NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 10-ego i 25-eJo 2i?ren.-u.m.era,ta, -w37-;rx©si rocznie 1© koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego h 1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 10.

Bilans przemysłu naftowego. — Krajowe zbiorniki na ropę. — Sprawozdanie z ankiety ministeryalnej w sprawie importu surogatów woskowych. — Z Borysławia i Tustanowic. — O ziemnych zbiornikach na ropę w Borysławiu. — Głosy prasy o nowej ustawie naftowej w Bumunii. — Kronika.

Pozostaje bardzo ciekawa kwestya, kto zeskontował te olbrzymie straty, dochodzące do 40 milionów koron, jakie przez rok ubiegły poniósł przemysł naftowy. Może z tych fty produkt rafinowany rzucały na targ po strat skorzystała konsumująca publiczność całej monarchii austryacko-węgierskiej, płacąc

bajecznie nizkiej cenie, a konsumenci płacili

Bilans przemysłu naftowego.

Rok juz blizko mija, gdy najpierw kartel rafinerów naftowych, a następnie organi-zacya producentów surowca naftowego zostały rozbite; można więc już mówić o rocznym bilansie tego okresu dezorganizacyjne-go; wypadł on naturalnie bardzo smutnie. Kopalnictwu naftowemu przyniósł on conaj-mniej 20 miliónów koron straty, licząc tylko l¹/₂—2 koron straty w cenie na każdym cetnarze metrycznym; nie lepszym rezultatem mogą się poszczycić rafinerye nafty, które także rok obecny zamykają mimo nizkich cen ropy efektywnym deficytem zamiast dużych zysków, jakie przynosiły lata kartelowe.

za rafinowaną naftę daleko niższe ceny, może skorzystały inne gałęzie przemysłu, kupując benzynę lub smary po daleko niższych cenach, może wreszcie skorzystały z tego koleje i zakłady przemysłowe, używając

I taniej ropy zamiast drogiego węgla, jako ma-| teryału opałowego ?

Kto zna dokładnie stosunki i tajniki naszego handlu naftowego, ten na te wszystkie przypuszczenia musi odpowiedzieć przecząco. Z tych milionów strat, jaki poniósł przemysł naftowy, zaledwie jakieś drobne ułamki, jakieś okruchy zaoszczędziła konsumująca publioznośó. Cena nafty w detailicz-nej sprzedaży spadła o 4 halerze na litrze czyli tylko 3 halerze na kilogramie, a o 12 halerzy na kilogramie spadła cena nafty w sprzedażach wagonowych; zakłady przemysłowe u nas zakupiły w ubiegłym roku zaledwie parę tysięcy wagonów ropy zamiast węgla do opału, koleje zupełnie z deruty ceny ropy nie skorzystały. Kto więc zeskon-tował te straty naszego przemysłu naftowego? W czyjej kieszeni zostały zyski, skoro kopalnie nafty produkt surowy, a rafinerye na-za produkty naftowe dawne ceny lub nieznacznie tylko zredukowane?

Zyski zostały w rękach pośredników pomiędzy fabrykami a konsumującą publicznością, w rękach tych domów i firm handlowych, które rozporządzając większym kapi-

tałem, zakupowywały rzucane bez rachunku na targ ilości nafty, benzyny i po cenach normalnych odsprzedawały konsumentom.

stety, sprawy ekonomiczne państwa redukują się do ściągania podatków; biurokracya stwarza analfabetyzm na polu przemysło-wem, a szczególnie, jeśli chodzi o przemysł, który ma swą siedzibę i podstawę tam

Być może, iż utworzenie ministerstwa robót publicznych cokolwiek ożywi zainteresowanie się rządu sprawami przemysłowemi.

Ale wróćmy do naszego przedmiotu: przesilenia w przemyśle naftowym, przesilenia tym razem kompletnego, bo zarówno w produkcyi surowca w kopalnictwie nafto-wem, jak i w przemyśle rafineryjnym naftowym. Każda z tych gałęzi przemysłu ma swoje odrębne przyczyny wewnętrznego kryzysu. Przemysł rafineryjny naftowy do niedawna jeszcze i zupełnie słusznie uważany za bardzo lukratywny ma obecnie robaka, który go toczy. Robakiem tym jest potężny amerykański trust naftowy „Standard Oil Company“, który pod firmą „Vacuum Oil Company“ załozył dwie nowe rafiinerye nafty w Dziedzicach na Śląsku austryaokim i jedną na Węgrzech. W rafineryi w Dziedzicach tow. „Vacuum Oil Co.“ przerabia parę tysięcy wagonów ropy i rzuca na targ znaczne ilości nafty po nizkiej cenie, zmuszając i inne rafinerye do tanich sprzedaży, pomału odbiera on rynek zbytu innym rafinerycm i jak przypuszczać należy, robi to z rozmysłem i planem, by osłabić tak jak w Ameryce inne rafinerye i następnie nabyć je za tanie pieniądze; obecnie „Vacuum Oil Co.“ prowadzi już układy o nabycie dwóch rafineryj w Galicyi, w Trzebinii i Peezeuiżynie. „Vacuum Oil Co.“ jest tutaj w Austryi narzędziem polityki handlowej potężnego amerykańskiego trustu, który cały handel światowy naftą chce zmonopolizować w swoich rękach. Ten potężny trust naftowy, na czele którego stoi słynny „krćć naftowy“ i miliarder Roekefeller, z którym od paru lat prowadzi walkę prezydent Stanów Zjednoczonych Roseveit i nie może go pokonać mimo wyraźnych przekroczeń ustawy, do niedawna był jedynym władcą europejskiego rynku na-

To samo do pewnego stopnia, choć w mniejszym stopniu, odbywało się i w handlu ropą i tutaj rafinerye nafty często płaciły ! gdzieś na wschodnich kresach monarchii, haracz, chód nie tak znaczny, pośrednikom przy sprzndaźy ropy, zamiast płacić cokolwiek wyższą cenę samym producentom.

W świecie handlowym jest rzeczą utartą, ze towar do konsumenta dostaje się przez pośrednika i to pośrednictwo o pewien procent podnosi cenę towaru. Ale czy można nazwać zdrowemi tego rodzaju stosunki handlowe, gdzie pośrednik bierze za pośrednictwo więcej niż lichwiarskie procenty, gdzie pośrednictwo przynosi milionowe zyski, a sama produkcya ponosi milionowe straty ? W tern właśnie tkwi cały tragizm obecnego przesilenia naftowego; cały ten przemysł pracuje

pasożytów-pośredników,

na

sam powoli J

w takich stosunkach musi zamierać. Zazwyczaj przesilenia w pewnych gałęziach przemysłu powodowane są ogólną konjunkturą handlową; raptownym wzrostem produkcyi światowej danego produktu, często przesilenia pozostają wskutek zmiany układów cło-wych i traktatów międzypaństwowych; nic podobnego się nie dzieje w stosunkach handlu naftowego, przeciwnie na rynku światowym naftowym spotykamy ciągle tendencyę zwyżkową prawie wszystkich produktów naftowych cła austryackie dają dzisiaj zupełnie dostateczną ochronę przemysłowi i żadna zmiana pod tym względem nie nastąpiła; jednakowoż w handlu wewnętrznym, wskutek wewnętrznej dezorganizacyi tego przemysłu zachodzą stosunki tak nienaturalne i monstrualne po pro stu, że zasługują one nietylko na pilniejszą uwagę, ale wymagają wprost interwencyi rządu, którego obowiązkiem jest także trzymać rękę na pulsie handlu wewnętrznego i wkraczać wtedy, gdy te stosunki przybierają formy i cechy, które zabić i zniszczyć mogą przemysł.

Tutaj przykładem służyć może młody rząd rumuński, który tak pilnie śledzi rozwój przemysłu naftowego u siebie, że zaraz | ftowego; ⁴/₅ całego zapotrzebowania nafty najmniejsze jego zboczenie reguluje szybko w Europie dostarczał on z Ameryki ze swoich ustawą; w Austryi do dzisiaj jeszcze, nie- rafineryj nafty; x/₅ dostarczała Rosya z Kau-

wa d ze ni u takiej ustawy, która zresztą juz istnieje dla rafineryj spirytusu, niewątpliwie w sposób najprostszy uregulowałby stosunki przemysłu rafineryjnego naftowego.

kazu w porozumieniu jednak z trustem co do rozdziału rejonów zbytu w Europie i ceny.

Od kilku lat dwa nowe kraje naftowe, w których produkcya ropy zaczęła wzrastać szybko, pokusiły się także o eksport nafty na rynki europejskie i zaczęły konkurować z naftą amerykańską; tymi krajami są Ga-licya i Rumunia. Trust amerykański próbował z początku, tak jak z Rosyą, zawrzeć pewien układ i dopuścić skie tylko pewną ilość nafty galicyjskiej i ni

muńskiej i to pod swoją marką, gdy układy jednak nie doprowadziły do żadnego rezultatu, chwycił się innego środka; założył własne przedsiębiorstwa w Rumunii i w Austryi, w Rumunii pod nazwą tow. akcyjnego „Romano- Americana“, które wybudowało olbrzymią rafineryę, a u nas pod firmą „Vacuum Oil Co.“ I w Rumunii i

Rafinerzy w Austryi stoją na zupełnie myl-nem stanowisku, domagając się w memorya-łacli przez izby handlowe od rządu obostrzeń co do tow. „ Vaouum Oil Co.“ w sprana rynki europej- wach, na których rzeczywiście konsument może korzystać, a nie pośrednik, jak dostawa nafty wprost do mieszkania konsumenta i t. d.; takiemi obostrzeniami sprawy się nie załatwi i, tow. „Vacuum Oil Co.“ się nie pokona; przeciwnie zyska ono tylko na popularności rozszerzając w ten sposób konsumcyę; natomiast przymusowe skon-tyngentowanie rafineryj przez rząd raz na u nas pierwszym    zawsze ochroni tę gałęź przemysłu od zbyt

efektem założenia tych rafineryj było rozbi-    wielkich wahań w cenach nafty, z których

cie kartelu naftowego i olbrzymi spadek cen    raz korzystają rafinerye (w okresie kartelo-

nafty; przy tych cenach nafty nie zyskują    wym), drugi raz pośrndniey (w okresie nie-

nic i rafinerye trustu, lecz straty jakie obee-    kartelowym), ale prawie nigdy konsument,

nie ponoszą dla potężnego trustu mało są    Normalny zarobek dla rafinera i normalna

dotkliwe a sowicie wynagrodzone zostaną, ; cena dla konsumenta są najlepszymi czynni-gdy trust przez podkopanie bytu innych słab-    kami zdrowego rozwoju tej gałęzi przemysłu

szych rafineryj, sam zawładnie rynkiem nafto- i wzrostu konsumcyi nafty.

wym, co jest ostatecznym celem jego polityki.

Rząd rumuński, który ogromnie pilnie śledzi wszystkie fazy rozwoju przemysłu u siebie, dla którego przemysł naftowy rumuński jest przedmiotem szczególnej dumy i opieki, palnictwie naftowem datują się od otwarcia widząc do czego doprowadzić może polityka źródeł naftowych w Borysławiu, od rapto-trustu amerykańskiego, zorjentował się na- wnego zwiększania się produkcyi ropnej, ale tychmiast w sytuacyi i przedłożył parlamen- głównie powodowane są temi niezdrowemi towi ustawę, która 1. października b. r. wcho- stosunkami, jakie cechują kopalnictwo bory-

sławskie, tym systemem specyalnym przemysłowym, jakiego nie zna przemysł naftowy w żadnym innym kraju, który stanowi specjalność drohobycko-borysławską, który tutaj wyrósł, tutaj się udoskonalił i nawet wyrafinował i tutaj też zapewne dojdzie do absurdum i bankructwa.

Na czem polega ten specyalny system przemysłowy, którego, jak powiedziałem, inne kraje naftowe prawie już nie znają? Polega on na tern, że mali ludzie i małe kapitały nie zespolone należycie wzięli się do rzeczy, do przemysłu, który wyrósł im ponadgło w ę. To samo,

Inne są zupełnie przyczyny przesilenia bliższego nam kopalnictwa naftowego i trzeba przyznać, że zażegnanie przesilenia w tej gałęzi jest o wiele trudniejsze. Przesilenia w ko-

dzi już w życie. Drogą ustawową rząd kontyngentuje wszystkie rafinerye nafty, przy-ezem bierze pod szczególną opiekę rafinerye miejsze, wyznaczając im kontyngent stosun kowo większy, jednocześnie broni konsumentów przed możliwym wyzyskiem skontyngen-towanych rafineryj, oznaczając maksymalną cenę nafty wewnętrznej zależnie od ceny ropy; ustawą tą rząd odrazu uchyla podstawę do bankructwa dla rafineryj mniejszych i niezmiernie utrudnia przez to politykę trustu, dążącą do zagarnięcia mniejszych a następnie i większych rafineryj w swoje ręce.

Gdyby i nasz rząd pomyślał o wpro-najprędzej, a w każdym razie prędzej, niż sąsiad.

wprawdzie, działo się na początku rozwoju przemysłu naftowTego i w innych krajach, w Ro-syi i w Rumunii, ale nadzwyczaj prędko odbyła się inna ewolucya, koncentracya kapitałów, tworzenie wielkich towarzystw akcyjnych i te uchwyciły przemysł w tych krajach. Galicya pod tym względem stanowi ciekawy wyjątek; nasz przemysł wyrósł małemi kapitałami, parę większych akcyjnych towarzystw niknie dzisiajwo-beccałej masy drobnych i rozdrobnionych spółek, które doszły do znaczniejszej produkcyi; nawet zaangażowane w naszym przemyśle kapitały zagraniczne, to są także przeważnie nie-zespolone kapitały drobnych mieszczan i małych kupców niemieckich. Zkąd się wzięła taka masa małych kapitałów w naszym przemyśle naftowym, że dzisiaj w Galicyi niema miasteczka, któregoby mieszkańcy, urzędnicy, kupcy i nawet rzemieślnicy nie mieli udziałów w kopalniach naftowych? Czy idea aso-cyaeyi drobnych kapitałów dla celów przemysłowych jest tak wysoko rozwinięta w na-szem społeczeństwie, że możemy służyó za przykład nawet innym? Gdyby tak rzeczywiście było, moglibyśmy być dumni z naszych postępów*na tem polu.

Nie prawdziwa więc idea asocyacyi i ko-operaeyi małych kapitałów dla spokojnej pracy przemysłowej, lecz psychika gracza skierowała kapitały do kopalnictwa naftowego, a rezultaty takich stosunków nie mogły być korzystne. Zamiast asocyacyi prawdziwej tworzył się chaos; nawet jedna spółka złożona z elementów najróżnorodniejszych, przeważnie nie znających zupełnie kopalnictwa naftowego, nie była zgodną co do administra-cyi, sprzedaży ropy i t. d.; tem trudniejszą stawała się wspólna akcya wszystkich spółek. Wzajemna konkurencya i ubieganie się, by jak najprędzej dotrzeć do ropy, spowodowały ciągle trwającą nadprodukcyę ropy, uniemożliwiły jakiekolwiek regulowanie tej produkcyi, co jest wprawdzie trudnem, ale co gorsza uniemożliwiały i regulowanie handlu tą ropą, co jest już łatwiejszem. Trwające w okresie uadprodukcyi organizacye były zawsze niekompletne, bo nie koncentrowały całej produkcyi; bywały wypadki, że połowa kopalni należała do organizacyi wspólnej sprzedaży ropy, a druga część udziałowców Jednakowoż inna zupełnie jest przyczyna sprzedawała ropę na swój rachunek i rozbi-angażowania tych drobnych kapitałów w prze- jała organizauyę. Ta psychika gracza, która myślę naftowym. Kopalnictwo naftowe uwa- była zachętą do kupna udziaplw w kopalni, żane jest u nas w szerokich masach społe- w dalszym ciągu znajdowała upodobanie czeństwa naszego więcej za loteryę, więcej i w handlu ropą; wytworzyła się w tym prze-za przemysł egzotyczny niż normalny, coś j myślę cala falanga ludzi, którzy ciągle spe-

w rodzaju kopalń złota, na odrazu wzbogacić się.

których można j kulują

Rezultatem wszystkiego jest cena ropy

na haussę i baissę w handlu ropą i ci ludzie nie mogą już dzisiaj żyć bez tej Ta nadzieja szybkiego wzbogacenia się, atmosfery kupna i sprzedaży na własną rękę, nadzieja wielkich zysków, zręczniejeszczeprzez jak ryba bez wody; idea asocyacyi przecho-pośredników, których społeczeństwo nasze ma dziła co raz więcej w ideę dezorganizacyi więcej niż przemysłowców podsycana i wyży- i i demoralizowała to społeczeństwo przeray-skiwana, spowodowała tworzenie się małych słowo-naftowe. spółek zestoma lui) nawet więcej udziałowcami

Przemysł naftowy nie jest żadnym prze-

dla wiercenia jednego szybu ; nasi pośrednicy j tak niska, że nawet w 50°/₀ nie jest w sta-byli tak zręczni, że nawet spokojnych niemiec- j nie zwrócić wkładów poczynionych w wieree-kich filistrów potrafili przynęcić na udziały w ko- nie szybów. Zdaje się więc, że najwyższy palni, nie zabrakło nawet i nazwisk cudzo- j czas, by przemysł naftowy nawrócił z do-ziemskich hrabiowskich i książęcych, którzy tychczasowej drogi, by w tym przemyśle za-swoje fortuny chcieli podreperować lub po- panowała prawdziwa idea asocyacyi, a nie większyć przy tych złotodajnych kopalniach ; ¹ wspólnnj gry tylko, jak dotychczas, rozkupywano tereny naftowe, przelioytowywa- '

no się w cenach kupna i wiercono, wiercono j mysłern egzotycznym, on może być przemy-bez opamiętania, byle dotrzeć do ropy jak j słem zupełnie normalnym i kwitnącym jedno-

g(ly

(§ 6 reg.)

poz. 2. Wszelkie zlecenia do Zarządu K. Z. p. należy uskuteczniać na piśmie; ustne lub telefoniczne zlecenia uwzględniane nie będą, zaś pisemne i telegraficzne przód zawiadomić Zarząd K. Z. p.

poz. 12. Przy wydaniu będzie obliczo-

larainu).

Przedłużenie to zawisło jedynie i wy

cześnie, z powodu obfitych pokładów naftowych, jakie nam dała natura; straty, jakie poniosło kopalnictwo naftowe, a przez to i kraj nasz ze względu na wielka ilość ludzi w tym przemyśle interesowanych, mogą być jeszcze powetowane z procentem, ale w przemyśle tym muszą zapanowaó zupełnie inne stosunki. Z chwilą, gdy przemysł ten połowę swej produkcyi conajmniej może oddawać na eksport, gdy stał się on przemysłem światów) m, trudno by istniał bez jakiejś organizaeyi zbytu, ale taka organizacya zdrowa zaistnieć może dopiero wtedy, g d y nastąpi przede wsz yst k i em silna konsol i d a c y a wewnętrzna spółek, ko }) a lnie, jako całośó występować będą, a nie każdy udziałowiec osobno będzie prowadzić politykę handlową, a dalej gdy te spółki i kopalnie utworzą jedną organizacyę dla zbytu ropy.

Musi wreszcie zapanować idea prawdziwej asocyaeyi, jeśli to się nie stanie w najkrótszym czasie dobrowolnie, to nastąpi to drogą poprzedniego bankructwa przedsiębiorstw słabszych i mniej szcaęśliwych w eks-ploatacyi ropy.

Dr. St. Bartoszewicz.

Krajowe zbiorniki na ropę.

Z dniem 4. maja b. r. oddanych zostało 5 krajowych zbiorników na ropę do publicznego użytku.

Wobec czego publikujemy ogłoszoną przez Wydział Krajowy

Taryfę opłat w Krajowych zbiornikach publicznych w Popielach.

A. Postanowienia ogólne.

poz. 1. Kto w jakikolwiek sposób korzysta z K. Z. p. i ich urządzeń, poddaje się już tem samem postanowieniom regulaminu i taryfy każdocześnie obowiązującym wykonuje się według najlepszego zrozumienia, za ewentualne nieodpowiednie zrozumienie nie przyjmują K. Z. p. żadnej odpowiedzialności. (§ 7 reg.)

poz. 3. Przed nadaniem ropy do K. Z. p. należy wcześniej zawiadomić o tem Zarząd K. Z. p. w sposób podany w § 8 reg.

poz. 4. Każda ilość ropy umieszczona w K. Z. p. musi być ubezpieczoną od ognia pod zastrzeżeniami atoli w §§ 24—28 reg. zamieszczonemu

Ewentualne wypłacenie wartości ubezpieczonej następuje również tylko pod zastrzeżeniami w §§ 29 i 30 regulaminu określonemu

poz. 5. Zgłoszona ilość ropy przyjmuje się w porządku, w jakim zgłoszenie nastąpiło (§ 9 reg.)

poz. 6. Ilość ropy oblicza się według wagi, a wagę według kilogramów. Miarodajna jest jedynie waga podana przez Zarząd K. Z. p. (§ 13 reg.)

poz. 7. Od skonstatowanej przez Zarząd K. Ż. p. ilości względnie wagi potrąca się przy przyjęciu jednorazowo ¹/₄°/₀ tytułem manca manipulacyjnego, oraz zanieczyszczenia t. j. kał i wodę i na obliczoną w ten sposób (po potrąceniu manca i zanieczyszczenia) ilość wydaje się zawiadomienie względnie list składowy (§§ 17 i 18 reg.)

poz. 8. Towar może być przyjęty i wydany tylko w ilości co najmniej 1 cysterny czyli 10.000 klg. § 10 i 34 reg.

poz. 9. Wszelkie opłaty, należące się K. Z. p. należy uiszczać z góry; w szczególności zaś opłaty składowe i za zanieczyszczanie (poz. 18 i 19) winne być zawsze za kwartał cały z góry względnie za czas deklarowany uiszczane (§§ 12, 15 i 16 regu-

poz. 10. Czas przechowania towaru w K. Z. p. trwa w regule do pół roku a wyjątkowo tylko może być (do jednego roku) przedłużony.

łącznie tylko od uznania Zarządu K. Z. p.

(§ 40 reg-)

poz. 11. Przed wydaniem lub wysyłką towaru należy conajmniej na 48 godzin na-

nem od zgłoszenia do wydania ilości ropy za każdy dzień pomieszczenia w studni

1/ o/

/ 90 10

tytułem osuszki czyli ubytku wskutek ulatniania a Zarząd wyda i potwierdza jedynie ilość ropy w ten sposób po potrąceniu rzeczonej osuszki obliczoną (§ 35 reg.)

poz. 13. Od wydatków gotówką na rachunek sładającego względnie posiadacza listu składowego wyłożonych, jak również od nieuiszozonych w terminie opłat składowych (poz. 9, 18 i 19) pobiera Zarzad K. Z. p. 5% zwłoki.

poz. 14. Wszelkie opłaty i należytości oblicza się ściśle wedle niniejszej taryfy; wszelkie zatem ulgi i bonifikacye są bezwarunkowo wykluczone.

poz. 15. Wszelkie manipulacye w obrębie K. Z. p. mogą być uskuteczniane wyłącznie tylko przez personal K, Z. p.

poz, 16. Wszelkie zażalenia na kierownictwo Zarządu należy wnosić do Wydziału Krajowego, zaś na personal K. Z. p. do jego kierownictwa (§ 56 reg.)

poz. 17. Taryfa niniejsza ogłoszoną jest w urzędowej „Gazecie Lwowskiej“ a wszelkie jej zmiany wtedy tylko będą ważne i obowiązujące, jeżeli również w tejże „Gazecie lwowskiej“ ogłoszone zostaną (§ 55 reg.)

B. Opłaty.

1. Składowe.

poz. 18. Za przechowanie ropy w K. Z. p. należy opłacać od każdych 10.000 klg. miesięcznie 3 kor.

poz. 19. Za zanieczyszczenie t. j. kał i wodę należy się do 5°/₀ tychże taka sama opłata jak za ropę czystą, za każdy stopień zanieczyszczenia ponad 5°/₀ płaci się należy-tość poczwórną.

II. Ekspedycyjne,

poz. 20. Za ekspedycyę z K. Z. p. na stacyę ładowniczą Borysław, napełnienie każdej cysterny i za ekspertyzę w stacyi doświadczalnej od każdej cysterny 4 kor. 50 h. Wagonowe płaci sam konsument.

III. Manipulacyjne.

poz. 21. Za wydanie zawiadomienia (awi-zo § 17 reg.) od sztuki 1 k.

poz. 22. Za wystawienie listu składo wego od sztuki (§ 18 reg.) 2 k.

poz. 23. Za przepisanie czyli zmianę listu składowego (§21 reg.) od sztuki każdorazowo 1 k.

poz. 24. Za nadanie w Zarządzie kolejowym i czynności z nadaniem tern połączoną od każdej cysterny 1 k,

poz. 25. Załatwienie formalności eło-wych od każdej cysterny 1 k. 50 h.

Przeciw niektórym postanowieniom taryfy wniosło Krajowe Towarzystwo naftowe imieniem producentów podanie, którego rzeczowe wywody podajemy poniżej.

Pozycya 7 taryfy postanawia, że Wydział Krajowy ma potrącać jednorazowo od przyjętej do zbiorników krajowych ropy ¹/₄⁰/₀ tytułem manka manipulacyjnego niezależnie od potrąceń na zanieczyszczenia.

Przepis ten, zdaniem naszem, jest dla producentów ropy niesłusznym, a powtóre nie ma praktycznej podstawy i uzasadnienia. Zanieczyszczenia w ropie sąj konstatowane przez towarzystwa transportowe przed tłoczeniem ropy do zbiorników i przez towarzystwa transportowe są odtrącane w ten sposób, iż producenci wykazane zanieczyszczenia dopełniają ropą, również towarzystwa transportowe pobierają już od producentów 2°/₀ manka za tłoczenie ; w zamian za to towarzystwa transportowe obowiązują się przyjęta ilość czystej ropy oddać do ekspedycyi ; towarzystwa więc tłoczące wobec producentów są odpowiedzialne za ilość i jakość odebranej ropy i z chwilą odebrania ropy przez Towarzystwa transportowe ropa traci swoją indywidualność jako ropa tej lub innej ko-palui; niemożliwem więc potem będzie czynić producentów poszczególnych odpowiedzialnymi za manko lub zanieczyszczenia, gdyż cała manipulacya z ropą po oddaniu jej Towarzystwu transportowemu nic już więcej nie obchodzi producenta. Towarzystwa transportowe niezawodnie będą otrzymywać od Wysokiego Wydziału pozwolenie na napełnianie całych zbiorników, do których przetłaczać będą ropę ze swoich zbiorników, do swoich przyjmować nową i t. d., słowem będą to

maniptdacye, które producentów zupełnie nie tangują.

Również postanowienia pozycyi 10 praktycznie są niewykonalne. Manipulacya Zbiornikami Krajowemi, ich pełnienie i wypełnienie unormuje się potrzebą ogólną, całym ruchem magazynowym i ekspedycyjnym, przy którym znów ropa nie będzie mogła być indywidualizowaną, pomijając już okoliczność, że dla ogólnej sprawy, której mają służyć Zbiorniki Krajowe zupełnie jest obojętnem, czy ruch w Zbiornikach Krajowych jest ciągły, t. z. czy ropa ciągle z nich wypływa i do nich wpływa, czy też one stale przechowują pewien zapas nadmiaru ropy.

Co się tyczy samych opłat, to sądzimjT, że opłatę o koron od cjrsterny za miesięczne magazynowanie należy mvaźaó jako opłatę maksymalna i wyjątkową w czasie wielkiej n idprodukoyi. Normalna opłata powinna być niższą.

Za ekspedycyę ropy na stacyę ładowniczą dotychczas nie pobierano żadnych opłat, ekspedycyę tę wykonywały towarzystwa transportowe bezpłatnie, tem mniej jest usprawiedliwioną tak wysoka opłata od ekspe-dycyi jak 4'5 korony od cysterny, któraby rzeczywiście mogła kompletnie zatamować ruch w Zbiornikach Krajowych; sądzimy, iż najwyżej opłata 2 koron byłaby dopuszczalną.

Odpaść dalej powinna zupełnie należy-tość 1 korony od cysterny za nadanie cysterny zarządowi kolejowemu, gdyż w przemyśle naftowym jest to zupełnie nieprakty-kowanem. Wszystkie zaś inne czynności razem nie powinny przekraczać 50 halerzy od cysterny, w przeciwnym bowiem razie byłby to zbyt wielki ciężar przy obecnyTch cenach

ropy.

Sprawozdanie

z ankiety ministeryalnej w sprawie importu surogatów woskowych.

Od zastępcy Krajowego Towarzystwa naftowego w ankiecie ministeryalnej, p. inź. górn. Maurycego Antoniego Werbera otrzyT-mujemy następujące sprawozdanie:

W dniu 28. kwietnia b. r. odbyła się w małej sali posiedzeń Ministerstwa handlu we Wiedniu konferencya, której przedmiotem obrad była prośba blichowni wosku w Tel-sehen-Bodenbach o uwolnienie od cła importowego surogatów woskowych w celu uszlachetnienia produktów tutejszych.

Firma ta pod pozorem uszlachetnienia wszelkich gatunków wosku ziemnego zapo-mocą wosku pszczelnego (wyraźnie wymieniono w podaniu) przemyció pragnęła suro-gaty roślinne jak Carnauba, Japan i Montan, z któryeh wytwór pierwszy i ostatni przez swój wysoki stopień topliwości niemałą szkodę krajowemu kopalnictwu woskowemu mogły wyrządzić. Kilkakrotne przedstawienia i memoryały wniesione w tej sprawie zdemaskowały zamiary tej pruskiej firmy, wykazały, ze w danej sprawie nie o wosk pszczelny się rozchodzić może, lecz o woski roślinne, na które nałożone są bardzo wysokie cła importowe. Wosk pszczelny bowiem ze względu na swój niski stopień topliwości obniżyłby przy domieszce z woskiem ziemnym topliwość tego ostatniego, czemby również obniżył tegoż wartość, odbierając mu możność współubiegania się na światowym targu ce-rezynowym.

Przedstawienia te spowodowały firmę do zmiany treści podania, a Ministerstwo do zwołania konferencyi, której przewodniczył szef sekcyi br. Baumgarten, c, k. stacyę chemiczną doświadczalną zastępy wał dr. Freyer, a Krajowe Towarzystwo naftowe podpisany.

Po odczytaniu wszystkich pism, które w tej sprawie wpłynęły, rozpoczęła się dyskusja, chwilami zbyt żywa, na temat górnictwa galicyjskiego z jednej, a przemysłu zagranicznego w obrębie naszej monarchii z drugiej strony; dyskusya dotyczyła jednak przeważnie oszustw popełnianych przez fabryki cerezyny na przemyśle woskowym przy pomocy powyższych surogatów i parafiny przeważnie amerykańskiej. Groźby tej pruskiej fabryki zastąpionej przez dyrektora, rodowitego prusaka, że fabrykę swą, zatrudniającą kilkudziesięciu robotników zastanowi, nie odniosły pożądanego skutku.

Po przeszło dwugodzinnej dyskusji, wśród której dr. Greyer udzielił kilka bardzo cennych wyjaśnień, zgodzono się na zaproponowanie uwolnienia od eła importowego dla celów uszlachetniającej przeróbki (für Veredlungszwecke) surogatów roślinnych pod następującymi warunkami:

1. Uwolnienie dotyczyć będzie tylko wytworu roślinnego woskowego pod nazwą „Carnauba“.

2: Japan i Montan wykluczone są od tych udogodnień.

3.    Carnauba użyty być może wyłącznie do domieszki z parafiną, dla wytworzenia blichowanégo Carnauba, nie zaś do cerezyny, głównie zaś do wytworzenia t. zw. produktów specyalnych.

4.    Dopuszczalna domieszka z parafiną ma wynosić 15—40°/₀ Carnauba.

5.    Importowany Carnauba ma być po przeróbce w całości wywieziony po za granice monarchii, inaczej zostanie oclony.

6.    Udogodnienie to rozciąga się na maksymalną ilość 1 wagonu rocznie i

7.    udzielone zostanie próbnie na przeciąg 2 lat.

8.    gdyby w trakcie tego udowodniono, że skutkiem tego przemysł woskowy cierpi, natenczas udogodnienie powyższe po upływie 2 lat zostanie cofnięte.

Ku memu wielkiemu zdumieniu dowiedziałem się dopiero na konferencyi, że au-stryackie fabryki cezezyny uzyskały to udogodnienie dla fabryki świec cerezynowych jeszcze w r. 1904 i odtąd też przemysł woskowy nie może się dźwignąć z krytycznego położenia, w jakiem się znalazł przy końcu tegoż roku.

Poczuwam się do miłego obowiązku wyrazić na tern miejscu serdeczną podziękę p. baronowi Baumgartenowi za skuteczną obronę naszych interesów i za życzliwość, z jaką nasze jedyne kopalnictwo woskowe traktował.

Ink. M. A. Werber.

Z Borysławia i Tustanowic,

Produkcya ropy w Borysławiu i Tusta-nowicach osiągnęła w kwietniu b. r. najwyższą dotychczas cyfrę 12.469 cystern. Z powyższej cyfry na Borysław przypada 2.598 cystern, na Tustanowice 9.871 cystern. W porównaniu z marcem wzrosła produkcya o 108,

’ w Tustanowioach o 921 cystern. Większą jeszcze różnicę, gdyż 3.237 cystern wykazuje porównanie produkcyi ubiegłego miesiąca z lutym b. r.

W Borysławiu w pierwszym rzędzie wpłynął na wzrost produkcyi silny wybuch ropy na Ratoczynie; z 36 cystern w lutym podskoczyła produkcya Ratoczynu do 425 wagonów w kwietniu. Dziś produkcya na Ratoczynie ponownie się obniżyła. Firma Fanto & Ska wyprodukowała w ubiegłym miesiącu 211 cystern, t. j. blisko 100 cyst. więcej aniżeli w lutym, również i towarzystwo „Ga-licya“ wykazuje w kwietniu pokaźną cyfrę 260 wagonów; kopalnia „Natan“ wydała 225 wagonów; natomiast spadła produkcya Syndykatu z 155 wag. w lutym na 88 wagonów w kwietniu. Na tym samym poziomie, t. j. przeszło 100 cystern utrzymały się kopalnie „Aleksander“, dr. Freund, „Jeanette“ i „Moritz“; 7 kopalń miało produkcyę niższą od 100 cystern; 18 kopalń wyprodukowało od 10 do 50 wagonów, a 8 kopalń osiągnęło niespełna 10 wagonów.

W Tustanowioach najznaczniejszą produkcyę wykazują kopalnie Karpackiego Towarzystwa, gdyż łączna cyfra wynosi 727 wagonów, t. j. blisko 300 wagonów więcej aniżeli w lutym b. r. Drugie i trzecie miejsce zajmują „Gal. Spółka naftowa“ i „Wilno“, które utrzymują się od dłuższego czasu na poziomie przeszło 500 wagonów miesięcznie. Bardzo znaczny wzrost widzimy na „Wygodzie“, gdyż z 58 wagonów w lutym do 480 wagonów w kwietniu; również i Towarzystwo Uryckie wykazuje wysoką cyfrę 485 cystern (przeszło 200 cyst. więcej aniżeli w lutym). Kopalnia „Parnes“ osiągnęła przeszło 300 wagonów w kwietniu (w lutym 40), „Litwa“ i „Ewka“ również wyprodukowały około 300 wagonów. Znaczniejszy wzrost produkcyi osiągnęły kopalnie „Alojzy“, „Hucuł“, „Laura“, „Trunkwalter“. Na ogół 11 kopalń miało produkcyę ponad 200 cystern, 15 kopalń od 100 do 200 cystern, 14 kopalń od 50 do 100 cystern, 31 kopalń wyprodukowało mniej niż 50 cystern w ubiegłym miesiącu.

Przed kilkoma dniami dowiercono w Tu-stanowicach szyb „Annen“, będący własno-

ścią Przedsiębiorstwa dla transportu i magazynowania ropy ks. Thurn-Taxisa, z dzienną produkeyą około 30 wagonów z głębokości 1090 m. Po kilku dniach produkcya obniżyła się i utrzymuje się obecnie na po- ! ziomie przeszło 20 wagonów. Wydajność nowego szybu tym razem nie wpłynęła ujemnie na rynek ropny, gdyż towarzystwo rozporządza własnymi zbiornikami i buduje obecnie dalsze 3 wielkie rezerwoary.

Na terenie bankowym na tłoce na Wo lance dowierciło się Karpackie Towarzystwo w nrze XV. obfitej ropy. Szyb daje ca. 25 wagonów dzienie z głębokości 1.157 m.

Dnia 20. b. m. otrzymało towarzystwo „Galicia“ w nrze III. na Potoku obok cerkwi silne wybuchy. Co 2 godziny cały otwór św i-drowy pełny jest ropy. Głębokość wynosi 1396 rn. i wierci się dalej w piaskowcu.

zatem złego przewodnika

O ziemnych zbiornikach na ropę w Borysławiu.

Do przechowywania ropy mogą służyć równie dobrze jak żelazne i ziemne zbiorniki na ropę, zwłaszcza borysławską, gęsto-płynną i zawierającą znaczną ilość parafiny, tężejącą przy niebardzo niskiej temperaturze.

Przy zasypywaniu kilku ziemnych zbiorników w Borysławiu, które będąc kilka lat w używaniu przechowały kilka tysięcy cystern ropy, okazało się, że ściany ich były zaledwie 3—4 cm. nasiąknięte ropą, która nasyciwszy tę cienką warstwę gliny utworzyła z nią asfaltową masę, zupełnie nie przepuszczalną, pod względem szczelności zatem przewyższającą wartość żelaznych ścian, które będąc wystawione na wpływy atmosferyczne, a zwłaszcza na zmiany temperatury, łatwo stają się nieszczelne na szwach.

Dla przechowywania ropy jako takiej zaś nadają się ziemne zbiorniki lepiej, niż zbiorniki żelazne, z powodu, że będąc wykonane z ziemi, ciepła, są, jak piwnice, w zimie ciepłe, w lecie chłodne, chronią zatem ropę w zimie od zbytniego ścinania się, tak szkodliwego przy pompowaniu, w lecie zaś od parowania, które wywołuje znaczne straty w magazynowanych ilościach. Jako doraźna korzyść rzuca się w oczy niski ich koszt, nie d o c h o d z ą c y 30 pro. kosztu żelaznych zbiorników, oraz krótki czas, w którym mogą być wykonane.

Jedyną słabą stroną ziemnych zbiorników w porównaniu z źelaznemi jest fakt że nie można ich przenosić. Niekorzystna ta okoliczność maleje jednak do zera, jeżeli się uwzględni koszt rozbiórki przewozu i ponownego złożenia żelaznego zbiornika, oraz straty, ponoszone na materyale, przez popsucie pewnej ilości blach przy wybijaniu nitów. Praktyka uczy nadto, że rozebrany i na innem miejscu postawiony zbiornik żelazny nigdy nie jest zupełnie szczelny. Koszt zaś, połączony z przenoszeniem żelaznych zbiorników, z miejsca na miejsce, może być większym, niż zbudowanie nowych zbiorników ziemnych o równej pojemności.

Ziemne zbiorniki wkopuje się w ziemię 3—4 m. głęboko, zależnie od stojącego do rozporządzenia gruntu pod względem obszaru i jakości istniejących pokładów, oraz od zamierzonych rozmiarów zbiornika. Miarą głębokości jest pojawienie się z jednej strony wody gruntowej, z drugiej zaś znaczmejszy koszt głębokich wykopów. Gliny z wykopu używa się do otoczenia dołu wałami, a uzyskana w ten sposób przestrzeń przyczynia się znakomicie do obniżenia- kosz.ów zbiornika, ponieważ koszt tej przestrzeni jest prawie żaden, pojemność zaś zbiornika wzrasta o całą tę przestrzeń,

Dach zbiornika spoczywa na słupach, opierających się na ruszcie z drzewa, ułożonego na dnie wykopu. Słupy, zaczcpowane w podwalinach, są u góry złączone na czopy płatwiami (kapami) z kwadratowego drzewa. Oddalenie słupów od siebie 3 — 4 m. Na płatwiach spoczywają krokwie z silnych brusów o przekroju 3 )x( (7 —8) cali, ułożone w odstępach 1.2—1.5 m. Na krokwiach układa się dwucalowe deski, które stanowią przykrycie dachu. Dla szczelności dachu i bezpieczeństwa od ognia pokrywa się deski dachową papą dwukrotnie i toruje każdą warstwę papy osobno, poczem układa się na papie cienką warstwę darni, lub w braku

jej urodzajnej ziemi, na której zasiewa trawę.

Dla czystości zbiornika układa się na dnie podłogę z 1-calowych desek.

Dno zbiornika powinno mieć spad ku środkowi lub od środka ku bokom

w naj -

niższych zaś miejscach znajdują się studzienki, w których umieszcza się stopowe wentyle pomp, przeznaczonych do wypróżniania zbiorników. W dachu zbiornika znajdują się włazy, pod któremi ustawione są drabiny. Celem przewietrzania umieszcza się na szczycie dachu 1—2 wentylatory, opatrzone w podwójne siatki bezpieczeństwa. Dach zbiornika ma zwykle 4-proceutowy spad ku brzegom, celem odprowadzania deszczowej wody. Odpływ tej wody jest skierowany do kilku miejsc, w których umieszczone są rynny, odprowadzające wodę poza obręb wałów, otaczających zbiornik.

Ściany zbiornika mogą być zupełnie nieprzykryte deskami lub też oszalowane.

tyngentu, wchodząca w życie z dniem 1. października 1908, którą opublikowaliśmy w ostatnim numerze naszego pisma, znalazła w sferach przemysłowców naftowych zarówno zwolenników, jak i przeciwników. Amerykanie, przeciw którym ustawa ta w pierwszej linii jest skierowaną, z natury rzeczy objawńają żywe niezadowolenie. Z innych stron nie brak jednak nowej ustawie uznania.

Poniżej przytaczamy artykuł generalnego dyrektora towarzystwa Steaua Komana G. Spiessa, zamieszczony w „Frankfurter Zeitung“.

W pierwszym wypadku nadaje się ścianom nachylenie 1:1, wykopu zaś 1 : 1.25. Wały usypuje się w odległości 1 : 1.5 m. od górnej krawędzi wykopu, a to celem zabezpieczenia ścian wykopu od ucisku nasypanych wałów. Przy bokach, pokrytych deskami, nachylenie ścian do poziomu dochodź 70 prc., przez co zyskuje się na zajętej przez zbiornik powierzchni, koszt jednak takiego zbiornika jest znacznie wyższy, dla zabezpieczenia bowiem obicia ścian od ucisku zewnętrznej ziemi oraz wałów, koniecznem jest zastosywanie nader silnego wiązania drzewnego, co znacznie utrudnia robotę.

Poza ścianami z desek ubija się silnie glinę, przyczem jest wskazane skrapiać ją obficie wodą', aby po napełnieniu zbiornika mniej zamagazynowanej ropy chłonęła. Zastosowanie ścian pokrytych deskami jest wskazane, jeżeli w glinie znajdują się gniazda lub warstewki szutru, mogące pochłonąć znaczne ilości ropy, wówczas bowiem powstaje pomiędzy wnętrzem zbioimika a szutrem 60—80 cm. gruba warstwa gliny, zapewniająca zupełną szczelność zbiornika.

W ten sposób wykonane zbiorniki, szczególniej jeśli się zważy wszystkie pro i contra jednych i drugich, nie ustępują

w niczem zbiornikom żelaznym. Ważna nader rzeczą, szczególnie na punkcie trwałości i szczelności, jest ich sumienne i solidne, a możliwie nie szablonowe, lecz do gatunku i rozmiarów terenu, zapotrzebowania i t. d. zastosowane wykonanie.

Chce w interesie względy idealne mniejszą odrywają rôle, chcemy jednak ze względu na to, że łączą się one tu zupełnie dobrze ze względami praktycznymi, zaznaczyć, że są to istotnie zbiorniki „par excellence“ krajowe, gdyż zostają sporządzone wyłącznie krajowemi siłami i z krajowego materyału, pieniądze więc zostają w kraju i nie wędrują za granicę, jak za blachę do zbiorników żelaznych.

Wykonywaniem ziemnych zbiorników zajmują się inż. Bielski i Łukaszewski w Borysławiu.

Głosy prasy o nowej ustawie naftowej w Rumunii.

Nowa ustawa rumuńska o rozdziale kon

„Niewchodząc w interesy każdego poszczególnego przedsiębiorstwa, lecz sądząc zupełnie objektywnie, uznać należy nową ustawę rządową za zupełnie uzasadnioną. Jest to ustawa koniecznej obrony przeciw Amerykanom, i jeśli nawet posiadâ ona dla ludzi, którzy w gospodarstwie społecznem ciągle jeszcze opierają się przy ściśle liberalnych zasadach, charakter pewnego rodzaju państwowego socyalizmu, to zapatrywanie to jest przestarzałe, i nie da się zaprzeczyć prawo rządu do normowania kwesty i natury ekonomicznej.

Walka podjęta przez Amerykanów w całym kraju doprowadzić musiała do zagłady wszystkich rafiueryj nafty finansowo mniej silnych. Oprócz towarzystwa Steaua Romana nie widzę wogóle przedsiębiorstwa, które byłoby w stanie aż do końca stawiać skuteczny opór trustowi amerykańskiemu, gdyż prócz towarzystwa tego, żadne inne nie posiada organizacyi sprzedaży, i żadne inne przedsiębiorstwo z powodu olbrzymich wkładów, jakich organizaćya taka wymaga, nie było wstanie jej stworzyć. W rezultacie pozostałyby zatem w kraju dwa wielkie towarzystwa, które łatwo doszłyby do porozumienia co do cen ropy, jak i co do ceny sprzedaży nafty rafinowanej i któreby zarówno pro-dukcyę, jak i cały handel wyłącznie opanowały. Pierwszą zatem zasługą nowej ustawy będzie, iż średnie i małe rafinerye, których egzystencya w pierwszej linii była zagrożoną i które po części wstrzymały już nawet ruch, będą mogły nadal pracować z pewnym odpowiednim zyskiem; korzyścią nowej ustawy — i zdaje mi się najważniejszą — będzie, iż Amerykanie w swych zapędach zaborczych ograniczeni zostaną do tej części konsumcyi, która im w stosunku do ich zdolności przeróbki przyznaną zostanie. W stosunku do ich produkcyi nie stoją jednak Amerykanie w pierwszym szeregu, lecz dopiero na dru-giem miejscu. Ustawa dzieli, jak wiadomo, rafinerye na trzy kategorye. Do pierwszej ka-tegoryi należą rafinerye, będące w stanie przerobić 40.000 ton ropy rocznie, do drugiej te, których zdolność przeróbki wynosi od 10.000 do 40.000 ton ropy rocznie, do trzeciej wreszcie kategoryi należą rafinerye mogąoe przerobić do 10.000 ton ropy rocznie. Obu ostatnim kategoryom przyznany został dodatek 100 wzgl. 400 prc. w stosunku do ich udziału w konsumcyi. Do pierwszej kategoryi należą: towarzystwo „Steaua Romana“ z 450.000 ton., a po ukończeniu robót około rozszerzenia rafineryi co w lecie b. r. nastąpi, wyniesie zdolność przeróbki 600.000 ton ; następnie towarzystwo „Aurora*' (kapitał holenderski) 240 000 ton; towarzystwo „Romano- Americana" 240.000 ton; towarzystwo „Vega" 200.000 ton; towarzystwo „Trajan“ 120.000 ton; „Aurora“ (Tirgoviste) 90.000 ton; towarzystwo „Aquila Franco Romana" 70.000 ton; towarzystwo „Colombia" 60.000 ton; towarzystwo „Astra“ 50.000 ton. Amerykanie zajmują zatem drugie miejsce i dzielą je jeszcze z Holendrami. Cyfry istotnie przerabianej przez rafinerye ropy są coprawda niższe, lecz ustawa bierze za podstawę nie ilość ropy istotnie przerabianej, lecz zdolność przeróbki każdej rafineryi. Ustawa osiąga zatem zamierzony cel poskromienia Amerykanów, przynajmniej w odniesieniu do konsumcyi wewnętrznej. Ale nowa ustawa będzie miała jeszcze i ten dobry skutek, iż wśród małych rafiueryj przeprowadzi dokładną kotrolę i zezwoli na dalsze prowadzenie przedsiębiorstwa tylko wtedy, jeżeli produkowana nafta odpowiadać będzie odnośnym przepisom. Zarazem nakłada nowa ustawa nader ostre kary na fałszowanie nafty, praktykowane obecnie właśnie w małych rafineryaeh. Te dwa momenty stanowią wielką zaletę nowej ustawy. Złą fałszowaną naftę musieliśmy bowiem magazynować w naszych zbiornikach, co ujemnie wpływa i na jakość nafty naszej. Nafta ta, nieodpowiadająca przepisom, spowodowała, iż wyparto nas z sąsiednich rynków bułgarskich, podczas gdy w Turcy i gdzie dotychczas małe rafinerye nie zdołały dotrzeć, osiągamy wcale korzystne rezultaty. Musimy zatem przyjść do wniosku, iż nowa ustawa o rozdziale kontyngentu dodatnio wpłynie na dalszy rozwój naszego przemysłu naftowego.

KRONIKA.

Organizaćya producetów surowca naftowego. 20. b. m. odbyło się w biurze Krajowego Towarzystwa naftowego, pod przewodnictwem p. Wolskiego, ponowne posiedzenie Komitetu organizacyjnego, na którem uchwalono bezzwłocznie 23. b. m. przystąpić do ukonstytuowania się wobec notaryusza „Krajowego Związku producentów ropy". Do zarejestrowania Związku upoważniono pp. inż. Wolskiego, dra Bartoszewicza i dra Réitéra. Po załatwieniu formalności ukonstytuowanie się Związku. Związek utworzy natychmiast swoje biuro, a 31. maja w Dohobyczu jest projektowaną w sali miejskiej gimnastycznej wielkie zgromadzenie przedstawicieli kopalń naftowych za zaproszeniami, na którem wyjaśnione będą zasady

podstawowe założonego Związku i nastąpi przystępowanie do Związku przemysłowców naftowych.

Wycieczka ministrów i urzędników mini-steryalnych do Borysławia odbędzie się jak donosi Związek turystyczny krakowski, nieodwołalnie do czerwca, termin będzie przesunięty. Komitet ściślejszy borysławski odbył pod przewodnictwem hr. Zamoyskiego posiedzenie 19. bm., na którem debatowano nad programem wycieczki. Po powitaniu wycieczki na dworcu przez burmistrza Borysławia rozpocznie się natychmiast zwiedzanie urządzeń ekspedycyjnych na stacyi, potem zbiorników Petrołei i krajowych, następnie kopalni wosku ziemnego, a potem Tustanowic. Celem ułożenia i opracowania bliższego programu zwiedzania kopalń wybrano komitet z Pp. naczelnika urzędu górniczego Mido wieża, Kapellnera, Mesza-rosa, Sulimirskiego Sroczyńskiego i Setkowicza. Podczas obiadu projektowaną jest mowa powitalna prezesa krajowego tow. naftowego p. Goray-skiego i mowa fachowa jednego z członków komitetu z postulatami przemysłu naszego do rządu. Uchwalono także wycieczką tą zainteresować i nasze dziennikarstwo.

Nowe pismo naftowe. We Wiedniu ukazało się pismo, które ma wychodzić co dwa tygodnie pod tytułem : „Rohöl-Zeitung“. Pierwszy numer z 12. maja zawiera artykuł wstępny „Zur Organisa tionsfrage“, który dość wiernie opisuje stan naszego przemysłu, następnie idą artykuły o rumuńskiej ustawie naftowej ; o opalaniu ropę itd-jako redaktor figuruje J. Kraus, osoba dotąd w przemyśle naftowjrm nieznana.

Vaeuum Oil Company. Z Budapesztu donoszą, iż na Walnem zgromadzeniu towarz. Vacuum Oil Comp, mającem się odbyć dnia 20. czerwca, wybranym zostanie prezesem dyrekcyi pan Władysław Vörös, były minister, handlu. „Czasopismo techniczne „Vegyöszetti Lapok“ ogłasza in-terwiew z p. Vörösem, w którym tenże potwierdza wiadomość o objęciu godności prezesa, a zarazem bierze V. O. C. w obronę przed atakami rafineryj.

Niewypłacalność węgierskiej rafineryi nafty. Firma: Erste Arvaer Mineralölraffinerie Moritz Maty ugat Compagnie w Trsztena, zawiesiła wypłaty, z powodu obniżenia się wewnętrznej ceny nafty. Firma ta, jak nam donoszą, zawarła przed półtora rokiem znaczniejszą dostawę ropy po wysokich cenach. Pasywa wynoszą około 495.000 kor. na co składają się zaległe podatki i opłaty skarbowe w wysokości 68.000 kor. zobowiązania książkowe w kwocie 107.0000 K weksle towarowe na 63.000 K ciężary hipoteczne 243.000 K i inne pasywa w wysokości 14.000 K. Wierzycielom zaproponowano ugodę na 40% płatne w ciągu miesiąca od dnia, w którym wszyscy wierzyciele zgodzą się na powyższą propozycyę. Istnieje zamiar, po osiągnięciu ugody z wierzycielami, sprzedać fabrykę z wolnej ręki.

Pertraktacye w sprawie utworzenia kartelu parafinowego. W ostatnich tygodniach toczyły się pertraktacye nad utworzeniem austryac-ko-węgierskiego kartelu parafinowego. Pertraktacye te nie zostały na razie doprowadzone do skutku, gdyż nie zdołano osiągnąć na razie porozumienia, co do zasad tego kartelu. W kołach rafinerów uważają dojście do skutku kartelu parafinowego w najbliższym czasie za prawdopodobne.

Państwowa Rada kolejowa zbierze się na sesyę wiosenną z początkiem czerwca br. P. prof. Załoziecki, jako delegat Krajowego Towarzystwa naftowego postawi na sesyi następujące wnioski:

1.    Uprasza się c. k. ministerstwo kolejowe, o natychmiastowe zaprowadzenie przyspieszonego pociągu osobowego ze Lwowa do Borysławia i z powrotem, który wstawionym był w projekt letniego rozkładu jazdy pod nr. 1721 i 1722.

2.    Uprasza się c. k. ministerstwo o ponowne zaprowadzenie turnusowego wozu między Lwowem i Borysławiem, który przestał kursować od 1. maja b. r.

3.    uprasza się c. k. ministerstwo o rozpoczęcie budowy drugiego toru na przestrzeń i Bory-sław-Drohobycz-Chyrów.

4.    Uprasza się c. k. ministerstwo o zaprowadzenie opalania ropą warsztatów kolejowych w obrębie galicyjskich Dyrekcyj.

5.    Uprasza się c. k. ministerstwo kolejowe o rozszerzenie przyznanej wyjątkowej taryfy I. dla ropy do celów opałowych na wszystkie rela-cye ponad 100 km.

Krajowe Towarzystwo naftowe wysłało de-putacyę złożoną z wiceprezesa Wolskiego i sekretarza dra Bartoszewicza do lwowskiej dyrekcyi kolei, która wręczyła p. radcy dworu Rybickiemu memoryał, zawierający postulaty przemysłowców naftowych dotyczące ruchu osobowego na przestrzeni Lwów-Boiysław.

Węgierskie rafinerye nafty przeciw Vacuum Oil Company. Dnia 7 maja br. odbyło się w Budapeszcie w Izbie handlowej pod przewodnictwem prezesa Izby, konfereneya w sprawie polityki towarzystwa Vacuum Oil Company. Dyrektor naczelny rafineryi fiumańskiej Szirmay przedstawił zebranym szkodliwą dla węgierskiego przemysłu taktykę towarzystwa Vacuum Oil Company, które zniża ceny i stara się przez wykluczenie handlu pośredniego i bezpośrednią dostawę nafty konsumentowi stworzyć dla siebie monopol.

W ostatnich czasach towarzystwo V. O. C. rozpoczęło dostawę nafty w wozach cysternowych drobnym detailistom. Ministerstwo handlu powinno zabronić budowy rezerwuarów na stacyach kolejowych i kursowania wozów cysternowych w mieście, nietylko ze względu na niebezpieczeństwo pożaru, lecz i dlatego, iż stanowi to przekroczenie ustawy o handlu domokrążnym. Radca Mautner i inni byli przeciwnego zdania i stojąc na stanowisku wolnej konkurencyi, brali w obronę towa-

z^zec

rzystwo V. O. C. Dyrektor Stefan Freund, wskazał na ostateczny cel do którego zmierza polityka tru- parafiny w Rosyi spowodowało silne ożywienie

importu tego produktu. Rocznie importuje Rosya ! 300.000 pudów wartości 1,300 000 rubli. Wedle

sprawozdania konsulatu austryackiego, istnieje znaczny popyt na parafinę 98/102 stopniową dla fabrykacyi zapałek, którą notują cif Petersburg po 46.75 marek za 100 kg. Do fabrykacyi świec nie używają narazie parafiny, lecz tylko stearyny, się inwe- j Największy popyt znajduje towar 50/52° C., za któ-

stu amerykańskiego, a którym jest ujarzmienie węgierskiego przemysłu naftowego. Dyrektor tow. V. O. C. Balia, oświadczył, iż towarzystwo nie dostarcza nafty prywatnym handlarzom. Drobnym kupcom wprost dostarczają nafty i inne fabryki węgierskie. Dostawa nafty w wozach cysternowych jest nową formą transportu, która przyjęła się wszędzie i towarzystwo nie myśli stycyj, już poczynionych na ten cel. Przemawiało jeszcze kilku członków zebrania przeciw V. O. C. poczem prezes Izby przyrzekł życzenia przemysłowców węgierskich sformułować i przedłożyć kompetentnym czynnikom.

Parafina dla Rosyi. Znaczne zapotrzebowanie

ry płacą loco Petersburg 56.25 mar. za 100 kg. Towar sprzedaje się za gotówkę w nielicznych wypadkach na krótkoterminową spłatę.

Z. Bielski & A. Łukaszewski

ROBERT KERN

AS

Z. Bielski & A. Łukaszewski

AS

AS

AS

AS

AS

inżynierowie-przedsiębiorcy

wykonują w przedsiębiorstwie roboty ziemne, budowlane, instalacyjne i wiertnicze, przeprowadzają rewizye i badania instalacyj gazowych i elektrycznych, wykonują torpedowanie szybów wiertniczych.

Wykonanie podjętych robót punktualne, sumienne i fachowe.

AS

Borysław.

Towarzystwo prawnej ochrany podatników

we Lwowie ul. Sienkiewicza 1. 5 II. p.

załatwia z pomocą sił konceptowych, fachowo wykształconych (byłych urzędników skarbowych) zeznania do podatków osobisto-dochodowych, rentowego, powszechnego, zarobkowego

i t. d.

Podania o wstrzymanie egzekucyi i zezwolenie na ratalną spłatę podatków i naleźytości

stemplowych i prawuych.

Rekursa przeciw wymiarom wszystkich podatków i naleźytości oraz we wszystkich sprawach karnych, podatkowych i konsumcyjnych, gorzeluianyeh i browarnianych.

Wypisowe 1 korona. — Wkładka roczna 2 koron.

•S-

ü£

L. 3635/1.

Galicyjska Kasa oszczędności

jako właścicielka kopalni zwanej „NA PASIECZKACH“ w SCHODNICY, rozpisuje celem jej wydzierżawienia następującą

Rozprawę ofertową

1)    Przedmiotem rozprawy jest dzierżawa kopalni gal. Kasy oszczędności »Na Pasieczkach« w Schodnicy, z calem na miejscu znajdującem się do eks-ploatacyi służącem urządzeniem, z rygiem pompowym wraz z motorem, jednym rygiem kompletnym do podczyszczania lub pogłębiania otworów, domem mieszkalnym dla kierownika, barakiem dla robotników, stajnią z wozownią, magazynem i kuźnią na przeciąg najmniej lat pięciu od 1. lipca br.

2)    Oferty, zaopatrzone w wadyum najmniej 5.000 kor. w gotówce lub papierach wartościowych o pupilarnem bezpieczeństwie, należy wnieść do Kasy we Lwowie najpóźniej do końca maja b. r.

3)    Od decyzyi Kasy wyłącznie zawisło, czy i którą z wniesionych ofert przyjmie; wolno więc jej i żadnej z pomiędzy wniesionych ofert nie przyjąć.

4)    Decyzya przyjęcia zostanie odnośnemu referentowi podaną do wiadomości pisemnie listem poleconym najpóźniej do 15. czerwca br., najpóźniej w ośm dni po tern zawiadmieniu winien do umowy stanowczej w formie aktu notaryalnego na koszt własny na warunkach przyjętej oferty z Kasą przystąpić, gdyż inaczej od wyboru Kasy zawisło uznać umowę za rozwiązaną, a wadyum za przepadłe, albo dopełnienia umowy i odszkodowania z powodu zwłoki się domagać.

5)    Oferentom, których oferty nie zostaną przyjęte, będą wadya najpóźniej do 20. czerwca br. pocztą na ich koszt zwrócone.

Dr. Bronisław Malewski

adwokat krajowy we Lwowie

ma swoje biuro przy placu Maryackim 1. 10. Telefon nr. 350.

Związek producentów ropy opałowej

BOPAŁ“

we Lwowie ul. Kraszewskiego liczba L

Telefon 854.

ROBERT KERN

If

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18

z bogato zaopatrzonymi składami w Borysławiu i Krośnie

wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów itp., maszty dła elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specjalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witkowicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie : Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu.

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych, wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Roliert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

we LŒ0Œ1S, ul. Kopernifoa 1 21.

à.

odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

i;

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

■p

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

w-

Up.

pt®]

i)

2!

Wyłączne zastępstwo na Galicję:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. % Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza :

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny : Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich,

m.

AI

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046:

Telefon Nr. 905.

iS)

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Seweryna

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

Z Drukarni Słowa Polskiego we Lwowie, pod zarz J. Ziembińskiego.