PRZEGLĄD TECHNICZNY NAFTOWY

b

Dodatek do czasopisma „NAFTA“

wydawany staraniem Związku Techników wiertniczych w Borysławiu.

Przedruk artykułów i tłumaczenia tylko za zezwoleniem wydawców. Adres Redakcyi „Przeglądu techn. naft.“ — Józef Gruszkiewicz — Borysław.

Treść Nru 8.

„Wybuchy“ ropy z rurociągów.

„Wybuchy“ ropy z rurociągów.

W naftowej terminologii borysławskiej mówi się również o wybuchach ropy z rurociągu, w razie gdy tenże w czasie tłoczenia przerwie się i ropa znajduje swobodne ujście

padek natępuje, pory dnia lub nocy i innych okoliczności, strata ropy bywa większą lub mniejszą, ale w każdym razie jest niepożądaną.

na zewnątrz.

Tego rodzaju „wybuchy“, stanowiące „gaudium“ rzeszy „rybaków“, łowiących ropę, nie są wcale rzadkością, zwłaszcza w {jorze zimowej, gdy ciśnienie w rurociągu z powodu zastygania ropy dochodzi 30 atmosfer i więcej.

W jaki sposób tłoczenia naftowe zabezpieczają się przed podobnymi wypadkami?

Zabezpieczyć się w zupełności przed pęknięciem rurociągu uie można — jest to poniekąd „vis maior“ i za wypadek taki nikogo winić nie można, ale bezwarunkowo należałoby pomyśleć o możności natychmiastowego skonstatowania {jęknięcia rurociągu, a to celem zapobieżenia większym stratom

Przyczyny rwania się rurociągów są na

ropy.

Pod tym względem możnaby towar/.yst-rurociągowym uczynić zarzut, że pracują na los szczęścia, bo inaczej trudno

na przestrzeni 3 — 5 km bez możności kontrolowania, czy ropa dostaje

ogół znane i najczęściej są temu winne słabe połączenia flanszowe i uszczelnienia suwaków, adoptowanych żywcem z instalaeyj gazowych,

a więc nie obliczonych wcale na tak wyso- zwać tłoczenie ropy kie ciśnienie, jakie panuje w rurociągach naftowych. Dopiero w ostatnich czasach, o ile się do zbiornica, czy też może idzie w pole. mi wiadomo po raz pierwszy w Gal. Spółce    Manometr przy pompie zabezpiecza tylko

akc. dla Transportu i magazynowania ropy, wtedy, jeżeli przerwanie rurociągu nastąpi a następnie i w Tow akc. „Petrolea“ postarano się o silniejszy model suwaka, odpowiadający swemu zadaniu. Ponadto zauważyć należy, że pompy tłoczące ropę po większej części nie posiadają wietrzników. Pulsowanie płynu bywa nieraz tak silne, że stojąc nad rurociągiem, zakopanym na metr głęboko w ziemi, nie tylko słyszy się, ale wprost odczuwa się uderzanie płynu w rurze. Gwałtowne te i częste uderzenia w krótkim stosunkowo czasie rozluźniają najlepiej skręcony rurociąg i wówczas łatwo może nastąpić

wom

na-

niedaleko od pompy, powiedzmy nawet w pierwszej połowie rurociągu, czyli wtedy, jeżeli spadek ciśnienia na manometrze będzie dość znaczny, aby nie uszedł uwagi dozorcy pompy. Jeżeli jednak przerwanie się rurociągu końcu lub n. p. ³/₄ oddalenia od

nastąpi na

staeyi pompowej, tedy obniżenie się ciśnienia może być tak małe, że dozorca go niezau-waży, lub też nie będzie doń przywiązywał żadnej wagi ze względu, iż w warunkach zwyczajnych ciśnienie ulega również waha

niom.

przerwanie.

Zależnie od miejsca, w którem taki wy-

Dozorowanie rurociągu w czasie tłoczenia przez ludzi, jest po pierwsze kosztownem

a następnie dość iluzorycznem, gdyż uie ma się pewności, że robotnik, któremu dozór rurociągu manometr m, którego wskazówka poruczono, istotnie go wykonywa, zwłaszcza spada do zera, jeżeli ciśnienie w rurociągu

Tuż przy zbiorniku umieszczony jest na

w porze nocnej.

Praktyka zresztą najlepiej poucza, że tym sposobem (t. j. z powodu przerwania się rurociągu) traci się dość często i nieraz znaczne ilości ropy, przeto projekt ubezpieczenia się, podany poniżej, będzie, sądzę, usprawiedliwionym.

Urządzenie takie polega, jak to na szkicu widoczne, na zastosowaniu sygnalizacyi elektrycznej w razie spadku ciśnienia w rurociągu.

j spadnie do zera, albo też do jakiegoś z góry (albo doświadczalnie) oznaczonego minimalnego ciśnienia. Wskazówka jest zarazem kontaktem elektrycznym; oś, na której wskazówka obraca się, jest izolowana i połączona drutem z tarczą t w ziemi.

W razie więc przerwania się rurociągu w jakiemkolwiek miejscu między A i D, wskazówka manometru zamyka koło łącznikowe, w które włączony jest dzwonek r, alarmujący dozorcę na stacyi pompowej.

Z A stacyi pompowej prowadzi rurociąg do zbiornika D.

Urządzenie to wymagałoby osobnego przewodu (jednego drutu telefonicznego), ale

O-

OS-

/TL

JB

'Cr

-U

\=Y--

kieszeni.

w razie istniejącego już połączenia telefonicznego możnaby istniejący już przewód użyć.

Jeżeliby jednak urząd telefoniczny nie chciał zrobić tej przysługi, to należałoby naturalnie poprowadzić osobny przewód, albo też sygnalizacyę ulokalizować na miejscu, w najbliższem sąsiedztwie zbiornika.

Od manometru m należałoby poprowadzić przewód (na szkicu wykreskowany) do dzwonka r, znajdującego się w budzie strażnika, który w razie zaalarmowania byłby zobowiązany w tej chwili zawiadomić o tern telefonicznie odnośną stacyę pompową. Dla dalszej kontroli mógłby być umieszczony w budzie strażnika przyrząd zegarowy, który na rolce papierowej (podobnie jak przy zegarkach dozorców nocnych) zaznaczałby godzinę, w której dzwonek alarmowy się odezwał. Tym sposobem możnaby dla każdego zbiornika otrzymać wykres czasu tłoczenia a ewentualnie przekonać się, o której godzinie nastąpiło przerwanie się rurociągu.

Jeden więc człowiek byłby w stanie skutecznie kontrolować rurociąg na całej linii, nie używając wcale nieproduktywnego spaceru, a zarządca rurociągu miałby również satysfakeyę udawania się na spoczynek bez obawy, że przy obudzeniu się dowie się o niemiłej wieści wytłoczenia kilkunastu cystern w pole.

Podobne urządzenia, ale obliczone na wzrost ciśnienia, moźnaby zużytkować również przy tłoczeniu ropy z kopalu do stacyj pompowych, gdzie również zdarza się, iż nie dobrze zamknięty, lub nieszczelny suwak staje się przyczyną cudownego pomnożenia produkcyi na kopalni sąsiedniej.

Suma mat ery i w wszechświecie pozostaje wprawdzie ta sama, ale nam ludziom chodzić będzie zawsze o to, w czyjej znajduje się Dr. J. Gruszkiewicz.

Polski kalendarz naftowy

wyszedł z druku i jest do nabycia w biurze Związku Techników wiertniczych w Borysławiu.

Cena egremplarza oprawionego w skórkę z wytłoczonym złotym napisem 6 kor., egzemplarz zbroszurowany 5 koron.

Na treśó kalendarza składa sie:

Kalendaryum wraz z raptularzem Wszelkie możliwe tabele do obliczeń Krótki rys geologii przez dra Grzybowskiego z rysunkami Zastosowanie światła elektrycznego na kopalniach nafty, przez inż. Postępskiego (z rysunkami) Mechanika i o kotłach parowych Wiertnictwo, z rysunkami O torpedowaniu szybów naft., przez dra M. Seńkowskiego O smarach, przez dra S. Piłata Częśó chemiczna, z rysunkami, opracowana przez pp. dra Gruszkiewicza i inż. M. Wieleżyń-skiego

stron 60

„ 50

O CM O T-t CM

Pierwsza pomoc w nagłych, nie-* szczęśliwych wypadkach (spe-cyalnie z uwzględnieniem przemysłu naftowego), napisał dr. M. Kapellner (z wieloma rys.) Poradnik w kwestyi ubezpieczeń na wypadek choroby i nieszczę śliwej przygody z tablicami do obliczeń, przez p. J. Schiffiera, kierownika Kasy chorych w Drohobyczu

Cło od ropy i produktów naftowych, przez dr. Bartoszewicza Statystyka światowej produkcyi ropy od r. 1857 Literatura naftowa Wykaz istniejących modeli, okazów, wykresów i rysunków Władze górnicze Zakłady naukowe Spis alfabetyczny kierowników kopalń z podaniem adresu Spis kopalń naftowych w Galicyi według Urzędów górn.

Ogłoszeń różnych

stron 27

CM O

CO CM

Przedsiębiorstwo dla spraw naftowych

V®

•w

UNIVERSUM

GTx

Dr. J, Gruszkiewicz, Dr. E. Kaleta, Inż. J. Pierściński

Spółka z ograniczoną poręką

Borysławiu.

Organizuje spółki naftowe oparte na ścisłej i wykluczającej hazard kalkulacyi, wykonuje wiercenia w akordzie.

Kupuje i sprzedaje tereny, kopalnie oraz drobne udziały tychże (brutta, netta). Obejmuje zarząd kopalń, wykonywa nadzór i kontrolę tychże, oraz udziela wyczerpujących i pewnych informacyj o terenach i kopalniach galicyjskich. Przedsiębiorstwo posiada własne biuro techniczne dla wypracowywania projektów, oraz wykonywania wszelkich prac technicznych i chemiczno-naftowych.

Adres dla listów i telegramów

„Universum“ — Borysław.

(Telefon Dr.. 140)

Przedsiębiorstwo dla głę=

bobich wierceń

technicznej, prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

Œif Sulimirshi

mmidm kostriowicza

w Borysławiu

długoletnie doświadczenie na kopalniach ropy w Galicji, na Kaukazie i w Rumunii; obejmuje akordy wiertnicze ewent. z własnym udziałem. Ekspertyzy terenów galicyjskich i kaukazkich. Kupno i sprzedaż terenów naftowych, Wyłączne zastępstwo fabryki lin stalowych Braci Batorowiczów w Drohobyczu.

zaprzysiężonego inżyniera górniczego, em. c. k. starszego komisarza górniczego, b. naczelnika c. k. Urzędów górniczych w Drohobyczu i Jaśle, b. technicznego urzędnika gal. kopalń i warzelń soli, kopalń nafty i wosku ziemnego etc.

w JAŚLE.

■3 ą.

Towarzystwo akc. dla przem. naftowego.

Pahrylta narzędzi wiertniczych

w Borysławiu

wykonuje i ma na składzie:

Żurawie wiertnicze szczególnie silnej konstruk-cyi. — Żerdzie wiertnicze z najlepszego mate-ryalu. — Świdry ekscentryczne patentu M Long-champs’a, jakoteż wszelkie przybory do głębokich wierceń. — Tłoki do wydobywania ropy patentu Mikucki, Krynicki, Żubr. — Zbiorniki na ropę opałową. — Głazowniki specyalnej konstrukcyi. — Mierniki na ropę. — Odlewy żelazne i metalowe. — Naprawa kotłów parowych.

Cenniki i kosztorysy na żądanie.