PRZEGLĄD TECHNICZNY NAFTOWY

Dodatek do czasopisma „NAFTA“

wydawany staraniem Związku Techników wiertniczych w Borysławiu.

Przedruk artykułów i tłumaczenia tylko za zezwoleniem wydawców. Adres Redakcyi „Przeglądu techn. naft.“ — Józef Gruszkiewicz — Borysław.

Treść Nru 10.

Od W3rdawnictwa. — Jeszcze słowo o ropie opałowej.

W pierwszym numerze nowo powstałego czasopisma, redagowanego w Wiedniu pod i tyt. „Rohöl-Zeitung“ zamieścił p. E. Laszló artykuł, w którym na podstawie szczegółowych dat, dotyczących opalania węglem, wyprowadza wartość opałową ropy.

Metoda obliczenia podobna jakiej użyłem w moim artykule, zamieszczonym w numerze 4 „Przeglądu“, z tą różnicą, źe p. E. Laszló użył konkretnego przykładu przez spalenie węgla o sile opałowej 5019 koloryj, podczas gdy ja przejąłem przeciętne straty ciepła, jakie dotychczasowa praktyka opalania węglem wykazała.

Rzeczą zrozumiałą jest, że zależnie od siły opałowej węgla i strat w cieple, jakie w danym wypadku skonstatujemy, otrzymać możemy rozmaite równowoźniki dla ropy. Byłoby więc błędem porównywać siłę opałowa ropy na podstawie jednego przykładu, zwłasz-do czynienia z paleniskiem lub kotłem wyjątkowo może źle funkcyonu-jącym.

OD WYDAWNICTWA.

Dotychczasowa redakcya „Przeglądu technicznego naftowego“ pod kierunkiem p. dr. J. Gruszkiewicza, przechodzi z dniem 1 czerwca w ręce p. inź. St. Szczepanowskiego, o czem w tej drodze Szan. Czytelników i Ko-egów powiadamiamy.

Jeszcze słowo o ropie opałowej.

cza jeżeli się ma

Słusznie też zauważa p. Laszló, źe przy

opale węglowym roczny preliminarz zużycia węgla obliczony na podstawie próby, zostaje, nieraz o 30—40 pro. przekroczony. Dzieje się to głównie z tej przyczyny, źe opalanie węglem wymaga znacznej wprawy, doświadczenia i sumienności palacza, podczas gdy opalanie ropą jest tak uproszczoną manipulacyą, źe jeden palacz może cały szereg kotłów obsłużyć bez ujmy w dokładności spalenia.

Dalszym powodem jest i nierównomierna wartość opałowa węgla. Należałoby właściwie z każdego otrzymanego wagonu węgla wziąć przeciętną próbkę do analizy chemicznej na podstawie tejże oznaczyć cenę węgla. Że się to w praktyce po większej części zaniedbuje, o tern powszechnie wiadomo. Konsument zdaje się w zupełności na sumienność dostawcy, najczęściej pośrednika handlowego, który bodaj źe w wielu wypadkach nie lepiej jest poinformowany od konsumenta.

Co do ropy jest rzeczą stwierdzoną, że rozmaite gatunki nie wiele się różnią pod względem siły opałowej, a dla ropy pochodzącej z jednej i tej samej okolicy można śmiało przyjąć wartość opałową jako wielkość stałą, jedynie tylko zawartość wody i innych zanieczyszczeń od których zresztą ropę można łatwo uwolnić, wpływają na tej wartość opałową.

Jakkolwiek więc zestawienie zatrat ciepła podanego przez p. E. Laszló nie można zastosować dla każdego węgla i systemu paleniska, — to jednak obliczenia te pozwalają rozpoznać bliżej różnice wynikające przy stosowaniu obydwuch materyałów opałowych.

Przy spaleniu węgla o sile opałowej

wyniki :

3.64 „ 9.52 „ 0.86 „

H =

O = 14.2 „

N = 78.7 ,,

Straty ciepła były następujące: a) Przez tworzenie się sadzy 5 g. sadzy na 1 kg. węgla

8100 X 5

1000

3000X0.01 = 30

Wilgoć zabsorbowała

41

324

943

Tl OJ

49

.    308 kal.

2067 kal.

?ł ■

Promieniowanie i przewodzenie *

5019 kaloryj otrzymał p. Laszló następujące

1 kg. węgla odparował 4.8 kg. wody przy temperaturze 40°C wody zasilającej ko-ciół. Prężność pary w kote wynosiła 6 atmosfer.

Do odparowania tej ilości wody spotrze-bowano więc 4.8XU5= 2952 kalobryj tak, źe ogólne zatraty wyniosły 5019—2952 = 2067 kalobryj, co odpowiadałoby 58.83 pro. wydajności spalenia.

Węgiel posiadał skład:

C = 54.78 % H =

0.98 „ popiołu = 15.60 „ wilgoci = 14.62 „

Skład gazów spalenia był następujący:

C0₂ = 6.1 ₀/°

CO = 0-9 „

0.1 „

- = 41 kaloryi

b)    Węgiel przesiany przez ruszt 40 g. na 1 kg. = 324 kaloryj

c)    Straty w tlenku węgla CO 0.9 + 0.1 = 1%

CO + H

Ponieważ 1 kg. węgla dał 13.4 m³ gazów spalenia, przeto strata = 402 kal.

d)    Straty przez ogrzanie żużlu i popiołu nie wchodzą w rachubę, gdyż ciepło tychże było wyzyskane na podgrzanie wstępującego powietrza.

e)    Straty z powodu nadmiaru powietrza. Z wyników analizy gazów daje się obliczyć, źe 1 kg. węgla dał 13.4 m³ gazu. Ponieważ temperatura odchodzących gazów kominowych wynosiła 240° C, a temperatura powietrza 20° C, przeto:

14.5 X 0.32 X 220 = 943 kal.

f) Zawartość pary wodnej w gazach obli-

czona z ilości wodoru i wilgoci, zawarte w węglu wynosiła 0.4738 kg. Utworzona para wodna musiała być podgrzaną do 240° C czyli o 140°

0.4738 X 0.481 X 140 = 32 kal.

17 kal.

Ogólne więc straty w cieple są następujące : 771 kal.

c -f d 402 992 kal.

2067 — 1759 — Strata przez promieniowanie i przewodnictwo .

Razem

Wydatnośc opalania wynosiła więc 58.83 procent.

Przy opalaniu ropą:

Ropa posiadała skład :

C = 83.6 %

H = 13.5 „

O = 1.5 „ wody H₂0 = 2.0 „

Siła opałowa obliczona na podstawie dat analtycznych 10.500 kal.

Samo przez się rozumie się, źe straty wymienione pod a, b, c, d przy ropie nie zachodzą.

Do rozpylania ropy potrzeba Va kg wody 1 kg ropy, co odpowiada wartości 35 kol.

e)    Na podstawie analizy gazów stwierdzono, ze przy spalaniu ropy zużywa się 35°/o nadmiaru powietrza i źe ogólna ilość gazów z 1 kg ropy wynosi 14.343 m³, co odpowiada stracie ciepła — 1000 kal.

f)    Straty na ogrzanie pary wodnej wynoszą 103 kal.

Zestawienie strat.

a) b) c) d) = -©-

Ogrzanie pary wodnej = 35 kal.

.    1103    „

1500 kal. =

= 85.70°/₀ wydat-

ności opału.

Na podstawie tych obliczeń można więc wyprowadzić równoważnik dla obydwóch ma-teryałów. I tak węgiel o 5000 kaloryj w porównaniu z ropą o 10.500 kal. wykazywałby teoretyczny stosunek jak 1 : 2, ale stosunek zużytkowanego ciepła o który w praktyce chodzi, będzie:

(5000-2000) : (10500-1500) = 1:3 Znaczyłoby to, że jeżeli cena węgla o sile 5000 kal. wynosi 1.50 K to za za ropę można zapłacić 4 K 50 h.

Jeżeli mamy lepszy węgiel np. o 6500 kg w cenie 2,50 K a cena ropy w tejże miejscowości wynosi K 4, to zaoszczędzenie przy opale ropnym będzie wynosić jeszcze 20°/₀.

Ropa w cenie K 5 jest równo wartościową z węglem w cenie K 2,50.

Tak więc na podstawie obliczeń praktycznych jak również i dat przeciętnych sprawdzonych w tyloletniem doświadczeniu opalania węglem należy przyjąć, że ropa ma podwójną wartość opałową w porównaniu z przeciętnym węglem.

Wzgląd ten należy brać koniecznie pod uwagę przy kalkulacyi ceny i rentowności opalania ropę.

Powszechnie dotychczas przyjęty nawet przez ogół przemysłowców naftowych współczynnik dla ropy 1.7—1.8 jest dla ropy krzywdzącym i należy starać się przez rozpowszechnianie artykułów i rozpraw w tym kierunku zrehabilitować wartość ropy.

Byłoby również wskazanem tym zakładom przemysłowym, które chcą i mogą zaprowadzić u siebie opał ropę dostarczać obliczeń rentowności i to na podstawie analizy węgla używanego przez te zakłady a również towarzystwa opału ropnego winny postarać się o odnośne daty dla dostarczanej przez nich ropy.

Przedsiębiorstwo dla spraw naftowych

V#

UNIVERSUM

•T's

Dr. J. Gruszkiewicz, Dr. E. Kaleta, Inź. J. Pierleidski

Spółka z ograniczoną poręką

■w Borysławiu.

Przedsiębiorstwo dla głę=

■w Borysławiu.

Organizuje spółki naftowe oparte na ścisłej i wykluczającej hazard kalkulacyi, wykonuje wiercenia w akordzie.

oraz

Kupuje i sprzedaje tereny, kopalnie oraz drobne udziały tychże (brutta, netta). Obejmuje zarząd kopalń, wykonywa nadzór i kontrolę tychże, oraz udziela wyczerpujących i pewnych informacyj o terenach i kopalniach galicyjskich. Przedsiębiorstwo posiada własne biuro techniczne dla wypracowywania projektów, wykonywania wszelkich prac technicznych i chemiczno-naftowych.

Adres dla listów i telegramów

„Universum“ — Borysław.

(Telefon nr. 140)

% f,

ir

Przedsiębiorstwo dla głę=

bobich wierceń

technicznej, prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

\Bif Sulimirski

MZmwm R0§TR16U16ZA

w Borysławiu

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Galicy i, na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkich. Kupno i sprzedaż terenów naftowych. Wyłączne zastępstwo fabryki lin stalowych Braci Batorowiczów w Drohobyczu.

zaprzysiężonego inżyniera górniczego, em. c. k. starszego komisarza górniczego, b. naczelnika c. k. Urzędów górniczych w Drohobyczu i Jaśle, b. technicznego urzędnika gal. kopalń i warzelń soli, kopalń nafty i wosku ziemnego etc.

w JAŚLE.

JMI

Towarzystwo akc. dla przem. naftowego.

fabryka narzędzi wiertniczych

w Borysławiu

wykonuje i ma na składzie :

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstrukcjo. — Żerdzie wiertnicze z najlepszego mate-ryalu. — Świdry ekscentryczne patentu M Long-champs’a, jakoteż wszelkie przybory do głębokich Wierceń. — Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr. — Zbiorniki na ropę opałową. — Gazowniki specyalnej konstrukcyi. — Mierniki na ropę. — Odlewy żelazne i metalowe. — Kaprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.