<^D

fO

lO

c\3

ZJ'//

■ 3 ¹

Rok XVII.

, •' ■ •

Zeszyt 10.

^£3 s??;

ORGAN KRAJOWEGO TOWARZYSTWA NAFTOWEGO

wychodzi 2 razy na miesiąc 15-go i 30-go

Redaktor:

Dr. Stefan Bartoszewicz

Wydawca:

Krajowe Towarzystwo Naftowa

83@§3g3e3S3@S3S3gK3@!S3g3@g3@@g3S3g3eK

üi

Hi

^ fabryka elektrotechniczna i Zakład instalacyjny

LWÓW Fabryka przy ul. Na Błonie 1. 38

Biuro główne : Lwów, Słowackiego 1.18. — ?ilia w Krakowie: Bracka I. 8.

Wyrób artykułów elektrotechnicznych

Adres telegr.: Grom Lwów

üi

585

Hi

Budowa całkowitych stacyj elektrycznych. Przenoszenie siły i zastosowanie energii elektrycznej w przemyśle i gospodarstwach rolnych.

üi

üi

Dla kopalnictwa nafty:

Budowa gromoclironów

[§{    Druty w izolacji miniowej

IÔJ    te przepisami Urzędu Górn.

Piwnnrnrlmld izolowane i gołe miedziane

jgl    ł lZlMllllkl Tow akc_ Eelten &    Guii-

5QC    leaume we Wiedniu (wyłączna reprez.)

•01 Vf i zwykłe i szczelnie zamknięte, za-iłlUlUI \ bezpieczone przeciw dział, gazów.

Dostawa wszelkich materyałów instalacyjnych.

J i asbestowej l uznane i obję-

üi

na zbiornikach, własnego systemu uznanego przez Tow. Asekuracyjne

pomysłu inż. Postep-skiego wzór własny,

szczelne na wyłącznik i bezpieczniki.

Armatury szybowe

prawnie ochroniony.

Skrzynki rozdzielcze

üi

üi

üi

üi

Toro. udział, dla fecfinifoi glęBofticfi wierceń i Budowy moforów

TRAUZL & Co.

przedtem FAUCK & Co.

WIEDEŃ 1V./2., WIEDENERGÜRTEL Nr. 2. HEUGASSE 80.

i-

Zastępca na G-alicyę i Bukowinę

r-

i;

U'-CW—

>■

Marek Seemann

w Drohobyczu

Skład w Boryiławiu.

Mr

Przyjmujemy zlecenia wykonywania w naszym zarządzie wierceń do możliwie największej głębokości i pod daleko sięgającą gwarancyą.

⁼ '"” . . -

W*.

__*r

mmmm mmmm

[F

Fabryka maszyn i narzędzi wiertniczych

dla wszelkich systemów wierceń tak ręcznych jak i maszynowych.

Żurawie wiertnicze szybkoudarowe „Rapid“ o systemie płuczkowym w połączeniu z naszem patent, wierceniem rdzeni i automatycznym wydźwigiem tychże zapomocą t. zw. odwrotnej płuczki.

Części żelazne do wahacza (balansu) kanadyjskiego z samoprężnem popuszczadłem do dokładnego popuszczania lub podnoszenia świdra w czasie wiercenia (według policyjno-górniczych przepisów z r. 1904, § 31).

Patentowe rozszerzacze (Nachnahmbohrer) znacznie ulepszone.

Hydrauliczne obcinacze (noże) rur. Pod względem pewności i dokładności w użyciu przewyższają wszystkie inne dotychczas znane tego rodzaju instrumenty. Obcięcie rury bez względu na jej dymenzyę uskutecznia się w ciągu kilku minut.

Wielokrążki o specyalnej konstrukcyi dla celów wiertniczych. Dopuszczalne obciążenie zwyż 50.000 kg.

Raki dające się z najbardziej w klinowanej pozycyi zluzować i wydostać, gdy rury nie idą. i t. d. i t. d. i t. d.

Najwyższe odznaczenie na międzynarod. wystawie w Bukareszcie w r. 1906.

[cL

Æ\

gpecyalności !

DYPLOM HONOROWY I ZŁOTY MEDAL.

ty

Oddział Budowy motorów

Oddział Budowy motorów

Motory Bazowe

popędu żurawi wiertniczych i do oświetlenia elektrycznego.---

r is;.

Motory benzynowed0. p°p^du

*    J    żurawi

pompowych.

V-

Lokomotywy⁰ p°pędzie zap°-

1 1--mocą motorów ben

zynowych, spirytusowych i naftowych — nader praktyczne do różnego rodzaju kolejek. -—

Zastępca dla oddziału bud. motorów: MÄHRST GOŁD§CfiGAG = GŁAŻ0\SSK1

Lwów» ul. Gródecka 1. 42.

NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 15-ego i 30-ego

IPrerL-a.3nn.era,ta, -wynosi rocznie 1S koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują, „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego 1. 1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 10.

Sytuacya handlowa. — Ankiety taryfowe. — Projekt budowy wielkiego rurociągu. — Z Tustanowic. O przyczynie częstych pożarów w Borysławiu i Tustanowicacli. — Korespondencya z Groźnego. — Międzynarodowa Komisy a naftowa. — Z Rumunii. — Kronika. — Wiadomości z targu ropnego.

Pertraktaeye z towarzystwem „Standard Oil Comp.”.

Rokowania, jakie toczą się obecnie w Hamburgu pomiędzy przedstawicielami Krajowego Związku producentów i to warz. „Standard Oil Comp.“, stanowią największą sensacyę w naszym przemyśle w obecnej chwili. Delegaci Krajowego Związku zostali upełnomocnieni przez Radę nadzorczą Związku prowadzić rokowania z zastępcami towarzystwa „Standard“ w dwóch kierunkach: 1) co do budowy przez towarzystwo „Standard“ rezerwoarów ziemnych na pomieszczenie 100.000 wagonów ropy i 2) co do komisowej sprzedaży przez trust amerykański nafty i benzyny z odbenzyniarniami w Drohobyczu, którą Związek krajowy producentów prowadzić będzie we własnym zarządzie po wybudowaniu jej przez ministerstwo kolei.

Co do pierwszego punktu to podstawy umowy mają być następujące:

Związek ma się zająć kupnem lub wydzierżawieniem odpowiedniego terenu i otrzymaniem koncesyi na budowę rezerwoarów, wpływać na objętość i sposób wykonania budowy rezerwoarów, będzie obowiązany płacić czynsz za magazynowanie ropy w takiej wysokości, by amortyzaeya kosztów budowy i utrzymania rezerwoarów zostały pokryte w 4 latach, co ma wynosić w przybliżeniu 17Y₂ halerzy rocznie od cetnara (koszty budowy i utrzymania rezerwoarów są obliczone na 7 milionów koron), a w zamian za to uzyska po 4 latach Związek prawo magazynowania ropy w tych rezerwoarach po niższej znacznie cenie (6 halerzy za cetnar).

Co się tyczy zaliczkowania ropy w tych rezerwoarach umieszczonej, to przypuszczać należy, że sprawa ta sama przez się będzie rozwiązana w porozumieniu z tow. „Standard“, skoro będzie rozstrzygnięta sprawa budowy rezerwoarów.

Co się tyczy drugiego punktu rokowań, to delegaci Związku otrzymali instrukeyę co do ustanowienia minimalnej ceny za naftę 5 koron i za benzynę 12 koron, a układom pozostawiono omówić bliżej sprawę sposobu sprzedaży, czy to będzie sprzedaż komisowa tylko przez „Standard“, czy Związek wprost po pewnej cenie całą swoją produkcyę nafty i benzyny tow. „Standard“ sprzedawać będzie.

Jaki obrót przyjmą te układy i czy zo* staną uwieńczone rezultatem pozytywnym, dotąd trudno jeszcze przesądzać.

wiedeńska inspirowana przez rafinerów au-

stryackich, zaniepokojona jest wielce tymi mowa o ustanowieniu ceny

ówczas jednak pertraktacye te rozbiły się; rafinerye poczęły eksportować naftę na własną rękę; powstało wtedy we Wiedniu towarzystwo „Olex“ przez które skartelowane rafinerye naftę za granicą sprzedawały. Pertraktacye więc skończyły się otwartą walką z towarzystwem „Standard“ na rynku zagranicznym, a specyaluie w Niemczech i na

tyngent eksportowy zagraniczny i była także

na naftę; pod-

Nie da się w każdym razie zaprzeczyć, że zainicyowanie tych układów a później ewentualne zawarcie jakiejś umowy z amerykańskim trustem naftowym może oznaczać nie-tylko bardzo ważny zwrot w dziejach naszego przemysłu naftowego, ale może mieć wielkie znaczenie dla ukształtowania się światowego handlu naftowego. To też dzisiaj już prasa

układano, a nawet poseł Dr. Sylwester w parlamentarnej komisyi budżetowej interpelował o te układy ministra skarbu Bilińskiego, wyrażając obawę, że układy te mogą bardzo niekorzystnie odbić się na konsumentach nafty, gdyż postępowanie trustu amerykańskiego nie wzbudza zaufania, a minister skarbu czuł się zniewolonym nawet odpowiedzieć na tę interpelacyę, że rząd ma zamiar zbadać, o ile te układy dla interesów Austryi będą korzystne lub niekorzystne i wtedy wyda odpowiednie zarządzenia.

Prawdopodobnie z powodu tej interpe-lacyi odbyła się też 26. maja konferencya • naftowa w ministerstwie skarbu pod przewodnictwem szefa sekcyi Biernackiego ; kon-ferencyc ta, jak wnosimy z nadesłanych wiadomości, była naprędce i przygodnie zwołana i właściwie zastępcy dzisiejszej produkcyi ropnej, członkowie Zarządu Krajowego Związku producentów nie byli zaproszeni, gdyż bawili w Hamburgu, tylko na wyraźną prośbę ministra skarbu przybył naczelny dyrektor Związku hr.Zamoyski, który jednak oświadczył, iż jedzie tegoż samego dnia do Hamburga, a jęgo obecność na tej konfereneyi jest do pewnego stopnia nielo jalną; przemysł więc naftowy zastąpiony był jednostronnie przez rafinerów; konferencya uznała podobno ciężkie położenie przemysłu naftowego, uznała potrzebę budowy dalszych rezerwoarów, jednakowoż przedstawiciel rządu złożył oświadczenie, że rząd będzie działał w tym kierunku aby niezbędna budowa dalszych zbiorników mogła nastąpić przy pomocy rodzimego kapitału, gdyż znaczna część obecnych na konfereneyi podniosła wielkie wątpliwością czy zwrócenie się do amerykańskiego trustu naftowego będzie z korzyścią dla przemysłu naftowego.

Pertraktacye z Towarzystwem „Standard

Oil Company“ nie są wlaśeiwie w przemyśle narzym rzeczą nową; jeszcze przed laty pięciu czy sześciu zostały one zainicyowane przez pewną grupę rafinerów w chwili, gdy większy eksport naszych produktów za granicę okazał się niezbędnym; juz podówczas przedstawiciele trustu amerykańskiego proponowali austryackim rafinerom pewien kon-fta ta doprowadziła do niskiej ceny rafinady eksportowej, która się kalkulowała nie więcej jak na 3 korony za cetnar; ponieważ jednak poówczas rafinerye były skartelowane i cena wewnętrznej rafinady dochodziła po odtrąceniu kwoty podatkowej i ceny beczki do 14—15 koron za cetnar, więc rafinerye walkę tę prowadziły bez straty, a koszty tej walki właściwie ponieśli nasi producenci surowca, którzy dzięki niefortunnej umowie towarzystwa „Petrolea“ z kartelem rafinerów dostarczali rafineryom po bardzo niskiej cenie ropę na naftę eksportową, tak, iż przeciętna cena ropy wypadała zaledwie 2 korony za cetnar ; jakkolwiek cena ropy na naftę wewnętrzną wynosiła 5 koron. Podczas tej walki rafinerye austryackie zdobyły sobie znaczny zbyt na naftę zagranicą; koleje niemieckie zakupywały naftę przeważnie u towarzystwa „Olex“, a ponieważ wkrótce Rosya po znanych pożarach naftowych i strej-kach, zmuszona była znacznie zredukować wywó.: swojej nafty do Niemiec, więc towarzystwo ,,Standard“ właściwie nie straciło nic na ile:ci eksportowanej nafty do Niemiec, nawet wywóz nafty amerykańskiej zwiększył się i cena rafinady w Niemczech w roku ubiegłym kalkulowała się już dla naszych rafi-neryj na 6 —7 koron loco stacya graniczna.

W tym roku ponownie walka na rynku zagranicznym się zaostrzyła, amerykanie znów próbowali zawrzeć umowę z rafineryami au-

żywiołem w pr 'anyśle naftowym są rafinerzy, że przez rozluźn pnie nie zdolni są oni dzisiaj

stryackiemi i skontyngentowad eksport i ra-finerye austryackie ponownie prowadziły układy z towarzystwem „Standard“.

I te układy prowadzone z towarzystwem „Standard“ jeszcze na początku maja br. rozbiły się o brak wszelkiej wewnętrznej organizacyi i zgody między rafinerami; rozbiły się także układy Krajowego Związku producentów z grupą rafinerów i dopiero wtedy rozpoczęły się. pertraktacye tow. „Standard Oil Company“ ze Związkiem producentów jako grupą daleko dzisiaj lepiej zorganizowaną, niź luźni rafinerzy. Po tern wszystkiem dziw-nem jest stanowiko rafinerów, którzy prowadząc ciągłe układy z tow. „Standard“ i nie będąc w stanie doprowadzió tych układów do skutku przez brak solidarności miedzy sobą, dzisiaj wszczynają wrzawę, gdy Krajowy Związek sam zainicyował układy z tow. „Standard“; ten sam trust, któremu ufad nie można i którego wpływ na cały przemysł naftowy w Austryi może byd szkodliwy, gdy prowadzi z nim układy Związek producentów, wzbudzał zaufanie i nie był szkodliwy, gdy układy prowadzili rafinerzy. Jedno jest z tego jasnem, że polityka naftowa wtedy jest dobra, zdaniem rafinerów, gdy oni stoją na jej czele, a gdy stanąć na czele tej polityki nie są dzisiaj na siłach, to starają się wszelkiemi siłami przeszkodzid, by kto inny nie stanął ' na czele tej polityki, by nie stali producenci i to było powodem zwołania ankiety, która narobiła tyle wrzawy.

Wracając do samych pertraktacyi z tow. „Standard Oil Comp.“, to nie da się zaprzeczyć, że muszą one byd prowadzone bardzo oględnie i ostrożnie; ograniczyd się one muszą do stosunku handlowego na lat kilka, a nie powinny dawać amerykańskiemu trustowi żadnych ingerencyi do spraw wewnętrznych naszego przemysłu i przy zawarciu oględnej umowy takie zabezpieczenia się da uzyskad. Niezawodnie Związek producentów postąpił bardzo roztropnie, gdy na własną rękę rozpoczął układy z tow. „Standard Oil Comp.“ przez samo zainicyowanie tych pertraktacyi zajął stanowisko dominujące w naszym przemyśle, jakie mu się słusznie należy. Jeśli dzisiaj rafinerzy, a za nimi stoi rząd obawiają się definitywnego układu z amery

kańskim trustem, to na to jest tylko jeden środek: zaprowadzić z góry ład i porządek w naszym przemyśle nattowym, zorganizować ten przemysł i to właśnie przemysł rafineryjny naftowy, bo przemysł surowca jest zorganizowany w Związku.

Rząd miał sposobnośd przekonad się zapewne, że najwięcej destrukcyjnym dzisiaj ani do zawarcia jakiegoś układu ze Związkiem producentrw o kupno ropy, ani do na-naleźytego odparcia konkurencyi na targu zagranicznym i do rozszerzenia zbytu niezbędnego dla naszej produkcyi surowca i że to rozluźnienie rafineryj daleko więcej niebezpieczne jest dla rozszerzenia wpływu amerykańskiego trustu w Austryi, który już założył dwie* rafinerye w Austryi, niź układ ze Związkiem producentów. Rząd rumuński rozciął w bardzo prosty sposób ten węzeł gordyjski, mając u siebie zupełnie analogiczne stosunki; wprowadził ? kilku paragrafów składającą się ustawę o kontygentowaniu rafinady naftowej i odrazu uciął w ten sposób także i zachcianki trustu amerykańskiego, który pragnął zagarnąd cały handel wewnętrzny nafty; to samo dałoby się zrobić w Austryi. Przez taką ustawę uporządkowałyby się we-wnętrze stosunki rafinerów i łatwiej byłoby myśleć wtedy o rozszerzeniu zbytu na naftę za granicą i o większej sprzedaży ropy. Oczekiwanie, nim rafinerzy dobrowolnie pogodzą się ze sobą a następnie z produceotami jest tylko przewlekaniem już bardzo zaognionych stosunków i nic dziwnego, jeśli w takich sto. sunkach układ z amerykańskim trustem będzie dla naszej produkcyi bardzo upragnio-nem zakończeniem ciężkiej walki.

Posiedzenie Wydziału

Krajowego Towarzystwa naftowego z d. 17. maja 1909 roku.

Obecni Pp.: Prezes Gorayski, członkowie Wydziału: Angerman, Długosz, Kiesler, Mars, Trzecieski, lir. Zamoyski, Żukowski i sekretarz Dr. Bartoszewicz; usprawiedliwili swą nieobecnośd W. H. Mac-Garvey i Dr. Halban.

siedzenia.

an-

Porządek dzienny:

I. Odczytanie protokołu z ostatniego po

2.    Sprawozdanie sekretarza z ankiet taryfowych w Wydziale Krajowym i ministerstwie kolejowem i z ankiety w ministerstwie handlu (międzynarodowa komisya naftowa).

3.    Rezultat wyborów do państwowej Rady kolejowej.

4.    Wnioski i interpelacye.

Sekretarza zwolniono od odczytania protokołu; następnie Dr. Bartoszewicz zdał sprawozdanie z postulatów, jakie przemysł naftowy galicyjski postawił ministerstwu w sprawie projektowanego podniesienia taryf kolejowych, a zawartych w memoryale Wydziału Krajowego; postulaty zawarte w tym memoryale i drukowane w „Nafcie“ są integralną częścią referatu, jakr sekretarz przegotował dla ankiety ministeryalnej w sekcyi admini-stracyjno-politycznej ; postulaty te są wyrazem jednozgodnej opinii producentów i rafinerów galicyjskich, co z zadowoleniem podnieść należy. Ministerstwo kolejowe jeszcze nie oświadczyło się wyraźnie, o ile te postulaty zostaną uwzględnione, pozostawiając to oświadczenie do specyalnej ankiety naftowej, która w czerwcu ma być zwołaną.

W sprawie międzynarodowej komisyi naftowej podał sekretarz do wiadomości, że oddział austryacki tej komisyi, prawdopodobnie z polecenia ministerstwa handlu będzie opracowywać nowe a ważne przepisy o przechowywaniu benzyny, ropy i produktów naftowych. Wreszcie sekretarz podał do wiadomości Wydziału rezultat wyborów z ramienia Towarzystwa do państwowej Rady kolejowej; wybory tym razem dla krótkiego terminu odbyły się przez listowne głosowanie, przy-czem na członka Rady otrzymali: p. wiceprezes Wolski głosów 12. Dr. Bartoszewicz 2 głosy; na zastępcę: Dr. Bartoszewicz głosów 11, p, Żukowski 3 głosy; wybrani więc zostali: na członka Rady p. Wolski, a na zastępcę p. Dr. Bartoszewicz.

P. Trzecieski apelował do Wydziału, aby wybory do ważnych instytucyi odbywały się na posiedzeniu Wydziału. Prezes wyjaśnił że zawsze tak bywa, tym razem jednak wyjątkowe okoliczności zmusiły do głosowania listownego.

Następnie Wydział przystąpił do omawiania mającej być zwołaną przez Wydział Krajowy na podstawie uchwały sejmowej kiety dla obmyślenia środków sanacyjnych. W dyskusyi podniesiono, iż z powodu ważnych obecnie pertraktacyj producentów z rafinerami, które z jednej strony ogromnie absorbują czas, z drugiej nie pozwalają jeszcze jasno wystylizować niektóre żądania, wskaza-nem byłoby odroczenie ankiety.

Wydział Towarzystwa uchwalił odnieść się do Wydziału Krajowego z przedstawieniem, że odpowiedni moment dla zwołania ankiety później oznaczy.

Z powodu, iź poseł Długosz, jako przewodniczący komisyi górniczo-policyjnej, wybranej na ankiecie ministeryalnej, opracował wraz z p. Żukowskim referat o zmianie przepisów górniczo-policyjnych, przystąpiono do wysłuchania tego referatu; referent ten, podający uzupełnienie i ważne zmiany w przepisach górniczo-policyjnych, Wydział Towarzystwa aprobował; referat ten będzie przedłożony ankiecie ministeryalnej i prawdopodobnie Krajowej Radzie Naftowej.

Na tern posiedzenie zamknięto.

Taryfy naftowe.

Jak się dowiadujemy, wystosowała pewûa grupa czeskich i dolno-austryackich posłów na ostatniem posièdzeniu Rady państwa do ministra kolei, ministra handlu, względnie do całego rządu następującą interpelacye w sprawie przyszłego taryfowania dla rafineryj nafty, położonych koło linii kolejowych a oddalonych od miejscowości, produkujących ropę:

„Jak nam wiadomo, zamierza c. k. Mi-nisteryum kolei z okazyi zamierzonej reformy taryf na c. k. kolejach państwowych, zaprowadzić również podwyższenie tychże opłat dla olejów mineralnych, przy równoczesnem usunięciu istniejących dotyczas różnic w taryfowaniu ropy i rafinowanych produktów naftowych.

System różniczkowania austryackich taryf kolejowych odnośnie do surowca i goto-

wych produktów, panuje juz prawie wszędzie z wyjątkiem tych artykułów, które dopuszczają wysoko procentową wydatność.

tastrofą dla tysięcy robotników i urzędników pracujących w przemyśle naftowym w rozmaitych krajach koronnych, oraz dla ich rodzin.

Szkodliwy skutek takiej niepomyślnej polityki taryfowej, nie ograniczyłby się jedynie na tem, odbiłby się również i w handlowym bilansie monarchii bardzo niekorzystnie i liczne gminy, które straciłyby dochody z przemysłu naftowego, widziałyby się zmuszone nałożyć na ludność bardzo wielką zwyżkę podatkową, ponieważ właśnie te fabryki są znacznymi podatnikami.

Interpelanci zwracają się więc do ministerstwa kolei i ministerstwa handlu względnie do całego rządu z zapytaniem, czy rzeczywiście zamierza on wbrew oczekiwaniu przeprowadzić zmianę polityki taryfowej w tym duchu, czy też uwzględniając poważne, rzeczowe zarzuty, sprzeciwiające się temu zamiarowi, a podane do wiadomości c. k. ministerstwu kolei w memoryale poza.galicyjskich rafineryi olejów mineralnych dnia 8. kwietnia 1909, zamierza zatrzymać system różniczkowania taryf na ropę i rafinadę przy uwzględnianiu wyżej wymienionego stosunku wydatności“.

Interpelacya ta wniesiona na życzenie rafineryj pozagalicyjskich, które przy zmianie obecnej taryfy kolejowej pragną skorzystać z tej okazyi, by za wszelką cenę zgnieść rafineryjny przemysł naftowy w Galicyi, jest w argumentach swoich skończonem dziełem perfidyi i zasługuje na należytą odprawę. Spodziewamy się, że Koło polskie przy odpowiedzi na tę interpelacyę rządu także zabierze głos w obronie galicyjskich rafineryj i albo zgłosi do rządu interpelacyę o wręcz przeciwnej treści albo zbije argumenty tej interpelacyi.

Interpelacya ta, którą umyślnie przytoczyliśmy dosłownie, zasłania się dotychczasowym systemem różniczkowania taryf, który właśnie był niesłuszny i przeciwko któremu już od dawna rafinerye galicyjskie protestują. To, że w Galicyi dotychczas ropa do rafineryj jest transportowana według klasy C,

Np. gotowe towary żelazne, drewniane, kamienne, cukier rafinowany i t. d. podlegają o wiele wyższej opłacie taryfowej, niż surowce, potrzebne do wyrobu tych artykułów.

Przy olejach mineralnych w obrocie wewnętrznym państwa od stacyi nadawczej Borysław, ta różnica w taryfowaniu wynosi do stacyi Kralup 26 procent, do Morawskiej Ostrawy 23 proc., do Mährisch-Schönberg 17 proc., dla rafineryj w Galicyi wynosi nawet ta różnica dla Jasła 89.8 proc., dla Zagórzan 92.7 proc., dla Jedlicza 86.5 proc.

Również i przy eksporcie system znacznego różniczkowania taryfowego pomiędzy ropą i rafinadą jest stosowany. Dla nafty np. bywa stosowaną na galicyjskich liniach państwowych wyjątkowa taryfa II, dla ropy zaś o wiele wyższa klasa C lub nawet A.

f-¹

,j oznego

Jeżeli się teraz uwzględni, że przy des-tylacyi (pominąwszy 5 procent prawie bezwartościowych odpadków) można uzyskad jedynie 75 proc. produktów, tak, że dla otrzymania 100 kg. oczyszczonego produktu, potrzeba l33y₃ kg. ropy, to jasnem jest, że oddalone od miejscowości produkcyjnych (okolice Borysławia) morawskie, ślązkie, dolno austryackie i tryesteńskie, a szczególniej czeskie rafinerye olejów mineralnych, które muszą sprowadzad ropę z odległości 800 km. i więcej i które nie mogą się posługiwać, jak rafinerye galicyjskie, tanim opałem ropnym, a muszą używać do opału drogiego węgla kamiennego, po zniesieniu systemu różniczkowania taryf kolejowych, nie będą wstanie egzystować, ponieważ wtedy byłyby podporządkowane rafineryom, położonym blisko miejscowości, produkujących ropę.

Co się tyczy wywozu za granicę państwa, to właśnie te oddalone od miejsc, produkujących ropę, rafinerye morawskie, ślązkie, dolno-austryackie, tryesteńskie i czeskie, podtrzymują ten eksport z natężeniem wszystkich sił i przy nadzwyczajnych ofiarach ze swej strony.

Projektowana zmiana dotychczasowej po- a rafinada według klasy III C, jest anomalią, lityki taryfowej, sprowadziły bezwątpienia która musi być zniesioną, bo ta sama rafi-ogólny krach tych rafineryj i stałaby się ka- nada poza granicami Galicyi jest w taryfo-

waniu zrównana, a więc rafinada w Galicyi i poza Galicyą ma inną taryfę i rafiuerye galicyjskie nie mają nic przeciw temu, by taryfa ta została zrównaną. Ten więc argument nie wytrzymuje krytyki. Nie wytrzymuje również krytyki argument o taryfach eksportowych na naftę i ropę i zupełnie zbija poprzedni argument o taryfowaniu wewnętrz-nem, bo rafinerzy pozagalicyjscy pragną, by w taryfowaniu wewnętrznem ropa była niżej taryfowaną, niż nafta, a natomiast w taryfowaniu eksportowem nafta niżej niż ropa, tak, jak im dogodniej. Gdzie logika? Właśnie to taryfowanie ropy na eksport po stopie wyższej, niż nafty, jest wielką anomalią i o zniesienie tej różnicy czy to przy projektowanym eksporcie do Rosyi, czy przy obecnym eksporcie do Rumunii nasz przemysł ciągle walczy.

Skargi rafineryj pozagalicyjskich, iż muszą płacie droższy opał, znajdując się dalej od miejsca .produkcyi i dlatego są w gorszych warunkach, także nie wytrzymuje krytyki, gdyż jest bardzo dużo kontrargumentów, które znów przemawiają na niekorzyść rafineryj galicyjskich; rafberye galicyjskie płacą drożej za chemikalia, za beczki, za transport armatur żelaznych, rafineryegalicyjskie wmniej-szej części korzystają z refakcyj na ropę z powodu mniejszego eksportu produktów naftowych, wreszcie oddalone są więcej od miejsca konsumpcyi i ponoszą większe koszty przez opłacanie 20 procent frachtu od beczek (martwej wagi) do miejsca konsumpcyi. Żale więc rafineryj pozagalicyjskich to jest wylewanie łez krokodylich, które nie mają nic innego na celu, jak chęć nietylko wzmocnienia obecnego uprzywilejowanego stanowiska swego, ale poprostu chęć przygnębienia jeszcze większego rafineryj galicyjskich.

Spodziewamy się, że Koło polskie użyje całego swego wpływu, by te zakusy paraliżowania przemysłu w naszym kraju zdusić w zarodku.

Z [Borysławia

otrzymujemy następującą treść rezolucyj wiecu właścicieli i kierowników kopalń, odbytego

5. maja 1909 r. w Borysławiu:

Wiec właścicieli kopalń i kierowników, odbyty w dniu 5. maja 1909 r. w Borysławiu, protestuje przeciw okólnikowi c. k. Urzędu górniczego w Drohobyczu z dnia 11. kwietnia r. b. L. 2770 i rozporządzeniu, nakazującemu natychmiastowe wprowadzenie nowego typu ław wiertniczych. Zgromadzeni na wiecu, przedstawiciele pracodawców i kierowników kopalń uważają, ze nowy ten typ ław wiertniczych, jako niewypróbowany przez rzeczoznawców, może być nieodpowiedni ze względu na bezpieczeństwo ogniowe i, kwe-styonując jego praktycznośd, oświadczają, że do tego okólnika się uie zastosują.

Wiec wybiera komisyę z 6 członków, której zadaniem będzie:

zebrać dotychczas wydane nieracyonalne rozporządzenia c. k. Urzędu górniczego w Drohobycu i udad się do c. k. Starostwa górniczego w Krakowie z odpowiednio opracowanym memoryałem, przedstawiającym straty właścicieli kopalń, idące w setki tysięcy koron wydanych na wykonanie zupełnie chybionych projektów;

przy pomocy i interwencyi posła do Rady państw;a P. Jana Zarańskiego prosić c. k. Starostwo górnicze o polecenie c. k. Urzędowi górniczemu w Drohobyczu niewy-dawania podobnych, nieodpowiadających celowi okólników, a przedewszystkiem o jak-najrychlejsze cofnięcie wyżej wymienionego okólnika.

Wiec protestuje zasadniczo przeciw wszelkim zarządzeniom c. k. Urzędu górniczego w Drohobyczu, nakazującym wprowadzenie nowych środków bezpieczeństwa bez poprzedniego wypróbowania ich i wydania oceny przez fachowych rzeczoznawców.

W przekonaniu, że wydawanie okólników i niewłaściwych zarządzeń przez c. k. Urząd górniczy jest następstwem tego, że c. k. urzędnicy górniczy nie mają żadnej praktyki w wiertnictwie naftowem, ponieważ odbywają przed wstąpieniem do służby praktykę na kopalniach nienaftowych, — wiec wzywa miarodajne czynniki do usunięcia tej anomalii w przemyśle naftowym.

Wiec wzywa rząd do natychmiastowego ukończenia rozpoczętych i bardzo daleko doprowadzonych, a obecnie z niewiadomych

rego

daje 15—16 wagonów, natomiast ogromnie spadł szyb Dembowskiego, gdyż pro-duftcya jego w ostatnich dniach wynosi zaledwie 1*5—2 wagonów na dobę.

przyczyn przerwanych prac ankiety w sprawie odgazo wania szybów.

Wiec wzywa rząd, by zwołał jak najprędzej ankietę w sprawie zasadniczego zastosowania gromozwodów i zbadania użyteczności, względnie niebezpieczeństwa, wynikającego z obijania wieź wiertniczych blachą.

Wzywa się rząd, by w myśl ustawy jak najprędzej zwołał Radę naftową.

Wiec postanawia zapadłe uchwały przesłać do wiadomości c. k. Urzędowi górniczemu okręgowemu w Drohobyczu, c. k. Starostwu górniczemu w Krakowie, c. k. Ministerstwu pracy i wszystkim posłom z okręgów naftowych do Rady państwa i Sejmu oraz ogłosić je w dziennikach.

W skład komitetu wybrani zostali przez wiec Panowie: Franciszek Brugger, dr. Józef Gruszkiewicz, Józef Klejnowski, Tadeusz Malczewski, Lipę Schutzmann, Wit Sulimir-ski; sekretarz wiecu: Oskar Lewenhar, przewodniczący wiecu: dr. Józef Gruszkiewicz.

Z Tustaoowic.

Po pożarze w Tustanowicach na początku maja wszystko znów wróciło do normalnego ruchu; szyb „Nafta II“, jak już donosiliśmy, został ugaszony jeszcze 15-go maja i zaczął wyrzucać początkowo 32 wagony na dobę, a obecnie wyrzuca już 47—48 wagonów na dobę i pod względem produkcyi zajmuje dzisiaj pierwsze miejsce; po nim następuje szyb Karpackiego Towarzystwa XXI „Buko wice“, który od 25 maja produkuje codziennie 39—40 wagonów; dobrze trzyma się szyb Długosza i Spółki ,,W ł a -dysław I“, który ciągle daje jeszcze 22 do 23- wagonów; szyb „D z i u n i a“, o któ-wybuchach donosiliśmy poprzednio,

mysłu i rolnictwa we Lwowie pod przewodnictwem prezesa Rady nadzorczej Pana Ta-deusza Sroczyńskiego. Przedłożony przez dyrektora p. Łaszcza bilans Towarzystwa za rok 1908 wykazał 45.288 koron i ó5 hal. czystego zysku przy sprzedażach brutto za 2,641.699 koron i 61 hal. Wobec pewnego zastoju w wierceniach naftowych w ubiegłym roku, sprzedaż Towarzystwa zmniejszyła się o 654.745 koron 61 hal., co wpłynęło na zmniejszenie zysku w porównaniu z rokiem 1907.

Imieniem komisyi rewizyjnej p. Wit Su-limirski stwierdził zgodność wszystkich po-zycyi bilansowych i postawił wniosek o udzielenie absolutoryum Dyrekcyi i Radzię nadzorczej, który Zgromadzenie przyjęło; dalej Zgromadzenie uchwaliło wydzielić ze zysku 5 procent dywidenty dla członków razem 25.700 koron; 10 proc. czyli razem 4.528 i 86 hal. przenieść do funduszu rezerwowego, a resztę w kwocie 15.059 koron 79 hal. przenieść do funduszu rezerwy i strat.

Przy uzupełniających wyborach do Rady nadzorczej wybrani zostali Panowie: Klau-dyusz Angerman, Henryk Macher, Stanisław Ostaszewski i Wit Sulimirski; na zastępcę p. Stanisław Kurz; do komisyi rewizyjnej wybrano Pp. : Stanisława Augusta Glazora, Kazimierza Ostaszewskiego i Aleksandra Szmalza.

Pan Stanisław Glazor wyraził życzenie, by Towarzystwo oprócz komisowej sprzedaży rur wiertniczych objęło sprzedaż wszelakich artykułów, do wiertnictwa potrzebnych ; dyrektor Łaszcz w odpowiedz¹’ zaznaczył, że Towarzystwo oprócz rur i narzędzi wiertniczych objęło już zastępstwo sprzedaży lin Batorowicza a z dniem 1. lipca angażuje silę fachową, której zadaniem będzie stopniowe wprowadzenie sprzedaży i innych artykułów.

Na tern posiedzenie zamknięto.

Towarzystwo dla handlu, przemysłu i rolnictwa we Lwowie.

19. maja odbyło się zwyczajne Walne Zgromadzenie Towarzystwa dla handlu, prze-

Przemysł naftowy

w Stanach Zjednoczonych Ameryki w roku 1908.

Kurt Pietrusky, Chikago.

Ogólna depressya na polu handlowem i przemysłowem, która z powodu paniki wy-bucliłej z końcem jesieni r. 1907 i z powodu niepewności co do nowego ukształtowania się taryfy cłowej dla importu, panowała w roku sprawozdawczym w Stanach Zjednoczonych Ameryki, i która nie rychlej zniknie, aż kwestya taryf cłowych będzie ostatecznie załatwiona, — na ogół biorąc, bardzo mało dotknęła amerykański przemysł naftowy : ogólna produkcya wskazuje znowu znaczną zwyżkę, zapotrzebowanie wewnątrz kraju i za granicą również wzrosło, a ceny utrzymały się prawie takie, jak w roku zeszłym. Gdzie można zauważyć jakieś odstąpienie od normy ogólnej, to trzeba to złożyć raczej na karb lokalnych stosunków, niż na niepomyślną sytuaęyę całego przemysłu. Również i mniej,-s?a ilość wierceń na wielu terenach da się wyjaśnić albo wyczerpaniem naturalnych zapasów ropy, albo niekorzystnemi przepisami prawnemi, albo też niesprawnością lub niechęcią firm rurociągowych, wzbraniających się przyjmować nowe ilości produkcyi. Ukształtowanie się przemysłu naftowego w roku sprawozdawczym da się, dzięki poniżej zamieszczonym faktom, zeharakteryzować w następujący sposób: 1) Wydatność wierceń zmniejszyła się na terenach w Lima, Illinois, Midcontinent i Golf, a zwiększyła się w Ka lifornii. 2) Ogólna produkcya olejów ziemnych wszelkiego gatunku wzrosła; zwyżkę tę można oszacować w porównaniu z rokiem ubiegłym, a na mocy ostatnich sprawozdań, na 16 milionów beczek. 3) Produkcya na appalachijskich terenach naftowych wykazuje małą, a na terenach naftowych w Limie, bardzo wielką zniżkę. 4) Produkcya w Illinois wzmogła się blizko o 13 milionów beczek czyli więcej jak o 50°/₀, w Kalifornii o 8 milionów beczek, na terenach naftowych w Mid-continent okrągło o i¹/^ miliona beczek, a na terenach w Golff o kilkaset tysięcy beczek.

5)    Zapotrzebowanie wewnątrz kraju wzrosło, szczególniej zapotrzebowanie ropy opałowej.

6)    Wywóz smarów i ciężkiego oleju palmowego przybrał cokolwiek mniejsze rozmiary, natomiast wywóz ropy opałowej i lżejszych destylatów, wzmógł się w bardzo znacznym stopniu. 7) Ceny ropy utrzymały się na terenach położonych na wschód od rzeki Mis-sisippi, prawie w tej samej wysokości, co w roku zeszłym, w okolicy terenów Midcon-tinent spadły, a w Kalifornii poszły w górę.

Wiercenie i produkcya.

Appalachijsk ie tereny naftowe. Do tych terenów zaliczamy okręgi : Nowy Jork, Pensylwanie, Zachodnią Wirginię i południową część stanu Ohio. Na terenach tych dobywa się ropę w najlepszej jakości, znaną w handlu pod nazwą „pensylwańskiej“. Statystyka wierceń na tych terenach za ostatnie dwa lata, przedstawia się następująco :

Produkcya

Produkcya

CL*

Miesiąc :

Cß o

,Styczeń Luty Marzec Kwiecień Maj

Czerwiec

Lipiec

Sierpień

Wrzesień

Październik

Listopad

Grudzień

406

321

348

498

555

658

647

688

751

693

696

442

ł-¹ W r. 1908 suche

g *

r-H <D

'O N

bo o

(MOt-OHiOCOOCOOCOH

COOiOcONiO^cOt-iOOO

1—! 1—11—li—I T—I T—Ił—Ii-I'-1 H

3383

3041

2071

3320

4924

5863

4426

5236

6285

5354

4738

3919

.    . 6903    1756 52560

przeciętnie 575

razem

Przeciętnie o< beczek*)

t—* i—i

'Ci'rf^'o4o ho —l'bi'bo O ca cotooł-^tcceoicaootc©

Szyb}"

₀ skończone

OiO co

^ICOCOLOCOCOCOt-COt-COiO

C— tJH O Su iß —I CO lO

CO bC 05

i—i i—. i—i o¹ i—¹¹ i—¹ t—i> W r. 1907

OJCaQ-JCOCC-JOîMtîOU)

coœoicccowü'ccOHO'W

suche

o> M

'O N feJO O

o j

2514

2341

2980

3594

3893

3429

5840

3803

3538

2553

2924

2991

Przeciętnie cjiLj oi beczek*) O ca O

CO lO I CO

co t- I co

Ca cc -j O cc ca

699 1946 50400    —

146 4380 11,56    583    155 3367    7,88

*) 1 beczka = 42 galionów = 159 litrów.

lała więc w roku sprawozdawczym tylko o 89, j nie, których exploatacya może jednak dać, tj. o ilość znacznie mniejszą niż w latach poprzednich. W roku 1907 było skończonych szybów o 576 mniej niż w roku 1906. Również i ilość suchych szybów zmniejszyła się tylko o 9. Co się tyczy przeciętnej pro-dukcyi, to i ona w ostatnim roku wykazuje więcej o 3,68 beczek niż w roku zeszłym, tak, że nowa produkcya ma zwyżkę 12.160 beczek.

w roku 1905

Ogólna liczba skończnych szybów zma- | siada jeszcze ogromne niezbadane przestrze

cem

Ten przyrost produkcyi nie wystarczył jednak na powstrzymanie się zniżki w ogólnej pronukcyi, albowiem tereny naftowe coraz bardziej się wyczerpują. Gdy produkcya z ostatniego roku wykazała 24 miliony beczek, to w roku 1907 wynosiła 25,342.127, w roku 1906 27,741.472,

29,366.960 beczek.

W Pensylwanii było w ostatnim roku skończonych szybów 3748, czyli, że w porównaniu z rokiem 1907, w którym było tych szybów 3611, ilość ich wzrosła o 137. Przeciętna produkcya wynosiła jednak 2,5 beczki (w roku 1907 3y₃ beczki), tak, że nowa dzienna produkcya spadła z 12.176 na 9.532 beczek. Czasami zdarza się dowiercić jakiegoś obfitszego basenu ropnego, którego początkowa produkcya wywołuje wielką wrzawę i wzmożone wiercenie, ale w wkrótce to przechodzi. Swoją drogą te małe źródła powodują, iż spadek produkcyi następuje wolniej. Np. w okręgu Thorn-Creek w miejscowości Buttler County dowiercił Henryk N. Hoffmann do źródła, które dawało dziennie 50 beczek, wkrótce potem natrafiła firma Schaffner & Ska na inne źródło o prawie takiej samej produkcyi, jednak obszar ropodajny okazał się zbyt małym.

W okręgu Allegheny, stanu New York, skończonych szybów było w roku sprawozdawczym 493, w roku przeszłym 575, czyli, że ilość spadła o 82. Stosownie do tego i nowa dzienna producya opadła ze 1114 beczek na 880, beczek, czyli, że różnica wynosi 235 beczek.

Zachodnia Wirginia okazała się znowu, jak roku zeszłego, najwydatniejszym okręgiem terenu naftowego appalachijskiego. Południowo-zachodnia część tego stanu po-sądząc po wierceniu w roku sprawozdawczym, nadspodziewane wyniki. Ogółem ukończono w tym stanie 1329 szybów, czÿli o 9 szybów więcej niż w roku zeszłym. Ponieważ przeciętna produkcya wykazuje w roku sprawozdawczym 20.6 beczek, a w roku 1007 16.1 beczek, więc przez to samo i nowa dzienna produkcya podniosła się z 21.300 beczek na 27.304, czyli o 6.000 beczek. Na wzmiankę zasługuje szczególniej odkrycie źródeł w Fol-lansbee i Holliday Cove w Brooke County, których dzienna produkcya doszła w czerwcu do maxymalnej wysokości 6.000 beczek.

Od tego czasu produkcya ta znacznie się obniżyła, szczególniej w okręgu Follans-bee, gdzie dzienna produkcya wynosda z koń-roku sprawozdawczegoe jeszcze tylko 700 beczek, podczas gdy w okręgu Holliday Cove wszystkie otwory dawały 1600—1700 beczek. Również i otwór Keener rand w Rit-chie County dał bardzo dodatnie wyniki. Najlepsze rezultaty wiercenia dał okręg Lincoln County. Tamtejsza bowiem formacya jest niezwykle regularna i chociaż tamtejsze szyby nie odznaczają się na ogół wielką produkcya (dziennie 15—50 beczek), to jednak są ona co do produkcyi bardzo stałe i przynoszą ładny dochód. Exploatacya w Roane County dała również dobre wyniki, szczególniej w okolicy Walton.

W południowo-wschodniej części stanu Ohio ukończono w roku sprawozdawczym 1344 wierceń, t. j. o 9 więcej, niż w roku przeszłym. 1 tutaj przeciętna dzienna wydatność znacz lie wzrosła z 25,9 beczek w r. 1907 na 10,3 beczek w r. 1908, a więc blisko podwrójnie, wskutek czego dzienna produkcya wykazuje zwyżkę ze 6793 beczek na 13.798 beczek. Głównie przypisać to należy odkryciu w Jefferson County źródła Mingo, które jest dalszym ciągiem źródła w Follansbee w zachodniej Wirginii. Produkcya jego dosięgła kulminacyjnego puntu we wrześniu, bo 2.500 beczek dziennie; w następnych miesiącach poczęła systematycznie obniżać się. Odkrycie małego basenu ropnego w pobliżu Alliance w Co-lumbiana County, było powodem bardzo licz-

razern

nych czynności wiertniczych, które jednak nie zostały uwieńczone pomyślnym skutkiem. W okręgach Perry i Fairfield dzienna pro-dukcya otworów wiertniczych wynosiła przeszło 100 beczek.

Co do niedokończonych wierceń, to z końcem roku sprawozdawczego znajdowało się na całym terenie appalachijskim 817, podczas gdy 31. stycznia 1908 roku było 563; wogóle czynność wiertnicza była o wiele żywszą w drugiej połowie roku.

Teren naftowy w Lima obejmuje północno-zachodnią część Ohio i stan Indiana. Na tym terenie ukończono ogółem 1250 wierceń, z czego 147 było suchych a 13 wydzielało gaz, reszta zaś w liczbie 1090 miały dzienną produkcyę ogółem 11.879 beczek, czyli przeciętnie 10,9 beczek. W roku przeszłym suma wszystkich gotowych szybów wynosiła 1564, z czego 252 było suchych, 22 dawało gaz, a pozostałe miały produkcyę 13.429 beczek, czyli IOV4 beczek dziennie. Czynność wiertnicza znacznie się zmniejszyła, jednak rezultaty wierceii były o wiele lepsze. Statystykę wiertniczą dla obu okręgów naftowych przedstawiają następujące tabelki :

w stanie Indiana:

Miesiąc :

Skończone

szyby

Gazowe

Suche

Nowa pro-dukcya ogółem beczek

Przeciętnie

beczek

Nieczynne

otwory

Styczeń

Luty

Marzec

Kwiecień

Maj

Czerwiec

Lipiec

Sierpień

Wrzesień

Październik

Listopad

Grudzień

lO co I co oq CO Ol CM

OiCiooc-aocoo co m co ^ co co co

--4 to co to

r>s o< -3 cc

258

135

225

144

262

O¹ Ow H »di «“*71

335

201

322

563

301

241

281

CO rti CO CM CO CO

t—i os' ocT oT h ń t> cT gT os' co o7

tH ł-H

59

129

198

358

207

co

co co

kC

191

228

196

141

220

razem

przeciętnie

402

13    67

3258

1927-

9,92

w północno

-zachód niem Ohio:

Styczeń

Luty

Marzec

Kwiecień

Maj

Czerwiec

60

26

46

49

62

66

CO CM Ci CD ę© t-

886

167

338

449

452

464

co^ co^ co^

cT r-T ocT c-"

•o

81

100

99

77

66

Lipiec

Sierpień

Wrzesień

Październik

Listopad

Grudzień

88

88

98

95

84

86

9-

10

680

8.61

862

994

1443

990

10.14

10,6

16-

12.6

896    21,64

I—¹- !—¹

cc to oo o co

ł—¹ oc

CO

razem

przeciętnie

848

80

8621

10,9

848

(C. d. n.)

Dzieło p. Jana Halueha Brzozowskiego, szczególnie wobec bardzo ubogiej literatury naftowej w naszym języku jest cennym nabytkiem, a Techuickie Koło Pomocy Przemysłowej we Lwowie zasługuje na uznanie na wydanie tego dzieła.

Nadesłane książki.

„Opalanie ropy i ostatnie na tem polu usiłowania4.

Pod tym tytułem nakładem Technic-kiego Koła Pomocy Przemysłowej we Lwowie, wyszła książka p. Jana Halueha Brzozowskiego. Autor zajmuje się w swcm dziele najpierw historyą opału ropą, następnie samym opałem ze względu na wartość opałową ropy i ekonomię palenia, przyczem przytacza bardzo ciekawe naukowe objaśnienia samego procesu spalania. Wreszcie w ostatnim punkcie swego dzieła poddaje krytyce rozmaite metody opalania pieców w mieszkaniach ropą, żaden z dotychczasowych wynalazków opalania pieców ropą nie zadowalnia autora, który widzi rozwiązanie tej kwestyi tylko w wynalezieniu odpowiedniego przyrządu do przegazowywania ropy przed spaleniem. W koń-cu autor zachęca interesowanych w przemyśle naftowym do popierania prac nad tymi wynalazkami przez powołanie do życia stacyi doświadczalnej dla ropy przy jakimś wielkim zakładzie przemysłowo-naftowym jak np. przy przyszłej odcenzyniarni w Drohobyczu.

Wiadomości z targu ropnego.

Według podania p. Alfonsa Gostkowskiego, zaprzysiężonego senzala dla sprzedaży produktów naftowych i ropy we Lwowie, ceny ropy w miesiącu maju przedstawiały się następująco:

DATA

WALUTA

15/V.    31/V.    30/V1.

czerw.—lip. lip.—sierp, sierpień

wrzesień

1909 — 1910 czerwiec maj

11.    maja 1909.

96-97

90-101 101—103 103-105

105-107    00-00

J)

?)

39

95—96

95-96

95-96

97—100 101-102 103-105

97-100 100—101 103—105

97—100 100-101 103-105

97—98    99-101 103—105

105-107    00-00

105-107    00 — 00

105-107    00 — 00

105-107    00 — 00

r—«    r—'    i—'    T—»    CsJ Od Od (NI

97—100 100—102 103-105

97-100 100-102 103—105 100—i01 103—104 104—106 100—101 103-104 104—106

98—100 101-103 106- 107

98—100 101—103 106—107

100-101 101-103 106-107

100-101 101-103 106-107

105-107    127 — 135

105-107    127 - 135

106-108    132 — 135

106-108    132 — 135

107-109    00 - 00

107-109    00 - 00

107—109    00 — 00

107—109    00-00

I Inżynierowie przedsiębiorcy §

1 Bielski, Łukaszewski & Ska kom. |

W B6RYSŁAWIU

VI /

$ Borysław, telefon 121.

Lwów, telefon 848.    //»

ackner

Międzynarodowa komisya naftowa. Z oka-zyi obrad międzynarodowego kongresu dla chemii stosowanej w Londynie, odbyło się tamże dnia 25 maja, pod przewodnictwem prof. Załozieckiego posiedzenie międzynarodowej komisy i dla badania produktów naftowych, w której zasiedli przedstawiciele wszystkich państw Europy i półn.

KRONIKA.

Personalia. Przy wyborach na Walnem Zgromadzeniu delegatów do Centralnego Wydziału Towarzystwa wzajemnych ubezpieczeń urzędników prywatnych, który uzyskał od rządu prawa państwowego emerytalnego zakładu zastępczego i w którym znaczna ilość firm naftowych zabezpieczyła swoich urzędników, został wybrany na członka zarządu Dr. Stefan Bartoszewicz, a na zastępcę Dr. Tadeusz Smoluchowski.

Ankieta taryfowa. Jak się dowiadujemy, ankieta w sprawie taryf naftowych ma się odbyć w ministerstwie kolej o wem z początkiem czerwca.

Prezes Towarzystwa Standard Oil Co. Roggers, zmarł w ubiegłym miesiącu w Nowym Jorku, przeżywszy lat 66.

Izba naftowa. Dnia 22. maja odbyło się Walne Zgromadzenie członków Izby naftowej, na którem zostali wybrani do Wydziału : Pp. Dische Szymon, Feuerstein Ignacy. Gostkowski Alfons, Katz Ja-kób, Kańn Jan, Lakner Bela, Medveczky Karol, Reizes Henryk, Dr. Segal Adolf, Schächter Maksymilian, Schrödter Bruno, Szujski Wacław; do sądu polubownego:^Dische Szymon, Dr. Feuerstein Henryk, Gold Norbert, fl Kaân Jan, ML Bela, Lessing Dawid, Macher Henryk,¹^ Reizes Henryk, Reich M. H., Wolski Wacław; do ko-misyi rewizyjnej weszli: Falkowicz Juliusz Robert, Gedroyć Gedeon, Plutyński Antoni.

Na posiedzeniu odbytem dnia 26. b. m. celem ukonstytuowania się Wydziału, wybrano jednogłośnie prezesem p. Jana Kasina, dyr. Tow. „Montan“, wiceprezesem p. dyr. Szymona Disc h e g o, skarnikiem pana Alfonsa Gostkowskiego, sekretarzami pp. H. Reizesa i K. Me-dveczkę.

Nowela górnicza. Komisya górnicza przybocznej Rady przemysłowej uchwaliła wczoraj wniosek, który swego czasu dosłownie w „Nafcie“ podaliśmy, zwrócony przeciw projektowi ustawy, przedłożonemu Izbie poselskiej w sprawie wyboru wydziałów robotniczych i ustanowieniu mężów czuwających nad bezpieczeństwem w górnictwie. Komisya uznała ten projekt ustawy za nieodpo-wiadający celowi i wyraziła żądanie przedłożenia nowego projektu. Następnie przyjęto naglący wniosek dyrektora Blaschka z oświadczeniem, że brzmienie §. 182 przedłożenia rządowego w sprawie zmiany ustawy górniczej jest nieodpowiednie ze względu na zabezpieczenie praw właścicieli kopalń.

Ameryki. Anstryacki przemysł naftowy reprezen towali oprócz prof. Załozieckiego jeszcze Dr. Ma-xymilian Böhm, Dr. Paweł Schwarz i Dr. Leopold Singer.

Nafta w Niemczech. Sprawozdanie austr. je-neralnego konsulatu w Hamburgu donosi : W alka między naszymi rafinerami z jednej strony, a amerykanami i związanemi z nimi Towarzystwami z drugiej strony, stała się jeszcze bardziej inten-zywną. Amerjdsanie dążą głównie do tego, aby drobnych sprzedawców o ile możności usunąć i posunęli się rzeczywiście w tej akcyi o jeden krok naprzód, przez zaprowadzenie odnośnej taktyki na rynku berlińskim, gdzie dotychczas natrafiali na największy opór. Dotychczas prowadzono w Berlinie interes naftowy w ten sposób, że pojedyncze Towarzystwa sprzedawały grosistom naftę beczkami, a grosiści potem brali na siebie detailiczną sprzedaż produktu. Teraz procedura ta ustała, albowiem amerykanie ułożyli się z większą częścią handlarzy „en gross“, tak, że ci usunęli się z interesu naftowego. Zamiast grosistów wzięli w swoje ręce sprzedaż drobną produktów naftowych amerykanie i oddają drobnym handlarzom naftę, począwszy od 20 litrów i przytem użyczają im bez żadnego wynagrodzenia potrzebne urządzenia sklepowe. Ale i niemieccy rafinerzy nie patrzyli obojętnie] na tę zmianę w handlu naftowym, tylko rozpoczęli odpowiednią przeciwko niej akcyę w ten sposób, że zorganizowali handel naftą w zupełności na sposób amerykański. Lecz i mimo tego organi-zacya niemiecko - austryackich rafinerów co do sprzedaży detailicznej zrobiła znaczne postępy. Między innemi założyło niem.-austr. Towarzystwo naftowe (Deutsch-Österreichische Petroleumgesell schaft) kilka nowych głównych kantorów sprzedaży w Meklemburgu i Westfalii. Bównież i eksport jest zadowaniający, a dowóz produktu nadzwyczajnie ożywiony. Co się tyczy zbytu artykułów naftowych, to jasnem jest, że z powodu obecnej pory roku, zmniejsza się on bardzo znacznie.

Galicyjskie Towarzystwo dla magazynowania ropy. Pod firmą „Galicyjskie Towarzystwo dla magazynowania ropy“ („Galiz. Röhellagerge-sellschaft“) zawiązało się towarzystwo z ograniczoną poręką o kapitale w kwocie 300.000 koron. Kierownikiem tego przedsiębiorstwa jest Arpad Csonka, zaś jeneralnym zastępcą dla Niemiec Albert Loeske w Berlinie. Celem powyższego przedsiębiorstwa jest budowa rezerwoarów, udzielanie miejsca na magazynowanie ropy i t. p.

Odkrycie terenów naftowych na afrykań-skiem wybrzeżu. Według doniesienia biura Reutera z Suezu odkryto w Jemsah na afrykańskiem wybrzeżu Morza Czerwonego teren naftowy. W jednem miejscu natrafiono na ropę w głębokości 1290 stóp. Ewentualną produkcyę obliczają na 300 ton. Praca przy innych źródłach postępuje ciągle i są oznaki, że natrafi się na źródła w mniejszej głębokości.

Tereny naftowe sułtana Abdul-Hamida.    kancelarye, domy urzędników i robotników. O przy-

Tereny naftowe w Mezopotamii, dotychczasowa    byciu książęcych gości doniosły wszystkie syreny

szybowe, poczem dyrektorowie poszcz^ólnych towarzystw witali książąt. Towarzystwo „Concordia“ wystawiło 4 łuki tryumfalne, a personal służbowy ustawiło wzdłuż drogi, którą goście mieli jechać. Wszędzie witano owacyjnie niemieckich książąt a dyrektorzy, spotykanych po drodze kopalń, pozdrawiali ich w imieniu reprezentowanych przez siebie towarzystw. W Stejar przemawiał inż. Prandstätter, w Mislisvära p. Schlosser, kierownik kopalni. W Grausor wzniosła „Concordia“ trybunę, na której zasiadły damy. Tutaj witał gości p. Schlave, naczelny dyrektor rumuńskiego przedsiębiorstwa naftowego „Towarzystwo dyskontowe“, oraz inżynierowie E. Lazaronei i Platz. W Calinet oczekiwali pi-zybycia gości inżynierowie Costinesco i Flicker. Piękny widok przedstawiały rafinerye Steaua Romana w Campinie: wszystkie były bogato przystrojone w girlandy i chorągwie na drodze przed rafineryami zbudowano łuk tryumfalny. Następca tronu niemieckiego i rodzina jego podziękowała gorąco za uprzyjemnienie wy-

własność Abdul-Hamida, zostały obecnie przez nowy rząd skonfiskowane i przeszły na własność państwa. Chodzą pogłoski, że pewne angielskie konsorcyum, stara się o koncesyę na eksploatacyę tycli terenów.

odpadki 232.918 ton (218.770).

na

Międzynarodowy handel naftowy. Według sprawozdania pewnej firmy londyńskiej w roku 1908 eksportowały : Stany Zjednoczone 3.779-17 ton produktów naftowych, Rossya 746-012, Rumunia 460704, Austrya okrągło 300.000, Indye holenderskie okrągło 800.000 ton. Z wywiezionych ze Stanów Zjednoczonych produktów naftowych przypada na samą naftę rafinowaną 3.060.908 ton (w roku zeszłym 2.964.953), na ropę 475.345 ton (417.357), a

Z ilości rafinowanej nafty eksportowano do Niemiec 492 983 (373.742), do Holandyi 436.361 (367.581), do Anglii 413.002 (356.713), do Chin 391.551 (419.526), do Francyi 173.459 (88.065), do Japonii 160.770 (231.394) i do Belgii 137.290 (115.542) ton.

Naftowy Zakład kredytowy. (Towarzystwo dla popierania przemysłu naftowego w Rumunii). cieczki i za owacye.

Z Peru. W departamencie Piura zajmuje obecnie nafta wybitne miejsce wśród artykułów wywozowych. Brak wprawdzie oficyalnych statystycznych dat, ponieważ eksport odbywał się z drugorzędnych portów Talara i Zorritos, ale można w przybliżeniu podać, że px-odukcya w r. 1908 wynosiła około 130.000 ton nafty niedestylowanej, a 100.000 beczek oleju świetlnego. Do tych dwóch środowisk wydobywających i przerabiających naftę dołączyła się jeszcze trzecia miejscowość Lobitos^ leżąca między dwoma, wyżej wymienionymi portami. Liczba źródeł i produkcya ropy tak się wzmogła w ostatnich latach, iż śmiało można przypuszczać, że peruwiańska nafta stanie kiedyś w rzędzie produktów światowych. Nafta znajduje się także i na południe od Paity, tak, że dla przedsiębiorców otwiera się w tym kierunku wolne pole do działania, chociaż obecnie ^uzyskały już prywatne osoby, żądne spekulacyi, pozwolenie u rządu na wyłączną eksploatacye większej części terenów.

Na posiedzeniu Rady Nadzorczej tego stowarzyszenia, należącego do grupy t. zw. „Disoonto-Bleichahrröder“, odbytem 20. kwietnia (3. maja) w Bukareszcie, przedstawiono bilans, za czwarty rok istnienia, obejmujący jedynie okres 9-cio miesięczny t. j. od 1 — 14 kwietnia 1908 do 31 grudnia 1908 (13 stycznia 1909). Postanowiono przedstawić Walnemu Zgromadzeniu do uchwały rozdział dywidendy w ilości 9 prc. (w roku zeszłym 9 prc.) z czystego zysku 410.004-14 lei od wpłaconego ka-ditału w kwocie 5.000.000 lei.; na fundusz amortyzacyjny przeznaczono 322.985"23 lei. Na statutowy fundusz rezerwowy złożono 37.459-60 lei, wynosi on obecnie 151.991-19 lei. Specyalne fundusze rezerwowe wynoszące w bilansie 35.044"54 lei, przeniesiono na nowy rachunek.

Po zamknięciu numeru.

Delegaci Krajowego Związku producentów osiągnęli porozumienie we wszystkich punktach z tow. „Standard Oil Comp.“, tak iż umowę należy uważać jakby za zawartą. Pp. Wolski, Długosz, hr. Zamoyski powrócili już do Lwowa, a w Hamburgu pozostali Dr. Goldhamer, Dr. Kreizberg i dyrektor Schechter dla spisania szczegółowego kontraktu, w tym tygodniu jeszcze obustronni delegaci zjadą się dla podpisania umowy. Posiedzenie Rady nadzorczej Związku, które miało się odbyć 4-go czerwca zostało odroczone.

Żelazne beczki benzynowe. Rosyjski minister skarbu zarządził po porozumieniu się z ministrem handlu, zwolnienie od cła żelaznych beczek benzynowych, wjeżdżających po raz wtóry do Rosyi, jeżeli zostały oclone przy pierwszym wjeździe do tego państwa i wysłane za granicę do powtórnego napełniania benzyną — z tern zastrzeżeniem, że przy tej manipulacyi będą stosowane przepisy z dnia 14. grudnia 1896 z wszyst-kiemi uzupełnieniami i zmianami.

Niemiecki następca tronu w kopalniach rumuńskich. Przebywający w Rumunii z okazyi 70-letniej rocznicy urodzin króla rumuńskiego,

Karola I, niemiecki następca tronu zwiedzał razem z ks. Ferdynandem, ks. Maryą, ks. Karolem i ks.

Karolem-Antonim, w tych dniach w towarzystwie rumuńskiego ministra dla robót publicznych, Bra-tiano i innych dygnitarzy — tereny naftowe w okolicy Prahowy. W Bustenari na przyjęcie gości ozdobiono flagami wszystkie szyby, oraz

PIERWSZA KRAJOWA

Fabryka chemiczno - technicznych smarów î pakunków do maszyn parowych

EDWARDA

HELLWIGA

we Lwowie, ulica Kopernika liczba S9 Adres telegraficzny : Hellwig, Lwów, Kopernika, poleca

znakomite szczeliwa (pakunki) i smary do maszyn parowych, a mianowicie:

8zczeliwa »Wulkan“> »Pionier" i „Smok“ z najlep-

-—__________ szego asbestu, konopi i bawełny.

Smapii. „Wulkan", „Pionier“ i „Smok“ do szczeliw.

■ .......i t„* „Saturn“ do kurków parów. „Merkur“ do

skóry. „Eros“ do kolektorów. „Neptun“ do lin konopnych, „jupiter“ do rzemieni z sierści wielbłądziej. „Jowisz“ do lin drucianych. „Mars" do rzemieni. „Conservator" do gumy. „Regulator" do trybów. „Apollo“ do łożysk. „Wezuwiusz“ do lak. kotłów. „Puritas“ przeciw tworzeniu się kamienia w kotle. „Venus“ do czyszczenia metalu. Tłuszcz tawotowy. Waselina.

Na składzie utrzymuje : oliwę, ragozynę S. M.

Schibaeffa & Co w Baku, oleje cylilidr. ameryk.

i krajowe i wszelkie inne przybory do maszyn parowych.

tt tt tt tt tt ÙtÙttt tt tt 'Ùt

DOM KOMISOWO-HANDLOWY

Zpila Jaa BMMICZA

Zpila Jaa BMMICZA

Lwów, ul. Bielowskiego 1. 6.

(FIRMA ZAPROTOKOŁOWANA).

Przyjmuje zastępstwa fabryk krajowych, pośredniczy i informuje w kwestyach rodzimego przemysłu i handlu.

Nadto zajmuje się „Porządkowaniem stosunków majątkowych.“, regulowaniem hipotek, wyrabianiem i konwersyą pożyczek hipotecznych. Pośrednictwo w kupnie i sprzedaży majątków. Przeprowadzanie komisowej częściowej parcelacyi.

Pośredniczy w sprzedaży i zakupnie, wydzierżawianiu terenów i kopalń naftowych, jako też udziałów w tychże uprawnieniach pod najprzystępniejszymi warunkami. Kupuje i sprzedaje ropę.

Zastępstwo firm zagranicznych.

Dom omisowy posiada najznakomitsze siły fachowe tak w technicznym zakresie jak i w handlowym. Załatwia wszelkie zlecenia punktualnie i szybko.

'ùt 'ùt 'ùt ’ùt 'ùt 'ùt 'ùt ’Ùt ’ùt 'ùt ùt

■*H3§

iîlr

—H»

-K»fS

—f-»gi

-28

OLEJE MASZYNOWE pierwszorzędnej jakości OLEJE DO PODŁÓG OLEJE i ROPĘ DO PĘDZENIA MOTORÓW KOMPOZYCYE DO ROPNYCH PALNIKÓW POKOJOWYCH

NAFTE DO PALNIKÓW „LUX“ I DOSKONAŁE specyalne SORTY NAFTY BENZYNY MOTOROWE po najtańszej cenie BENZYNY AUTOMOBIL, i BENZYNY DO LAMP GÓRNICZYCH i wszelkich celów

Ęr

I?

iU-

:<h—

ni

POLECA FABRYKA NAFTY

|3r

-»H*

Sk

31

Waleryana Stawiarskiego i Spółki

31

KROSNO

-TO

-+«Î8

1«4~

Kń

SKŁAD KOMISOWY W BORYSŁAWIU POD KIEROWN. P. BACHOWSKIEGO gdzie jest zawsze dostateczny zapas wszystkich towarów.

O-î—

K«-?—

isiEMa^iiraississiSsiisfarćisissrćiaississisaiffSiffiTssiSaiiiisis apurai?

mtà

y ■>

Poczt. Kasa oszez. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905 *

iS)

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we Ł\S0\S1S, ul. Kopernik I 21.

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakeyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod' kierownictwem inżyniera Seweryna Blaima.

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

Przedsiębiorstwo dla głę*

bobich wierceń

przez Izbę handlową i przemysłową we Lwowie mianowany, i przez k. Namiestnictwo potwierdzony i zaprzysiężony

c.

senzal

¥\t Sulimirsfti

w Borysławiu

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Gfalicyi, na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkich. Kupno i sprzedaż terenów naftowych. Wyłączne zastępstwo fabryki lin stalowych Braci Batorowiczów w Drohobyczu.

dla sprzedaży i kupna ropy, wosku ziemnego i produktów tycli minerałów. Jako urzędnik publiczny pobiera przy transakeyach ściśle oznaczoną a zatwierdzoną przez Namiestnictwo opłatę senzala. Udziela swej klienteli rzeczowych i wiarygodnych informacyi w zakres przemysłu naftowego wchodzących.

c *

Biura: Lwów, plac Smolki i. 4. Tek: 1059

SKŁADY MATERYAŁÓW INSTALACYJNYCH =

Inżynierowie KNAUS & CZAJKOWSKI

PRZEDSIĘBIORSTWO ROBÓT ELEKTROTECHNICZNYCH

LWÓW, UL. KOPERNIKA 26 — TELEFON NR. 40

PROJEKTY I KOSZTORYSY BEZPŁATNIE

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

I&

•i

Jj

co

<1

[i

yJiM

URZĄDZENIA

ELEKTRYCZNE

ŚWIATŁA =S1ŁY = TRAKCY1

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

Wyłączne zastępstwo na Galicyę:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. $ Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825,991.

Raeli. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza :

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich, wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

,:s

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowo Lwów.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg.

p-

Y YxŸ    Y

V*. -V

Odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Z Drukarni „Słowa Polskiego“ we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego,

PRASKIEGO BANKU

Minii Mi

patentu Romana Gierszyńskiego z wymienialnymi bakami do rur

5”, 6”, 7”, 9” i 10”

KREDYTOWEGO

we Lwowie — ulica Karola Ludwika 1 29.

Tel. 937, 946, 846. — Zakład centralny w Pradze.

Filie w Kolinie i Ołomuńcu. Wpłacony kapitał akcyjny kor. 6,000.000 — Fundusze rezerwowe i gwarancyjne kor. 3,200.000.

KORZYSTNE ZAŁATWIENIE

wszelkich łransakcyj bankowych i lokacyj kapitałów.

oraz do rozkręcania lewych rur sprzedaje i wypożycza Fabryka narzędzi i instrumentów wiertniczych

W. Wolski

W. Zdanowicz i Sp.

w Borysławiu

Kupno i sprzedaż papierów wartościowych. — Przeprowadzanie wszelkich obrotów giełdowych na targach krajowych i zagranicznych.

Promesy, Losy (Sprzedaż losów za wypłatą w rachunku bjeżącym). — Otwieranie kredytów i udzielanie pożyczek na podkład papierów wartościowych. Przyjmowanie w przechowanie i w zarząd papierów wartościowych. Ubezpieczanie losów i efektów od strat z powodu wylosowania. — Wykupno płatnych kuponów i wylosowanych papierów wartościowych. Listy polecające i akredytywy na sezony podróży. — Eskont weksli. Inkasa i wypłaty w kraju i na miejsca zagraniczne. — Wkładki pieniężne na książeczki wkładkowe (podatek rentowy opłaca Bank) oprocentowuje po

======== 4¹/₂ procent ==========

na asygnaty kasowe z 90-dniowem wypowiedzeniem: oprocentowanie po 4i/2 procent w rachunku bieżącym.

ODDZIAŁ KOMERCYALNY: Finansowanie przedsiębiorstw przemysłowych i budowli publicznych, kredyty na podatki i cła. Zaliczkowanie faktur towarowych. Kupno i sprzedaż w drodze komisowej towarów i zaliczkowanie tychże.

Adres dla telegr.:

„Nafta“ Borysław.

W BORYSŁAWIU

Międzymiastowy telefon Nr. 13.

Fabryka narzędzi wiertniczych w Borysławiu wykonuje i ma na składzie:

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstrukcyi,

Żerdzie wiertnicze z najlepszego materyału,

Śnidry ekscentryczne patentu M. Longchamps’a, jakoteż wszelkie przybory do głębokich wierceń,

Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr, Zbiorniki na ropę opałową,

(wazowniki specyalnej konstrukcyi,

Mierniki na ropę,

Odlewy żelazne i metalowe,

Naprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.

Centralne biuro dla Galicyi we. Lwowie, Kopernika 18 = Skład w Borysławiu =

wykon uje

Rury wiertnicze spajane i bez szwu,

Rury gazowe i wodociągowe,

Rury ropociągowe dla wysokiego ciśnienia,

Rury płomienne bez szwu,

Rury lane żelazne gazowe i wodociągowe,

Rezerwoary żelazne dla ropy, każdej wielkości,

Liny druciane marki: „Priv. öst. ung. Statts- Eisenbahn Gesell., Żerdzie ratunkowe i wiertnicze witkowickiej marki specyalnej, Suwaki wodne i ropne, modelu ciężkiego i lekkiego, fabrykat specyalny,

Wszelkie armatury dla pary i wody,

Elektrycznie spajane żelazne witkowickie beczki dla transportu ropy i spirytusu.

Filia wiedeńskiej fabryki narzędzi firmy Blaua i S-ki Wiedeń, XX/2 Hellwagstr. 4—8:

Cenniki i oferty na żądanie odwrotnie darmo i opłatnie.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

Odpowiedzialny redaktor Koman Załoziecki.

L:;

Z Drukarni Słowa Polskiego we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego.