Rok XVII.

W>

NŁ&lo W

Zeszyt 15.

10

9,

9,

9,

E^V,

^^3 G§?5;

ORGAN KRAJOWEGO TOWARZYSTWA NAFTOWEGO

wyehodzi 2 razy na miesiąc 13-go i 30-go

Wydawca:

Krajowe Towarzystwo Naftowe

Redaktor:

Dr. Stefan Bartoszewicz

9.

57

,9

OSy]

8@S3§3S3§§S§i§§li§âI»§SSŒ§i3g3§3g3gg§3S3§3§»

»i

li

ffi

fabryka elektrotechniczna i Zakład instalacyjny

LWÓW Fabryka przy ul. Na Błonie 1.38

Biuro główne: Lwów, Słowackiego 1.18. — ?ilia w Mowie: Bracka 1. 8.    }§{

Wyrób artykułów elektrotechnicznych

Adres telegr. : Grom Lwów

Budowa całkowitych stacyj elektrycznych. Przenoszenie siły i zastosowanie energii elektrycznej w przemyśle i gospodarstwach rolnych.

Dla kopalnictwa nafty:

Druty w izolacyi miniowej

; i asbestowej uznane i obję-

na zbiornikach

Hi

miuuiui ^    własnego systemu

uznanego przez Tow. Asekuracyjne.

Przewodniki ?„twX¹ ÄtäS    Armatury szybowe ^JŻ Ä

te przepisami Urzędu Grórn.

prawnie ochroniony.

leaume we Wiedniu (wyłączna reprez.) j zwykłe i szczelnie zamknięte, zabezpieczone przeciw dział, gazów.

Dostawa wszelkich materyałów instalacyjnych.

Motory

Skrzynki rozdzielcze

Ton. udział, dla fecBni&i głęBo&icfi wierceń i Budowy motorów

[fci

TRAUZL & Co.

przedtem FAUCK & Co.

WIEDEŃ IV./2., WIEDENERGÜRTEL Nr. 2. HEUGASSE 80.

IC

Zastępca na Gjalicyę i Bukowinę

Marek Seemann

w Drohobyczu

Skład w Borysławiu

ąs^

Przyjmujemy zlecenia wykonywania w naszym zarządzie wierceń do możliwie największej głębokości i pod daleko sięgającą gwarancyą.

%r:

Fabryka maszyn i narzędzi wiertniczych

dla wszelkich systemów wierceń tak ręcznych jak i maszynowych.

gpecyainości !

Żurawie wiertnicze szybkoudarowe „Rapid“ o systemie płuczkowym w połączeniu z naszem patent, wierceniem rdzeni i automatycznym wydźwigiem tychże zapomocą t. zw. odwrotnej płuczki.

Części żelazne do wahacza (balansu) kanadyjskiego z samoprężnem popuszczadłem do dokładnego popuszczania łub podnoszenia świdra w czasie wiercenia (według policyjno-górniczych przepisów z r. 1904, § 31).

Patentowe rozszerzacze (Nachnahmbohrer) znacznie ulepszone.

Hydrauliczne obcinacze (noże) rur. Pod względem pewności i dokładności w użyciu przewyższają wszystkie inne dotychczas znane tego rodzaju instrumenty. Obcięcie rury bez względu na jej dymenzyę uskutecznia się w ciągu kilku minut.

Wielokrążki o specyalnej konstrukeyi dla celów wiertniczych. Dopuszczalne obciążenie zwyż 50.000 kg.

Raki dające się z najbardziej wklinowanej pozycyi zluzować i wydostać, gdy rury nie idą. i t. d. i t. d. i t. d.

Najwyższe odznaczenie na międzynarod. wystawie w Bukareszcie w r. 1906.

DYPLOM HONOROWY I ZŁOTY MEDAL.

fte

Oddział Budowy motorów

Oddział Budowy motorów

IDlotory gazowe pożyciu ga-

* °    zu ziemnego do

popędu żurawi wiertniczych i do oświetlenia elektrycznego, r-..-.:.-:-..- -

■i

m 'j

Motory benzynowed0. pw1u

*    J    żurawi

c ' œtpr

Lokomotywy⁰ p°p?dzie zap°-

”—— —- mocąmotorów ben-

pompowych.

zynowych, spirytusowych i naftowych — nader praktyczne do różnego rodzaju kolejek. ...—

Zastępca dla oddziału bud. motorów: MAOTCSJ G0LDSGRLAG = GLAŻQ\$§R1

Lwów, ul. Gródecka 1. 42.

Ti m

î*ok XVII.

Lwów, 15. sierpnia 1909.

Zeszyt 15.

NAI

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 15-ego i 30-eiCb 3Pre:rvci.:nci.era,ta, wynosi rocznie 1© koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego 1. 1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 15.

Ankieta naftowa w Wydziale krajowym. — John D. Rockefeller. — Z Tustanowic. — Przemysł naftowy w Rumunii w roku 1908. — Nowość elektryczna w przemyśle naftowym. — Wiadomości z targu

ropnego. — Kronika.

Ankieta naftowa w Wydziale krajowym.

Dnia 29. lip a b. r. odbyła się w Wydziale krajowym ankieta naftowa pod przewodnictwem Członka Wydziału krajowego p. Dr. Władysława Jahl a. Przewodniczący otwierając ankietę, zwrócił uwagę na 3 punkty programu obrad, z których dwa pierwsze t. j. sprawa spółek naftowych i re-organizacya. krajowej stacyi doświadczalnej dla produktów naftowych, objęte są rezolu-cyą Sejmu Krajowego, natomiast punkt trzeci, sprawa sanacyi przemysłu naftowego, wstawiony został na porządek obrad ankiety z ini-cyatywy Wydziału krajowego.*

Poseł Dr. Kolischer proponuje aby w obradach najpierw traktowano sprawę reorganizaeyi stacyi naftowej, a po załatwieniu tej kwestyi dwa inne punkty porządku dziennego, na co przewodniczący się godzi.

Poseł hr. Zamoyski uzasadnia potrzebę reorganizaeyi naftowej stacyi doświadczalnej, która dla braku własnego pomieszczenia i służby wprost nie może spełniać swych zadań; dlatego też ca ostatniej sesyi sejmowej postawił wniosek o reorganizaeyi.

Przewodniczący przyznaje braki skonstatowane przez posła hr. Zamoyskiego, zaznacza jednak, że jestto stan przejściowy, spowodowany wypowiedzeniem lokalu, jaki staeya doświadczalna dotychczas w politechni-ce zajmowała. Jest projekt połączenia stacyi naftowej ze staeya geologiczną i keramiczną w jednym budynku, który ma stanąć na gruntach techniki. Plany są juz wygotowane i budowa będzie mogła byó rozpoczęta w r. przyszłym. W końcu sprawę przekazano na wniosek posła Kolischera subkomitetowi, w skład którego weszli: pp. Syroczyński, Paw-lewski, Załoziecki, Wolski, Gąsiorowski i Piłat. Subkomitetowi polecono wykończyć swoje prace jeszcze przed jesienną sesyą sejmową.

Następnie otwarto dyskusyę nad następnymi punktami porządku dziennego. Zabiera najpierw głos poseł K o 1 i s c h e r.

Mowea wykazuje na wstępie wady ustawy naftowej z r. 1908, w pierwszym rzędzie tą, że ustawa powyższa opiera się na zasadzie połączenia własności górniczej z własnością nieruchomości. Ta zasada stoi na przeszkodzie prowadzeniu górnictwa naftowego w sposób kapitalistyczny. Mówca uważa dalej minimalny rozmiar kopalni oraz minimalną odległość szybu za niewystarczające; ponadto przepis ten nie odnosi się do kopalni, w których ruchu jeszcze nie rozpoczęto, ale co do których nabyto prawa eksploatacyi przed ogłoszeniem ustawy. Powyższe zmiany utawowe nie wprowadzą jeszcze, zdaniem mówcy, przemysł naftowy na normalne tory. Zrobić to może jedynie przymusowa organizacya producentów naftowych, przeprowadzona w ten sposób, że od przystąpienia do organizacyi byłoby zawisłem koncesyonowanie.

Reasumując swoje wywody, stawia pos. Kolischer konkretne wnioski: 1) Przed sesyą sejmową zbierze się ankieta powtórnie na obrady nad reformą ustawy naftowej; 2) Wydział krajowy porozumie się w przedmiocie tych zmian z rządem; 3) Referat w sprawie spółek naftowych na następnej ankiecie powierzyć należy Dr. Goldhammerowi.

Dy r. Gąsiorowski przyłącza się w znacznej części do wywodów poprzedniego mówcy i oświadcza się za tem, by minimalny obszar kopalni wynosił najmniej 35.000—40.000 m². Odnośnie do przymusowej organizacyi producentów, to kwestya ta wymaga gruntowego przestudyowania. Przechodząc do sprawy spółek, proponuje dyr. Gąsiowski, aby już obecnie rozpocząć akcyę w tym kierunku przez rejestrowanie spółek w księgach naftowych i ograniczenia liczby spólników do 10. Omawiając w końcu stosunki robotnicze, skarży się mówca na brak pomieszczenia, brak wody do picia i komunikacyi i proponuje, aby od zadość uczynienia tym brakom uczynić zaleźnem koncesyonowanie.

I n ż. W o 1 s K i twierdzi, że projekt przymusowej organizacyi nie da się obecnie urzeczywistnić, już choćby z tego względu, że nie miałby w parlamencie żadnych widoków powodzenia. Oświadcza się natomiast za natychmiastowem załatwieniem kwestyi rozszerzenia pól naftowych i kwestyi spółek. Odnośnie do tych ostatnich stawia żądanie, aby wprowadzić niepodzielność praw naftowych t. zn., że odnośne uprawnienie może posiadać tylko bądź jedna osoba fizyczna, bądź osoba prawna, jak to w. akcyjne, gwarectwo.

Poseł lir. Zamoyski solidaryzuje się w zupełności z wywodami poprzedniego mówcy. Co do sprawy robotniczej, poruszonej przez dyr. Gąsiorowskiego, przypomina, że podczas ostatniego strajku niektórzy przedsiębiorcy zobowiązali się, że wybudują mieszkania robotnicze, wodociągi i t. d. Dziś mieszkania te stoją puste, dlatego, że cały przemysł naftowy przesunął się z Borysławia pod Truskawiec. Powtóre, robotnicy naftowi są przeważnie rolnikami, którzy wyuczyli się wiertnictwa; w razie zmiany konjuktury wracają do domu na wieś. Nie są to zatem zawodowi robotnicy przemysłowi i ta okoliczność, jak również specyalne warunki przemysłu naftowego, utrudniają zadość uczynienie ich żądaniom,

Poseł Dr. Battaglia oświadcza się za przymusową organizacya, — a gdyby to było niemożliwem do przeprowadzenia w praktyce — za projektem utworzenia państwowego monopolu kupna i sprzedaży ropy. Zysk osiągnięty z monopolu sprzedaży mogłaby państwo użyć na poparcie premii eksportowych.

P. Samuel i występuje przeciw powiększeniu minimum przestrzeni kopalnianej i odlegośei szybów od granic kopalń. Uważa, że utrudnienia tego rodzaju obniżą produkcyę ropy, która nigdy nie byłaby doszła do tych rozmiarów, gdyby nie wielka ilość małych przedsiębiorstw. Jest również zdania, że dla rozwoju przemysłu niezbędnym jest dopływ kapitałów, chociażby drobnych i ze sfer słabych ekonomicznie, — czemu mogłoby stanąć na przeszkodzie obostrzenie przepisów o spółkach naftowych. Związek przymusowy uważa za niezbędny i sądzi, że cła się przeprowadzić w drodze ustawy krajowej na mocy postanowień ustawy z r. 1884.

Radca Dworu R i e 1 oświadcza z u-powaźnienia ministerstwa robót publicznych, że ministerstwo opracowuje projekt ustawy o powiększeniu minimalnej przestrzeni kopalnianej i odległości szybów; nie jest jednak w możności podać dokładnych danych, w jakich rozmiarach ma to nastąpić. Na zapytanie wyjaśnia, że projektowana ustawa nie zajmuje się sprawą spółek naftowych.

Poseł Kolischer polemizując z p. Samuelim podnosi, że jeżeli dąży się do powiększenia rozmiarów kopalń i odległości szybów od siebie, to dla zapobieżenia niepotrzebnym wierceniom i wzajemnemu „wykradaniu“ ropy. W sprawie drobnych kapitałów

beczkę, wtedy radość właścicieli zna granic; jeżeli tylko 80 centi*

>■

to

ta

zaznacza, że nie chodzi tu o wykluczenie tych kapitałów z przemysłu naftowego, lecz o silną organizaeyę spółek, które się z tych kapitałów tworzą. Ponadto uważa za objaw społecznie niezdrowy, aby w przemyśle naftowym, przedstawiającym znaczne ryzyko, angażowały się warstwy ekonomicznie słabsze.

Konstatuje, że ankieta oświadczyła się za znacznem powiększeniem minimalnej przestrzeni kopalnianej i odległości szybów, tak-samo za ustawowem uregulowaniem spółek naftowych. Powyższe postulaty nie natrafią na opozycyę w sejmie ponieważ wszystkie stronnictwa, nawet ludowe, są zdania, że sprawę należy załatwić nawet z pominięciem interesów chłópskich. Na wypadek, gdyby rząd do sesyi sejmowej nie był z projektem gotów, sądzi mówca, że wtedy z inicyatywą powinien wystąpić sam Sejm.

P r o f. Syroczyński proponuje wybór komitetu, złożonego z pp. Goldhammera, Dziedzica, hr. Zamoyskiego, — któryby prze-studyował kwestyę spółek naftowych.

Po przemówieniach inź. Wolskiego, polemizującego z p. Samuelim i Dr. Dziedzica, który ze stanowiska prawnego sprzeciwiał się przemusowej organizacyi producentów ropy, przewodniczący zamyka dysk usyę ogólną.

Do dyskusyi szczegółowej pozostaje powiększenie minimalnej przestrzeni kopalnianej i odległości szybów oraz organizacya przymusowa. Jest wniosek o przekazanie sprawy spółek komitetowi, w sprawie minimum przestrzeni kopalnianych, jest wniosek posła Kolischera, aby Wydział krajowy odniósł się do ministeryum.

Poseł K-olischer formułuje swój wniosek w sposób następujący: 1) aby Wydział krajowy odniósł się do ministeryum we wszystkich sprawach poruszonych na ankiecie; 2) aby również nad wszystkiemi poruszonemi sprawami zastanowił się 'ściślejszy komitet, a mianowicie : nad sprawą minimum powierzchni kopalnianej, stosowania §. 16. ust z r. 1884, sprawą zastosowania przepisów nowej ustawy do kopalni jeszcze nie rozpoczętych, sprawę spółek wzgl. niepodzielności praw naftowych oraz nad sprawą przymusowej organizacyi producentów ropy.

Wszystkie wnioski Posła Kolischera

przyjęto.

Dy r. Gąsior owski naznacza, że zdaniem jego powinien przepis taki mieć zastosowanie jedynie do odległości szybów od granicy kopalni, natomiast w obrębie własnej kopalni powinna być pozostawiona zupełna swoboda.

Nastąpiła dyskusya o członkach komitetu, w skład którego weszli pp. Dr, G o 1 d-hammer, Dr. Dziedzic i li r. Zamoyski — z prawem kooptowania.

Poczem przewodniczący zamknął obrady ankiety.

John D. Rockefeller,

Rockefeller ,.król nafeiarzy“, ma zamiar z powodu podeszłego wieku — liczy bowiem 70 lat — usunąć się w zacisze życia prywatnego — a swą władzę przelać na syna. „Standard Oil Co.“ będzie miał więc wkrótce nowego szefa.

Czem jest tow. „Standard Oil Comp.“ w stosunku do świata handlowego? Jest prze-dewszystkiem władcą wielkiego światowego handlu naftą i małej amerykańskiej giełdy naftowej w Oil City.

Tak zwana „amerykańska giełda naftowa“ znajduje się w Oil City, małem pensylwańskim miasteczku, połoźonem miedzy Pitts-burgiem a Buffalo. Owa „giełda“ posiada dwa ważne przedmioty: czarną tablicę i kawałek białej kredy. Ku tej tablicy ślą co rana trwożliwe spojrzenia, wszyscy właściciele kopalń naftowych. Codziennie o godz. 10-tej przed południem przestępuje próg lokalu giełdy reprezentant tow. „Standard Oil Co.“ i wypisuje na tablicy dzienną cenę ropy, tj. cenę, po której „Standard“ gotów jest kupić ropę. Jeżeli cena ta wynosi 1 dolar lub więcej za kopalń nie

mów albo więcej, wtedy są zadowoleni —-jeśli zaś cena wynosi mniej niż 80 centymów— wtedy na giełdzie panuje smutny nastrój, bo cena taka oznacza dla właścicieli kopalń stratę. Już w tern samowolnem oznaczaniu

od niejakiegoś czasu,

oeny widać despotyzm Rockefellera i jego „Standardu“. Doskonała w najdrobniejszych szczegółach organizacya i kolosalny kapitał, którym „Standard“ rozporządza — oto przyczyny tej przemożnej potęgi.

Kiedy Rockefeller, przed niespełna 40 laty zakładał Tow. „Standard Oil Comp.“, nafta była o wiele droższa i w gorszym gatunku, niż dzisiaj. Postanowił więc przez skoncentrowanie przemysłu naftowego, zaprowadzić oszczędności przy wydobywaniu surowca, a fabrykacyę tegoż tak udoskonalić, aby nafta jako materyał świetlny i opałowy, była nietylko bezpieczną w użyciu, ale także i tanią, aby wszystkie warstwy ludności mogły się nią posługiwać. Towarzystwo zaczęło konstruować i fabrykować wyśmienite piece i lampy naftowe i sprzedawało je farmerom w olbrzymich ilościach. Prawie 300 mniejszych i większyeh przedsiębiorstw konkuren-cyjnych przeszło z biegiem czasu pod władzę Rockefellera. W głównem biurze „Standardu“ wisi olbrzymia karta ścienna Stanów Zjednoczonych Ameryki północnej, na której wszyst kie miejscowości, których rynkami zbytu niepodzielnie zawładnął „Standard“ są oznaczone czarnemi punktami; te zaś miejscowości, w których „Standard“ posiada współzawodników, oznaczone są punktami czerwonemi. Przeciwko tym „czerwonym“ prowadzi Rockefeller systematyczną, a nieubłagauą walkę tak długo, dopóki nie znikną z karty, t. j. dopóki odnośny punkt czerwony nie zmieni się na czarny.

Rockefeller jesf wielkim, ale straszliwym i bezwględnym strategikiem. Dla swego biura umiał zawsze wynaleźć najzdolniejszych handlowców i techuików. Z nimi — jak również z całym podwładnym sobie personalem— obchodzi się nadzwyczajnie dobrze, a pracę ich świetnie wynagradza. Nic więc dziwnego, że stworzył tak silną organizacyę, gdy każdy współpracownik „Standardu“, uważa dobro towarzystwa za swoje własne dobro i wszystkie siły swoje umysłowe i fizyczne oddaje na jego usługi. Wskutej tej polityki, podniosły się dochody towarzystwa do bajecznych rozmiarów, tak, że znaczna część ich mogła być użytą na zagarnięcie władzy w innych gałęziach przemysłu. I dzisiaj już Rockefeller jest panem nietylko amerykańskiego przemysłu naftowego, ale również narzuca skutecznie swą wolę wszystkim innym gałęziom przemysłu, największym bankom i giełdom amerykańskim, a nawet i senatowi! A ponieważ każdy projekt ustawy lub zmiana musi być zatwierdzoną przez senat, przeto śmiało rzec może, że bez wiedzy i woli Rockefellera nie może być ani żadna dawniejsza ustawa zmienioną, ani żadne nowe prawo uchwalonem.

Pod jego kontrolą stoi trust skórzany i stalowy, z jego wolą liczą się największe koleje amerykańskie, jego rozkazów musi słuchać cały szereg największych fabryk maszyn; zamierza również zmonopolizować handel tytoniem i cygarami, zaczyna narzucać swą władzę wszystkim lepszym aptekom w większych miastach.

Pierwsze kroki, skierowane ku zcentralizowaniu handlu tytoniem i cygarami, miały miejsce w Nowym Jorku przed niespełna 10 laty. Aż do tego czasu handel ten był niezawisły i samodzielny. W tern pewnego pięknego poranku otworzył nagle „Standard“ w Nowym Jorku na najpierwszych i najbardziej ożywionych ulicach, odrazu kilkanaście jednakowo wyposażonych, nadzwyczajnie eleganckich sklepów z tytoniem. Właściciele sąsiednich mniej wyposażonych sklepów z tytoniem musieli je zamknać, właścielom zaś większych i w dobrem miejscu położonych składów zaproponowano sprzedaż takowych za akcyami i przyobiecano odpowiednie posady. Ci, którzy tę propozycyę przyjęli, wyszli na tym interesie bardzo dobrze — inni zaś wegetowali przez jakiś przeciąg czasu, ale w końcu musieli uledz przemożnej potędze „Standardu“. Dzisiaj trust tytoniowy zajął najlepsze miejsca we wszystkich większych miastach Ameryki, a groźnyoh konkurentów pozbywa się i nadal bez żadnych skrupułów. Tę samą taktykę chce Rockefeller rozpocząć wobec drogueryj i* aptek.

Cała prawie ludność jest bardzo wrogo usposobiona dla tow. „Standard Oil Comp.“— i słusznie — chociaż trzeba zaznaczyć, że w tej nienawiści gra niepoślednią rolę — zazdrość.

Rezydencya tego niezwykłego „władcy“ mieści się w New-York City, Broadway 26.

Stosunkowo do dzisiejszych stosunków w Nowym Jorku nizki, bo tylko 18-piątroWy dom, ozdobiony granitową fasadą i opatrzony kilkunastu windami mieści w sobie biura tow. skąd John D. Rockfeller wydaje rozkazy, kontroluje rozmaite gałęzie przemysłu amerykańskiego ewent. prowadzi z opornymi bezwzględną walkę.

27 Tristanowie

piszą nam : Dnia 6. bm. w nocy, wśród burzy zapalił piorun 2 szyby w Tustanowicach : szyb Montana „Gliński I.“, z którego zapomocą tłoka wydobywano 5 cystern dziennie, oraz szyb Karpackiego Tow. na tłoce Nro. XII. produkujący 9 cystern dziennie. Na Glińskim spalił się ryg wraz z hasplem, zaś w Karpa-ckiem Tow. prócz szybu spalił się dół ropny. Przy tej sposobności o mało nie zginął dyrektor Karpackiego Towarzystwa p. Żukowski, który biegnąc na miejsce katastrofy, w pośpiechu chciał przejść przez dół ropny, mający nakrycie ze słabych desek, które nie wytrzymały jego ciężaru i załamały się pod nim. Gdyby nie pewien woźny, który przypadkowo znalazł się w tern miejscu i spostrzegł wypadek, a następnie przywołał na pomoc ludzi znajdujących się przy ogniu, dyr. Żukowski byłby niechybnie zginął, zwłaszcza, że w chwilę po wydobyciu go, dół eksplodował.

Spalony szyb Karpackiego Towarzystwa nie utracił skutek pożaru swej produkcyi.

Dnia 9. bm. szyb „Marya“ będący własnością berlińskiego towarzystwa, dostał w głębokości 1099 m. pierwszą ropę w ilości 3 cystern. Również szyb Karpackiego Towarzystwa w „Lasku szlacheckim“ Nro. II. dostał w głębokości 1168 m. także około 3 cystern produkcyi. Produkcyą szybu „Roman“ wzrosła do 15 cystern dziennie.

Dnia 10. bm. po kilkudniowym strasznym upale spadł ulewny deszcz, a pioruny biły na wszystkie strony bez ustanku przeszło 2 godziny z nadzwyczajną mocą, tym razem jednak omijały szyby, natomiast szukały ofiar w ludziach. W Modryczu zabił piorun dozorcę budowy dołów krajowego Związku producentów ropy, a poparzył obok stojącą kobietę. W Hubiczach zginęło od piorunów 2 ludzi, na Bani kotowskiej jedno dziecko.

Przemysł naftowy w Rumunii w roku 1908.

Stosunki w rumuńskim przemyśle naftowym w roku 1908 ukształtowały się bardzo niepomyślnie w porównaniu z ubiegłymi latami. Produkcyą, która z 53.000 tonu w roku 1890 wzrosła w roku 1907 na 1,129.297, i która w roku 1907 w porównaniu z rokiem 1906 powiększyła się o 242.206 tonn, wykazuje w roku sprawozdawczym zwyżkę jedynie 20.000 tonn. Zniżkę w produkcyi można tern ■umotywować, że w niektórych okolicach wiele szybów zostało doszczętnie wyczerpanych. Z 80—90 okręgów naftowych tylko 3 — 4 okręgi odznaczają się większą produkcyą.' W tych okręgach skupiły się wszystkie przedsiębiorstwa wiertnicze i rozpoczęły na .wyścigi prace eksploatacyjne, co doprowadziło do zupełnego wyczerpania się szybów. Swoją drogą sytuacya nie przedstawia się tak groźnie, jak to powszechnie opisują. Chociaż w ubiegłym roku, z powodu ogólno-światowego przesilenia, nie założono żadnych nowych przedsiębiorstw wiertniczych o znacznym kapitale, któreby spowodowały zwyżkę w produkcyi surowca ropnego, to jednak przez obecnie istniejące przedsiębiorstwa wiertnicze, były i będą inwestywowane bardzo znaczne kapitały w celach eksploatacyi jużto znanych terenów, juźto zupełnie nowych — a dotychczasowe rezultaty pozwalają przypuszczać, że w najbliższym czasie stosunki w rumuńskim przemyśle naftowym ułożą się jak najpomyślniej.

Koła rządowe zajmują się obecnie bardzo żywo koncesyonowaniem państwowych terenów naftowych. Ponieważ bowiem większa część obszernych i jeszcze nie wyczerpanych terenów naftowych, jest własnością państwa, które wydzierżawia je dla celów eksploatacyjnych pod bardzo uciąźliwemi warunkami,

Dalej powstało nowe tow. „Aposto-lake“ z kapitałem 2ya miliona lei.

Tow. „Colombia“ powiększyło swój kapitał zakładowy o P/₂ miliona lei, zaciągnąwszy pożyczkę powyższą w „Banque de Paris et des Pays Bas“ w Paryżu, wskutek czego fundusz zakładowy podniósł się z 3x/2 na 5 milionów lei.

lei.

Wymienić należy jeszcze i następujące świeżo powstałe przedsiębiorstwa: ,,C a a R o m a a“ z 200.000 lei, c tul Ba coiułe u“

a es

nic więc dziwnego, że rumuńskiemu przemysłowi naftowemu daje się już odczuwać brak najważniejszego czynnika, t. j. brak surowca ropnego. Rumuńskie rafinerye chciały więc sprowadzać ropę z Galicyi, na której przemysł naftowy do niedawna jeszcze bardzo sceptycznie się zapatrywały. Stosunki te nie podobały się tak czynnikom bezpośrednio interesowanym w przemyśle naftowym, jak również i niektórym politykom i członkom rządu; uchwalono więc ustawę, mocą której państwo rozdzieliło przymusowo kontyngent między rafinerye nafty.

Następujące przedsiębiorstwa zostały nowo założone lub też znacznie rozszerzone:

Tow. „Astra“, założone o kapitale 5 milionów lei, a posiadające przedsiębiorstwo w Moreni i rafinerye nafty w Plojesti, inwesty wowało w dalszym ciągu milion koron.

W Londynie zołoźyło angielskie konsor-cyum tow. „Anglo-Roman i an-Petro-1 e u m Company“ o kapitale 3,750.000 lei. Przedsiębiorstwo to posiada znaczną ilość produktywnych kopalń w Bustenari-Kalinet oraz wiele terenów w innych okręgach naftowych.

Dalej założono:

Tow. „Societatea anonima R o -mana-Belgiana de Petrol“ o kapitale 1,700.000 lei;

Tow. „M o r e n i - G h i r d o v e n i e“ o kapitale 1,500.000 lei, z czego 250.000 lei złożono gotówką, a resztę inwestywowano w terenach naftowych ;

Tow. „Societatea anonima pen-tru distributrea produselor pe-trolulni“ (Akcyjne towarzystwo dla rozdziału produktów naftowych) o kapitale 1,000.000 lei.

Tow. akcyjne „C o m p a n i a Moreni“ o kapitale 1,000.000 lei.

W Halle nad Saala przedsiębiorstwo „Kontinentale Tiefbohrgesellschaft“ o kapitale 875.000 lei, z czego 250.000 lei przypada na przeprowadzenie robót wiertniczych w Rumunii.

Grupa kapitałów niemiecko-rumuńskich założyła tow. „Alianta“ o kapitale 1,000.000

W Londynie pewne angielskie konsor-cyum założyło tow. „M o t o r-F u e 1‘‘ o kapitale 550.000 lei, którego użyło na zakupno i znaczne rozszerzenie rafineryi nafty pod firmą: ,,El mais Predinger in Plojest“.

P. Arnaud de 1’ A ri ege założył przedsiębiorstwo o kapitale 400.000 lei, która to suma obróconą zostanie na zakupno likwidowanej firmy ,,J a 1 o m i t a s“.

o r o -„S i n d i-',,M u n t e n i a“ i „Petrol u 1“ — wszystkie trzy firmy o kapitale po 100.000 lei. Przedsiębiorstwo „Gr a 1 i a“ podniosło fundusz zakładowy do wysokości 1 miliona lei, a tow. „C a r r e, W enger & Comp.“ na 800.000 lei. W Berhnie ma powstać nowe przedsiębiorstwo wiertnicze o kapitale 1,250.000 lei — pod nazwą „Poiana Roman a“.

Inwesty wowany więc w rumuńskim przemyśle naftowym kapitał wykazuje z końcem roku sprawozdawczego dość pokaźną sumę 2l3y₂ miliona lei częścią w gotówce, częścią w rozmaitych akcyach. Jeżeli doliczymy do tej sumy kapitał związków i syndykatów, który z końcem roku 1908 wynosił około 19 milionów lei oraz wartość rozmaitych rafi-neryj i urządzeń eksportowych w porcie Kon-tancyi, jak również długi bankowe przedsiębiorstw w łącznej sumie 50,000.000 lei, to możemy przyjąć że kapitał inwestywowany w rumuńskim przemyśle naftowym, wynosiło okrągło 300,000.000 lei. W tern miejscti trzeba zaznaczyć że powyższą liczbą nie jest objęty kapitał mniejszych pry watnych przedsiębiorstw znajdujących się prawie wyłącznie w rękach rumuńskich.

Odnośnie do pochodzenia kapitału inwe-stywowanego daje poniższe zestawienie dość dokładny obraz w tym względzie:

Kapitał: Niemiecki Rumuński Francuski Holenderski Włoski Amerykański Angielski Belgijski Austro-węgierski Innych państw

Lei :

120,000.000

42,000.000

36,000.000

38,000.000

18,000.000

22,000.000

10,000.000

8,000.000

3,000.000

2,000.000

razem

300,000.000

Poniższa tabela daje pogląd na istniejące w Rumunii z końcem roku 1908 Towarzystwa akcyjne, Związki i Syndykaty:

Nazwa:

„Stena Romana“

„Concordia“

„Regatul Roman „Itaia Romana“

„Romana Americana“

„Internationala“

„Aurora“

„Credit petrolifer“

„Aquila Franco-Romana“

„Colombia“

„Vega“

„Trajan“

„Astra“

„Anglo-Roumanian-¹ Petr.Cy.“

„Nederlandsche Petr.MaatO 1897 „ Apostolake“

„Hollandsclie Rumeensche

Petr. Maat.“ .    1898    3,100.000

„Soc. anon, de foraj, Raky in Liquid“

„Romana-Belgiana“

„Societ. romana p. ind. petrolului“

„ ArnheemschePetr.Maat.“ 1899 „ Nafta “

„Petrolifera“

„Gallo-Romana“

„Speranta“

„Moreni-Gliirdoveni“

„Matitza“

„Soc. des Petr. Roumains“ 1898 „Primul Conduct Rust.

Plopeni“

Nominalny założenia: kapitał lei:

Rok

1896 50,000.000

1907    25,000.000

1905    24,000.000

1095    15,000.000

1904    12,500.000

1899    12,600.000

1898    13,900.000

1904    6,000.000

1904    6,000.000

1905    6,700.000

1904    5,000.000

1905    5,000.000

1908    5,000.000

1908

.    1908

3,750.000

2,500.000

2,500.000

1906    1,000.000

1908    1,000.000

1908    1,000.000

1908    875.000

. 750.000 1908    550.000

1904    400.000

375.000 1904    300.000

1906    300.000

1900    200.000

1901    200.000

1901    200.000

1906    500.000

1902    3,000.000

1891    2,500.000

1906    1,250.000

1908    1,000.000

.    1906    1,000.000

1907    800.000

1901    750.000

650.000 500.000 400.000 300.000 200.000 .. 1906    150.000

150.000 110.000 100.000 100.000 100.000 100.000 100.000 100.000

OT ot

cc cn>

. 1889

.    1906

.    1900

2,000.000

1,700-000

1,637.000

1.540.000

1,600.000

1,500.000

1,500.000

1,456.000

1,500.000

1,250.000

1,250.000

1,000.000

„Alpha“

„Soc. de Distributie“

„Alianta“

„Kontinent“ ,

„Prima soc. romana de foraj“ 1906 „Motor Fuel“

„Dambovitza“

„Moreni Baico Comp.Ltd.“ 1906 „Oltenia“

„Moi eni-Filipesti“

„Isvoral“

„Pac ura “

„Cobalscescu“

„Anton Raky“

„Fratii Seceleanu“

„ Wanderschneren & Co.‘

„J. Kaster“

„Compania Moreni“

„Galia“

„Carre, Wenger & Co.“

„G. Stefanescu & Co.“

„Franco-Romana“

„Montana“

„Germana-Romana“

„Independenta“

„L; Etoile Frań.-Roumaina“ 1907 „Lutetia“

„Odette“

„Tintea“

„Magura“

„Baicoi“

„Tosca“

„Baicoi Cy.“

„Elvetia“

„Isbanda“

„Gura Ocnitei (De Berre & Comp.)“

„Sindicatul Baicoiului“ .

„Coroana Romana“

„Muntenia“ (Gallard)

49 przedsiębiorstw o kapitale 241,393.000

0. d. n.

.    1905

1908

.    1908

.    1908

100.000

100.000

200.000

100.000

Nowość elektryczna w przemyśle naftowym.

Rozliczne katastrofy pożarów w szybach naftowych nasuwają same przez się dążność do usunięcia wszelkich źródeł niebezpieczeństwa. Obok przyczyn elementarnych w po-

stań wyładowań atmosferycznych — głównem źródłem niebezpieczeństwa pożaru jest oświetlenie wieży wiertniczej.

Na tern polu oświetlenia, które ze względu na nieprzerwany ruch w dzień i w nocy jest bardzo ważne wystąpiły obecnie Austrya-ckie Zakłady Siemens—Schuckertowskie w rozumieniu wielkiej doniosłości sprawy tej dJa przemysłu naftowego — z konstrukcyą specyalnej armatury wiertniczej, odpowiadającej pod każdym względem wszystkim wymaganiom ruchu wiertniczego. Armatura ta, będzie stanowiła niezbędne wyposażenie wszystkich wieź wiertniczych tem więcej, że wszelkie dotychczasowe konstrukcye z łona wiertaczy pochodzące, okazują braki, czy to w je-

no-

dnym, czy drugim kierunku, które przy wej specyalnej armaturze udało się szczęśliwie ominąć.

Jak z figury wyraźnie widać, składa się garnitur z szyjki z żelaza lanego, długości 20 om. z rozszerzeniem w formie parasola, przyśrubowanym trzema łapkami do ściany wiertniczej wieży. Wewnętrzne powierzchnie tej szyjki są biało emaliowane i służą równocześnie, jako reflektor. Z przodu do wnętrza wieży znajduje się zamknięcie z oszlifowanej czaszy szklanej o grubych ścianach. Na czaszy szklanej umieszczony jest mocny kosz ochronny, którego pierścień przytwierdzony trzema śrubkami służy zarazem do zaszczel-nienia wnętrza lampy przy pomocy krążka asbestowego.

Zasówka sama osadzona jest w oprawie specyalnej z trzpieńkiem na tylnej przykrywie, przyciśniętej również za pośrednictwem wkładki z asbestu trzema śrubkami o mutrach skrzydełkowych do armatury.

Doprowadzenie prądu wpuszcza się do wieży przez dwie oddzielne fajki porcelanowe

do zacisków oprawki specyalnej wewnątrz armatury.

Przy konstrukcyi są wszelkie wstrząśnie-nia, które z ruchu uderzeń światła przenoszą się na całą wieżę wiertniczą, uwzględnione.

Dzięki całej budowie armatury — można żarówki spalone albo pęknięte wymienić wyłącznie z zewnątrz, tak, że nie ma żadnej komunikacyi między szybem, a wnętrzem armatury. Okoliczność ta jest bardzo ważną, zwłaszcza, że cała wieża wiertnicza stanowi niejako wentylator ssący, w którym po wietrze dopływające tworzy z uchodzącemi gazami węglowodorowymi mieszaninę bardzo łatwo wybuchającą.

Wyżej opisana lampa dla wieź wiertniczych — znalazła juz zastosowanie w całym szeregu większych kopalń i odpowiada wszelkim wymaganiom; nadaje się ona również i dla innych przedsiębiorstw, w których zachodzi obawa eksplocyi, jakoto rafinerye benzyny i nafty, parafiniarnie i t. p.

Interesanci otrzymają na życzenie ilustrowany, szczegółowy prospekt od Austryackich Zakładów Siemens-Schuckertowskich lub za pośrednictwem Galicyjskiego Towarzystwa dla przedsiębiorstw elektrycznych, Spółka z ogr. por. Lwów ul. Kopernika 12.

AViadomoéci z targu ropnego.

Według podania p. Alfonsa Gostkowskiego, zaprzysiężonego senzala dla sprzedaży produktów naftowych i ropy Ave Lwowie, ceny ropy w lipcu i sierpniu przedstawiały się następująco:

DATA

WALUTA

31 /VII.

15/V111.1 31/V111. 1 30/1X.    | R- 1910.

26.    lipca 1909

1.sierp „

163-165

167—169

5)

yy

164-166

170—172

168—170

175-177

171—173

172- 174

177—180

172-173

164—166

168-170

168—170

174-175

167-170

170-172

172-174

178-180

173-175

170-172

172-174

170-172

190—200

177-180

179—182

180—182

175—178

176-178

175—178

178—180

178-180

215-220

215—220

220-225

200—205

200-205

200-205

2.

168-170

170—172

172-174

176—178

178—180

200—205

3.

168—170

170—172

172-174

176-178

178-180

210-215

4.

170-172

173-175

175-177

180-182

182—185

210-215

5.

yy

170-172

173—175

175-177

180-182

182—185

210-215

6.

170-172

173-175

175-177

180-182

182—185

210—215

7.

170-172

173-175

175-177

180—182

182-185

210—215

8.

170-172

173—175

175-177

180—182

182—185

210-215

9.

170—172

173-175 175-177

180-182

182-185

210—215

10.

75

173—174

174-177

177—179

182-187

185-190

210-220

11.

173—174

174—177

177—179

182—187

185-190

210—220

12.

173—174

174—177

177-179

182-187

185—190

210-220

u>

m

Inżynierowie przedsiębiorcy

| Bielski, Łukaszewski & Ska kom. |

| Borysław, telefon 121.    W BORYSŁAWIU    Lwów, telefon 848. ß>

vl/

v!ż

\iż

\lż

«>

tft

'ć

KRONIKA.

Personalia. Oskar Fabian, przemysłowiec we Lwowie, mianowany przez Izbę handlową i przemysłową we Lwowie senzalem handlowym interesów sprzedaży ropy, wosku ziemnego i produktów tych minerałów na okręg lwowskiej Izby handlów⁷ej i przemysłowej, został w tym charakterze zatwierdzony przez namiestnictwo i złożył przepisaną przysięgę.

Nowa eksportowa rafinerya nafty w Cze* ehach. Pewna galicyjska firma zamierza założyć w Krysznicy (Czechy) rafineryę nafty i rozpoczęła juź z hr. Thunem rokowania co do zakupna odpowiedniego gruntu. Należy zaznaczyć, że dotychczas istnieją w Czechach 3 rafinerye nafty o podobnym zakresie działania t. j., że trudnią się w przeważnej części interesem eksportowym.

Konkurs na budowę państwowych zbiorników na ropę. Rząd-rozpisał w ostatnich dniach konkurs na budowę zbiorników, mających stanąć w lasach państwowych w okolicy Drohobycza. Oferty odnośne przyjmuje galicyjskie namiestnictwo we Lwowie do dnia 17. sierpnia b. r. godz. 12-ej w południe. Wybudowanych zostanie 36 zbiorników każdy o pojemności 1500 cystern. Budowa będzie rozdaną albo w czterech grupach po ośm rezerwoarów i w jednej grupie po 4 rezer-woary albo też w całości. Nonsensu na odnośne roboty udzieli ministerstwo dla robót publicznych.

Wielki wzrost produkcyi ropy meksykańskiej. Ameryka śledzi, z niepokojem nagłe zwiększenie się produkcyi meksykańskiej ropy. Jak donosi „Petroleum Review“ miała się połączyć niedawno „Walters Pierre Oil Co.“ z tow. „Eagle Oil Co.“, aby wspólnemi siłami, i wspólnym kapitałem w wysokości 30,000.000 dolarów rozpocząć eksploatacyę meksykańskich terenów naftowych. Jeszcze okazalej przedstawia się działalność przedsiębiorstwa „International Oil and Gas Co.“, której operuje na terenie naftowym o powierzchni 10 milionów akrów. Oprócz tego jest bardzo wiele szybów zupełnie ukończonych na razie zastano-wionych, które jednak każdej chwili mogą być puszczone w ruch i dostarczyć ropę w ogromnych ilościach. Rząd Stanów Zjednoczonych wydelegował do Meksyku wr celu zbadania odnośnych sto-

sunków dwu wybitnych fachowców na polu naf-towem Dr. Dawida T. Day’a i Dr. C. W. Hayes’a, którzy będą srudyować geologiczną zawartość tamtejszych gruntów meksykańskich. W ostatnich czasach przedkładało bardzo wielu procentów ropy Stanów Zjednoczonych prośbę na ręce prezydenta Tafta o zaprowadzenie cła na ropę meksykańską, której cena będzie wkrótce w Nowym Jorku o wiele niższą od ceny ropy Stanów Zjednoczonych.

Produkcya ropy w Galieyi. Z Drohobycza donoszą nam: Produkcya wynosiła w lipcu. 16.235 cystern. Z tej ilości przypada na Borysław 2290 cystern a na Tustanowice 13.945 cystern. Ekspe-dyowano w tym miesiącu 13.800 cystern, tak że zapasy ropy wynoszą niespełna 2.500 cystern. Wobec tego, że liczba zbiorników obecnie się powiększyła oraz, że wkrótce zostaną zbudowane zbiorniki państwowe, nie można już teraz mówić o możności hyperprodukcyi z powodu braku miejsca magazynowego, chociażby nawet produkcya przewyższała ekspedycyę o 2.000 — 3.000 cystern miesięcznie.

Nowy wielki rurociąg w Kalifornii. Jak się

dowiadujemy, zostało założonem niedawno w Ba-kersfield towarzystwo transportowe pod nazwą: „Independent Producers Pipeline Co.“. Noszono się już dawno z myślą założenia podobnego przedsiębiorstwa, ale projekt ten przyoblekł się dopiero wtedy w szatę rzeczywistości, gdy t. zw. „niezawiśli“ producenci ropy znaleźli sojusznika w towarzystwie „Union Oil Co“. Prezesem nowego towarzystwa obrano L. P. H. Clair’a. Kapitał przedsiębiorstwa wynosi 3V2 miliona dolarów. Członkowie tego przedsiębiorstwa przyjęli już teraz nazwę „niezawisłych“ n. b. od tow. „Standard Oll Comp“. Nazwa ta jednak będzie im się dopiero wtedy należeć, gdy przedsiębiorstwo zostanie puszczone w ruch i okaże dodatnie wyniki.

Rząd węgierski zamyśla obecnie wprowadzić pewne normy, któreby ochroniły zagrożony węgierski przemysł naftowy i w tym celu zwoła wszystkie tamtejsze koła interesowane na konfe-rencyę. — Rząd węgierski znajduje się o tyle w dobrej sytuacyi, że zająwszy się sanacyą przemysłu naftowego, który jest często galicyjskim przemysłem, nie poniesie żadnych ofiar. Konferen-cya będzie głównie rozpatrywać kwestyę, czy i dla rafineryi węgierskich nie należałoby zaprowadzić przymusu koncesyjnego.

czas.

własny rachunek

Rządowe zbiorniki na ropę. Otrzymujemy następujące pisme:

„Jednym z najważniejszych czynów rządu w sprawie sanacyi naszego przemysłu naftowego jest bezsprzecznie podjęta przez rząd budowa zbiorników ziemnych na pomieszczenie ropy, produkowanej w takim nadmiarze przez nasze pola naftowe. Budowa tych zbiorników, uzyskana wpływem wiedeńskiego Koła polskiego przy życzliwem poparciu władz naczelnych krajowych i dobrej woli rządu wiedeńskiego w tej sprawie, jest jednym z dowodów, że są już dziś czynniki polityczne, które nie pozwolą rządowi centralnemu lekceważ3⁷ć ekonomicznych potrzeb naszego kraju.

Szybkie rozpoczęcie budowy jedynie na podstawie uchwały komisyi parlamentarnej, postanowione chwilowo bez uchwały parlamentu, przeznaczenie na ten cel ewentualnie zapasów kasowych skarbu, stanowi dowód zrozumienia sytuacyi, która w razie zwłoki mogłaby doprowadzić do katastrofy w zimie.

Dziś następuje w namiestnictwie otwarcie ofert, do tygodnia planowane jest rozpoczęcie robót — pośpiech ten jest nie tylko wskazany, lecz i konieczny, gdyż najbliższe dwa miesiące to jedyny w którym roboty ziemne mogą być dobrze wykonane Roboty zimowe, przy zmarniętej ziemi, jak okazało zeszłoroczne doświadczenie, są nietylko bardzo trudno i kosztowne, ale też w najwyższym stopniu niepewne. Przy tak krótkim czasie, jaki pozostaje, przedsięwzięcie terminowego wykończenia roboty jest bardzo trudne i inoże być wykonane jedynie w razie znalezienia odpowiednio licznych i wyszkolonych sił technicznych.

Wykonane bowiem mają być w tym czasie w kameralnym lesie koło Drohobycza zbiorniki na łączną pojemność pięćdziesięciu czterech tysięcy wagonów ropy, kosztem około dwu i pół milionów koron. Do roboty stanąć musi około sześciu tysięcy robotników ziemnych i około tysiąca cieśli.

Zbiorniki ziemne na ropę buduje się u nas już jednak od dwu lat i w tym czasie wytworzyły się krajowe przedsiębiorstwa, które wyspecyalizo-wały się w tym kierunku znakomicie, zdążyły wyrobić sobie liczny i wyszkolony personal i mają każdej chwili do dyspozycyi setki i tysiące dobrze wyuczonych robotników. Utrzymały się dobrze naturalnie jedynie przedsiębiorstwa, prowadzone przez fachowców, pracujące na z unikaniem szkodliwej i niemoralnej metody sub-akordowania. Robotnicy też, pracujący w tycli przedsiębiorstwach, osiągnęli pracą swą, należycie ocenianą, bardzo dobre warunki bytu, gdyż pracując w akordzie, zarabiają dziennie do czterech i pół koron, czasem i więcej. Śmiało można też dziś powiedzieć, że istniejące krajowe przedsiębiorstwa mogą się podjąć trudnego zadania terminowego wykończenia zbiorników.

Tymczasem podobno należy poważnie obawiać się oddania budowy jakiejś wielkiej firmie poza-krajowej, wiedeńskiej, obawy te w tein mogą też znaleźć umotywowanie, że ministerstwo robót publicznych zastrzegło sobie samemu wybór oferentów, chociaż zwykle w podobnych wypadkach decydowało namiestnictwo we Lwowie.

Pragnąć należy, żeby te obawy okazały się nieuzasadnione, ponieważ jednak na podstawie dobrych informacyi wiemy, że są czynione w tym kierunku silnie popierane starania, należy się z niemi liczyć i teraz w ostatniej chwili należy baczyć, aby przez przeoczenie tej sprawy nie dopuścić do przykrych konsekwencyi.

Ufamy, że zarówno nasze władze krajowe, jak i reprezentanci nasi w Wiedniu, spełniając swój obowiązek, sprawy z oka nie spuszczą i że ten wpływ, poparty motywami rzeczowymi, przechyli szalę na korzyść przedsiębiorstw krajowych.

O zastosowaniu obcych sił roboczych naturalnie mowy tu być nie może, wszelkie zatem monopolistyczne przedsięwzięcie tu może mieć na celu jedynie wykorzystanie sytuacyi i oddawanie roboty drogą subakordu w ręce najmniej ku temu powołanych żywiołów, które znowu swego zarobku szukać mogą jedynie w zduszeniu na poziom jak najniższy wszelkich zarobków, często sposobami niegodziwymi. Ta metoda, stosowana szerzej, uniemożliwi wykonanie budowy na czas i opowiednio do wymagań i doprowadzi do ciągłych zatargów i strejków.

Utrzymanie zasady oddawania robót w kraju samodzielnym przedsiębiorstwom krajowym ma teraz dla nas tern większe znaczenie, że zapewne niedługo rozpocznie się budowa kanałów i inne wielkie roboty, do których nam koniecznie trzeba ludzi i organizację przygotować, aby szły na pożytek naszego społeczeństwa“.

Posada.

Inżynier albo technik wiertniczy z wieloletnią praktyką wiertniczą różnemi systemami, obeznany z budową głębokich studni artezyjskich dużej dymenzyi i robotami warsztatowemi, może znaleść zajęcie. Odpisy świadectw, warunki i szczegółowy opis życia przesyłać : Łempicki & Ska. Sosnowiec „Królestwo Polskie“.

w Lacku

33.000 » w Bolechowie 21.000 »

w Dolinie

C. k. Zarząd Salinarny w Dolinie.

L. 837/909.

Ogłoszenie licyfacyi.

Celem zabezpieczenia dostawy ropy opałowej dla kilku zarządów salinarnych, a mianowicie:

w czasie od 1. stycznia 1910 do końca grudnia 1910 :: :: ::

dla zarządu salinarnego: 33.000 q

w Drohobyczu 16.000 » w Stebniku

26.000 »    129.000 q

w czasie od 1. marca 1910 do końca grudnia 1910 :: ::

dla zarządu salinarnego w Kałuszu 17.500 q odbędzie się w kancelaryi c. k. zarządu salinarnego w Dolinie publiczna licytacya zapo-mocą pisemnych ofert

dnia 11. sierpnia 1909 r.

Oferty według udzielonego wzoru sporządzone, należycie ostemplowane, własnoręcznie podpisane, zaopatrzone w poręczne w wysokości 5°/o rocznej kwoty, obliczonej według ilości ropy i oferowanych cen jednostkowych w gotówce lub papierach wartościowych, zawierające oświadczenie, że oferentowi znane są warunki licytacyjne i że się im bezwarunkowo poddaje, mają być wniesione najpóźniej do godziny 12 w południe dnia 11. sierpnia 1909 do rąk Naczelnika c. k. zarządu salinarnego w Dolinie.

Oferty po terminie wniesione jakoteż wszelkie dotatkowe oferty nie będą uwzględnione.

Bliższe warunki licytacyjne, jakoteż formularz oferty i t. d. można przejrzeć w zarządzie salinarnym w Lacku, Drohobyczu, Stebniku, Bolechowie, Dolinie i Kałuszu w godzinach urzędowych.

C. K. ZARZĄD SALINARNY.

Dolina, dnia 12. lipca 1909.

galicyjska Spółka nafta „POTOK“ ma do sprzedania następujące używane przedmioty:

/i *■;

1)    kompletny térdn „Wolskiego“ z 535 m. żerdziami (aparat wielki, przewód, przyrządy do składania, kociołek powietrzny i rożne materyały);

2)    młot parowy jednoramienny, zbudowany w roku 1905. przez firmę „Vulkan“ we Wiedniu, (średnica cylindra par. 800 mm., baba wagi 500 klg., skok tłoka 680 mm, waga całego młota wraz z szabotą 12.000 klg.);

3)    maszynę parową jednocylindrową leżącą, z suwakowem stawidłem 16 HP.

4)    dwie maszyny parowe jednocylindrowe leżące, z suwakowem stawidłem po 18-20 IIP. syst. Mac Garvey;

5)    ryg „Rapid“ kompletny Fanka (Naphta-Ty-pe) Nr. I.;

6)    dwa kotły parowe lokomobilowe rurkowe 24-25 m² p. o.;

7)    kocioł mniejszy 18 m² p. o.;

8)    motor gazowy firmy „Tangues Ltd.“ 30HP. z zapaleniem ełektrycznem, przyrządem automatycznym do puszczania w ruch, przyrządem fryk-cyjnym, pat inżyniera Amoretti’ego, całkiem nowy nie montowany, kupiony w r. 1908;

9)    różne narzędzia wiertnicze, jak świdry, obciążniki, łyżki itd.;

10)    dwa kotły bardzo zużyte na 24 m² i 18 m²p.o.

11)    ryg niekompletny, bardzo zużyty;

12)    rury normalne syst. Mannesmanna od 9” z 15 szybów, jużto wyciągnięte; jużto w ciągu około 2 lat wyciągnąć się mające.

Rury te sprzedane będą wedle ich. długości ze wszystkich szybów ryczałtem, zaś reszta przedmiotów sprzedane będzie albo pojedynczo albo razem.

Przedmioty te można oglądać na kopalni w Potoku, poczta Jedlicze, stacya kolei Krosno. Bliższa wiadomość w kancelaryi Zarządu Spółki u Dyrektora Dra Bronisława Guńkiewicza, adwokata w Krakowie, Grodzka 47.

es

NAFTA

to

<8

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905 *

iS)

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we    ul. Kopernika 1. 21.

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Seweiyna Blairaa.

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

zatwierdzoną

w za-

Przedsiębiorstwo dla głę*

bokich wierceń

\55if Sulimirshi w Borysławiu

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Galicyi, na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkich. Kupno i sprzedaż terenów naftowych.

przez Izbę handlową i przemysłową we Lwowie mianowany, i przez c. k. Namiestnictwo potwierdzony i zaprzysiężony

senzal

dla sprzedaży i- kupna ropy, wosku ziemnego i produktów tych minerałów. Jako urzędnik publiczny pobiera przy transakcyach ściśle oznaczoną przez Namiestnictwo opłatę senzala. Udziela swej klienteli rzeczowych i wiarygodnych inforniacyi kres przemysłu naftowego wchodzących.

Biura: Lwów, plac Smolki 1. 4. Tel.: 1059

te

cc

AUSTRYACKIE ZAKŁADY Siemens-Schuckertowskie

Nowości w przemyśle naftowym

Elektryczna lampa dla wież wiertniczych model 1909.

(,

L.V-Tä

Szczegółowe zalety tej armatury

Zupełna i trwała pewność przed eksplozyą;

\\

Dostępna wyłącznie z zewnątrz szybu;

Niewrażliwa na olej etc.; Budowa prosta i silna; Tania cena.

%%

Szczegółowe i bliższe dane za pośrednictwem Galicyjskiego Towarzystwa dla przedsiębiorstw elektrycznych, Spółka z ogr. odp., ul. Kopernika 12.

. J, j PIERWSZA KRAJOWA Fabryka chemiczno-technicznych smarów i pakunków do maszyn parowych

r-

. J, j PIERWSZA KRAJOWA Fabryka chemiczno-technicznych smarów i pakunków do maszyn parowych

EDWARDA HELL WIGA

we Lwowie, ulica Kopernika liczba 29

Adres telegraficzny : Hellwig, Lwów, Kopernika, poleca

znakomite szczeliwa (pakunki) i smary do maszyn parowych, a mianowicie:

Szczeliwa >wulkan“, „Pionier“ i „Smok“ z najlep-

--szego asbestu, konopi i bawełny.

SffldPU* „Wulkan“, „Pionier“ i „Smok“ do szczeliw.

—-=- „Saturn“ do kurków parów. „Merkur“ do

skóry. „Eros“ do kolektorów. „Neptun“ do lin konopnych. „Jupiter“ do rzemieni z sierści wielbłądziej. „Jowisz“ do lin drucianych. „Mars“ do rzemieni. „Conservator“ do gumy. „Regulator“ do trybów. „Apollo“ do łożysk. „Wezuwiusz“ do lak. kotłów. „Puritas“ przeciw tworzeniu się kamienia w kotle. „Venus“ do czyszczenia metalu. Tłuszcz tawotowy. Waselina.

Na składzie utrzymuje : oliwę, ragozynę S. M.

Schibaeffa & Co w Baku, oleje cylindr. ameryk.

i krajowe i wszelkie inne przybory do maszyn parowych.

tk Ùt Ùt Ùt Ùt Ùt Ùt 'Ùt Ùt 'Ùt Ùt

DOM KOMISOWO-HANDLOWY

Lwów, ul. Bielowskiego 1. 6.

(FIRMA ZAPROTOKOŁOWANA).

Przyjmuje zastępstwa fabryk krajowych, pośredniczy i informuje w kwestyach rodzimego przemysłu i handlu.

Nadto zajmuje się „Porządkowaniem stosunków majątkowych“, regulowaniem hipotek, wyrabianiem i konwersyą pożyczek hipotecznych. Pośrednictwo w kupnie i sprzedaży majątków. Przeprowadzanie komisowej częściowej parcelacyi.

Pośredniczy w sprzedaży i zakupnie, wydzie żawianiu terenów i kopalń naftowych, jako też udziałów w tychże uprawnieniach pod najprzystępniejszymi warunkami. Kupuje i sprzedaje ropę.

Zastępstwo firm zagranicznych.

Dom omisowy posiada najznakomitsze siły fachowe tak w technicznym zakresie jak i w handlowym. Załatwia wszelkie zlecenia punktualnie i szybko.

'd Ct 'Ci 'Ci 'Ct Ci 'Ci 'Ct 'Ci 'Ci 'Ci

AA

A AAI

!«R<-

33

33

—H»|Jÿ

33

-wa

4:1

-fM

33

33

33

OLEJE MASZYNOWE pierwszorzędnej jakości OLEJE DO PODŁÓG OLEJE i ROPĘ DO PĘDZENIA MOTORÓW KOMPOZYCYE DO ROPNYCH PALNIKÓW POKOJOWYCH

NAFTĘ DO PALNIKÓW „LUX“ I DOSKONAŁE specjalne SORTY NAFTY BENZŸNY MOTOROWE po najtańszej cenie BENZYNY AUTOMOBIL, i BENZYNY DO LAMP GÓRNICZYCH i wszelkich celów

POLECA FABRYKA NAFTY

gi<G~

m<>4~

12

8<H-

K-c-ś-

B3

ft

-**s

aleryana Stawiarskiego i Spółki

1G-

A<H~

-HP

33

KROSNO

t3

-*4i

SKŁAD KOMISOWY W BORYSŁAWIU POD KIEROWN. P. BACHOWSKIEGO

gdzie jest zawsze dostateczny zapas wszystkich towarów.

URZĄDZENIA

rai

ELEKTRYCZNE

ŚWIATŁA =S1LY = TRAKCY1

SKŁADY MATERYAŁÓW INSTALACYJNYCH

Inżynierowie KNAUS & CZAJKOWSKI

PRZEDSIĘBIORSTWO ROBÓT ELEKTROTECHNICZNYCH

LWÓW, UL. KOPERNIKA 26 — TELEFON NR. 40

PROJEKTY I KOSZTORYSY BEZPŁATNIE

ÂiÉiiiÉüÉiiissiiÉÉiiiÉÉüiiiiif

-aa

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

aa

'.T j

-Ś8

Wyłącz»© zastępstwo na Galicję:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim &. Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. & Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza :

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowe Lwów.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg.

gig

Odpowiedzialny redaktor Dr. Stefan Bartoszewicz. Z Drukarni „Słowa Polskiego“ we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego.

= FILIA-

PRASKIEGO BANKU

KREDYTOWEGO

we Lwowie — ulica Karola Ludwika 1 29.

Tel. 937, 946, 846. — Zakład centralny w Pradze.

patentu Romana Gierszyńskiego z wymienialnymi bakami do rur

5”, 6”, 7”, 9” i 10”

Filie w Kolinie i Ołomuńcu. Wpłacony kapitał akcyjny kor. 6,000.000 — Fundusze rezerwowe i gwarancyjne kor. 3,200.000.

KORZYSTNE ZAŁATWIENIE

wszelkich iransakcyj bankowych i lokacyi kapitałów.

oraz do rozkręcania lewych rur sprzedaje i wypożycza Fabryka narzędzi i instrumentów wiertniczych

W. Wolski

W. Zdanowicz i Sp.

w Borysławiu

Kupno i sprzedaż papierów wartościowych. — Przeprowadzanie wszelkich obrotów giełdowych na targach krajowych i zagranicznych.

Promesy, Losy (Sprzedaż losów za wypłatą w rachunku bjeżącym). — Otwieranie kredyttfw i udzielanie pożyczek na podkład papierów wartościowych. Przyjmowanie w przechowanie i w zarząd papierów wartościowych. Ubezpieczanie losów i efektów od strat z powodu wylosowania. — Wykupno płatnych kuponów i wylosowanych papierów wartościowych. Listy polecające i akredytywy na sezony podróży. — Eskont weksli. Inkasa i wypłaty w kraju i na miejsca zagraniczne. — Wkładki pieniężne na książeczki wkładkowe (podatek rentowy opłaca Bank) oprocentowuje po

== 4V₂ procent -■■■    =

na asygnaty kasowe z 90-dniowem wypowiedzeniem: oprocentowanie po 4i/2 procent w rachunku bieżącym.

ODDZIAŁ KOMERCYALNY:

^ Finansowanie przedsiębiorstw przemysłowych i budowli publicznych, kredyty na podatki i cła. Zaliczkowanie faktur towarowych. Kupno i sprzedaż w drodze komisowej towarów i zaliczkowanie tychże.

Ttinsin i. b pi. ilirai

Międzymiastowy telefon Nr. 13.

W BORYSŁAWIU

Adres dla telegr.:

„Nafta“ Borysław.

Fabryka narzędzi wiertniczych w Borysławiu wykonuje i ma na składzie:

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstrukcyi,

Żerdzie wiertnicze z najlepszego materyału,

Świdry ekscentryczne patentu M. Longchamps’a, jakoteż wszelkie przybory do głębokich wierceń,

Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr, Zbiorniki na ropę opałową,

Oazowiiiki specyalnej konstrukcyi,

Mierniki na ropę,

Odlewy żelazne i metalowe,

Naprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.

td

Zastępstwo

va

rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika i8 = Skład w Borysławiu =

wykon uje

Rury wiertnicze spajane i bez szwu,

Rury gazowe i wodociągowe,

Rury ropociągowe dla wysokiego ciśnienia,

Rury płomienne bez szwu,

Rury lane żelazne gazowe i wodociągowe,

Rezerwoary żelazne dla ropy, każdej wielkości,

Liny druciane marki: „Priv. öst. ung. Statts- Eisenbahn Gesell., Żerdzie ratunkowe i wiertnicze witkowickiej marki specyalnej, Suwaki wodne i ropne, modelu ciężkiego i lekkiego, fabrykat specyalny,

Wszelkie armatury dla pary i wody,

Elektrycznie spajane żelazne witkowickie beczki dla transportu ropy i spirytusu.

Filia wiedeńskiej fabryki narzędzi firmy Blaua i S-ki Wiedeń, XX/2 Hellwagstr. 4—8.

Cenniki i oferty na żądanie odwrotnie darmo i opłatnie.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

dpowiedzialny redaktor Dr. Stefan Bartoszewicz, Z Drukarni Słowa Polskiego we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego.