NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 10-ego i 25-ej*o

IFrein.-u.m.era/ta, •wynosi rocznie 1S koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego 1.1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 13.

Organizacya. — Produkcya ropy w Ameryce w r. 1907 i jej rozwój w ostatnich latach. — Z Borysławia i Tustanowic. — Kilka wyjaśnień do artykułu w zeszycie 7 „Nafty“ z 10 kwietnia b. r, —

Okólnik. — Kronika

Organizacja.

konstytuującego się zgromadzenia był następujący :

Dzień 5-ego lipca b. r. będzie dniem pamiętnym w historyi naszego przemysłu. Być może, iż dzień ten będziemy kiedyś obchodzić jako święto naftowe; w dniu tym „Krajowy Związek producentów ropy“ stał się ciałem; zostały stworzone początki dzieła, w które sami jeszcze parę miesięcy temu wątpiliśmy. Nie da się zaprzeczyć, że sprzyjały nam w stworzeniu tego dzieła i pewne okoliczności: cena ropy doprowadzona do absurdum przez nadprodukcyę, brak zbytu i coraz nowe gwałtowne wybuchy ropy, które w wybuchu szybu „Oil City“ znalazły kulminacyjny punkt. Wielką zasługę około utworzenia tego dzieła niezaprzeczenie ma wiceprezes Kr aj o w e g o Towarzystwa naftowego p. Wacław Wolski, który dotrzymał słowa, jakie dał na Walnem Zgromadzeniu Krajowego Towarzystwa naftowego, że rozwinie swoją działalność w kierunku stworzenia organizacyi; jego niestrudzonym zabiegom, jego wierze w sprawę organizacyi mimo wielkich piętrzących się trudności za

wdzięczamy początek tego dzieła.

Na sali ratuszowej we Lwowie zebrało się około 200 przemysłowców naftowych. Zebranych imieniem gminy miasta Lwowa powitał delegat dr. Aschkenaze i wyraził życzenie, by sala ratuszowa lwowska była tak szczęśliwą, aby tutaj właśnie stworzone zostały podwaliny silnej organizacyi naftowej i by odtąd rozpoczął się nowy zwrot w przemyśle naftowym. Następnie inżynier Wolski imieniem komitetu organizacyjnego wita zebranych, dziękując za przybycie na zgromadzenie dyrektorowi kolei radcy dworu Rybickiemu i prosi o wybór przewodniczącego, którym sam przez aklamacyę zostaje wybrany; na sekretarzy zgromadzenia powołuje dra Stefana Bartoszewicza i dra Czaudernę. Najpierw przewodniczący rozbiera stronę prawną zgromadzenia konstytu-ującego się i w tym celu oświadcza, iż zgromadzenie ogólne poprzedzi zgromadzenie tych 22 członków założycieli, którzy pierwsi wobec notaryusza podpisali statut towarzystwa i ci dopiero przyjmą tych wszystkich, którzy podpisali deklaracyę przystąpienia. Notaryusz odczytuje razwiska 22 członków założycieli; Przebieg tego historycznego dnia, tego następnie dyr. Eminowicz odczytuje nazwiska

CO-'

osób, którzy podpisali deklaracyę wraz z zadeklarowaną ilością udziału. Zgromadzenie 22 osób głosuje nad przyjęciem każdego; wszyscy odczytani zostali przyjęci. Przewodniczący pan Wolski poddaje jeszcze pod uchwałę 22-ócli interpretacyę § 39 statutu Związku, który mówi: „każdy z członków

(5254), dr. Paweł Schwarz (5370), dr. Leon Spitzmann (3164), Wacław Wolski (5370).

mann

Nowo wybrana Rada Nadzorcza odbyła zaraz w pierwszym pokoju naradę celem ukonstytuowania się i wyboru dyrekcyi.

Po przerwie p. Wolski komunikuje, iż ma przy uchwałach powziąć się mających    Rada Nadzorcza ukonstytuowała się wybie-

tyle głosów, ile wniósł udziałów“. Po wyją-    rając go przewodniczącym (oklasisi), a za-

śnieniu dra Kalety, który oświadcza, iż sło- stępcami pp. posła Władysława Długosz i dra wo „wniósł“ znaczy „zdeklarował“; zgroma- Artura Goldhamera (oklaski), dzenie 22 óch uchwaliło przypuścić do głosowania w zgromadzeniu wszystkich, którzy je na dyrektorów pp. Franciszka lir. Za-udziały zdeklarowali i podpisali przystąpienie niezależnie od tego, czy wpłacili udziały częściowo tylko, czy jeszcze nie wpłacili.

Po tej uchwale zamknięto zgromadzenie 22-óch i otwarto wielkie konstytuujące się zgromadzenie.

Do Dyrekcyi Rada Nadzorcza proponu-

moyskiego, Włodzimierza Eminowicza i Aleksandra Schmalza; na zastępców pp. dra Stefana Bartoszewicza, Józefa Przybyłowicza i dra Tadeusza Smoluchowskiego; Walne Zgromadzenie propozycyę tę zatwierdziło.

Pan Schutzman oświadcza, iż wybór dyrekcyi jest na razie prowizoryczny, co pan Wolski prostuje o tyle, że możliwą jest w przyszłości zmiana statutu, ograniczająca ilość dyrektorów i zastępców.

Pan dr. Goldliamer proponuje, aby zgromadzenie uchwaliło rezolucyę, że na naj-bliższem Walnem Zgromadzeniu ma być uchwaloną zmiana statutu, rozszerzająca ilość człon-

Przewodniczący poddaje zgromadzeniu rozstrzygnięcie o tern, czy w myśl § 21 statutu zgromadzenie życzy sobie wybrać 12 czy 18 członków Rady Nadzorczej. Na wniosek dra Pachtmana uchwalono wybrać 18 członków Rady Nadzorczej.

W tej chwili wszedł na salę prezes Koła Polskiego dr. Głąbiński; pan Wolski powitał go w serdecznych słowach, którym to- ków Rady Nadzorczej do 24, aby posłowie warzyszyły gorące oklaski zgromadzonych.

Następnie przewodniczący zarządza przerwę 15-to minutową dla porozumienia się co do głosowania. Po przerwie odczytano telegram ministra kolei dra Derschaty, którym minister zaprasza Związek na dzień 11. b. m. do Wiednia dla pertraktacyj w sprawie za-kupna ropy dla kolei (oklaski). Rozpoczęło się głosowanie kartkami na członków Rady Nadzorczej; jako sekretarzowie fungowali pp. Jan Langier, Juliusz Sussman i dr.

Schwarz. Głosowało 103 osoby z 5370 udziałami.

Do Rady Nadzorczej wybrano pp. :

Hery Louis Bermann (5366 gł.), Stani- dzony dyrektor Związku, składa oświadcze-sław Bogusz (5268), Władysław Długosz nie, iż poświęci cały swój czas i energię mło-(5169), Zygmunt Duczyński (5368), dr. Ar- dą, aby Związek rozpoczął prawidłową i zba-tur Goldhammer (5368), Mojżesz Gottesmann wienną dla przemysłu działalność (oklaski). (4478), dr. Izydor Kreisberg (5370), Tomasz Łaszcz (5370), Henryk Macher (5336), Henryk Mendelsohn (5127), Karol Perutz (5366),

Imre Pirnitzer (5245), Bertold br. Popper (5366), Schulim Schreyer (5245), Lipa Schutz-

naftowi mogli zasiadać w Radzie, a dalej proponuje, aby umieszczono przy przyszłej zmianie statutów takie postanowienia o mianowaniu przez Związek członków honorowych. Obydwie rezolucye przyjęto.

P. Kosiński chciałby w rozszerzonej Radzie Nadzorczej widzieć przedstawiciela proeentowiczów brutto. Hr. Zamoyski odpowiada, iż gdy procentowicze brutto zorganizują się i będą popierać cele Związku, wtedy będą uprawnieni mieć przedstawiciela w Radzie Nadzorczej.

Następnie hr. Zamoyski, jako zatwier-

Dr. Fraenkel dziękuje organizacyjnemu komitetowi za jego trudy w doprowadzeniu organizacyi Związku do skutku; poczem przewodniczący Wolski zamyka posiedzenie gór-niczem „Szczęść Boże“.

Produkcya ropy w Ameryce w r. 1907 i jej rozwój w ostatnich latach.

Bardzo ciekawym jest rozdział produkcyi na poszczególne terytorya; koleje amerykańskiego kopalnictwa naftowego najlepiej przedstawić się dadzą w poniższem zestawieniu, podającem udział poszczególnych obszarów w łącznej produkcyi Stanów Zjednoczonych w ostatnich latach.

Rok

Apalachia

Lima-India-

na-Illinois

Midland

Grolf,

Texas, Louisiana

Kalifornia

Inne

stany

1901

1902

1903

1904

1905

1906

1907

33,681.171

32,018.787

31,558.248

31,408.567

29,366.960

27,741.478

25,324.465

21,933.629

23,358.826

24,080.264

24,689.184

22.475.255

21,951.711

31,561.279

189.151

363.849

1,071.125

5,617.527

12,013.495

21,718.649

52,520.516

4,293.658 18,632 275 18.873.343

25,200.371 37,046.605 21,6 2.426 16,881.719

8,786.330

13,984.268

24.382.472 29,646.434

33.427.473 33,098.598 35,000.000

468.255

403.911

495.885

515.877

387.792

338.082

350.000

i Oklaho-

Omówiliśmy już w pierwszym artykule zjawisko przesuwania się punktu ciężkości produkcyi ropy; obecnie pragniemy objaśnić ugrupowanie się poszczególnych gatunków ropy amerykańskiej wedle ich zastosowania. Rozróżniamy tu ropę lekką, nadającą się znakomicie do fabrykacyi nafty świetlnej i ropę ciężką, dającą się użyć jedynie na opał t. zw. „Fuel oil“. Do pierwszej grupy należy, jak wiadomo, ropa apalachijska, limańska z północno-wschodniej części Ohio, z Indiany, od niedawna eksploatowanego stanu Illinois,

z Midłandterritory t. j. z Kanzas ma; do tej grupy zalicza się też ropę z południowych terenów Korsicana w Teksas, wreszcie ropę z Colorado. Druga grupa obejmuje tereny w Teksas, Luizyanie i Kalifornii.

Z udziału każdej z tych grup w ogólnej produkcyi surowca poznać możemy, jaki wpływ wywiera w danym czasie produkcya ropy na cały przemysł naftowy. Widzimy to w zestawieniu z ostatnich 7 lat podanem poniżej.

Rok

Razem

beczek

Lekka ropa Beczki Procent

Ciężka ropa Beczki Procent

1901

45.740.951

1902

1903

1904

1905

1906

1907

55,745.462

56,709.637

61,715.278

63,855.710

71,749.913

114,059.335

81*01% 63-26 „ 56-94 „ 4315 „ 47-69 „ 56-72 „ 68 69 „

13,648.732

33,020.454

43,751.700

55,365.682

70.861.870

54,744.023

51,578.744

18-99% 36-74 „ 43-06 „ 46-85 „ 52-31 „ 43-28 „ 31-31 „

69,389.194

88,766.916

100,491.337

117,080.960

134,717.580

126,493.936

165,637.979

W śród lekkich rop zajmuje apalachij-ska ciągle jeszcze pierwsze miejsce; chociaż produkcya ropy tej w roku ubiegłym wynosiła zaledwie połowę produkcyi stanów środkowych, (25,324.465 wobec 51,520.516), to jednak wydajność lekkich frakcyj t. j. nafty i benzyny wynosiła 80°/₀, ropa zaś z terenów nowych dała tylko 50% lekkich przetworów. Obszary apalachijskie mają juz swą historyę, sięgającą 50 lat wstecz i niejedną w niej świetną kartę, podczas gdy tereny Midland, mimo obecnej swej wydajności, będą musiały jeszcze złożyć dowód, iź wydajność ich nie jest chwilową i przemijającą.

Długoletnia, intenzywna eksploatacya terenów Apalachii musiała sprowadzić częściowe wyczerpanie, które od szeregu lat daje się dokładnie zaobserwować. Nawet nowe szyby mają dość mierną produkcyę, i gdyby nie lekkie wiercenie i nadzwyczajna jakość ropy, to liczne obszary w Pensylwanii, Nowym Yorku, w Westwirginii i Ohio oddawna byłyby opuszczone i zaniechane. Ujemny rezultat wydały liczne wiercenia podejmowane na nowych terenach w okresie przesilenia w amerykańskim przemyśle naftowym, w latach 1904 i 1905, jak widzimy z tabelki poniższej.

Wiercono

między tymi nieprodukt.

Kok

nowe

szyby

ilość

procent

Początkowa produk. wszyst, nowych, szybów na dobę w beczkach

Przeciętna prod. wszyst. nowych szybów na dobę w beczkach

1901

7.709

2.118

27-4

94.702

16-9

1902

7.722

2.131

27-6

85.187

15*2

1903

8.474

2,214

26-1

73.574

1P8

1904

8.859

2.383

26-9

71.747

111

1905

7.450

2.251

30-2

54.414

10-5

1906

7.905

2.018

25-5

58.216

9-9

1907

7.205

1.934

26-8

42.811

8-1

Obniżanie się produkcyi z roku na rok wynosiło procentowo 1901 7*4°/₀, 1902 4*8°/₀, 1903 1 *4°/₀, 1904 0-4%, 1905 6-5%, 1906 5*5% und 1907 8⁻7, Jeżeli przyjmiemy produkcyę r. 1900 równą 100, to r. 1901 =92*6%, 1902 == 88.2%, 1903 = 87%, 1904 = 86*5%, 1905 =80*9%, 1906 = 76*4 und 1907 = 69*7. Obniżanie się zatem produkcyi jest stałem i coraz znaczniejszem.

Zastój, i to zarówno pod względem wydajności pokładów, jak i ruchu wiertniczego wykazują młodsze stosunkowo obszary limań-skie w Ohio i Indiana. Pewien zastój w ruchu wiertniczym tłómaczy się intensywniejszą pracą na terenach w Illinois i to zdaje się też być przyczyną, iź obniżenie się produkcyi o wiele dotkliwiej wystąpiło na terenach limańskich aniżeli w Apalachi . Publikujemy poniżej analogiczną tabelkę, dotyczącą ruchu wiertniczego obszarów Lima.

1906 wynosiła 113.212,

Wiercono

między tymi nieprodukt.

Rok

nowe

szyby

ilość

procent

Początkowa pi-oduk. wszyst. nowych szybów na dobę w beczkach

Przeciętna prod. wszyst. nowych szybów na dobę w beczkach

1901

5.011

578

10-7

84.492

19-0

1902

6.460

742

11-5

97.512

17-3

1903

7.758

675

9-7

101.177

14-3

1904

6.897

623

9-0

103.567

16-5

1905

3.500

395

11-3

49.616

15-9

1906

2.743

302

11*0

30.240

12-4

1907

1.564

264

16-9

13.374

10-3

W stanach Teksas i Luizyauie odwiercono w r. 1906 702, w r. 1907 947 nowych szybów; z tego 214 wzgl. 249 było nieproduktywnych, co równa się 30, wzgl. 26°/0 ogólnej ilości szybów. Wydajność nowych szybów jest bezporównania większą niź na innych terenach i wynosiła przeciętnie pro-dukcya wszystkich nowych szybów 130.000 beczek na dobę, zaś średnia wydajność nowego szybu 187 beczek dziennie.

W stanie Illinois odwiercono w r. 1906 4.185 nowych szybów, w r. 1907 4.987, z tego 432 wzgl. 728 suchych, co równa się 12‘7 wzgl. 14*6°/₀. Suma początkowej dziennej produkcyi w r. w r. 1907 139.163 beczek, średnia produk-cya nowego szybu wynosiła w r. 1906 40’7, w r. 1907 32‘7 beczek. Intenzywnośó produkcyi spada, mimo iź łączna produkcya gwałtownie wzrosła z 731 beczek dziennie w r. 1905, do 12.015 w r. 1906 a 65.024 w r. 1907.

Podukcya Midkontinentu, t. j. stanów Kanzas, Oklahoma, Missuri etc. przedstawiała się w ostatnich trzech latach następująco:

Rok

Wiercono

nowe

szyby

między tymi nieprodukt.

ilość

procent

Początkowa produkcya wszyst. now.

szybów na dobę w becz.

Przeciętna prod. wszyst. nowych szybów na dobę w beczkach

1905

4083

1037

25-2

104.845

34-3

1906

3502

875

24-9

166.119

62-8

1907

4321

765

17-7

461.421

128-7

Z tabelki tej widzimy, iź jest to jedyny dziś teren, który stale wzrasta i rozwija się, zarówno pod względem ilości jak i intenzy-wności produkcyi. Ale juz w roku obecnym donoszą, iź najobfitszy teren Midkontinentu t. zw. Glenn Pool znacznie obniżył swą wydajność. Nadmieniamy jeszcze, iź ropa Midkontinentu i Illinois zaliczaną bywa do dobrych gatunków typu ropy limańskiej.

miast udała się deputacya złożona z pp. dra Bartoszewicza, dra Goldhamera i inź. Klar-felda do namiestnictwa z prośbą o doraźną radca Grodzicki na zlecenie pa-

pomoc

na namiestnika, telegraficznie zarządził bez-

P-

Z Borysławia i Tustanowic.

Pożary. Olbrzymi pożar nawiedził Tu-stanowice dnia 4. b. m. Sześć szybów w Tu-stanowicach, jeden w Borysławiu, kilka domów mieszkalnych doszczętnie spalonych. „Oil City“, „Kizmet“, „Hadwiga“, „Celebes“ firmy Naphta-Bank z Berlina, „Litwa III,“ Gal. górniczego Towarzystwa akcyjnego w Tu-stanowicach, stary szyb Karpackiego Towarzystwa za „Mamcią“ w Borysławiu i zapasy ropy koło „Oil City“ padły ofiarą pożaru. „Oil City“ widocznie predestynowanym jest do stwarzania nam coraz nowych senzacyj. Przed trzema tygodniami, dnia 13. czerwca w przededniu wielkiego zebrania producentów ropy w Drohobyczu poruszyła cały świat nafciarski senzacyj na wiadomość o olbrzymich wybuchach ropy na „Oil City“, wiadomość, która poruszyła także sfery rządzące i przyśpieszyła pomoc władz centralnych i krajowych — i znowu w przededniu zebrania konstytuującego się Związku producentów ropy nadeszła wstrząsająca wiadomość o strasznym pożarze, jaki wybuchł na najobfitszym do dziś szybie „Oil City“, zagrażającym całym Tustanowicom. Pożar wybuchł w południe od uderzenia piorunu. W jednej chwili stanęła w ogniu wieża wiertnicza i dół ropny, mieszczący około 600 wa. gonów surowca. Robotnicy, widząc zupełną niemożliwość ratunku opuścili kopalnię, spiesząc z pomocą zagrożonym szybom sąsiednim. Największe niebezpieczeństwo groziło bezpośredniemu sąsiadowi szybowi „Śląsk“ firmy Plutyński, Szczepanowski, Wolski, który począł się już palić i uratowany został tylko dzięki nadzwyczajnej akcyi ratunkowej robotników. Od szybu „Oil City“ zajęły się wieże szybów „Kizmet“, „Hadwiga“, „Celebes“, które z powodu braku produk-eyi wypaliły się w krótkim czasie. Natomiast na „Oil City“, który produkował w ostatnich dniach ca. 70 wagonów dziennie, szaleje pożar do dziś dnia z niezmniej-szoną siłą. Wał ziemny, którym szyb ten na zarządzenie urzędu górniczego został otoczony, nie pozwala na rozlewanie palącej się ropy, która w przeciwnym razie mogłaby roznieść pożar na całe Tustanowice.

Równocześnie prawie wybuchł pożar w szybie „Litwa III.“, który mając znacznie mniejszą produkcyę niź „Oil City“ (około 12 wagonów dziennie) nie przedstawiał tak groźnego niebezpieczeństwa, ilkeya ratunkowa na „Litwie“, bezpośrednio podjęta i prowadzona bardzo energicznie przez dyrektora p. Kaaua, zdołała pożar zlokalizować i w danej chwili nie grozi sąsiednim szybom żadne niebezpieczeństwo. Szyb był asekurowany w Krakowskiem Towarzystwie.

Wiadomość o pożarze otrzymali zebrani w Krajowem Towarzystwie naftowem producenci o godz. 4-tej po południu. Natych-zwłoczne wysłanie na miejsce dwóch kompanii pionierów z Przemyśla. O godzinie 7-mej .wieczorem wyjechało ze Lwowa liczne grono producentów specyalnym pociągiem do Borysławia. Już za Samborem widoczną była na horyzoncie łuna, która w miarę zbliżania się do Drohobycza coraz silniej rozświecała niebo. Na miejscu przedstawił się przybyłym wspaniały w swej grozie widok. Morze płomienia spowite kłębami czarnego dymu, fontanna świetlna od najjaśniejszych refleksów do ciemnej purpury, na tle czarnych chmur, a od czasu do czasu silniejszy wybuch rozpalonej ropy, jak olbrzymia pochodnia, roz-świeca daleko i szeroko całe Tustanowice.

Pionierzy przybyli około godziny 1-szej w nocy; akcya ratunkowa w pełnym toku i spodziewać się należy, iż w najbliższych dniach uda się stłumić zlokalizowany już pożar.

Stratę spalonych urządzeń szybowych i zapasów ropnych ocenić można na 200.000 koron. Szyby były asekurowane.

Ruch wiertniczy. Szyb „Annen“ po chwilowej produkcyi około 70 wagonów, ustalił się obecnie na zwyź 30 cystern dziennie. Na „Wygodzie“ wzrosła produkcya do 15 cystern dziennie, po niezupełnem odgwoź-dżeniu. Karpackie Towarzystwo buduje wielki rezerwoar ziemny na tłoce koło Sokoła. Przedsiębiorstwo objęła firma Bielski

i Łukaszewski. Narazie przetłacza Towarzystwo Karpackie swą ropę do otwartych dołów ziemnych, gdyż miejsca w rezerwoarack brak. Na Dąbrowie w lesie buduje firma Bielski & Łukaszewski 4 zbiorniki ziemne ,dla Karpackiego Towarzystwa, po 1.000 cystern pojemności. Budowa 2 rezerwoarów ma być ukończoną za półtora miesiąca. Największą produkcyę mają „Karpatyna nr. XV.“, który po chwilowej produkcyi około 25 cystern, ustalił się obecnie na 20 wagonów na dobę. Produkcya na nrze XIX.“, który w pierwszy dzień dawał 30 wagonów, obniżyła się stopniowo do 15 cystern na dobę. Na nrze XII. spodziewaną jest po pew-nem pogłębieniu znaczniejsza produkcya. Na nowej kopalni firmy Józef Waliszko i Ska, koło szybu „Parnes“ nad Ponerlą, natrafiono przy kopaniu dołu na bodnię, na silne ślady ropy w głębokości 8 — 10 m. Ropa ta niewątpliwie podeszła przepuszczalnym pokładem z któregoś ze zbiorników.

Kilka wyjaśnień do artykułu w zeszycie 7 „Nafty“ z 10. kwietnia b. r.

W zeszycie 7 tego czasopisma powtórzyły się znowu polemiczne wycieczki prze ciw memu systemowi i wywody o rzekomem krzywieniu otworów świdrowych.

Nie chcę iść drogą przeciwników i silić się na bądź ogólnikowe i niejasne, bądź osobiste zarzuty. Ograniczam się więc na ścisłe daty i fakty rzeczywiste.

Wyjątkowe osiągnięcie systemem kanadyjskim głębokości 1.340 metrów przy sprzyjających warunkach wiercenia nie jest dla techniki wiertniczej czemś tak nadzwyczaj-nem i nie przynosi systemowi kanadyjskiemu szczególniejszej chluby, zwłaszcza wobec całego szeregu innych zagwoźdźonycli szybów kanadyjskich. Wiadomem jest przecie, źe w Ameryce osiągano wierceniem linowem głębokość ponad 1.800 m, a w Niemczech wierceniem dyamentowem nawet ponad 2.000 metrów.

Wiadomem jest także, źe na Śląsku i w Czechach, gdzie robiono juź po kolei próby z wszystkimi systemami, utrzymał się dziś prawie wyłącznie system „Express“ i wszystkie prawie większe kopalnie węgla oddają wiercenia za węglem wyłącznie firmie Alber Fauck i Ska; czynią to na mocy nabytego praktyką przeświadczenia, źe system ten daje największą gwarancyę co do pewności osiągnięcia wytkniętych celów, co do precyzyi wiercenia wogóle, a wydobywania rdzeni w szczególności.

Do tego samego przekonania doszedł takie rząd węgierski.

c.    CO

W Argentynie stosowano dawniej takie próbnie obok systemu kanadyjskiego wszystkie inne systemy. W r. 1904 wysyła rząd argentyński do Europy dwóch iniynierów, którzy po sześciomiesięcznych badaniach i studyaeh, po dokładnem obeznaniu się z systemem kanadyjskim w Borysławiu, przyznają stanowczo palmę pierwszeństwa systemowi „Express“.

Odtąd wierci rząd argentyński „Expres-sem“ i osiąga znacznie lepsze rezultaty nii dawniej; takie najnowszego odwiercenia ropy w Rivadavii przy głębokości 540 metrów dokonano „Expresem“. Fakt ten omawiano szeroko w niemieckich i angielskich czasopismach, przemilczano jednak stale, ie to „Express“ odkrył ten horyzont ropny. Nie zechcą chyba takie przeciwnicy „Expressu“ pominąć milczeniem jego najnowszego sukcesu. Nie dalej, jak przed kilku tygodniami odwierciła firma Fauck systemem „Express“ obfity horyzont ropny w Tustanowicach w głębokości 940 metrów i dotyczący szyb (na kopalni „Jadwiga“) daje teraz stale przeszło 15 cystern ropy dziennie.

Wysłanie dwóch rygów kanadyjskich do Argentyny nie jest czemś tak no wem ani niezwykłem wobec tego, źe jui przed laty wiercono w Argentynie kanadyjką; gdyby jednak te wiercenia dawały były izeczywiście tak dobre rezultaty, to rząd argentyński nie byłby pewnie wprowadzał później systemu „ Express“.

Fakt, źe „Expressem“ nie zagwoźdźono jeszcze żadnego szybu, źe ten system nie miał do rozporządzenia milionów, jak kanadyjka w Towarzystwie Karpackiem, w Ak-cyjnem Towarzystwie dla przemysłu naftowego i t. d., a mimo to potrafił utorować

śkich, wypływa widocznie z nieporozumienia; nie miałem bynajmniej zamiaru narzucania czywiście cała ulewa zarzutów i skaig pize-

ciw mojej płuczce, bo już pierwsze jej rezultaty w Potoku poczęły czynić poważną konkurencyę opartej na milionowych kapitałach kanadyjce. Zwalczano głównie mój system, bo inne systemy płuczkowe, nawet system Eaky'ego, nie mogły zapewnić sobie w Galicyi dłuższego uznania i powodzenia.

Przeciw przepisom władzy górniczej, zakazującej wiercenia mym systemem wniosłem oczywiście sprzeciw. Starostwo górnicze w Krakowie doszło do przekonania, że zażalenie moje jest słuszne i zniosło ów wspomniany zakaz.

jeszcze przed pięciu laty

sobie uznanie i wzięcie w całym świecie, dowodzi najlepiej jego przewagi nad wszystkimi innymi systemami.

Dalsze fakty: Nigdy jeszcze nie zaszedł przy wierceniu „Expressem“ wypadek złamania się świdra. Nigdy nie było wypadku pożaru w szybach ropnych wierconych tym sym systemem. Żaden robotnik nie uległ nigdy cięższemu wypadkowi, chociaż firma Albert Fauck i Ska zatrudnia prawie 200 robotników, a ²/₃ z nich to Polacy galicyjscy, którzy przedtem pracowali przy kanadyjce.

Jeśli przeciwstawimy te daty przysłowiowym zagwożdźeniom tylu szybów kanadyjskich, jeśli zważymy, że dowiedzioną przyczyną licznych wypadków kalectwa i śmierci wśród robotników przy kanadyjce jest wadliwa konstrukeya kranu kanadyjskiego, to każdy bezstronny przyznaó będzie musiał, że system kanadyjski nie odpowiada w zupełności wymogom nowoczesnej techniki.

Wskazuje na to także pomysłowy i praktyczny wynalazek Wolskiego, który jednak także nie potrafił oswobodzić się zupełnie z pod wpływu kanadyjki.

Oburzenie, jakie wywołał mój wniosek chwilowego zastanowienia wierceń borysław-się komukolwiek z moim systemem. Chodziło mi tylko o to, by hamulce, jako główne przyczyny pożarów, usunąć z najbliższego sąsiedztwa gazonośnych otworów świdrowych, a ta przeróbka aparatu nie przedstawia szczególniejszych trudności. Konieczne do przeprowadzenia takowej chwilowe zastanowienie ruchu nie byłoby chyba ze szkodą dla producentów, zwłaszcza wobec tak niskiej obecnie ceny ropy. Dla konsekwencyi zaznaczam, że wniosek mój streszcza w sobie tylko to, co firma Fauck za radą moją już dawno przeprowadziła: Wobec spadku cen ropy zastanowiła firma Fauck swa własna kopalnie w Borysławiu; zmieniła konstrukcyę kanadyjskiego bębna wyjazdowego wobec tego, że wadliwy hamulec kanadyjski przez tworzenie iskier groził ciągłem niebezpieczeństwem pożaru.

Nie miałem nigdy zamiaru odmawiać systemowi kanadyjskiemu prawa egzystencyi.

Natomiast apostołowie kanadyjki pracowali usilnie nad tern, by wyrugować mój system z całej Galicyi, na co posiadam niezbite dowody. Przytaczam z nich tylko następujące:

Jeden z pierwszych przedstawicieli kanadyjki pisze juz w r. 1899 tak!

„W łączności z największymi tutejszymi producentami zarządziliśmy juz wszystko, co j)Ctrzeba, by prawną drogą wyrzucie system płuczkowy zupełnie z Galicyi“.

Ten list streszcza w sobie wszystkie zakusy agitacyi, jaką prowadzono w Galicyi przeciw⁷ memu systemowi płuczkowemu, (może właśnie dla tego, że okazał się lepszym od kanadyjki).

List z 26. lutego 1901:

„Wielmożny P. Albert Fauck, Inżynier,

Wiedeń.

Czcigodny Panie Kolego !

Pospieszam z odpowiedzią na Jego cenny list z 14. b. m. Wiercenia systemem „Rapid“ mogłem badać w Borysławiu tylko krótki czas, ponieważ takowe zostały przez władze górnicze zastanowione względnie zakazane... Pozostaje z wysokim szacunkiem. Jurski“.

Te dwa listy wystarczają dla dowiedzenia słuszności mych twierdzeń. Powitała rze

Fauck.

Wyjaśnienie powyższe ;>. Faucka umieściliśmy dając w naszem piśmie zawsze miejsce obronie; stwierdzić jednak musimy, że wyjaśnienie Pana Faucka znów jest w pierwszej swej części niczem innem, jak reklamowaniem swego systemu „Express“ w prze-ci wstawieniu do „kanadyjki“. Pojedyncze wypadki stosowania systemu „Express“ są niczem w porównaniu z masowem rozpowszechnieniem „kanadyjki“, a właśnie to ogromne rozpowszechnienie „kanadyjki“ świadczy o jej praktyczności. System „Express“ wbrew twierdzeniu p. Faucka miał właśnie okrągły milion do rozporządzenia dany przez Tow. akcyjne dla przemysłu naftowego dla wywiercenia 4 szybów; nie może więc się p, Fauck uskarżać się na to, że i w Ga-licyi nie miał sposobności przekonać przedsiębiorców o wyższości swego systemu; fakty widoczne jednak stwierdziły coś wręcz przeciwnego.

Redakcya.

Okólnik

do P. T. uprawnionych do wydobywania i pp. Kierowników ruchu kopalń oleju ziemnego w Borysławiu i Tustanowieach.

Ze względu na znany powszechnie fakt, że z powodu nadmiaru produkcyi zbiorniki towarzystw magazynujących ropę są już na przepełnieniu, jak również celem zapobieżenia rozlewaniu się ropy po polach w razie silniejszego jej przypływu, powołując się na § 16 p. g. p. przypominam P. T. Uprawnionym do wydobywania (właścicielom kopalń) nafty prawomocne tutejsze rozporządzenie z dnia 22. sierpnia 1907, L. 6559 co do obowiązku każdej kopalni posiadania na swem terenie rezerwowych dołów ropnych o pojemności 50 cystern.

Wobec skonstatowanego urzęJownie faktu, źe ogółem we wszystkich i żelaznych i ziemnych zbiornikach wszystkich towarzystw magazynowych w stosunku do produkcyi jest miejsca zaledwie na zamagazynowanie produkcyi tylko z kilkunastu jeszcze dni, wstrzymuję wszelkie dalsze roboty jak podczyszczanie, dalsze pogłębianie, wyrabianie zasypów, kurzawki i t. d., wogóle wszelki ruch w tych wszystkich otworach świdrowych, które osiągnęły już większą produkcyę (około 5 cystern dziennie lub więcej), które więc dziś już tą produkcya opłacają zupełnie koszty ruchu.

Na dalsze roboty w takich otworach świdrowych będę mógł pozwolić tylko tym kopalniom, które mi się wykażą, źe posiadają w swoich zbiornikach dość miejsca do magazynowania ropy, na dłuższy jeszcze czas.

Na Pp. kierowników nakładam obowiązek ścisłego zastosowania się do tego zarządzenia pod rygorem z § 80 kr. ust. naft. oraz do bezzwłocznego doniesienia mi o otrzymaniu produkcyi 5 cystern lub więcej dziennie, w którymkolwiek z otworów świdrowych pozostających pod ich kierownictwem, oraz do bezzwłocznego doniesienia mi, ile wynosi obecnie produkcya w każdym ze samopłynących otworów świdrowych, pozostających pod ich kierownictwem.

Wreszcie zawiadamiam P. T. uprawnionych do wydobywania, że c. k. Namiestnictwo dało do dyspozycyi Krajowego Związku producentów miejsce na kilka Avielkich zbiorników ziemnych w lesie kameralnym w Tu-stanowicach, a wobec wyż podniesionego braku miejsca na magazynowanie ropy w zbiornikach wzywam wszystkie kopalnie do bezzwłocznego przystąpienia do wspólnej akcyi, celem natychmiastowego kopania wielkich dołów na ropę po 1 000 cystern, by ropa nie płynęła z braku miejsca do potoków.

Sytuacya jest tak poważną, źe gdyby ten apel nie poskutkował, byłbym zmuszony wstrzymać dalsze roboty na tych wszystkich kopalniach, któreby do akcyi w tym kierunku nie przystąpiły, a nie były w stanie udowodnić niezbicie, że mają miejsce na magazynowanie znacznych ilości ropy na dłuższy jeszcze przeciąg czasu.

Byłoby wskazanem, by akcyę tę wspólną oddać w ręce Krajowego Związku producentów, po dostarczeniu mu przez kopalnie potrzebnych do tego funduszów.

Ewontualnym rekursom przeciw powyższym zarządzeniom nie przyznaję mocy wstrzymującej na zasadzie § 231 p. u. g.

C. k. Urzędnik okręgowy:

Dr. Midowicz.

nym z

w hotelu Żorża), celem wzajemnego pozna

Tegoż dnia popołudniu dalszy ciąg odczytów i zamknięcie zjazdu.

D. 1. września wycieczka do Borysławia; śniadanie w Borysławiu, zwiedzenie urządzeń stacyjnych i ekspedycyi ropy, zwiedzenie rezerwoarów ropnych, kopalń wosku ziemnego i kopalń naftowych i tłoczni wycieczka do Truskawca, gdzie odbędzie się obiad o godz. 5-tej, o 7-mej powrót do Drohobycza i wyjazd gości.

Ze względu na to, iż zjazd obecny odbędzie się w naszym kraju i goście będą mieli sposobność poznać nasz przemysł naftowy, bardzo ważnem jest, aby ze strony naszych techników wiertniczych wygłoszoną była jaknajwiększ a il ość odczytów o postępach wiertnictwa u nas w kraj u.

Powodzenie i charakter Zjazdu zależeć będzie od jak najżywszego udziału naszych techników, i zwracamy się z gorącym apelem o jak najliczniejsze zgłaszanie odczytów.

Zgłoszenia odczytów uprasza się przesyłać pod adresem Krajowego Towarzy- |gazyn cwanie ropy.

Cześć Jego pamięci!

Sprostowanie. W numerze 12-tym pod odezwą w sprawie międzynarodowego zebrania techników wiertniczych umieszczono podpis inż. Zakrzewskiego zamiast p. inż. A. Łukaszewskiego.

Radca ministeryalny Homann w Borysławiu. Podczas pobytu radcy ministeryalnego Ho-manna w Borysławiu odbyła się z nim konferen-cya dyrektorów i właścicieli kopalń w kancelaryi kopalni „Oleum“ niedaleko od palącego się szybu »Oil City“.

Przedmiotem konferencyi było rozporządzenie naczelnika urzędu górniczego drohobyckiego p. Midowicza wstrzymujące wszelki ruch i dalsze wiercenie w szybach produkujących ponad 5 cystern dziennie.

na

XXII. międzynarodowe zebranie techników wiertniczych.

XXII. międzynarodowe zebranie techników wiertniczych na skutek uchwały XXI. zebrania, ma się odbyć w tym roku we Lwowie i komitet lwowsko-borysławski, na czele którego stoi pan prof. Syroczyński, uchwalił już w ogólnych zarysach program tego zjazdu.

Zjazd się rozpocznie 29. sierpnia wieczorem zebraniem towarzyskiem w jed-hoteli lwowskich (prawdopodobnie

nia uczestników zjazdu.

Dnia 30. sierpnia w niedzielę przedpołudniem nastąpi otwarcie zjazdu, zagajenie przez przewodniczącego, mowy powitalne i ewentualnie odczyty.

Po obiedzie zwiedzanie miasta, wieczorem teatr.

Dnia 31. sierpnia o godz. 9-tej rano XIV. Walne Zgromadzenie Związku Techników wiertniczych i potem dalszy ciąg odczytów.

rtwa naftowego we Lwowie ul. Kraszewskiego I. 1.

Komitet zjazdowy:

Prof. Leon Syroczyński.

Dr. St. Bartoszewicz. Inż. A. Łukaszewski.

KRONIKA.

Ś. p. Jan Stefan do Malmö Sholman. Dnia 28. czerwca szczupłe grono nafciarzy odpi-owadziło na miejsce wiecznego spoczynku zwłoki ś. p. inżyniera Jana Sholmana, który zmarł we Lwowie w 40-tym roku życia. Zmarły cieszył się wielką sympatyą wśród nafciarzy z powodu swoich zalet towarzyskich. Zmarły był przez kilka lat członkiem wydziału Krajowego Towarzystwa naftowego i dzięki swej intełigencyi i wymowie bronił niejedną sprawę pożyteczną dla przemysłu naftowego ; zmarły był także założycielem i pierwszym prezesem „Towarzystwa Wzajemnej Pomocy urzędników naftowych“. Po ukończeniu politechniki wstąpił do przemysłu naftowego jako kierownik kopalni tow. akc. „Schodnica“ w Schodnicy ; później prowadził samoistne przedsiębiorstwo w Borysławiu, ciężkie przesilenie, jakie przemysł przechodzi i wynikłe ztąd straty przyśpieszyły jego zgon.

Właściciele kopalń użalali się, iż wstrzymanie ruchu całkowitego na kopalniach zagraża całko witym upadkiem produkcyi w szybach, gdyż szyby borysławskie i tustanowickie muszą być przeczyszczane, w przeciwnym razie produkcya zupełnie zanika; zgodzili się więc tylko na wstrzymanie czasowego wiercenia w szybach z produk-cyą ponad 10 cystern na dobę; co do miejsca wolnego na kopalniach dla pomieszczenia produkcyi przynajmniej na 50 cystern, wdaściciele kopalń wskazywali, że każda kopalnia ma rezerwoary miejscu, a oprócz tego umowę o tłoczenie i ma

Publikacya o zagłębiu krakowskiem ukaże się wkrótce staraniem Stałej Delegacyi Zjazdu Polskich Górników. Celem jej będzie zapoznanie szerszych warstw społeczeństwa naszego z przemysłem górniczym, rozwijającym się coraz inten-zywniej w okolicach Krakowa. Produkcya roczna kopalń węgla, krakowskiego zagłębia wyniosła za r. 1907 13,668.961 centn m. — jest to więc produkcya poważna, stanowiąca wielkie bogactwo kraju, a to tem bardziej, że wedle zdania fachowców szybki wzrost tej produkcyi jest zapewniony.

macye.

Gdy radca Homan robił zarzuty, iż produkcya nasza jest nadmierną i ograniczanie jej Jeży w interesie przemysłu, lir. Zamoyski i burmistrz Schutz-man odparli, że produkcya jest nadmierną, bo rząd nic nie zrobił dla rozszerzenia zbytu i prosili, by i radca Homann poparł także naszą sprawę co do sprzedaży ropy w ministerstwie kolejowem.

Przyjęcie przemysłowców naftowych u prezydenta miasta Lwowa. Dnia 5. lipca, w dzień konstytuującego się zgromadzenia Związku odbywał się jednocześnie we Lwowie zjazd dyrektorów muzeów przemysłowych z całej Austryi. Prezy-dyum miasta Lwowa, chcąc uczcić dyrektorów muzeów bankietem, zaprosiło także i przedstawicieli zgromadzenia naftowego, chcąc w ten sposób dać wyraz sympatyi stolicy kraju dla przemysłu naftowego i jego usiłowań na polu orga-nizacyi, co w swem przemówieniu podniósł wiceprezydent Butowski. Pan Wolski dziękował imieniem przemysłowców naftowych i wniósł toast na cześć stolicy naszego kraju, upatrując w zainteresowaniu się stolicy kraju naszym przemysłem dobrą wróżbę dla przemysłu.

Podczas przyjęcia zebrani radni miejscy i przedstawiciele instytucyj finansowych żywo omawiali z przemysłowcami naftowymi ostatni wypadek pożaru i sprawy sanacyjne przemysłu. W przyjęciu ze strony nafciarzy wzięli udział oprócz p. Wolskiego posłowie naftowi Długosz i prof. Hal-ban, dr. Goldhamer, Z. Duczyński, H. Macher i dr. Bartoszewicz.

Pewność ta ufundowana jest zarówno na najnowszych odkryciach geologicznych, wykazujących, że węgla należy się spodziewać nietylko w dotychczasowym skromnym rejonie koło Jaworzna, Sierszy“i Tenczynka, ale aż^hen pod Karpaty, jak też i na więcej realnych podstawach, mianowicie na powstaniu na nowych térenach kilku nowych kopalń, które dopiero rozpoczynają odbudowę i za lat kilka dodadzą znaczny przyczynek do ogólnej produkcyi zagłębia.

Stoimy więc w przededniu rozwinięcia się — wielkiego przemysłu — gdyż jak wiadomo, kopalnie węgla, więc tani opał, są najsilniejszym czynnikiem rozwoju przemysłu fabrycznego. Pragnąc, by przemysł ten już od zawiązku był i utrzymał się jako nasz przemysł, a nie jako obcy pasożyt na ciele społeczeństwa, należy sta-rac się, by w pierwszym rzędzie nasze koła, nasze kapitały zainteresowały się tym noworozwi-jającym się przemysłem.

Zainteresowanie może jednak opierać się jedynie na dobrej znajomości przedmiotu, jest to zaś chyba publiczną tajemnicą, że znajomości własnego przemj^słu i handlu zawsze nam brakowało. Uprzedzali nas w tem. cudzoziemcy. Dlatego też publikacya, podająca ogółowi rzeczowe a dokładne informacye o zagłębiu krakowskiem, okazała się potrzebną.

Publikacya ta p. t. „Monografia węglowego zagłębia krakowskiego“, nad którą pracuje komitet redakcyjny z radcą górniczym Perdynandem Jastrzębskim na czele, — jest już tak daleko posunięta, że część jej pierwsza, obejmująca geograficzne zestawienie wedle stanu z 1. kwietnia 1908 nadań i produktywnych pól górniczych, — oraz opis budowy geologicznej zagłębia krakowskiego, ukaże się w ciągu lata i zawierać będzie 5—10 arkuszy druku i 3 mapy w wielkim formacie. Część druga ukaże się w ciągu roku bieżącego i obejmie : monografie pojedynczych przedsiębiorstw górniczych i hutniczych, statystykę, przemysł fabryczny, taryfy kolejowe i politykę taryfową, drogi wodne, kanał „Dunaj-Odra-Wi-sła“, wreszcie wpływ rozwoju przemysłu górniczego i hutniczego na podniesienie gospodarstwa krajowego. Będzie to więc szereg luźnych, ale ogólnym planem związanych ze sobą prac, w których kompetentni znawcy stosuuków wypowiedzą swe poglądy, względnie podadzą rzeczowe infor-

Byłoby nader pożądanem, by publikacya rozeszła się jak najszerzej, gdyż wtedy tylko spełni swój cel. Zwracamy się tedy do wszystkich z gorącem jej poleceniem.

Utrzymanie Monografii, która ukaże się w zgó-i'y oznaczonej ilości, można sobie zapewnić, przesyłając kwotę K 25 na ręce p. F. Jastrzębskiego (Kraków, św. Jana 13), albo też pod adresem Biura Z. G. H. P. (Związek Górników i Hutników Polskich) Lwów, Pełczyńska 5 a.

Ogłoszenia.

Biura

Krajowego Związku Producentów ropy

Stów. zarejestr. z ogran. poręką

znajdują się

we Lwowie

ul. Kołłątaja 1. 2 (plac Smolki 4.)

Dr. Bronisław IHMalews&i

adwokat krajowy we Lwowie

ma swoje biuro przy placu Maryackim 1. 10. Telefon nr. 350.

Związek producentów ropy opałowej

KOPAŁ⁴*

we Lwowie ul. Kraszewskiego liczba 1,

Telefon 854.

Z. Bielski & A. Łukaszewski

ł\\

Z. Bielski & A. Łukaszewski

/ł\

ZiS

inżynierowie-przedsiębiorcy

wykonują w przedsiębiorstwie roboty ziemne, budowlane, instalacyjne i wiertnicze, przeprowadzają rewizye i badania instalacyj gazowych i elektrycznych, wykonują torpedowanie szybów wiertniczych.

Wykonanie podjętych robót punktualne, sumienne i fachowe.

Borysław.

VI/

Toroarzysfwo prawnej ocEtrony podatników

we Lwowie ul. Sienkiewicza 1. 5 II. p.

załatwia z pomocą sił konceptowych, fachowo wykształconych (byłych urzędników skarbowych) zeznania do podatków osobisto-dochodowych, rentowego, powszechnego, zarobkowego

i t. d.

Podania o wstrzymanie egzekucyi i zezwolenie na ratalną spłatę podatków i naleźytości

stemplowych i prawnych.

Rekursa przeciw wymiarom wszystkich podatków i naleźytości oraz we wszystkich sprawach karnych, podatkowych i konsumcyjnych, gorzelnianych i browarnianych.

"Wpisowe 1 korona. — Wkładka roczna 2 koron.

ROBERT KERN

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika i8

z bogato zaopatrzonymi składami w Borysławiu i Krośnie wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów itp., maszty dla elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specyalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witko wicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu.

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Robert Kern, I^wów. — Telefon nr. 766.

W. Sikorski & J. Seidenstein

wi

I

_y

Lwów, Klementyny Tańskie] 3, Filier Krosno, Borysław, Tustanowice.

Utrzymują stale na składzie:

KOTŁY i MASZYNY PAROWE, oraz KOMPLETNE URZĄDZENIA i wszelkie NARZĘDZIA do głębokich wierceń.

Jako specyalność polecają:

ŻURAWIE WIERTNICZE, POPUSZCZA-DŁA najnowsz. systemów, WIELOKRĄŻKI z ulepszonym przyrządem do smarowania, SZTANGI RATUNKOWE z końcami nie-spawanymi (z jednego kawałka).

Pasy wiertnicze „U R S U S“ w najlepszej jakości i t. d. i t. d.

-u

"fr C,

Przedsiębiorstwo dla głę= bobich wierceń

Œif Sulimirshi

-Ç-

w Borysławiu

długoletnie doświadczenie kopalniach ropy w Galicyi, na Kaukazie i w Rumunii ; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkich. Kupno i sprzedaż terenów naftowych. Wyłączne zastępstwo fabryki lin stalowych Braci Batorowiczów w Drohobyczu.

na

5$ BIURO 5$

technicznej, prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

mzmmu

zaprzysiężonego inżyniera górniczego, em. c. k. starszego komisarza górniczego, b. naczelnika c. k. Urzędów górniczych w Drohobyczu i Jaśle, b. technicznego urzędnika gal. kopalń i warzelń soli, kopalń nafty i wosku ziemnego etc.

■w JAŚLE.

Towarzystwo akc. dla przem. naftowego.

fahryha narzędzi wiertniczych

w Borysławiu

wykonuje i ma na składzie:

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstruk-cyi. — Żerdzie wiertnicze z najlepszego mate-ryału. — Świdry ekscentryczne patentu M Long-cliamps’a, jakoteż wszelkie przybory do głębokich wierceń. — Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr. — Zbiorniki na ropę opałową. — Gazowniki specyalnej konstrukcyi. — Mierniki na ropę. — Odlewy żelazne i metalowe. — Naprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.

_g|l!

_ggj

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

Wyłączne zastępstwo na Galicj ę :

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825.991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza :

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkicli wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Pittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi .jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny : Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich-

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich.

Up»

pg

——— .......... -.

Poczt. Kasa oszez. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905.

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we LWOWIE ul. Kopernika I- 21.

Przeprowadza: Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Seweryna Blaima.

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Z Drukarni Słowa Polskiego we Lwowie, pod zarz J. Ziembińs,kiego.