NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 10-ego i 25-e£o

Prenumerata wynosi rocznie 1S koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, uł. Kraszewskiego 1.1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 22.

Geologiczne stosunki Borysławia i Tustanowic. Odczyt inż. M. Miączyńskiego. — Kronika handlowa. —

Z Tustanowic. — Kronika.

Geologiczne stosunki Borysławia i Tustanowic.

Odczyt inż. M. Miączyńskiego wygłoszony na tegorocznym zjeidzie techników wiertniczych we Lwowie.

Złoże geologiczne Borysławia i Tustanowic musimy oznaczyć jako jedno z najciekawszych i dlatego pozwolę sobie opisać je w krótkości.

Cały kompleks kopalniany Borysławia i Tustanowic leży na dyluwialnem podłożu, składajęcem się z nasypiska żółtej i sinej gliny, suchego i mokrego szutru i nieprzepuszczalnego plastycznego iłu, po którym następują znowu trzeciorzędne formacye, składające się z drobnoziarnistego porowatego piaskowca i szarego iłołupku.

Roponośne piaskowce i iłołupki, należą podług znalezionych w nich numulitów do dolnego oligoeenu i gorących pokładów Dob-rotowskich, których grubość jest tak wielką, że dosięga czasem 1.000 metrów. Następują potem zielone i czarne łupki menditowe, a są to przeważnie pokłady o grubości 1.000 do 2.000 metrów pod którymi dopiero leżą eo-ceńskie piaskowce hieroglificzne.

Najlepszych dat geologicznych dostarczyły pola woskowe i szyby borysławskich kopalń woskowych.

Z przekroi (tabl. 1) najlepiej jest wi-doeznem, że pokłady zapadają ku północy w centralnym szybie dobywczym GaLcyjsk. Banku Kredytowego, zaś ku południowi w szybie dobywczym Towarzystwa Akcyjnego „Borysław“. Kąt zapadania wynosi 45—60 stopni.

Na podstawie całkiem dokładnych odkrywek, tudzież opierając się na wierceniach za ropą, widocznem jest, że cały teren eksploatacyjny leży w siodle częstokroć poprzerzu-canym, jak nam wskazują szyby woskowe; szczeliny tych uskoków tworzą całą sieć szybów poziomycn, (ganków) wzdłuz i wszerz ułożonych.

Przebieg tych ganków i ich stosunek wzajemny uwidocznionym jest na grałicznem zestawieniu, w którem, na podstawie bardzo licznych badań, spostrzeżeń i pomiarów w obu kopalniach wosku Gal. Banku Kred. i Tow. Akc. „Borysław“, sprowadziłem wszystkie znane szyby w różnych odkrytych horyzontach do wspólnego poziomu 260 metrów.

W całym tym kompleksie kopalnianym sprawdzono jeden potężny pokład woskowy o szerokości 20—21 minut, idący prawie równolegle z nachyleniem pokładów, a przerżnięty czternastoma poprzecznymi gankami. W dalszym swoim biegu ku południwemu-wschodowi

3,

oc

co

50

!2f

został ten pokład skonatantowanym na kopalni Bechera „Pomiarki“ w głębokości około 300 m. Za jego- istnieniem w Tustanowicaeh przemawiają właśnie kopalnie wosku „na Pomir-ce“, w kierunku północno-zachodnim odkryto go tylko na kopalni „Grupa, IV“.

Ta właśnie wielka ilość ganków poprzecznych tworzy główny przedmiot odbudowy obu kopalń wosku, na których dawniej pracowała Kopalnia spółkowa i wiele innych na Wolance i w Tustanowicaeh.

Jak to jest widoczne na mojej specyal-nej karcie, występuje siodło borysławskie w Nahujowicach na Popielach bardzo wybitnie. W odległości 1000 m. a równolegle do niego biegnie drugie siodło, które zostało odkryte na północ od Tustanowic przy sposobności budowy rezerwoaru ziemnego.

Budowa pokładów woskowych jest tak w swym kierunku, jak i w zapadaniu w głąb, bardzo regularna, co widzieć można na tabl.

na której umieściłem wszystkie typowe przekroje szybów, zdjęte przezemnie z natury.

Tak w łupkach, jak i masie wypełniającej żyły woskowe, występują często juz to większe, juz to mniejsze grudy i bryły wapienia jurasowego, nazywane przez górników jajami, których średnica wynosi od kilku cen-timetrów, do 1 metra. Jako pokład drugorzędny znachodzono dotąd w szczelinach sól krystaliczną i gips włóknisty.

Wspomniana na początku budowa pokładów, poprzerywaną jest w różnych kierunkach żyłami, t. zn. szczelinami wypełnionemi woskiem. Szczeliuy te są ograniczone płaszczyznami mniej lub więcej równoległemi i przecinają otaczające pokłady łupku, piaskowca i sytyzowe na ogromnej przestrzeni w kierunku siodła, a zapadają w znaczne głębokości w kierunku zapadu.

Między temi żyłami rozróżniamy: wiszące, lezące i zamknięte, lub złączone. Wypełnienie szczelin składa się z różnej wielkości okruchów otaczającego pokładu t. zw. „lepu“ i z wosku w ksztacie żyłek i soczewek nierównej objętości, połączonych z sobą nieraz na znacznych przestrzeniach, albo też nieregularnie porozrzucanych. Niekiedy są te żyły woskowe dość regularnie rozdzielone w szczelinach, a to albo jako wiszące, leżące

lub też pokłady obu ustroi razem; biegną one w kierunku szczeliny na wielkich przestrzeniach i do znacznej nieraz głębokości z jej nachyleniem (tabl. 2).

Żyłki te mają swoje dalsze liczne rozgałęzienia, wchodzące w małe szczeliny między nieregularnie na sobie leżącymi pokładami łupku albo kawałkami piaskowca i tak je przenikające, że każda grudka jest niejako woskiem obciągnięta. Wosk wciskający się między roztarte grudy pokładów tworzy ziemistą masę mniej lub więcej nim przesiąk-niątą t. zw. „tłusty lep“. Jeżeli wypełnienie sczelin nie zawiera wosku, natenczas nazywa się „chudym lepem“. Tłusty lep tworzy dobry materyał, z którego można wytopić 0’5 do 3'0°/₀ wosku, podobnie jak z porowatego piaskowca pochodzącego z masy wypełniającej szczeliny, zbieranego na hałdach, a przesiąkniętego woskiem. Bardzo częstym towarzyszem wosku jest w żyłach woskowych sól, występująca w krystalicznej formie jako sól włóknista, ziarnista lub nawet w sześcianach, które bywają czasem bardzo ładnie ukształ-cone (patrz ostatnia fig. tabl. II).

Wielkość pojedynczych kawałków wosku występujących w formie soczewek w masie wypełniającej żyły, jest bardzo rozmaitą i wynosi od kilku do kilkudziesięciu centimetrów sześciennych.

Nagromadzenie w jednem miejscu większych ilości wosku, nazywają górnicy „matką“. Wypełnienie żył woskowych jest czasem bardzo znaczne, czasem jednak ginie zupełnie. Rozmiary jednej i tej samej żyły nie są nigdy jednakowe, owszem ulegają bardzo częstym zmianom, rozszerzają się, zwężają, czasem znika żyła zupełnie na znacznej przestrzeni nietylko w kierunku biegu, ale i zapadu, pozostawiając tylko nikły ślad za sobą, nieraz jednak daje się po takiem zniknięciu znowu odszukać, dzięki temu, że pod wpływem wielkiego ciśnienia pokładów otaczających szczelinę i powietrza atmosferycznego, rozpadają się części lepu jako mniej zwięzłe i odpadają, a przez to odkrywają gładką powierzchnię przełamu, której by się było inaczej nie dostrzegło w jednolitej masie, jaką się miało przed sobą. Z takiej to otwartej szczeliuy wy-

Qi

U'i

Él

Ü1B

.1

V > S:

>Yv

iS

i yi y\ s v\< -v £i>>.v >.s vS >

V>\.VS VSVVS vs s S i Yv.v vw s

Myyi

S>

y.\ > Vvv

£;

J2

YS-VS

Y'V,

v>-s>-> :>.v>.s s > '»ys’j

m

V>

>'•>

53

5ä

öl

%    53

§1

51

5S

PPro filc der ^lOadisgri l ben „PPorgsla w ”und gal. PJiredIt b a ri b.

mï

lEîî

Iss?

ils II

Illsl

> V'* J

Y >> v >

\> >•; > V-i :

V) il

•> > V> >

ii

.a

ii

li

î'r'vVv

«SiiiÉiiis

“f-    —,-!

■■

<«*v

ï?

tJürd!. Stoss

Süd/. Stoss.

Kord! S tos a

Sud/ St033

>Y'Y\

) \ \ i VÙAN

\v 5 y *■

Forderschacht der GruppeI der h/achsgrube .. Borysiaw\

!>£?* v >•!">

s vV<-\ ^5 J VS

''

iii

V VentHation3schacht der Gruppe / der Wachsgrube „ Boryafaw ’

K?

Forderschacht der Gruppe J[ çjer IVachsgrube Borysław ‘

■ 1 J I1    ' ’ T ^

/dÆÆ-:d.

Si

'ùL

Kent nationsschacht der IVachsçrubè der gai Kreditbank

Förderschacht der Wachsqrube der crai. Kreditbank

i r "H ~i î l :-r

51

s;

‘2

|; t ^ '? ~1 j,j/),rhun    miMUk Schwurt, lehm    L\\\\\\\\N P/a ai Thon    ' *'l Hass-Schotts? [

gUHH] Troçk Schotter    Lefi

'■ii***

■f

j Sc/vsTerttwn, IV V'V Oe/sanaTâte/r) •

Wsttię-

0^* Wacha t St - Schielerthon, B -- Kalkstein, S * Sandstein , Sa * <5a/z, £ *

2 ni

J-

U.

(7/

/5

2o cm

*"w%m

m/

<& Â

mą

âtm

"4

ry

WM

Tt

CŁ

â'

m

An)

.i

Abbauort Wachsgang C} GrI. Grube A G.. Borysław " H-/86m.

3c

■SV’

’.c»

§^Cv<2R®

' mtÉ

&>3

Ml

•N

wim

m,m

"MM.

Wffm

mÊlmëm

ï&

t/Æ

Ni

S^v>

\\X -

<4

£s

'^W\ >w.

kV

•v

Abbauort Wachsgang C₂ Gr.ïï. Grube A. G „ Borysław * Hu8«m

Verein der Bohrtechm ker Wien

(QuerprofiLe sder einzelnen (Qbbauönter,

Abbau art Wachsgang D₂ G ri. Grube A.G. „Borysław "H- / 82 m

ns y

^*>N^

S-

Abbauort Wachsgang C₂ uU₂GnI. Gr.A.G.. Borysław" Bd82m. / Abbauort Wachsgang b Gr I Gr gat. Kreditbank tl - ee m

'itMà

4-A

■ß

<3

. £■.

mmß

«ê

A\|

w.

S.n:

®P;»N

sfl’

S^SËI

>tij\wÂ su!

XL - -'X

ru- n.IssnÂv : t

'I

<•>

'X

■\

4,

fiij

mv

■xm-

K>

ts

\N

''V’N

ey

sc

Mm - wmïï

mm

-a

yrs-

^v"vs

vv

VN. N N

wm

WÆ

■à

T>

&CÙ

y.

vu

Ke.

•mF‘

4k

mmm

;N

oc

('

Wachs mit ..Lep'und Salz, entnommen aus dem Abbauorte C₂Gr.l. Grube . Borysław łi * łSSnr.

SNV

.' s \

aus

'^§g«JÉ

*S

f.%

mil

®Ss

K%

S.

S>

N;

ćii'

jjt.

NI \N

wK;

egk

s,

s çs

ï\\

s.

W\

\\\

Ni

$k

Jtü»s

SältfllX

=*vv

Abbauort Wachsgang C₂ Gr.1T. Grube A.G. „Borysław"H-/86m

k*

Ch

<r

der QTatur entnommen, .

' v>

c/j

/OL.

b.

o"<

“Âs«<

^5.

CF ,    ? c ■=» 2» o

^ --T ~ c-.';’rS-""

=* " a.^,3__«*"t_---

,⁴

^>o o'o Ql,

ffïs~S

>Sj

<r

ïgggp

o o OÖ «=* —

isp

Vp

-tç*

u“ëy

>-».

- =&. iT*5

<=>” O „°₀„^L⁰ 0

^i^SSÖ !;£.:“â££

c. «a» ®^Sco, f_ „ O O^aa-

gjj

ÿS,

jjpfôlifeggg^ipüp

ifggiłiii

§É|É

-Si -o «&

-a:

%.

H/

/Ä.

© >6.

/nv

mm

' Sv—T

mm

77

iS

E^%^-,-7IZZXEX

^feä7

TZJ=Z|

s-

»!

mm

sl

I;-

Xpg;;

111

warn

r_i

r*

senkrecht zum Streichen der Haupt Grube gal. Kreditba

rssi

Z—7^"

f Z__—~m~" E T^.-/.:rzU

Î.Z

ES

------ 7 •/- -

7m2mtpĘ

so

1'. - Vy,X7] Oe/sandste/n ~\Lep

L—i.*.    Syty ca

■ ■    Wachs

L-- ■ X ~~j Sandstein

P , .T^ ^ - | AuTschutt

TMSMiehm

k\\\\\\\\\\j Plast. Thon le.fß.r..'?. °_°J Trock Schotter ü3 da33er *#-—I SchieFerthon

100

ausgerichtet beim,

strecken und bet Gib teufimg der Schachte ■

tgäng nk.

e O und b der

(Querschnitt GGF

ZS

«Jfeg».

üss

77'

lœ

mm

RS

V V

K^$gi

iHlS

§ü§t

ft

"“dfc

HS

<7

17'

i-

i!

2 2a 5 5a

ÉÉSli^ff⁵^

J.Ü !! i

n

& ••

senkrecht zum Streichen der Wachsgange GrU Borysław.

(Querschnitt GQ

dOortriehe der Srund „

Seolocjische (Quf-schliLsse

53é

--

-Tfe

7XS

iti

V/

Jtś

llflfsf"

XX

•.Mi'-''

TZ

■=SÄ

fcX5

senkrecht zum Streichen des Hauptganges 4, GrI. Gr.Borys/aw '

(Querschnitt OCdj

f-osy/

P%

Be

[HlSOn

IH

bC

E-/>

X/

5EXX>Oxx5X

mm

Qm.

!■

:•.......

mmmmm

mm

7'

■7

K:

:4>

XÎ

•X«

längs der Grundstrecke Horizont 125 m der Grube der ga/izischen Kreditbank .

(Querschnitt G ß

ese/tx-

£Sfc

/É

igssgs

/Z£X/ ////.''//////, ÏÏTnjnfînm'flC’imrnk

7>=i=T^;

X.

L.\

,77

im

ge

X:

517/

t:VV

S 5ÜXS

SO

IWÆ

rs-/ - ■

200 m

=fclf

'iXXx'

30

j* ' — 77>-

-i-

senkrecht zum Streichen der Nordostgänge ß. C.D.E.F. GrI. u Wachsg./F. ßorys/dw '

(Qu er sch n itt Gl Q>.

ÜZ2S n*

Blatt J

| twardości, podobne żyły o niewielkiej grubo-j ści i rozciągłości będziemy nazywaó uskokami żył matecznych. Uskokowe żyły wykazują zwykle bardzo bystry zapad (70—75 stopni).

stępuje wosk często sam z siebie w postaci blaszek lub wałków.

Podług sposobu wypełniania źył i jego rozmiarów rozróżniamy: a) pojedyncze b) złożone żyły. Typowe pojedyncze żyły można zaobserwować, jeżeli wyjdą na poprzek w całej swej szerokości ; ograniczone są wtedy z reguły dwoma powierzchniami szczeliny, jako wyraźnem odgraniczeniem od otaczających ją pokładów. Wykazują one wtedy wyraźne wiszące pokłady, które w. przeciwieństwie do mniej zbitych leżących, są ogromnie twarde. Szczeliny ograniczone wyraźnymi wiszącymi i leżącymi pokładami, a posiadające w swem wypełnieniu kilka pojedynczych żył bez wybitnych granic oznaczamy jako złożone. Budowa takich szczelin wydaje się zupełnie inną, nie możemy bowiem spostrzedz całej rozciągłości żyły w ganku, który jest prowadzony w kierunku biegu szczeliny.

Główną część składową żyły złożonej stanowią obok delikatnego ziarnistego lepu, nie regularnie rozdzielone warstwy pokładu otaczającego, z licznie występującymi żyłkami wosku.

Żyły mogą wogóle w trakcie przechodzenia przez różne pokłady, nietylko odchodzió od swego pierwotnego kierunku, ale także, jeżeli te pokłady miały różne kąty zapadania, spotykać się z innemi, lub nawet je przecinać.

Zderzenia źył mogą być różnego rodzaju, a w miarę tego nazywamy je:

a)    krzyżowanie zwykłe,

b)    krzyżowanie z rozrzuceniem,

Ć) rozwidlenie wzgl. spotkanie się źył,

d)    uskoki,

e)    rozrzucenia.

Przykład zwykłego skrzyżowania dwu pojedynczych źył z różnym kątem zapadu mamy w II. grupie kopalni To w. Akc. „Borysław“ (fig. 4, tabl. 2). Kąt, pod którym te obie żyły się przecinają wynosi około 40 stopni. Na takiem przecięciu źył znajdują się zwykle większe ilości wosku nagromadzone.

Obie warstwy pokładów, otaczające te dwie żyły, są zwykle na skrzyżowaniu ogrom-Tak pojedyncze jak i złożone żyły, które    nie popękane i rozrucone, nie wykazują ani

nietylko w kierunku swojego biegu ale i za-    wyraźnego uwarstwowienia, ani zapadu, cho-

ciąż go wykazują wyraźnie w niejakiem oddaleniu od skrzyżowania. Przecięcie dwu źył jest czasem połączone z rozrzuceniem.

Jeżeli jakaś żyła woskowa wykazuje w kierunku zapadu kilka mniejszych, od siebie oddzielonych żyłek, to nazywamy taki objaw rozwidleniem, albo rozgałęzieniem (fig. 2, tabl. 2).

padu zatrzymują stale tęsamą grubość, nazywamy żyłami głównemi. Nie nazywamy ich głównemi z powodu właściwości jakościowych, tylko dlatego, że stanowią główny przedmiot odbudowy. Podobna typowa żyła pojedyncza znajduje się w I. grupie kopalni wosku Tow.

Akc. „Borysław“, długość jej wynosi 300 m. a dotychczas zbadana rozciągłość zapadu do

Powstanie tego rodzaju objawów jest łatwo możliwe, skoro żyły woskowe przechodzą z twardych pokładów (n. p. piaskowca) w mniej zbite pokłady n. p. iłołupków. Również napotykamy tego rodzaju rozgałęzienia jednej i tejsamej żyły woskowej w pokładach położonych blisko szutrów (fig. 1 tabl. 2). Często zdnrza się także, że żyła woskowa przy przechodzeniu przez pokłady różnego stopnia zwięzłości na pewnej przestrzeni wytwarza bardzo liczne rozgałęzienia, które się następnie łączą w jedną i tworzą w ten sposób przedłużenie żyły pierwotnej. Z powyższego widzimy, że nieraz się zdarza, że gdy

^chodzi do 260 m. głęokośoi, gdzie też założono najgłębszy horyzont kopalniany.

Wszystkie odgałęzienia źył głównych zwą się żyłami pobocznemi ; mają one zwykle inny kiernnek jak żyły główne, z któremi się niekiedy krzyżują i są żyłami pojedynczemi (fig.

1, 2, i 4, tabl. 2).

Idąc za śladami żyły głównej lub pobocznej, natrafia się czasem na rozgałęzienia drugiego stopnia, nachylone pod pewnym kątem do żyły macierzystej; żyły takie mogą mieć tensam charakter co i żyły macierzyste, t. zn. mieć tęsamą masę wypełniającą, niekiedy jednak nie znajdujemy w nich żadnego lepu, sam czysty wosk, o wysokim nieraz stopniu jakaś żyła o wielkiej nawet czasem grubości

w os-

w jednym i tymsamera pokładzie regularnie przebiega, to przy przechodzeniu w inny po- j wanego terenu woskowego, wykazuje, jak wi-kład raz się zwęża, drugi raz znowu roszerza i dzimy, na fig. 5. tabl. 2 szczelinę równoległą lub rozgałęzia. W więcej zbitych pokładach, jak n. p. w piaskowcu, wykazują żyły nieco regularniejszy przebieg i formy, w łupkach zaś rozgałęziają się z reguły i wytwarzają wtedy więcej lub mniej wydatne soczewki.

Przy odbudowie żył woskowych konstatowano już nieraz rozrzucenia. Szczeliny rozrzuceń posiadają tak jak same żyły woskowe swoją rozciągłość, swój zapad, swoje wiszące i leżące warstwy.

Z uwagi na kierunek biegu żyły woskowej w stosunku do otaczających ją pokładów, rozróżniamy następujące typy żył: podłużne, poprzeczne i poziome. Podłużnemi nazywamy te, których powierzchnie przebiegu są mniej więcej równoległe do układu warstw otaczających je pokładów. Kierunek uwarstwowie-nia na odkrytym dotychczas terenie eksploatacyjnym waha się między 20—22 godziną, przeto i nachylenie żył podłużnych idących z niemi prawie równolegle, wynosi w przecięciu 21 godzinę, (fig. 2, tabl. 2). Żyły poprzeczne przecinają otaczające je pokłady prawie pod 90. stopniem i biegną w 3—6 godzinie.

Poziome żyły przebiegają na zapadzie pokładów je otaczających, wypełniają, fugi minerałów uwarstwowionych w pobliżu żył kowych, zarówno wzdłuż jak i w poprzek nich. Przy miejscu powstawania z żyły matecznej wykazują normalną budowę i zawierają obok wosku i lep, w miarę oddalania się jednak od żyły matecznej zmniejsza się ich grubość, lep znika, tak, że w końcu z całej żyły pozostaje kilka milimetrów grubości tylko wynosząca cieniutka warstewka czystego wosku. Grubość takich żył wynosi od kilku do przeszło 10 cm. Jeżeli są dość grube i rozległe, mogą także tworzyć przedmiot odbudowy. Żyły poziome występują często także w żyłach złożonych w pokładach przegradzających i wtedy tworzą radosne odkrycie górnika, skoro je znajdzie przy odkrywaniu ganku w głuchym pokładzie piaskowca lub łupku, ponieważ zawsze tworzą one przesłannik bogatych żył, do których się dochodzi idąc ich śladem.

Ukształcenie całego dotychczas eksploato-do otaczających pokładów, która biegnie przez grupę I. kopalni „Borysław“, pod 65 stop. na północ zapada i biegnie pod 21—22 godziną, ku południowemu-wschodowi się zacieśnia i ubożeje, zaś ku północnemu zachodowi rozszerza i staje się obfitszą.

Żyła ta ma wyraźne i przeważnie bardzo twar le wiszące pokłady, a ze względu na jej większe bogactwo jak u innych, tudzież na wielką rozciągłość, otrzymała nazwę żyły głównej. Jest ona przeciętą prawie prostopadle licznemi i znacznemi szczelinami, z których 5 pierwszych licząc od wschodniej granicy kopalni, można uważać za typowe żyły po-przeczze, a to ze względu na ich znaczną odległość od siebie, wynoszącą 30—80 m. i na ich przebieg, zapadają one ku południowemu-wschodowi na 70—80 stopni, nie na całej ich rozciągłości jednak można skonstatować tosamo nachylenie.

Inny szereg żył przecinających żyłę główną mamy w grupie IV., te zapadają ku północnemu wschodowi pod łagodniejszym kątem jak poprzednie, t. j. 50—65 stopni, w miarę jak zbliżają się dc żyły głównej, zatracają one często swe warstwy wiszące i leżące, przez co tworzą z żyłą główną niejako złożoną żyłę o bardzo wnlkiej czasem grubości (30 m. i więcej). W otaczających je pokładach występują liczn'e przerzucenia, szpary między pokładami są wypełnione poziomemi warstwami wosku i tworzą pojedyncze szczeliny,

Jeżeli przyjmiemy, że te odkryte żyłyj także i nadal wzdłuż swojego biegu i nachylenia zatrzymują swoje rozmiary, grubość i ukształtowanie, to wypływałaby z tego kon-sękwencya, że główna szczelina podłużna za grupą I. kopalni „Borysław“ sięga ku południowemu-wschodowi, następnie przez tłokę tustanowicką wygina się silnie na linii szybów Karpackiego Towarzystwa naftowego nr. 5. i 6. i kopalni „Litwa“ w kierunku Po-miarki na południe, ku kopalni Towarzystwa akcyjnego dla przemysłu naftowego. Analogicznie biegną także wszystkie żyły poprzeczne po skrzyżowaniu się z żyłą główną grupy I. Towarzystwa akcyjnego „Borysław“, w dal-

nej ropą.

Dowiadujemy się, że Centralny Bank czeskich kas oszczędności zniżył Krajowemu Związkowi stopę procentową od zaliczek, których ma udzielać na ropę kolejową ; mianowicie wynosić ona będzie tylko 4°/₀ ponad stopę banku austryacko-węgierskiego, gdy przedtem zamierzał pobierać 5¹/₂°/₀ ; oprócz tego bank rozszerzył zaliczkowanie na 50.000 wagonów.

szym ciągu ku zachodowi i przecinają w licznych punktach całą dzielnicę „Na Potoku“, kopalnię ks. Lubomirskiej a dalej kopalnie „Grymajło“ ku Ratoczynie.

Żyły innych, niegdyś w Borysławiu istniejących kopalń wosku, były żyłami ubocznemi, bieguącemi na poprzek głównej szczeliny, przecinały się one między sobą i były ze sobą połączone przez żyły poziome, których niejednokrotna dośó znaczna grubość opłacała eksploatacyę, szczególnie w niewielkich głębokościach.

Widzimy, że te szczeliny przecinają pokłady na wielkich przestrzeniach, czego dowodzi nierównomierny rozdział złóż woskowych nä terenie, na którym dzisiaj dobywa się ropę w Borysławiu i Tustanowicach.

Na podstawie tych zasadniczych pojęć o zwyczajach, charakterze i budowie szczelin łatwo jest wytłumaczyć sobie niektóre objawy źródeł ropnych, tak w kierunku wydajności niektórych szybów, jak w kierunku pojawiania się ropy w różnych głębokościach, jak to ma miejsce obecnie w Tustanowicach.

Wyobraźmy sobie n. p. szczelinę woskową, która biegnąc naprzemian przez pokłady piaskowca i łupku kończy się w głębokości 926 m. ogromną soczewką, której wiszące i leżące pokłady składają się z piaskowca roponośnego, którego zawartość spływa w przestrzeń tej soczewki.

Przypuśćmy, że na terenie naftowym założono w odległości 60 m. od siebie dwa szyby, z których jeden na stronie leżących pokładów szczeliny (patrz fig. str. 340). Szyb a. natrafił n. p. w 920 m, na piaskowiec ro-roponośny i ustalił swą produkcyę na dwa wagony dziennie, po silnie występujących gazach. Wskutek dalszego pogłębienia, przybierał wybuch gazu i ropy, aż do czasu, kiedy po dosięgnięciu głębiej leżącej szczeliny (d) w 926 m. n. p. nastąpił gwałtowny wybuch większej ilości wagonów, wywołany przez dojście do szczeliny, która (w punkcie d) przybrała formę wielkiej soczewki wypełnię-

Szyb b. natomiast nie mógł osiągnąć dobrych rezultatów ponieważ został założony na stronie leżących pokładów szczeliny, wskutek tego natrafił też w 920 m. głębokości na słabe gazy i słabą produkcyę z roponośnych piaskowców, które z powodu sąsiedztwa szczeliny d. i wydajnego szybn a. jnź częściowo zostały pozbawione swej zawartości ropy. Trzeci szyb x. mógłby znowu przeciwnie, jako założony po stronie wiszących pokładów i w kierunku nachylenia szczeliny, po osiągnięciu równej głębokości jak szyb a. odebrać mu łatwo jego ropę, natrafiwszy na tę samą szczelinę, lub na drugą z nia złączoną.

Przykładem takiego wypadku są szyby „Etna“ i „Feilerill.“ z ich wielkimi wybuchami które sobie wzajemnie po kilka razy odbierały produkcyę.

Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że na podstawie danych teoretycznych, stwierdzonych przez praktykę, możemy dojść do właściwych rezultatów, które mogą nam posłużyć przy dalszych poszukiwaniach za woskiem i ropą. Te, dzisiaj już w zupełności uzasadnione zapatrywania, ustalone j uż można powiedzieć co do złóż woskowych, muszą także usunąć te dawne przestarzałe teorye, których się trzymała większa część dawnych kopalń wosku, a które nam pozostawiły rażące dowody nieznajomości rzeczy przy prowadzeniu odbudowy.

Kronika handlowa.

Rezerwoary ziemne na ropę kolejową, a właściwie część tych rezerwoarów (10—11) mą być już w tych dniach oddaną do użytku.

W lwowskiej dyrekcyi kolei rozpatrywano przez całą pierwszą połowę listopada wniesione przez fabryki i zakłady przemy⁷-słowe oferty na budowę odbenzyniarni w obecności delegata Związku ; przesłuchiwano przy-tem i otrzymywano bezpośrednio wyjaśnienia od reprezentantów firm, które oferty wnosi-

ły; kosztorysy firm opiewały na 3’3 miliona przyjąć uciążliwy warunek wywozu 95°/₀ pro-koron do 4'2 miliona; zaopiniowanie ofert duktów; z tego tez powodu sprzedaż naszej odeszło już do Wiednia; kolej już porobiła ropy do Rumunii jeszcze nie jest perfek-zamówienia na cysterny i rezerwoary.

cyonowaną; dowiadujemy się, iż na razie sprzedano około 6.000 wag. ropy; w sprzedaży tej partycypują Krajowy Związek producentów, „Petrolea“ i tow. „Union“. Pewną trudność będzie sprawiać przewóz tej ropy z powodu braku cystern; przy uzyskaniu w Austryi refakcyi kolejowej do granicy cena ropy borysławskiej kalkulować się będzie na 1 k 40 hal, loco Borysław.

Niemało także byli poruszeni przemysłowcy naftowi wiadomością, iż tow. akcyjne „Petrolea“ sprzedało rafineryom na 3 lata ropę po 2 korony loco Borysław. Dowiadujemy się z wiarygodnego źródła, że rzeczywiście sprzedaż taka ma miejsce, ale tylko na 15.000 wagonów ogółem; nie może więc być tutaj mowy o pokryciu zapotrzebowania rafineryj na 3 lata.

Sprawa kartelu rafinerów naftowych nie posunęła się w ostatnich czasach nic naprzód ; pozostała tylko myśl, rozdział kontyngentu wewnętrznego rafineryj oddać pod orzeczenie sądu polubownego, w skład którego wchodziliby przedstawiciele rządu i delegaci Izb handlowych; wątpliwem jest jednak bardzo, czy wszystkie rafinerye poddadzą się orzeczeniu takiego sądu. Natomiast usiłowania niektórych rafineryj są zwrócone w kierunku utworzenia centralnego biura sprzedaży wszystkich produktów naftowych bez kontyngentowania rafineryj. Każda rafinerya oddawałaby sprzedaż wszystkich swoich produktów centralnemu biurowi; biuro musiałoby sprzedać każdą ilość, produktów naftowych, oferowanych przez rafinerye, czy to w monarchii czy zagranicą,

rozrachowanie na podstawie przeciętnej uzyskanej ceny; projekt ten jest już nawet podobno opracowany w szczegółach, ale jeszcze pod aprobatę ogółu rafineryj oddany nie został.

Przy sposobności projektowanej budowy odbenzyniarni niejaki pan dr. Goldstein, dyrektor jednej z rafineryj w Rumunii, próbował sobie zrobić tanią reklamę i nieproszony ani przez Związek ani przez ministerstwo kolei, drukował w pismach swoje orzeczenie, iż budowa odbenzyniarni w rozmiarach projektowanych przez kolej, przekroczy przypuszczalny pierwotnie kosztorys o jalcie 5 milionów koron, czyli dojdzie 8—9 milionów.

Niewiadomo, czy tylko chęć reklamy, czy jakie uboczne wpływy spowodowały pana dra Goldsterna do drukowanych enuncyaeyj w tej sprawie, które pisma wiedeńskie skwapliwie powtórzyły, gdy tymczasem najwyższa oferta mało co więcej wynosi, niż 4 miliony koron i zadaje kłam fachowości pana dra Goldsterna.

później następowałoby

Sprawa otwarcia granicy rumuńskiej na dowóz 15.000 wagonów ropy galicyjskiej budzi łatwo zrozumiałe w sferach naftowych zainteresowanie. Rada ministrów rumuńskich uchwaliła rzeczywiście otworzyć granicę na dowóz 15.000 wagonów ropy galicyjskiej, lecz rada ministrów może taką uchwałę powziąć bez potwierdzenia parlamentu rumuńskiego tylko w takim wypadku, jeśli produkty rafinowane z tej ropy z uwzględnieniem strat przy fabrykacyi, zostaną wywiezione za granicę Rumunii; przy ropie te straty fabrykacyi przyjęto na 5°/₀; rafiuerye więc rumuńskie, sprzedające ropę galicyjską, musiałyby 95°/₀ w postaci produktów wywieść za granicę, a nawet składać kaucyę przy pobieraniu ropy, zwrotną dopiero po wywozie produktów za granicę.

Z Tustanowic.

Dnia 15. b. m. wybuchł wieczorem pod-

Dla rafineryj rumuńskich byłoby dogodniej sprzedać część produktów z ropy galicyjskiej w Rumunii samej, a szczególnie „mazut“ do opału lokomotyw rumuńskich, lecz w takim razie uchwałę rady ministrów musiałby zatwierdzić parlament rumuński; w samej Rumunii w niektórych sferach powstaje opozycya przeciw dowozowi ropy galicyjskiej i potwierdzenie parlamentu mogłoby czas niedzielnego spoczynku szyb L. I. firmy być problematycznem; muszą więc rafinerye | „Premier Petroleum-Gesellschaft“ na terenie

„Börak“ z głębokości 1.172 metrów. Pro- groźniejszy mi przy szybie Oil-City i po-dukcya tego nowego otworu ustaliła się mniej równać go można było tylko z wielkim po-więcej na 40 wagonów na dobę. Szyb „Ban- żarem w Borysławiu w roku 1902. zay II.“ z początkową produkcyą przeszło 4 wagonów na dobę, wydaje obecnie z głębokości 1.206 m. 30 — 55 wagonów. Szyb „Mercedes I.“, który już wydał 2.000 cyst., wydaje z następnego horyzontu, t. j. z 1.080 metrów w bardzo twardych pokłaeh 4—6 wagonów. Szyb „Faust“, który dawał dotychczas z pierwszgo horyzontu 8 wagonów daje dzisiaj około 20 cystern dziennie, zaś szyb „Izabella“ w głębokości 1.210 m w ruchomych rurach sześcioealowych 20 cystern.

Szyb Banzay i cały kompleks szybów innych położony jest nad głębokim jarem, dopływem Ponerlanki. Tuż zaraz przy dopływie palącego się jaru na Pomerlancc, t. zw. łybacy gromadzili w wielkiej ilości ropę w starym młynie na terenie Reifa, tutaj też ogień porobił największe spustoszenia, gdyż nagromadzona ropa przerwała tamę i z gwałtowną szybkością popłynęła w dół rzeki. Kilka budowli na Wolance i szyb Juliusz padły pastwą płomieni. Oprócz tego zagrożone były szyby Uryckiego Tow. Sek-

Palący się jeszcze szyb Banzay będzie za kilka nni ugaszony. Niebezpieczeństwa już dzisiaj niema żadnego.

Produkcyą Borysławia i T u s t a-nowie w październiku wynosiła eya Schreier nr. 3 i szyby Schutzmana, jak 16.429 cystern, z' czego wypada na również kilka szybów berlińskiego Tow. Bo rysław 2.171, na Tustano wice 14.258 Mendelsohn, wag on ów.

Szyb „Oil City“ wydał w październiku 2068 wagonów; w obecnym miesiącu spadła jego wydatnośc na mniej więcej 40 cystern dziennie.

pryw.)

urz.

Jan Lenartowicz Józef Przybyłowicz Jan Langier Wład Zawadowski Albin Chmielewski Stanisław Parecki

Pierwszy rezerwoar ziemny kolejowy, budowany w przedsiębiorstwie Szczepańow-skiego jest już ukończony; Związek produ-cnntów kładzie już rurociągi do rezerwoarów (przedsiębiorca inż. Styber); Tow. Karpackie i Transportowe otrzymają jeden rurociąg, Lewakowski i Ska, „Petrolea“ drugi, trzeci Tow. Magazynowe ; każdy rurociąg będzie zawierał rozgałęzienia do poszczególnych rezerwoarów.

Pożar szybu „Banzay II.“ W niedzielę 22. b. m. o godzinie 8 wieczór zapaliły się gazy unoszące się z dowierconego szybu „Banzay II.“ jak się zdaje od paleniska kotła kopalni „Mercedes“, której kotłownia jest niżej położoną jak szyb „Banzay II.“ W przeciągu 20 minut jar od szybu „Banzay“ i potok Ponerlanka wypełniony został ruchomą rzeką ognia. Wielu mieszkańców nad Ponerlanka spało i ratowało się ucieczką wprost w negliżu. Szczęście, że Ponerlanka przed kilku dniami pokryła się lodem, a ponieważ w niedzielę wody było bardzo mało, paląca się ropa wpływała pod lód i z braku powietrza gasła, w przeciwnym bowiem razie cała Wolanka byłaby poszła z dymem. Pożar w pierwszej chwili był o wiele

mtntAtAmiÄtÄmmmwmw

Zaproszenie

na Ogólne Zebranie Urzędników przem. naft.

które odbędzie się we Lwowie

w niedzielę 29. b. m. o godz. 4-tej popoł.

w Sali zebrań Hotelu Georgea

celem omówienia sprawy i warunków

korporatywnego przystąpienia do krajowego Zastępczego Zakładu Emerytalnego.

(Towarzystwa Wzajemn. Ubezp.

Z poważ miem

Nikodem Rosental Włodzimierz Eminowicz Aleksander Szmale Zygmunt Malinowski Franciszek Bierowski Jan Balicki

ma-

do górnego wskutek

rezerwoaru

mu-

na-

KRONIKA.

Personalia. Naczelnik urzędu górniczego w Jaśle, starszy komisarz górniczy p. Aleksander Onyszkiewicz został mianowany radcą górniczym, a komisarz górniczy p. Emil Czerlunczakiewicz starszym komisarzem górniczym.

Galicyjskie Karpackie To w. Naftowe ma podzielić, jak się dowiadujemy, swą fabrykę maszyn w Maryampolu i utworzyć w Tustanowicach nowe warsztaty, które mają być puszczone w ruch w przyszłym roku. Towarzystwo Karpackie spodziewa się z tego zarządzenia znacznego powiększenia się zbytu narzędzi wiertniczych w kraju, ponieważ warsztaty te byłyby wtedy położone w centrum przemysłu wiertniczego. Dawny zakład będzie dalej pracować specyalnie na eksport, który bardzo dobrze się rozwija z wyjątkiem do Rumunii, do której dostarczanie narzędzi jest wielce utrudnione z powodu wysokich ceł ochronnych. Większych zamówień dastarczyły fabryce w Maryampolu Stany Zjednoczone Półn. Ameryki, Meksyk i Afryka.

Tow. Akcyjne dla przemysłu naftowego „Austria". W biurach Tow. dla transportu i gazynowania ropy, ks. Thurn-Taxis’a, stow, z ogr. por. odbyło się 4. b. m. konstytuujące walne zgromadzenie Tow. Akcyjnego dla przemysłu naftowego „Austria“, na którem wybrano do Rady nadzorczej: piezydentem ks. Aleksandra Thurn-Taxis’a, wiceprezydentem p. Zygfryda Lówenbacha, człon-kąmi zaś pp. dra Oskara Mariana, dra Wilhelma Rzihę, Henryka Sucliestowa i dra Maxa Silber-berga.

Wydzierżawienie terenów państwowych w Rumunii. Rumuńskie ministerstwo przemysłowe otrzymało dwie oferty na wydzierżawienie państwowych terenów naftowych, a mianowicie: jedną ustną od pewnej niemieckiej grupy finansowej, drugą zaś pisemną od jednego z tamtejszych wielkich towarzystw. Pertraktacye odnośne będą mogły być prowadzone dopiero wtedy, gdy zostanie zmienioną dotychczasowa ustawa państwowa o wydzierżawianiu dóbr państwowych.

Urządzenia dla ogrzewania ropy na sta-cyach gal. kolei państwowych. Wskutek ini-cyatywy naszego Towarzystwa postawu na naj-bliższem posiedzeniu państwowej Rady Kolejowej, członek Rady, poseł do Rady Państwa dr. Rogier br. Battaglia wniosek, aoy zarząd kolei państwowych urządził kosztem zarządu kolejowego przy stacyach kolejowych, do których fabrykanci, właściciele gorzelń, browarów i t. p. ropę dla celów opałowych sprowadzają, przyrządy do ogrzewania ropy w cysternach.

O zapaść mającej uchwale, jak również o dalszym przebiegu tej sprawy, nad którą czuwać będzie nasze Towarzystwo, będziemy zawiadamiać naszych czytelników.

Pożar rafineryi nafty Landesberga w Zniesieniu. W nocy z 20. na 21. b. m. powstał dość znaczny pożar w rafineryi nafty Landesberga, Wahla & Sp. w Zniesieniu koło Lwowa. Przyczyną pożaru było zapalenie się gorącej mazi spuszczonej z kotłów po destylacyi ; maź przy tłoczeniu z dolnego

zatkania rury wyrwała kurek, rozlała się i siała się zająć albo od paleniska kotłów, albo wet nie jest wykluczonem samoczynne zapalenie się gorącej mazi przy zetknięciu się z powietrzem. Wskutek nagromadzenia w pobliżu znaczniejszej ilości beczek z olejem parafinowym, przygotowanym do prasowania i wskutek tego, iż pożar powstał w nocy, a na fabryce było mało łudzi, pożar przybrał większe rozmiary. Spaliła się wielka ilość beczek z olejami i próżnych, uległa zniszczeniu rafinerya olejów; od żaru eksplodował re-zerwoar z destylatem naftowym zawierający 15 wagonów; wiadomości jednak dzienników o rozmiarze pożaru i stratach są przesadzone. Sama destylarnia i rafinerya nafty zostały nietknięte i przerwa w ruchu fabrycznym będzie nieznaczna.

Pada powiatowa w Drohobyczu została rozwiązaną Do prowadzenia agend Pady upoważniony został przez rząd dotychczasowy wicemarszałek Rady poseł na Sejm Franciszek hr. Zamoyski, który otrzyma -komisarza rządowego i radę przyboczną.

Pada naftowa. Jak się dowiadujemy, pierwsza Rada naftowa ma być zwołana na okres dwuletni, t. j. do roku 1910. Delegatów do tej rady mają wysłać następujące stowarzyszenia zawodowe:

1.    Krajowe Towarzystwo naftowe,

2.    Związek techników wiertniczych,

3.    Krajowy Związek producentów ropy,

4.    Związek górników i hutników polskich w Austryi,

5.    Towarzystwo górnicze krakowskie,

6.    Towarzystwo Politechniczne we Lwowie.

Nadto 2 członków będzie delegować Wydział

Krajowy, a rząd zamianuje także dwu.

W roku 1910 nastąpi nowy wybór Rady naftowej na okres sześcioletni.

Członkami Rady naftowej zostali zamianowani przez Ministerstwo robót publicznych: starszy radca górniczy przy Starostwie górniczem w Krakowie p. Mauryc/ Werber i naczelnik urzędu górniczego w Drohobyczu starszy komisarz górniczy dr. Kazimierz Midowicz. Wydział Krajowy wydelegował do Rady naftowej członka Wydziału Krajowego dra Władysława Jahla i profesora politechniki p. Leona Syroczyńskiego.

Z Izby handlowej i przemysłowej we Wiedniu otrzymujemy zawiadomienie, że w myśl § 33 ustawy państwowej o podatku od olei mineralnych z dnia 26. maja 1882 dz. pr. państwa L. 55, naprowadzone w tym paragrafie oleje, jak ropa, nafta, benzyna i oleje solarowe bezwarunkowo, tudzież wszystkie inne do świecenia służące oleje

Bównież i niektóre linie parowców posługują się tym tanim, a tak praktycznym opałem, a marynarka wojenna byłaby już dawno wprowadziła opalanie kotłów ropą, gdyby miała pewność, że w każdym porcie będzie się mogła stale zaopatrywać w potrzebne ilości ropy przez dłuższy szereg lat Opalanie kotłów okrętowych ropą będzie się stale zwiększać, a chociaż ropa nie potrafi w tym kierunku skutecznie rywalizować z węglem, to przecież, gdy jej zapotrzebowanie tak stale wzrastać będzie, a produkeya będzie mu dotrzymywać kroku w dzisiejszej mierze, to sądzimy że niedaleką jest przyszłość, w której tego cennego materyału w Ameryce braknie.

mineralne, nie podlegają, opłacie podatku powyższą ustawą objętego, o ile zostają wprowadzone do tych miejscowości Dalmacyi, w których się pobiera podatek konsumcyjny „Dazio consumo“.

Dr. Ubbelohde, kierownik międzynarodowej komisyi, wybranej na kongresie w Bukareszcie zajmującej się ujednostajnieniem metod badania produktów naftowych, który, jak wiadomo, w sprawach tej komisyi objeżdżał Stany Zjednoczone Północnej Ameryki, został z końcem zeszłego miesiąca przyjęty przez prezydenta Roosevelta na przeszło dwugodzinnej andyencyi. Prezjróent Boo-sevelt wyraził swoją zgodę na wprowadzenie jednakowej metody badania nafty.

Produkeya ropy w Ameryce w r. 1907. Urząd geologiczny Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej ogłosił niedawno . sprawozdanie, z którego widzieć można jak ogromnie wzrosła produkeya ropy tego państwa. W początkach istnienia kopalnictwa naftowego w Stanach produkeya ich nie wiele wzrastała. Dzisiaj jednak n. p. czytamy w tern sprawozdaniu, jest ten wzrost produkcyi wprost olbrzymi. Cała produkeya roku 1907 wynosiła przeszło 165 milionów baryłek, podczas gdy w roku 1901 tylko 70 milionów; wzrost produkcyi roku 1907 w porównaniu z rokiem 1906 wynosi 40 milionów baryłek, która to ilość większą jest jak cała produkeya Stanów Zjednoczonych W roku 1891.

Przez długi czas rywalizowały Stany z Bo-syą, która stale więcej produkowała aż do czasu z przed siedmiu lat ; dzisiaj przewyższa pródukcy a amerykańska rosyjską o 100 milonów baryłek rocznie. W roku 1901 pochodziło ⁶/t całej produkcyi amerykańskiej z Pennsjdwanii, Wirginii, Nowego Yorku, Ohio i Indyany, reszta zaś, nie więcej jednak jak 10 mil. bar. z innych prowincyj. W roku sprawozdawczym zmienił się ten stosunek na wprost przeciwny, wymienione bowiem powyżej Stany wyprodukowały zaledwie 40 mil. bar., czyli jedną trzecią część całej produkcyi, inne zaś Stany 122 mil. Kalifornia stoi teraz na czele wszystkich stanów z produkcyą 40 mil. baryłek, a Kanzas i Oklahoma wydobywają razem 43 mil. bar. rocznie; żaden jednak z tjmh stanów nie wyprodukował nigdy tyle rocznie, co Kalifornia w ostatnim roku.

Jakkolwiekbądź pocieszającemi mogą być dla Amerykanów te cyfry, zawierają one jednak groźbę na przyszłość. Kopalnie, które zaopatrywały Amerykę w ropę przed 30—40 laty są już dawno wyczerpane; źródła w Ohio i Indyanie są już dzisiaj o wiele mniej wydatne jak były ; wschodnie kopalnie są także na wyczerpaniu, zaś kopalnie położone w stanach środkowych i nad brzegami Oceanu Spokojnego, zmierzają do tego samego celu. Bopa się przecież wyczerpuje, a znać to już dzisiaj, chociaż właściwa poważniejsza produkeya zaczęła się w Ameryce dopiero po śkończeniu wojen stanów.

Kto zatem dzisiaj zaręczyć może, że kopalnie ropy w Ameryce nie wyczerpią się za dalszych 40 lat ? A kto wie czy nie za 20 lub mniej ? i Stany Zjednoczone posiadają zato złoża węglowe obliczone na setki lat jeszcze. Bo dzisiaj tylko znane złoża antracytu są obliczone na 100 lat produkcyi. Jeżeli kiedy była potrzebną ochronna polityka ekonomiczna, to z pewnością chyba najwięcej dla ropy, ponieważ nafta jako tanie światło ma ogromne znaczenie ekonomiczne. Wprawdzie robi jej na tem polu konkurencyę gaz, elektryczność, a może z czasem i spirytus denaturowany, na polu jednak smarów nie da się ropa niczem zastąpić.

Zarówno jako tani materyał opałowy zaczyna ropa wchodzić w użycie w coraz większych ilościach, a w samych Stanach Zjednoczonych 13.600. mil kolei obsługują lokomotywy, opalane ropą.

Ogłoszenia.

Dyplomowany inżynier

chemik

absolwent politechniki w Karlsruhe, który pracował u profesorów: Englera, Buntego, Leblanca i I. semestr u prof. Kostaneckiego w Bernie szwajc., posiadający znajomość polskiego, niemieckiego i rosyjskiego języka, poszukuje obecnie zajęcia w przedsiębiorstwach krajowych, jako chemik, szczególnie zaś w rafineryach.

Bliższa informacya w Administracyi tego pisma.

Wielka galicyjska rafinerya nafty

Dr. Bronisław Malewski

adwokat krajowy we Lwowie

ma swoje biuro przy placu Maryackim 1. 10. Telefon nr. 3B0.

poszukuje kilku destylatorów, jakoteż rafinatora. Zgłoszenia pod „L. K“ do Administracyi niniejszego pisma.

(Sr

A. DZIUK

*S)

dypl. inżynier górniczy i S-ka

Berlin, Potsdamerstr. 10—11 2 p. 20-22

Biuro dla galicyjskiego przemysłu naftowego w Berlinie

Pośredniczy pomiędzy kapitalistami niemieckimi a właścicielami terenów i kopalń naftowych w Gralicyi. — Finansowanie przedsiębiorstw naftowych. Informacye o niemieckich towarzystwach prowadzących przedsiębiorstwa naftowe w Gralicyi.

(&

KORESPONDENCYA POLSKA

Ff

"tłr

BIURO

Przedsiębiorstwo dla głę=

bokich wierceń

techniczne], prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

Œif Sulimirski

mimmu mmmm

w Borysławiu

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Galicy i, na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkich. Kupno i sprzedaż terenów naftowych. Wyłatczne zastępstwo fabryki lin stalowych Braci Batorowiczów w Drohobyczu. J

zaprzysiężonego inżyniera górniczego, em. c. k. starszego komisarza górniczego, b. naczelnika c. k. Urzędów górniczych w Drohobyczu i Jaśle, b. technicznego urzędnika gal. kopalń i warzelń soli, kopalń nafty i wosku ziemnego etc.

w JAŚLE.

ROBERT KERN

ROBERT KERN

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18

z bogato zaopatrzonymi składami w Borysławiu i Krośnie •

wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów itp., maszty dla elektiycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specjalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witko wicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu.

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych, wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów* — Telefon nr. 766.

Telefon Nr. 905.

u/s Ł\SO\Ri^ ul. Kopernika I- 21.

«i

odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Cg/Sl “

Ö-S

8&&iiÉÉÿftAÉftlitÉtâllÉ&ÉilÉ&ÉÉiÉ

al

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

mg

re

we Lwowie

VEREfN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

re

re

-ąfl

ss

Wyłączne zastępstwo na Galicyę:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. & Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach, bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystw© dostarcza :

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich, wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Pittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny : Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich,

re

le

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera 3e-we:yna ZBlaLa^ia..

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

Z Drukarni Słowa Polskiego we Lwowie, pod zarz J. Ziembińskiego.