£'7b

jmr

Rok XVII.

NW2>)& ^ĄQ>0^

Zeszyt 8.

«aas« agasbb aanae agas«

NAFTA

ORGAN KRAJOWEGO TOWARZYSTWA NAFTOWEGO

wychodzi 2 razy na miesiąc 18-go i 30-go

. Wydawca:

Krajowe Towarzystwo Naftowe

Redaktor:

Dr. Stefan Bartoszewicz

aagaaB mmmm msmm sbsbbr

rai

jj

URZĄDZENIA

c

ELEKTRYCZNE

■jś

,ś:\

ŚWIATŁA =SIŁY = TRAKCY1

SKŁADY MATERYAŁÓW INSTALACYJNYCH ==

Inżynierowie KNAUS & CZAJKOWSKI

PRZEDSIĘBIORSTWO ROBÓT ELEKTROTECHNICZNYCH LWÓW, UL. KOPERNIKA 26 — TELEFON NR. 40

PROJEKTY I KOSZTORYSY BEZPŁATNIE

Ton. udział, dla fecfini&i głęBoBicfi wierceń i Budowy moforów

TRAUZL & Co.

przedtem FAUCK & Co.

WIEDEŃ IV./2., WIEDENERGÜRTEL Nr. 2. HEUGASSE 80.

Zastępca na GPalicyę i Bukowinę

'C

r,

Th

H-

Marek Seemann

[w Drohobyczu

Skład w Borysławiu.

■i*

~    .iiiTn

Przyjmujemy zlecenia wykonywania w naszym zarządzie wierceń do możliwie największej głębokości i pod daleko sięgającą gwarancyą.

mmmmmm^

dla wszelkich systemów wierceń tak ręcznych jak i maszynowy cli.

Fabryka maszyn i narzędzi wiertniczych

§pecyalności !

Żurawie wiertnicze szybkoudarowe „Rapid“ o systemie płuczkowym w połączeniu z naszem patent, wierceniem rdzeni i automatycznym wydźwigiem tychże zapomocą t. zw. odwrotnej płuczki.

Części żelazne do wahacza (balansu) kanadyjskiego z samoprężnem popuszczadłem do dokładnego popuszczania lub podnoszenia świdra w czasie wiercenia (według policyjno-górniczycli przepisów z r. 1904, § 31).

Patentowe rozszerzacze (Nachnahmbohrer) znacznie ulepszone.

Hydrauliczne obcinacze (noże) rur. Pod względem pewności i dokładności w użyciu przewyższają wszystkie inne dotychczas znane tego rodzaju instrumenty, Obcięcie rury bez względu na jej dymenzyę uskutecznia się w ciągu kilku minut.

Wielokrążki o śpecyalnej konstrukcyi dla celów wiertniczych^ Dopuszczalne obciążenie zwyż 50.000 kg.

Raki dające się z najhardziej wklinowanej pozyc3ri zluzować i wydostać, gdy rury nie idą. i t. d. i t. d. i t. d.

Najwyższe odznaczenie na międzynarod. wystawie w Bukareszcie w r. 1906.

DYPLOM HONOROWY I ZŁOTY MEDAL.

Oddział Budowy motoróro

Oddział Budowy motorów

Motory gazowe **?<**&-

* ^    zu ziemnego do

popędu żurawi wiertniczych i do oświetlenia elektrycznego.

Motory benzynowe d0, p^p^u

*    *    żurawi

r:\

wssS£

Lokomotywy⁰ p°p?dzie zaPö-

1    1 mocą motorów ben

zynowych, spirytusowych i naftowych — nader praktyczne do różnego rodzaju kolejek. —.—ïü

pompowych.

Zastępca dla oddziału bud. motorów: MAOTCy BOLDSBRLAG=GfiAŻO\RSKI

Lwów, u). Brodecka 1. 42.

TA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 15-ego i 30-eio

Premamerata -wynosi rocznie 16 koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów,-ul. Kraszewskiego 1. 1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 8.

Statystyka .przemysłu ropnego za rok 1908. — Sytuacya handlowa. — Z krajów naftowych. — Nowy system wiercenia zapomocą zgęszczonego powietrza. — Wiadomości z targu ropnego. — Kronika.

ezyli

cm.

Sfafysfyiła przemysłu ropnego

za rok 1908.

Ogólna produkeya ropy w Galieyi w roku 1908 wynosiła 17,540.220 o 5,780.479 cm. więcej, niż w roku 1907. Naturalnie, nie tylko pierwsze, lecz dominujące stanowisko pod względem produkcyi zajmują Tustanowiee, które wyprodukowały

13.187.100    cm. ropy; Borysław dał jeszcze

2.669.100    cm., Tustanowiee więo z Borysławiem razem 15,856.200 cm., czyli prawie 90% ogólnej produkcyi. Faktycznie produkeya Borysławia i Tustanowic była jeszcze większą, jeśli uwzględnimy te ilośei ropy, jakie na miejscu pod kotłami zostały spalone; podane cyfry obejmują tylko ilości przetłoczonej ropy z kopalń, ilośó ropy spalonej należy szacować mniej więcej na 6.000 wagonów, licząc, że przy jednym szybie zużywa się rocznie około 40 wagonów ropy, a szybów w wierceniu, instrumentowaniu i tłokowaniu było w Borysławiu i Tustanowicach przez cały rok przeciętnie około 150, (w listopadzie ubiegłego roku było 152 szyby).

Ciekawe są daty produkcyi ropy w in-

nych miejscowościach Galicy], które kolejno odgrywały dawniej rolę środowisk i centrów naszego przemysłu naftowego. Jedna z najdawniejszych kopalń, Słoboda Rungórska wyprodukowała w roku ubiegłym jeszcze około 400 wagonów ropy, słynny niegdyś Potok 1.544 wagony, (1385 w roku 1907), Wielopole i Tarnawa 1820 wagonów (1739 w roku 1907) Rogi 701 wagonów (w roku 1907.903), Schodnica 3648 wagonów (3965 w r. 1907), Bitków i Pasieczna 1179 wagonów, Ropienka 1800 wagonów. Ogółem wszystkie kopalnie oprócz Borysława i Tustanowic wyprodukowały 1,684.020 cm. ropy, czyli 10°/0 całej produkcyi.

Tak się przedstawiają cyfry produkcyi, inaczej wyglądają cyfry przeróbki tej wyprodukowanej ropy. Jak wiadomo, od szeregu lat przeróbka ropy nie idzie u nas w równem tempie ze wzrostem produkcyi i w tej dys-proporcyi pomiędzy produkeya ropy, a jej zużytkowaniem, leży właśnie przyczyna chronicznie trwającego przesilenia w naszym przemyśle naftowym. Gdy produkeya ropy w roku ubiegłym wynosiła 175.862 wagonów, a wraz ze spaloną w kopalniach ropą przeszło 180.000 wagonów, ogólna ilość ropy wyekspedyowa-nej do rafineryi koleją wynosiła 126.282 wa-

W roku ubiegłym ogromnie się podniósł

p r o d u k o w a n y w dzisiaj odstaw

i-i £

i, k t ó e o

C\ era

114

gonów, drogą kołową i rurociągami circa 8.000 wagonów, czyli razem 134,282 wagonów, o 36.571 wagonów więcej, niź w r. 1907, jednakowoż jeszcze o 41.580 wagonów mniej, niź wynosiła produkcya; z tego też powodu zapasy ropy, które w końcu roku 1907 wynosiły 63.690 wagonów, musiały wzrosnąć o te 41.580 wagonów, czyli wynosiły z końcem r. 1908 104.270 wagonów. Ta właśnie nadwyżka, spowodowana i brakiem dostatecznych urządzeń ekspedycyjnych na stacyi Borysław i za mało jeszcze rozwiniętym eksportem naszych produktów naftowych, sprowadziła ogromną zniżkę ceny ropy, gdyż wielkie ilości ropy trzeba było magazynować, budować odpowiednie zbiorniki, płacić koszty magazynowania, asekuracyi i t. d., a niejednokrotnie trzeba było rzucać wielkie ilości ropy na targ po niższej cenie, dla braku wogóle miejsca na magazynowanie.

Z tej wymienionej ilości ropy w roku 1908 wywieziono do rafineryi galicyjskich i na cele opałowe 45.702 wagony (w roku 1907 28.134 wagony), do rafineryi austryac-kich, poza Galieyą położonych 54.082 wagony (w roku 1907 42.283 wagony) i do rafineryi węgierskich 33,872 wagonów) w r. 1907 27.299 wagonów i wreszcie za granicę do Niemiec wywieziouo ropy w stanie surowym 625 wagonów.

Do celów opałowych zużyto ropy zamiast węgla w zakładach przemysłowych przeważnie w Galicyi 7.000 wagonów; rafinerye więc galicyjskie przerobiły 38.700 wagonów ropy, czyli w ogólnej przeróbce partycypowały więcej, niź w czwartej części, 28°/₀, węgierskie partycypowały w czwartej części, gdy rafinerye w Austryi, poza Galieyą położone, przerobiły przeszło 40°/₀ ropy, użytej do przeróbki, a na cele opałowe poszło blisko 6%. W roku obecnym stosunek ten się zmieni na korzyść rafineryi galicyjskich wobec powstania nowej rafineryi w Limanowej, która będzie w stanic przerobić 6—7.000 wagonów ropy i ma być jeszcze rozszerzona, a powstanie w roku 1910 wielkiego zakładu odbenzynowania ropy w Drohobyczu, przesunie punkt ciężkości w przeróbce ropy na Galicyę.

eksport naszych produktów naftowych w porównaniu z rokiem 1907; nafty rafinowanej wywieziono 2,941.604 cetnary metryczne, blisko o milion cetnarów więcej, niź w roku 1907; eksport nafty zrównał sio juz prawie z wewnętrzną konsumeyą nafty w całej monarchii austryacko węgierskiej. Największą ilość nafty wywieziono do Niemiec (1,453.179 cm.), następnie do Francy i (262.545 cm.), trzecie miejsce zajmuje Szwajcarya. (175.051 cm.), potem idzie Turcy a (123 235 om.), Włochy (50.573 cm.), Anglia (30.891 cm.), Dania (27.337 cm.). Benzyny wywieziono 255.963 cm., dwa razy tyle co w roku 1907 i tutaj największy kontyngent wywozowy stanowią Niemcy; olej i smarowych wywieziono 935.123 cm. (577.993 cm. w r. 1907), . olej i gazowych 167.436 cm. (68.912 w r. 1907). Bardzo silnie wzmógł się także eksport parafiny; parafiny czyszczonej wywieziono 252.800 cm. (131.315 cm. w roku 1907), łusek parafinowych 33.861 cm. (16.205 w r. 1907). Wartość ogólna wywiezionych w r. 1908 produktów naftowych wynosiła 56,141.589 koron, czyli była dwa razy większa, niź w roku 1907 (27,691.441 K); import produktów naftowych przedstawiał jeszcze wartość 3,ó49.923 koron (4,312.481 K w r. 1907 j ; importowaną jest ropa z Rumunii do Węgier za zniźonem cłem, wyborowe gatunki rosyjskich oleji smarowych i nieznaczna ilość parafiny. Surowiec, i ę c naft w y,

licyi, aje h a n d 1 z e-wnętrzn go mon re

wartość przekracza 50 milion w

koron; jestto bardzo poważna

cyfra w bilansie państwa, a zarazem jest ona najsilniejszym argumentem, przemawiającym za tern, aby rząd jaknajtro-skliwszą opieką otaczał tę gałęź naszego rodzimego przemysłu.

Produkcya wosku ziemnego w Ga-licyi w roku 1908 wynosiła 256 wagonów (264 w roku 1907). Jak wiadomo, wosk ziemny surowy jest materyałem do fabrykacyi cerezyny, do której używa się także pewien procent parafiny; fabryki cerezyny istnieją w Austryi i zagranicą, dlatego też istnieje eksport wosku surowego i eksport cerezyny;

wosku surowego w roku 1908 wywieziono wartość wywiezionego wosku i cerezyny wy-za granicę 16.453 cm. (18.137 w roku 1907), nosi 4.208.335 koron, a cerezyny 12.147 cm. (11.168 wrokul907);

Dr. St. Bartoszewicz.

Produkcya ropy w Galicyi w roku 1908 w porównaniu z rokiem 1907

Miejscowość

1907

1908

Różnica

w. c. m.

w. c. m.

w. c. m.

Tustanowice

13.187.100

2.669.100

Borysław

Schodnica

10.115.900

15.856.200

396.500

364.800

+5.740.300 —    31.700

Kopalnie wschodniej Galicyi (Urycz, Mraźnica, Słobodarnng. Sołotwina, Bitków, Kosmacz i t. d.)    .    .    .

Kopalnia w Krościeńskiem : (Potok, Bogi, Równe, Bobrka, \ Wietrzno, Wręglówka i t. d.)    .    .    .    .    . /

Zagórz, Wielopole, Tarnawa.......

Kopalnie w Gorlickiem: (Kobylanka, Kryg, Załawie, Lipinki, Męcina i t. d........

Inne kopalnię zachodniej Galicyi i Ropienka .

272.300

300.220

+    27.920

548.241

173.900

252.900

506.400

182.000

150.600

180.000

41.841

+ 8.100

+ 77.700

Łączna produkcya Galicyi: Zapasy z końcem roku :

11.759.74 I

6.368.984

I 7.540 220

I 0.48 1.104

+5.780.479 +4.112.120

Produkcya ropy w ostaniem dziesięcioleciu.

Przeróbka ropy galicyjskiej w roku 1908 w porównaniu z rokiem 1907

Rok

Ilość w c. m.

Rafinerye

Przerobiły ropy c. m.

1907

1908

Różnica

1899

1900

IS01

1902

1903

1904

1905

1906

1907

3,216.810

3,263.340

4,522.000

5,760.000

7,133.300

8,271.167

8,017.961

7,604.483

11,759.741

W Galicyi i na Bukowinie. . .

W Cislitawii

W Translitawii

Razem .

Użyto na opał .

Wywieziono za granicę .    .    .

Razem

2,813.440

4,228.292

2,729.950

3.870.200

5.408.200

3.387.200

+1,056.760 +1,179.908 + 657.250

9,771.682

12,665.600

700.000

+2,893.918

62,500

1908

17,540.220

Pozostało zapasu Razem

13,428.100

4,112.120

17,540.220

CO‘

Handel zewnętrzny przemysłu naftowego w roku 1908 w porównaniu z rokiem 1907

A. Import.

Nazwa produktu

Ilość w cetn. metr.

Wartość handlowa w kor.

1907

1908

Różnica

1907

1908

Różnica

Nafta ......

Benzyna.....

Smary i oleje lekkie rafinowane Parafina surowa ... rafinowana

tf

Ropa

Razem .

Nazwa produktów

Nafta.......

Benzyna .    .    . ..    .    .

Smary i oleje lekkie raf. Parafina surowa .    .    .

rafinowana

27.169

18.681

— 8.488

293.425

80

79

960

160.792

1.102

2.029

183.422

374.594

162.679

1.874

1.704

31.134

216.151

B. Eksport.

Ilość w cetn. metr.

1907

1908

+ 1.887 +    772

325

—158.288

-158.443

Różnica

3,050.880

55.100

110.862

697.004

298.896

1.264

3.039.009

93.700

95.424

121.457

+ 5.471 +    304

- 11.871 -f 38.6Ö0 —15.488 -575.547

4,208.231

3,649.750

—558.481

Wartość handlowa w koronach.

1907

1908

Różnica

Ropa

1,415.746 226.368 632.498 16.158 131.214 82 501

2.341.604 255.963

1.110.604 33.861

252.800

62.500

+925.888

+129.595

+478.106

+17.703

+121.586

—20.001

10,617.870

2,021.888

6,522.833

727.110

7,347.984

206.500

19,903.634

4,735.316

13,174.516

1,693.050

16,179.200

156.250

+9,235.764 +2,713.428 +6.651.683 +965.940 +8,831.216 —50.250

Razem .

2,404.455

4,057.332

+1,652.877

27,444.185 55,,841.966

+28,397.781

Produkcya wosku ziemnego w Galicyi w r. 1908 w porównaniu z r. 1907. w c. m.

Miejscowość

1907

1908

Różnica

Borysław

Dźwiniacz

22.400

21.500

—900

2.700

2.800

+100

Staruni a

1.350

1,300

-50

Razem

26.450

25.600

-850

Handel zewnętrzny przemysłu woskowego w r. 1908 w porównaniu z r. 1907.

Import

Eksport

Produkt

Ilość w c. m.

Ilość w c. m.

Wartość w kor.

Wartość w kor.

1907 1908 1907 1908 1907 1908 1907 1908

Wosk ziemny

18.112    16.453 3,169.600 2,385.685 .    290

Cerezyna

12.168    12.147 1,825.200 1,822.050

154

CO    D-

o    o

40.600    62.505

21.560    10.780

Razem

30.280    28.600 4,994.800 4.207.735'    444

540    62.160    73.285

za-

Sytuacya handlowa.

Cena ropy na targu w notowaniach spadła do 94 halerzy za cetnar metryczny, po tej cenie jednakowoż odbywa się bardzo nieznaczna, prawie znikoma ilość transakeyj, gdyż producenci-rafinerzy swoją ropę zabierają do swoich rafineryj, a komitenci Związku oddają swoją produkcyę Związkowi, uzyskując znacznie wyższą zaliczkę; w miesiącu marcu przy produkcyi blizko 20.000 wagonów na targ ropny efektywnie dostało się nie więcej, jak 2¹f₂ tysięcy wagonów, które się składają z części ropy bruttowców i ledwie z tysiąca wagonów produkcyi nettow-ców, którzy nie należą do Związku i nie są producentami-rafinerami, większość transakeyj naftowych, które odbywają się w nowoutworzonej izbie naftowej we Lwowie, to obrót pomiędzy handlarzami ropy przekazów magazynowych.

Z miejscem na magazynowanie ropy w Tustanowicach zaczyna być bardzo skąpo, jakkolw'ek Związek robi wielkie wysiłki, by dostarczyć miejsca dla produkcyi swych komitentów; z projektowanych now'ych 30 re-zerwoarów ziemnych osiem jest już w budowie i mają być ukończone z końcem maja br.; z dawnych 30 rezerwoarów jest jeszcze na ukończeniu siedem i te succesive będą wykończone w przeciągu 3—4 tygodni; pewną ilością miejsca rozporządzają jeszcze towarzystwa transportowe i Związek pertraktuje z towarzystwami transportowemi, by one przyjęły magazynowanie ropy komitentów

Związku na wypadek, gdyby w przeciągu jakich 10—14 dni, zabrakło Związkowi miejsca; Związek musi traktować w tym. wypadku z towarzystwami transportowemi, jako jedną całością, a ponieważ konsolidacya towarzystw transportowych jest rzeczą ciężką, dlatego też pertraktacye idą dosyć opornie.

Ekspedycya marcowa stacyi Borysław, która przekroczyła 12.000 wagonów, daje miarę obecnego zapotrzebowania ropy; jeśli uwzględnimy ekspedycyę stacyj w zachodniej Galicyi, tłoczenie ropy rurociągami wprost do rafineryj razem około 1¹/₂ tysiąca wagonów i przyszłe zapotrzebowanie kolei 2¹/2 tysiąca wagonów miesięcznie, to otrzymawszy miesięczną cyfrę 16.000 wagonów, czyli że blizko 20 milionów cetnarów metrycznych rocznie wynosi zapotrzebowanie ropy.

Cyfra ta wskazuje dobitnie, iż jeśli pro-dukcya Borysławia i Tristanowie będzie się trzymać na wysokości 15,000 wagonów miesięcznie, to w przemyśle naszym nastaną normalne stosunki. Bardzo możliwem jest, iż te normalne stosunki już wkrótce nastąpią.

Wydaje się także rzeczą bardzo prawdopodobną iż rok 1909-y będzie ostatnim rokiem bezmyślnej walki konkurencyjnej między rafinerami; ceny nafty i produktów naftowych wewnątrz monarchii doszły już do absurdum i przeróbka ropy nie rentuje się mimo niskich cen surowca tembardziej, iż i ceny nafty zagranicą spadły conajmniej o koronę; taka ostra walka dochodząca do granic absurdum jest zazwyczaj wstępem do układów kartelowych, niedawno rafinerye

obradowały nad organizacya spizedaży parafiny; przypuszczać należy, iż te obrady są wstępem do obrad ogólnej organizacyi. Niektóre rafinerye w sprawie kontyngentowania stawiają zbyt wygórowane żądania, gdyż wymagają dla siebie kontyngentu nie według obecnej zdolności przeróbki, lecz według tej przypuszczalnej zdolności, jaką by mieć mogły podczas kartelu; o te wymagania rozbijają się wszelkie układy i dla uniknięcia tego została podniesioną myśl centialnego biura sprzedaży bez kontyngentowania rafineryj. Przypuszczać wreszcie należy, że wkrótce sama rzeczywistość: brak zysków albo straty zmuszą rafinerye do zaprzestania tej bezcelowej walki.

W tej sprawie pisze jedno z pism : Wiele bardzo mówiono w ostatnich czasach o podjętych na nowo staraniach i obradach zmierzających do stworzenia nowego kartelu rafinerów. Z dobrze poinformowanej strony dochodzą nas teraz wiadomości o tych obradach i powodach, wskutek których przyszło do zerwania ich. Ostatnie narady dotyczyły rejonowania przemysłu naftowego, wszędzie tam, gdzie europejskie rafinerye konkurują z amerykańskiemi. Oczywistą rzeczą jest, że dojście do skutku jakiegokolwiek porozumienia austro-węgierskieh rafineryi z amery-kańskiemi, położyłoby kres obecnym rozpaczliwym stosunkom w naszym przemyśle; innemi słowy porozumienie między Stundard-Oil-Cy a nami może nastąpić tylko na podstawie stworzenia kartelu rafinerów. Z drugiej strony jednak, gdyby organizacya kartelu miała polegać na planowej obecnie podstawie, porozumienie z rafłneryami amerykań-skiemi byłoby konieczne. Środkowym punktem tej organizacyi jest tak często już omawiany projekt stworzenia centralnego biura sprzedaży. Do tego celu prowadzą dwie drogi: albo skontyngentowanie albo zaniechanie go. Kwestya kontyngentowania rozbiła się od f-amego początku o zasadnicze przeciwieństwa; skoro bowiem jedne rafinerye żądały, aby skontyngentowanie nastąpiło na podstawie zdolności przeróbki, jakąby wykazywały poszczególne rafinerye z chwilą dojścia do skutku kartelu, drugie postawiły żądanie otrzymania kontyngentu

takiego, jak¹' mogłyby wytworzyć na podstawie rozszerzenia swych fabryk juz pod opieką kartelu. Przeciw temu powstały naturalnie te rafinerye, które przeprowadziły rozszerzenie swych zakładów w czasie bezkartelowym, narażały się bowiem w tak niepewnym czasie na ogromne ryzyko, czy im się wkłady na rozszerzenie rafineryi porobione opłacą czy nie, takiego ryzyka zaś nie miałyby rafinerye przebudowujące swe zakłady w czasie ochrony kartelowej. Skoro więc wskutek tego sprawa kontyngentowania upadła, zastanawiano się nad utworzeniem centralnego biura spizedaży w ten sposób, ażeby każda rafinerya mogła zgłaszać do sprzedaży dowolną ilość produktu, którą centralne biuro byłoby obowiązane wprowadzić do konsum-oyi na wszelki wypadek. Takiego zobowiązania mogłoby się jednak podjąć centralne biuro tylko w tym wypadku, gdyby miało zapewnione rynki zbytu za granicą państwa, a do tego celu miały służyć pertraktacye z amerykańskimi zastępcami przemysłu rafineryjnego, prowadzone blisko od roku. Kon-ferencye te zostały w ostatnich czasach przerwane, widziano bowiem, że organizacya austro-węgierskiego przemysłu rafineryjnego nie da się żadną miarą doprowadzić do skutku. I tak rzeczy stoją dzisiaj, jak stały zaraz po rozbiciu się ostatniego kartelu.

Pisma donoszą już o bankructwie jednej z mniejszych rafineryj węgierskich, towarzystwo akcyjne „Schodnica“ za rok 1908-y nie wypłaca żadnej dywidendy, są to symp-tomaty znaczące.

Wielką sensacyę w świecie naftowym wywołała wiadomość, że kongres w Waszyngtonie uchwalił zniesienie cła do Stanów Zjednoczonych od ropy i produktów naftowych; ma być to wymierzonem przeciwko tow. „Standard Oil Co“, tymczasem akcye tow. „Standard Oil Co“ po tej uchwale nie spadły zupełuie i ogólne jest zdanie, iż na tern ucierpią tylko producenci ropy w Stanach Zjednoczonych, gdyż możliwy będzie import ropy do Stanów z innych krajów amerykańskich. Rosya projektuje zorganizować na większą skalę eksport odpadków naftowych ,,mazutu“ do Włoch; rząd włoski wysłał na Kaukaz specyalnego

delegata do obeznania się z tą sprawą; od stycznia do marca wywieziono z Batumu blizko milion pudów „mazutu“; możeby i dla naszego przemysłu taki eksport miał pewne widoki powodzenia.

Z krajów naftowych.

Eksploatacya ropy w Niemczech (w Hanowerze) przybrała w roku ubiegłym większe rozmiary, jak ich się można było spodziewać po dotychczasowych wynikach, do tego stopnia, że producenci ropy nie mogli zbyć wszystkiego towaru, ponieważ rafiuerye postawione w celu przeróbki ropy niemieckiej były za małe, aby otrzymaną w kopalniach ropę przerobić. Z tego powodu ogarnął tamtejszych producentów niczem nieuzasadniony sceptycyzm co do przyszłości niemieckiego przemysłu rbpnego, a nieuzasadniony z. tego powodu, że im większą będzie produkcya surowca, tern więcej będzie się też rozwijać przemysł rafineryjny. Nawet w Galicyi, w której brak własnego, ruchliwego kapitału, powiększa się stare rafinerye, a nowe powstają z pomocą obcego kapitału. W sprawie tej pisze jeden zb znawców tamtejszych stosunków: Prawdą to jest niezaprzeczoną, że produkcya ropy roku zeszłego w Wietze wzrosła niepomiernie, tak, że nawet zbyt produktu surowego był słabszy jak jego podaż.

Wzrost produkcyi tej jednak jest chyba pocieszającym objawem ze względu na to, żc teren naftowy ten okazał się bogatszym jak to ogólnie przypuszczano i że cała produkcya pochodzi z małej tylko części tego terenu, zbadanego już i odkrytego na znacznej przestrzeni. Prawdą także jest, że dzisiejszy zapas ropy w Wietze wynosi już około 6 do 7000 wagouów; z takimi jednak zapasam’ liczyły się naprzód już istniejące tam większe firmy, czego dowodem jest to, że pomimo takiego zapasu, jak na Niemcy bardzo wielkiego, miejsca do dalszego magazynowania jest jeszcze bardzo wiele. Wielka część tego zapasu nie jest nawet jeszcze zdolną do transportu, ponieważ zawiera dużo wody, oddzielającej się dopiero po dłuższym czasie w rezerwoarach. Dawniej, gdy zapas nie był tak wielki, musiano wysyłać do rafinery i ropę z wielką przymieszką wody, na eo rafmerye ogromnie narzekały, przysparzało im to bowiem dużo uciążliwej pracy. Istniejące zatem większe zapasy nazwać zatem można tylko pożądanymi właśnie z tego powodu. Ponadto jest to jasnem, że młody przemysł rafineryjny niemiecki, nie mógł sobie dać rady z pro-dukcyą wzrosłą w jednym roku o 3.000 wagonów, czyli o 38°/o*

Przerobienie całej produkcyi niemieckiej wynoszącej obecnie 11.300 wagonów, nie natrafi chyba na trudności w takiem przemy-słowem państwie jakiem jest państwo niemieckie, w miarę więc wzrostu produkcyi ropy, powstawać będą nowe rafinerye. Produkcya ropy w Niemczech wynosi dotychczas zaledwie ¹/₈ procentu światowoj produkcyi, która pomimo swego ogromu i tak szybkiego wzrostu znajdowała zawsze dostateczny odbyt, a import produktów naftowych do Niemiec przewyższa znacznie produkcyę państwa.

W miarę wzrostu produkcyi ropy w Wietze wzrasta także zdolność przeróbki niemieckich rafineryi, sama rafinerya w Wilhelmsburg np. powiększyła swoje zakłady w ostatni em półroczu o kilka tysięcy ton, tak, że sama może przerobić czwartą część całej produkcyi kopalń w Wietze. Nadto nie ulega kwestyi, że ciężka ropa z Wietze nadaje się szczególnie do wyrobów najlepszych smarów, co nawet Amerykanów spowodowało do postawienia rafineryi w Schulau. Takich smarów jak z ropy w Wietze, nawet w Galicyi mało wyrabiają dla braku odpowiedniego surowca, a jasny olej maszynowy rafineryi niemieckich osiąga tesame ceny co oleje amerykańskie i rosyjskie. W tern zatem leży pew-dość, że ropa z Wietze, za którą płacą konsumenci 8 do 8'5 marek nie tak prędko potanieje, tern więcej, że produkty naftowe niemieckie nie opłacają cła wwozowego, które muszą opłacać produkty zagraniczne w wysokości 7’20 marek za kilo.

W Alzacyi nie ma większej produkcyi i niema też większych zapasów jak zaledwie 300 wagonów. Wogóle Niemcy mogą być zadowolone z rozwoju swej produkcyi ropy.

W Rumunii toczyły się tymi dniami nie ogranicza się jedynie do eksploatacyt w parlamencie debaty na temat rządowego znanych juz, lub odkrywania nowych tere-projektu wydzierżawienia państwowych tere- nów; zachodzi tutaj także kwestya transportu nów naftowych. Obrady toczyły się głównie produktów naftowych i kredytu przcmysło-około dwu kwestyi, a mianowicie: 1) dla- wego. W kraju, w którym kredyt wogóle czego w rządowym projekcie oddzielono bo- nie jest zorganizowany, nie można właściwie gatsze tereny od mniej obfitych, 2) dlaczego mów ió o polityce przemysłowej. Państwo musi zarezerwowano czwartą część terenów pań- i się także zajmować gruntownie kwes'ya prze-stwowych dla istniejących towarzystw i spółek wozową. Z niejednej strony podnoszono za-naftowych. Prezydent ministrów, wykazawszy, i rzut, że zagraniczne firmy wyświadczały Ru-że z istniejących terenów państwowych, po- ' munii ogromne usługi i że bez nich nicby siadających 8.500 ha powierzchni, zarezerwo- ; się nie było stworzyło w przemyśle naftowym; wano państwu tylko 500 ha mówił dalej :

.Jeżeli wogóle oddajemy państwowe tereny

, z drugiej strony istniejące firmy zagraniczne oznaczano jako szkodników dla krajów. Jak naftowe do eksploatacyi, to czynimy tylko zawsze, tak i w tym wypadku leży prawda dlatego, aby dopomóc rumuńskiemu przemy- pośrodku. Firmy te grają wielką rolę w na-słowi naftowemu do normalnego rozwoju, szem życiu ekonomicznem, wskazanem zatem a uchronić go od sztucznie stworzonych nie- było, firmom tym, jako pionierom przemysłu zdrowych stosunków. Dlategoteż stawiamy do naftowego rumuńskiego udzielić należnego

przedsięwzięciu,

uczciwemu

dyspozycyi przemysłowców naftowych połowę ich powierzchni, nie pytając wcale o narodowość dzierżawcy, a istniejącym przedsiębiorstwom pozwalamy nawet na wydzierżawienie całej czwartej części całości. Co do drugiej połowy, to V₄ część ogólnej powierzchni rezerwujemy czysto rumuńskim przedsiębiorstwom, pozostałą zaś część państwu. Ta, mogę powiedzieć narodowa rezerwa, została ujemnie osadzona.

c    o

Powiedziano między innemi, że rumuńskie przedsiębiorstwa na tej narodowej części powstałe wieść będą marny żywot, ponieważ Rumuni nie dorośli jeszcze do zakładania i prowadzenia przedsiębiorstw naftowych. Zdaje się, że właśnie ten zarzut zniewalałby wprost do zachowywania tej rezerwy, gdyż, jeżeli Rumuni rzeczywiście nie dorośli jeszcze dzisiaj do samodzielnego stwarzania przemysłu naftowego, to dorosną niezawodnie do tego celu w przyszłości, a właśnie rzeczą rządu jest, myśleć i o jutrze.

Drugą państwu zastrzeżona rezerwa odpowiada wielkim interesom, które państwo mieć będzie nietylko jako ewentualny wielki przedsiębiorca, lecz także jako ten, który ma regulować kwestye przemysłu wogóle, transportu produktów i t. d. Minister handlu poruszył w swojej mowie także kwestye niezbadanych jeszcze terenów państwowych w następujących słowach: produkeya nafty znaczenia i dać im w zamian w rekompensacie możność wzięcia udziału z większymi jak dotychczas kapitałami w rozwoju naszego przemysłu. Jako rząd musimy podać rękę każdemu a że chcemy w sprawie wydzierżawienia pań-stwowych terenów wykorzenić szkodliwą instytu-cyę sztromanów i pośredników, to nic dziwnego.

Ustawa rezerwuje ¹/₄ cześć powierzchni państwowych terenów naftowych tym istniejącym towarzystwom, które wpłaciły w pełni swój kapitał zakładowy w wysokości najmniej 500.000 franków. Tutaj nie może być mowy o monopolizowaniu, kartelowaniu lub popieraniu podstawiania osób trzecich (sztromanów), powtarzam bowiem, że państwo niema chyba najmniejszego interesu ani celu w stwarzaniu niebezpiecznej konkureneyi istniejącym przedsiębiorstwom.

Wszystkie powyższe wyjaśnienia dowodzą, że rząd gorąco się zajął kwestya poparcia przemysłu naftowego rumuńskiego i że do którejkolwiekby partyi należał, zawsze osiągnie zamierzony cel.

Nowy system wiercenia

EDWARDA

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Nowy system wiercenia

zapomocą zgęszczonego powietrza.

Już przed kilku laty uzyskał niejaki Walery Siterski patent austryacki, węgierski, rosyjski i niemiecki na nowy system wiercenia zapomocą zgęszczonego powietrza.

Główną zaletą nowego systemu jest równocześnie z wierceniem działająca płuczka, która nie wyrzuca szlamu na wierzch szybu, tylko osadza go na spodzie otworu umieszczonym w speeyalnych rurkach z dnami. Świder robi 2.400 do 3.000 uderzeń na minutę.

Wynalazca nie mógł w naturze wypróbować swojego wynalazku dla braku środków, udał sic zatem do Sejmu, poparty przez ówczesnego przewodniczącego sejmowej kom syi budżetowej, ś. p. Andrzeja kr. Potockiego, z prośbą o subweneyę z funduszu przemysłowego. Sejm uchwalił wydelegować komisyę złożoną z fachowców, celem zbadania modelu i zaopiniowania o tym wynalazku. Przeprowadzone badania tak dalece zadowolniły komisyę, że postawiła wniosek na udzielenie żądanej subwencyi. Wydział Krajowy przekazał tę sprawę do ponownego zbadania i zaopiniowania Krajowej Radzie Górniczej, która orzekła zgodnie z komisyą wydelegowaną przez Wydział Krajowy. Na mocy tali ich równobrzmiąeych uchwał przeprowadził i Wydział Krajowy uchwałę przedstawienia prośby ś. p. Siterskiego Sejmowi z wnioskiem na udzielenie subwencyi w wysokości proponowanej przez Radę Górniczą w kwocie K. 50.000. Siterski jednak nie doczekał się już rezultatu swojej kilkuletniej pracy, zmarł bowiem po operacyi zanim Sejm się zebrał. Dopiero teraz, były spólnik nieboszczyka i pozostała rodzina starają się o ożywienie tej sprawy i usiłowaniom ich udało się pozyskać dyrektora pewnej wielkiej firmy rumuńskiej, który wraz z jednym z naszych inżynierów górniczych skłania się zaprowadzić system ten w Rumunii.

T. W. A.

Wiadomości z targu ropnego.

Według podania p. Alfonsa Gostkowskiego, zaprzysiężonego senzala dla sprzedaży produktów naftowych i ropy we Lwowie, ceny ropy w miesiącu kwietniu przedstawiały się następująco:

DATA

WALUTA

30/1V.

15/V. 1 31/V. j

maj—czerw.¹ czerw.—lip. lipiec i sierpień

1909 — 1910 maj czerwiec

18. kwietnia 1909.

94-95

19.

94-95

96—97 93-100 104-105 105-107 96-97 98—99 103-105 105—107

127- 132

00 — 00

20.

94-95

96-97    98-99    103-105

105-107

00 — 00

21.

94-95

96—97    98 - 99    103-105 105-107

00-00

22.

94—95

96-97    98-99    103-105 105-107

00 - 00

23.

94-95    96-97    97-98    102—103 104—106

00 — 00

24.

94—95    95-96    96-97    101 -103 103—105

00 — 00

25.

92—93    94-95    96-97    101-102 103-104

00-00

27.

92-94

94-95

96-97    101 -102 103- 104

00-00

i»

Inżynierowie przedsiębiorcy

1 Bielski, Łukaszewski & Ska kom. 1

vt>    ⁷    (f>

% Borysław, telefon 121.    VV BÔÎ^YSilAWIU    Lwów, telefon 848. Jjj

\iż

vtż

\lż

\lż

c. m .

Przekroczenie kontyngentu. W poruszonej już raz przez nas sprawie przekroczenia kontyngentu ze strony jednej z rafineryi nastąpił obecnie zwrot wskutek śmierci adwokata tej rafineryi, którego dłuższa choroba wstrzymywała normalny bieg sprawy. Komitet likwidacyjny byłego kartelu zamierza obecnie wziąć się do tej sprawy energiczniej.

KRONIKA.

Personalia Inżynier Klaudyusz Anger-

man został mianowany technicznym dyrektorem przy krajowym Związku producentów ropy.

Międzynarodowa komisya naftowa. Ministerstwo handlu wspólnie z ministerstwem robót publicznych zwołało posiedzenie delegatów towarzystw i związków naftowych celem utworzenia austryackiej sekcyi przy międzynarodowej komisyi naftowej, która została założoną podczas ostatniego międzynarodowego kongresu naftowego w Bukareszcie. Komisya ma za zadanie ustalanie metod badania ropy i produktów naftowych, ujednostajnienia nomenklatury naftowej i ułatwienie w światowym przewozie koleją i okrętami pi’oduktôw naftowych. Niezawodnie i w przyszłości międzynarodowa Komisya naftowa, jak i sekcye w poszczególnjmh państwach utworzone pod egidą rządu obejmą i załatwienie całego kompleksu innych ważnych spraw naftowych. Sekcye takie tworzą się w Belgii, Niemczech, Anglii, Francyi, Holan-dyi, Włoszech, Austro-Węgrzech, Rumunii, Rosyi i Stanach Zjednoczonych. Krajowe Towarzystwo naftowe na konstytuujące się posiedzenie sekcyi w Austryo-Węgrzech wysłało do Wiednia inżyniera Klaudyusza Angermana i Dr. Stefana Bartoszewicza.

Napad. Dnia 15. b. m. robotnik kopalni wosku ziemnego „Borysław“ napadł z tyłu na’ dyrektora tej kopalni Dra Szumskiego i zranił go ciężko siekierą, przecinając żebra. Ogólnie cenionemu i szanowanemu dyrektorowi przesyłamy na tern miejscu wyrazy współczucia i życzenia prędkiego powrotu do zdrowia.

Eksport produktów naftowych z Austro-Węgier w dwu pierwszych miesiącach b. r. wykazuje bardzo więlką zwyżkę. I tak: nafty rafinowanej eksportowano 436.000 c. m. wartości 3-7 milionów Koron, (w roku 1908 275.000 wartości 2⁻3 mil.). Z tego więlką część, bo 315.000 c. m. spotrzebowały Niemcy. Eksport benzyny zwiększył się w miejszym stopniu, wzrósł bowiem z 32 na 34.000 c. m , wartości 637.000 K, wobec 593.000 K w roku zeszłym. Lekkich olej i mineralnych wywieziono 37.Q00 c. m. (26.227) wartości 415.000 K (296.000 K), ciężkich oleji 129.000 c m. (112.000 cm.) wartości 1.5 mil. K (D3 mil. K).

Tow. Akc. dawniej D. Fanto i Sp. Na nie-niedawno odbytem ogólnem Zgromadzeniu członków austr. Tow. Kred. Ziemskiego złożone także sprawozdanie za pierwszy rok istnienia powyższego towarzystwa D. Fanto & Sp. Tow. Akc., w którem powiedziano, że uwzględniwszy amor-tyzacyę i odpisanie całych kosztów założenia z czystych zysków, jakie to towarzystwo dało w pierwszym roku administracyjnym, nie można było wypłacić akcy on ary uszom żadnej dywidendy jest jednak uzasadniona nadzieja, że w następnym roku przyjdzie dywidenda do rozdziału.

Likwidacya Tow. naftowego Beskid. Na

porządku dziennym ogólnego zgromadzenia tego towarzystwa akcyjnego, które ma się odbyć 3 maja we Lwowie, jest wniosek na rozwiązanie i likwidacyę tego towarzystwa. Przedsiębiorstwo to, istniejące od roku 1901 nie dało jeszcze ani razu żadnej dywidendy. Kapitał wynosi 1 milion koron, t. j. 2.000 akcy i po 500 K z których po 1.400 K zostało przyjętych we wniesionych przez akcyonaryuszy udziałach w naturze, po 000 K zaś wpłacono gotówką. Towarzystwo to ma kopalnie w Brzozowie i Borysławiu.

Przemysł naftowy w Japonii. Zapotrzebowanie nafty w Japonii jest bardzo silne, wynosi bowiem obecnie przeszło 60 milionów galonów, czyli 2,700.000 hektolitrów. Cło od rafinowanej nafty jest bardzo wysokie, podczas gdy na ronę cztery razy mniejsze, a jak ważną dla tamtejszego przemysłu była ta wielka różnica między temi dwoma stawkami, najlepiej dowodzi fakt, że od roku 1904, w którym to cło zostało wprowadzone, powstał w Japonii cały szereg rafineryi, rozwijających się nader pomyślnie. Już nawet Standard-Oil-Cy ma swoje wielkie rafinerye w Japonii. Eksploatacya ropy w Japonii na większą skalę datuje się właściwie od roku 1890 a dopiero po wojnie rosyjsko-japońskiej nabrała większego znaczenia, kiedy to wprowadzono powyżej wzmiankowane cło od nafty, jako jeden ze skutków woj-

ny i za tem idącego zapotrzebowania pieniędzy ze strony państwa. W niedługim czasie zapotrzebowanie Japonii zdoła pokryć produkt własny, obcy zaś zostanie odepchnięty do Chin i Korei. Obecnie już 60 milionów franków jest inwestowanych w przemysł naftowy w Japonii. Liczba nowych wierceń za ropą wzrasta z każdym dniem, obecnie zaś rozpoczęto roboty wiertnicze w prowincyi Akita i Jesso, a nawet na wyspie Formozie. Cło wwozowe na naftę rafinowaną okazało się faktycz-nem cłem ochronnem dla japońskiego przemysłu naftowego.

Berlińscy sklepikarze w kwestyi sprzedaży nafty. W sali posiedzeń Związku kupców i przemysłowców w Berlinie odbyło się dnia 14 b. m. pod przewodnictwem członka Izby handlowej berlińskiej, Rj^szarda Riela bardzo liczne Zgromadzenie drobnych kupców berlińskich, na którem omawiano szeroko sprawę detailicznej sprzedaży nafty w Berlinie. Powodem tego zgromadzenia było postępowanie amerykańskich firm na placu berlińskim. Powyżej wymieniony Związek powołany w pierwszej linii do strzeżenia interesów drobnjmh kupców, uznał, że kwesty a detailicznej sprzedaży nafty jest dla nich kwestyą egzystencyi i dlatego zap-osił na zebranie tak zastępców amerykańskich, jak i austryackich importerów nafty. Po wysłuchaniu referatu jednego z reprezentantów austryackiego przemysłu naftowego, który w. swym odczycie jaskrawo przedstawił postępowanie i plany amerykanów i niebezpieczeństwo, z jakiem byłoby połączone przyjęcie przez detaiłistów kontraktów, przedłożonych przez amerykańskie towarzystwa importowe, Zgromadzenie postanowiło jednomyślnie polecić swym członkom, aby się skupili w usiłowaniach, zdążających do zmonopolizowania handlu naftą, a to szczególnie z tego powodu, że nigdy nie leży w interesie detailisty monopolizowanie handlowego artykułu, tylko wolna konkurencya.

W ślad za tem postanowiło zgromadzenie wezwać wszystkich członków, aby na razie nie podpisywali ślepo przedłożonych im przez amerykanów kontraktów, lecz zostawili sobie wojną rękę w postępowaniu na przyszłość. Do stanowczej lich wały na tem zebraniu nie doszło, ponieważ amerykańscy reprezentanci, widocznie nie chcąc występować do dyskusyi z austryackimi delegatami, zaniechali wygłoszenia osobnego swojego referatu. Ponieważ jednak zgromadzenie chciało dać obu stronom sposobność do oświadczenia się, przeto zwołanem będzie nowe Zgromadzenie, z zaproszeniem obustronnych delegatów. Zgromadzenie to ma się odbyć w maju i zapowiada się bardzo interesująco.

Ropa na Sachalinie. Na wschodnim brzegu japońskiej części Sachalinu, na granicy północnej i przylegającej do rosyjskiej części tej wyspy skonstantowano w dwu miejscach bogate pokłady ropy. Odkrywcą jest rosyjski ekspert, który przez

11 lat badał wyspę z ramienia rosyjskiego rządu. Podług jego zdania są oba te tereny tak obfite, że ich racyonalna eksploatacya mogłaby pokryć konsumcyę wszystkich wschodnich rynków zbytu. Próbki, zebrane w głębokości 120 stóp w obu miejscowościach wykazują jakość ropy, podobną do rosyjskiej i amerykańskiej. Pewien bogaty kupiec z Tientsinu bawił w tych czasach w Niemczech i przywiózł stamtąd do Saclialinu kompletny plan eksploatacyi tych terenów naftowych. Zebrano już P20 miliona taelów i roboty mają być zaczęte z nastaniem ciepłej pory, tak, aby już na sierpień módz mieć do dyspozycyi gotowy do handlu towar. Jak słychać mieli już japońscy handlarze porobić układy na dostawę ropy z Sa-chalinu, celem przerób ki nowego produktu w rafinery ach japońskich.

Angielski monopol naftowy w Persyi.

"Wobec obecnego groźnego położenia w Persyi, nabiera założenie w Persyi „Anglo-Perskiego Towarzystwa naftowego“ (Anglo Persian Oil Company) dużego znaczenia politycznego. W naczelnych organ ach tego towarzystwa zasiadają wybitne polityczne osobistości, jak : członek angielskiej rodziny królewskiej, książę Franciszek Teck i naczelny komisarz angielski w Kanadzie, lord Strath-cona, zaś w zarządzie obligacyami dwu wybitnych arystokratów angielskich. Jeszcze ważniejszym momentem jest fakt, źe wskutek zobowiązań dawniejszych akcyonaryuszy szach perski i naczelnik potężnego plemienia Bakhtarów biorą udział w przedsięwzięciu i zapewnili zupełne bezpieczeństwo tak urządzeniom przedsiębiorstwa, jak i jego urzędnikom.

Towarzystwo to otrzymało wyłączne prawo (monopol) dobywania i przetwarzania nafty w Persyi z wyjątkiem 5 prowincyi, czyli na 3/4 częściach państwa od granicy tvreckiej aż do zatoki perskiej. Kapitał zakładowy wynosi 2 miliony funtów szterlingów i 600.000 funtów w pięcioprocentowych obligacyach.

Port naftowy w Constanzy. Roboty około ukończenia urządzeń portu naftowego w Constanza były w ostatnich czasach prowadzone w gorączkowym tempie, szczególnie około ukończenia insta-lacyi urządzonych do wywozu nafty i jej produktów ubocznych. Z końcem zeszłego roku posiadało państwo w tjun porcie rezerwoary o pojemności 300.000 hektolitrów, co umożliwia ekspedycyę na rok 1908/1909 367.000 ton nafty, benzyny i oleju Ostatnimi czasy ukończono na płaskowzgórzu do-minującem nad portem urządzenie nowej stacyi dla cystern, z których ropa lub nafta i inne produkty będą mogły własnym ciężarem spływać do rezerwoarów, stąd zaś do okrętów cysternowych. •

Szkoła wiertnicza w Rumunii. Gazeta urzędowa rumuńska „Monitorul Official“ ogłosiła tymi dniami regulamin i warunki przyjęcia do szkoły wiertniczej znajdującej się w Campinie. Szkoła

tą wykszt łca majstrów wiertniczych i palaczy. Trwanie nauki oznaczono na 28 miesięcy. Pierwszy rok jest przeznaczony wyłącznie do nauki praktycznej, a to przez 6 miesięcy w warsztatach mechanicznych, kowalstwie i ciesielstwie, a przez następne 6 miesięcy w wierceniu. Nauki teoretyczne trwają 9 miesięcy, a na kurs teoretyczny zostaje się przyjętym tylko po dobrem ukończeniu nauk praktycznych i zdaniu egzaminu wstępnego. Przyjęci zostają kandydaci, którzy ukończyli służbę wojskową i otrzymali rangę podoficera, tudzież ukończyli szkołę normalną. Jak widzimy jestto niższa szkoła, wykształcająca tylko majstrów, a nie. kierowników.

Tereny naftowe w Ferghana. Tereny te rozciągają się na obszarze dolin otaczających góry Ałtaj na przestrzeni setek kilometrów. Istnieje tam mnóstwo firm naftowych, jak: „Bitum“, „Riszan“, „Turkiestanskoje“, „Środkowo Azyatyckie Towarzystwo“, „Aleksiejew VI“ i „Tschimion“, z których tylko Środkowo-Azyatyckie i Tschimion są czynne, inne zaś w likwidacyi, rezultaty bowiem, przez nie osiągnięte, zawiodły ich oczekiwania. Ropa w Ferghana znajduje się w formacyach eo-ceriskich i kredowych. Kopalnia „Tschimion“ zajmuje co do wielkości trzecie miejsce w Rosy i i jest oddaloną tylko o 20 kilometrów od środkowo azyatyckiej linii kolejowej. Turkestan i Syberya są odbiorcami nafty, rafinowanej we własnej rafi-neryi, powyższej firmy, która otrzymała od rządu 60 hektarów terenu bezpłatnie i bez obowiązku oddawania procentów państwu, a oprócz tego wykupiła 70 hektarów od sąsiednich właścicieli. Towarzystwo to posiada 5,400.000 franków kapitału zakładowego, a rafinery a jego przerabia rocznie 16 300 wagonów ropy na benzynę i naftę. Ropa z Ferghana zawiera benzynę, trochę parafiny i bardzo mało asfaltu, zajmuje zatem pośrednie miejsce między ropą kaukaską i pensylwańską.

Gazy naftowe w Australii. Niedaleko toru południowo-zachodniej kolei w Quuensland odkryto w pobliżu miasteczka Roma, zamieszkałego wyłącznie przez rolników i pasterzy, gazy naftowe występujące w ogromnej ilości na powierzchnię ziemi. Jestto pierwszy objaw znajdowania się pokładów roponośnych w Australii, tem dziwniejszy, że występuje w prowincyi znanej już od dawna z bogactwa minerałów innego, o wiele starszego pochodzenia geologicznego.

Jak wiadomo, eksploatują w Quuensland grafit i antracyt koło miejscowości Dawson, złoto na sławnej górze Mount Morgan, inne zaś minerały w innych częściach prowincyi. Teraz pokazuje się, że w rozległych równinach na zachodzie tego kraju znajduje się obfity pokład gazu naftowego, a więc bez wątpienia i ropy poi pokładami triasowymi.

Standard w Meksyku. Zdawało się początkowo, że przemysł naftowy w Meksyku, zaini-cyowany tak potężnie przez angielską firmę S. Pear-son & Comp. (patrz Nr. 7 Nafty) stworzy konku-rencyę Standarowi, mając wszelkie dane potemu, bo i kapitały i bardzo bogaty teren i znakomite położenie nad brzegiem morza.

Jak „Times“ donosi i tu już weszła ta firma w porozumienie z firmą S- Pearson & Comp. i pozyskała ją dla swoich celów.

Ropa w Afryce. Dyrektor towarzystwa Nigeria Bitumen Comp. telegrafował do Londynu, że (w Nigerii, kolonii angielskiej w zachodniej Afryce) otrzymał ciężką ropę mało gazową w szybie wierconym w głębokości 210 m. Ropa podeszła do 98 stóp pod powierzchnię i stanęła w tej mierze, a pompowana przez 4. diii, nie opadła. W pobliżu tego szybu wierci powyższa firma drugi szyb, który już wykazuje analogiczną budowę z poprzednim. Odkrycie ropy w Nigerii byłoby dla Anglii bardzo ważnem nietylko z tego powodu, że przez to wyniszczonoby łatwo moskity, będące plagą tamtejszych okolic, ale dałoby także cenny materyał opałowy dla angielskich kopalń złota. Najważniejszem jednak byłoby to, że przez to mogłaby już angielska marynarka wojenna zaprowadzić opał ropą swoich okrętów, coby zwiększyło jej sprawność prawie w dwójnasób. Kolonie angielskie w zachodniej Afryce są oddalone od Gibraltaru tylko trzy, a od Anglii ośm dni morskiej żeglugi.

Stare Etofły i filary Mue

zakupuje w każdych ilościach :: i płaci za nie gotówką ::

Spółfta Koraalsfoa w SułMcacR

(ad Izdebnik)

Stowarzyszenie zarejestr. z ogr. poręką

Krajowe Towarzystwo Naftowe wydało własnym nakładem nową

ustawę naftową

wraz z odnośnemi rozporządzeniami władz górniczych w jednej broszurze.

Cena broszury 2 Korony.

r-

PIERWSZA KRAJOWA Fabryka chemiczno - technicznych smarów i pakunków do maszyn parowych

EDWARDA

TIELLWIGA

we Lwowie, ulica Kopernika liczba S9 Adres telegraficzny : Hellwig, Lwów, Kopernika, poleca

znakomite szczeliwa (pakunki) i smary do maszyn parowych, a mianowicie:

Szczeliwa »Wulkan“, „Pionier" i „Smok“ z najlep-

............... szego asbestu, konopi i bawełny.

Smart/* „Wulkan“, „Pionier“ i „Smok“ do szczeliw.

....    * * „Saturn“ do kurków parów. „Merkur“ do

skóry. „Eros“ do kolektorów. „Neptun“ do lin konopnych. „Jupiter“ do rzemieni z sierści wielbłądziej. „Jowisz“ do lin drucianych. „Mars" do rzemieni. „Conservator“ do gumy. „Regulator“ do trybów. „Apollo“ do łożysk. „Wezuwiusz“ do lak. kotłów. „Puritas“ przeciw tworzeniu się kamienia w kotle. „Venus“ do czj^szczenia metalu. Tłuszcz tawotowy. Waselina.

Na składzie utrzymuje : oliwę, ragozynę S. M.

Schibaeffa & Co w Baku, oleje cylindr. ameryk.

i krajowe i wszelkie inne przybory do maszyn parowych.

’Ùt ’Ùt’ùt 'Ùt ’Ùt 'Ùt ’Ùt Ùt'Ùt ’Ùt ’Ùt

DOM KOMISOWO-HANDLOWY

f»

Lwów, ul. Bielowskiego 1. 6.

(FIRMA ZAPROTOKOŁOWANA).

Przyjmuje zastępstwa fabryk krajowych, pośredniczy i informuje w kwestyacli rodzimego przemysłu i handlu.

Nadto zajmuje się „Porządkowaniem stosunków majątkowych.“, regulowaniem hipotek, wyrabianiem i konwersyą pożyczek hipotecznych. Pośrednictwo w kupnie i sprzedaży majątków. Przeprowadzanie komisowej częściowej parcelacyi.

Pośredniczy w sprzedaży i zakupnie, wydzie żawianiu terenów i kopalń naftowych, jako też udziałów w tychże uprawnieniach pod najprzystępniejszymi warunkami. Kupuje i sprzedaje ropę.

Zastępstwo firm zagranicznych.

Dom Komisowy posiada najznakomitsze siły fachowe tak w technicznym zakresie jak i w handlowym.. Załatwia wszelkie zlecenia punktualnie i szybko.

’Ùt ’Ùt ’Ùt ’Ùt ’Ùt ’Ùt ’Ùt ’Ùt ’Ùt ’ùt ’ùt

■ -SI

H»fÿ

OLEJE MASZYNOWE pierwszorzędnej jakości OLEJE DO PODŁÓG OLEJE i ROPĘ DO PĘDZENIA MOTORÓW KOMPOZYCYE DO ROPNYCH PALNIKÓW POKOJOWYCH

NAFTĘ DO PALNIKÓW „LUX“ I DOSKONAŁE specyalne SORTY NAFTY BENZYNY MOTOROWE po najtańszej cenie BENZYNY AUTOMOBIL, i BENZYNY DO LAMP GÓRNICZYCH i wszelkich celów

igc-î®-

BUr

■Ï

IS

IS

POLECA FABRYKA NAFTY

§f<*~

-4^

-Op

Waleryana Stawiarskiego i Spółki

if***

pO-

itlr

fî

:<h—

-HP

AXei

KROSNO

ifp

SKŁAD KOMISOWY W BORYSŁAWIU POD KIEROWN. P. BACHOWSKIEGO

gdzie jest zawsze dostateczny zapas wszystkich towarów.

is

<0

——— Il —......... ^    ■>

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905'

XS>

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we    ul. Kopernika 1. 21.

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Seweryna Blaima.

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

Ar

Ar

Przedsiębiorstwo dla głę

bokich wierceń

przez Izbę handlową i przemysłowa we Lwowie mianowany, i przez e. k. Namiestnictwo potwierdzony i zaprzysiężony

Wif Sulimirshi

senzal

w Ho rysia win

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Galicyi, na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkich. Kupno i sprzedaż terenów naftowych. Wyłączne zastępstwo fabryki lin stalowych Braci Batorowiczów w Drohobyczu.

dla sprzedaży i kupna ropy, wosku ziemnego i produktów tych minerałów. Jako urzędnik

publiczny pobiera przy transakcyach ściśle oznaczoną a zatwierdzoną przez Namiestnictwo opłatę senzala. Udziela swej klienteli rzeczowych i wiarygodnych informacyi w zakres przemysłu naftowego wchodzących.

t •>

Biura: Lwów, plac Smolki i. 4. Tek: 1059

Hl

H Soûolnicüi & Wiśniewski |

hi

^ fabryka elektrotechniczna i Zakład instalacyjny ^

SLrWÓW" Fabryka przy ul. Ma Błonie 1.38    |||

[§j Biuro główne: Lwów, Słowackiego 1.18. — ?ilia w Krakowie: Bracka I. 8.

Wyrób artykułów elektrotechnicznych

HI

Adres telegr. : Grom Lwów

HI

Hi

Budowa całkowitych stacyj elektrycznych. Przenoszenie siły i zastosowanie energii elektrycznej w przemyśle i gospodarstwach rolnych.

98

}§{ Druty w izolacji miniowej

te przepisami Urzędu Grórn.

Dla kopalnictwa nafty:

Budowa gromochronów

; i asbestowej l uznane i obję-

Hi

Hi

Pp7ttwftfłniln izolowane i gołe miedziane nzüWuuiiiM Tow_ k Eelten & Guil.

igj Motory

na zbiornikach, własnego systemu uznanego przez Tow. Asekuracyjne.

pomysłu inż. Postęp-skiego wzór własny,

szczeble na wyłącznik i bezpieczniki.

Armatury szybowe

Hi

leaume we Wiedniu (wyłączna reprez.)

zwykłe i szczelnie zamknięte, zabezpieczone przeciw dział, gazów.

Dostawa wszelkich materyałów instalacyjnych.

prawnie ochroniony.

Skrzynki rozdzielcze

Hi

Hi

Hi

JlllæiyiiÉiiæilIliÉœlIllæælllliifeÉiæàéÉfifeüllllliyiææss

. •

da

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

B»

da

-81

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

da

-88

-88

da

da

da

Wyłączne zastępstwo na Galicyę:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. $ Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza:

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny : Towarzystwo handlowe Lwów.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg.

BP

[ójź-

u.

iy

ROBERT KERN

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

■Ą.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18 == Skład w Borysławiu =

wykonuje

Rury wiertnicze spajane i bez szwu,

.w

•y r

Rury gazowe i wodociągowe,

Rury ropociągowe dla wysokiego ciśnienia,

Rury płomienne bez szwu,

Rury lane żelazne gazowe i wodociągowe,

Rezerwoary żelazne- dla ropy, każdej wielkości,

Liny druciane marki: „Priv. öst. ung. Statts- Eisenbahn Gesell., Żerdzie ratunkowe i wiertnicze witkowickiej marki specyalnej, Suwaki wodne i ropne, modelu ciężkiego i lekkiego, fabrykat specyalny,

Wszelkie armatury dla pary i wody,

Elektrycznie spajane żelazne witkowickie beczki dla transportu ropy i spirytusu.

Filia wiedeńskiej fabryki narzędzi firmy Blau’a i S-ki Wiedeń, XX/2 Hellwagstr. 4—8.

Cenniki i oferty na żądanie odwrotnie darmo i opłatnie.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

Odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Z Drukarni Słowa Polskiego

we

Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego.

--FILIA =

PRASKIEGO BANKU

KREDYTOWEGO

we Lwowie — ulica Karola Ludwika 1 29.

Tel. 937, 946, 846. — Zakład centralny w Pradze.

patentu Romana Gierszyńskiego z wymienialnymi bakami do rur

5”, 6”, 7”, 9” i 10”

Filie w Kolinie i Ołomuńcu. Wpłacony kapitał akcyjny kor. 6,000.000 — Fundusze rezerwowe i gwarancyjne kof. 3,200.000.

KORZYSTNE ZAŁATWIENIE

wszelkich iransakcyj bankowych i lokacyi kapitałów.

oraz do rozkręcania lewych rur sprzedaje i wypożycza Fabryka narzędzi i instrumentów wiertniczych

W. Wolski

W. Zdanowicz i Sp.

w Borysławiu

Kupno i sprzedaż papierów wartościowych. — Przeprowadzanie wszelkich obrotów giełdowych na targach krajowych i zagranicznych.

Promesy, Losy (Sprzedaż losów za wypłatą w rachunku bjeżącym). — Otwieranie kredytów' i udzielanie pożyczek na podkład papierów wartościowych. Przyjmowanie w przechowanie i w zarząd papierów wartościowych. Ubezpieczanie losów i efektów od strat z powodu wylosowania. — Wykupno płatnych kuponów i wylosowanycti papierów wartościowych. Listy polecające i akredytywy na sezony podróży. — Eskont weksli. Inkasa i wypłaty w kraju i na miejsca zagraniczne. — Wkładki pieniężne na książeczki wkładkowe (podatek rentowy opłaca Bank) oprocentowuje po

====== 4]/₂ procent ====+=

na asygnaty kasowe z 90-dniowem wypowiedzeniem: oprocentowanie po 4i/2 procent w rachunku bieżącym.

ODDZIAŁ KOMERCYALNY: Finansowanie przedsiębiorstw przemysłowych i budowli publicznych, kredyty na podatki i cła. Zaliczkowanie faktur towarowych. Kupno i sprzedaż w drodze komisowej towarów i zaliczkowanie tychże.

lin

Adres dla telegr.:

„Nafta“ Borysław.

W BORYSŁAWIU

Międzymiastowy telefon Nr. 13.

Fabryka narzędzi wiertniczych w Borysławiu wykonuje i ma na składzie:

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstrukcyi,

Żerdzie wiertnicze z najlepszego materyału,

Świdry ekscentryczne patentu M. Longchamps’a, jakoteż wszelkie przybory do głębokich wierceń,

Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr, Zbiorniki na ropę opałową,

Gazowniki specyalnej konstrukcyi,

Mierniki na ropę,

Odlewy żelazne i metalowe,

Naprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.

Przedsiębiorstwo wiertnicze

::v-

ALBERT

h AÏm

'

Mm

SS

ÄS

IfelSySÖM

..

■flllCK

i Sp.

Towarzystwo komandytowe

:'L" S)

WIEDEŃ

111/2 vordere Zollsmtsstrasse 11

(Stadtparkhof)

ÜBST Uprasza się o dokładne zważanie na nazwę i adres firmy

Wykonanie głębokich wierceń z najdalej idącą

gwarancyą

za naftą, węglem, solą i t. d.

Urządzanie kompletnych instalacyj wiertniczych własnym patentowanym systemem wiertniczym „Express“.

Korzystne zastąpienie wiercenia kanadyjskiego, dyamentowego

i wolnospadu.

Uzyskiwanie rdzeni przy ruchu ręcznym i parowym „automatyczne" bez przerwy w wierceniu.

Głębokość dotychczas osiągnięta przy robotach akordowych

przeszło 1.ÖOW

metrów

z 6” clymensyą końcową.

C. k. ministerstwo rolnictwa oddało firmie wykonanie głębokiego

wiercenia wr Weis.

Ÿn

Odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Z Drukarni „Słowa Polskiego“ we Lwowie, pod zarz. J, Ziembińskiego.