P.

•■>4;

XVII.

Lwów, 30. czerwca 1909.

Zeszyt 12.

F>w\c

NAF TA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

*

wychodzi 2 razy aa miesiąc 15-ego i 30-ei<r

Preimmerata -wynosi rocznie 1S łsiororu Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego 1. 1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 12.

Sanacya przemysłu naftowego. — Krajowa Rada naftowa. — Eksport naszych, produktów naftowych za I. kwartał b. r. — Kronika finansowa. — Statystyka szybów" w Tustanowicach. — Korespondencye z Tustanowic. — Przemysł naftowy w Stanach Zjednoczonych Ameryki w roku 1908. — Wiadomości

z targu ropnego. — Kronika.

Sanacya przemysłu naftowego,

W sanacyi naszego przemysłu nastąpił* bardzo wiele znaczący zwrot; podpisany już układ przedwstępny Krajowego Związku producentów z towarzystwem „Staudart Oil Comp.“ zrealizowanym nie będzie, natomiast nastąpiło za pośrednictwem rządu porozumienie Krajowego Związku z blokiem rafineryj austryackich, koncentrujących się w towarzystwie akcyjnem ,,Oiex“. W ostatniej chwili, gdy układ z Amerykanami miał być już podpisany w Krakowie w czystopisie, rząd zawezwał przedstawicieli Krajowego Związku do Wiednia na wspólną konferencyę z rafinerami, która odbyła się 21. b. m. w ministerstwie skarbu częściowo pod przewodnictwem samego ministra skarbu Bilińskiego, na konferencyi tej minister skarbu oświadczył, że rząd gotów jest wybudować sam rezerwoary dla magazynowania ropy i wniesie odpowiednią ustawę do parlamentu jeszcze w tej sesyi, jeśli nastąpi porozumienie między rafinerami i ze Związkiem producentów. Pod naciskiem tego oświadczenia rządowego i pod grozą układu z Amerykanami, który dla rafinerów austryackich przedstawiał poważne niebezpieczeństwo szczególnie w tym punkcie

umowy, który dawał bonifikacye w cenie ropy Amerykanom, przyszedł do skutku blok rafitieryj, podejmujący się prowadzenia od benzyni arn i w Drohobyczu i przyszło do skutku oświadczenie producentów raf i ner ów, v którego domagał się Związek, źe z tą ilością ropy, jaką ci rafinerzy nie przerobią we własnych rafi-neryach, przystąpią do Związku producentów. Prowadzenie odbenzyniarni w Drohobyczu odstępuje rząd blokowi rafineryj, który też będzie dostarczał kolei „mazut“ żądanej jakości. Za „mazut“ ten płacić będzie rząd Związkowi producentów K 2.84 od cetnara, za otrzymaną ze 100 kg. ropy przy fabryka-cyi „mäffiFu“ benzynę i naftę płacić będzie Związkowi krajowemu blok rafineryj 71 hal., a Związek w zamian za to dostarczać będzie potrzebną do fabrykacyi „mazutu“ ilość ropy. 25-go b. m. na podstawie tego porozumienia wniósł minister skarbu do parlamentu ustawę, ź ądają c ą kredytu ośmiu milionów na budowę ziemnych rezerwoarów dla magazynowania ropy o objętości najwyźei 100.000 w-agonów. Ustawę tę niżej przytaczamy dosłownie rezerwoary te zgodnie z brzmieniem ustawy będą wydzierżawione

1.

irjz

Krajowemu /wiązkowi i mają w pierwszej linii służyć na pomieszczenie ropy kolejowej. Czynsz dzierżaw iy od tych rezerwoarów, jak się informujemy, będzie nieznaczny, gdyż amortyzacya kosztów budowy obliczona jest na 10—12 lat (a nawet pierwsze 60.000 wagonów ropy kolejowej mają być magazynowane bezpłatnie), gdy w układzie z Amerykanami czynsz ten miał być 3—4 razy większy, gdyż amortyzacya z czynszu obliczona była na 4 lata. Na razie mają być wybudowane rezer-woary na pomieszczenie 60.000 wag. ropy, na dalsze 40.000 wag. będą budowane rezerwoary w następnym roku, jeśli zajdzie potrzeba.

Niezależnie od budowy rezerwoarów rząd w projekcie ustawy żąda przymusu koncesyonowania magazynów i rurociągów ropnych, jakoteż i rafineryj nafty.

To jest w głównych zarysach rezultat energicznych zabiegów Krajowego Związku nad sanacyą przemysłu naftowego.

Rezultat ten jest bezwarunkowo dla samego Związku korzystniejszy, niż początkowy układ z Amerykanami; najpierw jest on korzystniejszy co do kosztów magazynowania ropy, które będą 3—4' razy tańsze, powtóre przedstawia widoki skoncentrowania w Związku całej produkcyi a tem samem zrobienia Związku silniejszym przez przystąpienie producentów-rafinerów do Związku, wreszcie same zabiegi Związku około tej sprawy, liczne konferencye najpierw ze „Standardem“, następnie z rządem, ogromnie podniosły „prestige“ Związku, a rząd miał sposobność przekonać się, iż przedstawiciele Związku prowadzili politykę celową, że mieli najszczersze chęci zaprowadzić ład w całym przemyśle, gdy żywiołem rozbieżnym byli w ostatnich czasach rafinerzy.

Zainicyowanie układów z Amerykanami nie pozostało bez skutku i bez wpływu realnego jeszcze w innym kierunku; przedstawiciele Krajowego Związku producentów przy ugodzie z rafinerami wobec rządu położyli nacisk na to, by nastąpiło porozumienie rafinerów z Amerykanami do do nafty eksportowanej, ab.y w ten sposób i na targu zagranicznym znikła szkodliwa konkurencya dla przemysłu naftowego galicyjskiego, na której najwięcej ucierpiała produkcya surowca — i może nareszcie teraz dopiero za pośrednictwem Związku dojdzie do skutku porozumienie tow. „Standard“ z rafinerami austriackimi, porozumienie kilkakrotnie nawiązywane i kilkakrotnie przerywane wskutek niezgodności rafinerów.

Należy się spodziewać także, że zawiązanie się bloku rafineryj doprowadzi i do wewnętrznego kartelu rafineryj, a tem samem skończy się ta walka bezcelowa rafineryj, która mogła istnieć przy niskiej tylko cenie surowca i sem samem najwięcej szkodziła naszemu kopalnictwu.

W projekcie ustawy, wniesionej przez rząd do parlamentu, a mianowicie co do przymusu koncesyonowania rafineryj i przeszkód w rozwożeniu nafty rafinowanej w cysternach, znać wpływ rafinerów, którzy tymi środkami chcieliby ograniczyć dalsze wdzieranie się trustu amerykańskiego do rafine-ryjnego przemysłu w Austryi.

Środki te wszakże zdaniem naszem są tylko połowiczne, może więcej w danej chwili taktyczne, bo z punktu ogólnych interesów przemysłu i interesów konsumentów, powiedzmy otwarcie, są one nieracyonalne.

Na razie jednak pozostawiamy te punkty ustawy na uboczu, powrócimy do nich później; za główną treść ustawy, treść ważną dla naszej produkcyi, uważamy budowę re-zerwoarów i koncesyonowanie magazynów i rurociągów ropnych; dodać jeszcze musimy, że w motywach do ustawy, rząd napomyka o zmianie krajowej ustawy naftowej i słusznie, gdyż to są tylko najpilniejsze środki do sanacyi przemysłu. Gruntowna sa-nacya wymaga gruntownych zmian w całej ustawie. A oto treść obecnego projektu ustawy rządowej :

Ustawa dotycząca środków sanacyi przemysłu naftowego.

Za zgodą obu Izb Rady Państwa za* rządzam, co następuje:

W celu budowy zbiorników do magazynowania ropy w Galicyi o pojemności najwyżej miliona tonu, wraz z potrzebnymi rurociągami i inncmi urządzeniami, jak również dla postawienia tam dla łapania

COS

Należytośó

§ 3.

-a

ropy na wodach bieżących, udziela się rządowi kredytu, aź do wysokości ośmiu milionów koron. Rząd upoważnia się do dostarczenia tej kwoty w drodze operacyi kredytowej.

2.

Mające byó zbudowane rezerwoary będą prowadzone albo w zarządzie państwowym, albo będą wydzierżawione jakiejś kor-poracyi autonomicznej albo przedsiębiorstwu opartemu na wspólnej kooperatywnej podstawie.

za używanie tych rezerwoa-row, względnie czynsz dzierżawny powinny byó tak ułożone, aby w przeciągu oznaczonego czasu, pokryły oprocentowanie i amor-tyzacyę kapitału zakładowego.

Następujące przedsiębiorstwa będą pod-legaó przymusowi koncesyonowania.

1)    Przedsiębiorstwo magazynowania ropy.

2)    .przedsiębiorstwo zakładania rurociągów ropnych (pipelines).

3)    Przedsiębiorstwo przeróbki ropy.

Koncesyi udziela krajowa władza polityczna; przy tern należy braó pod rozwagę, oprócz ogólnie przepisanych wymagań dla założenia przedsiębiorstwa koncesyonowanego, również i stosunki miejscowe. Koncesya może byó odebraną przez władzę nadającą, jeżeli przedsiębiorstwo w przeciągu sześciu miesięcy, licząc od dnia udzielenia koncesyi, nie zostało puszczone w ruch lub jeżeli później, przez przeciąg takiego samego czasu, ruch został zastanowiony.

Obrót naftą przez dowożenie jej w łatwo przenośnych wozach i przez nalewanie z nich (wozy tankowe) jest dopuszczalny tylko za zezwoleniem ministerstwa handlu.

Taryfy i przepisy przedsiębiorstw⁷ magazynujących i transportujących ropę winny byó zatwierdzone przez krajową władzę polityczną,

§ ⁴-

Niniejsza ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.

Wykonanie tej ustawy polecam moim ministrom: skarbu, handlu i robót publicznych.

W sprawie sanacyi przemysłu naftowego podajemy jeszcze następujące szczegóły, poprzedzające układ z rafinerami:

Zainicyowane przez Krajowy Związek producentów układy z towarzystwem „Standard Oil Co.“, zwróciły pilną uwagę nietylko opinii publicznej, ale także parlamentu i rządu na nasz przemysł naftowy. Prezydent ministrów Bienerth przy rozprawie budżetowej w parlamencie z 17. czerwca zapowiedział, iż po załatwieniu budżetu parlament czeka masa innych ważnych spraw ustawodawczych i wymienił między niemi i sprawę naftową.

Ponieważ sprawa naftowa była już przedmiotem rozprawy na specyalnem posiedzeniu komisyi ekonomicznej parlamentu i komisya ta wybrała nawet referenta do pełnej Izby dla tej sprawy w osobie posła Diamanda, nie od rzeczy więc będzie zaznajomió czytelników z szczegółowym przebiegiem rozpraw tej komisyi, tern bardziej, iż dyskusya w komisyi przeprowadzona charakteryzuje zapatrywanie rozmaitych frakeyj parlamentarnych na nasz przemysł, a uchwalone w komisyi rezolucye zapowiadają bardzo ważne reformy.

Przebieg tego posiedzenia, na którem ze strony rządu byli obecni: szef sekcyi w ministerstwie finansów Biernacki, szef sekcyi w ministerstwie robót publicznych H o m a n n, szef sekcyi ministerstwa handlu Brosche i szef sekcyi ministerstwa kolei Rummle r, był następujący:

Poseł Dr. Kolischer przedstawił sy-tuacye galicyjskich producentów ropy, którzy gdy rozmaici przemysłowcy jakoteź i banki wzdragały się przyjśó im z pomocną ręką, widzieli się zmuszonymi do rozpoczęcia jakiejś akcyi, któraby wreszcie położyła kres ich niedoli. I z tej to przyczyny podjęto rokowania z tow. „Standard Oil Co.“. Mówca zwraca uwagę na szkody, jakie ten układ wyrządzi produkcyi surowca, tern bardziej, że Rockefeller będzie się zapewnie usilnie staraó o to, by swą potężną organizacyą uśmierció eksport galicyjskiej nafty do Niemiec. Projekt zmonopolizowania handlu zupełnie mu się nie podoba.

Pos. W i t y k oświadcza się za monopolem handlowym nafty i omawia sytuacyę robotników w galicyjskich kopalniach.

Pos. Dr. Mayr odczytuje rezulucyę, w której wzywa rząd, by wydał takie zarządzenie, któreby chroniły tak produkcyo, jak i cały przemysł przed zgubną spekulaeyą.

Pos. Licht wyjaśnia, że mimo układów z amerykanami, rząd jest /obowiązany akcyę sanacyjną przeprowadzić tylko krajowymi kapitałami.

Pos. Dr. Licht ubolewa, że układ Krajowego Związku producentów ropy z amerykańskim trustem doszedł do skutku i wyraża nadzieję, że rząd zrobi odpowiedni użytek za swoich praw w celu ochrony rodzimej pro-dukcyi i rodzimego przemysłu. Omawia rezultat układów, które swego czasu toczyły się w ministerstwie finansów i przyłącza się do wniosku o zaprowadzenie monopolu handlowego. Mówca stawia dalszy wniosek, w którym wzywa rząd, by przestudyował rozmaite alternatywy monopolowe, porozumiał się w tej sprawie z rządem węgierskim, oraz jak najprędzej zdał sprawozdanie z tych czynności i oświadcza się za ustawodawczem moratoryum w obowiązkach wiercenia, a to w celu zapobieżenia hyperprodukeyi ropy.

Szef sekcyi Biernacki zdaje dokładne sprawozdanie z rozmaitych układów rządu z producentami ropy, z grupą rafinerów i z bankami i podnosi, że w kwestyi monopolowej trzeba koniecznie znieść się z Węgrami.

Pos. Zarański bierze Krajowy Związek producentów ropy w obronę przed atakami posłów socyalistycznych, którzy Związkowi zarzucają złą sytuacyę robotników w tej gałęzi przemysłu. Układ producentów ropy z tow. „Standard Oil Co.“ odpowiada wymogom konieczności, gdyż producenci nie mogli znaleść innego środka, któryby położył kres ich niedoli.

Szef sekcyi Homann porusza stanowisko prawne i ustawodawcze w przemyśle naftowym i o tyle podziela wywody referenta Dr. Diamanda, że wykonywanie przemysłu naftowego musi uledz zmianie i że muszą się znaleść odpowiednie środki sanacyjne. Dawniejsze prawodawstwo naftowe było bardzo liberalne i stało się powodem założenia wielkiej ilości kopalń naftowych, których hyperprodukcya jest przyczyną obecnego za-wikłania. Nowa krajowa ustawa naftowa z r.

1908 o tyle polepszyła sytuacyę, że dla wydobywania minerałów żywicznych ustanowiła pewien minimalny obszar. Ministerstwo robót publicznych wydało w ciągu ostatniego roku cały szereg daleko idących przepisów górniczo-policyjnych, które w pierwszym rzędzie miały zagwarantować bezpieczeństwo publiczne oraz, wedle możności, ograniczyć pro-dukcyę odpowiednio do zbytu. Ankietę w sprawie sanacyi przesilenia w galicyjskim przemyśle naftowym, która odbyła się w grudniu 1908 roku w ministerstwie robót publicznych, nie można uważać za skończoną, gdyż obecnie powzięto zamiar, aby po przedłożeniu wniosków komisyj, wybranych na tej ankiecie, kontynuować w dalszym ciągu obrady z przedstawicielami robotników i konsumentów. Droga, którą radzi postępować Dr. Diamand, jest bardzo uciążliwa i praktycznie prawie niewykonalna. W odpowiedzi Dr. Ofnerowi, który twierdzi, że w tym wypadku moźnaby postąpić podobnie, jak przy upaństwowieniu terenów kopalni węgla, mówca zaznacza, że węgiel nie zmienił z biegiem czasu swego charakteru, jako minerał zastrzeżony, podczas gdy oleje mineralne zostały uznane, jako własność posiadaczy gruntów. Upaństwowienie kopalń oleju skalnego natrafiłoby zresztą w praktyce na wielkie trudności, ponieważ państwo bez użycia specyalnyeh środków, nie byłoby w stanie stwierdzić, na jakich terenach znajduje się olej skalny i, co za tern idzie, które tereny należałoby upaństwowić.

Zastępca rządu odpowiadał następnie na niektóre wywody posła Wityka w sprawie kwestyi robotniczej i wyliczał wszystkie odnośne zarządzenia rządowe. Wnioskodawca

c    c

zaznaczył, że uznaje doniosłość wielu zarządzeń górniezo-policyjnych w ostatnich czasach, lecz twierdzi zarazem, że jeszcze wiele pozostało w tej kwestyi do zrobienia. Szef sekcyi Ilomann podziela to zapatrywanie w zupełności i sądzi, że niepotrzebuje chyba nikogo zapewniać, że ministerstwo robót; publicznych będzie i nadal dbało c utrwalenie bezpieczeństwa w kopalniach.

W końcu przyjęto następujące wnioski:

1) Wniosek posła Diamanda: „Wzywa się rząd, aby izbie posłów przedłożył jak najprędzej projekt ustawy o upaństwowieniu

środków transportowych dla nafty, szczególnie rurociągów i o ich zmonopolowaniu“.

2) Wniosek dodatkowy posła Koliach e r a: ,,Do tego czasu należy zaprowadzić przymus koncesyjny dla firm rurociągowych“.

8) Wnioski posła Zarańskiego: Wzywa się rząd: a) aby na najbliższej sesyi sejmowej przedłożył galicyjskiemu Sejmowi projekt noweli do krajowej ustawy naftowej w sprawie uregulowania obszaru kopalń naftowych i oddalenia pomiędzy poszczególnymi otworami wiertniczemi ; b) aby Radzie Państwa przedłożył projekt ustawy w sprawie zniżenia podatku na naftę przy równoczesuem zabezpieczeniu interesów konsumentów; c) aby

Na referenta do pełnej Izby wybrała ko-misya Dr. D i a m a n d a.

Było do przewidzenia, że i w Niemczech sprawa układu Krajowego Związku producentów ropy z towarzystwem „Standard Oil Company“ wywoła wielkie zainteresowanie prasy i opinii; oto, co pisze jedno z pism n endeckich:

„Będziemy starali się wykazać o ile u-rzcczywistnienie się planu króla trustowego Rockefellera, dotknie Niemcy.

3)    Wniosek posła Dr. Lich ta: „Wzywa się rząd, aby niezwłocznie rozpoczął stu-dya i debaty na kwestyą zaprowadzenia monopolu państwowego na ropę, dalej, by zniósł się w tej sprawie z rządem węgierskim i aby z tych czynności zdał sprawozdanie w formie konkretnych wniosków prawnych“.

4)    Wniosek posła Zarańskiego: ,,Sprawozdanie to winien rząd złożyć w przeciągu czterech miesięcy“.

5)    Wniosek posła Dr. May r’a: „Wzywa się rząd, aby niezwłocznie i energicznie użył właściwych środków, aby z jednej strony producenci, z drugiej strony uczciwy przemysł i konsumenci byli zabezpieczeni przed szkodliwą machiuacyą spekulacyjną“.

6)    Wniosek posła Dr. Li elita: „Wzywa się rząd, aby podjął na nową akcyę zmierzającą do sanucyi przesilenia naftowego za-pomocą rodzimychfjjkapitałów i jak najprędzej zdał sprawozdanie z odnośnych zabiegów“.

7)    Wnioski posła Dr. Kolisohera: ,,a) Wstrzymać aż do odwołania dalsze udzielanie państwowych terenów pod eksploatacyę oleju ziemnego; b) przyjmuje się z zadowoleniem do wiadomości, że prawodawstwo przez ustanowienie minimalnego obszaru dla eks-ploatacyi nafty, skierowało kopalnictwo na normalne tory. Wzywa się rząd, aby i nadal postępował tak samo; c) Wzywa się rząd, ażeby przez unormowanie taryf kolejowych i rozszerzenie urządzeń transportowych kolejowych, przyczynił się do powiększenia zbytu na ropę“.

ukonstytuował jak najprędzej Krajową Radę naftową i na utrzymanie tej instytucyi wstawiał co roku w budżecie państwowym odpowiednią kwotę; d) aby nowo kreowany w ministerstwie robót publicznych departament naftowy urządził w ten sposób, by ten departament zajmował się nietylko przygotowywaniem ustaw naftowych, lecz także i to w równej mierze, gospodarczą ochroną kopalnictwa naftowego.

9) Wnioski posła W i ty k a: A) W mającym byd opracowanym projekcie ustawy winny być uwzględnione postanowienia, a) aby w kopalniach naftowych został zaprowadzony ośmiogodzinny czas pracy (w imiennem głosowaniu przyjęto ten wniosek 15 głosami przeciwko 14): b) aby wypłata robotników odbywała się punktualnie 3-go każdego miesiąca. B) Dalej wzywa się rząd : a) aby przedsięwziął możliwe kroki, by wypłata wszystkich zaległości producentów u robotników natychmiast nastąpiła; b) aby zarządził wszystko, co ze względów hygieny jest niezbędnem dla Borysławia i okolicy, jak budowę zdrowotnych mieszkań robotniczych, budowę rurociągów w Drohobyczu, w Borysławiu i Tu-stanowicach oraz ciągłą kontrolę nad odno-śnemi rozporządzeniami rządu; c) aby natychmiast stworzył środki komunikacyjne, budował drogi i stawiał mosty na strumieniach i rzekach; d) aby przeprowadził regulacyę rzeki Tyśmienicy i polecił wznieść potrzebne wały; e) aby producentów, których ropa zalała i zniszczyła role i łąki wieśniaków, zmusił do odszkodowania; f) aby podjął badanie co do występowania gazów oraz co do niebezpieczeństwa pożaru i eksplozyi; g) aby powołał przedstawicieli robotników do Rady Naftowej.

Procent ogólnego importu :

15

80

4.091    „

13.801    „

308.900 „

100 prc.

5.647

16.490

363.869

100 prc.

Z tego zestawienia widać, że w pierwszych czterech miesiącach 1909 roku zmniejszył się ogólny import do Niemiec w poró

Według miesięcznych wykazów statystycznych, dowóz nafty do Niemiec w pierwszych czterech miesiącach 1909 roku, przedstawia się natępująeo:

z Austro-Węgier 59.787 tonn z Rumuni z Rossyi z Ameryki

Ó86.579 tonn

w roku 1908 importowano: z Austro-Węgier 41'435 tonn z Rumunii z Rossyi z Ameryki

426.869 tonn

wnaniu z rokiem ubiegłym o 40.290 tonn. Dowóz ropy austryackiej w pierwszych czterech miesiącach 1909 roku zwiększył się w porównaniu z tym samym czasie w roku zeszłym o 18.352 tonn, co wyrażone w procentach odpowiada zwiększeniu się z 10°/0 na 15°/₀. Odnośnie do importu z Rossyi i Rumunii, to wprawdzie cyfry tego roku zmniejszyły się, udział jednak tych państw w imporcie ogólnym pozostał i nadal ten sam. Charakterystyczną jest rzeczą, że amerykański import zmniejszył się obecnie o 54.397 tonn, czyli z 85°/₀ na 80°/₀. I tem właśnie można sobie wytłumaczyć fakt, że Rockfeller obecnie z taką skwapliwością rzuca się na opanowanie austryackiego przemysłu naftowego. Firma ,,Standard Oil Co.“, która przez swe siostrzane towarzystwo „Vacuum Oil Co.“ posiada w Austryi dotychczas już 2 ra-finerye o łącznej produkcyi 50.000 — 60.000 tonn, zagarnęłaby obecnie do 50°/₀ austryackiego zapotrzebowania produktu naftowego, a mianowicie 70.000—80.000 tonn, które wyprodukuje odbenzyniarnia Krajowego Związku producentów ropy i 50.000—60.000 tonn, przerabianych przez austryackie rafinerye tow. „Vacuum Oil Co.“, czyli razem 120.000— 140.000 tonn. (Cyfry te są znacznie przesadzone. |Przyp. Red. |) To zwycięstwo Rockefellera byłoły ciężkim ciosem dla austryackich i niemieckich konsumentów nafty, ponieważ tow. „Standard Oil Co.“ mając takie atuty w ręku, mogłyby prawie dowolnie ustanawiać cenę nafty.

Lecz i w obecnej chwili może jeszcze rząd austr)acki i parlament przeszkodzić do pewnego stopnia planom Rockefellera. W ko-misyi gospodarćzej parlamentu, odrzucono niestety na posiedzeiu piątkowem 14 głosami przeciw 13 wniosek posłów socyalistycznych, by wezwać rząd, aby wniósł do parlamentu projekt ustawy, na mocy której przysługiwałoby i państwu prawo poszukiwania ropy. Interesy kapitału i w tym wypadku odniosły świeże zwycięstwo nad interesami ludności i państwa. Przyjęto jednak drugą część wniosku posła Dr. Diamanda w sprawie u-państwowieuia towarzystw rurociągowych i magazynowych. Uchwalono również rezolucyę wzywającą rząd do przeglądnięcia wszystkich projektów monopolowych, dalej do porozumienia się z rządem węgierskim i do rychłego w Izbie posłów sprawozdania z tych czynności w formie projektu ustawy. Przyjęto również i wniosek posła Zarańskiego, jako dodatek do powyższej rezolucyi, aby rząd przed-dłożył powyższy projekt ustawy w przeciągu czterech miesięcy“.

Od siebie dodać musimy, że rząd niemiecki dla podniesienia eksportu naszych produktów do Niemiec i złamania monopolu tow „Standard Oil Co.“ u siebie, nic nie zrobił; kilkakrotnie podnoszone projekty zniżenia ceł na ropę do Niemiec i powołania do życia w Niemczech przemysłu rafineryjnego naftowego, opartego na naszym surowcu, spełzły na niczem, więc skargi pism niemieckich winny się zwrócić także i przeciwko własnemu rządowi.

Krajowa Rada naftowa.

Dnia 22. czerwca odbyło się we Lwowie pierwsze posiedzenie Krajowej Rady naftowej, powołanej do życia przez nową ustawę naftową. Obecni byli : przewodniczący Rady Radca dworu c. k. Starosta górniczy Riel i członkowie Rady Dr. J a h 1 i prof. S y-roczyński (delegaci Wydziału Krajowe-

właście blok rafinerów,

go), poseł Z a r a ń s k i (delegat krakowskiego Towarzystwa górniczego), Schulim Schreier (delegat Krajowego Towarzystwa naftowego), Wit. S u 1 i m i r s k i (delegat Związku górników i hutników polskich), Franciszek B r u g g e r (delegat Związku techników wiertniczych) i mianowani przez Rząd członkowie Rady: nadradca górniczy Werber i naczelnik drohobyckiego urzędu górniczego M i d o w i c z.

Członkowie Rady Inź. Wolski i poseł Długosz usprawiedliwili swa nieobecność waźnemi pertraktacyami we Wiedniu.

Przewodniczący p. Starosta górniczy R i el otwiera posiedzenie, tłómacząc, iź opóźnienie w zwołaniu pierwszego posiedzenia Rady nastąpiło z powodu, iź oczekiwano wniosków komitetów wybranych na ankiecie ministery-alnej we Wiedniu, obradującej jeszcze w grudniu roku zeszłego nad sanacyą przemysłu naftowego, a szczególniej wniosku komitetu górniczo-policyjnego.

Członek Wydziału Krajowego Dr. Jalil dziękuje rządowi za zwołanie Rady naftowej, w której widzi organ doradczy nietylko dla przepisów górniczo-policyjnyeh, alei dla całego gospodarczego podniesienia przemysłu naftowego.

Z kolei przewodniczący odczytuje regulamin dla Rady naftowej, który został przyjęty en bloc. Regulamin ten w następnym numerze podamy w dosłownem brzmieniu.

Następnie dyskutowano nad zgłoszonym wnioskiem prof. Syroozyńskiego, by Starostwo górnicze ułożyło pewien turnus dla mianowanych członków komisyi egzaminacyjnej przy egzaminach kierowników i dozorców w Borysławiu i Jaśle, tak, aby wszyscy członkowie po kolei w tej komisyi zasiadali; turnus ten może byó ułożony w porządku nominacyi. Wniosek ten w zasadzie uchwalono.

Następnie członek Rady poseł Zarań-s k i, przy punkcie o środkach sanacyjnych przemysłu naftowego, składa sprawozdanie o stanie pertraktacyj Krajowego Związku producentów ropy z rządem i rafinerami: W per-traktacyi nastąpił zwrot korzystny. Rząd wniesie jeszcze w bieżącej sesyi parlamentu wniosek o kredyty na budowę zbiorników ropnych na 100.000 wagonów, z których połowa byłaby budowaną w tym roku, połowa w następnym ; na ropę zamagazynowaną w tych zbiornikach mają byó wydane warranty zbiorniki będą więc publicznymi składami. Jednocześnie rząd nosi się z zamiarem zaprowadzenia w drodze ustawy obowiązku koncesyono-wania budowy magazynów, rurociągów i rafi-neryj. Rafinerye, należących do tow. „Olex“ ma wydzierżawić od Związku prowadzenie odbenzyniarni i kupować ropę ze Związku. Między układem z rafinerami i budową rezerwoarów przez rząd, istnieje iunctim. Gdyby układy z rafinerami nie doprowadziły do skutku, to Koło Polskie już zaakcentowało, że rząd nie powinien stawiać żadnych przeszkód do zrealizowania ułożonego już układu z Amerykanami.

W dyskusyi, która się potem wywiązała, dano wyraz zapatrywaniu, że układu z amerykanami ze stanowiska interesów kraju potępiać nie można.

Członek Rady p. Wit Sulimirski poruszył sprawrę koncesyonowrnia wierceń akordowych; uchwalono wybrać komisyę z pp.: Bruggera, Sulimirskiego, Midowicza i Werbern dla opracowania odpowiedniego wniosku na następne posiedzenie Rady naftowej.

Następnie uchwalono dwa wnioski posła Zarańskiego.

1)    „Rada naftowa wyraża życzenie: aby desygnowani urzędnicy do tych urzędów górniczych, które obejmują kopalnie nafty, odbywali uprzednio praktykę wiertniczą na kopalniach naftowych“.

2)    „Rada naftowa wyraża przekonanie, iź koszta posiedzeń Rady powinny być pokrywane w połowie z funduszu rządowego, a w połowie z funduszu krajowego“.

Wywiązała się jeszcze dyskusya nad sprawą okólnika drohobyckiego urzędu górniczego co do ław wiertniczych we wieżach i co do ostatniego wiecu pracodawców i kierowników w Borysławiu, w której zabierali głos Pp. Zarański. Sulimirski, Brugger, Werber i Midowicz. W sprawach tych jednak wniosków żadnych nie uchwalono wobec tego, iź 28. czerwca zbierze się w Borysławiu komi-sya przez rząd mianowania specyalnie dla obrad nad środkami przeciwko pożarom i nad szybkiem ich stłumieniem.

Benzyny wywieziono ogółem 57.580 (53.509 w r. 1908). Głównym odbiorcą

Eksport naszych produktów naftowych za 1. kwartał b. r.

Ministerstwo handlu ogłasza w wydawnictwie o handlu zewnętrznym ciekawe cyfry tyczące się eksportu produktów austryackich zagranicę; z dat tych wyjmujemy następujące cyfry, tyczące się eksportu naszej ropy i produktów naftowych za pierwszy kwartał b. r.

Ropy naszej wywieziono w styczniu, lutym i marcu 15.406 cetnarów metrycznych do Niemiec i 123.821 do Romunii, czyli razem 141.190 cetnarów, gdy w roku 1908 w tym samym czasie tylko 24.000 cetnarów.

Nafty rafinowanej wywieziono ogółem zagranicę 640.464 cetnary (448.089 cetn. metr. w r. 1908); z tej ilości wywieziono do Niemiec 459.211 cetnarów, do Fran-cyi 72.605 cetnarów, do Szwajcaryi 60.552 cetnarów, do Tureyi europejskiej 15.586 ce-tnarow, do Włoch 15.568 cetn., do Danii 958 cetn., do Anglii 467 cetn. i do Hamburga 141 cetn.

c. m.

uaszej benzyny są także Niemcy (21.816 c. m.), potem idzie Francya (17.701 c. m.), Szwajca-rya (13.833 c. m.) i Włochy (2.613 c. m.).

Olei ciężkich i smarów wywieziono 211.176 cetn. (189.947 w r. 1908); smary nasze idą głównie do Niemiec (112.661 c. m.); dobrym odbiorcą staje się już Belgia (40.828 c. m.), dalej idzie Szwajcarya (13.535 c. m.), Włochy (12.601 c.), Hollandya (8.868 c. m.), Francya (5.582 c. m.), Anglia (4.173 c.m.) i wreszcie via Hamburg wywieziono 579 c.

Kronika finansowa.

Układy Krajowego Związku producentów z tow. „Standard Oil Co.“, a następnie pertraktacye rafinerów między sobą i rządem celem zawarcia umowy z producentami, nie pozostały bez wpływu na ceny ropy, częściowo nawet produktów naftowych i na akcye towarzystw naftowych. Akcye Galicyjskiego Karpackiego Towarzystwa naftowego w drugiej połowie czerwca doznały znacznej zwyżki, dochodzącej do 70 koron na akcye; spe-cyalnie na podwyższenie kursu akcyi wpływały wiadomości o zbliżeniu się rafineryj w układach co do kwot kartelowych; grupa rafineryj Zakładu Kredytowego i Ziemskiego Zakładu Kredytowego (Bodenkreditanstalt) zredukowała podobno pierwotnie żądaną kwotę półtora miliona ce tn a rów dla swych rafineryj na 1,450.000 cetn rów, a według żądania innych rafinery i winna zredukowad do 1,400.000 cetn. Cyfry te dowodzą, iż rafinerye austrya-ckie wobec wypadków pierwszorzędnej wagi dla światowego handlu naftowego, jeszcze dalej prowadzą politykę kramarską.

Ceny ropy naszej w ubiegłym miesiącu także doznały znacznego podwyższenia; w ciągu kdku tygodni podniosły się o 30 halerzy na cetnarze, a usiłowania niektórych spekulantów, aby sprowadzid ponownie baisse na targu ropnym rozmaitemi wiadomościami o wielkich wybuchach ropy spełzły na niczem i przez drugą połowę ubiegłego miesiąca panowała na targu ropnym ciągle tendencya zwyżkowa.

Na ceny produktów naftowych wiadomości o pewnem zbliżeniu się rafineryj między sobą nie wywarły prawie żadnego znaczenia głównie z tego powodu, iż w lecie obroty naftowe handlowe są mniejsze i obowiązywały ceny dawniej zawartych umów.

Cena nafty rafinowanej wewnętrznej dosięga zaledwie 23.5 koron loco Bogumin; benzyna, szczególnie automobilowa, cieszy się wielkim popytem, jak zwykle w lecie, i popyt ten spowodował nieznaczną zwyżkę; oleje smarowe austryackie zaczynają coraz więcej rozpowszechniać się zagranicą i wypierać smary rossyjskie. Przeciętna cena dobrego smaru wynosi 20 marek; ,,Vacuum Oil Co.“ ofiaruje swoje smary po 16—17 marek. Olej gazowy (niebieski) wskutek podniesienia się cen ropy, doznał nieznacznego podniesienia ceny, lecz popyt na olej ten bardzo nieznaczny. Ceny parafiny są bardzo niskie. Amerykanie dążą do deprecyonowania ceny naszej parafiny; za czyszczoną białą parafinę płacą 40 marek loco Hamburg.

Z Rumunii piszą nam: Produkcya ropy w Rumunii zaczyna zwiększać się; produkcya za maj dojdzie zapewne do 12.000 wagonów, co należy uważać za produkcyę

wystarczającą. Jeśli produkcyą utrzyma się na tym poziomie jakiś czas, to z pewnością pociągnie za sobą inwestycyę nowych kapitałów w wiercenia i zwiększy się ruch wiertniczy, który wywoła dalsze zwiększenie się produkcyi. Zwiększenie produkcyi spowodowały obfite szyby tow. „Steaua Romana*4 w Campinie, wydatność terenu naftowego w Tzinsca, ładna produkcyą terenu naftowego w Moreni, dwa duże szyby tow. „Romano-Americana“ i jeden szyb braci Scecleano w Mislishoar. Cena ropy mimo większej pro-

dukcyi trzyma się na poziomie 4.50 — 4.70 franków, benzyna lekka 20 fr., ciężka 10—11 fr., parafina 120—130 fr., ,,mazut“ 4.20—4.25 fr. i wreszcie nafta 37 — 46 fr. z beczką zależnie od jakości. W cenie nafty zawarty jest podatek kousumcyjny 12 fr. Ceny „mazutu“ spadły obecnie w Rumunii wskutek rozbicia się się umowy rafineryj między sobą od 1. maja. Dalej skonstatować należy małe obroty w sprzedaży zagranicznej wskutek niskich cen.

S taty styka szybów w Tu stano wica cli

w miesiącu czerwcu b. r.

Głębokość szybu w metrach

Ilość szybów we wierceniu

Ilość szybów produktywnych, które się pogłębia dalej

Ilość szybów produktywnych, których się nie pogłębia

Ilość szybów w tłokowaniu

Ilość szybów za-gwożdżonych lub w instrum

Ilość szybów za-stanowionych

Razem

niżej 800 m 800— 900 „ 900—1000 „ 1000—1100 „ 1100-1200 „ 1200—1300 „ 1300—1400 ,, ponad 1400 ,,

19

16

35

10

13

23

30

17

14

20

12

27

69

84

20

Razem

95

50

23

32

43

252

Z powyższego zestawienia widzimy, że produktywnych szybów w Tu stan o wicach jest ogółem 82, a z tych tylko właściciele 32 szybów zadowalniają się produkcyą jaka jest; 50 szybów mimo, iż są produktywne, wiercą się dalej; oprócz tego jest w wierceniu 95 szybów, z których 53 jest w głębokości pomiędzy 1000 —1200 metrów czyli w tej, w której ropa przychodzi. Z 82 produktywnych szybów tylko 8 szybów ma znaczną produkcyę (około 20 wagonów i więcej), 28 szybów ma produkcyę od 5 — 10 cystern, 46 szybów poniżej 5 cystern dziennie.

W Borysławiu jest w ruchu 44 szybów; z tyeli 8 jest we wierceniu, 23 tłokuje się, 6 jest w instrumentaeyi a 7 szybów przeczyszcza się.

Wszystkie szyby borysławskie, z wyjątkiem tych, co są w instrumentaeyi, są produktywne, dają jednak przeciętnie nie więcej, jak ¹/₂—4 cystern dziennie.

Korespondeneye z Tustanowie.

Tustanowice, 26. czerwca. Dla odmiany mieliśmy tutaj przed dwoma tygodniami groźny pożar na stacyi ko-

w tej samej wysokości. Szyb Premier I, który po pożarze dłuższy czas był bezczynny, po postawieniu wieży i przeczyszczeniu otworu dnia 16 bm. dostał około 40 cystern. Produkcya ta nie utrzymała się długo w tej wysokości a obecnie wynosi około 20 cystern dziennie. Natomiast wzrosła produkcya na Nafcie II do 58 cystern dziennie. Ban-zay, Bitum, Władysław I, trzymają się ciągle powyżej 20 cyst.

W ostatnich dniach

uporczywie przez spekulantów giełdowych rozpuszczane pogłoski o dowierceniu się szybów Rockefel-

lsjowej, który mógł był pociągnąć za sobą ogromne szkody, gdyby energicznej akcyi ratunkowej nie było się udało go zlokalizo-wad. Rzecz miała się następująco: W nocy z 15 na 16 zawaliły się słupy podtrzymujące rurociągi Tow. Karpackiego i Magazynowego, ciągnące się od zbiorników do na-lewaków na stacyi, wskutek czego rurociągi się przerwały a ropa poczęła płynąc drogą i wzdłuż niej ciągnącym się rowem. Z drugiej strony stacyi pracowano przy otwartem świetle nad przedłużeniem betonowego kanału, przecinającego stac-yę w poprzek. Gdy ropa zalała to miejsce, jeden z robotników zbliżył się ze świecą, by zobaczyć co się dzieje. W tej chwili buchnął ogień, który kanałem przedostał się na drugą stronę. W ten sposób stacya, z 2 stron stanęła w płomieniach. W wielkiem niebezpieczeństwie znajdował się magazyn kolejowy, który gdyby się był zajął, cała stacya, zwłasz-. cza nalewaki byłyby poszły z dżinem, a w ślad zatem ekspedycya byłaby wstrzymaną na dłuższy przeciąg czasu.

Miesiąc czerwiec był nader obfity w burze, nie było prawie dnia bez grzmotów i piorunów, na szczęście nie bardzo szkodliwych, gdyż skończyło się na spaleniu jednego tylko szybu. Miało to miejsce dn. 24 bm. Wśród strasznej, 2 godziny trwającej i z ulewnym deszczem połączonej burzy, uderzył piorun w szyb „Bojko Kurytyba“ na Potoku. Prócz szybu spalił się zbiornik na sąsiedniej kopalni Albert-Leon, z zawartością około 6 cystern ropy. Ofiar w ludziach nie było żadnych.

Produkcya trzyma się ciągle prawie 1er, Fanto VIII, a później Wilhelma są bezpodstawne, gdyż produkcya tych szybów ogranicza się na małych wybuchach.

Przemysł naftowy

w Stanach Zjednoczonych Ameryki w roku 1908.

Kurt Pietrusky, Chikago.

(Ciąg dalszy).

Teren naftowy w Midcontinent Na tym terenie, do którego należą stany Kansas i Oklahoma, czynność wiertnicza znacznie s’ę obniżyła w roku sprawozdawczym. Częściowo można to przypisać niepomyślnym stosunkom atmosferycznym w roku przeszłym. Z końcem roku fale wezbranej rzeki Red zalały rurociąg w Texas, tak, że ruch mógł być wznowiony dopiero z końcem czerwca. Ta ustawiczna niepogoda wstrzymywała czynność wiertniczą przez długi czas, szczególniej w dolnym okręgu Creek. Oprócz tego ucierpiał wiele cały przemysł z powodu niekorzystnych prawnych i sądowych zarządzeń, które również już i w roku przeszłym miały miejsce. Jakie skutki pociągnie za sobą wyrok najwyższego sądu związkowego w Missouri, odbierający „ Waters-Pierce Oil Co“ koncesyę w tym stanie, nie można jeszcze przewidzieć. Jeżeli „Standard Oil Co“ nie znajdzie sposobu obejścia wyroku sądowego, to rafinerya „Sugar Creek“ w Kansas (Missouri) będzie musiała zostać zamkniętą. Dzienna przeróbka w tej rafineryi wynosi 18.000 beczek ropy sprowadzanej z Midcontinent, dla producentów więc tamtejszych byłby ten okręg zbytu stracony. Należy jeszcze nadmienić, że obecnie także i gubernator stanu Kansas, zachęcony powodzeniem swojego kolegi w Missouri, oświadczył, że będzie dalej prowadził energicznie przeciwko tow. „Standard Oil Co“ akcyę, rozpoczętą przed 3 laty; jeżeli i tu trust zostanie wypartym, wtedy także i rafinerya w Neodesha, przerabiająca dziennie 5.000 beczek ropy, musiałaby zostać zamkniętą. Producenci ropy straciliby w ten sposób zbyt na 23.000 beczek ropy dziennie. Dotychczasowy sekretarz związkowy w ministerstwie dla spraw wewnętrznych, Mr. Gafield, nie udzielił tow.

Prairie Oil & Gas Co“ pozwolenia na budowę nowego rurociągu przez Oklahoma do zatoki meksykańskiej (N. Orlean). Jeżeli i następca tegoż w gabinecie prezydenta Tafta będzie w tej kwestyi stał na tem samem stanowisku, to producenci muszą pożegnać się z nadzieją, że nowym rurociągiem powetują powyższą stratę; w ślad za tem nastąpi dalsze gromadzenie i tak już bardzo znacznych zapasów, a zarazem ograniczenie przyszłej czynności wiertniczej.

Najnowsza miesięczna statystyka czynności wiertniczych w obu stanach przedstawia się następująco :

Miesiąc :

Szyby

skończone

ropne

gazowe

suche

Styczeń

Luty

Marzec

Kwiecień

Maj

Czerwiec

Lipiec

Sierpień

Wrzesień

Październik

Listopad

Grudzień

WMcnaiCCMCHCc

i— 03 CiD l£- CO i—'■ «3 CC O¹ (MO CH

-ICO'JtOO'-siOîO'Üi-J-JOi

mPBL __    produkcya

oerółemropy

odo^ceoomooom ëbeCzek

ęzcEkOWjyioijSiO' gcjnsco przeciętnie "os iss cn'bi'cn'oi'c:

razem

przeciętnie

473

70    315

88

1.127

16,1

Oklahoma:

Styczeń

Luty

Marzec

Kwiecień

Maj

Czerwiec

Lipiec

Sierpień

Wrzesień

Październik

Listopad

Grudzień

©LOCOiO,tOcOOXiOiOW©

THTjł^COtOHNt-0<©03|>

(7^T-itMCM©q!>j(M(>cicOtM©aCO

03 tO fcO tO tO I—'- >-*■ tO II—I I—L r-Ł t0O3O3C303COęOtOcO00H-C3

©©OOot-Oł(X)COOiO^

1—I 1—I H

t—

I— ł—*■

03 bO tO 03 03 tO i—‘ l>0 03 tO l—i OÎ

razem. . . 3021    2585    125    311    163.130

—    —    63,1

ograniczała się głównie na pozyskaniu gazu. Z końcem roku rozpoczęto 39 nowych wierceń.

W stanie Oklahoma obniżyła się ilość ukończonych szybów o 1213 czyli o 28¹/₂%. Przytem suchych szybów było tylko o 10, gazowych tylko o 29 mniej, niż w roku przeszłym, tak, że ilość ropodajnych zmniejszyła się o 1174 czyii 31°/o. Przeciętna dzienna produkcya spadła z 79.6 beczek w roku 1907, na 63.1 beczek w roku sprawozdawczym, a więc o 16.5 beczek.

przeciętnie .    —    —

C. d. n.

W stanie Kansas zmniejszyła się ogólna liczba wierceń, w porównaniu z rokiem przeszłym o 13, liczba ropodajnych otworów wiertniczych zmniejszyła się o 17, natomiast liczya suchych szybów wzrosła o 17. Przeciętna wydatnośó ropodajnych otworów wiertniczych wynosiła dziennie 16.1 beczek, wobec 14.7 beczek w roku zeszłym i 10.6 beczek w obu poprzednich latach. Ogólna nowa dzienna produkcya wykazuje zniżkę 159 beczek. Czynność wiertnicza w tym stanie

'Wiadomości z targu - ropnego.

Według podania p. Alfonsa Gostkowskiego, zaprzysiężonego senzala dla sprzedaży produktów naftowych i ropy we Lwowie, ceny ropy w miesiącu czerwcu przedstawiały się następująco:

->

DATA

15/VI.    30/VI. 31 /VII.

WALUTA

lip.—sierp, sierp.—wrz. 1909 — 1910 wrzesień październ. czerw, mai

12. czer. 1909 114-114

113-116 118-119 124-126 127—130 00—00

13.

„    112-113

114—115 118—120 124-126 127—130 00 — 00

po-jpNÇnJ^çotsiT-pvopo^jpsÇ/iJ*.

114-116 119- 120 124-126 126—130 00 — 00

118—120 124—125 126-128 128-132 00 — 00 120-121 124-125 128-130 130-132 155—160

119-120 123—124 128-130 130—132 00 — 00 119—120 123-124 128-130 130—132 00 — 00 119-120 124—125 128-130 130—132 00 — 00

120-122 124-125 128-130 130—132 00-00 120—122 124—125 128-130 130-132 00 -00 124—126 126-129 132—134 134—136 00 — 00 126—128 130-131 134—136 136—138 160-165 132—134 134-136 138—140 142-144 00 — 00 138-142 142-145 145-147 147—150 00 — 00 132-134 137—138 140-142 142—144 00 — 00 134-135 138—140 142-144 145-147 00-00 135-136 142—143 146—148 148—152 00 - 00

Inżynierowie przedsiębiorcy

1 Bielski, Łukaszewski & Ska kom. 1

\f/    ⁷    <l)

W BORYSŁAWIU

vtż

\łż

to

\lż

$ Borysław, telefon 121.

Lwów, telefon 848. ß J?/

KRONIKA.

„Izba pracodawców w przemyśle naftowym“. Walne Zgromadzenie celem założenia stowarzyszenia pracodawców, odbyło się we środę 16. b. m. w Borysławiu przy współudziale reprezentantów prawie wszystkich większych i szeregu pomniejszych przedsiębiorstw naftowych.

Po zagajeniu zgromadzenia przez p. dyr, Jerzego Mészàrosa i obraniu tegoż przewodniczącym zgromadzenia, przedstawił p. Stanisław Żukowski cel i zadania nowozałożonej „Izby pracodawców“, jako związku firm dla solidarnej ak-cyi w ochronie kopalni i strzeżenia interesów przedsiębiorców.

Następnie po wyczerpującej dyskusyi nad poszczególnymi paragrafami statutu, który przyjęto w całości, zastrzegając sobie prawo zmiany na przyszłość, przystąpiono do wpisywania członków reprezentujących poszczególne przedsiębiorstwa, których na razie przystąpiło dwudziestu.

Przystąpiono wreszcie do ostatniego punktu porządku dziennego t. j. do wyboru prezydyum i wydziału. Wynik wyborów był następujący: Prezesem obrano p. W ł a d y s ł a w a D ług o s z a, pierwszym wiceprezesem p. Jerzego Mészàrosa, drugim wiceprezesem p. Dr. Marcelego Fraenkla.

Do wydziału zaś wybrani zostali: Pp. Tadeusz Chłapowski, Dr. Izydor Kreisberg, Zygmunt Le-wakowski, Schul im Schreier, Lippe Schutzmann, Jakób Spitzmann, Michał Sroczyński, Władysław Zdanowicz, Stanisław Żukowski.

Na zastępców wydziału wybrano: Dr. Wiktora Kerna, Prota Komornickiego, Juliana Krynickiego, Emeryka Pirnitzera.

Gmina obszarnikiem. Gmina Tustano-w i c e pobrała w krótkim stosunkowo czasie przeszło milion koron z dochodów brutto, płynących z jej udziałów naftowych. Dysponując tym dochodem, jako niezakładowym majątkiem, Pada gminna poczyniła cały szereg użytecznych wkładów, wybudowała szkołę, cerkiew, drogi, urządziła doskonałe oświetlenie etc. Wreszcie zużywszy na te cele około pół miliona koron, a widząc wyłaniające się codzień niemal nowe potrzeby i projekty, postanowiła Rada zużytkować resztę leżącego jeszcze kapitału (przeszło pół miliona koron) i bieżący dochód, wynoszący około 20.000 koron miesięcznie, w sposób, zapewniający gminie po wieczne czasy wyjątkowy, jak na nasze stosunki, dobrobyt. Oto przed tygodniem zapadła jednomyślna uchwała na kupno okazyjne dóbr Zawadów i Hotobutów pod Stryjem, obejmujących przeszło 2400 morgów roli, łąk i lasu, za sumę 1,320.000 koron. Część gruntów użytą zostanie jako pastwisko gminne, reszta wypuszczona — na razie — w dzierżawę. Zatwierdzenie uchwały ze strony Wydziału krajowego nastąpi niezawodnie niebawem.

„Schodnica“ tow. akc. dla przem. naftowego. Rada zawiadująca towarzystwa na ostat-niem posiedzeniu kooptowała na członka Rady p. Dr. Stanisława Starzyńskiego, wiceprezydenta Izby posłów.

Niemiecki handel naftowy w pierwszych czterech miesiącach b. r. Według miesięcznych statystycznych wykazów, ilość dowiezionej wpierw-szych czterech miesiącach b. r. do Niemiec nafty wynosiła 386.677 tonn, wobec 427.168 w tym samym okresie roku przeszłego czyli o 40.000 tonn, mniej, niż w roku ubiegłym. Z tych ilości dowiezionych przypada na Stany Zjednoczone 308.900 tonn (w r. ub. 363.297 tonn) i Rumunię 4.091 t. (5.647 tonn). Charakterystycznym jest fakt, że eksport nafty Stanów Zjednoczonych do Niemiec zmiejszył się o przeszło 50.000 tonn, podczas gdy eksport austryj ackiej nafty wzrósł o 18.000 tonn.

Rosyjska ropa w kwietniu b. r. Produkcya półwyspu Apicheron (Baku) wynosiła w kwietniu 39.549 milionów pudów, wobec 40.8 milionów pudów w marcu i 38.7 milionów pudów w kwietniu roku ubiegłego. Sytuacya na rosyjskim targu naftowym była mało zmieniona, ale pewna; za jeden pud nafty lekkiej jakości płacono w Baku 22 kop., wobec 21.60 kop. przed trzema tygodniami i 22.75 kop. przed miesiącem.

PO ZAMKNIĘCIU NUMERU.

Otrzymujemy następujące żałobne wiadomości:

29. czerwca zmarł nagle w Schodnicy

Dr. MIKOŁAJ FEDOROWICZ członek rządu narodowego w r. 1863, b. poseł do Sejmu, członek honorowy Krajowego Towarzystwa naftowego.

Była to postać znana doskonale wśród pracowników przemysłu naftowego i zasłużona szczególnie na początku rozwoju naszego przemysłu.

Sp. Dr. Mikołaj Fedorowicz należał do założycieli Krajowego Towarzystwa naftowego, był jednym z twórców pierwszej krajowej ustawy naftowej, przez dłuższy czas był współwłaścicielem jednej z najdawniejszych rafineryj nafty w Ropie, później przy zmiennych losach pracownika na niwie przemysłu naftowego, zajmował aż do końca życia rozmaite stanowiska w przemyśle naszym. Zawsze czynny, pełen zapału i poświęcenia dla dobrej sprawy, już u schyłku lat zajmował jeszcze honorowe stanowisko prezesa pomocy wzajemnej urzędników naftowych. To też śmierć jego w szerokich ■ kołach współpracowników wzbudziła prawdziwy żal. Cześć Jego pamięci!

Pogrzeb odbędzie się 1. lipca w Schodnicy.

28. czerwca br. zmarł w Szymbarku w powiecie Gorlickim

ERAZM FIBICH były dyrektor i założyciel galicyjskiego towarzystwa magazynowego dla produktów naftowych.

Zmarły był przez dłuższy czas członkiem Wydziału Krajowego Towarzystwa naftowego, dyrektorem dawnego Związku producentów „Ropa“, a porzednio jeszcze dyrektorem rafineryi w Chorkówce; przed łaty jeszcze sześciu brał bardzo czynny udział w zmiennych losach przemysłu naftowego; dopiero przez ciężką chorobę powoli usuwał się od zajęć, a przed dwoma laty usunął się zupełnie i wyjechał na wieś do Szymbarku do swej .córki, gdzie też zmarł w wieku lat 66. Sp. Erazm Fibich, odznaczał się nadzwyczajnie łagodnym charakterem, był człowiekiem uczynnym i bardzo szanowanym i kochanym przez swoich podwładnych dzięki swej wyrozumiałości i dobroci. Zmarłego cechowały przytem wielkie zdolności, posiadał on doskonale kilka języków; jego trafnej inicyatywie zawdzięcza swe powstanie pierwsze krajowe towarzystwo magazynowania ropy. Pogrzeb odbył się we Lwowie 1. lipca przy licznym udziale znajomych i kolegów zmarłego.

Cześć pamięci zasłużonego człowieka !

PIERWSZA KRAJOWA

Fabryka chemiczno - technicznych smarów i pakunków do maszyn parowych

EDWARDA

Zinnia Jana MJKJŁKHKA

EDWARDA

HELLWIGA

we Lwowie, ulica Kopernika liczba 39 Adres telegraficzny : Hellwig, Lwów, Kopernika, poleca

znakomite szczeliwa (pakunki) i smary do maszyn parowych, a mianowicie:

8zczeliwa *Wulkan‘b „Pionier" i „Smok“ z najlep-

....... . szego asbestu, konopi i bawełny.

Sltiani* „Wulkan“, „Pionier“ i „Smok“ do szczeliw.

^ * „Saturn“ do kurków parów. „Merkur“ do skóry. „Eros“ do kolektorów. „Neptun“ do lin konopnych. „Jupiter“ do rzemieni z sierści wielbłądziej. „Jowisz“ do lin drucianych. „Mars" do rzemieni. „Conservator" do gumy. „Regulator“ do trybów. „Apollo“ do łożysk. „Wezuwiusz“ do lak. kotłów. „Puritas“ przeciw tworzeniu się kamienia w kotle. „Venus“ do czyszczenia metalu. Tłuszcz tawotowy. Waselina.

Na składzie utrzymuje : oliwę, ragozynę S. M.

Schibaeffa & Co w Baku, oleje cylindr. ameryk.

i krajowe i wszelkie inne przybory do maszyn parowych.

Ùt Ùt ùt ùt Ùt Ùt 'Ùt Ùt ùt ùt ùt

DOM KOMISOWO-HANDLOWY

Zinnia Jana MJKJŁKHKA

Lwów, ul. Bielowskiego 1. 6.

(FIRMA ZAPROTOKOŁOWANA).

Przyjmuje zastępstwa fabryk krajowych, pośredniczy i informuje w kwestyach rodzimego przemysłu i handlu.

Nadto zajmuje się „Porządkowaniem stosunków majątkowych“, regulowaniem hipotek, wyrabianiem i konwersyą pożyczek hipotecznych. Pośrednictwo w kupnie i sprzedaży majątków. Przeprowadzanie komisowej częściowej parcelacyi..

Pośredniczy w sprzedaży i zakupnie, wydzierżawianiu terenów i kopalń naftowych, jako też udziałów w tychże uprawnieniach pod najprzystępniejszymi warunkami. Kapuje i sprzedaje ropę.

Zastępstwo firm zagranicznych.

Dom omisowy posiada najznakomitsze siły fachowe tak w technicznym zakresie jak i w handlowym. Załatwia wszelkie zlecenia punktualnie *    i szybko.

’ùt ’ùt ’Ùt ’ùt ’Ùt ’Ùt ’ùt ’ùt ’ùt ’ùt ’ùt

Ol «,

-1

m

ta

-*+m

-Hp

-Si

ta

OLEJE MASZYNOWE pierwszorzędnej jakości OLEJE DO PODŁÓO OLEJE i ROPĘ DO PĘDZENIA MOTORÓW KOMPOZYCYE DO ROPNYCH PALNIKÓW POKOJOWYCH

NAFTĘ DO PALNIKÓW „LUX“ I DOSKONAŁE specyalne SORTY NAFTY BENZYNY MOTOROWE po ' najtańszej cenie BENZYNY AUTOMOBIL, i BENZYNY DO LAMP OÓR-NICZYCH i wszelkich celów

POLECA FABRYKA NAFTY

Waleryana Stawiarskiego i Spółki

KROSNO

is

iU-

et

Pffr

1S

[3

1U-

<H—

13

isUr

Kr

U:

Çt

p*-

SKŁAD KOMISOWY W BORYSŁAWIU POD KIEROWN. P. BACHOWSKIEGO gdzie jest zawsze dostateczny zapas wszystkich towarów.

<Sf

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905 *

*S)

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we buras, ul. Kopernika i- 21.

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody uaszycli P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Seweiyna Blaima.

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

:<3r

Przedsiębiorstwo dla głę

bokich wierceń

przez Izbę handlową i przemysłowa we Lwowie mianowany, i przez e. k. Namiestnictwo potwierdzony i zaprzysiężony

senzal

W Sulimirsfoi

w Borysławiu

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Galicyi, na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kau kazki cli. Kupno i sprzedaż terenów naftowych.

dla sprzedaży i kupna ropy, wosku ziemnego i produktów tycli minerałów. Jako urzędnik publiczny pobiera przy transakcyach ściśle oznaczoną przez Namiestnictwo opłatę senzala. Udziela swej klienteli rzeczowych i wiarygodnych informacyi w zakres przemysłu naftowego wchodzących.

Biura: Lwów, plac Smolki 1. 4. Tek: 1059

zatwierdzoną

na»,i

II

SI

ji"51

HHP'

URZĄDZENIA

c

ELEKTRYCZNE

v’.'V*

ŚWIATŁA =SILY = T RA K C Y1

SKŁADY MATERYAŁÓW INSTALACYJNYCH

Inżynierowie KNAUS & CZAJKOWSKI

PRZEDSIĘBIORSTWO ROBÓT ELEKTROTECHNICZNYCH

LWÓW, UL. KOPERNIKA 26

PROJEKTY I KOSZTORYSY BEZPŁATNIE

TELEFON NR. 40

4i

■m

jag

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

we Lwowie

VEREIN FÜR, HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

4ggj

_gU

Wyłączne zastępstwo na Galicyę:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. $ Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza :

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Eittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Ep-

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowe Lwów,

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg.

m

Tyk*

gig