PRZEGLĄO TECHNICZNY NAFTOWY

Dodatek do czasopisma ,,NAFTA“

wydawany staraniem Związku Techników wiertniczych w Borysławiu.

Przedruk artykułów i tłumaczenia tylko za zezwoleniem wydawców. Adres Redakcyi „Przeglądu tecłrn. naft.“ — Józef Gruszkiewicz — Borysław.

Treść Nru 9.

Ekonomia rucliu pociągowego na przestrzeni Borysław-Drohobycz. — Korespondency a z Sumatry.

Ekonomia ruchu pociągowego na przestrzeni nik 1*9 dla ropy. Przy cenie ropy 2.50 za

Borysław-Drohobycz.

Opalania ropą lokomotyw nie możemy się u nas doczekać i zdawaćby się mogło, że dyrekcye kolejowe nie spieszą się z wprowadzeniem opału ropnego, nie widząc może tak znacznych korzyści i widoków na szybkie zamortyzowanie się inwestycyj, które należałoby w tym celu poczynić.

Jeżeli w Rumunii już w r. 1887 przeprowadzono pierwsze próby, a obecnie jest tam w ruchu 490 parowozów opalanych ropą, to przyznać trzeba, że to namyślanie się trwa u nas za długo. W końcu jeżeli nikt nie ma może zbytnich pretensyj do tego, że koleje nasze oddalone bardziej od centrów naftowych palą węglem, to jednak zakrawa wprost na ironię, że na przestrzeni Borysław-Drohobycz, a więc w centrum naszego przemysłu naftowego oJ lat kilkunastu, spala się dotychczas węgiel szlązki, czy też morawski — a lepszy, wygodniejszy i tańszy materyał — ropę eksportuje się za bezcen za granicą Galicyi.

cetn, metr. koszt dzienny opalania lokomotyw wyniósłby R. 329; przy cenie 1.50, 197 K. czyli w pierwszym wypadku moźnaby zaoszczędzić 321 K. — w drugim 453 K. w ciągu 24 godzin.

Koszt przemiany maszyny na opalanie ropą wynosi około 2.500 K wedle doświadczeń zrobionych w Rumunii, stanowi przeto wydatek 12.500 K. dla 5 lokomotyw — który to koszt byłby spłacony w ciągli kilku miesięcy. Dalsze inwestycje byłyby zbyteczne, — bo wszakże magazynów naftowych w Borysławiu nie brak.

Niechaj jednakże cyfry same za siebie mówią. Między Borysławiem a Drohobyczem jest w ciągłym ruchu 5 parowozów, z których każdy w ciągu doby spala y₂ tony węgła. Przyjąwszy cenę węgla loco Borysław 2.60 K. za cetn. metr., otrzymamy koszt paliwa dla jednej maszyny K. 130, dla pięciu 650 K. na 24 godz.

Tak, to wszystko pięknie — ale koleje zadają, aby ropa miała punkt zapalności 80° C., czego naturalnie przy ropie surowej oczekiwać nie można. Czy słuszne to żądanie, to jeszcze kwestya, ale w takim razie można było już od dawna palić olejem niebieskim, który w przeciętnej cenie K. 3, pozwoliłby na dzienne zaoszczędzenie 226 K, a \vT cenie K. 4 nawet dawałby Jeszcze zysk stukilkunastu K. Od lat 5 słyszy sia o projektach założenia odbenzyniarni — czy i ten projekt jest tak trudny do zrealizowania?

Jeżeli można zrobić zarzut dyrekcyi kolejowej, iż wzgardziła tymi oszczędnościami, to może w większej mierze i naszym prze-myłowcom naftowym, że nie pospieszyli ofiarować kolei 100 R. dziennie, chowając drugie tyle do swej kieszeni.

Zauważyć jeszcze muszę, że opalanie Dwadzieścia pięć ton węgla spalonego węglem lokomotyw, zwłaszcza na stacyi ko-dziennie w maszynach odpowiada 13.150 kg. lejowej Borysław jest zawsze niebezpiecznemu ropy — jeżeli weźmiemy normalny spółczyn- j Nie było wprawdzie dotąd wypadku rozsze-

W północnej Sumatrze wierci pięć firm ;

1.    Perlak Maatschappij

2.    Süd Perlak Maatschappij

200 m 200 „ 100 „ 500 „ 1000 m

war-

i staje się.

rżenia się ognia, ale bardzo często trafia się, że wypadły z popielnika żarzący się żużel zapala rozlaną na torach ropę — którą jednak służbę kolejowa w czas przy pomocy piasku gasi. Jeżeli jednak kiedyko’wiek większy pożar na stacyi wybuchnie, to z wszel kiem prawdopodobieństwem będzie tego powodem parowóz opalany węglem.

Dr. I. O.

Korespondencya z Sumatry.

Z Sumatry nadsyła nam jeden z Polaków, pracujących w tamtejszym przemyśle naftowym wiązankę ciekawych wiadomości.

W północnej części Sumatry, licząc od wschodniego wybrzeża w odległości 40 Km. od cieśniny Malakka ciągnie się linia terenów naftowych, ze spągiem (antiklinala) idącym równolegle do pasma gór, przerzynających wzdłuż całą wyspę, aż do półdoenego cypla „Kotaradja“.

Długość spągu obliczono na blisko 400 km. W niektórych miejscach jest on zniesiony, wypłukany w wielu połomany, gdzieniegdzie występuje w kształcie kopuły.

Kopuły te są właśnie najobfitsze w ropę i na nich w przeważnej części znajdują się kopalnie.

3.    Bajan

4.    Niederl. Königl Petrol. Maatschappij

5.    Sumatra Petroleum Maatschappij Horyzont ropny na całym spągu, leży

w głębokości 100 m, a w niektórych tylko opada do 300 m.

Pokłady stanowią iły siwe, łupki szare, poprzerzynane cieńkimi warstwami piaskowca następnie łupki siwe twarde i piaskowiec

Iły

Łupki i piaskowce Łupki twarde Piaskowce

Piaskowce nie zostały jednak dotychczasowo odwiercone.

Ponieważ pewna część pokładów została wypłukana spąg ułożył się tak, że niepotrzeba do horyzontu ropnego przechodzić całej stwy pokładów 1000 m, lecz już w głębokości 100 a najpóźniej w 300 m otrzymuje

się ropę.

Prawie wszystkie towarzystwa wiercą płuczką. Urządzenie żurawia wiertniczego bardzo proste. Na osi głównej tarcza pasowa i bęben linkowy frykcyjnie ułożony.

Linki pojedynczej do zapuszczenia żerdzi wiertniczych nieużywamy, lecz tylko wielokrążkiem potrójnym, tak żerdzie, jak i rury zapuszczamy i ciągniemy.

Wieżę buduje się ze słupów o średnicy 12”, długich 16.5 m w ten sposób, że spodnie końce wpuszcza się w belki, a górne łączy bolcem o średnicy 2” na którym na lince drucianej umocowuje się wielokrążek. Wieże nie są szalowane. Nad żurawiem wiertniczym dach (atap) z liści palmowych i tyle.

Każdy świeżo przybyły europejczyk, chcący pracować w wiertnictwie naftowem dostaje szesnastu krajowców z których musi sobie wyuczyć wiertacza, palacza i pomocnika. Jestto jedno z najbardziej przykrych zadań, ale inaczej być nie może.

Ze względu na temparament i stopień inteligencyi robotników nie używa się linni

pojedynczej.

Wiertacz (mandor) zarabia miesięcznie do 25 guld. holend, wraz z premią, pomocnik i palacz 9 do 11 guld.

Towarzystwo w którem pracuję „Sumatra Petr. Maatschappij“ posiada 6 szybów ropnych otwartych, cztery nie otwarte.

Szyby dowierca się do ropy i zamyka. W razie ustania produkcyi z poprzednich otwiera się w miarę zapotrzebowania następne. U nas wierci się zazwyczaj do 850 stóp

Szyby wybuchowe z dzienną produk-cyą około 6 cystern. Ropa lekka jasna, daje przy destylacyi 64°/₀ nafty i 5°/₀ parafiny Reszta benzyna i odpadki.

W Rantan-Pandjang mamy destylacyę

ropy i parafiniarnię.

Naftę wywozi Towarzystwo do Penangu i Siugapore, gdzie ma własne składy.

Puszka blaszana o pojemności 18 kg.

kosztuje 1 dolara = 1 guld. 40 ct.Puszka sama kosztuje 51 ct. nafta 9 ct. czysty zysk 40 ct. dolarowych na 18 kg.

M dalszym ciągu korrespondent poru-swoje sprawy osobiste i pisze między innymi: Jak na początek mi nieźle tylko, że wiercę w największem moczarze sumatrzań-skim, tak zwanym „atjeh“ co do przyjemności wcale nie należy.

Bieduję o tyle, że nie mam ludzi wyszkolonych i sam muszę być przy maszynie i żerdziach i kotle, bo jeszcze ani palaczowi ani „mandarowi“ m spe zaufać nie mogę.

Otrzymałem nowe popuszczadło o uciętej śrubie— postęp! Tak się to ludziom im podobało, że nawet niektórzy zrezygnowali z obiadu i ciągnęli za łańcuch, aż do umęczenia i teraz kiedy jest już w ruchu,

to jeszcze dziwnym wzrokiem spozierają jak na cud.

fl

<1

sza

„PRZEMYSŁOWIEC“

Lwów, ul. Akademicka 26.

Telefon nr. 806.

W arszawa

Księgarnia E. WENDE i Spka.

-----------

Tygodnik popularny dla wszystkich

mo-

(dla spraw przemysłu, techniki i handlu).

WYCHODZI W KAŻDĄ SOBOTĘ RANO

od roku 1003.

Obecnie grasuje u nas cholera azya-tycka dziesiątkując ludzi.

Zarabia się i można grosz odłożyć, ale w ciężkich warunkach.

Pod redakcyą

inż. cyw. EDMUNDA LIBAŃSKIEGO.

Przedsiębiorstwo dla spraw naftowych

UNIVERSUM

Dr. J. Gruszkiewicz, Dr. E. Kaleta, Inź. J. Pierściński

Spółka z ograniczoną poręką

ZBor37-sŁa,T7ś7’iuL.

Organizuje spółki naftowe oparte na ścisłej i wykluczającej hazard kalkulacyi, wykonuje wiercenia w akordzie.

Kupuje i sprzedaje tereny, kopalnie oraz drobne udziały tychże (brutta, netta). Obejmuje zarząd kopalń, wykonywa nadzór i kontrolę tychże, oraz udziela wyczerpujących i pewnych informacyj o terenach i kopalniach galicyjskich. Przedsiębiorstwo posiada własne biuro techniczne dla wypracowywania projektów, oraz wykonywania wszelkich prac technicznych i chemiczno-naftowych.

Adres dla listów i telegramów

„Universum“ — Borysław.

(Telefon nr. 140)

BIURO

BIURO

Przedsiębiorstwo dla głę=

bofoich wierceń

technicznej, prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

\Bif Sulimirsfti

m.

mmmu RomimzA

®Jh

w Hory sławili

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Gralieyi? na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów gaiicyj- j skich i kaukazkicli. Kupno i sprzedaż terenów naftowych, Wyłączne zastępstwo fabryki lin stalowych Braci Batorowiczów w Drohobyczu.

zaprzysiężonego inżyniera górniczego, em. c. k. starszego komisarza górniczego, b. naczelnika c. k. Urzędów górniczych w Drohobyczu i Jaśle, b. technicznego urzędnika gal. kopalń i warzelń soli, kopalń nafty i wosku ziemnego etc.

■w JAŚLE.

Towarzystwo akc. dla przem. naftowego.

fabryka narzędzi wiertniczych

w Borysławiu

wykonuje i ma na składzie :

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstruk-cyi. — Żerdzie wiertnicze z najlepszego mate-ryału. — Świdry ekscentryczne patentu M. Long-champs’a, jakoteż wszelkie przybory do głębokich wierceń. — Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr. — Zbiorniki na ropę opalową. — Gazowniki specyalnej konstrukcyi. — Mierniki na ropę. — Odlewy żelazne i metalowe. — Naprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.