-•

Rok

CS*

iç:,

Zeszyt 6.

NAFTA

ORGAN KRAJOWEGO TOWARZYSTWA NAFTOWEGO

wychodzi 2 razy na miesiąc iS-g<n i 3Q-go

Redaktor:

Dr. Stefan Bartoszewicz

Wydawca:

Krajowe Towarzystwo Naftowe

Soüolnicûi & Wiśniewski I

Hi

Hi

Hi

fabryka elektrotechniczna i Zakład instalacyjrty ^

LWÓW Fabryka przy ul. Na Błonie 1.38    |||

Biuro główne: Lwów, Słowackiego i. 13. — filia w Krakowie: Bracka 1. 8.    }§{

Adres telegr. : Grom Lwów

Hi

Hi

Wyrób artykułów elektrotechnicznych

Budowa całkowitych stacyj elektrycznych. Przenoszenie siły i zastosowanie energii elektrycznej w przemyśle i gospodarstwach rolnych.

Hi

Hi

Hi

Hi

Druty w izolaeyi miniowej

Dla kopalnictwa nafty:

Budowa gromochronów

Hi

te przepisami Urzędu G-órn.

; i asbestowej 1 uznane i obję-

Hi

Pwownflniln izolowane i gołe miedziane I IZcWUllUlKl 1'ow. akc. Pelten & Guil-

na zbiornikach, własnego systemn uznanego przez Tow. Asekuracyjne.

pomysłu inż. Postęp-skiego wzór własny,

Armatury szybowe

prawnie ochroniony.

Hi

Hi

leaume we Wiedniu (wyłączna reprez.) zwykłe i szczelnie zamknięte, zabezpieczone przeciw dział, gazów.

Dostawa wszelkich materyałów instalacyjnych.

Motory

Skrzynki rozdzielczo nÏÏSE*

Hi

Tom. udział, dla techniki głęhohich wierceń i Budowy motorów

[Ł

TRAUZL & Co.

przedtem FAUCK & Co.

WIEDEŃ 1V./2., WIEDENERGÜRTEL Nr. 2. HEUGASSE 80.

Zastępca na’ G-alicyę i Bukowinę]

ci*

' tk.-

r-

•v

y^rySS

i|i

Marek Seemann

[w Drohobyczu

Skład w Borysławiu.

ET

IM

4)IH

HC

,| IF

MUM/MM

IHl\Mv ?

ii i

Przyjmujemy zlecenia wykonywania w naszym zarządzie wierceń do możliwie największej głębokości i pod daleko sięgającą gwarancyą.

.*.•* -"

Syj

■Î3

Fabryka maszyn i narzędzi wiertniczych

dla wszelkich systemów wierceń tak ręcznych jak i maszynowych.

gpecyalności !

Żurawie wiertnicze szybkoudarowe „Rapid“ o systemie płuczkowym w połączeniu z naszem patent, wierceniem rdzeni i automatycznym wydźwigiem tychże zapomocą t. zw. odwrotnej płuczki.

Części żelazne do wahacza (balansu) kanadyjskiego z samoprężnem popuszczadłem do dokładnego popuszczania lub podnoszenia świdra w czasie wiercenia (według policyjno-górniczych przepisów z r. 1904, § 31).

Patentowe rozszerzacze (Nachnahmbohrer) znacznie ulepszone.

Hydrauliczne obcinacze (noże) rur. Pod względem pewności i dokładności w użyciu przewyższają wszystkie inne dotychczas znane tego rodzaju instrumenty. Obcięcie rury bez względu na jej dymenzyę uskutecznia się w ciągu kilku minut.

Wielokrążki o specyalnej konstrukcyi dla celów wiertniczych. Dopuszczalne obciążenie zwyż 50.000 kg.

Raki dające się z najbardziej wklinowanej pozycyi zluzować i wydostać, gdy rury nie idą. i t. d. i t. d. i t. d.

Najwyższe odznaczenie na międzynarod. wystawie w Bukareszcie w r. 1906.

DYPLOM HONOROWY I ZŁOTY MEDAL.

Oddział Budowy motorów

Oddział Budowy motorów

popędu żurawi wiertniczych i do oświetlenia elektrycznego. =====

Lokomotywy⁰ p°p^dzie zap°-

--mocąmotorówben-

Motory benzynowe do.u^pfu

.....' ' '_ '    _T'

zynowych, spirytusowych i naftowych — nader praktyczne do różnego rodzaju kolejek. ------------::

pompowych.

Zastępca dla oddziału bud. motorów: MAHRS/Cy GOLDSCRLAB^LAŻOJKSRl

Lwów, ul. Brodecka 1. 42.

NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 15-ego i 30-ego

Pren-amorata ■wynosi rocznie 1© koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi: Lwów, ul. Kraszewskiego ł. 1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 6.

Posiedzenie Wydziału Krajowego Towarzystwa Naftowego, dnia 20. marca 1909. — Monopol naftowy w Niemczech. — Z Ameryki. — Ropa na Węgrzech. — Głosy prasy w sprawach naftowych i wiadomości handlowe. — Z Tustanowic. — Wiadomości z targu ropnego — Kronika.

Posiedzenie "Wydziełu

Krajowego Towarzystwa Naftowego

dnia 20-go marca 1909.

Porządek dzienny:

1)    Odczytanie protokołu z ostatniego posiedzenia,

2)    Sprawozdanie z ankiety dla utworzenia giełdy Towarowej,

3)    Sprawy przekazane przez Walne Zgromadzenie:

a)    wydawanie codziennego hektografowanego biuletynu przez Towarzystwo,

b)    zgromadzenie w sprawie ograniczeń wiercenia,

e) porządek dzienny dla pierwszego posiedzenia Rady Naftowej,

4)    Pismo komitetu rumuńskiego w sprawie kongresu naftowego,

5)    Wnioski i interpelaeye.

Obecni Pp. prezes Gorayski, wiceprezes Wolski, członkowie Wydziału Pp. Augerman, Dr. Halban, Mars, Schreier, sekretarz Dr. Bartoszewicz; usprawiedliwili swą nieobecność Pp. Długosz, Trzecieski, Zamoyski i Żukowski.

Odczytany protokół z ostatniego posiedzenia został przyjęty, poczem sekretarz Dr. Bartoszewicz zdał sprawę z ankiety w Izbie

Handlowej Lwowskiej, która obradowała nad projektem statutu giełdy towarowej. Ankieta uchwaliła podnieść ilość członków starszyzny giełdowej z 18 na 24, a przemysł naftowy na wniosek sprawozdawcy otrzyma w tej liezbie 3 zastępców, zamiast projektowanych 2; pierwszą starszyznę giełdową będą wybierać ci, którzy przyczynią się kwotą 500 K. na koszty utworzenia giełdy; ankieta wybrała z pośród siebie komisyę giełdową, do której wszedł sprawozdawca jako zastępca przemysłu naftowego.

Przy punkcie trzecim porządku dziennego co do wydawania przez Towarzystwo codziennego hektografowanego biuletynu o ważniejszych wypadkach w przemyśle naftowym, • sekretarz Dr. Bartoszewicz oblicza koszty takiego wydawnictwa na 6—7000 K. rocznie; biuletyn berliński kosztuje w abonamencie 30 marek miesięcznie i gros abonentów stanowią banki; jest rzeczą wątpliwą, ezy u nas znajdzie się dostateczna ilość abonentów, by koszty wydawnictwa zostały pokryte. Pan inź. Wolski jest za -wydawnictwem biuletynu bardzo krótkiego, daty niektóre może dostarczać codziennie Krajowy Związek Producentów. P. Angerman stawia wniosek, by najprzód biuro Towarzystwa drogą subskrypcyi przekonało się, na ile stałych abonentów li-

czyć może i w razie dostatecznej ilości abonentów przystąpiło do takiego wydawnictwa; po przemówieniach Pp. Dra Halbana. prezesa Gorayskiego i Marsa, przyjęto wniosek p. Angermana, przyczem sekretarz oświadczył iź przy subskrypcyi wyda okazowy numer takiego biuletynu.

Sprawy b) i c) trzeciego punktu porządku dziennego wywołały bardzo ożywioną dysku-syę, w której zabierali głos wszyscy obecni członkowie Wydziału, niektórzy parokrotnie, przyczem co do ograniczenia wiercenia zdania były podzielone. Uchwalono wreszcie, by na dzień 22. kwietnia Towarzystwo Naftowe zwołało Wydział Towarzystwa wzmocniony jeszcze przemysłowcami, z poza Wydziału i by na tern posiedzeniu zostały odczytane referaty komisyi wybranej na ankiecie wiedńeskiej, a więc i referat komisyi dla spraw górniczo policyjnych, który obejmuje powyższe sprawy i by po wyczerpującej dyskusyi uchwalió pewne postulaty, z którymi się przyjdzie potem na ankietę Wydziału Krajowego i jeszcze raz na ankietę minrsteryalną.

Odczytano następnie pismo komitetu rumuńskiego ostatniego kongresu międzynarodowego, adresowane do prezesa Krajowego Towarzystwa Naftowego, w którein komitet ubolewając nad tern, iż siostrzany galicyjski przemysł naftowy przechodzi ciężki kryzys, zapytuje, kiedy mniej więcej kongres międzynarodowy może się odbyó w Galicyi, gdyż od tego zależy, czy trzeba będzie IV. mię-dzynarooowy kongres tylko odroczyó, czy też odbyó go w innym kraju, a w Galicyi mógłby się już odbyó V. międzynarodowy kongres • naftowy.

Wydział po krótkiej dyskusyi uchwalił wystosować odpowiedź, iż wobec niepewnej daty odroczenia zgadza się, by IV. międzynarodowy kongres naftowy odbył się gdzieindziej, a V. dopiero w Galicyi.

Na tern posiedzenie zamknięto.

Monopol naftowy w Niemczech.

Profesor Dr. Kraemer publikuje w „Chemiker Zeitung“ nadzwymzaj ciekawy artyr-kuł, propagujący myśl monopolu naftowmgo

w Niemczech. Uwagi w tym artykule zawarte dotyczą i naszego przemysłu naftowego i dlatego pozwalamy sobie artykuł ten podać do wiadomości czytelników w obszernym wyciągu:

Prof. Dr. Kraemer mówi:

„Z różnych stron wyszła inicyatywa, aby rząd niemiecki częśó swojego zapotrzebowania gotówki pokrył zaprowadzeniem monopolu naftowego. Gdyby był rząd podjął tę myśl, byłby zapewne starał się zbadać sposoby zaprowadzenia monopolu takiego, przez rozpisanie odpowiedniej ankiety. Ze tego rząd dotychczas nie zrobił, przypisać to można jedynie wpływom politycznym, a może i sławnego „Standard-Oil-Cy“, które widocznie umie je wszędzie we własnym interesie wywierać. Z chwilą kiedy wszystkie rządowe projekty finansowe zdają się nie mieć nadziei urzeczywistnienia, potrzeba znalezienia nowych, wydatnych źródeł dochodów państwowych staje się z każdym dniem pilniejszą i dlatego pragnąłbym wystąpić tutaj jeszcze raz w obronie tej idei, przedstawiając nietylko możność, ale i finansowe podstawy monopolu naftowego.

Ponieważ sprzedaż nafty w Niemczech spoczywa prawie wyłącznie w rękach „Stan-dard-O.-C.“, nie rozchodzi się zatem tutaj o to czy się ten monopol chce dopiero zaprowadzić czy nie, tylko o to, czy wykonanie monopolu i jego ogromne zyski mają nadal pozostać w ręku obcej firmy, czy też w ręku państwa. Jest rzeczą zupełnie zrozumiałą, że większość przedstawicieli handlu i przemysłu będzie się sprzeciwiać wprowadzeniu monopolu w tym kierunku, słusznie twierdząc, że tam, gdzie potrzeba większych kapitałów, niekrępowmnej inicyatywy i tęgich jednostek, których można dostać tylko w walnej konkurencyi, powinno się zostawać przemysł prywatnym przedsiębiorcom, a nie biurokratycznemu państwu. Widzieliśmy jednak, że od tej ważnej zasady już nieraz w państwie niemieckiem odstąpiono w interesie dobra ogólnego, inaczej nie bylibyśmy mieli gminnych gazowni, wodociągów i tramwai, ani państwowych kolei, kopalń, prochowni, fabryk prochu, broni, warstatów okrętowych i t. d.

a nie inne względy, a to dobro publiczne wymaga tego, aby państwo wzięło udział w przemyśle rafineryjnym niemieckim, a przynajmniej wzięło w rękę handel naftą.

Tylko sains publica jest wtedy zasadą, stwo niemieckie, nie potrzebując się stosować do narzuconych przez „Standard“ przepisów co do jakości i ceny swojego produktu. Sąsiedzi nasi wytwarzają z górą 250.000 wagonów ropy, z czego można otrzymać 80.000 wagonów nafty ; oni sami spo-trzebowują z tego około 30.000 wagonów, reszta zaś, czyli 50.000 wagonów mogłaby monopolem nafto- być przetransportowaną do Niemiec, których zapotrzebowanie wynosi okrągło 100.000 wagonów. Niebezpieczeństwo, którem straszą niektórzy bojaźliwi, że państwo może nie otrzymać od „Standardu“ potrzebnej reszty zapotrzebowania, nie istnieje wcale, gdyż i „Standard“ musi się liczyć z tak potężnym odbiorcą nafty jak państwo niemieckie.

Zresztą niedawno udowodniłem, że mieszanina benzolu i spirytusu pali się w lampach bardzo dobrze, nie ustępując nafcie co do siły światła. Właśnie niedawno odbył się w Związku przemysłowem odczyt na ten temat, w którym zdano sprawę z przeprowadzonych w tym kierunku prób, które wydały bardzo pomyślny wynik, a nie należy zapominać, że przez używanie takiej mieszaniny spirytusu z benzolem, którego pro-dukcya wzrosła w ostatnich czasach na 10.000 wagonów, możnaby dużą część nafty zastąpić. Nie ulega wątpliwości, że samo zmonopolizowanie handlu naftą, nie zdoła jeszcze stworzyć przemysłu rafineryjnego naftowego wszystkimi w Niemczech, który jest koniecznym dla ubezpieczenia państwa, a to tern więcej, że „Standard“, tak jak dotychczas uciskał środki transpor- i zgniatał wszelką konkurencyę, tak i nadal dyktowałby i państwu, które się zdobyło tylko na monopol handlu naftą, ceny i które produktów. Do monopolu handlu naftą, musi być także przyłączony i monopol zakupna ropy, której dobywanie długo jeszcze nie będzie wyłącznym przywilejem „Standard-Oil-Cy. Nie można zostawiać zakupna ropy prywatnemu handlarzowi, w przeciwnym bowiem razie nie miałoby państwo wpływu na unormowanie cen nafty z niej wytworzonej; państwo mogłoby się nim posługiwać w tym kierunku, musi jednak nad

Gdyby było państwo nie odstraszyło przemysłowców od przemysłu rafineryjnego Wysokiem cłem, nie bylibyśmy potrzebowali dzisiaj kruszyć kopię za wym. W pierwszej linii taryfy cłowe z roku 1893, z drugiej strony zaś potężne środki Standardu umożliwiły tej firmie wziąć w rękę cały handel naftą i produktami naftowymi, a przynajmniej wykonywanie kontroli nad sprzedażą każdego litra nafty, każdego kilograma oleju. Uczucie przemocy wykonywanej na nas przez obcą firmę dałoby się jeszcze przeboleć, gdyby się tu rozchodziło tylko o zaspokojenie potrzeby światła, tutaj mamy jednak do czynienia z kwestyą potrzeby wytwarzania siły przez motory eksplozyjne, a tylko ten naród może w tym kierunku przodować, któremu stoją do dyspozycyi płyny do tych motorów potrzebne, jak ropa, oleje, benzyna i t. d. Zależność rozwoju przemysłu motorowego od obcej firmy dałaby się odczuć dopiero podczas wojny, kiedy wszystkie nasze wozy motorowe, okręty ropą opalane i balony musiałyby stanąć z powodu braku siły motorycznej. Jaką doniosłość ma takie opanowanie nietylko światowego rynku naftowego razem z produktami naftowymi, ale także i całego szeregu innych działów produkcyi przemysłowej przez wpływanie na towe, ze strony jednej i to nie naszej firmy, powinny sobie uzmysłowić te koła, którym obrona państwa leży na sercu w pierwszym rzędzie są do tego powołane.

Dlategoteż nie powinniśmy dbać o to, czy to się spodoba firmie „Standard-O.-C.“ czy nie, tylko dążyć wszelkiemi siłami do stworzenia w Niemczech wielkiego przemysłu naftowego, korzystając z geograficznego położenia naszego w pobliżu państw produkujących ropę. Galicya bardzo chętnie odstąpi nam swój nadmiar produkcyi ; Rumunia także; oba te kraje będą tylko zadowo-    nim wykonywać kontrolę, a cena jaką oni za-

lone z tego, jeżeli będą mogły oddawać swą    płacą za ropę, byłaby podstawą do obliczenia

naftę takiemu pewnemu odbiorcy jak pań- ceny, jakąby państwo miało pobierać za naftę.

po potrąceniu

Przez to stałoby się to moźliwem, aby państwo miało udział w zyskach rafinerów, a przedewszystkiem w zysku powstałym z lepszej konjunktury. Teraz np. moźnaby w Galicyi zakupić nawet wielkie ilości ropy po cenie 150 K. za wagon; gdybyśmy zatem transport wagonu ropy do Śląska górnego liczyli w kwocie 100 K. zaś koszt przeróbki 150 K., to i tak otrzymalibyśmy dopiero sumę kosztu w kwocie 350 K. za wagon, z którego można zawsze uzyskać 35°/₀ nafty i 6—8% benzyny, czyli razem, licząc naftę po K. 18 00, cła w wysokości K. 7'50 po K. 11-50 = K. 402*50 za 35 Cm. nafty, zaś 6X25 = K. 150 za 6 Cm. benzyny, razem K. 552*50. Na samych tych dwu produktach, po potrąceniu juz cła zatem miałoby państwo po 200 K. zarobku. Rafinerowi moźnaby pozostawić całą wartość innych produktów, jak oleju, parafiny etc. jako zysk i amortyzacyę kapitału. Naturalnie, że nie zawsze moźnaby ropę tak tanio nabywać w Galicyi, koszt bowiem jej wydobycia jest notorycznie o wiele wyższym jak jej teraźniejsza cena targowa; gdybyśmy jednak nawet podwójną cenę surowca przyjęli, to i tak państwo, mając monopol w ręku mogłoby mieć z takiej kalkulacyi ogromne dochody i mogłoby wyzyskiwać taką właśnie konjunkturę jaka teraz istnieje, dla swoich celów, na co powyżej wskazywałem. Odbyt wyprodukowanych w niemieckich ra-fineryach ubocznych produktów naftowych, jak gazoliny, olei parafinowych, smarów, parafiny i asfaltu mógłby być zawsze zapewniony, jeśliby naturalnie państwo zrobiło użytek ze swego wpływu w tym kierunku, aby zdolność przeróbki rafineryi przystosowywać do zapotrzebowania. Oleje gazowe i parafinowe znajdują już dzisiaj szeroki odbyt przy fabrykacyi gazu świetlnego, a coraz więcej rozszerza się ich zbyt dla celów motorowych, którego pokryć nie mogą dzisiejsze niemieckie fabryki przerabiające węgle brunatne. Tosamo powiedzieć można i o asfalcie, którego zastosowanie do budowy dróg znajduje coraz szersze zastosowanie. Miarodajnym czynnikiem zbytu smarów jest ich jakość, zależna wprawdzie od jakości ropy, niemniej jednak także i od sposobu wyra

biania; tutaj zatem niemiecki przemysł chemiczny miałby szerokie pole do wykazania swych znanych zdolności.

O kapitalistów, którzyby chcieli włożyć swoje kapitały w tak pewny interes, nigdy trudno nie będzie; trzeba jednak koniecznie zrobić początek w tym kierunku; niechby się on ograniczył tylko do galicyjskiego produktu i Ślązka, który jest tak korzystnie położony; doświadczenia tam poczynione dadzą pochop do dalszego rozwoju przemysłu rafineryjnego.

Niema także żadnej obawy, aby mogły powstać jakie trudności między rafinerem a państwem w kwestyi oznaczenia różnicy ceny między ropą a naftą, lub w sprawie poboru ropy, tej bowiem zawsze dosyć mogą dostarczyć kraje nie stojące pod bezpośrednim wpływem „Standard-Oil-Cy.

Gdyby propozycya moja w powyższej formie nie odpowiadała państwu z jakiego-kolwiekbądż powodu, to może ono na próbę samo wybudować na Ślązku rafineryę i oddać ją w zarząd zdolnemu fachowcowi, jeżeli samo takim nie rozporządza. Przypominam tutaj analogiczny wypadek, kiedy państwo w roku 1876 wybudowało własnym kosztem fabrykę cukru i pÓ3*awiło na jej czele profesora Wichelhausa, gdy się rozchodziło o zbadanie nowego sposobu rafinowania cukru,, który miał wprowadzić całkowitą zmianę ustawy o opodatkowaniu tej rafinady.

Umożliwienie zapomocą monopolu przeróbki chociażby części ropy w Niemczech, leży w interesie pomyślnego rozwoju nie-tylko przemysłu rafineryjnego, któryby dopiero stworzyć należało, ale i w interesie przemysłu chemicznego, i innych pokrewnych przemysłów, tudzież w interesie ciągle wzrastającej ludności, którejby się przez to otworzyło nowe źródło zarobkowania, co zaś najważniejsze, w interesie obrony kraju, któryby wtedy miał zawsze własne zapasy produktów naftowych jako środków motorycznych, umożliwiające mu spokojne użytkowanie ich nawet w razie wojny.

Największy jednak interes w zaprowadzeniu monopolu naftowego ma polityka finansowa państwa niemieckiego, które już dzisiaj z podatków nałożonych na naftę

dobę z szybu.

ua

i oleje mineralne ciągnie pokaźny dochód roczny 80 milionów koron. Z powyżej powiedzianego wynika, że dochody państwowe z (ego źródła możnaby łatwo podnieść, a to tem bardziej, że jak to łatwo udowodnić, konsumcya produktów naftowych opiera sie więcej na zapotrzebowaniu do popędu maszyn, aniżeli na zapotrzebowaniu konsumenta światła, w miarę więc rozwoju przemysłu, dochody państwowe- z nafty możnaby nawet podwoić.

Jestem zatem zdania, że państwo powinno we własnym interesie zaprowadzić monopol naftowy, z któregoby nie zagranicznej firmie, jak to jest teraz, lecz państwu zyski stąd przypadły. Również jestem przeko nany, że to nowe źródło dochodów może się stać o wiele wydatniejszem“.

Z A. meryki.

(Ciąg dalszy)

Teren) naftowe w Limie, do których należą północno-zachodnia część Stanu Ohio i Stan Indiana, wykazuje w tym pierwszym bardzo żywą działalność wiertniczą, W stanie Indiana zmniejszyła się ilość nowych szybów szczególnie przez to, że brak tam szybów gazowych używanych do opalania kotłów.

Z 128 dowierconych szybów tego pola przypada na Ohio 98, z czego 9 suchych, resztujące szyby wydały 1067 bar., czyli po 12 bar. od szybu na dobę, co jest w porównaniu z rezultatem grudniowym lepszym rezultatem ilościowym i jakościowym, gdyż w tym miesiącu wywiercono tylko 86 szybów, (z czego 9 suchych) o wydajności 896 bar., czyli 11 V₂

Na czele dystryktów w powyższych stanach stoi Wood County z 32 szybami (z czego 4 suche) o wydajności 437 bar. Towarzystwo Ohio-Oil-Cy wywierciło tu szyb o wydajności 100 bar. dziennie, rówaie i w Hancock-County otrzymało to Towarzystwo lepszy szyb o produkcyi dziennej 50 bar.

W ciągu stycznia b. r. zaniechano na tych terenach 66 szybów, z końcem miesiąca było 78 szybów⁷ w wierceniu i 19 wieź postawionych czyli razem 97 podczas gdy z końcem grudnia z. r. 131.

W stanie Indiana wykończo*no w styczniu 30 szybów, z czego 9 suchych, a 2 gazowe. Wydajne 21 szybów wykazały produk-cyę 308 bar. czyli 14²/g bar. z szybu na dobę. W grudniu była wydajność szybów mniejszą, wynosiła bowiem z 36 szybów (w czem 9 suchych) 271 bar. czyli 10 bar. z szybu; w listopadzie przeciętna dzienna wydajność szybu wynosiła zaledwie S¹^ bar. Na pomyślniejszy wynik przeciętnej dziennej wydajności szybu w styczniu wpłynął szyb firmy Keiper, Gibzow & Sp. w Pike County koło Oaksland-City, który dawał dziennie 100 bar., w tej też okolicy rozwinęła się wskutek tego żywa działalność wiertnicza. Tuż obok powyższego dobrego szybu wykończono w styczniu jeszcze trzy szyby, z których dwa były puste, a jeden tylko gazowy, należy zatem jeszcze wyczekiwać z sądem o tym terenie. W miesiącu sprawozdawczym zaniechano w Indianie 149 szybów. Niewykończonych było 30, a 5 wieź, z czego na samą miejscowość Pike-County przypada 6 szybów i 1 wieża.

Wysyłka ropy z całego okręgu Lima wynosiła w styczniu 786.882 baryłek, pro-dukcya zaś 821.028, zamagazynowano zatem zaledwie 34.146 bar., która to ilość w porównaniu z poprzednimi miesiącami jest znikomo mała. Z wysyłki powyższej przypada na półn.-zach. Ohio 611.982 bar., a z pro-dukcyi 312.984 bar. podczas gdy stan Indiana miał wysyłki tylko 174.900, a produkoyi 508.044 bar.

W stanie Kentucky ogranicza się wiercenie wyłącznie na Wayne County, gdzie ukończono w miesiącu sprawozdawczym 16 szybów (z czego 6 suchych), z których 10 wydało 214 bar. ropy, czyli po 21²/₅ bar. z szybu dziennie. Z resztą dowiercono w tym Stanie jeszcze 3 szyby, wszystkie jednak bez rezultatu.

W stanie Illinois zmiejszyła się' znowu ilość dowierconych szybów z powodu tego, że rurociągi nie mogą objąć całej produkcyi, co najlepiej z tego widać, że gdy w tym miesiącu produkcya wynosiła 2,319.688 bar. to przetłoczono zaledwie 209.149 bar., a ogromna ilość 2.110.500 bar. musiała być zama-

Gotowe Suche Gazowe Prod. szyby szyby szyby bar.

695

14

8025

4075

213

r-H r->

58

160

291    33

gazynowaną. W grudniu dowiercono 278 szybów, w styczniu zaś tylko 213, czyli 65 mniej. Z tych 213 było 41 suchych, reszta zaś t. j. 172 szyby wydawały dziennie 5060 bar., czyli po 29y₂ beczek z szybu na dobę. Przeciętna wydajność szybu w styczniu jest równą przeciętnej wydajności w grudniu. Na czele produkcyi stoi Crawford-County z 137 szybami (z czego 24 suche) o wydajności 1790 bar. Towarzystwo Wabaeh Oil-Cy otrzy. mało szyb o produkcyi 125 bar. dziennie, zaś Towarzystwo Associated-Producers i Kewa-nee-Oil-Gas Cyj każde po jednym szybie o wydaj rości 100 bar. na dobę. W Randolph-Connty otryymano 1 szyb o produkcyi dziennej 125 bar., a 5 szybów suchych. Lawrence-County wykazuje 51 szybów dowierconycli w miesiącu sprawozdawczym, z czego 6 było suchych, pozostałe zaś 45 szybów dawały po 1890 bar., czyli przeciętnie 42 bar. na dobę, między nimi zaś jest 7 szybów o dziennej produkcyi 100 beczek. W styczniu zaniechano w tym stanie tylko 2 szyby, zaś ilość szybów w wierceniu zmiejszyła się także w porównaniu z grudoiem z. r. było ich bowiem w styczniu 297 i 44 wieże, czyli razem 341, w grudniu zaś 365-

Na terenie Mid-Continent, obejmującym stany Kansas i Oklahoma daje się także zauważyć zmniejszenie się ilości szybów w wierceniu, co przypisać należy uciążliwemu ustawodawstwu górniczemu w obu tych Stanach w porównaniu z innymi, nadmiernemu wzrostowi zapasów i niepomyślnym stosunkom atmosferycznym. Wiercenia na tym terenie osiągnęły w grudniu swój rekord, wykończono bowiem 376 szybów, w czem 36 suchych, 14 gazowych, resztujące zaś (326) wydawały-dziennie 17.482 beczek, czyli przeciętnie 53.6 bar. na dobę z szybu. W styczniu ilość do-wierconych szybów wynosiła tylko 334, z czego 46 suchych, a 29 gazowych, produucya zaś pozostałych 259 szybów wynosiła 13.110 bar. czyli przeciętnie z szybu 50.6 beczek na dobę.

Z powyższej liczby przypadało na stan Kansas 43 szyby, z czego 13 suchych a 23 gazowych, resztujące 7 szybów wykazało dzienną produkcyę 155 bar., czyli 224 beczek z szybu dziennie.

W Stanie Oklahoma dowiercono 291 szy-

bów, z czego 33 suchych a 5 gazowych, resztujące zaś 253 szyby wydawały dziennie 12,955 bar., czyli z szybu 5P4 na dobę. Wiercenia w tym stanie dzielą się na poszczególne okolice jak następuje:

Okręg

Osage

Cherokee

Creek

Różne

6    12955

Z dniem 31. stycznia było w Kanzas 24 szybów na dowierceniu. W Oklahomie 171 szybów i 76 już postawionych wież, razem 247, z czego przypadało na okręg Cherokee 102, zaś na okrę Creek 106.

W sejmie stanu Oklahoma pojawił się wniosek senatorów Yeagera i Strama zawierający projekt ustawy regulującej przemysł naftowy, który jednak spotyka się z krytyką interesowanych sfer. Zawiera on następujące postanowienia :

Ustęp I. postanawia, aby wszystkie firmy mające tłocznie w Oklahomie podały do 10 maja b..r. nazwiska i adresy swych prawnych właścicieli. Podług rozdziału II. wszyscy właściciele szybów mają także być podani władzy do 10. maja każdego roku. Rozdział III. postanawia, aby Towarzystwa transportowe, które zakupiły ropę od kogokolwiek w jakimś dystrykcie, były obowiązane przyjmować ropę od każdego, ktoby ją Towarzystwu temu zaofiarował, a którego szyby są niezbyt oddalone od rurociągów. Cena za ropę taką przez Towarzystwo płacona musiałaby być zastosowaną do cen normalnych w danym dystrykcie i zależną by była od czynności i rozmiarów rurociągów. Ustęp IV. postanawia na jakiej podstawie wolno Towarzystwu rurociągowemu odmówić przyjęcia ropy zaofiarowanej do zakupna. Cena za tłoczenie ma być ustanowioną przee odnośne korpora-cye. Rozdział V. zabrania Towarzystwom rurociągowym nabywania terenów lub szybów naftowych, tudzież administrowania nimi, a gdzieby je już posiadały, zmusza je do sprzedania takich praw własności lub dzierżawy, lub odstąpienia administracyi w przeciągu 6

aby jasno postawie kwestyę ropy na Węgrzech.

miesięcy od nabycia odnośnej ustawy mocy obowiązującej. Ustęp VI. nakłada na Towarzystwa rurociągowe obowiązek przedładania władzy do zatwierdzenia planów sytuacyjnych rurociągów z podaniem przekroju rur. Rozdział VII. zezwala Towarzystwom transportowym w Oklahomie na zakładanie rurociągów na wszystkich drogach w Stanie .Artykuł VIII. poddaje wszystkie urządzenia Towarzystw rurociągowych pod dozór inspektorów kopalń, ktoby się zaś niechciał zastosować do tego przepisu, traci prawo zakładania i utrzymywania rurociągów, tudzież podlega karom: więzienia do 2 lat, jeśli to są osoby prywatne, zaś grzywnie do 10.000 dolarów jeśli to są Towarzystwa, lub'wogôle osoby prawne.

Ropa na Węgrzech.

(Wiktor Arady w „Cliem. und Teclm. Zeitung“).

Ważna rola jaką sobie wywalczyła ropa w światowym przemyśle, pobudza przedsiębiorców do skrzętnego poszukiwania za coraz nowymi terenami roponośuymi. W najdalszych zakątkarh świata, gdzie nawet jeszcze cywi-lizacya nie dotarła, odkrywa *ię prawie co roku nowe źródła, nowe tereny w dzikich nieraz okolicach, w których wskutek tego wkrótce powstają kwitnące przedsiębiorstwa. Rozwój przemysłu naftowego w Texas, Indianie, Louisianie, Japonii, Borneo i Indyach holenderskich, przypada na ostatnie dziesiątki laf, a pomimo tak sprzyjających po temu okoliczności, nic w tym kierunku nie zrobiono jedynie na Węgrzech. Jedynym rezultatem prac podjętych dotychczas w tym kierunku, jest tylko obszerna „literatura“, obejmująca okuło 300 dzieł i około 3000 uprawnień górniczych. Dotychczas jeszcze nie zbadano czy w ogóle na Węgrzech istnieją tereny warte eksploataeyi, pomimo, że rząd węgierski wydaje co roku na ten cel pokaźne sumy na subwencye dla poszukujących. — Ten rezultat dotychczasowy zdawałby się potwierdzać oddawna powtarzane przypuszczenie, że zbocza wewnętrzne Karpat nie posiadają złóż ropnych zdatnych do eksploataeyi. A tak nie jest. Piszę zatem tych parę słów

Jak wiadomo posiadamy na Węgrzech trzy strefy wykazujące ślady ropy, a mianowicie:

1)    Strefa zewnętrznego zbocza Karpat,

2)    Strefa wewnętrznego zbocza Karpat,

3)    Strefa Kroacyi.

Przypatrzmy się najpierw strefie zewnętrznego zbocza Karpat. Nie są to samodzielne złoża, tylko przedłużenia złóż rumuńskich. Dotychczas są one znane w pięciu miejscowościach, a mianowicie: w Sósmezo, Zabola, Kovaszna, Putna i Nyón. Środkowym i najważniejszym punktem tych złóż jest okolica Sósmezo; złoże to odpowiada w zupełności złożu Harja w Rumunii. Ślady ropy znajdowano tu już oddawna, w roku 1883 dopiero firma F. Ganser i Sp. rozpoczęła tutaj wiercenie. W roku 1884 odwiedziło tę okolicę kilku geologów, a skoro ci orzekli, że pokłady są bogato, przystąpił do spółki Bank dla krajów koronnych (Länderbank) jako akcyonaryusz. Próbne wiercenia nie zostały bez rezultatu; w szybie nr. 5 natrafiono w 151 m. na większe ilości ropy, rury jednak zostały zgniecione zasypiskiem, a gdy chciano je rozszerzyć, urwała się i gruszka i pozostała w szybie, musiano zatem opuścić szyb. Wogóle nie prowadzono robót poważnie i towarzystwo zlikwidowało; przy likwidacyi zakupił Länderbank cały interes za... 50 guldenów! Bauk opuścił wogóle kopalnię, którą odkupił od niego C. Ganser, a gdy ten chciał roboty dalej prowadzić odkupił od niego kopalnię niejaki F. Ascher, który był w niej przedtem dyrektorem z ramienia Banku. Ten, pomimo tego, że wszystkich swoich praw strzeże i corocznie opłaca naleźytości, pozostawia kopalnię w zupełnem opuszczeniu.

Aby zrozumieć tę manipulacyę, trzeba wiedzieć, że Bank dla krajów koronnych jest interesowanym we wszystkich wielkich rafineryach przez swoją budapeszteńską filię „Węgierski bank hipoteczny“ bał się zatem, że może dostać niebezpiecznego konkurenta w kopalniach węgierskich. (Chemiker u. Techniker Zeitung napiętnowała swojego czasu należycie to postępowanie Landerbanku).

Ślady ropy stwierdzone w komitatach

C. d. n.

i wiadomości handlowe.

Poważny przebieg tegorocznego Walnego Zgromadzenia Krajowego Towarzystwa naftowego został w prasie należycie oceniony; prawie wszytkie pisma galicyjskie podały szczegółowy opis zgromadzenia, obszernie streszczając mowy wiceprezesa inżyniera Wolskiego i sekretarza dra Bartoszewicza, a ponadto i całą dyskusyę. Także i pisma zagraniczne fachowe poświęciły dużo miejsca opisowi Walnego Zgromadzenia. Wiedeńska „Rohölzeitung“ przy tej sposobności porusza myśl powstania Związku wszystkich interesowanych ilość opodatkowanej nafty w starej rafineryi, w przemyśle naftowym galicyjskim tak pro-    ukrywając zupełnie ilość nafty sprzedanej

Saros i Zemplen znajdują się na stokach wewnętrznych Karpat, stoją jednak w związku z roponośnemi złożami zewnętrznego skraju karpackiego. Były one dawniej w związku ze sobą, wskutek erozyi jednak rozłożyły się na poszczególne części,

Zboró jest już znanem czytelnikom Chem. u. Techn. Zg. było w niej bowiem opisywane już w nr. 22 z r. 1905. Dotychczasowe roboty wiertnicze w tej miejscowości nie wydały żadnego rezultatu, ponieważ wiercono na synklinali.

W Komarniku wiercił Węgierski Bank Hipoteczny, a właściwie utworzone przezeń towarzystwo dla poszukiwania ropy. Szyb przez nie wywiercony osiągnął w 554 m. głębokości pierwszy, horyzont, który był tak bogatym, że wybuchy dawały 70 baryłek ropy dziennie, chociaż woda nie była zamkniętą. W głębokości 635 m. osiągnięto drugi horyzont, urządzenia jednak kopalniane nie były wcale zastosowane do eksploa-tacyi, wskutek czego wiercono dalej, aż do 820 m., w której to głębokości wiercenia zaprzestano i szyb zoztał zaniechany.

Oto drugi przypadek, w którym Węgierski Bank Hipoteczny jako filia Lander-banku wystąpił wrogo przeciw węgierskiemu przemysłowi naftowemu. A towarzystwo utworzone pod egidą i ka p i tałem tego banku, wierciło z pomocą subwencyi państwowej!

głosy prasy w sprawach nałforoycR

ducentów jak rafinerów i dla tego stara się osłabió tę sprzeczność interesów rafineryj galicyjskich i poza galicyjskich, która powstała na gruncie taryfowym i którą dr. Bartoszewicz na Walnem Zgromadzeniu Krajowego Towarzystwa naftowego podniósł.

Jakkolwiek „Rohölzeitung uznaje wielkie zasługi Krajowego Towarzystwa naftowego w pracy około podniesienia przemysłu naftowego, to jednak na czele tego przemysłu pragnęłaby widzieć Związek, przemawiający państwowym językiem niemieckim i mającym siedzibę w stolicy monarchii we' Wiedniu. Szanowna redakcya „Rohölzeitung“ zapomniała o tern, że siedziba tego przemysłu naftowego jest w Galicyi i że tylko krajowa reprezentacya potrafi zachować i obronić krajowy charakter tego przemysłu i że ta sama reprezentacya potrafi zawsze znaleśó kontakt z czynnikami pozakrajowymi w tym przemyśle interesowanymi. Pomimo, iż w rumuńskim przemyśle naftowym kapitał zagraniczny jest dziesięć razy większy, niż krajowy rumuński, na czele tego przemysłu stoi Towarzystwo czysto rumuńskie z językiem urzędowym rumuńskim; Towarzystwo reprezentujące rosyjski przemysł naftowy ma siedzibę w Baku w centrum przemysłu, a nie w Petersburgu, dla tego też marzenia „Rohölzeitung“ o Bundzie naftowym wiedeńskim, nie mają realnej podstawy i dowodzą, że Szan. Redakcya nie-jest jeszcze obznajomiona z charakterem naszego przemysłu i z duchem jaki panuje wśród naszych przemysłowców.

Żywo w pismach wiedeńskich jest omawiana sprawa malwersacyi, jaką popełniła jedna z rafineryj austro-węgierskich w okresie kartelowym, rafinerya ta mianowicie sprzedała w ciągu ostatniego roku kartelowego 900 wagonów nafty więcej niż wynosi wyznaczony dla niej przez umowę kartelową kontyngent; właściciele tej rafineryi wybudowali nową rafi-neryę w okresie kartelowym i wbrew postanowieniom umowy kartelowej przyznany sobie kontyngent nie rozdzielili pomiędzy obydwie rafinerye ani nie zawiadomili zarząd kartelowy o puszczeniu w ruch nowej rafineryi tylko podawali do wiadomości biura kartelowego

z nowej rafineryi. Dopiero ogłoszone przed paru tygodniami urzędowe daty ministerstwu skarbu wykryły faktyczny stau. Rafinerya według umowy obowiązana jest zapłacić obecnie 1.080.000 K. kary konwencyonalnej, sprawą tą zajmuje się obecnie komitet likwidacyjny ostatniego kartelu i niewiadomo jeszcze, czy da się sprawę tę załagodzić na drodze polubownej czy dojdzie do procesu. W każdym razie jest to sprawa charakterystyczna dla wewnętrznych stosunków rafine-ryj i jest to jeden argument więcej przemawiający za ustawo wem k ontyngento waza połączoną z tem kontrolą

mem państwową.

Mniejsze rafinerye galicyjskie i bukowińskie, jak donosi „Petroleum-Revue“ wniosły do posłów galicyjskich i bukowińskich me-moryał, w którym domagają się ustawy o kontyngentowaniu rafineryj na wzór analogicznej ustawy rumuńskiej. Gmina miasta Hullein zabroniła jak donosi „Volksfreund“ Towarzystwu Vacuum Oil-Co rozwożenia nafty po ulicach miasta; Tow. Vacuum Oil Cy rekurowało do trybunału administraeyj nego przeciwko kom-petencyi gminy w takich wypadkach; trybunał orzekł, iż zakaz taki leży w kompetencyi gminy, jednakowoż zakaz taki winien być należycie umotywowany, trzeba powołać rzeczoznawców dla orzeczeń, czy rozwożenie nafty po ulicach w odpowiednich wózkach przedstawia rzeczywiście niebezpieczeństwo ognia i t. d.

Tow. „Standard Oli Co“ według „Neue Freie Presse“ chcąc zwalczyć konkurencyę nafty austryaeldej w Niemczech, rozpoczęło w Berlinie bezpośrednio dostawę nafty detaili-stom z pominięciem grossistów, a grosistom zaproponowało na lat 5 prowizyę w wysokości ¹Ji feniga od litra sprzedanej nafty, jeżeli zrzekną się kupowania nafty; grossiści na tę propozycyę odpowiedzieli odmownie, grossiści mają wkrótce odbyć zgromadzenie w tej sprawie i czekają na stanowisko jakie zajmie austryackie Towarzystwo eksportowe „Olex“, które jest dzisiaj w Niemczech najpoważniejszą konkurentką Towarzystwa „Standard Oil Co“; niezawodnie Tow. „Olex“, które sprzedaje naftę wyłącznie grossistom, będzie musiało cenę nafty cokolwiek obniżyć.

Z Tristanowie.

W ostatnich czasach rozległa się pogłoska o tem, że jeden z kolejowych ziemnych rezerwoarów Związku zaczął przepuszczać ropę i źe wyciekło z niego według obliczeń jednych 200, drugich 300, a nawet niektórzy twierdzili, że 700 wagonów ropy, jakkolwiek wogóle w rezerwoarze tym było tylko 680 wagonów ropy. Pogłoskę tę spekulaeya nawet wyzyskiwała w celach nowej deruty cen ropy; wiadomość była podawana z ust do ust, coraz więcej olbrzymiała, a pessymiści zaczęli już przypuszczać, że z pewnością wszystkie re-zerwoary ziemne są nieszczelne i z wiosną z chwilą rozmiękczenia gruntu będzie pod tym względem coraz więcej niespodzianek. Ilzecz sama po zbadaniu na miejscu okazała się w zupełnie innym świetle, które zadaje kłam wszystkim rozpuszczonym pogłoskom.

Przy budowie rezerwoaru ziemnego nr. 5 podczas wykopu na pochyłym gruncie natrafiono na źródełko, które zatkano; obecnie po napełnieniu rezerwoaru ropą i przy pewnym na wiosnę rozmiękczeniu gruntu ropa przęz to źródełko utorowała sobie drogę i zaczęła wypływać po za obrębem rezerwoaru do jaru w tem miejscu, gdzie źródełko dalej na powierzchnię coraz więcej pochyłego gruntu wychodzi; skonstatowano na miejscu, źe tylko w ten sposób ropa mogła się wydostać, gdyż ściana wykopu, rezerwoarowego częściowo umyślnie odkopana do samego spodu zupełnie jest sucha i ropą nie przesiąknięta. Dnia 26. marca na miejscu była komisya, złożona z inspektora kolejowego Pana Krupki, nadradcy Dr. Hor-szowskiego i przedstawiciela starostwa dro-hobyckiego, ze strony Związku był na miejscu poseł Długosz i komisya skonstatowała podaną wyżej przyczynę wycieku, która jest czysto przypadkową i nie stoi w żadnym związku ze szczelnością budowy rezerwoarów. Ilość ropy, która wyciekła, może wynosić nie więcej, jak 100—150 wagonów i prawie cała ta ilość ropy została uchwyconą w jarze tak, iż maneo ropy jest minimalne. Produkcya ropy w marcu nie wzrastało, raczej zauważyć się daje pewny upadek produkcyi w porównaniu z miesiącem lutym.

Cena ropy w przeciągu miesiąca marca nie wykazała jednak tendcncyi zwyżkowej raczej odwrotnie i obracała się w granicach 1 K 5 h do 1 K 8 h za eetnar. Na niepewne położenie targu niemało wpłynęło niepewne położenie polityczne i groza wojny, która mogłaby mieć nieobliczalne skutki dla ruchu handlowo przemysłowego wogóle, a tern samem i dla naszego przemysłu. Wstrzymanie lub powolniejsza ekspcdycya ropy ze stacyi Borysław, ciężkie stosuuki kredytowe mogłyby znacznie pogorszyć ciężcie przesilenie, w jakim się nasz przemysł znajduje, budowa nowych rezerwuarów ziemnych przez Związek dla magazynowania dalszych zapasów ropy mogła byłaby przez wojnę doznać zwłoki. Wszystkie te okoliczności wpływały niepokojąco i ujemnie na całe położenie targowe. Obecnie jednak sytuacya przedstawia się korzystniej, niebezpieczeństwo wojny znikło i stosunki kredytowe wskutek tego nie doznają pogorszenia, jak oświadczyli reprezentanci Banków na ostatnim posiedzeniu Komitetu Związku producentów.

Wiadomości z targu ropnego.

Według podania p. Alfonsa Gostkowskiego, zaprzysiężonego senzala dla sprzedaży produktów naftowych i ropy we Lwowie, ceny ropy w miesiącu marcu przedstawiały się następująco:

DATA

WALUTA

30/1V.

kwiecień ' czerwiec !

maj

lipiec

1909 — 1910 czerwiec maj

20. marca 1909.

105-107

107-103

103-110

113-115 116 118

00 - 00

21.

106-108

107-108

110—112

114-116

116—118

00 — 00

22.

106-108

107—108

110-112

114-116

116-118

00 — 00

23.

104-107

107—108

109 - Ul

113-115

115—117

00 - 00

24.

104—105

105-106

107—108

112-114

114-117

00 - 00

25.

102-104

104-105

105-106

112-114

114-117

00 — 00

26.

107-109

108-110

110—112

113 117

117—120

00 — 00

27.

107—109

108-110

110 112

114 117

117-120

00 - 00

28.

103-105

105-106

106-108

U0-112

111-114

00 - 00

29.

102-103

104-105

30.

103-104

104-105

106-108 110-112 105 107 110-112

112—114

112-114

00-00

00- 00

KRONIKA.

•j* Jan Trzecieski, poseł na Sejm krajowy, syn pierwszego nafciarza galicyjskiego Tytusa Trzecieskiego i brat Adama Trzecieskiego, członka wydziału Krajowego towarzystwa naftowego, zmarł w 54-ym roku życia; zmarły odznaczał się nieskazitelnym charakterem, sumiennem spełnianiem obowiązków, których się podjął, był nadzwyczaj łubiany dla swej uczynności przez włościan w swoim majątku Miejscu Piastowem i w okolicy. Cześć jego pamięci !

Personalja. Starszy Radca Pr o ku rato ryi Skarbu Dr. Horszowski został mianowany komisarzem rządowym dla Krajowego Związku Producentów Ropy. Nominacya ta spot-kala się z Ż3r\vem uznaniem przemysłowców naftowych, gdyż Stanisław Radca Dr. Horszowski już od kilku lat zastępuje skarb Państwa w sprawach naftowych i ze sprawami naftowemi jest dobrze obeznany. Dr. Horszowski niejednokrotnie, jako jurysta, podejmował inicyatywę w praWnem uregulowaniu stosunków naftowych z korzyścią dla naszego przemysłu, brał bardzo czynny udział w układaniu nowej państwowej i krajowej rrstawy naftowej, gdzie rzucił niejedną bardzo trafną myśl, wreszcie położ}^ wielkie zasługi przy utworzeniu Krajowego Związku Producentów Ropy i zawarciu umowy z koleją o dostawę ropy opałowej. Nowy komisarz rządowy umie szczęśliwie połączyć obowiązki urzędnika państwowego z obowiązkami obywatela kraju, co w sprawach przemysłu w gruncie rzeczy powinno być identyczne, bo im potęż-

!2i

05

niej rozwija się przemysł w kraju i państwie, tem silniejszym finansowo jest kraj i państwo.

Sprawy patentowe. Ogromny postęp ma do zaznaczenia przemysł zużytkowywania ropy do celów opałowych tak dla kotłów parowych, jak i pieców pokojowych i kuchennych. Każdy dzień prawie przynosi nowe wynalazki i nowe ulepszenia, które dowodzą tylko tego, że na tem polu dużo jeszcze pozostaje do zrobienia, zanim ropa stanie się materyałem opałowym uajszerszego użytku i zastosowania, jak na to zasługuje.

W bieżącym miesiącu wyłożono w urzędzie patentowym dwa wynalazki, a mianowicie 15 marca wynalazek radcy górniczego Wacława Przetockiego w Drohobyczu, ułatwiający zasilanie pieców ropą opałową bez niebezpieczeństwa eks-plozyi dla otoczenia zapomocą przyrządu do nalewania ropy do pieców. Przyrząd ten da się ustawić na stoliku obok pieca i da się łatwo połączyć z rurką doprowadzającą płyn do paleniska i równie łatwo odjąć i przystawić do następuego pieca.

Drugi wynalazek, p. Kaliksta Itawicz Dembińskiego, dotyczy sposobu mieszania trocin z ropą naftową i smołą, zapomocą oznaczonej ilości kwasu karbolowego i gliny, przez co powstaje suchy materyał opałowy, o wielkiej wartości kalorycznej.

Proeosy przeciw Standard-Oil-Cy. Jak donoszą z Nowego Jorku, najwyższy trybunał Stanu Missouri odrzucił rekursy firm Standard-Oil-Cy of Indiana i Republic Oil-Cy of Ohio przeciw wyrokom skazującym je na wydalenie z granic tych Stanów i karę po 50.000 dolarów. Wyroki te zatem są już prawomocne, chociaż firmom tym przysługuje jeszcze prawo odwołania się do Najwyższego Trybunału Związkowego (Stanów Zjedn.). Skazana również na 50.000 doi. kary firma Waters-Piérce-Ôil-Cy złożyła już tę kwotę, zaś kara wydalenia przeciw niej, czyli rozwiązania firmy, została na razie cofniętą, jednakże tylko pod tym warunkiem, że się dowodnie wykaże przed sądem, iż prowadzi swe agendy ściśle po' dług ustaw obowiązujących w. Stanie Mossouri. Standard-Oil-Cy posiada 60 prc. akcyi tego towarzystwa, wyrok zaś wyraźnie żąda, by towarzystwo tak się zreorganizowało, aby nie podlegało w żadnym kierunku kontroli lub ingerencyi Standard-Oil-Cy.

Przekroczenie kontyngentu kartelowego.

Przy sposobności przygotowania materyału statystycznego z ostatniego okresu kartelowego skonstatowano, że pewna morawska rafinerya przekroczyła kontyngent przez przeciąg pięciu lat kartelowych o 90.000 Cm. W ówczesnych układach kartelowych kara za przekroczenie kontyngentu została ustanowioną na 10 K. od cetnara metry-cznego, członkowie zatem byłego kartelu rafineryi zamierzają obecnie zaskarżyć tę rafineryę o zapłacenie 900.000 K. kary. Jak wiadomo, sądem polubownym w sporach z kartelu wynikłych jest dolno austryacka Izba Iladlowa i Przemysłowa.

Rafinerye galicyjskie wniosły do rządu i parlamentu memoryał, w którym, opisując trudne warunki w jakich się znajduje przemysł naftowy, wyrażają życzenie rządowego skontyn-gentowania produkcyi na wzór Rumunii i żądają zwołania ankiety, któraby się miała nad tym projektem zastanowić. Do ankiety tej miałaby być powołaną wielka ilość osób interesowanych w tym kierunku tak ze sfer producentów ropy, jak i rafinerów.

Nowe towarzystwo naftowe w Rosyi.

Z kapitałem 10 milionów rubli utworzyło się niedawno w Rosyi nowe towarzystwo akcyjne, mające za zadanie poszukiwanie bitumów w okręgu Kubańskim i na półwyspie Krymskim. Towarzystwo to wypuściło już w obieg 60.000 takich akcyi (po 100 rubli), dalsze zaś 40.000 akcyi zostanie wypuszczonych w miarę potrzeby Teren za-jęty przez to towarzystwo częścią w drodze kupna, częścią zaś w drodze długoletniej dzierżawy, ma 60.000 dziesięcin, czyli około 120.000 morgów przestrzeni, a został dokładnie zbadany przez gieolo-gów Dra Beyscblaga, Dra Benka i Dra Wan-storfa i uznany za bardzo wiele obiecujący. Statuty tego towarzystwa zostały zatwierdzone 27. czerwca z. r., założycielami jego są: inż. Antoni Raky i tajny radca K. Wächter; siedzibą towarzystwa jest Petersburg, gdzie się też wkrótce ma odbyć pierwsze Walne Zgromadzenie akcyo-naryuszy. Pirma brzmieć będzie: „Rosyjskie towarzystwo wiertnicze“. Roboty zostały rozpoczęte pięcioma rygami płuczkowego systemu A. Raky.

Czeskie koleje prywatne a ropa opałowa. Wskutek inicyatywy naszego Towarzystwa udała się Dwowska Izba Handlowa do ministerstwa kolei z prośbą o interwencyę u czeskich kolei prywatnych w sprawie zniżenia przez nie stawki dla przewozu ropy opałowej. Czeskie koleje prywatne odmówiły temu żądanin motywując swe stanowisko w tej sprawie następującymi argumentami: 1. Źe jedna tona ropy wypiera z obrotu kolejowego blisko dwie tony węgla, 2. że czeskie koleje biorą w transporcie węgla w Czechach udział na większych i dłuższych przestrzeniach jak przy transporcie ropy z Gralicyi, 3. że cysterny ropne ważą blisko 50°/₀ więcej aniżeli wagony węglowe, 4. że cysterny muszą z reguły po wypróżnieniu wracać próżno do Gralicyi, podczas gdy wagony węglowe mogą służyć na drodze powrotnej do transportu innych materyałów, wskutek czego wszystkiego tak rubryka dochodów czeskich kolei prywatnych jak i dział rozchodów musiałby ucierpieć przy większych transportach ropy opałowej.

Ostatnia uchwała parlamentu o upaństwowieniu tych kolei zapobiega skutecznie temu nieprzyjaznemu dla ropy galicyjskiej stanowisku czeskich kolei prywatuych.

Opalanie ropą zostało zaprowadzone w Lincu w miejskim zakładzie ubogich. W najbliższych dniach ma być ustawiony duży kocioł specyalnie w tym celu skonstruowany.

Standard-Oil-Cy w Czarnogórze i Albanii. Jak donoszą z Wenecyi, firma „Włosko-amerykańskie Tow. Naftowe“ będąca filią trustu Rockefellera, mająca swą główną siedzibę w Wenecyi, a składy we wszystkich większych miastach włoskich, zamierza urządzić swój skład w Antivari, celem zwalczania w Czarnogórze i Albanii austrya-ckicli rafinerów, którzy tam już od dłuższego czasu korzystnie zbywają swój towar.

Rada Nadzorcza Ogólnego Akcyjnego Tow. Naftowego w Niemczech odbyła tymi dniami posiedzenie, na którem przedłożonym został bilans Towarzystwa za rok ubiegły.

Z przedłożonego bilansu okazuje się, że czysty zysk po uskutecznieniu dostatecznych odpisań wynosi 868.213 marek, co umożliwia wypłatę 5% dywidendy, tak jak w poprzednich trzech latach. Jak wiadomo Towarzystwo to o kapitale 15 milionów marek obejmuje przedsiębiorstwa naftowe utworzone przez berlińskie Tow. Dyskontowe i firmę Bleicliródera

O terenach naftowych w Hiszpanii w Villamartin podaje jeden z tamtejszych inżynierów następujące wiadomości. Pierwsza i jedyna kopalnia ropy w Villamartin w Hiszpanii firmy „Re-trolifera de Villamartin" przeszła tymi dniami w posiadanie osobnego towarzystwa akcyjnego, utworzonego staraniem firmy bankierskiej Alae-donalda w Londynie z kapitałem 300.000 funtów szterlingów. — Fakt ten, że angielskie kapitały także zainteresowały się terenami naftowymi w Hiszpanii jest dla tego państwa o tyle więcej korzystnym, ponieważ ukróci on zakusy belgijskiego towarzystwa „Compagnie Ibérique des Alinea“, które chciało przemysł naftowy hiszpański skoncentrować w swem ręku i zmonopolizować. Wskutek utworzenia się powyższego .towarzystwa akcyjnego zapanował w Hiszpanii ogromny ruch w zakupywaniu koncesyi na poszukiwanie ropy, które tam się od' państwa nabywa za bajecznie niską cenę około 45 K za 1 hektar, co umożliwia każdemu nabycie koncesyi na wielkich przestrzeniach, tak, że prawie wszystkie dotychczas zarejestrowane uprawnienia wykazują przestrzeń przeciętną 2000 hektarów. Najsławniejsi geologowie, jak prof. Dr. Rudolf Zuber ze Lwowa, prof. Łukasz Mayades z Madrytu i Gwido Bonarelli z Włoch badają już od grudnia bardzo szczegółowo tereny Hiszpanii, a najlepszym dowodem tego, że te badania wydały pomyślny rezultat jest fakt, że ogól-zgromadzenie firmy „Pćtrołifera de Villamartin" zobowiązała się wiercić każdemu na własny koszt za ropą w zamian za 50% udział w produk cyi Ceua nafty rafinowanej dochodzi w Hiszpanii do 2200 K za wagon (LO.OOO kg.), z powodu wysokiego cła wwozowego.

•f-

-H>ü---—---------⁻--“ g«H~

-h>h    £<►*-

-H>«f    fs<H-

^ OLEJE MASZYNOWE pierw- i NAFTĘ DO PALNIKÓW fît szorzędnej jakości    ,,LUX“ I DOSKONAŁE    »2-

OLEJE DO PODŁÓG-    specjalne SORTY NAFTY    Itt

OLEJE i ROPĘ DO PĘDZĘ- BENZYNY MOTOROWE po 8Sf NIA MOTORÓW    najtańszej cenie

KOMPOZYCYE DO ROP- BENZYNY AUTOMOBIL, i NYGH PALNIKÓW POKO- BENZYNY DO LAMP GÓR-JOWYCH    NICZYCH i wszelkich celów

2:

-H»

tÎ3

—H». —H>*r

-K*

—H»

Jn*~5—

ts<H~

-H>-

POLECA FABRYKA NAFTY

—

2S

a

a

-Si

-*»st

Waleryana Stawiarskiego i

KROSNO

OO

ISr

iS-

«-î~

«-5—

Sîtr

SKŁAD KOMISOWY W BORYSŁAWIU POD KIEROWN. P. BACHOWSKIEGO

gdzie jest zawsze dostateczny zapas wszystkich towarów.

ferr

sS:

42i

ts<H-

tt Ùt Ùt ’Ùt Ùt Ùt Ùt Ùt Ùt Ùt Ùt

CHEMIK

absolwent Politechniki we Lwowie, który pracował u profesora Załozieckiego i prof. Cha-ritschkowa na Kaukazie, posiadający język polski, niemiecki i rosyjski, poszukuje zajęcia w przedsiębiorstwach krajowych, szczególnie w rafinery ach.

Adres w Administracyi.

Stare ftofły i Blachy Mm

zakupuje w każdych ilościach :: i płaci za nie gotówką ::

Spółka Kowalska w Sułkowicach

(ad Izdebnik)

Stowarzyszenie zarejestr. z ogr. poręką

DOM KOMISOWO-HANDLOWY

Zygmunta Jana MARSZAŁRIbWICZA

Zygmunta Jana MARSZAŁRIbWICZA

Lwów, ul. Bielowskiego 1. 6.

(FIRMA ZAPROTOKOŁOWANA).

Przyjmuje zastępstwa fabryk krajowych,' pośredniczy i informuje w kwesty ach rodzimego przemysłu i handlu.

Nadto zajmuje się „Porządkowaniem stosunków majątkowych“, regulowaniem hipotek, wyrabianiem i konwersyą pożyczek hipotecznych. Pośrednictwo w kupnie i sprzedaży majątków. Przeprowadzanie komisowej częściowej parcelacyi.

Pośredniczy w sprzedaży i zakupnie, wydzierżawianiu terenów i kopalń naftowych, jako też udziałów w tychże uprawnieniach pod najprzystępniejszymi warunkami. Kupuje i sprzedaje ropę.

Zastępstwo firm zagranicznych.

Dom Komisowy posiada najznakomitsze siły fachowe tak w technicznym zakresie jak i w handlowym. Załatwia wszelkie zlecenia punktualnie i szybko.

’Ùt ’Ùt ùt ’Ùt 'ùt ’Ùt ’Ùt ’Ùt 'Ùt ’Ùt Ùt

iæ

Krajowy

Związek Producentów Ropy

Stowarzyszenie zarejstrowane z ogr. poręką

przystąpi w najbliższym czasie do budowy nowej seryi

ZBIORNIKÓW ZIEMNYCH NA ROPĘ .

o pojemności po 1050 cystern ropy (o ciężarze gatunkowym 0850), przy uwzględnieniu próżnego miejsca na przestrzeni 60 centymetrów od korony wałów. — Zbiorniki mają być wykonane ściśle wedle planu konstrukcyjnego, wyłożonego do przeglądnięcia w biurze Krajowego Związku producentów ropy we Lwowie i w Borysławiu, gdzie też udzielane będą bliższe wskazówki odnośnie do warunków budowy. Zaprasza się tedy Pp. interesentów do wnoszenia ofert, najdalej do dnia 18 marca br., na ręce Dyrekcyi Związku we Lwowie, ul. Kopernika 11. — Krajowy Związek zastrzega sobie zupełną swobodę w wyborze oferentów.

Dyrekcya Krajowego Związku producentów ropy,

a 4%\

<&

.........    —»l—l «V*    ■*

Poczt. Kasa oszez. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905 '

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we hJROTO, ul. Kopernika 1- 21.

Przeprowadza: Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Seweryna Blaima,

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

Przedsiębiorstwo dla głę=

bobich wierceń

przez Izbę handlową i przemysłową we Lwowie mianowany, i przez c. k. Namiestnictwo potwierdzony i zaprzysiężony

töif Sulimirski

senzal

w Borysławiu

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Galicji, na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkich. Kupno i sprzedaż terenów naftowych. Wyłączne zastępstwo fabryki lin stalowych Braci Batorowiczów w Drohobyczu.

dla sprzedaży i kupna ropy, wosku ziemnego i produktów tych minerałów. Jako urzędnik publiczny pobiera przy transakcyach ściśle oznaczona a zatwierdzona

c    c

przez Namiestnictwo opłatę senzala. Udziela swej klienteli rzeczowych i wiarygodnych informaeyi w zakres przemysłu naftowego wchodzących.

Biura: Lwów, plac Smolki ’1. 4. Tel.: 1059

II

lilii

•J

URZĄDZENIA

ELEKTRYCZNE

ŚWIATŁA = SIŁY = TRAKCYI

SKŁADY MATERYAŁÓW INSTALACYJNYCH =

Inżynierowie KNAUS & CZAJKOWSKI

PRZEDSIĘBIORSTWO ROBÓT ELEKTROTECHNICZNYCH

LWÓW, UL. KOPERNIKA 26 — TELEFON NR. 40

PROJEKTY I KOSZTORYSY BEZPŁATNIE

^ÉÉÉÉÉÉÉâÉÉâââSftâSÉâÉllââÉÉlÉÉÂil §ë

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

-sa

Tiff

fi

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

m

fl

“SB

ff

"Si

m

-sa

■m

fl

Wyłączne zastępstw« na Galicyę:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn. — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. i!ć Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza:

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Littingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyaly potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowe Lwów,

Telegramm-Ad resse : Handelsverein Lemberg.

s&

c'q-j

Sfr

IM?

ROBERT KERN

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18 ~ Skład w Borysławiu =

wykonuje

Rury wiertnicze spajane i bez szwu,

Rury gazowe i wodociągowe,

Rury ropociągowe dla wysokiego ciśnienia,

Rury płomienne bez szwu,

Rury lane żelazne gazowe i wodociągowe,

Rezerwoary żelazne dla ropy, każdej wielkości,

Liny druciane marki: „Priv. öst. ung. Statts- Eisenbahn Gesell., Żerdzie ratunkowe i wiertnicze witkowickiej marki specyalnej, Suwaki wodne i ropne, modelu ciężkiego i lekkiego, fabrykat specyalny,

Wszelkie armatury dla pary i wody,

Elektrycznie spajane żelazne witkowickie beczki dla transportu ropy i spirytusu.

Filia wiedeńskiej fabryki narzędzi firmy Blaua i S-ki Wiedeń, XX/2 Hellwagstr. 4—8.

Cenniki i oferty na żądanie odwrotnie darmo i opłatnie.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

Odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Z Drukarni Słowa Polskiego we Lwowie, pod żarz j. Ziembińskiego.

= FILIA =

PRASKIEGO BANKU

KREDYTOWEGO

we Lwowie — ulica Karola Ludwika 1. 29.

Tel. 937, 946, 846. — Zakład centralny w Pradze.

patentu Romana Gierszyńskiego z wymienialnymi bakami do rur

5”, 6”, 7”, 9” i 10”

Filie w Kolinie i Ołomuńcu. Wpłacony kapitał akcyjny kor. 6,000.000 — Fundusze rezerwowe i gwarancyjne kor. 3,200.000.

KORZYSTNE ZAŁATWIENIE

wszelkich łransakcyj bankowych i lokacyi kapitałów.

oraz do rozkręcania lewych rur sprzedaje i wypożycza Fabryka narzędzi i instrumentów wiertniczych

W. Wolski

W. Zdanowicz i Sp.

w Borysławiu

Kupno i sprzedaż papierów wartościowych. — Przeprowadzanie wszelkich obrotów giełdowych na targach krajowych i zagranicznych.

Promesy, Losy (Sprzedaż losów za wypłatą w rachunku bjeżącym). — Otwieranie kredytów i udzielanie pożyczek na podkład papierów wartościowych. Przyjmowanie w przechowanie i w zarząd papierów wartościowych. Ubezpieczanie losów i efektów od strat z powodu wylosowania. — Wykupno płatnych kuponów i wylosowanych papierów wartościowych. Listy polecające i akredytywy na sezony podróży. — Eskont weksli. Inkasa i wypłaty w kraju i na miejsca zagraniczne. — Wkładki pieniężne na książeczki wkładkowe (podatek rentowy opłaca Bank) oprocentowuje po

============ 4V₂ procent =====

na asygnaty kasowe z 90-dniowem wypowiedzeniem: oprocentowanie po 41/2 procent w rachunku bieżącym.

ODDZIAŁ KOMERCYALNY: Finansowanie przedsiębiorstw przemysłowych i budowli publicznych, kredyty na podatki i cła. Zaliczkowanie faktur towarowych. Kupno i sprzedaż w drodze komisowej towarów i zaliczkowanie tychże.

Międzymiastowy telefon Nr. 13.

W BORYSŁAWIU

Adres dla telegr.:

„Nafta“ Borysław.

Fabryka narzędzi wiertniczych w Borysławiu wykonuje i ma na składzie:

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstrukcyi,

Żerdzie wiertnicze z najlepszego materyału,

Świdry ekscentryczne patentu M. Longchamps’a, jakoteż wszelkie przybory do głębokich wierceń,

Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr, Zbiorniki na ropę opałową, bazowniki specyalnej konstrukcyi,

Mierniki na ropę,

Odlewy żelazne i metalowe,

Naprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.

Przedsiębiorstwo wiertnicze

ALBERT

FAUCK

■'

Si¹

i Sp. Towarzysko komandytowe

'fi

Y\

WIEDEŃ

111/2 vordere Zollamtsstrasse 11

(Stadtparkhof)

IWT* Uprasza się o dokładne zważanie na nazwę i adres firmy

Wykonanie głębokich wierceń z najdalej idącą

gwarancją

za naftą, węglem, solą i t. d.

Urządzanie kompletnych instalacyj wiertniczych własnym patentowanym systemem wiertniczym „Express“.

Korzystne zastąpienie wiercenia kanadyjskiego, dyamentowego

i wolnospadu.

Uzyskiwanie rdzeni przy ruchu ręcznym i parowym „automatyczne" bez przerwy w wierceniu.

Głębokość doiychcias osiągnięta przy robotach akordowych

1.000

przeszło

z 6” dymensyą końcową.

metrów

C. k. ministerstwo rolnictwa oddało firmie wykonanie głębokiego

wiercenia w Weis.

Odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Z Drukarni „Słowa Polskiego“ we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego.