżenie się produkcyi. Miejscowość Campina przewyższa pod względem pro-dulicyi wszystkie inne okręgi pomimo częściowego nawodnienia. Inaczej ma się sprawa w Bustenari, gdzie ongiś bardzo wielka produkcya zaczyna się po 15detniej intenzy-wnej eksploatacyi bardzo znacznie obniżać. Oprócz tych dwóch miejscowości zasługuje jeszcze na baczniejszą uwagę okolica Moreni, której ogromna produkcya nie obiecuje jednak być trwałą. Szerokość produktywnej płaszczyzny wynosi tam nie więcej jak 120 m;

1907 zajmowały z 57.739

Poniższe zestawienie daje ogólny pogląd na sytuacyę w rumuńskim przemyśle nafto-co do produkcyi, fabrykatów, zapo-

latach :

długości jej jeszcze nie stwierdzono', ale powszechnie przypuszczają, że nie przekroczy obszaru 2 kim.

Wobec potrzeby intenzywnej, ciągłej pro-dukcyi ropy przypada w udziale większym firmom naftowym, które dotychczas swą czynność wiertniczą skoncentrowały w wyżej wymienionych miejscowościach, zadanie stworzenia nowych pól naftowych, o których istnieniu i wydatności, na mocy poczynionych dotychczas doświadczeń, nawet i wątpić nie można.

W eksporcie nafty można również w r. 1908 skonstatować zwyżkę, albowiem zwiększył się ou w porównaniu z rokiem zeszłym o 32.631 tonu czyli o blizko 8 prc.

Eksport ropy, odpadków i olei mineralnych wynosił prawie tyle, co w roku zeszłym bo 76.196 tonn wobec 76.062 w roku 1907.

Wywóz surowej i rafinowanej benzyny podniósł się z 89.522 tonn w roku 1907 na 122.332 tonn w roku sprawozdawczym, czyli o 37 prc.

Wśród krajów odbiorczych zajmuje jeszcze ciągle pierwsze miejsce Erancya z 118.603 tonn w r. 1908 wobec 112.731 tonn w r. 1907, a96.825 tonn w r. 1906. Anglia stoi na drugiem miejscu z 103.973 tonn w r. 1908 wrnbec 64⁻545 tonn w r. 1907, a 93.258 tonn w r. 1906. Trzecie miejsce, które w r. 1907 należało się Indyom, zajmuje obecnie Egipt z 94.944 tonn wobec 30.910 tonn w r. 1907; w r. 1906 nieeksportowano do Egiptu ani jednej beczki nafty. Na czwartem miejscu, które w r. 1907 zajmowmły Niemcy, stoi obecnie Turcya z 31.401 tonn wobec 25.128 tonn w r. 1907, a 20.926 tonn w r. 1906. Na szóstem miejscu stoją Włochy z 23.103 tonn wobec 21.415 tonn w r. 197, a 35.455

tonn w roku 1906. Belgia zajmuje siódme miejsce z 19.040 tonn wobec 32.211 tonn w roku poprzednim, a 744 tonn w r. 1906. Indye, które w r. toun trzecie miejsce, zajmują obecnie ósme miejsce z 18.901 tonn. Dziewiątą z rzędu jest Hollandya z 16.950 tonn wobec 10.848 tonn w r. 1907, a 61 tonnami. w roku 1906. Monarchia austr.-węgierska, która była niegdyś najważniejszym odbiorcą, zajmuje obecnie dziesiąte miejsce z 7 072 tonn wobec 22.665 tonn w r. 1906. Powodem tego znacznego obniżenia się wywozu do monarchii jest znaczna zniżka cen galicyjskiej ropy, tak, że południowo-węgierskie rafinery e, które do niedawna sprowadzały ropę z Rumunii, nawiązały obecnie stosunki z galicyjskimi . producentami.

Algier importował w roku 1908 po raz pierwszy 3.491 tonn. Wywóz do Bułgaryi wynosił tyle co w r. 1907 tj. 2998 tonn, do Norwegii zaś zmniejszył się z 5.183 tonu w r. 1907 na 2.059 w roku sprawozdawczym.

Eksport nafty rumuńskiej .drogą wodną powiększył się w r. 1908 do 399.615 tonn wobec 350.693 tonn w r. 1907, a 247.251 tonn w roku 1906. Zwyżka ta w porównaniu z r. 1907 wynosi więc 48.922. Prawie cały wywóz produktów naftowych odbywał się przez port w Constancy. Przez Predeal, które przedtem zajmowało drugie miejsce, wywieziono tylko bardzo małą ilość produktu, do czego przyczyniło się sprowadzanie przez rafinery e południowo-węgierskie ropy galicyjskiej.

wym,

trzebowania i zapasów w ostatnich dwóch

1907

1908

Porównanie r. 1908 z r. 1907

Ropa:

Ogólna produkcya ropy Ropa dla rafineryj

tonn

1,129.097

950.614

1,147.727    +18.630

1.012.616    +62.002

Fabrykaty:

Benzyna Oleje świetlne Oleje mineralne Odpadki

146.263

261.684 53.337

452.685

180.390    +24.127

248.274    —14.410

89.753    +32.416

473.770    +21.085

Zapasy z końcem roku 1908: Benzyna

Nafta do lamp i destyl. Odpadki i oleje min.

47.506

36.128

67.816

44.783

41.541

73.761

—2.723 +5 413 +5.945

Roczna wysyłka: Benzyna surowa i rafin. Nafta do lamp i destyl. Gazoil, odpadki i olele min.

313

Zapotrzebowanie krajowe: Benzyna rafin. i surowa Nafta do lamp Oleje do nawozu Odpadki

5.689

38.467

9.047

332.992

9.055

38.422

11.955

347.323

+ 3.366

45

+ 2.908 + 14.324

89.522

262.489

76.062

122.332

262.176

70.196

+32.810

f 134

Powyższa tabelka wykazuje w roku 1908 w porównaniu z rokiem 1907 zwyżkę w fabrykatach, eksporcie i zapotrzebowaniu kra-jowem produktów naftowych.

W cenach ropy nie zauważono w roku 1908 żadnej istotnej zmiany; za 100 kg płacono 4.50. Dowóz ropy galicyjskiej, który rozpoczął się w ograniczonych ilościach z końcem roku 1908, nie wywarł na targu ropnym żadnego wpływu. Ceny produktów naftowych wewnątrz kraju były dobre.

Również i ceny produktów naftowych przeznaczonych na eksport były, biorąc ogólnie, dobre, z wyjątkiem cen benzyny, które znacznie spadły. Poniżnza tabela przedstawia wartość produktów naftowych w pieniądzach pod względem zapotrzebowania wewnątrz kraju oraz eksportu w ostatnich sześciu latach:

Wartość zapotrzebowania wewnątrz kraju:

Ogólna wartość produkcyi naftowej :

Wartość eksportu :

frankach:

1903

1904

1904

1906

1907

1908

7,360.041

7,842.512

9,657.470

14,766.048

18,126.879

20,604.106

7,047.280

10,686.620

13,466.970

30,672.310

38,254.375

43,309.216

14,407.331

18,540.142

24,124.440

44,338.358

56,381.254

62,913.322

Z powyższego zestawienia widać, że zapotrzebowanie wewnątrz kraju w r. 1908 powiększyło się w trójnasób w porównaniu z r.

1903; a wartość wywiezionych ilości w r. 1908 jest sześć razy tak wielką, jak w r. 1903,

Inżynierowie przedsiębiorcy

1 Bielski, Łukaszewski & Ska kom. 1

% Borysław, telefon 121.    BORYSŁAWIU    Lwów, telefon 848. ß

\lż

v!ż

\f/

Nf/

Wiadomości z targu ropnego.

.Według podania p. Alfonsa Gostkowskiego, zaprzysiężonego senzala dla sprzedaży produktów naftowych i ropy we Lwowie, ceny ropy w miesiącu sierpniu przedstawiały się następująco:

DATA

WALUTA

31 /VIII.

30/1X.

wrz.—paźdz. listopad.

paźdz.-list.

grudzień.

R. 1910.

13. sierp.1909 173—174 14/    „    „    166-167

15.    ,,    „

1 6"    „    „

17.    ,)    yy

174—177

169-170

173-175

173—175

173-175

177-179

182-187

185—190

210-220

174—175

175-177

175—177

175-177

175-180

180-182

180-182

180-182

180-182

183-185

183-185

183-185

215-220

195—200

195—200

195—200

18.

176-179

19

¹    n »

174—176

177-180

176-177

183-185

180-182

185—187

183-185

205-210

200—210

20. ,, 21. „ 22. „

174-175

174—175

174-175

175—177

175-177

175-177

178-180

178-180

178-180

180-183

180-183

180—183

195—205

195-205

195-205

33

172-174

174—176

178—180

180—182

195-200

169-171

165-167

171-173

167-169

175—177

177-179

00-00

173-176

175-178}

195—205

KRONIKA.

Z Tustanowic piszą nam: Szyb Felicyana Dembowskiego, w czasie tłokowania dostał przeszło 10 cystern produkcyi dziennej, równocześnie spadł świeżo do wiercony Władysław II., a także i Nafta II. straciła nieco na swej wydatności. Na „Romanie“ podniosła się produkcya do 20 niespełna cystern. Szyb Nowina (Wolski i Ska) po 1¹/2 rocznej instrumentacyi został wreszcie w tych dniach odgwożdżony i produkuje ¹/₂ cysterny.

Wczoraj tj. 30. bm. szyb „Bitum II.“ stracił nagle całkowicie swoją produkcyę, z przyczyny dotychczas niewyjaśnionej. Chociaż zaraz przeczyszczono otwór z parafiny, ropa się nie pokazała. Z silnych dotychczas gazów również nie ma ani śladu. Zapuszczono na próbę tłoka lecz bez skutku.

Kopalnia „Wawel“ w głębokości 1132 m dostała około 2 cysterny produkcyi. Także kopalnia „Cecylia“ zaczęła produkować w głębokości 1060 m 1V₃ cysterny ropy.

Rozstrzygnięcie w sprawie oddania budowy zbiorników ropy. Ministerstwo robót publicznych przyjęło ofertę firmy Rylski - Miński na budowę zbiorników ropy po cenie 59.000 kor. za zbiornik, następnie ofertę krajowego Towarzystwa budowy ropy na 28 zbiorników po cenie 59.000 kor. za zbiornik.

Organizacya rafineryj naftowych. W początkach września ma się odbyć konferencya rafinerów naftowych, na której będą omawiane ważne dla przemysłu naftowego przepisy i sprawy organizacyjne. Obrady będą dążyły w pierwszej linii de tego, żeby nadać definitywną formę układom, zawartym z jednej strony między tzw. „blokiem“ rafineryj, z drugiej strony między rafineryami a producentami surowca ropnego. Po osiągnięciu bowiem porozumienia doszedł do skutku między wielkiemi rafineryami układ przedwstępny, który wprawdzie zawiera najważniejsze postanowienia, ale którego szczegółowe wypracowanie odłożono na czas późniejszy. Następnie, wejdzie na porządek dzienny obrad konferencyi układ między rafinerami a producentami ropy odnośnie do pod-

łanym zostanie do Lwowa,

Tonn

69578

11523

81101

15

25

17-5

17-5

3-6

78'9

100

z przeniesienia

Rosy a Ameryka

462003

Dowóz

w procentach

48627

9-6

5878

1-2

> 19119 430104

3-8

85-4

503728

100

dzierżawy odbenzyniarni, która to sprawa ma być w tym czasie definitywnie załatwioną. Podczas bowiem letnich miesięcy wypracowały obie strony przez swoich zastępców prawnych, odnośne kontrakty, które teraz w kole wszystkich rafinerów mają nłedz szczegółowej rewizyi. W Jipcu b. r. nastąpiło porozumienie między rafineryami a pełnomocnikami rządu w sprawie urządzenia odbenzyniarni, przy której to sposobności przedłożyły rafinerye rozmaite żądania odnośnie do postępowego i ekonomicznego urządzenia powyższego zakładu. Rząd przychylił się już w nieznacznej mierze do tych żądań. Budowa odbenzyniarni będzie jednak ukończoną przed końcem roku poczem dopiero wtedy ruch odbenzyniarni przejdzie pod zarząd rafineryj.

W ostatniej chwili dowiadujemy się, źe pogłoski o dalszych rokowaniach w sprawie utworzenia kartelu naftowego, okazują się mylne. Obecnie toczą się obrady nad utworzeniem centralnego biura sprzelaży, z którego będą korzystać, o ile możności, wszyscy interesowani. Bez takiego biura byłby kartel pozbawiony zupełnie podstawy.

Wybuch nafty. W fabryce To w. akcyjnego (dawniej Preund) w Budapeszcie wydarzył się dnia 27. sierpnia rano wybuch w rezerwuarze nafty. Dwie osoby śmiertelnie poranione. Pożar wywołany eksplozyą, zlokalizowano w przeciągu pół godziny.

Akcya podatkowa. Wobec zbliżającej się se-syi sejmowej, Krajowe Tow. naftowe we Lwowie zamierza wszcząć energiczną akcyę w kwes.tyi nieracyonalnego i przesadnego opodatkowania przedsiębiorstw naftowych; prawdopodobnie zwo-

na początku sesyi sejmowej wiec naftowy z udziałem posłów i prasy, celem zaprotestowania przeciwko przesadnym wymiarom podatkowym.

Upraszamy przeto wszystkie firmy o nadsyłanie do kancelaryi Krajowego Tow. naftowego szczegółowych dat o niesłusznym wymiarze podatkowym dla ułożenia odpowiedniego memoryału.

Powiększenie się eksportu nafty do Niemiec. Tocząca się na niemieckim rynku konkurencyjna walka miedzjr eksportem austryjackim a amerykańskim, znajduje się obecnie w stadyum dla austryjackich produktów naftowych bardzo pomyśl-nem. Zbyt jest wielki, szczególnie w Berlinie, a ilość dowożonej austryackiej nafty stale się zwiększa. Według informacyi austr . jeneralnego konsula w Berlinie, dowóz nafty do Niemiec w pierwszem półroczu bieżącego roku przedstawia się według swej proweniencyi, następująco:

Dowóz

w procentach

Austro-Węgry Rumunia

do przeniesienia

81101 16460 364442

Razem

W pierwszym zaś półroczu roku 1908, przedstawiał się import następująco:

Tonu

Austro-Węgry Rumunia Rosya Ameryka

Razem

Z powyższych danych widać, że w pierwszem półroczu roku 1909, ogólny niemiecki imdort nafty z głównych krajów produktywnych, zmniejszył się w porównaniu z rokiem ubiegłym o 41.725 tonu. Dowóz zaś do Niemiec austryackiej nafty w pierwszej połowie bieżącego roku powiększył się w porównaniu z pierwszem półroczem roku 1908, o 20.951 tonn, co wyrażone w procentach, odpowiada zwyżce z 9 6 do 15 proc. Największą zniżkę wykazuje amerykański import do Niemiec! zmniejszył się oo w porównaniu z rokiem zeszłym o 65.662 tonn, czyli wynosi obecnie 78'9 prc. ogólnego niemieckiego importu.

Adwokat Dr. Stanisław Grzesik

przeniósł swoją kancelaryę do realności przy ulicy Batorego 1. 30. I. piętro, wchód od ul. Bourlarda.

ll!lil!l!lilililllll!l!l!l!lll!1!lllllll!ll|]|ililll!lil!llłilEN1il!lil!|[|ll!l!l!llllllllllilllll!lł!li|[l!lll!l!lllllll

Ważne dla zakładających się kopalń naftowych,

jak również dla każdej nowo budującej się == fabryki w Galicyi.

Biuro techniczno - handlowe

MICHAŁ JAKUBOWSKI I S-KA w Borysławiu

najtańsze źródło do nabycia używanych, jednak w jak najlepszym stanie i z gwarancyą. kotłów parowych i maszyn, wszelkiego rodzaju rur wiertniczych, gazowych rygów, zbiorników, żerdzi i narzędzi wiertniczych.

llilllllilllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll

INS

cc

AUSTRYACKIE ZAKŁADY Siemens - Schuckertowskie

AUSTRYACKIE ZAKŁADY Siemens - Schuckertowskie

Nowości w przemyśle naftowym

Elektryczna lampa dla wież wiertniczych model 1909.

Szczegółowe zalety tej armatury:

Zupełna i trwała pewność przed eksplozyą;

Dostępna wyłącznie z zewnątrz szybu;

Niewrażliwa na olej etc.; Budowa prosta i silna; Tania cena.

Szczegółowe i bliższe dane za pośrednictwem Galicyjskiego Towarzystwa dla przedsiębiorstw elektrycznych, Spółka z ogr. odp., ul. Kopernika 12.

PIERWSZA KRAJOWA

Fabryka chemiczno - technicznych smarów i pakunków do maszyn parowych

EDWARDA

HELLWIGA

we Lwowie, ulica Kopernika liczba 39 Adres telegraficzny : Hellwig, Lwów, Kopernika, poleca

znakomite szczeliwa (pakunki) i smary do maszyn parowych, a mianowicie:

8ZCZ6liWa «Wulkan“, „Pionier" i „Smok“ z najlep-

--szego asbestu, konopi i bawełny.

SlUSni* „Wulkan", „Pionier“ i „Smok“ do szczeliw.

-L* „Saturn“ do kurków parów. „Merkur“ do

skóry. „Eros“ do kolektorów. „Neptun" do lin konopnych. „Jupiter“ do rzemieni z sierści wielbłądziej. „Jowisz“ do lin drucianych. „Mars" do rzemieni. „Conservator" do gumy. „Regulator" do trybów. „Apollo“ do łożysk. „Wezuwiusz“ do lak. kotłów. „Puritas“ przeciw tworzeniu się kamienia w kotle. „Venus“ do czyszczenia metalu. Tłuszcz tawotowy. Waselina.

Na składzie utrzymuje : oliwę, ragozynę S. M.

Shibaeffa & Co w Baku, oleje cylindr. ameryk.

c krajowe i wszelkie inne przybory do maszyn parowych.

'Ùt 'Ùt Ùt Ùt Ùt 'Ùt Ùt 'Ùt Ùt Ùt Ùt

DOM KOMISOWO-HANDLOWY

,1

Lwów, ul. Bielowskiego 1. 6.

(FIRMA ZAPROTOKOŁOWANA).

Przyjmuje zastępstwa fabryk krajowych, pośredniczy i' informuje w kwesty ach rodzimego przemysłu i handlu.

Nadto zajmuje się „Porządkowaniem stosunków majątkowych“, regulowaniem hipotek, wyrabianiem i konwersyą pożyczek hipotecznych. Pośrednictwo w kupnie i sprzedaży majątków. Przeprowadzanie komisowej częściowej parcelacyi.

Pośredniczy w sprzedaży i zakupnie, wydzierżawianiu terenów i kopalń naftowych, jako też udziałów w tychże uprawnieniach pod najprzystępniejszymi warunkami. Kupuje i sprzedaje ropę.

Zastępstwo firm zagranicznych.

Dom komisowy posiada najznakomitsze siły fachowe tak w technicznym zakresie jak i w handlowym. Załatwia wszelkie zlecenia punktualnie i szybko.

’ùt ’ùt ’ùt ’ùt ’Ùt ’ùt ’ùt ’ùt ’ùt ’ùt ’Ùt

~*>i

t:!:

ESI

-ES

—H»

-U!

4SI

OLEJE MASZYNOWE pierwszorzędnej jakości OLEJE DO PODŁÓG OLEJE i ROPĘ DO PĘDZENIA MOTORÓW KOMPOZYCYE DO ROPNYCH PALNIKÓW POKOJOWYCH

NAFTĘ DO PALNIKÓW „LUX“ I DOSKONAŁE specyalne SORTY NAFTY BENZYNY MOTOROWE po najtańszej cenie BENZYNY AUTOMOBIL, i BENZYNY DO LAMP GÓRNICZYCH i wszelkich celów

:<h—

ttl

Eta

POLECA FABRYKA NAFTY

PT

Eti

Waleryana Stawiarskiego i Spółki

»4L

KROSNO

EÜf

■44|

SKŁAD KOMISOWY W BORYSŁAWIU POD KIEROWN. P. BACHOWSKIEGO

gdzie jest zawsze dostateczny zapas wszystkich towarów.

!8

SI

U,

——— ■■■Iiim— >v»    ■>

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905 *

iS)

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we    ul. Kopernika i- 21.

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Seweryna Blaima.

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych

Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

Przedsiębiorstwo dla głę=

bohich wierceń

przez Izbę handlową i przemysło wą we Lwowie mianowany, i przez e. k. Namiestnictwo potwierdzony i zaprzysiężony

senzal

JBif Sulimirsfti

w Borysławiu

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Gralicyi, na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkich. Kupno i sprzedaż terenów naftowych.

dla sprzedaży i kupna ropy, sku ziemnego i produktów tych minerałów. Jako urzędnik publiczny pobiera przy transakcyach ściśle oznaczoną a zatwierdzoną przez Namiestnictwo opłatę senzala. Udziela swej klienteli rzeczowych i wiarygodnych informacyi w zakres przemysłu naftowego wchodzących.

Biura: Lwów, plac Smolki 1. 4. Tel.: 1059

wo-

Wm

'lin

ran«

URZĄDZENIA

ELEKTRYCZNE

ŚWIATŁA = SIŁY = TRAKCY1

SKŁADY MATERYAŁÓW INSTALACYJNYCH =

Inżynierowie KNAUS & CZAJKOWSKI

PRZEDSIĘBIORSTWO ROBÓT ELEKTROTECHNICZNYCH

LWÓW, UL. KOPERNIKA 26 — TELEFON NR. 40

PROJEKTY I KOSZTORYSY BEZPŁATNIE

ÂiÉüÉÉÉiÉiiiiSÉiüiüiiiiÉiÂiiÉ

_chg|    ; :    ; ' ‘ “ - ‘    ' —mvn

TOWARZYSTWO

■m

-Ü

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

p-

mb

laffs

-sa

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

Wjlączue zastępstwo na Galicjc :

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. % Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza :

Kury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyaly potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowe Lwów.

Telegramm-Adręsse : Handelsverein Lemberg.

gg

gg

«-

ü-

Odpowiedzialny redaktor Dr. Stefan Bartoszewicz. Z Drukarni „Słowa Polskiego“ we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego.

= FILIA =====

PRASKIEGO BANKU

KREDYTOWEGO

we Lwowie — ulica Karola Ludwika 1 29.

Tel. 937, 946, 846. — Zakład centralny w Pradze.

patentu Romana Gierszyńskiego z wymienialnymi bakami do rur

5”, 6”, 7”, 9” i 10”

Filie w Kolinie i Ołomuńcu. Wpłacony kapitał akcyjny kor. 6,000.000 — Fundusze rezerwowe i gwarancyjne kor. 3,200.000.

KORZYSTNE ZAŁATWIENIE

wszelkich transakcyj bankowych i lokacyi kapitałów,

oraz do rozkręcania lewych rur sprzedaje i wypożycza Fabryka narzędzi i instrumentów wiertniczych

W. Wolski

W. Zdanowicz i Sp.

w Borysławiu

Kupno i sprzedaż papierów wartościowych. — Przeprowadzanie wszelkich obrotów giełdowych na targach krajowych i zagranicznych.

Promesy, Losy (Sprzedaż losów za wypłatą w rachunku bjeżącym). — Otwieranie Kredytów i udzielanie pożyczek na podkład papierów wartościowych. Przyjmowanie w przechowanie i w zarząd papierów wartościowych. Ubezpieczanie losów i efektów od strat z powodu wylosowania. — Wykupno płatnych kuponów i wylosowanych papierów tościowych. Listy polecające i akredytywy na sezony podróży. — Lskont weksli. Inkasa i wypłaty w kraju i na miejsca zagraniczne. — Wkładki pieniężne na książeczki wkładkowe (podatek rentowy opłaca Bank) oprocentowuje po

======= 4V₂ procent ============

na asygnaty kasowe z 90-dniowem wypowiedzeniem: oprocentowanie po 4i/2 procent w rachunku bieżącym.

ODDZIAŁ KOMERCYALNY: Finansowanie przedsiębiorstw przemysłowych i budowli publicznych, kredyty na podatki i cła. Zaliczkowanie faktur towarowych. Kupno i sprzedaż w drodze komisowej towarów i zaliczkowanie tychże.

war-

UL Ul RHL

Międzymiastowy telefon Nr. 13.

W BORYSŁAWIU

Adres dla telegr.:

„Nafta“ Borysław.

Fabryka narzędzi wiertniczych w Borysławiu wykonuje i ma na składzie:

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstrukcyi,

Żerdzie wiertnicze z najlepszego materyału,

Śnidry ekscentryczne patentu M. Longchamps’a, jakoteż "wszelkie przybory do głębokich wierceń,

Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr, Zbiorniki na ropę opałową,

Oazowniki specyalnej konstrukcyi,

Mierniki na ropę,

Odlewy żelazne i metalowe,

Naprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.

ROBERT KERN

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18 — Skład w Borysławiu =

wykonuje

Rury wiertnicze spajane i bez szwu,

Rury gazowe i wodociągowe,

Rury ropociągowe dla wysokiego ciśnienia,

Rury płomienne bez szwu,

Rury lane żelazne gazowe i wodociągowe,

Rezerwoary żelazne dla ropy, każdej wielkości,

Liny druciane marki: „Priv. öst. ung. Statts- Eisenbahn Gesell., Żerdzie ratunkowe i wiertnicze witkowickiej marki specyalnej, Suwaki wodne i ropne, modelu ciężkiego i lekkiego, fabrykat specyalny,

Wszelkie armatury dla pary i wody,

Elektrycznie spajane żelazne witkowickie beczki dla transportu ropy i spirytusu.

Filia wiedeńskiej fabryki narzędzi firmy Blau’a i S-ki Wiedeń, XX/2 Hellwagstr. 4—8.

Cenniki i oferty na żądanie odwrotnie darmo i opłatnie.

Adres na telegramy: Rolbert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

O dp o w iedziatnyA ed aktor Dr. ŚtefaiT Bartoszewicz, Z Drukarni Słowa Polskiego we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego.