Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 10-ego i 25-ego

Prenumerata -wynosi rocznie 16 koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego 1.1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 7.

Krajowa ustawa naftowa. — Produkcya wosku ziemnego, eksport i import w r. 1907.— Import i eksport produktów naftowych w Austro-Węgrzech w r. 1907. — Przeciw kanadyjce. — Krajowe przedsiębiorstwa naftowe. — Rumuński przemysł naftowcy w r. 1907. Kronika.

o-

palni:

Krajowa ustawa naftowa.

K r a j o w a usta w a naftowa uzyskała sänke y ę monarszą dnia 30. marca b. r. i zacznie obowiązywać z chwilą og szenia jej w dzienniku ustaw i rozporządzeń państwowych. Pozwalamy sobie przypomnieć w dosłownem brzmieniu najważniejszy § 31 tej ustawy o minimum terenu kopalnianego, o tych terenach kopalnianych, do których nowe postanowienia ustawy się nie odnoszą. Ustawa uchwaloną została z dodatkiem posła Buynowskiego, ujętym w formie § 3la, który również przytaczamy w dosłownem brzmieniu, nadmieniając, że do dodatku tego, który jest stylizowany niejasno, wydaną zostanie dla objaśnienia osobna nowela, którą Sejm zapewne uchwali na jednej z publicznych sesyj.

§ 31 nowej ustawy brzmi:

„Władza górnicza ma zakazać ruch ko-

1. gdy wymiar powierzchni gruntu terenu kopalnianego, to jest nieruchomości, na której ma być wykonywane prawo wydobywania, względnie pola naftowego, sam dla siebie lub w połączeniu z innymi terenami naftowymi, które uprawniony do wydobywa-nia dla ruchu kopalni juz nabył lub umową sobie zapewnił ;

a) dla kopalni oleju ziemnego wynosi mniej niż 12.000 m²;

b ) dla kopalni wosku ziemnego wynosi mniej niż 30.000 m²;

2. gdzie okaże się, że wykonanie zakładu wiertniczego lub szybowego na terenie kopalnianym wogóle jest niemoźebne z powodu braku minimalnych odległości, przepisanych w następnym ustępie tego pragrafu.

Otwory świdrowe na kopalniach oleju ziemnego (licząc od środka otworu świdrowego) muszą być oddalone przynajmniej 30 metrów od granic terenu kopalnianego. To samo tyczy się oddalenia szybów wywozowych (licząc od środka szybu) na kopalniach wosku ziemnego od granic terenu kopalnianego z tern, że oddalenie granic terenu kopalnianego w tej ’ Części, gdzie ma być założony szyb wywozowy, od siebie ma być takie, iż odległość punktów przecięcia linii prostych łączących granice terenu a poprowadzonych przez środek szybu, w żadnym wypadku nie może wynosić mniej niż 100 metrów.

Powyższe postanowienia nie mają zastosowania do tych terenów kopalnianych ko-

36/886.

palń żywic ziemnych, o których zamierzouem otwarciu ruchu w myśl § 14 ustawy z dnia 17. grudnia 1884 Dz. u. kr. nr. 35 ex 1886;

a)    władzy górniczej już doniesiono;

b)    władzy górniczej wprawdzie nie doniesiono, ale uprawnienie do wydobywania minerałów żywicznych nabytem zostało przed dniem ogłoszenia tej ustawy umowami dzier-żawnemi lub eksploatacyjnemi, sądownie lub notaryalnie uwierzytelnionemu

Do tych, w poprzednim ustępie określonych terenów kopalń żywic ziemnych stosowane będą postanowienia § 15 ustawy z d. 17. grudnia 1884 nr.

§ 31 a (dodatek p. Bujnowskiego) ma następującą treść:

Jeżeli między terenami kopalnianymi znajdzie się przestrzeń gruntu poniżej 12.000 metrów kwadratowych nimi otoczona, a żaden z właścicieli sąsiednich terenów naftowych praw naftowych na tej przestrzeni nie nabył, może właściciel jej źądaó od władzy górniczej orzeczenia, że właściciele sąsiednich terenów naftowych obowiązani są to uczynió w zakreślonym, im terminie w stosunku odpowiadającym długości linii granicznych między teren uni a przestrzenią gruntu, na której prawa naftowe mają być nabyte. W razie niewykonania tego zarządzenia lub z braku zgody na cenę kupna, orzeknie sąd na podstawie dokonanego oszacowania.

Produkcja wosku ziemnego, eksport i import w r. 1907.

I. Produkcya w cetn. metr.

Miejscowość

1906

1907

Różnica

Borysław

Dźwiniacz

22.050

2.600

22.400

2.700

+ 350 + 100

Starania

2.100

1.350

— 750

Razem

26.750

26.450

— 300

II. Eksport i import.

Import

Eksport

Produkt

Ilość w c. m.

Ilość w c. m.

Wartość w kor.

Wartość w kor.

19C6

1907

1906

1907

1906

1907

1906

1907

Wosk ziemny (Ozokieryt)

Cerezyna (wosk ziemny czyszczony)

23 278

18.112

4,089.865

3,169.600

386

290

54.120

40.600

11.241

12.168

2,135.790

2,311.920

104

154

19.875

27.720

Razem

34.519    30.280

6,225.655

5,481.520

490

444

73.995

68.320

Z ogólnej ilości 18.112 c. m. wywiezionego wosku ziemnego 15.283 eksportowano do Niemiec, resztę do Rosyi, Francyi, Belgii, Anglii, Szwajcaryi, Włoch etc. Cerezyny wywieziono do Niemiec 1.578 c. m., do Hamburga 2,223 c. m. do Włoch 1.355 c. m., do Francyi 1.281 c. m., do Rosyi 944 c. m.s do Ameryki 949 c. m., resztę do Anglii, Szwajcaryi na Bałkan etc.

Import i eksport

produktów naftowych w Austro-Węgrzech w roku 1907.

I. Wywóz w cetn. metr.

Kraj przeznaczenia

Inne lek-Nafta Benzyna | kie oleje | rafinow.

Smary

Odpadki

Parafina Parafina surowa rafinow.

Ropa

Razem

Niemcy

Hamburg

832.165    60.243

163.927

Szwąjcarya 104.318

43.683

54.752

1.140

10.119

329.640

84.368

37.512

330    64.941

512    22.316    4.079

8.263    81.919 1,432.253

276.342

350    4.279

252

2    200.515

Francya

Turcy a

Włochy

Belgia

Anglia

Rosya

Holandya

Bułgarya

Tryest

Serbia

168.789    10.699

104.549

15.637    10.579

12.017

5.769

1.188

2.564

758

309

1.648

103

8.746

656

25.123

32.884

7.454

579

985

10    4.479

2.052

3.182

255

36

10

203

189.826

24    106.250

451    56.598

36.584

4    22.963

11

961

21.119

346

8    22.448

130

146

406

17.661

3.741

715

7    17.798

18    5.933

5.644

206

40

80 216

3.526

Grecya

Dania

138

2.265

979

3.382

2.888

263 !

3.151

Brazylia Rumuni a

1.335

1.335

31

16

771

164

68 1.102

Inne kraje

1.872

54

11.800

962    3.297

795

18.805

Razem 1,415.716 j J126.368    68.912    557.782    5.804    131.214    16.158    82.501 2,404.455

Ogólna cyfra wywozu austryacko-wę-gierskich produktów naftowych wynosiła w roku sprawozdawczym 2,404.455 c. m. wobec 2,556.386 e. m. wyeksportowanych w roku 1906. W wywozie tym partycypowały wszyst kie produkty naftowe, a mianowicie: nafty wywieziono 1,415.716 (w r. 1906 1,708.179) benzyny 126.368 c. m. (151.597 w r. 1906), smarów 557.782 (okrągło 450.000 w r. 1906), innych olejów rafinowanych lub destylowanych, z wyjątkiem nafty i benzyny 68.912 c. m. (w r. 1906 nieco więcej), odpadków nienadająeych się do fabrykacyi smarów 5.804 c. m. (ca. 3.000 c. m.), parafiny 147.372 (108.097 c. m.). Wywóz nafty i benzyny ob-niźył się zatem w roku ubiegłym, natomia&t korzystnie rozwinął się eksport parafiny i smarów. Porządek krajów importujących ze względu na ilośó pociąganych produktów, w porównaniu z rokiem ubiegłym pozostał niezmieniony.

Niemcy sprowadziły 1,432.253 c. m. produktów naftowych, czyli 60°/₀ ogólnej cyfry (w r. 1906 1,112.250 e. m.), a mianowicie nafty 832.165 c, m. t. j. 59°/₀ całego eksportu nafty (w r. 1906 713.229), benzyny 60.243 o. m. t. j. przeszło 50°/₀ całego eksportu benzyny (w r. 1906 74.957 c. m.), innych olejów lekkich 54.752 o. m., smarów 329.640 c. m. czyli 59% całego eksportu (w r. 1906 ca. 200.000) parafiny 73.204 c. m.

(64.980 c. m.), ropy 81.919 c. m. t. j. prawie całą ilość wywiezionej ropy.

Do Hamburga wywieziono 276.342 c. m. czyli 11% całego eksportu (w r. 1906 408.889 c. m.), z tego przypada na naftę 163.927 (360,336 c. m.), na smary 84 368 (37.000 c. m.), na parafinę 25.395 c. m. Nad-mienió należy, iż znaczna część produktów skierowanych do Hamburga, przeznaczoną jest dla Belgii i Holandyi, tak iż eksport do tych obu krajów istotnie jest wyższy, aniżeli podano w tabeli. Tutaj także zazna-czyd musimy, iż na ogół nieznaczne obniżenie się eksportu w roku sprawozdawczym, dotyczy w pierwszym rzędzie Hamburga w obrocie transitowym, a raczej Belgii i Ho-iandyi, co przejawia się również w cyfrach eksportu wprost do obu pomienionych krajów, jak również Anglii i Turcyi europejskiej. Na tych rynkach nie zdołaliśmy skutecznie konkurować z Ameryką, rozporządzającą tanimi drogami wodnemi. Dla uas stanowi to ważną wskazówkę dokąd w przyszłości eksport nasz skierować należy.

Do Szwaj caryi wywieziono 200.515 (238.274) c. m. produktów naftowych, a mianowicie 104.318 (122.849) nafty, 43.683 (61.782 benzyny, 10.119 c. m. innych olejów lekkich i 37.512 c. m. smarów.

Francya sprowadziła w roku sprawozdawczym 189.826 c. m. produktów naftowych, a mianowicie 168.789 c. m. (T70.351) nafty, 10.699 (1.735 w r. 1906) benzyny, 8.746 (przeszło 20.000) smarów.

Do Turc y i europejskiej wywieziono 106.270 c. m. (186.643 o. m. roku 1905, a 276.998 c. m. w roku 1905), prawie cały eksport dotyczy nafty rafinowanej.

Mniej aniżeli 100.000 c. m. austryacko-węgierskich produktów naftowych wywieziono w roku sprawozdawczym do następujących krajów: do Włoch 5*6.598 c. m (59.000), w tern nafty 15.637 c. m., benzyny 10.579, smarów 25.123 c. m. i nieco parafiny. Do Belgii (wprost) 36.584 c. m. (40.000) przeważnie smary. Do Anglii 22.963 (185.198 c. m.), a mianowicie nafty 12.017 c. m. (153.193 c. m.), smarów 7.454 c. m. Tę samą prawie cyfrę jak Anglia wykazuje Rosya, gdyż 22.448 o. m., lecz eksport nie dotyczy nafty, lecz parafiny. Holandya sprowadziła wprost 17.808 c. m. (52.413) prawie wyłącznie smary. Prócz tego wywieziono po kilka tysięcy c. m. do Bułgaryi, Serbii, Grecyi, Danii etc. etc.

II. Import w cetn. metr.

KRAJ

Nafta

Benzyna

Inne oleje rafin. lekkie

Smary

Odpadki

Parafina sur.

Parafina raf.

Parafina miękka do fabryk, zapałek

Ropa za deklar.

Razem

Rumunia

2.642

346

438

30

183422    186.887

Stany Zjedn. Ameryki Niemcy

Rosy a europejska

21.829

2127

198

2.811

123675

399

185

2 085

150.984

66

457

521

6.087

22.119

164

1.419

10.323

22.847

Anglia

10

57

1.234

341

303

1.945

Rosya azyatycka

1.053

1.053

Belgia

57

508

102

667

Szwajcarya

Włochy

Tryest

Holandya

Francya

Inne kraje

43

26

69

11

173

36

297

319

98

71

344

92

92

23

13

75

313

50

245

616

Razem

27.169

80    4.545

156235

12

1.102 2.029    2.085 i 183422,    376.679

za

Import produktów naftowych w granice austryacko-węgierskiego obszaru cłowego wynosił w r. 1907 376.703 c. m,, zaś w roku 1906 350.661 o. m. W liczbie tej mieści się 183.422 c. m. ropy sprowadzonej z Rumunii zniźonem cłem (w r. 1906 164.591), 156.235

c. m. smarów, przeważnie ze Stanów Zjednoczonych, a!e i nafty sprowadzono do Austryi 27.169 c. m. (50.776) w tej liczbie z Ameryki 21.829 (24.978) c. m., a z Rumunii 2.642 (14.661 c. m.).

III. Eksport produktów naftowych od r. 1897.

Rok

c. m.

Rok

c. m.

1897

1898

1899

1900

1901

1902

'    130.824

30.617 244.631 391.995 294.592 434.035

1903

1904

1905

1906

1907

707,628

1,421.162

2,167.199

2,559.502

2,404.475

Przeciw kanadyjce.

Pan Albert Fauck sen. znowu przemówił. Naturalnie przeciw kanadyjskiemu systemowi wiercenia. Ilekroć bowiem p. Fauck (sen.) zabiera głos, to czyni to zwykle w tym celu, by wszystkim wbić w pamięć, iż istnieje tylko jeden Bóg i jeden system wiercenia „Ekspress“, tylko jeden dyabeł i jeden system kanadyjski. Ponieważ dostatecznie już znamy to stanowisko i zapatrywanie p. Faucka (sen.) nie uważaliśmy za stosowne przeciw niemu występować, przeciwnie ze zdumieniem podziwialiśmy zawsze jego wytrwałość i jego energiczne, wojownicze wystąpienie, ilekroć chodziło o wykazanie, iż tylko w szybach kanadyjką wierconych możliwem jest zagwoż-dźenie, pożar, zawodnienie i krzywe otwory świdrowe, gdy zawsze z zapałem posługiwał się ogniem wodą i innymi żywiołami w walce przeciw znienawidzonym kanadyjczykom, a w obronie zasady:

„Istnieje tylko jeden system wiercenia, a jest nim patentowany „Ekspress“.

Pan Fauck nie ustąpił i wówczas, gdy ze wszech stron wskazywano na szyby głębokie do 1.340 m w Borysławiu i Tustano-wicach, będące rezultatem wysokiego rozwoju techniki wiertniczej, a wiercone prawie bez wyjątku systemem kanadyjskim. Pan Panek nie uznał pożyteczności kanadyjskiego wiercenia, choć jedna z nielicznych firm, która oddała wiercenie swych szybów panu Fauckowi; mianowicie „Towarzystwo akcyjne dla przemysłu naftowego“ do dziś dnia pokutuje za „korzyści“ niekanadyjskiego systemu wiercenia, posiadając 2 szyby krzywo odwiercone i teiaz korzystając z nauczki, wierci wszystkie dalsze szyby systemem kanadyjskim, p. Fauck nie uznaje kanadyjki, chód wszystkie przedsiębiorstwa naftowe, wielkie towarzystwa, jak Towarzystwo akcyjne „Sohodniea“, Towarzystwo Karpackie, Towarzystwo akc „Galicya“, Dawid Fanto i Ska, Lubomirska i Ska, Długosz i Ska, Wolski i Ska etc. etc. bez wyjątku wiercą kanadyjką i pod każdym względem osiągają najlepsze rezultaty, choć wreszcie niedawno dwa rygi kanadyjskie wraz z robotnikami odeszły do Argentyny, choć fabryka narzędzi wiertniczych firmy Perkins, Mac Intosh, & Per-kins w Stryju dostarcza rygów kanadyjskich dla wierceń w Persyi. chód specyalnie na terenach tustanowicko-truskawieckich mało komu mogłoby przyjść na myśl wiercid innym systemem, jak kanadyjskim. To wszystko nie jest jeszcze wystarczającym dowodem użyteczności kanadyjskiego sposobu wiercenia dla p. Faucka. P. Fauck i nadal pozo-

Galicyjskie Towarzystwo magazynowe dla produktów naftowych. Dnia sprawę i przyznać musimy, iż załatwienie 6. b. m. odbyło się doroczne Walne Zgro-„pierwszego punktu porządku dziennego“Bdaje madzenie Galie. Towarzystwa magazynowego dowód jak łatwo uparte i jednostronne trzy- dla produktów naftowych. Z przedłożonego manie się jednego zapatrywania na polu prak. przez Dyrekcyę bilansu wyjmujemy następu-

stał przy swem zdaniu, iż ryg kanadyjski nie jest do niczego zdatny.

Jak zatem już wspomnieliśmy dotychczas nie mieliśmy powodu zbytnio brać sobie do serca pełnych temperamentu ataków pana Faucka przeciw kanadyjskiemu systemowi wiercenia (chociaż niejednokrotnie uważaliśmy, iż winni jesteśmy przeciw nim wystąpić ze względu na współpracowników naszych „Związek polskich techników wiertniczych“, którego 120 członków prawie bez wyjątku kieruje wierceniami kanadyjskiemi); nie występowaliśmy przeciw atakom p. Faucka, uważając za zupełnie zbędne reagować na tendencyjne, w gruncie rzeczy nieuzasadnione, ale i nieszkodliwe ataki, w sprawie nie potrzebującej zupełnie obrony.

Obecnie jednak zaszedł fakt, którego bez odpowiedzi puścić nie możemy.

Na posiedzeniu „Międzyuarodowego Związku Techników wiertniczych“, odbytem we Wiedniu dnia 28. stycznia b. r. wygłosił p>. Albert Faucfc (sen.) referat p. t. „Nowe przepisy górniczo-policyjne a pożary kopalń naftowych“. W odczycie tym starał się referent dowieść, iż przyczyną licznych w ostatnich czasach pożarów szybów ropnych jest wadliwa konstrukcya rygu kanadyjskiego, a w szczególności hamulca, i że pożary uniknąć się dadzą jedynie przez zupełne usuuię-' cie wszystkich rygów kanadyjskich. W tym celu stawia referent wniosek, by Związek Techników wniósł podanie do Ministerstwa rolnictwa o zarządzenie wstrzymania ruchu wszystkich rygów kanadyjskich w Borysławiu i Tustanowicach, wskazując na to, iż środek ten, prócz znacznych korzyści technicznych przyczyni się również do uzdrowienia nizkich dziś i nierentownych cen ropy. Sprawozdanie z tego posiedzenia zaznacza w tern miejscu : „Wniosek p. Faucka (sen.) o wniesienie tego podania do Ministerstwa rolnictwa został przyjęty, wobec czego uznaje się dyskusye nad pierwszym punktem porządku dziennego za skończoną“.

W krótkich słowach streścilićmy całą

tycznem i komercyalnem wyrodzić sie może w manie, nad którą należałoby przejść do porządku dziennego, gdyby nie przykre uczu-cin i żal, iż w ten sposób wystąpił człowiek, który bądź eo bądź przyczynił się do rozwoju nowoczesnej techniki wiertniczej. Gdyż mimo całej „akcyi antikanadyjskiej“ ceniliśmy imię Alberta Faucka sen. jako technika wiertniczego zbyt wysoko, ^yśmy nie mieli ubolewać, iż jest on autorem projektu, na który nietylko nieuprzedzony fachowiec, ale każdy laik sceptycznie ramionami wzruszyć musi. f jeżeli się nie da zaprzeczyć, iż istnieją ludzie niedostępni dla objektywnego zapatrywania, to w każdym razie Związek Techników wiertniczych nie wyrządził swemu sędziwemu prezesowi grupy austryackiej przysługi tą uchwałą, o wiele lepiej by zrobił, gdyby zamiast bez zbadania uchwalić wniesienie do ministerstwa takiego podania dał panu Fauckowi delikatnie do zrozumienia, iż krok ten jest niestosowny.

Ministerstwo rolnictwa nic innego zrobić nie może, jak oczekiwać na rezultat dochodzeń „komisyi dla badania przyczyn eks-plozyi gazów i pożarów na kopalniach nafty“, której przewodniczący nadradca Ho lobe k daje całemu przemysłowi naftowemu rękojmię pewną, iż w orzeczeniu komisyjnem nie braknie niczego co do usunięcia istniejących dziś ewentualnych braków prowadzić może.

Źe mimo wniosku na pierwszem miejscu porządku dziennego ustanowionego nie zostaną wstrzymane wszystkie wiercenia kanadyjskie przeboleje p. Fauck w każdym razie łatwiej, aniżeli my ten fakt, iż człowiek, który niejedną dzielną rzecz stworzył jako inżynier konstruktor, jako publicysta nie sprawia nam pociechy.

Krajowe przedsiębiorstwa naftowe.

.,Moniteur du pétrole Roumain“ podaje w ostatnim zeszycie kompletną statystykę rumuńskiego przemysłu naftowego za r. 1907. Z zestawienia tego wyjmujemy najciekawsze szczegóły, charakteryzujące w ogólnych zarysach rozwój tego przemysłu w roku ubiegłym.

1906

58.434

55.215

67.604

74.789

78.217

75.252

77.858

75.991

76.556

80.961

81.455

84.759

887.091

82.122

89.020

98.618

95.387

101.849

93.068

96.312

97.639

96.565

99.451

87.470

91.596

ją ce ciekawsze daty. Czysty zysk wynosił 158.791 koron i 56 hal.; na amortyzacyę zbiorników i rurociągów odpisano 133.132 k. i 07 h. Zbiorniki Towarzystwa są juz zamortyzowane w 51°/₀. Zysk brutto z magazynowania ropy wynosił 64.838 k. i 37 h. ; z tłoczenia 322.088 k. i 45 k.; z kupna i sprzedaży ropy 51.129 k. i 70 h. Walne Zgromadzenie po udzieleniu absolutoryum Dy-rekcyi i Radzie Nadzorczej uchwaliło wypła-ció 15°/₀ dywidendy członkom. Do Rady Nadzorczej wybrani zostali: pp. August Go-rayski, Tadeusz Sroczyński, Klaudyusz An-german, Wacław Pieniążek, Iwo Pieniążek, Bolesław Łodziński, Jan Zeitleben, Henryk Macher i jako zastępcy: dr. Stefan Bartoszewicz i prof. Roman Załoziecki; do komi-syi rewizyjnej pp. Kazimierz Weydlich i dr. Stanisław Angerman.

Spółka naftowa „Kraj “. W zeszłym miesiącu odbyło się Walne Zgromadzenie Spółki naftowej „Kraj“, zawiązanej w końcu 1906 roku, celem nabywania brutto-udziałów na różnych kopalniach. W swoim czasie podnosiliśmy w naszem piśmie trafną myśl i zdrową zasadę założenia takiej spółki, która, zakupując procenty-brutto na różnych kopalniach, zmniejsza ryzyko, z jakiem połączone jest kupno na jednej lub paru kopalniach, natomiast zwiększa szanse szczęśliwych ope-racyj, jeśli kupno udziałów brutto prowadzone jest przez ludzi znających nasz przemysł. Obecne pierwsze bilansowe Zgromadzenie w zupełności potwierdziło te przewidywania, gdyż Spółka mimo nizkich cen ropy i ogólnego przesilenia w przemyśle zamknęła pierwszy rok administracyjny czystym zyskiem 10.045 k. 47 h. przy kapitale udziałowym 93.000 koron i było wstanie udzielić 12°/₀ dywidendy swym członkom. Sprawozdanie Dyrekcyi przedłożone Walnemu Zgromadzeniu słusznie podnosi, że przy wyższej cenie ropy rezultat byłby o wiele lepszy, wiąc rok ubiegły jest niejako rokiem ciężkiej próby, z której Spółka wyszła zwycięsko. Brutto-udziałów Spółka zakupiła za 89.590 koron i łączny dochód z tych udziałów wynosił 22.172 k. i 98 h., czyli stanowił czwartą część ulokowanego kapitału. Cyfry te świad-cza o prawidłowym zupełnie i rentownym rozwoju nowego towarzystwa.

Rumuński przemysł naftowy w r. 1907.

Ogólna produkcya ropy wynosiła w roku sprawozdawczym 1,129.097 ton (produkcya Galicyi w r. 1907 1,175.974 ton) w r. 1906 887.091 ton, co oznacza wzrosi o 242.006 ton, czyli 27¹/2%- Z ilości powyższej 12°/0 spala się na kopalniach.

Produkcya w poszczególnych miesiącach wynosiła:

1907

Styczeń

Luty

Marzec

Kwiecień

Maj

Czerwiec

Lipiec

Sierpień

Wrzesień

Październik

Listopad

Grudzień

Razem 1,129.097

Po raz pierwszy rozpoczęto dobywanie ropy w Rumunii w r. 1857 i produkcya ówczesna wynosiła 275 ton. Od tego czasu dobyto z rumuńskich pokładów ropnych 5,839.165 ton tego produktu, w wartości 251,126.575 franków. Wzrost produkcyi ropy od r. 1897 przedstawia się następująco:

1897    110.000

1898    180.000

1899    250.000

1900    250.000

1901    270.000

1902    310.000

1903    384.302

1904    500.561

1905    614.970

1906    887.091

1907    1,129.097

Produkcja rozdziela się na poszczególne okręgi i kopalnie w następujący sposób:

Okręg Prahowa:

1907

1906

Bushtenari

Campiua-Poiana

Moroni

Baicoi

Tzintea

Doftana

Calinet

Pacuretzi-Mat itza Apostolache Bordeni-Parsani Recea

Inne kopalnie

479.454

230,134

292.157

44.315

15.415

7.575

1.145

671

4.367

845

1.803

509.995

192.148

162.106

45.331

11.094

4.302

3.070

1.420

2.o06

498

1.347

1.672

się w porównaniu z r. j 906. Natomiast znacz nie j)odniosła się produkcya kopalń w Moroni i Campina; kopalnie w Baicoi wykazują spadek produkcji, /as w Tintea wydajność kopalń wzrosła. Wymienione powyżej miejscowości dają 90% ogólnej produkcji surowca. W Gura Ocnicei, gdzie Towarzystwo Internationala osiągnęło korzystniejsze rezultaty, widocznym jest wzrost produkcyi o blisko 100%. W innych miejscowościach nie było znaczniejszych różnic w produkcyi.

Ilość szybów ręcznych stale się zmniejsza, natomiast coraz liczniejsze są wiercenia maszynowe.

Wedle poszczególnych firm rozdziela się produkcya n a s t ę p u j ą c o :

Razem 1,077.671    846.189

Steaua Romana:

1907

1906

Okręg Dambowica:

Gura Ocnitzei Colibashi

Glodeni-Badislavoia Inne kopalnie

26.005    13.369

3.577    3.802

2.603    2.795

Bushtenari Campina-Poiana Na innych teienach Razem

126.771    139.778

209.388    82.426

19.495    51.505

355.654 273.769

129

176

Razem 32.314    20.142

Okręg Buzeu:

Sarata-Mon teoru Inne kopalnie

9.480    11.542

447

138

Razem 9.927

11.680

Okręg Bacau:

9.185    9.080

Cyfry powyższe dowodzą, iż lwia część produkcyi, gdyż 95% pochodzi z okręgu Prahowa. Mimoto kilka poważnych firm zwróciło uwagę na tereny okręgu Dambowica i rozpoczęło tam cały szereg wierceń próbnych. Okręg Buzeu w roku sprawozdawczym wykazuje obniżenie się produkcyi w porównaniu z r. 1906, mimoto ruch wiertniczy jest tam bardzo ożywiony, podobnie jak w Bacau, lecz rezultaty wierceń w obu okręgach są na rizie ujemne, a produkcya minimalna.

Wejrzawszy bliżej w cyfry produkcyi powyżej przytoczone, widzimy, iż tereny w Bu-stenari, aczkolwiek ciągle jeszcze najwydatniejsze wśród wszystkich, wykazują obniżenie

Regatid Roman Bushtenari Romano-Amerieaua Te lega Oil Co.

Internationala Traj an

C. M. Pleyte Colombia Aquila Franco-Romana 18,833 Arnheemsche Petroleum Mij

Nafta Co. (Grigorescu & Vladescu)

Gallo-Romana Bracia Seceleanu Stefanescu & Co.

Alfa Co.

208.588    112.188

129.054    132.822

88.181    46.999

49.451    55.382

42.343    42.116

41.267    22.473

34.892    38.463

30.718    28.059

13.774

11.232

11.140

7.357

18.081

5.527

4.682

12.289

10.294

7.433

10.888

2.443

Z cyfr powyższych widzimy, iż porządek firm, ze względu na wysokość ich produkcji nie doznał żadnej zmiany. Towarzystwo Steaua- Romana pozostało nadal najpoważniejszym producentem ropy, którego udział w ogólnej produkcyi wynosił 31%; drugie miejsce zajęło w roku sprawozdawczym Towarzystwo Rega tul Roman i zepchnęło To-

za zniźonem cłem i 4.049 nafty, pod-gdy w r. 1906 importowały Austro-Węgry tylko 14.861 ton ropy i 900 ton nafty.

warzystwo Bustenari na trzecie miejsce. Pro-dukcya obu towarzystw grupy Disconto-Bleichroeder wynosiła 16% w roku ubiegłym, zaś 21% w r. 1906.

Wywóz produktów naft. wzrósł z 321.119 ton w roku 1906 do 423.638 ton w roku sprawozdawczym, co oznacza wzrost 32%, w porównaniu z r. 1905 prawie dwa razy tyle. Najwyższą cyfrę wykazuje eksport w październiku, gdyż 51.758 ton, zaś najniższą styczeń z 16.432 ton. Wzrost eksportu w r. 1907 dotyczy wszystkich produktów. Pierwsze miejsce wśród krajów, do których Rumunia wywozi swe produkty zajmuje Francya z ilością 110.599 ton, czyli 26%. Anglia, która w r. 1906 była największym odbiorcą, w roku sprawozdawczym zajęła drugie miejsce z ilością 64.578 ton. Niemcy ustąpiły swego 3 miejsca w r. 1906 w roku sprawozdawczym na korzyśó Indyj dokąd wywieziono 58.141 ton (1906 5.466 ton). Usiłowania towarzystw eksportowych celem zdobycia rynku niemieckiego nie odniosły spodziewanego rezultatu, gdyż wywieziono tylko 47.551 ton (w roku 1906 38.040). Znaczne ilości produktów naftowych wywieziono do Tureyi, Belgii, Włoch, Egiptu i last not least do Austryi, a mianowicie 22.381 ton produktów naftowych, w tem 18.042 ton ropy czas

Poniższa tabelka przedstawia eksport poszczególnych produktów wedle krajów w tonach.

KRAJ

Ropa, olej gazowy, oleje mineralne

Nafta

Benzyna

Razem

1906 1907 1906 1907 1906 1907 1906 1907

Niemcy Anglia Argentynia Anstro-Węgry

1.939

25.400

2.353

14.861

888

35.076

18.042

15.665

15.953

20.436

30.710

38.040

47.551

52.274

23.372

13.588

6.130

91.262

64.578

2.353

900

4.049

718

290

16.479

22.381

Belgia

832

2.397

7.112

25.663

7.944

28.060

Bułgaria

1.202

1.267

2.106

1.000

140

847

3.448

3.114

Egipt

- 20.872

20.872

Erancya

Głrecya

2.440

4.407

49.264

61.598

36.139

44.594

87.843

110.599

Holandya

Włochy

50

46

2.645

8.267

4.232

6.674

54.123

12.570

tH

t~! CO

4.293

9.317

2.735

34.206

21.572

Norwegia

Serbia

3 206

230

2.478

3.435

2.478

23

39

14

25

53

Szwajcarya Turcy a Rosya Tunis

13

1.010

1.027

21.482

31.696

CO Ol

■rH co

26

77

22.524

32.800

3.775

1.944

164

3.775

2.108

Indye

5.715

5.466

52.426

5.466

58.131

Razem

53.374

77.779

196.631

260.295

71.114

85.564

321.119

423.638

W Rumunii wyprodukowano zatem w r. 1906 1,129.097 ton ropy, z tej ilości przerobiono 950.614 ton. Rafinerye przerobiły 146.263 ton benzyny, 261.684 ton nafty, 57.337 ton smarów, 452.685 odpadków, tern w porównaniu z rokiem 1906 o 26°/0 więcej. Konsumcya wewnętrzna wynosiła: 32.467 ton nafty (35.244), 5.851 ton olejów (5.350),    673 ton benzyny (566). Zapasy

z dniem 31. grudnia 1907 wynosiły: 67.816 ton olejów i odpadków, 36.128 ton nafty i 47.506 ton benzyny.

KRONIKA.

Produkcya ropy w Borysławiu i Tustano-wicach w marcu br. wynosiła 11.440 cystern, z czego na Tustanowice przypada 8.950 wagonów, zaś na Borysław 2.490 cystern.

W Tustanowicach odwierciła firma Długosz i Ska na kopalni „Wygoda“ bardzo obfity szyb. Produkcya dzienną wynosi blisko 30 wagonów ropy z głębokości na 1060 m.

Personalia. Dr. Alfred Halban, wybrany poseł na Sejm z miasta Drohobycza, wpisał się na członka Krajowego Towarzystwa naftowego.

Kongres naftowy, Krajowe Towarzystwo naftowe rozesłało odezwy do rafineryj nafty-austrya-ckich i węgierskich mające na celu zainteresowanie tych firm sprawcą kongresu; wkrótce ma się odbyć zebranie austryackich rafineryj pod przewodnictwem barona Biedermana i węgierskich rafineryj pod przewodnictwem pana dyrektora Oskara Szirmaya dla omówienia udziału rafineryj w kongresie; Krajowe Towarzystwo naftowe zajęte jest także ułożeniem odpowiedniego memoryału do rządu.

Ankieta w sprawie wypłaty robotników w górnictwie. Jak wiadomo, posłowie Cingr, Reger, Beer i towarzysze wnieśli do parlamentu projekt ustawy, regulujący wypłaty robotników w górnictwie a więc i w kopalnictwie naftowem; projekt ten ustawy został przekazany specyalnej ko-misyi w parlamencie do rozpatrzenia; projekt ten w paragrafie pierwszym zawiera najważniejsze postanowienia, a mianowicie, że każdy przedsiębiorca górniczy obowiązany jest uskuteczniać wypłaty górników w sobotę każdego tygodnia. Ko-misya parlamentarna uchwaliła w tej sprawie zwołać ankietę z zastępców przemysłowców górniczych i robotników i odniosła się między innemi za pośrednictwem prezydyum parlamentu austrya-ckiego i do Krajowego Towarzystwa naftowego o wydelegowanie na ankietę jednego przedstawiciela dla przemysłu naftowego i jednego dla prze-

mysłu woskowego ; Krajowe Towarzastwo naftowe zamianuje wkrótce swych delegatów ; ankieta ma się odbyć jeszcze w bieżącym miesiącu.

Połączenie telefoniczne między Galicyą a Węgrami. C. k. Galicyjska Dyrekcya poczt i teza- legrafów zwróciła się do Krajowego Towarzystwa naftowego z zapytaniem, czy w interesie przemysłu naftowego pożądanem byłoby połączenie telefoniczne z Węgrami i które miejscowości węgierskie należałoby włączyć do sieci telefonicznej. Krajowe Towarzystwo naftowe wymieniło następujące miejscowości węgierskie, które w interesie przemysłu naftowego powinny byłyby mieć telefoniczne połączenie ze Lwowem, Borysławiem, Drohobyczem i ewentualnie Krosnem — Budapeszt, Preszburg, Brassó, Fiume, Mezötelegd, tOravicza, Ossova, Pozsony i Bosna-Brod.

Bezpośrednie pociągi ropne. Kursowanie bezpośrednich prawidłowych pociągów ropnych, które miały być już z dniem 1. maja wstawione do rozkładu, ulegnie opóźnieniu wskutek trudności organizacyjnych i komplikacyi, jaką cała sprawa przedstawia; jednakowoż sprawa jest na dobrej drodze i prawdopodobnie już od jesieni pociągi te wejdą w życie. Towarzystwo R. E. B. płacić będzie 63 korony miesięcznie za wypożyczenie cysterny 10 cio tonowej rafineryom, a pobierać nowo- R0036 halerza od cetnara i kilometra przewiezionej ropy a uzyskane nadwyżki po strąceniu kosztów administracyi będą rozdzielane pomiędzy ra-finerye, Towarzystwo transportowe, Towarzystwo handlowe i projektodawcę p. A. Trzecieskiego. Administracyę towarzystwa R. E. B. ma prowadzić lwowska dyrekcya „Petrolei“.

Odezwa bezimiennego komitetu. Wśród producentów w Borysławiu i Drohobyczu kursuje odezwa bezimiennego komitetu zatytułowana „Leidesgenossen“ i nawołująca do tego, by nie sprzedawać prompt ropy niżej 2 koron. Bezwarunkowo oferowanie nizkie ropy jest winą producentów samych, lecz tylko w drodze organizacyi da się cena ropy podnieść, same odezwy a przytem odezwy komitetu bezimiennego nie wystarczą. Autorstwo tej odezwy wielu przypisuje p. Juliuszowi Suss-m an owi. Pan J. Sussman prosi nas jednak o zaznaczenie, że nie jest autorem tej odezwy i nie należy do żadnego bezimiennego komitetu, natomiast jest zwolennikiem organizacyi i, wyrażając swoje zdanie w jakiejkolwiek odezwie, nieomiesz-kałby pod nią podpisać się.

Nowe towarzystwo naftowe. W rejestr handlowy w Berlinie wciągnęto nowe towarzystwo naftowe z ogr. poręką, mające na celu eksploatacyę terenów w Bandrowie, powiat Ustrzyki dolne.

Taryfy na ropę opałową na kolejach węgierskich. Na podanie wniesione przez Związek kupców węgierskich, zezwoliło ministerstwo handlu, by upływające z końcem marca b. r. udogodnienia taryfowe dla ropy opalowej, obowiązywały do końca grudnia b. r., z tern, iż dalsze przedłużenie

Szlez wik-Holsztyn

na

wy-

o wy-

jest niedozwolone podobne, przedłużenie uzyskano i na kolei Koszycko-Bogumińskiej. Natomiast odmówiło ministerstwo prośbie o udzielenie wyjątkowej taryfy I, zamiast obowiązującej klasy C, motywując odmowę tern, iż dla węgla również nie przysługuje na kolejach węgierskich taryfa wyjątkowa.

Produkcya ropy w Niemczech wynosiła w r. 1907 łącznie 80.255 cm. (w r. 1906 50.196 cm.), zatem wzrosła o 21.059 cm. Na okręg wiertniczy Goslar przypada 1.406 (1.315), na okręg hanowerski 78.724 cm. (57.881 cm.),

85 (—) cm.

Przeciw Towarzystwo „Vacuum Oil Co“.

Węgierskie rafinerye odbyły w miesiącu ubiegłym w Budapeszcie konferencyę, celem omówienia taktyki Towarzystwa Vacuum Oil Co. W konferencyi tej wzięły udział nystępujące firmy; Eińmańska akc. rafinerya nafty, Węgierskie Towarz. akcyjne dla przemysłu naftowego, Rafinerya nafty „Apollo“, Towarzystwo akc. naftowe Bihar-Srilgyi, Budapeszteńskie Towarzystwo akc. dla fabrykacyi olejów mineralnych, Towarzystwo akcyjne naftowe „Danica“. Po wygłoszeniu referatu o przedsięwziętych krokach przygotowawczych — wywiązała się nader ożywiona dyskusya, w której wzięli udział wszyscy obecni. Uchwalono przeciw agresywnej taktyce trustu amerykańskiego podjąć walke na całej linii. Równocześnie poruczono prezydyum Związku przemysłowców chemicznych wdrożenie wskazanych kroków u rządu i u innych Związków przemysłowych i kupieckich. W kołach rafinerów omawiają środki, jakimi zwalczać należy konkurencyę Vacuum Oil Co. Między innymi łoniła się myśl wysłania podania do kolei, danie Towarzystwu Vacuum Oil zakazu stawiania rezerwoarów na stacyach kolejowych. Jak głoszą,

mają zarządy kolejowy pod pewnymi warunkami przychylić się do powyższej prośby.

„Standard Oil Company w Rumunii“. Z Bukaresztu donoszą do pism niemieckich : „Nielojalne postępowanie rumuńskiej organizacyi amerykańskiego trustu, występującego tu pod firmą „Romano- Americana“ — wywołuje coraz większe niezadowolenie. Towarzystwo to dąży, podobnie zresztą jak trust we wszystkich innych krajach, do zdobycia monopolu naftowego. Pominąwszy, iż dla osiągnięcia tego ponosi bardzo znaczne ofiary materyalne, dostarcza Tow. Romano-Amerikana, tutejszym kupcom naftę rafinerowaną wprost do t domu po cenie 6 fr. za c. m. podczas gdy cena eksportowa wynosi 9 fr. za c. m. Rostępowaniem tern spowodowało Towarz. Romano-Amerikana rozbicie kartelu naftowego, gdyż cena 6 fr. nie pokrywa kosztów produkcyi, a mniejsze rafinerye nie mogąc w takich warunkach pracować, zniewolone zostały do wstrzymania ruchu i w najbliższym czasie staną się prawdopodobnie łatwym łupem Amerykanów. Obecnie występują Amerykanie z nowym fortelem kokurencyjnym, mianowicie detailiści pociągający naftę od trustu, otrzymują bezpłatnie żelazny zbiornik wraz z pompą i miernikiem, dla łatwiejszej odsprzedaży nafty konsumentom. Zbyt nafty Towarzystwa Ronano-Americana wzrósł do tego stopnia, że zwiększa ono bezustannie swój park cysternowy i w ostatnich dniach udzielał rząd, po myśli ustawy o popieraniu przemysłu, zezwolenia na wolne od cła sprowadzenie wozów cysternowych. W sferach rządowych zastanawiają się, czy i w jaki sposób wystąpić należy przeciw polityce handlowej trustu amerykańskiego w Rumunii.

/IV

/IV

/IV

Z. Bielski & A. Łukaszewski

/IV

V»/

/IV

/iv

/IV

inżynierowie-przedsiębiorcy

wykonują w przedsiębiorstwie roboty ziemne, budowlane, instalacyjne i wiertnicze, przeprowadzają rewizye i badania instalacyj gazowych i elektrycznych, wykonują torpedowanie szybów wiertniczych.

¹'jwykonanie podjętych robót punktualne, sumienne i fachowe.

VI/

VI/

V»/

V»/

/IV

/♦V

/IV

Borysław.

V/

V»/

IM. Sikorski & J. Seidenstein

*w 3<Zxoén.ie

\ filie » w BORYSŁAWIU i ZAGÓRZU

Utrzymują stale na składzie:

oraz

KOTŁY i MASZYNY PAROWE, KOMPLETNE URZĄDZENIA i wszelkie NARZĘDZIA do głębokich wierceń.

Jako specyalność polecają:

ŻURAWIE WIERTNICZE, POPUSZCZA-DŁA najnowsz. systemów, WIELOKRĄŻKI z ulepszonym przyrządem do smarowania, SZTANGI RATUNKOWE z końcami nie-spawanymi (z jednego kawałka).

Pasy wiertnicze

U R S US“

w najlepszej jakości i t. d. i t. d.

fLsgamsj

ROBERT KERN

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18

-CO

ES

CD

wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów dtp., maszty dla elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specyalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Wilkowicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żeiaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu.

|J    Adres

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

we QtöOtölS, ul. Koperniha I. 21.

odpowiedzialny redaktor Roman Zafoziecki.

i)

m;

A '-X

jjsie

"ïï

ja

.m;

// '-X

l§0

t-zm

m

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

hŁ

i)

SI

-m)

i<

Wyłączne zastępstwo na Galicyę:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn. — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, ul. Romanowicza 3. & Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza :

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich.

mg

Ipv

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905.

tS)

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Oliarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Seweryna Blaima.

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

Z Drukarni Stówa Polskiego we Lwowie, pod zarz J. Ziembińskiego.