NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2razyria miesiąc 10-ego i 25-ego

Preimmerata -w-37-n.osi rocznie AS koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi: Lwów, uh Kraszewskiego 1.1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 9.

Zaborcza polityka trustu amerykańskiego w Niemczech. — Produkcya ropy w Ameryce w r. 1907 i jej rozwój w ostatnich latach. — Kronika.

Potrzeba organizacyi. — Nasze koleje i wielki przemysł. — Ustawa o rozdzieleniu wewnętrznej kon-sumcyi nafty w Rumunii.

wem

kaeh zagranicznych odraza w większych rozmiarach; rozszerzenie zbyta na naszą naftę może odbywać się tylko powoli; konieczne m więc jest znalezienie nowego

cya ropy u nas zmniejszona produkcya automatycznie podniesie cenę ropy ; fakty wskazują zupełnie co innego i podniesienie goś większego poziomu możliwe jest tylko stworzenie organizacyi i szeroki zbyt

cen

t*otrzeba organizacyi.

Ostatnich parę tygodni przyniosły nam znów wiadomości o znacznym wzroście pro-dnkcyi zarówno w Tustanowicach, jak i w Borysławia; w kwietniu produkcya była jeszcze większa, niż w marcu i doszła do 15.000 wagonów; na targu ropnym ten wzrost produkcyi znalazł znów wyraz w obniżenia się ceny ropy, która spadła niżej iy₂ kor.

Wszystko wskazuje na to, że ani Borysław (Ratoczyn), ani tern bardziej Tusta-nowice nie są jeszcze wyczerpane, i zapewne jeszcze szereg lat musimy liczyć się poważ-nie z ciągłym wzrostem produkcyi. Jeśli uprzytomnimy sobie, że jeszcze w roku 1900 produkcya ropy u nas była mała, nie większą niż 3 miliony cetnarów, a w obecnym roku może z łatwością dojść lub nawet przekroczyć 15 milionów cetnarów, to zrozumiemy łatwo, że operując dzisiaj innemi zupełnie ilościami ropy, musimy ciągle i nieustannie szukać nowych źródeł zbytu dla tej ropy, by opanować produkcyę. Eksport nafty zagranicę jakkolwiek wzmaga się z roku na rok, nie jest w stanie spotrzebować olbrzymie ilości naszej ropy, gdyż nie jest moźli-wyparoie amerykańskiej nafty na ryn-zastosowania dla ropy nasz ej w stanie surowym; zastosowanie to jest właściwie znane. Ropa nasza, jak to już nieraz podnosiliśmy, winna odegrać w naszym kraju wybitną rolę, jako materyał opałowy; czarny węgiel kamienny sprowadzany ze Śląska pruskiego, powinien być właściwie wyparty przez czarną płynną ropę. Ropa płynna — to jest właściwy materyał opałowy dla wszystkich przedsiębiorstw przemysłowych we wschodniej, a nawet i zachodniej Galicyi, to jest materyał opałowy dla lokomotyw i warsztatów kolejowych w Galicyi; dzisiaj tego materyału mamy tak dużo, że ani jedna kostka węgla kamiennego pruskiego nie powinna być do Galicyi wschodniej do zakładów przemysłowych transportowaną. Dotychczas łudziliśmy się ciągle, że produk-w kraju zmniejszy się, że ropy do jakie-przez ropy. Orgsmzacya dzisiaj potrzebną jest po-prostu dla samego rozszerzenia zbytu ropy, bo tylko przez oddawanie ropy na szereg lat do pewnej centrali, kierującej sprzedażą ropy, umożliwia się zawarcie umowy na sprzedaż ropy opałowej czy to z kolejami czy z wiekszemi fabrykami na pewien okres czasu. Nie można się dziwić ani kolejom ani żadnej większej fabryce, jeśli wahają się wprowadzić opalanie ropne zamiast węglowego, nie mając pewności, iż przez szereg lat prawidłowo i regularnie ropę otrzymywać będą.

Najbliższa przyszłość okaże, czy producenci nasi, nawet ci najdrobniejsi zrozumieli należycie sytuacyę i czy wreszcie we własnym interesie do organizacyi ogólnej przystąpią. Ostatnie zgromadzenie producentów we Lwowie wskazuje na to, iż to zrozumienie przenikać zaczyna coraz szersze warstwy; bardzo trafną była podniesiona przez p. Moraezew-skiego na zgromadzeniu myśl, by do organizacyi przystępowały całe kopalnie, jako takie, a nie pojedynczy udziałowcy kopalni; jeśli zrozumienie takiej solidarnej organizacyi istnieć będzie między pojedyńczemi właścicielami procentów netto, to najlepszym będzie to dowodem i prognozą, że organizaeya się uda; jeśli jednak już w pojedynczej kopalni zapanuje różnica zapatrywań i jedni udziałowcy zechcą przystąpić, a drudzy nie, to z góry całą rzecz trzeba uważać za stracona i lepiej pozostawić rzeczy naturalnemu biegowi, zamiast robić usiłowania stworzenia organizacyi, która w zarodku swoim już będzie nosić znamiona upadku. Zarządy kopalń powinny odrazu rozpocząć, nie zwlekając, pracę skonsolidowania kopalni tak, aby kopalnia w całych 100°/₀ do organizacyi przystąpiła; nawet na właścicieli procentów brutto zarządy kopalń pewien wpływ w tym kie runku wywrzeć mogą; tern większy wpływ przy dobrych chęciach mogą wywrzeć na opornych właścicieli procentów netto.

Jeśli większość kopalń, jako całość, do organizacyi przystąpi, stworzoną będzie podstawa do racyonalnego targu ropą, wtedy dopiero rozpocząć będzie można drugą połowę zadania t. j. samą sprzedaż ropy; stanąć więc musi centralne biuro sprzedaży ropy wypo-saźone w należyte środki z tęgiem naczelnem kierownictwem; wtedy trzeba będzie również wywrzeć silny nacisk na rząd, by ułatwił wszelkie sposoby szybkiej sprzedaży ropy, wtedy będziemy mieć prawo żądać, by w swoim quasi popieraniu przemysłu rząd nie był ani małostkowym ani biurokratycznym, tylko jak dotychczas. Wtedy zapytamy się energicznie, dla czego warsztaty kolejowe dotychczas w Galicyi nie opalane są ropą, kiedy do opalania warsztatów nie potrzebną jest żadna przeróbka tej ropy i kiedy doświadczenia wykazały, że takie opalanie jest i ekonomiczne i dogodne, wtedy będziemy mieli prawo zażądać, by paleniska lokomotyw w Galicyi były natychmiast przerobione na opalanie ropą i by w tej chwili stawiano od-benzyniarnię ropy, wtedy będziemy mieli prawo żądać, by Koło Polskie zwołało do jednego zielonego stolika panów szefów sek-cyi ze wszystkich ministerstw aby raz tę piekącą sprawę dla kraju załatwili, a nie ciągle jeden na drugiego składali opóźnienie załatwienia sprawy; wtedy będziemy mogli nawet mówić z zarządem marynarki olbo z austr. Lloydem o opalaniu okrętów ropą, a może znajdziemy i kapitalistów, którzy postawią w Królestwie Pólskiem parę rafi-neryj nafty obliczonych na przeróbkę naszej ropy, bo w dzisiejszych warunkach nasza ropa wytrzyma konkurencyę z kaukazką, ale najpierw i przedewszystkiem musimy być zorganizowani na szereg lat, bo inaczej w jakichkolwiek pertraktacyach, czy to z rządem, czy z instytucyą prywatną utkniemy zaraz przy pierwszem pytaniu, czy podejmiemy się dostawy ropy na szereg lat.

Nasze koleje i wielki przemysł.

Dla naszej kolei nie istnieją zupełnie względy, jakimi we wszystkich cywilizowanych państwach cieszy się wielki przemysł, z którego kolej ciągnie największe zyski. Mimo ciągłych pism, próśb i memoryalów o pewne udogodnienia w komunikacyi pomiędzy stolicą kraju a największem dzisiaj, nietylko w Galicyi, ale w całej Austryi ogniskiem przemysłowem, jakiem jest Borysław, kolej nie tylko me zapro-

wadza żadnych udogodnień, ale nawet cofa zaprowadzone dawniej, mimo, iż to ognisko przemysłu rośnie z rokiem każdym i ciągle nowe miliony przysparza kolei.

Poco łudzenie podróżnych i szkody, na jakie przez to podróżni, ludzie mający drogi czas i różne terminy, są narażeni ?

Widocznie kolej nie może pogodzić się z tą myślą, że w Cialicyi istnieje taki wielki przemysł, który wymaga szybkiej i punktualnej komunikacyi i wogóle europejskich sto" sunków.

Przemilczamy na razie o opłakanych stosunkach na stacyi towarowej w Borysławiu. Dość powiedzieć, że pomiędzy Borysławiem a Drohobyczem, stacyami, gdzie dziennie się ekspedycje 400 do 500 wagonów ropy i tyleż próżnych cystern nadchodzi, niema dotąd drugiego toru dla szybszej ekspedycyi pociągów.

Ustawa

o rozdzieleniu wewnętrznej konsumcyi nafty w Rumunii.

Rumuński parlament uchwalił ustawę, normującą rozdział konsumcyi nafty; ustawa ta skierowaną jest przeciw dążnościom zmonopolizowania przemysłu naftowego przez Standard Oil Co. w Rumunii. Tekst nowej ustawy zawdzięczamy pismu: „Revue de Petroie“.

I znów pierwszy maj, zamiast udogodnień w komunikacyi, przyniósł nam tylko nowe zawody i rozczarowania. Oddawna już mieliśmy solennie przyrzeczony przyspieszony pociąg ze Lwowa do Borysławia i z powrotem, który miał się zatrzymywać tylko na wielkich sta-cyach, a zarazem miał stanowić połączenie z nocnym pociągiem pospiesznym do Wiednia, pociąg ten wstawiono już nawet do rozkładu od 1-go maja, ale w ostatniej chwili podobno dla braku lokomotyw, pociąg ten został tylko na papierze. Dzisiaj jazda do Borysławia trwa 4 godziny (przestrzeń wynosi 114 kim.) i łatwo sobie wyobrazić, jaka jest to olbrzymia strata dla przemysłowca, który, mając interes w Borysławiu, musi na jazdę lam i z powrotem tracić cały dzień. Tyle czasu traci tam i z powrotem mieszkaniec Berlina, mający interes w Hamburgu, a przestrzeń pomiędzy Berlinem a Hamburgiem wynosi 286 kim.

I. Rozdział.

Rozdział konsumcyi.

Nasza kolei jest widocznie zdania, iż przemysłowiec galicyjski może jeździć i pracować blizko 3 razy powolniej i że nam w naszym przemyśle wystarczy tempo furmanki zaprzężonej wołami.

Art. 1. Ustawa niniejsza upoważnia rząd do przeprowadzenia rozdziału ogólnej konsumcyi nafty świetlnej pomiędzy rafinerye już istniejące, lub powstań mające.

Art. 2. Rozdział przeprowadzonym zostanie na zasadzie zdolności przeróbki każdej poszczególnej rafineryi. Zdolność przeróbki każdej rafineryi unormowaną zostanie wedle ilości ropy, jaką w ciągu roku przerobić jest w stanie.

Borysławscy przemysłowcy naftowi, chcąc oszczędzić na czasie, odbywali podróż z Borysławia do Lwowa częściowo nocą wyjeżdżając z Borysławia o godzinie 3 rano i do 1 maja mieli przynajmniej to udogodnienie, że przy tych pociągach kursował jeden wóz bezpośredni. Od 1 maja wóz ten został skasowany i na tej krótkiej przestrzeni trzeba się przesiadać 2 razy w Drohobyczu i Stryju.

Art. 3. Rafinerye, mogące przerobić nie więcej jak 40.000 ton ropy rocznie, otrzymają przy rozdziale podwyżkę 200% w stosunku do ich zdolności przeróbki, wobec ra-fineryj, które przerabiają więcej niż 40.000 ton ropy rocznie; te zaś rafinerye, których zdolność przeróbki nie przekracza 10.000 ton

A oto jak kolej dotrzymuje swoich zobowiązań co do terminowej dostawy podróżnych : Pomiędzy Borysławiem a Drohobyczem kursuje lokalny pociąg, który ma wyjeżdżać z Borysławia o godzinie 2'30 popołudniu. Pociągu tego używają przemysłowcy borysławscy, którzy w godzinach popołudniowych mają w Drohobyczu terminy w sądzie lub posiedzenia swych spółek, pociąg ten jednak prawie nigdy z Borysławia nie wychodzi w oznaczonym czasie, lecz pół godziny lub godzinę później. Zapytu- ropy rocznie, otrzymają w stosunku do swej jemy się, poco w takim razie rozkład jazdy? zdolności przeróbki podwyżkę 400%, wobec

rafineryj przerabiających więcej niż 40.000 jak i wzrostem konsumcyi, rozdzielonem ton ropy rocznie.

zostanie pomiędzy wszystkie rafinerye w myśl przepisów art. 1., 2. i 3. a ministerstwo skarbu pisemnie zawiadomi każdą rafinerye, jaka ilość przypadła jej w udziale.

II. Rozdział.

Cena sprzedaży.

Art. 7. Rząd oznacza maksymalną cenę, po której obowiązane są rafinerye sprzedawać naftę świetlną.

Cena ta, ustanawiana przy wysyłce nafty z rafineryi rozumie się za 100 kg. i obliczaną będzie w sposób następujący: ustanawia się cenę pomiędzy 4 a 450 lei, przedstawiającą koszty produkcyi i zysk fabrykanta; do tej cyfry dodaje się przeciętną cenę za 100 kg. ropy dostarczonej fabryce. Suma z powyższych dwóch cyfr daje maksymalną cenę sprzedaży nafty, obowiązującą dla wszystkich rafineryj.

Art. 8. Cenę tę ustanawia się w kwietniu na trzy miesiące i utrzymuje się ona bez zmiany tak długo, dopóki przeciętna cena ropy pozostaje niezmienioną. Jeżeli po upływie tych 3 miesięcy przeciętna cena ropy dozna zmiany, t. j. obniży się, lub pójdzie w górę, to równolegle ze zmianą ceny ropy zmienia się także maksymalna cena nafty.

Art. 9. Zarówno cenę, jak i wszelkie jej zmiany ustanawia i reguluje rada ministrów na wniosek ministra skarbu, który zawiadamia o tern wsystkie rafinerye,

III. Rozdział.

K a ry.

Art. 10. Właściciel rafineryi, która w ciągu roku odda na rynek większą ilość nafty, aniżeli wynosi przepisany jej przez ministerstwo kontyngent, ukarany zostanie grzywną równającą się 100-krotnej wartości nadwyżki nafty, sprzedanej ponad dozwolony kontyngent.

Agent ministerstwa skarbu, przydzielony rafineryi obłożonej karą, zostanie złożonym z urzędu i skazany na 2 miesiące więzienia, a zarazem traci prawo piastowania publicznych urzędów.

Właściciel rafineryi i dopuszczający się tego samego przekroczenia w 2 po sobie następujących latach, oprócz wymienionej po-

Art. 4. Prowadzenie rafineryj, które nie są w stanie fabrykować produktu odpowiadającego przepisom regulaminu¹) jest jak-najsurowiej wzbronione. Istniejące rafinerye, które powyższego warunku nie dopełnią, zostaną zamknięte i nie wolno im będzie podjąć ruchu tak długo dopóki nie zaopatrzą się w aparaty dla fabrykacyi nafty świetlnej, odpowiadającej przepisom obowiązującego obecnie regulaminu i ew. późniejszym przepisom dodatkowym.

Art. 5. W miesiącu kwietniu każdego roku przedkładać będzie minister skarbu radzie ministrów projekt rozdziału ogólnej konsumcyi nafty pomiędzy te istniejące rafinerye, które są wstanie produkować naftę, odpowiadającą przepisom regulaminu. Po zatwierdzeniu rozdziału przez radę ministrów, zawiadomi ministerstwo skarbu każdą rafinerye o przydzielonym jej w danym roku kontyngencie ropy.

W razie nadwyżki produkcyi postępuje się nistępująoo: rafinerya eksportująca musi wywóz udowodnić wykazami ekspedycyi i załadowania, tudzież wszelkimi aktami, jakich od niej kontrolujące organy ministerstwa skarbu zażądają; jeżeli zaś rafinerya nadwyżki produkcyi nie wywozi, w takim razie musi ją zamagazynować we własnych zbiornikach, zaplombowanych pieczęcią agenta ministerstwa skarbu, który każdej fabryce dla pobierania taks rządowych i opłat gminnych przydzielonym zostanie.

Art. 6. Gdyby którakolwiek z rafineryi przestała istnieć, względnie nie była w stanie, lub nie chciała dostarczyć wyznaczonego jej przez rząd udziału w ogólnej konsumcyi, wstąpią w jej miejsce wszystkie inne rafiue-rye, rozdzielając opróżniony kontyngent w stosunku do swego udziału w ogólnej konsumcyi.

Podwyższenie kontyngentu, spowodowane zarówno powyżej wymienioną przyczyną,

wyżej kary musi wstrzymać ruch fabryki przez 3 miesiące i odstąpić ¹/₄ swego udziału w rocznej konsumcyi w roku, w którym przekroczenie popełnił.

Art. II. Kto dostarczy na rynek naftę, nie odpowiadającą przepisom regulaminu, ukarany zostanie grzywną w wysokości 2000

do 5000 lei.

W razie powtórnego przekroczenia, ukaranym zostanie podwójną grzywną i zamknięciem fabryki.

Urzędnicy rządowi, którzy mieli możność wykonania kontroli co do jakości nafty, a którzy mimo to dopuścili do przekroczenia ustawy, zostaną pozbawieni swego dotychczasowego urzędu i tracą prawo piastowania publicznego urzędu w przyszłości.

Art. 12. Kto odpadki miesza z benzyna i mieszaninę te jako naftę na rynek wprowadza, podlega karze pieniężnej 5—10.000 lei i więzieniu do trzech miesięcy.

W razie powtórzenia się tego samego przestępstwa, oprócz kary pieniężnej i więzienia zostanie ukarany właściciel zamknięciem rafinery! raz na zawsze.

Kto o popełnionem nadużyciu doniesie władzy otrzyma 75°/₀ ściągniętych grzywien.

Art. 13. Właściciele rafineryi sprzedający naftę po cenie wyższej, aniżeli ustanowiona przez rząd, ukarani zostaną grzywną w wysokości 2.000—10.000 lei.

W⁷ razie powtórzenia się, grzywna zostanie podwojoną, a w każdym następnym wypadku grzywna poprzednia podwojoną zostanie.

Art. 14. Wymienione w ustawie niniejszej kary wymierzane będą:

1.    przy złożeniu z urzędu funkcyona-ryusza państwowego przez ministra, któremu dany funkcyonaryusz podlega ;

2.    grzywny przez ministra skarbu, na podstawie sprawozdania o popełnionem przekroczeniu; w tym wypadku przysługuje zasądzonemu prawo apel icyi do trybunału w ciągu 15 dni od ogłoszenia sprawozdania; trybunał ogłasza wyrok swój bezzwłocznie i definitywnie, bez prawa rekursu;

3.    w razie skazania na karę więzienia i utratę prawa piastowania urzędów, odsyła minister skazanych przed trybunał, który wydaje wyrok natychmiast, z prawem ape-lacyi u dworu.

IV. Rozdział.

Składy i sprzedaż detail i cz na.

Art. 15. O ile rafinerye same nie przystąpią do budowy zbiorników na naftę na stacyach kolejowych i w portach, by w ten sposób przyczynić się do podniesienia konsumcyi i dostarczać ludności tańszej nafty, przysługuje ministrowi skarbu prawo budowy takich zbiorników na koszt państwa, wedle typu zbiorników przyjętych w kilku rafinery ach istniejących już przed wprowadzeniem w życie niniejszej ustawy. W tym celu zażąda minister skarbu potrzebnego kredytu.

Czynsz, jaki rząd pobierać będzie za najem swych rezerwoarów wynosić będzie tylko 5°/o od kosztów budowy i 5°/₀ na amortyzacyę.

Art. 16. Wszystkie składy, bez względu na to, czy istniały już przed wejściem w życie niniejszej ustawy, czy też później dopiero zbudowane zostafy przez rząd lub rafinerye, zobowiązane są każdemu odbiorcy dostarczyć naftę w beczkach do minimalnej ilości 150 kg., przysługuje im jednak prawo dostarczania również mniejszych ilości.

Przepisy przejściowe.

Art. 17. Ustawa niniejsza wejdzie wżycie najpóźniej 1. października 1908. Pierwszy roz.lział konsumcyi, w myśl przepisów rozdziału I. i pierwsza cena nafty unormowana na trzy miesiące w myśl rozdziału II. oznaczone zostaną wyjątkowo w miesiącu poprzedzającym wejście w życie niniejszej ustawy.

Zaborcza polityka trustu amerykańskiego w Niemczech.

(Dokończenie).

Przewaga Standardu nad grupą Banku niemieckiego polega na licznych błędach taktycznych tej ostatniej, w pierwszym rzędzie na zbyt szybkiej ekspanzyi, mimo braku należytego oparcia. Dla tego też przedsiębiorstwa naftowe niemiecko-rumuńskie finansowane przez Diskontogesellschaft, biorąc na-

Warunkiem przedwstępnym dla pokonania grosistów było utworzenie składów w miastach będących ich siedzibą, a w dalszym ciągu budowa rezerwoarów zbiorowych. Od założenia Deutsch-Amerikanische Petro

miastach

ukę z niepowodzenia Banku niemieckiego, występują narazie z nadzwyczajną rezerwą i czekają aż dostatecznie się w sobie skonsolidują, by w odpowiednim czasie mogły znacznymi zasobami podjąć skuteczną politykę. Pertraktacye Europejskiej Unii z towarzystwem Standard nie wskazują na to, by amerykanie w walce tej ulegli.

I chociaż w ostatniem dziesięcioleciu, miało towarzystwo Standard do pokonania cały szereg poważnych nieprzyjaciół w Niemczech, do których zaliczyć należy prócz wymienionych powyżej grup także i towarzystwo Shell Transport & Trading Co., które dopiero przy zawiązaniu Europejskiej Unii ustąpiło z europejskich rynków naftowych, i chociaż towarzystwo Standard bezustannie wrogów swych baczną otaczać musiało kontrolą, mimo to wytrwale pracowało i nadal nad przeprowadzeniem swego programu t. j. nad ujarzmieniem niemieckiego handlu naftowego. Wszystkich importerów nafty amerykańskiej zdołał trust opanować (wyjąwszy Pure Oil Co.) i dążył dalej do pokonania grosistów względnie pośredników. Program swój wykonał trust z nadzwyczajną przezornością i energią, ale i z bezwzględną sro-gością.

leum Geselschaft bardzo wiele w kierunku tym zdziałano. Dzisiaj posiadają organizacye trustowe rezerwoary w całych Niemczech.

1.    D. A. P. G. posiada rezerwoary zbiorowe w 27 miastach,

2.    Mannheim-Bremer Petroleum Gesellschaft w 4 miejscowościach,

3. Königsberger Handelskompagnie w 7

4.    Petroleumraffinerie vorm. Aug. Korf w 7 miastach,

5.    American Petrol Co. w 8 miastach,

6.    Westfälische Petroleum Gesellschaft w 1 mieście.

Przedsiębiorstwa konkurencyjne posiadają także znaczne składy, i tak:

Deutsch-Russische Naphtaimport-Gesellschaft w 4 miejscach;

Petroleumprodukte-Gesellschaft w 5 miastach ;

Pure Oil Co. w 8 miastach.

Galicyjskie organizacye eksportowe w Niemczech założone przez Towarzystwo akc. dla austr. i węg. produktów naftowych „Olex“ są następujące:

„Ostdeutsche Petroleum-Ges. m. b. H.“ w Wrocławiu;

„Sächsische Petroleum-Import Ges. m. b. H.“ w Dreźnie;

„Süddeutsche Petroleum-Ges. m. b. H⁻“ w Moguncyi i Frankfurcie n/M. ;

„Rheinische - Petroleum - Vértriebs-Ges. m. b. H.“ w Dusseldorfie.

W ostatnich czasach założyło towarzystwo „Olex nową firmę: „Deutsch-Österreichische Petroleum-Ges. m. b. H.“ w Hamburgu. Rezerwoary towarzystwa „Olex“ znaj dują się w Schönpriesen, Magdeburgu, Hamburgu, Mannheim, Offenbach, Moguncyi, Deppendorf, Brunświku, Erfurt, Gera, Herdt n/R., Feldkirch, Malta k. Poznama.

Po pokonaniu importerów rozpoczął trust akcyę około wyeliminowania handlu en gros. Jednym z środków było, jak wspomnieliśmy, budowanie własnych rezerwoarów w całych Niemczech. Bardzo skutecznym okazał się również inny środek; mianowicie tow. D. A. P. G., względnie inne organizacye trustowe, postawiły za warunek grosistom, iż towar dostarczany im będzie tylko do siedziby ich firmy, zaś dalsza ekspedycya w cysternach grosistów jest wzbroniona, innemi słowy grosistom ograniczono zbyt towaru wyłącznie na ich siedzibę, uniemożliwiając dostawę towaru detailistom zamieszkałym poza obrębem danej miejscowości. Spotykamy tu po raz pierwszy, iż kupcowi nie wolno dysponować do woli zakupionym towarem. W umowie takiej zobowiązuje się kupiec nabywać towar tylko u trustu, który przypisuje mu cenę sprzedaży i miejsce zbytu, co dziesięć dni musi kontrahent przedłożyć wykaz sprzedanej nafty z podaniem poszczególnych odbiorców t. j. nazwiska, miejsca zamieszkania, ilości zakupionej nafty i ceny kupna i sprzedaży nafty. Pod naporem opinii publicznej zostały kon-

na-

mu

so-

trakty później nieco zmienione, ale trust i dal normował cenę sprzedaży, co pozwalało jaknajdokładniej kontrolować zysk kupca. Samodzielnych grosistów tolerowano tylko tam, gdzie ich potrzebowano. W miastach portowych i na rynkach wewnętrznych, gdzie trust posiada swe składy, stał się kupiec en gros zupełnie zbędnym, chyba że dostarczał nafty drobnym detailistom na miejscu. W niektórych miastach posiadają grosiści znaczne składy, tor przemysłowy i pokaźny park cysternowy; w licznych wypadkach zezwalał trust na walkę grosistów między bą, z której jeden wychodził zwycięzcą i zdawać by się mogło, iż kupiec en gros posiadający znaczne instalacye transportowe i składy reprezentuje nową potęgę, lecz było to tylko złudnym pozorem.

Pozornie niezawisły grosista, był tylko etapem w pochodzie zdobywczym trustu. W miejsce żaglowców, przewożących naftę w beczkach, zaprowadzono parowce cysternowe, z których produkt pompowano do zbiorników, lub rzecznych statków cysternowych, dostarczających uaftę grosistom w głąb kraju; grosiści przewozili naftę cysternami trustu do własnycli siłładów, zaś dostawa beczkowa zachowaną została tylko w obrocie między grosistami a detailistami. Stanowisko grosistów cierpiało także na tem, iż detaili-ści zapotrzebowanie swe pokrywali tylko w pewnej porze roku, wskutek czego nie opłacały się grosistom ich własne instalacye, wymagające znacznego kapitału, tembardziej, iż trust stawiał im do dyspozycyi swoje instalacye za opłatą pewnego czynszu.

Stały upadek handlu en gros stworzył dla trustu konieczność objęcia handlu drobiazgowego w takiej formie, która by pozwoliła zaoszczędzić bądź co bądź woale pokaźne koszta. W licznych wypadkach odsprzedawali grosiści swe przedsiębiorstwa, zachowując tylko firmę; czasami wypierano grosistów przemocą, oferując detailistom naftę po niższych cenach.

Zbliżenie się trustu do detailistów i ujarzmienie ich zupełne łączy się z zaprowadzeniem miastowych wozów cysternowych. Tow. D. A. P. G. postępowało przytem w sposób następujący. Na stacyach kolejowych budowano zbiornik ziemny, do którego wypróżniano wagony cysternowe. Ze zbiornika ziemnego napełnia się wozy cysternowe, przeznaczone do kursowania w mieście. Wozami tymi o pojemności 1.500—3.000 litrów dostarcza się nafty detailistom do mierników, odstępowanych przez trust bezpłatnie, pod warunkiem pobierania nafty wyłącznie u tow. D. A. P. G. Gdzie wypróżnianie wozów do miernika było zakazanem, dostarczał trust nafty zapomocą wozów złożonych z beczek blaszanych. W każdej miejscowości kieruje ruchem zastępca trustu, pobierający odpowiednią prowizyę, wynoszącą —iy₂ fen. od litra. Prócz tego utrzymuje trust mnóstwo agentów dla akwizacyi odbiorców, pozyskiwania detailistów etc. W pierwszych czasach miał trust dość ciężkie zadanie z dostawą nafty detailistom, wobec przestarzałych przepisów o magazynowaniu materyałów zapalnych. Dzięki zaprowadzeniu hermetycznych naczyń i napełniaczy, zdołano prawie wszędzie uzyskać zezwolenie na magazynowanie w handlu drobiazgowym 600 —1.200 kg. nafty. Przeciw ewentualności, iż ruch wozów cysternowych uważanym by mógł być jako przemysł domokrążny, zaradzono w ten sposób, iż kupcy podpisywać musieli formularze, przez co nadano interesowi charakter wykonywania poprzedniego zamówienia. Naturalnie, iż przedsiębiorstwa konkurencyjne posługiwały się tymi samymi środkami. Dostawa nafty w wozach cysternowych, zapoczątkowana w r. 1891 rozwijała się powoli i dopiero od r. 1901 zorganizowaną została na szerszą skalę. Dziś- nietylko drobna sprzedaż nafty, ale i sklepy korzenne i inne handle zaopatrują się w naftę z wozów cysternowych, a ilość kupców sprzedających naftę en detail wzrosła niezmiernie. Dalszą korzyść osiągnął trust przez bezpośrednie zetknięcie się z detailistami w tem, iż usunął pratykowany przez pośredników zwyczaj mieszania nafty amerykańskiej z rosyjską lub galicyjską, a nawet wróg trustu przyznać musi, iż wpłynęło to dodatnio na jakość nafty. Kontrakty zawierane przez D. A. P. G. z detailistami uznane zostały przez poważnych prawników jako nieprawne, i sprzeciwiające się dobrym obyczajom; ale gdyby trust nawet zmienił

Rozwój handlu naftowego w Niemczech stanowić winien dla innych krajów poważną naukę iż przez pozostawienie wolnej ręki trustowi w innych krajach, narażają one swój handel naftowy na podobny los jak Niemcy.

I Austryi grozi poważne niebezpieczeństwo zupełnej zależności od trustu, stanowiącego silną, jednolitą potęgę wobec rozdrobnionego, niezorganizowanego i niezgodnego przemysłu naftowego. Wprawdzie Austrya posiada własny, stale się rozwijający przemysł naftowy, i trudno dopatrzeć się racyi, dla której Amerykanie miliony inwestują tam, gdzie monopol ich, w bliskiej przyszłości przynajmniej, nie da się urzeczywistnić, ale zwrócić należy pilną uwagę na to, iż trust przemocą chce wtargnąć w austryaeki przemysł naftowy, zwłaszcza rafineryjny, a jak nas doświadczenie uczy, polityka trustu była zawsze z góry do najdrobniejszych szczegółów obmyślaną. Amerykanie odznaczali się zawsze wytrwałością i z mrówczą cierpliwo-j lachijskiego, które w pierwszem stadymn ro-

Mamy wszelki powód największą gę poświęcić amerykańskiej produkycyi rowca naftowego w ostatnich latach, gdyż jest ona w pierwszym rzędzie miarodajną dla ukształtowania się ogólnego położenia przemysłu naftowego. Pozatem nastąpiły w pro-dukcyi surowca w Ameryce tak ważne i zasadnicze zmiany, iż pominąwszy ich

znaczenie dla

formę tych kontraktów, istota ich z pewnością nie ulegnie zmianie, a zanim rząd się zajmie uregulowaniem tej kwestyi, poniesie handel naftowy w Niemczech niepowetowane straty. Dalsze rozszerzenie praktykowanej przez trust bezpośredniej dostawy nafty odbiorcom, wyklucza wprowadzenie państwowego monopolu naftowego na zasadzie udziału państwa w zyskach, względnie umiarkowanej ceny nafty dla konsumentów. Nie ulega wątpliwości, iż trust chętnie poniesie koszta nawet 50 milionów marek dla zorganizowania dostawy nafty wprost konsumentowi do domu w blaszankach, byle tylko utrwalił swą potęgę na rynkach europejskich. Ostatecznym zatem celem trustu, jest wykluczenie zupełne handlu detailicznego, dostawa nafty wprost konsumentowi bez jakiegokolwiek pośrednictwa. I gdy wreszcie zdołają Amerykanie zdusić handel drobny, wtedy żaden monopol państwowy nie będzie wstanie oprzeć się o szerokie koła detaili-stów, lecz rząd zniewolonym chyba będzie sprzedaż nafty prowadzić przez własnych funkcyonaryuszy, co pociągnęłoby za sobą bardzo wysokie koszty i nie dałoby spodziewanych rezultatów.

ścią usuwali przeszkodę za przeszkodą, nie ustępując na cal z wytkniętej drogi. Podobnej taktyki trzymają się Amerykanie i w Austryi. Nie chwilowe korzyści mają oni na oku, ale długoletnią pracą podkupują się pod teren, na którym osiąść zamierzają i przygotowują go dla swych celów. Z tego względu austryaeki przemysł naftowy bacznem okiem winien śledzić taktykę trustu w Austryi.

Produkcya ropy w Ameryce w r. 1907 i jej rozwój w ostatnich latach.

I.

uwa-su-

nadzwyczajne ekonomiczne ogółu, specyalnie wśród przemysłowców naf towych obudzić muszą żywe zainteresowanie. Najważniejszym objawem produkcyi surowca naftowego w Ameryce, jest jej nadzwyczajny wzrost, który zapowiadał się już od r. 1901, lecz dopiero w ostatnich trzech latach, zwłaszcza zaś w roku ubiegłym niebywałą osiągnął wysokość. Zjawisko to tern bardziej zasługuje na uwagę, iż z końcem ubiegłego stulecia produkcya ropy w Ameryce, jeśli się wprost nie obniżyła, to przecież wykazywała zastój w rozwoju, który dał powód do bardzo pessymistycznych zapatrywań i zagrażał przyszłości amerykańskiego przemysłu

naftowego.

Jak powszechnie wiadomo, ograniczała się produkcya ropy w Ameryce od swego powstania przez długi szereg lat, wyłącznie do stanów wschodnich. Z kolebki swej w Pensylwanii i Nowym Jorku rozszerzył się przemysł naftowy szybko na stany sąsiednie West-Virginia, Kentucky, Tenessce i południową część stanu Ohio. Są to najstarsze, najobszerniejsze i najlepsze tereny naftowe w Ameryce, znane pod nazwą obszaru appa-

naftę świetlną,

na

zwoju amerykańskiego przemysłu naftowego i w okresie późniejszym grały nader wybitną rolę i nadawały ton i charakter całemu przemysłowi, a dziś jeszcze tworzą jego podstawę.

Z tąd rozszerzył się przemysł naftowy na północno-zachodnią część Ohio, a w dalszym ciągu na stan Indiana, gdzie odkryto bardzo ważne terytoryum naftowe t. zw. ob szar Lima ; pokłady ropne w Lima dostarczają copra wda ropy gorszej jakości, lecz nadzwyczajna ich obfitość stanowiła bardzo ważny czynnik w rozwoju amerykańskiego przemysłu naftowego. W latach ośmdziesią-tych i dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia, dobyto z pokładów appalachijskich i limań-skich, olbrzymie wprost ilości ropy, i dopiero w połowie lat dziewięćdziesiątych nastąpił pewien zastój w produkeyi obu tych obszarów. Zastój ten w dalszym rozwoju starszych terenów ropnych nastąpił wszakże w okresie nadzwyczaj wysokiej produkeyi, która utrzymywała się na poziomie 50 mil-jonów beczek mniej więcej przez 10 lat tj. do r. 1904: — odtąd datuje sie znaczne obniżenie się produkeyi terenów amerykańskich.

Obniżenie się produkeyi bardzo dotkliwie dałoby się we znaki amerykańskiemu przemysłowi naftowemu, mimo wysokiego stopnia rozwoju i wzorowej organizacyi, gdyby nie nagła pomoc z innej strony. Pomoc ta w postaci zupełnie nowych pokładów ropy⁷ niezawisłych od terenów dawniejszych była zrazu tylko ilościową, gdyż spowodowała tydko wzrost produkeyi surowca, nie przynosząc całemu przemysłowi naftowemu, a zatem i przemysłowi rafineryjnemu zbyt wielkich korzyści. Położenie przemysłu naftowego po odkryciu nowych terenów w południowej części stanów Teksas i Luizyana i złóż ropy w Kalifornii pozostało prawie niezmienione, i dla pokrycia zapotrzebowania nafty i lżejszych produktów naftowych musiano ucieknąć się do znacznych zapasów ropy appalachijskiej i limańskiej, które dotkliwie uszczuplone zostały. Nowo odkryte tereny w Teksas, Luizyanie i Kalifornii dawały ropę ciężką, ze znaczną domieszką asfaltu, w szczególności ropa teksańska i lui-zyańska zawierała pokaźną ilość siarki, także nie nadawała się do fabrykacyi nafty świetlnej, lecz znalazła zastosowanie, jako płynny materyał opałowy t. zw. liquid fuel oil. Produkt ten stanowił nowy typ surowca naftowego, ropę opałową; olbrzymie ilości tej ropy, jakie kopalnie w Teksas, a zwłaszcza w Kalifornii rzucały na rynek, dały popęd do jaknajszerszego stosowania surowca naftowego do celów opałowych w Ameryce. Dzięki nadzwyczajnej wydajności powyższych terenów podniosła się produkeya ropy w Ameryce z początkiem bieżącego stulecia do bardzo wysokiego poziomu, lecz jak już wspomnieliśmy, nie wpłynęło to wcale na korzystniejsze ukształtowanie się fabrykacyi nafty. Dopiero przed trzema laty przemysł naftowy rafineryjny otrzymał nowe zasiłki surowca naftowego przez odwiercenie obfitych złóż-ropnych w stanie Illinois. Tereny w Illinois, łączące się z obszarami naftowemi północno-wschodniej części stanu Ohio i Indyana, dają ropę pokrewną ropie limańskiej. Prócz tego natrafiono na bogate pokłady ropne w stanach Kanzas i Oklahoma, t. zw. Mid-landterritory, a ropa z tych pokładów, chociaż nie dorównuje pod względem dobroci ropie appalachijskiej, to przecież nadaje się wcale dobrze do fabrykacyi nafty. Ropa z Midland i Illinois położyła wreszcie kres dotkliwemu brakowi surowca dla przeróbki wskutek olbrzymiego rozwoju obu powyższych obszarów w stosunkowo krótkim czasie, produkeya ropy Stanów Zjednoczonych osiągnęła niebywałą dotychczas wysokość.

Bardzo ciekawym jest skład poszczególnych gatunków ropy amerykańskiej, zwłaszcza nowszych w Europie mniej znanych, z tego względu podajemy odnośne daty na podstawie „Report ot Commissioners of Corporations on the Petroleum Industry May 1907“ t. j. na podstawie sprawozdania komisarza korporacyj kupieckich, przedłożonego prezydentowi Rooseveltowi z okazy i procesu przeciw towarzystwu Standard Oil Company.

Gatunki ropy.

Produkty

Appalachij-

ski

Lima-

Indiana

Illinois

Oklahoma (Midie Kontinent)

Texas-Loui

siana

Kalifornia

Corsicana²)

Kolorado³)

Lekkie produkty, Gazolina, Benzyna, Ligroina etc.

120

115

3-5

11-0

30

60

70

3-5

Oleje świetlne

670

43-0 390 41 0 15-0 18-0 500 350

Smary

12-5

150

60

15

30

Olej solarowy wzgl. gazowy, ropa opał. (wraz z ropą asfaltową i asfaltem)

4-0

25-0

560

25-0

20-0

450

280

720

40-0

550

Parafina

2-0

2-0

razem

97-5

965 985 970 970 975 970 965

Po ogólnych wywodach mających na celu scharakteryzowanie zmian, jakim pro-dukcya ropy w Ameryce w ostatnich latach podlegała, przejdziemy do cyfr statystycznych.

Wedle opublikowanych dotąd wykazów wynosiła produkcya ropy Stanów Zjednoczonych w r. 1907, — 165, 637, 979 beczek, czyli licząc beczkę po 160 kg, 265, 020, 86, cetn. metr. Produkcya ropy w r. 1906 wynosiła 126,493.936 beczek, czyli202.390.297 cm., nadwyżka zatem w r. 1907 wynosiła

29,144.043 beczek, tj. 62.630.490 cm. czyli 30.9°/₀. Nadwyżka w r. 1907 dorównuje rocznej produkcyi ropy Stanów Zjednoczonych w latach 1890 — 1894, i nie jest o‘-wiele niższą od rocznej produkcyi ropy w Rosyi, natomiast przewyższa produkcyę galicyjską lub rumuńską 5—6 razy. To daje nam obraz ol-brymiego rozwoju amerykańskiego kopalnictwa naftowego w ostatnim roku.

Zajmującem jest zestawienie produkcyi ropy w Ameryce w ostatnich latach, które podajemy poniżej:

1901    69,389.194 beczek czyli 111,022.710 c. m.

1902    88,766.916

1903    100,461.337

1904    117,080.960

1905    134,717.580

1906    126,493.936

1907    165.637.979

33

33

33

33

33

nam pa

Personalia. Dr. Józef Grzybowski docent geologii uniwersytetu krakowskiego zamianowany został nadzwyczajnym profesorem tej samej katedry.

nie poszczególni udziałowcy. Do

wa-

Po nieznacznem obniżeniu się w roku 1906 osiągnęła w roku ubiegłym produkcya ropy w Stanach Zjednoczony cli najwyższą dotąd cyfrę, przewyższając maximum r. 1905 o pokaźną ilość 31 milionów beczek, czyli 22.8°/₀. Wobec olbrzymich dotychczasowych cyfr amerykańskiej produkcyi surowca ponowny wzrost jest zjawiskiem w historyi rozwoju przemysłu naftowego dotąd niebywałem. Przyjrzawszy się cyfrom od początku bieżącego stulecia zatem od r. 1901, widzimy w porównaniu z rokiem ubiegłym wzrost o 96,248.000 beczek czyli o 138°/₀, z. r. 1903 wzrost o 65.276.042 beczek czyli 65₀/°, z r. 1904 wzrost o 48.557.019 beczek czyli 4%. Olbrzymie te cyfry tłumaczą nujące stanowisko Ameryki w przemyśle naftowym całego świata. I chociaż przemysł naftowy w Europie i Indyach w ostatnich latach również znacznie się rozwinął, to jest jednak stopień jego rowoju, w porównaniu z produkcya merykańską minimalnym, a że przemysł naftowy rosyjski, będący dotąd jedynym konkurentem Ameryki na rynkach światowych, wstrzymany został przez ciężkie klęski z swym rozwoju, przeto nad przemysłem naftowym całego świata dominuje Ameryka, oparta o nieprzebrane bogactwa swych olbrzymich obszarów naftowych.

KRONIKA.

Wycieczka urzędników ministeryalnych do Borysławia. 28. kwietnia odbyło się w Borysławiu posiedzenie komitetu dla przyjęcia urzędników ministeryalnych, którzy w liczbie 60-ciu w tern dwóch ministrów mają przybyć 9. czerwca do Borysławia. W posiedzeniu wziął także udział przybyły do Borysławia c. k. starosta górniczy pan radca dworu Kiel. Komitet ułożył następujący program zwiedzenia Borysławia i Tristanowie. Wysłanymi przez komitet do Truskawca powoza-mi przyjadą goście o godz. 11-tej do Tristanowie i natychmiast grupami rozpocznie się zwiedzanie kopalń naftowych, następnie goście zwiedzą tłocznie ropy, rezerwoary ropne i urządzenia ekspedycyjne ropy na stacyi kolejowej; ze stacyi powrót powodami do Borysławia, zwiedzenie kopalń wosku ziemnego i o godzinie 3-eiej obiadów kasynie naftowem w Tustanowicach. Komitet podzielił się już na 3 sekcye: gospodarczą, bankietową i techniczną (zwiedzenie kopalń), z których każda będzie pilnować przydzielonych sobie czynności. Prezesem komitetu na miejscu obrano posła Franciszka hr. Zamoyskiego, całe przyjęcie odbędzie się pod egidą Krajowego Towarzystwa naftowego. O szczegółach programu Krajowe Towarzystwo naftowe zawiadomiło już Krakowski Związek turystyczny.

Organizacya producentów surowca naftowego. 29. kwietnia odbyło się we Lwowie w sali hotelu Źorża zgromadzenie producentów naftowych, w którem wzięło udział około 50 przemysłowców naftowych: uchwalono dla wspólnej sprzedaży ropy utworzyć stowarzyszenie z ograniczoną poręką jako Krajowy Związek producentów ropy; omówiono ogólne zasady stowarzyszenia. Udział jeden ma wynosić tylko 25 koron; natomiast Związek ma pobierać od sprzedanej ropy 2V-2°/o przy cenie ropy 2 korony, a 5 prc. od nadwyżki ponad 2 korony ; kapitał z tej prowizyi ma być użyty na cele administracyjne i cele inwestycyjne; poruszono dalej na wniosek p. Morac-zewskiego bardzo trafną myśl, aby do Związku przystępowały, o ile się da, całe kopalnie,

szczegółowego opracowania statutów wybrano komitet z 10-ciu, w skład którego weszli pp. Wolski, dr. Goldhamer, dr. Pachtman, dr. Bartoszewicz, Perutz, Moraczewski, Długosz, dr. Heiter, dr. Schren-zel i dr. Spitzman. Komitetet 2. maja odbył w biurze Krajowego Towarzystwa naftowego posiedzenie, które trwało od 3-ciej popołudniu do 1-szej w nocy i na podstawie referatów pp. dra Gold-hamera i dra Pachtmana ułożył ostateczną redak-cyę statutów stowarzyszenia. Panu drowi Gold-hamerowi poruczono jeszcze opracowanie regula-tywu dla komisowej sprzedaży ropy. Po ukończeniu tych prac zbierze się komitet ponownie i oznaczy dzień nowego zgromadzenia producentów, na którem wobec notaryusza prrystąpi się do zawiązania stowarzyszenia.

Opalanie ropą. Z Pragi otrzymujemy wia-nomośó, że na podstawie opatentowanego wynalazku pana Kudlicza 13 piekarń jest tam opalanych ropą i jest nadzieja, że wszystkie piekarnie w Pradze będą zaopatrzone w przyrządy do opalania ropą. Tow. „Kopał“ wysłało niedawno gon ropy do Pragi na ten cel.

P. inż. Miączyński demonstrował podczas zgromadzenia producentów we Lwowie w sali hotelu Żorża swój sposób opalania pieców domowych płynną ropą; ropa paliła się jasnym żółtym płomieniem bez dymu i w trzy kwandranse piec już był gorący; według obliczeń p. Miączyńskiego do rozpalenia pieca wystarcza 2 kilo ropy.

W sprawie wniosków posłów socjalistycznych o ośmiogodzinnej szychcie w górnictwie i tygodniowych wypłatach, wniosło Krajowe Towarzystwo naftowe memoryał do Koła Polskiego

grupą ra-

znacz-

poczem podjęte zostaną dalsze układy.

Tustanowice P etroleum Limited buduje obecnie rurociąg z Tustanowic do stacyi kolejowej Borysław. Prezesem Towarzystwa jest książę Miguel Braganza. Kapitał stanowi 100.000 funt. szt.

w akcyach pierszeństwa i 50.000 funt. w akcyach j ubiegłym powiększone i umożliwiają obecnie za-zakładowych. W przedsiębiorstwie interesowanym jest przeważnie kapitał francuski. Obecnie toczą

się pertraktacye o sprzedaż terenu Towarzystwa    Konstancy, jako portu naftowego ze wszechmiar

obejmującego 63 hektarów w pobliżu Tustanowic,    popierać, wobec czego oczekiwać należy dalszego

pewnemu konsorcyum francuskiemu. Układy mają rozszerzenia inst ilacyj portowych, być na ukończeniu.

Austryaokie Towarzystwo górniczo-prze-Walne Zgromadzenie Towarzystwa dla han- ! mysłowe Baky, (Österreichisch Raky Montau dlu, przemysłu i rolnictwa odbędzie się we Lwo- und Industriegesellschaft) i związana z niem firma wie (ul. Romanowicza 3) w sobotę dnia 23 bm.

o godzinie 4-ej popołudniu, z następującym po- | gesellschaft“ w Budapeszcie — powołane do życia rządkiem dziennym :    1) Odczytanie i przyjęcie

protokołu z 4 maja 1907. 2) Sprawozdanie Dyrekcji za r. 1907. 3) Sprawozdanie komisyi rewizyjnej z wnioskiem o udzielenie absolutoryum dla

i ministerstwa rolnictwa i dla Gfalicyi w którym ©kreśliło stanowisko przemysłu naftowego.

W sprawie kartelu naftowego Jak donoszą z kół rafinerów, podjęto usiłowania, by usunąć najważniejsze trudności stojące na przeszkodzie w dojściu do skutku nowego kartelu. Ważną przeszkodę stanowiła kontro wersy a między fineryj ostrawskiej i fiumańskiej z jednej, a rafi-neryi pardubickiej z drugiej strony, co do kontyngentu w nowj^m kartelu. W pierwszej grupie interesowanym jest Austr. Zakład kredytowy i węg. Bank kredytowy, w drugiej austr. Zakład kredytowy ziemski. Rafinerye obu grup zostały nie rozszerzone i żadna niechce w kontyngencie ustąpić. W sprawie tej odbyła się we Wiedniu konferencya dyrektora Banku kredytowego Korn-felda, z dyrektorem Bodenkredit Taussigiem. Re-zultatem konferencyi jest, iż rzeczoznawcy zbadać mają rafinerye obu grup, co do icłi zdolności przeróbki

Dyrekcyi. 4) Rozdział zysku. 5) Wybór 3-cłx członków Rady Nadzorczej i jednego następcy na lat 3 (w miejsce ustępujących). 6) Wybór 3 członków Komisyi rewizyjnej. 7) Wnioski samoistne.

W sprawie sanacyi przemysłu naftowego pojawiła się ^odezwa, której autor p. Marek Mer-melstein (w firmie Lieberman & Mermelstein) stawia następujący wniosek, przytoczony poniżej dosłownie ;

„Producenci i rafinerye nafty wybiorą komitet któryby wypracował memoryał do rządu i rady państwa, ażeby kontyngent rafineryi oznaczał ustawowo rząd w drodze jrrzymu so wej dla każdej rafineryi. Do ustawy tej należy przyjąć ten punkt, iż rafinerye mają płacić producentom za surowiee najmniej tj. minimalną cenę K. 3 za 100 kg. (all-geniein angenommene Selbstgestehungskosten) a dla rafineryi oznaczyć przez powołanych do ankiety fachowców maxymałną cenę nafty, ułożyć skalę ceny surowca,¹ ażeby rafinerye przez’ posiadanie monopolu nie wyzyskały konsumentów. Różnice między ceną ropy, a nafty oznaczać ma rząd przez fachowców.“

Zbiorniki ropne w Konstaey zostały w roku

magazynowanie 450.000 ton. Prezydent ministrów Sturdza oświadczył publicznie, iż zamierza rozwój

„Vaterländische Hütten und Bergbau Industrie-

przez generalnego dyrektora Antoniego Raky'ego,

założyciela Międzynarodowego Towarzystwa wiertniczego w Erkelenz, ukończjdy obecnie badania i prace przedwstępne i objęły kilka bardzo poważnych interesów.

Z. Bielski & A. Łukaszewski

da

W. Sikorski & J. Seidenstein

¹

Regulamin dotyczący fabrykacyi i sprzedaży produktów destylacyi oleju skalnego, sank-cyonowany dekretem nr. 3820 z 1. grudnia 1892, zmieniony dekretem 2386 z 8. czerwca 1893 i dekretem nr. 4344 z 22. grudnia 1893.

²

Corsicana jest miejscowością w środkowem Teksas, gdzie eksploatuje się nieznaczną ilość ropy lekkiej, odmiennego typu niż ropa teksańska.

³

Kolorado posiada wśród innych niewymienionych stanów stosunkowo wyższą produkcyę.

Z. Bielski & A. Łukaszewski

VI/

to

to

to

to

to

to

inżynierowie-przedsiębiorcy

wykonują w przedsiębiorstwie roboty ziemne, budowlane, instalacyjne i wiertnicze, przeprowadzają rewizye i badania instalacyj gazowych i elektrycznych, wykonują torpedowanie szybów wiertniczych.

Mykonanie podjętych robót punktualne, sumienne i fachowe.

Borysław,

L. 3635/1.

Atn

os

Galicyjska Kasa oszczędności

jako właścicielka kopalni zwanej „NA PASIECZKACH“ w SCHODNICY, rozpisuje celem jej wydzierżawienia następującą

Rozprawę ofertową

1)    Przedmiotem rozprawy jest dzierżawa kopalni gal. Kasy oszczędności »Na Pasieczkach« w Schodnicy, z calem na miejscu .znajdującem się do eks-ploatacyi służącem urządzeniem, z rygiem pompowym wraz z motorem, jednym rygiem kompletnym do podczyszczania lub pogłębiania otworów, domem mieszkalnym dla kierownika, barakiem dla robotników, stajnią z wozownią, magazynem i kuźnią na przeciąg najmniej lat pięciu od 1. lipca br.

2)    Oferty, zaopatrzone w wadyum najmniej 5.000 kor. w gotówce lub papierach wartościowych o pupilarnem bezpieczeństwie, należy wnieść do Kasy we Lwowie najpóźniej do końca maja b. r.

3)    Od decyzyi Kasy wyłącznie zawisło, czy i którą z wniesionych ofert przyjmie; wolno więc jej i żadnej z pomiędzy wniesionych ofert nie przyjąć.

4)    Decyzya przyjęcia zostanie odnośnemu referentowi podaną do wiadomości pisemnie listem poleconym najpóźniej do 15, czerwca br., najpóźniej w ośm dni po tern zawiadmieniu winien do umowy stanowczej w formie aktu notaryalnego na koszt własny na warunkach przyjętej oferty z Kasą przystąpić, gdyż inaczej od wyboru Kasy zawisło uznać umowę za rozwiązaną, a wadyum za przepadłe, albo dopełnienia umowy i odszkodowania z powodu zwłoki się domagać.

5)    Oferentom, których oferty nie zostaną przyjęte, będą wadya najpóźniej do 20. czerwca br. pocztą na ich koszt zwrócone.

da

Dr. Bronisław IMiclialewstii

adwokat krajowy we Lwowie

ma swoje biuro przy placu Maryackim 1. 10. Telefon nr. 350.

Związek producentów ropy opałowej

KOPAŁ“

we Lwowie ul. Kraszewskiego liczba 1,

Telefon 854.

W. Sikorski & J. Seidenstein

■w KIxoénie filie: w BORYSŁAWIU i ZAGÓRZU

Utrzymują stale na składzie:

oraz

KOTŁY i MASZYNY PAROWE; KOMPLETNE URZĄDZENIA i wszelkie NARZĘDZIA do głębokich wierceń.

Jako specyalność polecają:

ŻURAWIE WIERTNICZE, POPUSZCZA-DŁA najnowsz. systemów, WIELOKRĄŻKI z ulepszonym przyrządem do smarowania, SZTANGI RATUNKOWE z końcami nie-spawanymi (z jednego kawałka).

Pasy wiertnicze

URSUS“ w najlepszej jakości i t. d. i t. d.

ROBERT KERN

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18

z bogato zaopatrzonymi składami w Borysławiu i Krośnie

wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowąnych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dła gorzelń, browarów itp., maszty dla elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specyalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witkowicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu.

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych, wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

<-%(&¥---------TÏSîvtî

gg

TOWARZYSTWO

ft"

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

■w

-śa

■jjg

-m

Wyłączne zastępstwo na Galicję:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau. — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul, Romanowicza 3. % Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Radi. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza:

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyaly" potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią niedostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich.

Üjp_

Bk

BB-

.......■III IW    I    V

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905.

iS)

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we    ul. Kopernika 1- 21.

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszjmh P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Se’wer^m.a. IBladinaa,.

Sporządzamy: Pomiary i niwelaeye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastrainych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Z Drukami Słowa Polskiego we Lwowie, pod zarz J. Ziembińskiego.