NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 10-ego i 25-e£o

Prenumerata -wyrrosi rocznie 1S koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ni. Kraszewskiego 1.1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 10.

XXII. Międzynarodowy Zjazd inżynierów i techników wiertniczych. — Krajowy Związek producentów ropy. — Produkcya Borysławia i Tustanowic. — Mowa posła Zarańskiego w Radzie państwa. — Wywóz galicyjskiej nafty rafinowanej do Niemiec. — Z rumuńskiego przemysłu naftowego. — Kronika.

George’a.

XXII. Międzynarodowy Zjazd inżynierów i techników wiertniczych.

Juz zaledwie parę dni nas dzieli od międzynarodowego zjazdu inżynierów i techników wiertniczych, który obradować będzie we Lwowie. Lwów po raz wtóry gościć będzie u siebie techników wiertniczych z całej Europy ; po raz pierwszy gościł w roku 1894 podczas wystawy lwowskiej. Od tego czasu wiertnictwo naftowe zrobiło olbrzymie postępy i ogromnie się rozwinęło nasze kopalnictwo naftowe, którego zwiedzenie w Borysławiu stanowi jeden z najważniejszych punktów programu Zjazdu i niezawodnie zwiedzenie naszych kopalń borysław-skich ogromnie zainteresuje gości.

Spodziewamy się, że nasi inżynierowie i technicy wezmą gremjalny udział w zje-ździe ; zgłoszenia techników zagranicznych wpływają dość liczniej będziemy gościć u siebie techników z Belgii, Niemiec, Rumunii i nawet Szwecyi.

Program Zjazdu jest już dokładnie ułożony i przedstawia się następująco:

Program

XXII. Międzynarodowego Wędrownego Zebrania inżynierów i techników wiertniczych i XIV. Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Związku techników wiertniczych we Lwowie.

D. 29. sierpnia, sobota:

O godz. 8-mej wieczorem zebranie towarzyskie w sali hotelu George’a dla wzajemnego poznania się i odebrania kart legitymacyjnych i odznak.

D. 30. sierpnia, niedziela.

O godzinie 9. rano w sali Towarzystwa politechniczego (ul. Zimorowicza, 1. 9). Zagajenie Zjazdu, mowy powitalne i odczyty. (Porządek odczytów będzie podany na posiedzeniu). O godz. 12¹/2 przerwa i śniadanie. O godz. 1-szej ciąg dalszy odczytów. O godz. 6- tej wieczorem obiad wspólny w hotelu

D. 31. sierpnia, poniedziałek :

Godzina 9-ta rano: IV. Walne Zgromadzenie Związku techników wiertniczych. Godz.

10- ta rano : XIV. Walne Zgromadzenie Międzynarodowego Związku techników wiertniczych. Sprawozdanie i wybór Zarządu. Godz.

11- ta rano : dalszy ciąg odczytów i dyskusyi zgłoszonych na międzynarodowy Wędrowny Zjazd techników wiertniczych (z przerwą

i z niezmiernym wysiłkiem pracuje kierownictwo Związku nad rozwojem organizacyi i prze- nałą ochronę przed pożarem. Wiadomo, iż ludność wiejska umyślnie sadzi drzewa liściaste

półgodzinną o godz. 12'30 w })oładnie na śniadanie). Zamkniecie Zjazdu. O godz. 7 30 cić sprawie budowy zbiorników ziem-wieczorem teatr.

D. 1. września, wtorek:

Wycieczka do Borysławia o godz. 7‘30 rano z głównego dworca. Odjazd z Borysławia o godz. 7 mej wieczorem.

Krajowy Związek producentów ropy.

O działalności Kraj. Związku producentów ropy zamieszcza „Fremdenblatt“ w sobotnim numerze nader pochlebne obszerne sprawozdanie. Z zadowoleniem wypada zanotować korzystną ocenę prac Związku i uznanie, jakiemu daje wyraz ten poważny organ oficyal-nych kół wiedeńsKich. Artykuł ten opiewa :

Po ostatecznem sfinalizowaniu umowy z ministerstwem kolei o dostawę 1,065.000 ton ropy dla opału lokomotyw w czasie od 1 listopada 1909 do końca r. 1914 —• skierował Kraj. Związek obecnie wszystkie swoje wysiłki na zrealizowanie, wykonanie tego ogromnego interesu. Akcya ratunkowa, podjęta na korzyść galic. przemysłu naftowego z istoty swej jest tego rodzaju, że nie może zaznaczyć się natychmiastowym i bezzwłocznym rezultatem. Korzyści z niej płynące, objawią się stopniowo, ale za to będą one poważne i zasadnicze. Zarząd Związku musiał w ostatnich tygodniach prowadzić nader zawiłe pertraktacye z różnemi władzami państwa i kraju, z grupami finansowemi i towarzystwami asekuracyjnemi, musiał wreszcie rozwiązać szereg kwestyj technicznych w sprawie przedsięwziętych przez Związek budowli. Wszystkie te rozliczne czynności musiały odbyć się niejako tajnie, zdała od uwagi publicznej. Okoliczność tą, że prace Związku nie ustawały ani na chwilę, choć nie dochodziły natychmiast do wiadomości szerszego ogółu, należy z tego powodu podnieść, aby usprawiedliwiona przesileniem w przemyśle naftowym niecierpliwość producentów, wyczekujących ratunku, zbyt pochopnie nie uwierzyła, jakoby akcya sanacyjna, podjęta -przez Związek, zwolniła kroku. Owszem, bez przerwy

prowadzeniem interesu dostawnego.

Najwięcej starań musiał Związek poświę-nych. Problem magazynowania ropy jest wszak najistotniejszem obecnie zagadnieniem przemysłu naftowego, który głównie d z i ę k i brakowi miejsca składowego i wywołanej przez to derucie cen doszedł do dzisiejszego przesilenia. Rozprawa ofertowa, rozpisana przez Związek, przyniosła 43 oferty, oparte na mniej więcej identycznym typie konstrukcyjnym zbiorników. W porozumieniu z c. k. dyrekcyą kolei we Lwowie poddano projekty te dokładnemu zbadaniu, przy-czem szczególną uwagę poświęcono wartości projektów pod względem konstrukcyi. Z pośród wszystkich projektów wyróżniono jeden typ, według którego polecono 12 firmom wykonać 30 zbiorników. Rezerwoary mieć będą pojemność po 1000 wagonów każdy, a są w ten sposób wykonane, iż ponad dołem o 3 metrach głębokości wznosić się pędzie wał ziemny o wysokości 3 metrów, wskutek czego głębia zbiornika wyniesie metrów sześć. Między pojedynczymi zbiornikami pozostaną wolne odstępy szerokości 50 m., — zaś poszczególne grupy rezerwoarów dzielić będzie od siebie przestrzeń 100—200 m. Cenę przeciętną zbiornika ustalono na 35.784 kor. Dach rezerwoa-rów zasypany ziemią i pokryty papą całkowicie , zabezpieczać będzie zbiorniki przed niebezpieczeństwem pożaru. Imponujący ten kompleks rezerwoarów zajmie około 30 ha w tu-stanowickich lasach kameralnych, na przestrzeni wydzierżawionej Związkowi przez państwo.

O szerokość odstępów między zbiornikami i grupami zbiorników musiał Związek długie prowadzić układy ze stałym wydziałem Towarzystw asekuracyjnych dla ubezpieczeń nafty.

Z trudem niemałym udało się Towarzystwa te skłonić do ograniczenia różnych żądań natury technicznej, żądań zgoła nieuzasadnionych przy rezerwoarach ziemnych.

Do niewyrównanych jeszcze różnic z Towarzystwami asekuracyjnemi należy ich żądanie, ażeby usunąć wszystkie drzewa z obszaru zajętego przez rezewoary. Żądanie to nietylko nie jest uzasadnione, lecz szkodliwe. Wszak chodzi tu nie o drzewa szpilkowe, lecz o las liściasty, który właśnie stanowić może dosko-

pomiędzy zabudowaniami gospodarczemu, właś-jj dowych, i że krajowemu Związkowi nie jest nie, ażeby w razie pożogi powstrzymać jej    oczywiście danem, aby z dnia na dzień brako-

rozszerzenie się. Mimo, iż wciąż jeszcze istnieją    wi temu zaradzić. Nie można od krajowego

pewne różnice między Towarzystwami ase-    Związku więcej wymagać od tego, co rzeczy-

kuracyjnemi a Związkiem, należy tu stwierdzić, wiście obecnie czyni t. j. aby wszystkiemi si-że Towarzystwa asekuracyjne bądź co bądź    lami dążyć do wzniesienia rezerwoarów celem

z wielką życzliwością odnoszą się do organi-    dostarczenia jak najwięcej miejsca składowego

W tych dniach krajowy Związek producentów ropy rozesłał do producentów następujące pismo :

Ł P. T.

Ostatnie dni przyniosły naszemu przemysłowi naftowemu ponowną derutę ceny surowca. Podpisany Związek producentów ropy uważa za swój obowiązek w chwili tej wyświetlić P. T. Producentom źródło tej nowej a nieoczekiwanej depresyi targu»

Jest ona sztucznym wynikiem rozmyślnej akcyi, prowadzonej niestety skutecznie, przez pewną grupę, upatrującą korzyść swą w zupełnem zderutowaniu rynku ropnego, Stałe obniżanie się cen, które ostatnio doszły już nawet do 70 halerzy za cetnar metryczny, przypisać należy wyłącznie ,ma-chiuacyom grupy tej, operującej na gruncie drohobyckim i lwowskim. Jako argument służy im rzekomy dalszy wzrost nadprodu-kcyi w ostatnich czasach. Argumentaeya ti

zacyi, zaczem snadnie można się spodziewać dla ropy swoich komitentów, pomyślnego rozwiązania istniejących jeszcze punktów spornych. Nie ulega wątpliwości, iż Towarzystwa asekuracyjne w miarę postępu prac, same na miejscu się przekonają o istotnym stanie rzeczy i zaniechają żądań, które może przy zielonym stoliku mają pozór słuszności, w rzeczywistości jednak pozbawione są racyi.

Roboty około rezerwoarów ziemnych już zostały rozpoczęte, a to dzięki nader szybkiej in-terwencyi władz państwowych, które w interesie przemysłu naftowego nie szczędziły Związkowi poparcia.

Przygotowania około budowy odbenzyniar-ni, przeznaczonej do przeróbki ropy dla kolei są już w pełnym toku. Z zarządem kolei państwowych osiągnął krajowy Związek również co do technicznych szczegółów budowy całkowite porozumienie. Pod instalacyę wyznaczono obszar 60 morgów w Drohobyczu. Zarząd kolei pracuje niestrudzenie nad planami rafineryi.

t n i o nie tylko nie wzrosła, lecz owszem zmalała. Borysławskie i Tustanowickie tereny naftowe przyniosły w lipcu blisko 3.000 wagonów mniej, aniżeli w poprzednim miesiącu. Ostrzegamy producentów przed lekko-myślnem zawieraniem umów dostawnych, które im samym przynoszą stratę, nieuczciwym elementom dają pole do wyzysku, a dla całego przemysłu naftowego stać się mogą gro-

Podpisany Związek spieszy podzielić się

nych Związku o pojemności 30.000 wagonów w lasach kameralnych w Tustanowicach już się rozpoczęła i że wybudowane przez Wydział Krajowy rezerwoary żelazne na 10.000 cystern częściowo już przeszły do wyłącznej dyspozycyi Związku.

Ubiegłej środy odbyła się w Krakowie zwołana przez dyrekcyę kolei konferencya znawców i fachowców przemysłu naftowego. Wielki sukces jednakże jest nieprawdziwą i obliczoną na odniósł krajowy Związek wreszcie, uzyskawszy nieświadomość ogółu. Produkcya osta-od marszałka krajowego hr. Badeniego oddanie Związkowi w zarząd, na razie wspólnie z dotychczasowym administratorem, Gal. Tow. magazynowem 22 żelaznych zbiorników krajowych, wybudowanych na koszt kraju za 1 Va miliona koron. Czternaście zbiorników tych już zostało ukończonych i oddanych do użytku. Całkowite przejście krajowych zbiorników w posiadanie Związku zostało przez Wydział krajowy stanowczo już uchwalone i nastąpi stanów- źnem niebezpieczeństwem, czo do 15-go września b. r. Jeśli wrogowie kraj. Związku prod. ropy w walce przeciwko wiadomością, że budowa 30 zbiorników ziem-organizacyi powołują się na fakt, iż na targu ropnym panuje wciąż jeszcze niesłychana depresya — i że ceny ropy w ostanich czasach jeszcze bardziej się obniżyły, to zwrócić należy uwagę na okoliczność, iż przyczyna tej de-ruty cen leży w całkowitym braku miejsc skła-

W tym krótkim czasie, przez który Związek istnieje i działa, nie moźliwem było uczynić więcej nad to, co Związek dotychczas wykonał. W czasie tym Związek zdołał zakończyć długotrwałe układy z ministerstwem kolei i innemi władzami centralnemi państwa o dostawę 1,065.000 tonn dla kolei wscho-dnio-galicyjskich, w czasie tym zdołał porozumieć się z Wydziałem Krajowym co do objęcia przez Związek krajowych rezerwoarów, prowadził układy z grupami finansowemi w sprawie zaliczek na ropę i rozpoczął cały szereg na wielką skalę zakrojonych prac technicznych.

Jakkolwiek korzyści osiągnięte przez Związek nie mogą się w tej chwili jeszcze objawić w całej pełni na zewnątrz, to jednak jest rzeczą całkowicie pewną, źe przyszłe miesiące juz przyniosą dzięki działalności Związku pożądaną regulacyę targu.

Wszelkie zapewnienia i pogłoski puszczane w świat przez hyeny i pośredników naftowych, działających w interesie i na polecenie wspomnianych powyżej grup, a mianowicie, źe cena w przyszłości będzie coraz gorszą, należy napiętnować jako rozmyślne hasła popłochu. Są one nieprawdziwe i obliczone je dynie na to, aby przez wywołanie panicznego nastroju wśród łatwowiernych jednostek próbować zachwiać zaufaniem do Związku, osłabić obecną akcyę organizacyjną, a zrobić przy tem dla siebie samego dobry interes.

Krajowy Związek producentów ropy Zamoyski.

Wolski,

D. Fanto & Co.

Feniks Dr. Freund Galicia Georg

Baron Hirsch Hekla Jeanuetta Johanna Karpackie Tow.

Kornhaber & Segal Klaudiusz I.

Charitas

Giusel & Perutz

Kokach & Sussmann

Leon

Ludwig

Lubomirska

Manru

Montefiore

Maurycy

Nadzieja

Nafta

Natan

Oskar

Port Arthur III.

Ratoczyn borysławski Sobieski

Gal. Kasa Oszczędn. Stanisław (na Wiśniewskim) Schutzmann & Kammermann Światowid Syndykat

Trzebinia, teren Wagmann ,,    Gwiazda

h-L

50

227

253

26

54

78

45

68

43

CO o

03 O l L— CO

436

74

18

67

to

52

35

31

86

49

10

38

191

32

14

440

37

56

36

21

39

80

35

13

Produkcya Borysławia i Tustanowic.

Czerwiec i lipiec 1908.

Ural W an da Zgoda

54

53

14

A. Borysław.

Razem

2.323    2.356

Czerwiec

Cysterny

Lipiec

B. Tustanowice.

Albert

Aleksander

Aniela

Berta

Boj ko- K ury ty ba

Blochówka

Charlotte

Zjedn. kopalnie niemieckie Esther

80

97

110    107

16

15

36

23

16

23

41

16

Agata

Alojzy

Banzaj

Barbara

Berolina

Berthold

Borneo

Bitum

Cecylia

117

63

163    141

183

172

107    109

32

47

150

98

37 109 130 104

54

34

Clay I & II

Długosz-Łaszcz

Dziunia

Emil

Elgin

Ernestyna II

Ewka

Faust

D. Fanto & Co. Fortuna Flora Galicya

Gal. Spółka naftowa Hala

Hansaglück

Hermann

Hucuł

Carlos

Hilda

Kalifornia

Jadwiga

Jakób

Jenny

Józef

Ignacy

Izabella

Juliusz (Galicya) Karpackie Tow. Kometa Kordyan I.

Klara

Kinga

Laupenmtihlen & Co.

Laura

Lilian

Litwa

Mary a Teresa Mercedes Montan Mukden T.

Minerva

Nafta

Nowina

Oil City

Parues

Perła

Petrolea

Popielanka

Bar. Popper-Długosz

Pluto

185

70

85

40

>o O

t— O

20

71

39

163

466

161

26

38

156

14

36

54

336

38

62

48

371

45

17

1.380

44

10

78

12

43

165

26

278

31

106

225

105

19

100

23

1.468

300

CO H o CO H CO N

t— CC t-0O ZD O-

72

77

100

44

25

64

33

153

450

130

25

50

127

158

37

592

16

tO er* CO

1.303

27

32

13

30

96

17

271

27

91

111

60

38

125

21

313

216

12

53

Roman

Rosa

Ręsseguieur

Sabina

Salo

Sas

Sezam

Sumatra

Smolka

Sycylia

Stella

A. H. Synge

Thurn-Taxis (Annen)

Trunkwalter

Tryumf

Tsuschima

Uryckie Tow.

Wacław

Wilno

Max

Malczewski-Nalilik

Tomasz

Wilhelm

William

Wygoda

Zuzia

Cł 05 GO

Oi O! CO ^ GC

192

161

43

93

37

102

109

85

67

253

227

29

36

56

15

1.502

184

231

32

741

57

445

t— co

Razem 12.851

Zestawienie :

Borysław

Tustanowice abgepipt Zapasy O il City za.

1.300

134

195

191

552

89

343

45

24

21

147

69

10.590

Czerwiec Lipiec Cysterny

2.323    2.356

12.851    10.590

1.000    1.500

Łącznie 16.174    14.446

Mowa

posła Zarańskiego w Radzie państwa.

(Dokończenie)

Wysoka Izbo ! Podczas debaty nad kreowaniem ministerstwa robót publicznych, nie miałem sposobności zabrania głosu, dla określenia stanowiska Koła Polskiego, do tej części przedłożenia, którą zarządzonem zostało wydzielenie agend górniczych z ministerstwa rolnictwa, a przydzielenie ich do ministerstwa robót publicznych. Ponieważ jednak sprawa ta w Kole Polskiem poddaną została wyczerpującej dyskusyi i zdołano po-

waż zgodnie z kilkakrotnie ponawianymi w Wysokiej Izbie wnioskami —

rozumieć się i ustalić kilka kwestyi i projektów, przeto uważam za swój obowiązek, zarówno wobec Wysokiej izby, jak i wobec rządu, obecnie przy obradach budżetowych sprawy te omówić.

W pierwszej linii muszę oświadczyć, iż najzupełniej zgadzamy się na wydzielenie agend górniczych z ministerstwa rolnictwa i oddanie ich nowemu ministerstwu, ponie

z naszej

strony był to wniosek posła Stwiertm — uznać musieliśmy, iż między górnictwem a rolnictwem zachodzą nie dające się uniknąć sprzeczności interesów, których wyrównanie w miarę rozwoju przemysłu górniczego stanowiło coraz trudniejsze zadanie dla ministerstwa, którego główuem zadaniem jest przestrzeganie interesów i potrzeb rolnictwa. Z prawdziwą radością witam też, iż akt organizacyjny nowego ministerstwa zastrzega utrzymanie samodzielności kreowanej w marcu r. 1902 sekcyi górniczej, gdyż wyrażono przez to ponownie przekonanie, iż górnictwo wymaga jednolitego zarządu i nie należy w okresie wysokiego rozwoju górnictwa, w czasie kiedy liczne ważne zadania rządu w zakresie zarządu górnictwa i polityki górniczej czekają na załatwienie, naruszać samodzielnej organizacyi administracyi górnictwa. Sądzę, iż to co powiedziałem charakteryzuje również nasze stanowisko w sprawie uchwalonej przez' Izbę Panów rezolucyi i poruszonej przez partyę socyalno-demokratyczną kwestyi przydzielenia agend górniczych do ministerstwa handlu, wzgl. socyalno-politycznej sekcyi ministerstwa handlu.

Jeźeli daję wyraz żywemu zadowoleniu z powodu tak szczęśliwego rozwiązania tych ważnych spraw, to musze z drugiej strony zaznaczyć, iż ze względu na niezaprzeczenie wysokie znaczenie górnictwa, byłoby bardzo wskazanem w zewnętrznej nazwie nowego ministerstwa wyraźnie wymienić górnictwo, jak to już w Austryi niejednokrotnie miało miejsce w latach 1834 — 1848, gdy istniała władza centralna pod nazwą „Hofkammer in Münz und Bergwesen“ i w latach 1848 do 1853 pod nazwą „Ministerium für Landeskultur und Bergwesen“.

Co się tyczy przyszłych losów górnictwa w nowem ministerstwie, to otwiera się dla inic>atywy J. E. pana ministra robót publicznych na polu górnictwa bardzo szerokie pole działania i oczekujemy z całą stanowczością, znając wielki talent organizacyjny Jego Eksselencyi, jego chęć i zapał do pracy, iż nie zadowoli się on organizacyą górnictwa, jak ona dziś istnieje i jak on ją objął, lecz dążyć będzie przez przyłączenie nowych, dla całego przemysłu górniczego pożytecznych agend, do rozszerzenia i nowego ukształtowania organizacyi. (Brawo !) Nie potrzebuję chyba osobno zaznaczać, iż przez ogół górnictwa rozumiem nie tylko przedsiębiorców, lecz także i robotników w górnictwie pracujących. (Potakiwanie).

A teraz przejdę do konkretnych wniosków, o których konieczności głęboko jestem przekonany, a których uwzględnienie szczególnie gorąco pozwalam sobie rządowi zalecić.

Geologiczny instytut państwowy, mojem zdaniem stanowczo należy do zakresu nowego ministerstwa. Geologię, jako wiedzę, cenię bardzo wysoko, studyowałem ją sam w akademii górniczej i nie otrzymałem złej noty z tego przedmiotu; nie przeczę bynajmniej, -iż instytut geologiczny w kierunku naukowym zdziałał i działa bardzo wiele. W myśl statutu zadauiem państwowego instytutu geologicznego jest nie tylko sama wiedza teoretyczna — spełniać on winien również zadania praktyczne i działalność jego obejmować winna także badanie pokładów minerałów pożytecznych. W tym jednak kierunku nie wiele zdziałał instytut geologiczny. Badania instytutu państwowego obejmują przeważnie obszary, w których pożyteczne minerały się nie znachodzą, chociaż zadaniem jego byłoby w pierwszym rzędzie geologiczne zbadanie ważnych pod względem górniczym obszarów naszej monarchi. I tak: brak dotychczas — pominąwszy dawne zdjęcia — nowszych zdjęć okręgu węglowego morawsko-śląsko-polskiego, zagłębia węgla brunatnego w północno-zachodnich Czechach, środkowo-czeskiego obszaru węglowego i innych.

Brak instytutowi geologicznemu kontaktu z górnictwem; nie mogę oszczędzić in-

stytutowi zarzutu, iź unika wprost zdjęć I skarbowego, lecz obsadzone być winny wy-ważuych obszarów górniczych,

łącznie technikami górniczymi i potrzebnemi

wynikiem

Stoimy przed reformą ubezpieczenia robotników górniczych i ustawodawstwa górniczego. Prace przedwstępne dla tej reformy, której nagłość uznajemy, postępują w zbyt powolnem tempie, a to z tego powodu, iż odnośny departament przeciążony jestinnemi robotami. Koniecznem jest stworzenie reme-dury, która zdaniem mojem na tem polegać winna, iż poszczególnym urzędnikom sekcyi górniczej, wśród których znajdują się liczni bardzo uzdolnieni i chętni pracownicy, należałoby poruczyć jedynie i wyłącznie te agendy.

Statystyka górnicza, którą w tej formie jak obecnie jest ogłoszoną, mało kto się posługuje i czyta, wymaga koniecznej reformy w nowoczesnym kierunku, odpowiadającym wymogom obecnym i potrzebom górnictwa.

Również i instytucya inspekcyi górniczej domaga się rozszerzenia. O ile zasługuje na uznanie, że władze górnicze starają się na ogół uczynić wszystko, co leży w ich mocy, to zaznaczyć należy z drugiej strony, że wobec mnożących się socyalno-politycznych zadań rządu, istniejące siły wystarczyć nie mogą. Nastąpić musi gruntowne pomnożenie stanu urzędników górniczych i to pomnożenie dotyczyć winno nietylko niższych instancyj, ale i władza centralna rozporządzać musi dostateczną ilością urzędników inspekcyjnych, którzy byliby wstanie udzielać ministerstwu bezpośrednich informacyj we wszystkich odnośnych kwestyaeh dotyczących naszych okręgów górniczych. Podkomitet wybrany przez socyalno-polityczny wydział Wysokiej Izby, do którego mam zaszczyt należeć, oświadczył się za tego rodzaju ukształtowaniem inspektoratu górniczego, po wziąwszy odnośną uchwałę olbrzymią większością głosów.

Należy również przystąpić do powołania robotników do tej akcyi, jak to szanowny mój przedmówca już zaznaczył.

Jeszcze na jeden szczegół pragnę zwrócić uwagę: Należy się domagać od rządu ubezpieczenia od wypadków urzędników górniczych, którzy wystawieni są na niebezpieczeństwo w równej mierze, jak każdy w ko-

tego jest, iź waźue odkrywki stracone są raz siłami pomocniczemu na zawsze. Zamiast pozyskiwania górników i pracowania ręka w rękę z nimi nad podniesieniem górnictwa, odpychają panowie geologowie praktycznych górników od siebie i czynią z geologii pewnego rodzaju tajemniczą wiedzę, do której dla praktycznego górnika niema przystępu.

Lecz właśnie w kontakcie z górnictwem mógłby instytut geologiczny rozwinąć pożyteczną działalność, a kontakt ten dałby się osiągnąć, gdyby instytut geologiczny wydzielono z zakresu ministerstwa oświaty, gdyby go poddano nowemu ministerstwu i zreorganizowano na wzór geologicznego instytutu w Berlinie, który — ze wstydem przyznać muszę — o pokładach minerałów pożytecznych w Austryi o wiele dokłanniejsze może dać wyjaśnienia, aniżeli instytut wiedeński.

(Słuchajcie !)

A także i zarząd salin, kontrola dobywania minerałów niezastrzeźonych, jak kao lin, glinka, cement, gips, magnezyt i inne, nadzór kamieniołomów, które wykazują niezwykle wysoką cyfrę nieszczęśliwych wypadków, należeć powinny do zakresu nowego ministerstwa. Techniczna strona tych kopalń nie różni się od ruchu innych kopalń, i nie techniczna lecz prawnicza kwestya jest powodem różnicy kompetencyi.

W szczególności co do kopalń i warzelni soli, zupełnie zgodnie ze sferami tech-nicznemi, a zwłaszcza zgodnie ze związkiem techników w Wysokiej Izbie twierdzić mogę, iż ruch ich bardzo cierpi pod zarządem władzy skarbowej.

Utrudnienie zwłaszcza na tem polega, iż zarząd salin oddany jest krajowej dyrelc-cyi skarbu, w której istnieje wprawdzie odrębny departament, decydujące jednak słowo nie przysługuje urzędnikowi technicznemu, lecz prawnikowi. (Potakiwanie). Do tego ustępu administracyi państwowej powrócę przy innej sposobności i poświęcę mu obszerniejszą krytykę; dziś pozwalam sobie zaproponować utworzenie dyrekcyj salinarnych, które mogłyby pozostawać pod prezydenturą naczelnika kraju lub krajowego dyrektora

przez nas pożąda-

4,301.040

486.269

191.187

58.779

3,918.933

380.306

388.380

128.753

palni zatrudniony robotnik, dozorca lub inżynier.

Rozszerzenie czynności władz górniczych, które w toku wywodów moich tylko naszkicowałem, związane powinno być z tern, iż władze te staną istotnie na wysokości swego zadania, i że zniknie duch biurokratyczny, który u tej lub owej władzy ciągle jeszcze się przejawia, względnie wtedy się wdziera, gdy przychodzi „z góry“ od wyższej instan-cyi. (Oklaski). Niektóre władze zapominają ciągle jeszcze, iż nie ludność dla władzy, lecz władza dla ludności istnieje i jej potrzebom służyć winna.

Czuję się zniewolonym z tego miejsca z gorącym apelem zwrócić się do niektórych władz' górniczych, by czynności swej nie mierzili ilością załatsvianych aktów, niepotrzebną stratą czasu na biurokratyczne, częstokroć pozbawione głębszego znaczenia, wywiady, lecz by całą swą wiedzę i umiejętność, całą swą dobrą wolę, której z pewnością nie brak, oddali na usługi ogółu z całą świadomością szlachetnego celu, jakie mają ich socyalno-polityczne zadania i ich działalność nadzorcza.

Będzie to z korzyścią nietylko dla górnictwa samego, dla dobra ciężko na chleb pracujących robotników górniczych, z korzyścią dla publiczności, z którą władze górnicze stykać się muszą, ale i dla podniesienia i to poważnego podniesienia znaczenia i poważania władz górniczych, niechciałbym, by którakolwiek z władz górniczych zniewoliła mnie do przedstawienia Wysokiej Izbie kilku znanych mi bardzo charakterystycznych i jaskrawych wypadków.

Niechaj apel ten znajdzie posłuch! Nowo powstałe ministerstwo i jego pierwszy naczelnik mogą być pewni, iż przy traktowaniu agend górniczych w kierunku przeze-mnie naszkicowanym, nym, Koło polskie po ich stronie stanie. (Żywe oklaski. Mówca odbiera gratulacye).

Wywóz galicyjskiej nafty rafinowanej do Niemiec.

Wywóz rafinady galicyjskiej do Niemiec ciągle postępuje naprzód. AYedług statystyki

importowej do Niemiec stanowił import nafty w pierwszych 6-clu miesiącach bieżącego roku:

w roku 1908 w roku 1907

Z Ameryki Z Austryi Z Rosyi Z Rumunii

Z tablicy tej widać, że import nafty z Ameryki i z Austryi ciągle wzrasta, natomiast import z Rosyi i Rumunii zmniejsza się; Rumunia i Rosya razem importują zaledwie połowę tego, co Austrya; specyalnie w dostawach dla kolei niemieckich nafta z Galicyi pobiją inne nafty; dzisiaj już Austrya wywozi do Niemiec 9'6°/₀ całego importu nafty; wprawdzie małe cyfry, z jakimi figurują Rosya i Rumunia, tłómaczą się tern, że wskutek kartelu amerykańskich, rosyjskich i rumuńskich towarzystw często rosyjska i rumuńska nafta przychodzi pod inną marką lub bywa mieszaną z amerykańską naftą, w każdym razie jednak w imporcie rosyjskiej i rumuńskiej nafty w porównaniu z galicyjską panuje stagnacya.

Na zwiększenie się znaczne importu nafty galicyjskiej zwróciły już uwagę niemieckie pisma i widzą w tern środek do uwolnienia się z pod wpływu monopolu amerykańskiego. Ciekawem jest, że „Standard Oil Co.“ podniósł cenę nafty w Hamburgu i w północnych Niemczech, natomiast obniżył w tych miejscowościach, gdzie grozi kon-kurencya nafty galicyjskiej; obniżenie doszło nawet do 4 fenigów na litrze; Amerykanie utrzymują w Niemczech swoją pozycyę tem, że związali specyalnemi umowami detailicz-nych handlarzy; właśnie niedawno odbyło się zgromadzenie Związku tych detailistów i na podstawie referatu pan F. Biilowa z Essen, w którym starał się wykazać, że Amerykanie coraz więcej monopolizują handel naftą, zawarłszy kartel z rosyjskiemi i ru-muńskiemi firmami naftowemi i starając się zgnieść naftę galicyjską, zgromadzenie przyjęło rezolucyę tej treści:

„Prezydyum związku ma wpłynąć na poszczególnych członków, w tym duchu, aby

Wogóle nowa ustawa kontyngentowa wywołała wśród tutejszych mniejszych rafinerów niezadowolenie; 15. lipca odbyło się w Bukareszcie zebranie mniejszych rafineryj w liczbie 35 i zebranie dało wyraz niezadowolenia z nowej ustawy. Po dłuższej dyskusyi uchwalono do ministra skarbu pana Continescu wysłać telegram i memoryał, który zawierał następujące żądania: 1. Odroczenie wprowadzenia nowej ustawy w życie do 1. października b. r. 2. Podniesienia ceny nafty rafinowanej i inny rozdział kontyngentu, gdyż ustanowiona cena i rozdział rujnuje mniejsze rafiinerye. 3. Ustanowienia przeciętnej ceny ropy, jako podstawy do ustanowienia ceny rafinady. Przyjęta przez radę ministrów cena ropy nie odpowiada faktycznym stosunkom; w rzeczywistości ropa ma cenę wyższą i różną w rozmaitych miejscowościach; do ceny ropy należy dodać koszty przewozu ropy do fabryki.

Rafinerye rumuńskie w pierwszem półroczu wyprodukowały 487.640 ton produktów naftowych o 74.535 więcej niż w tym samym okresie czasu 1907 roku; w tej liczbie było 85.029 ton benzyny; 129.771 ton nafty: 47.423 tony oleju i 225.417 ton „ma-zutu“. W Rumunii skonsumowano 504 tonny

juz dzisiaj wypowiadano umowy ze „Standard Oil Co.“ i aby przy zakupnie nafty rezerwowano sobie wolną rękę“.

Jak widzimy z tego, opinia zwraca się w Niemczech przeciw amerykańskiej nafcie i rafinerzy nasi powinni moment ten wyzyskać, aby jeszcze więcej rozwinąć eksport nafty, a tern samem rozszerzyć przeróbkę ropy, której mamy nadmiar, zamiast lamentować, jak tylko w kraju naszym powstaje jaka nowa rafinerya nafty lub zakład dla od-benzynowania ropy.

Z rumuńskiego przemysłu naftowego.

Produkcya ropy w Rumunii za I. półrocze bieżącego roku wynosiła 576.668 ton, gdy za ten sam okres w roku ubiegłym 560.064 tony, czyli zwiększyła się tylko o 3°/₀; produkcya więc rumuńska jest w pewnej stagnacyi, gdy uwzględni się olbrzymie kapitały inwestowane w wiercenia w Rumunii. Rafinerye rumuńskie są zaniepokojone małym wzrostem produkcyi surowca, a spe-cyalnie rafinerye, które przez nowe prawo kontyngentowe są zaliczone do drogiej i trzeciej kategoryi i nie mają własnej produkcyi lub produkcyę nie- wystarczającą do przyznanego im przez rząd kontyngentu rafinady; rafinerye te przewidują w przyszłości wielką trudność w zakupnie ropy; rafinerye rumuńskie są urządzone na przeróbkę 2 mi-' lionów ton, gdy produkcya będzie nie wiele większa od 1 miliona ton; jest to zjawisko wręcz przeciwne Galicyi, gdzie są trudności przy zbycie ropy. Cena ropy w Rumunii wynosi obecnie 4‘50—4’70 franków za 100 kilo i jeżeli nadzieje na znaczną zwyżkę produkcyi w drugiem półroczu nie zrealizują się, to wkrótce dojdzie cena ropy w Rumunii do 5 franków.

Cena rafinady w Rumunii stosownie do nowej ustawy została przez radę ministrów ustaloną na franków 8’70 za 100 kilo loco fabryka; z tej ceny rafinerye są niezadowolone i zamierzają domagać się podwyższenia przy okazyi ułożenia kontyngentu na ostatni kwartał bieżącego roku, t. j. od 1. października.

Zebranie wybrało deputaeyę dla doręczenia memurjału ministrowi. Utworzyło się w Bukareszcie towarzystwo akcyjne dla sprzedaży nafty wewnętrznej (Societatea anonima pentru distribuirea produselor petrolului), towarzystwo to już skoncentrowało w swych rękach sprzedaż nafty wewnętrznej rafineryj towarzystw „Romano Americana“, „Steaua Romana“ i „Aurora“ i w ten sposób ma już w swych rękach 57*4°/₀ całego kontyngentu rafineryj pierwszej kategoryi; rafinerya „Wega“ nie przystąpiła do tego towarzystwa. Eksport produktów naftowych z Rumunii jest bardzo ożywiony; ogromnie wzrasta eksport na Wschód wskutek zmniejszenia eksportu z Rosyi; ceny nafty eksportowej dochodzą do 7Y₂ franków loco port Konstanca; natomiast spadają ceny benzyny wskutek konkurencyi benzyny amerykańskiej, mianowicie nowe ropy amerykańskie zawierają znaczniejszy procent benzyny od dawniejszych.

benzyny; 15.770 tonn nafty; 3.208 ton oleju i 175.754 tonny „mazutu“ do opału; natomiast wywieziono zagranicę 54.537 tonn benzyny, 122.888 tonu nafty i 39.177 tonn ropy i destylatu surowego.

Największym importerem produktów naftowych rumuńskich jest Francya (55.863 tonn w I-szem półroczu); potem idzie Anglia (45.355) ;

(36.053 tonn) ; jest to dopiero w ostatnim ro-

i papiernia Weisera ; przy projektowanem podniesieniu podatku od wódki i zmniejszenia bonifika-cyj eksportowych, zmniejszenie kosztów produk-cyi dla gorzelń jest kwestyą bytu, w czem zmniejszenie kosztów opału odgrywa ważną rolę; w końcu dr, Bartoszewicz rzucił myśl, by gorzelnie zgrupowane około jednej stacyi kolejowej na wspólny rachunek przy stacyi urządziły większy zbioimik ropy i postawiły kocioł parowy i by ztamtąd dopiero, jako z centralnego magazynu, ekspedyować ropę w beczkach do poszczególnych gorzelń, a do stacyi dowczió cysternami, co sprowadzi oszkli zdobyty rynek zbytu przez towarzystwo czędności w kosztach transportu ropy i w czasie. „Romano Americana“, następnie idą Iudye i dopiero piąte miejsce zajmują Niemcy, gdzie Galicya robi daleko większe postępy w eksporcie, niź Rumunia; następnie Turcya,

Włochy, Austro - Węgry (dokąd Rumunia eksportuje ropę za zniźonem cłem), z powodu jednak niskiej ceny ropy w Gali-cyi nawet południowo-węgierskie rafinerye rezygnują powoli z ropy rumuńskiej; eksport ropy rumuńskiej do Węgier wynosił w pierwszem półroczu 5.848 ton tylko, gdy w roku zeszłym w tym okresie 13.913 ton.

Ugaszenie „Oil City". Wreszcie zdołano opanować pożar „Oil City“ dnia 16. b. m. o godzinie

trzecie miejsce zajmuje Egipt

KRONIKA.

Sprawa opalania naszych gorzelń. Na krajowym wiecu gorzelniczym, który obradował we Lwowie 23. i 24. b. m. wygłosił inż S t y b e r referat o opalaniu kotłów parowych ropą. Prelegent na podstawie dat, zebranych w rozmaitych dziełach i na podstawie wyników, jakie ogłosiła kolej w „Czasopiśmie Technicznem“ o opalaniu ropałem lokomotyw, wykazał, iż wartość opałowa ropy jest 2 razy większą od węgla, następnie wykazał dogodności, jakie przedstawia opalanie ropą (uproszczona obsługa kotła, osiągnięcie w krótszym czasie większej ilości pary, niemożność kradzieży ropy przy transporcie) i wreszcie opisał całe urządzenie opalania ropą, przeróbkę paleniska, ilustrując te urządzenia rysunkami. Następnie zabrał głos dr. Bartoszewicz i w dłuższem przemówieniu udowadniał, iż opalanie ropą naszych zakładów fabiycznych jest kwestyą ekonomiczną ogólno-krajową; szczególnie doniosłe ekonomiczne znaczenie ma opalanie ropą dla wschodniej Głali-cyi, która niema węgla i mało ma drzewa; sprawa ta nie jest pozbawiona i strony patryotycz-nej ; przez opalanie ropą wyemancypujemy się z pod sprowadzania do kraju drogiego pruskiego węgla; mówca wskazał na doskonałe rezultaty, jakie przy opalaniu ropą osiągnęła centrala elektryczna we Lwowie, cukrownia w Przeworsku

Zebrani gorzelnicy nadzwyczaj uważnie przysłuchiwali się wywodom obydwu referentów i uchwalili rezolucyę popierania sprawy opalania ropą, oraz polecili redakcyi pisma „Gorzelnika“, by sprawie tej poświęciła uwagę.

N owe układy w przemyśle naftowym. W bieżącym tygodniu odbędzie się we Wiedniu zebranie miarodajnych rafineryj nafty, na którem podjętą ma być próba osiągnięcia porozumienia co do cen nafty i produktów ubocznych na kampanię jesienną. W ubiegłym roku zdołano w tym względzie dojść do porozumienia i w kołach rafinerów panuje przekonanie, że i w roku obecnym da się to przeprowadzić, tembardziej, iż fabryki zawarły już umowy na większą część swej- produkcyi, pozostała zaś reszta nafty i produktów ubocznych nie ma być zbyt znaczną. W dalszym ciągu istnieje plan podjęcia pertraktacyi kartelowych w najbliższym czasie. W kołach interesowanych panuje przekonanie, iż pora obecna jest wcale korzystną dla zawiązania kartelu. W ciągu roku kilkakrotnie porozumiewały się rafinerye ze sobą, w sprawie stworzenia podstawy dla nowego kartelu. Sądzą ogólnie, iż projekt utworzenia centralnego biura sprzedaży, któ-reby zajmowało się zbytem wszystkich produktów rafineryjnych — miałby największe widoki powodzenia. Produkcya rafineryi nie ma być ograniczoną kontyngentem w ogólnej fabrykacyi, lecz każda rafinerya będzie mogła sprawność swą w zupełności wyzyskać. Przed rozpoczęciem nowej kampanii musiałaby każda rafinerya zawiadomić centralne biuro, ile nafty i produktów ubocznych odda do sprzedaży. Obecnie nie da się przewidzieć, jakich zmian dozna powyższy projekt w ciągu układów. Istnieje w sferach rafinerów również zamiar porozumienia się z producentami ropy, gdyż rafinerye żywo interysują się kwestyą budowy odbenzyniar-ni, dla kolei państwowej. Eafineiye chciałyby uniknąć konkurencyi z naftą i benzyną uzyskaną w rządowej odbenzyniarni i dążą do poi'ozumienia się w tym kierunku, iż producenci oddawać by mieli naftę i benzynę na sprzedaż rafineryom, względnie centralnemu biuru sprzedaży, zaniechaliby zaś sprzedaży tych produktów na własną rękę.

c.

2-ej popołudniu. Przez 44 dni szalał pożar, zanim udało się p. inż. Klarfeldowi, stłumić rozpętany żywioł. Sposób ugaszenia pożaru, pomysłu inżyniera Klarfelda okazał się skutecznym, cłioć nader uciążliwym i będziemy mieli sposobność bliższego omówienia wspomnianej akcyi. Pogorzelisko przedstawia się obecnie, jak wielki kopiec ziemny naszpikowany rurami, służącemi do odprowadzania ropy i gazów. Produkcya wynosi obecnie około 80 wagonów, z których tylko 60 przetłacza się, reszta spływa do rzeki i tam się spala. Szkodę oceniają na 350.000 Koron, mianowicie 250.000, stanowi wartość spalonej ropy, a 100.000 Koron koszta akcyi ratunkowej. Ogółem napłynęło 150 projektów ugaszenia, między innymi z Niemiec, Anglii, Eosyi, Pumunii etc.

Palenie ropy na rzece. Nie rzadko zdarza się w Borysławiu i Tustanowicach, iż przy znacznych wybuchach pokaźna część ropy, dla braku zbiorników spływa do Tyśmienicy. Ezeczka ta jest dopływym Dniestru i w ten sposób ropa płynie daleko poza granice obszaru naftowego. Olbrzymie wybuchy na „Oil City“ spowodowały, że znaczne ilości ropy spłynęły Dniestrem aż do Poddniestrzan pod Chódorowem, gdzie wskutek naturalnej tamy zatrzymały się, tworząc pokaźne jeziorko ropne. Okoliczni mieszkańcy wnet rozpoczęli regularną eksploatacyę tej „kopalni nafty na rzece“ i dostarczali ropę w beczkach sąsiedniej'cegielni. Nieostrożność chłopaka, który rzucił zapałkę palącą się na rzekę, położyła kres tej rentownej eksploatacyi ropy. Olbrzymi słup ognia i czarne kłęby dymu, były zdaleką, widoczne, ' św iadcząc o kresie tego przedsiębiorstwa naftowego.

C. k. Dyr. kolei państwowych we Lwowie.

do L. 411/r. c. ex 1908

Rozpisanie dostawy.

C. k. Dyrekcya kolei państwowych we Lwowie rozpisuje w drodze publicznych ofert wykonanie zakładu dla wytwarzania ropału o dziennej sprawności co najmniej 1000 O ropy, wraz ż dostawą całkowitego urządzenia.

Zakład ten ma się składać w ogólnym zarysie z następujących części:

a)    z destylarni dla ruchu ciągłego;

b)    z rafineryi nafty o wydatności co najmniej 130 t. dziennie;

c)    z urządzeń dla rektyfikacyi benzyn y o wydajności co najmniej 65 t. dziennie.

d)    ze zbiorników dla składu ropy dla celów manipulacyjnych i dla magazynowania zapasów ropału, nafty i benzyny wraz z uzbrojeniem i przewodami rurowemi;

e)    z centralnej stacyi pomp tłocznych;

f)    z kotłowni wraz z kominem dla centralnego wytwarzania pary i motorem popędowym;

g)    z zakładu dla odczyszczania ścieków i odpadków;

h) ,z urządzeń dla wysyłki produktów naftowych i dla napełniania cystern wozowych ropałem i

k) z e’ektrowni dla wytwarzania prądu elkelrycznego dla celów oświetlenia i rozprowadzenia siły motorycznej.

Bliższe szczegóły znajdują się w obszernym spisie i w przybliżonym wykazie dostawić się mających urządzeń, które wraz ze szkicem sytuacyi gruntu jakoteż z doty-ezącemi ogólnemi i szczegółowemi warunkami dostaw otrzymać można na żądanie ustne lub pisemne w oddziale dla służby woźui-czej i warsztatowej c. k. Dyrekcyi kolei państwowych we Lwowie ul. Krasickich 1. 5, I. piętro drzwi 1. 122.

Na podstawie tych warunków wygotowane i przepisowo ostemplowane oferty, mają być zaopatrzone na kopercie opieczętowanej napisem: „Oferta na wykonanie i urządzenie zakładu dla wytwarzania ropału“ i wniesione do protokołu podawczego c. k. Dyrekcyi kolei państwowych we Lwowie najpóźniej do 12 godziny w południe dnia 5. października 1908.

Komisyjne otwarcie ofert nastąpi 6. października 1908 o godzinie 1 z południa w sali konferencyjnej na 2 piętrze gmachu c. k. Dyrekcyi kolei państwowych we Lwowie.

Oferta ma zawierać:

1. Cenę wyrażoną cyframi i słowami w walucie koronowej za jednostkę, względnie ryczałtowo za jedną grupę dostaw lub za całość włącznie z wszelkimi kosztami przewozu, opakowania, dostawienia, załadowania, jakoteż wdącznie z montowaniem, urządzeniem i wprawieniem w ruch, opłatnie we wozie na stacyi Drohobycz lub jakiej innej staoyi, z której dalszy transport na szlakach k. kolei państwowych mógłby nastąpić.

2.    Ciężar oferowanych przedmiotów w kgr. wraz z podaniem tolerancyi.

3,    Termin    dostawy    (jako    ostateczny termin zupełnego    wykończenia    zakładu    oznacza

się koniec września 1909).

4 Miejsce    wyboru.

5. Stacyę    dostawy.

Do ofert należy dołączyć dokładnie opisy, kosztorysy, jakoteź rysunki dotyczących l 1741 urządzeń.

Równocześnie mają byó dołączone plany obmurowania względnie fundowania i montowania poszczególnych przedmiotów.

Dla objektów, które dla swego pomieszczenia wymagają osobnego obmurowania lub budynku jak n. p. kotły destylacyjne, kotły parowe, aparaty rektyfikacyjne i t. p., należy również załączyć plany budowlane i kosztorysy.

Te ostatnie mają być wykonane po myśli art. 3 szczegółowych warunków dla dostawy urządzeń mechąnicznych dla warsztatów.

Dopuszczalne są także oferty na dostawę i urządzenie pojedyńczyeh grup lub poszczególnych przedmiotów, co jednakże na ofercie jasno uwidocznionem byó musi.

W ofercie należy wyszczególnić, że oferujący warunki i opisy dostaw zna i je w zupełności przyjmuje. (O ile Opis (Beschreibung) zawiera zmiany postanowień warunków szczegółowych form. Z. 57 — jest miarodajną treść wyż wspomnianego opisu. Oferty i załączniki mają być opatrzone stemplem po 1 koronie od arkusza, rysunki, których format jest większy od arkusza 21/34 cm. należy zaopatrzyć stemplem na 1 koronę).

Przy otwarciu ofert wolno każdemu z oferentów wziąć udział albo osobiście albo przez zastępców, którzy wykazać się muszą pisem-nem pełnomocnictwem.

Przy rozprawie ofertowej uwzględnione będą tylko oferty wytwórców, lub tychże uwierzytelnionych zastępców.

Oferenci mają pozostać w słowie do końca bieżącego roku.

C. k. Zarząd kolei państwowych zastrzega sobie wyraźnie, że samo przyjęcie podanej oferty nie obowiązuje co do jakiegokolwiek zamówienia.

Oferty nie odpowiadające określonym warunkom albo przedłożone za późno nie będą uwzględnione.

Lwów, w sierpniu 1908.

C. k. Dyr. kolei państwowych we Lwowie.

Stebnik, d. 8. sierpnia 1908.

Ogłoszenie licyfacyi,

Celem zabezpieczenia dostawy ropy opałowej dla salin w Stebniku i Drohobyczu razem w ilości 48.000 metrycznych cetnarów rocznie w czasie od 1. stycznia 1909 na rok jeden względnie na lat trzy odbędzie się w kancelaryi c. k. zarządu salinarnego w Stebniku publiczna licytacya za pomocą ofert pisemnych dnia 9. września 1908.

Dnia tego do godziny 12-tej w południe mają wnieśó reflektanci swoje oferty do rąk Naczelnika c. k. Zarządu salinarnego w Stebniku.

Do oferty ostemplowanej znaczkiem 1 k. należy dołączyć wadyum w wysokości 10% od żądanej sumy w gotówce bądź w papierach wartościowych obliczonych według kursu dziennego, jednak nie ponad wartość nominalną.

W ofercie należy też wyraźnie nadmienić oferowane ceny na rok jeden lub 3 lata.

Ceny jednostkowe mają być wyrażone cyframi i literami w walucie koronowej a nadto ma oferent nadmienić, że znane mu są warunki licytacyjne i że się tymże bezwarunkowo poddaje.

Oferty wniesione w późniejszym terminie, albo uieostemplowane, lub nienależycie ułożone i kreślone nie będą uwzględnione.

Bliższe warunki licytacyjne przejrzeć można w kancelaryi c. k. zarządu salinarnego w Stebniku lub c. k. zarządu salinarnego w Drohobyczu w godzinach urzędowych.

C. k. zarząd salinarny.

Mach m. p.

99

Dr. Bronisław Malerosfii

adwokat krajowy we Lwowie

ma swoje biuro przy placu Maryackim 1. 10. Telefon nr. 350.

Związek producentów ropy opałowe]

KOPAŁ“

KOPAŁ“

we Lwowie ul. Kraszewskiego liczba 1»

Telefon 854.

łUS

/y

/y

Z. Bielski & A. Łukaszewski

VI/

/IV

/IV

/y

/ty

/ty

inżynierowie-przedsiębiorcy

wykonują w przedsiębiorstwie roboty ziemne, budowlane, instalacyjne i wiertnicze, przeprowadzają rewizye i badania instalacyj gazowych i elektrycznych, wykonują torpedowanie szybów wiertniczych.

Wykonanie podjętych robót punktualne, sumienne i fachowe.

v»/

vt/

y»/

/ty

/ty

/ty

Borysław.

y/

y/

y»/

Toœarzysfœo prawnej ocfirony podatnikom

we Lwowie ul. Sienkiewicza 1. 5 II. p.

załatwia z pomocą sił konceptowych, fachowo wykształconych (byłych urzędników skarbowych) zeznania do podatków osobisto-dochodowych, rentowego, powszechnego, zarobkowego

i t. d.

Podania o wstrzymanie egzekucyi i zezwolenie na ratalną spłatę podatków i naleźytości

stemplowych i prawnych.

Rekursa przeciw wymiarom wszystkich podatków i naleźytości oraz we wszystkich sprawach karnych, podatkowych i konsumcyjnych, gorzelnianych i browarnianych.

Wypisowe 1 korona. — Wkładka roczna Q> koron.

BI

BIURO

Przedsiębiorstwo dla głę= bobich wierceń

W Sulimirshi

technicznej, prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

mzmmm rosthiowioza

w Borysławiu

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Galicyi, na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkich. Kupno i sprzedaż terenów naftowych. Wyłączne zastępstwo fabryki lin stalowych Braci Batorowiczów w Drohobyczu.

zaprzysiężonego inżyniera górniczego, em. c. k. starszego komisarza górniczego, b. naczelnika c. k. Urzędów górniczych w Drohobyczu i Jaśle, b. technicznego urzędnika gal. kopalń i warzelń soli, kopalń nafty i wosku ziemnego etc.

w JAŚLE.

Towarzystwo akc. dla przem. naftowego.

fabryka narzędzi wierfniczycR

w Borysławiu

wykonuje i ma na składzie:

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstrukcja. — Żerdzie wiertnicze z najlepszego mate-ryału. — Świdry ekscentryczne patentu M Long-champs’a, jakoteż wszelkie przybory do głębokich wierceń. — Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr. — Zbiorniki na ropę opałową. — Glazowniki specyalnej konstrukcyi. — Mierniki na ropę. — Odlewy żelazne i metalowe. — Naprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.

ROBERT KERN

Zastępstwo iitkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18

z bogato zaopatrzonymi składami w Borysławiu i Krośnie

wykonuje

«

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów itp., maszty dla elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specyalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witkowicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cystern}^ naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu.

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

18-

■m

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

88-

lip

t.

Wyłączne zastępstwo na Galicję:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza'3. & Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Adres telegraficzny:

Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich.

Konto p. k. o. 825.991,

• Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza :

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia Viertnicze. Liny druciane we wszelkicłi wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Littingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem mysią przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

88

18

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905.

*s>

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we    ul. Kopernika I- 21.

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Seweryna ElaAzna,.

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Z Drukarni Słowa Polskiego we Lwowie, pod zarz J. Ziembińskiego.