rj

o⁹

Al

Vv

U'

L°

if

,® •

S2VW

&>

o,

V£v .

■n. ■

IBSSKaHHB

.«rtâÂW W*

•&-

1*

■‘«'„ÿ

. <SÜ

.4

!> •

i ORGAN KRAJOWEGO TOWARZYSTWA NAFTOWEGO

M»

/•; \)łiodzi 2 .razy Da miesiląe 8-go i 2ä-go

. ••• •: * *

Wydawca:

8? Krajowa Towarzystwo nr?i,v-:e ss

Sri

.Redaklorowîe»- .v . •

faof. R. ^nzlscfti i Or, §fc Bartoszewicz

__Æ

b?Tj«er    v

rt

r*-

*>£

I*

3S¹

,o!

i- i

o*

s*m»,

FT :

»o*r«

tT- *. »

j.=

•*.

fe-

w*.

BK

Ł>.

W*\

•»

'■+

a><a

fr

* *•

!f

rj

•a*

Vife),

*■

f*".

•t

te

o*

iQ

•*

«•

ioc

rSy

i' â

I

\

»

*

i

✓

*•

\

„

:

m

Ake. Nr.ii:—_J⁶

Ui

f u

T“

NAFTA

ORGAN „KRAJOWEGO TOWARZYSTWA NAFTOWEGO" WE LWOWIE.

ROCZNIK XV. — 1907.

Redaktoro wie:

Dr. St. Bartoszewicz i Prof. R. Załoziecki.

PRZEGLĄD TECHNICZNY NAFTOWY

ORGAN „ZWIĄZKU TECHNIKÓW WIERTNICZYCH“ W BORYSŁAWIU.

ROCZNIK I. — 1907.

LWÓW.

Z Drukarni „Słowa Polskiego“, pod zarządem J. Ziembińskiego.

1907.

Spis rzeczy zawartych w roczniku XV.

Import i eksport produktów naftowyeh w Austro-Węgrzech za 9 miesięcy r. 1907 336.

Hongres naftowy 347.

Korespondencya 26, 40, 68, 76, 94, 104, 109, 306.

Kronika 13, 29, 44, 60, 76, 94, 109, 125, 140, 157,

172, 189, 203, 219, 234, 247, 264. 280. 296, 311, Produkcya ropy w Borysławiu i Tustanowicach

333, 263.

Produkcya ropy w Galicyi 28, 40, 107, 138, 165, 214, 233, 223, 289, 335.

Produkcya ropy w Galicyi w r. 1906 w porównaniu z r. 1905 49.

Opalanie ropą, dr. St. Bartoszewicz 329. Organizacya i podział handlu naftowego w Niemczech, J. Mendel 177, 197, 214.

O tłokowaniu w Borysławiu 167.

O zniżeniu podatku konsumcyjnego na naftę 162. Eertraktacye w przemyśle naftowym 108. Pertraktacye z Zakładem kredytowym w sprawie budowy rafineryi nafty 230.

Petycya Krajowego Towarzystwa naftowego do Sejmu w sprawie podatkowej 74, 92.

Położenie ekonomiczne przemysłu naftowego w Ga-licyi, dr. St. Bartoszewicz 351, 271.

I. półrocze 1907 Pompa z ogrzewaniem do pompowania silnie parafinowych rop z szybów, L. Szul 42.

Po rozbiciu kartelu naftowego 129.

Po rozbiciu „Petrolei“ 193.

Posiedzenie Wydziału Kj aj owego Towarzystwa naftowego 50, 130, 282, 345.

Potrzeba organizacyi 3574

-Ä-nkieta, w Izbie handlowej lwowskiej w sprawie zniżenia taryf na ropę eksportową 310.

Ankieta rządowa w sprawie ustawy naftowej 33.

Helegacya Zjazdu polskich górników 200.

Dzisiejsze poglądy na geologię Karpat i drugorzędne złoża naftowe, inż. L. Gawroński 259, 272, 285.

Embarras de richesse, dr. St. Bartoszewicz 237.

Erachty przewozowe dla produktów naftowych i woskowych 231.

O-al. Towarzystwo magazynowe dla produktów naftowych we Lwowie 149.

Giełda procentów brutto galic. kopalń naftowych 203.

Handel zewnętrzny produktów naftowych w Au-stro-Węgrzech w r. 1906 121.

Import i eksport produktów naftowych i woskowych w Austro-Węgrzech za 257.

325, 339, 351.

Kronika finansowa 349.

IMZemoryał wniesiony przez Krajowe Towarzystwo naftowe do Koła Polskiego we Wiedniu 315.

Międzynarodowa komisya dla ujednostajnienia metod badania produktów naftowych 315.

Międzynarodowy kongres naftowy w Bukareszcie 156, 164, 228, 275, 291, 306

Ministerstwo pracy i przemysł górniczy, J. Zarański 337.

ITotatki techniczne 171.

Nowa podstawa dla umowy producentów z rafinerami 11.

Nowe wydawnictwo naftowe 263.

Nowe zbiorniki ropne 318.

Odezwa Stałej Delegacyi Zjazdu górników polskich w sprawie ochrony okazów geologicznych 219.

Odpowiedź na artykuł p. Juliana Pabiańskiego, W. Exner 130, 185,

Odroczenie uchwalenia ustawy naftowej 81.

O gazie naftowym, dr. Gruszkiewicz 19, 26. Ogłoszenie c. k. Urzędu patentowego 246.

O kongresie naftowym w Bukareszcie. Odczyt dra St. Bartoszewicza 301.

Produkcya ropy w Galicyi w I. półroczu 1907 239.

Przemysł naftowy w exposé budżetowem ministra skarbu 323.

Przemysł naftowy w Rumunii w r. 1906 90.

Przemysł naftowy Stanów Zjednoczonych w roku 1906 114.

Przesilenie naftowe 223, 368.

Przesilenie naftowe w Galicyi 343.

Przesilenie w naszym przemyśle 207.

Rozporządzenie ministerstwa sprawiedliwości 135, 145.

Ruch wiertniczy w Galicyi 28, 52, 100, 120, 152, 166, 196.

Rządowy projekt krajowej ustawy naftowej 22.

Sanacya finansów krajowych i monopol naftowy 240.

Specyalne warunki dla handlu naftowego na giełdzie wiedeńskiej 168.

Sprawa szkoły górniczej w okręgu cieszyńsko-krakowskim 60.

Sprawozdanie z działalności Krajowego Towarzystwa naftowego w r. 1906. 1. 17.

Sprawy naftowe w Sejmie naszym 269.

Stała delegacya Zjazdu Polskich górników i hutników 348.

Standard Oil Company 241.

Statystyka kopalń w Tustanowicach 305.

Światowa flota naftowca 6, 58.

Światowa produkcya ropy 289.

Szczegółowy program międzynarodowego kongresu naftowego w Bukareszcie 256.

Taktyka naszych Władz politycznych wobec sprawy powstawania nowych rafineryj nafty w Cla-licyi 97.

Torpedowanie szybów naftowych 254.

Towarzystwo dla handlu przemysłu i rolnictwa we Lrwowie 150.

I Tstawa naftowa, Streszczenie odczytu posła dra Małachowskiego 55.

Użytkowanie rapy dla karburowania gazu świetlnego w miejsce oleju gazowego, prof. Załozie-cki 245.

~^°7mniesienie do Sejmu ustawy naftowej 65.

W sprawie krzywych otworów firmy Fauck & Ska, J. Fabiański 68, 82, 153.

Wymiar należytości od transakcyj naftowych 225.

£2aopatrzenie Niemiec olejem gazowym 359.

Zarański Jan. poseł przemysłu naftowego 161.

Z bieżącej chwili: 113. 170.

Z Borysławia i Tustanowic 151.

Zebranie producentów ropnych w Drohobyczu 181.

Ze Związku austryackich rafineryj nafty 350.

Zgromadzenie w sprawie ustawy naftowej 3.

Z krajów naftowych 27, 54, 102, 123, 168, 183, 218, 228, 243, 335, 365.

| Z ostatniego posiedzenia komitetu zaufania ,,Pe-' trolei“ 67.

Z państwowej Bady kolejowej 187, 350

Spis rzeczy „Przeglądu technicznego naftowego“ w IL półr. r. 1907.

IKilka uwag dotyczących zbiorników ropnych

12, 10.

Korespondencya 33.

Kronika 22, 32, 36, 42, 60.

3>Towy horyzont ropny w Borysławiu, M. Wiele-żyński i J. Gruszkiewicz 4.

Odezwa do P. T. przemysłowców naftowych 11.

Od Redakcyi 1.

O połączeniach narzędzi i przewodów wiertniczych, Wład. Włodarczyk 3, 8. 11.

O raku odpinałnym pomysłu inż. P. Setkowicza. Pierściński 43.

O sprawach technicznych przemysłu naftowego 46.

O temperaturze otworów świdrowych, J. Pierściński 2, 7.

O wierceniu na linie stalowej, Wład. Włodarczyk 23, 31, 34, 37.

^Poprawki do artykułu WT. Włodarczyka 41.

Projekty odprowadzania gazów z wieży wiertniczej 56.

ZEFSozwój żórawia wiertniczego kanadyjskiego w Ga-licyi, A. Klebert 18, 25, 30, 37, 44.

Rysunki do artykułu W. Włodarczyka „O wierceniu na linie stalowej 52.

Sprawozdanie z posiedzenia c. k. Urzędu górniczego 49, 55.

Sprostowanie 51.

■VŚ7"iadomości ze Związku 5, 10, 14, 22, 50, 59.

Sj ruchu wiertniczego 9, 14, 21.

N AF TA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 8-ego i 22-eio.

wynosi rocznie 12 koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Słowackiego 1. 3, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 1.

Sprawozdanie z działalności Krajowego Tow. naftowego za rok 1906. — Zgromadzenie w sprawie ustawy naftowej. — Światowa flota naftowa. — Nowa podstawa dla umowy producentów z rafinerami. —

Kronika.

myślne warunki zmusiły naszych producentów ropny cli do poważnego zastanowienia sie nad wadami dotychczasowej organizacyi, nad stosunkami haudlowemi przemysłu naftowego i nad potrzebą energiczniejszej niż dotychczas obrony swoich interesów; już przy układaniu regulatywu nowej „Petrolei“ wykazali nasi producenci daleko idącą ostrożność w obronie swoich interesów i włożyli w ułożenie podstaw organizacyi wiele pracy.

Wiece naftowe.

Sprawozdanie

z działalności Krajowego Tow. naftowego

za rok 1906.

Jest pewną zasługą Krajowego Towarzystwa naftowego, że w tych chwilach rozbudzenia potrzeby energicznej obrony interesów producentów Towarzystwo nasze przez częste zwoływanie wieców naftowych i przez artykuły dziennikarskie tę świadomość i walkę oporną wśród producentów naftowych podtrzymywało; dyskusya, rezolucye i uchwały wiecowe, jako wyraz opinii krajowych producentów, musiały byó respektowane w sferach naftowych pozagalicyjskich. Wreszcie kiedy z końcem ubiegłego roku Zakład Kre-

IIok 1906 w przemyśle naftowym w Ga-licyi należał do najcięższych i skutki trwania przez lat parę nizkiej ceny ropv mimo istnienia organizacyi producentów ropy „Petrolea“ na początku ubiegłego roku wystąpiły najsilniej; znaczne kapitały włożone w wiercenia głębokich szybów borysławskich nie wydały spodziewanych rezultatów; osłabiony kredyt nie pozwalał wielu przemysłowcom należycie rozwinąć i prowadzić swoich przedsiębiorstw; do tego jeszcze wypowiedzenie 30. kwiet jia b. r. kontraktów komisyjnych przez „Petroleę“ pogorszyło na długi czas prowizoryów niepewność sytuacyi.

Mimo tycli niepomyślnych warunków, a może właśnie dzięki tym niepomyślnym warunkom, rok ten był początkiem wszakże ogólnej poprawy stosunków w przemyśle naftowym.

Te niepomyślne warunki w pierwszej linii spowodowały nieznaczne wprawdzie, ale na dytowy objawił gotowość zorganizowania na-targu naftowym dające się odczuwać zmniej- szej produkcyi na zasadach, które odpowia-szenie produkcyi i dały słaby impuls do nie- dały życzeniom szerszego ogółu producentów znacznego podniesienia ceny ropy, a powtóre, i kiedy kierownictwo lwowskiej filii tego za-co uważamy za daleko ważniejsze, te niepo- kładu, któremu sprawę powierzono, dawało wszelką gwarancyę, iż interesy naszej krajowej produkcyi będą należycie bronione, Towarzystwo nasze znów przez zwoływanie wieców i przez prasę starało się wpłynąó, aby możliwie wszystkie przedsiębiorstwa naftowe do nowej organizacyi przystąpiły i stworzyły silną, solidarna organizacyę; Towarzystwo nasze działało tutaj i działa na podstawie przekonania, źe w dzisiejszych warunkach tylko silna organizacya producentów ropy może stopniowo sprowadzió podniesienie ceny ropy do tej normy, przy której opłacają się koszta produkcyi i przy której przedsiębiorca otrzy-mad może należyte oprocentowanie włożonego kapitału i ryzyka.

subkomitetu jest uchwalona sprawa kas brackich, rozszerzenie przywilejów pola naftowego co do ekspropryacyi; wreszcie ustawa zawiera rozporządzenie przejściowe, nakazujące z urzędu wszystkie dotychczasowe kontrakty naftowe przenieść do ksiąg naftowych, jako wpisy pól naftowych bądź poszukiwawczych bądź produkcyjnych.

Przy tych postanowieniach jedynie dzięki zabiegom naszego Towarzystwa, popartym przez galicyjską prokura-toryę skarbu, udało się, gdy projekt rządowy był już w komisyi parlamentu, spowodo-wad bardzo ważną dla przedsiębiorców naftowych zmianę, by przy przymusowej zamianie dotychczasowych kontraktów naftowych na wpisy pól naftowych, prawa naftowe przedsiębiorcy były tylko pomocniczo obciążone poprzednimi długami hipotecznymi gruntu, to znaczy tylko w takim wypadku, jeśli wartość gruntu nie wystarcza na pokrycie zobowiązań; dłużnicy więc hipoteczni na gruncie nie mogą atakować praw naftowych dopóki znajda pokrycie na samej ziemi; jest to bardzo ważna zdobycz dla przemysłu naftowego i nawet wyłom w dotychczasowych pojęciach prawniczych, wynikających z pojęcia przynależności olejów mineralnych do ziemi.

Jak się dowiadujemy, rząd zamierza na

Ustawa naftowa.

Przechodząc do specyalnych spraw, ja-kiemi Towarzystwo nasze samodzielnie w roku ubiegłym się zajmowało, w pierwszej linii podnieść musimy sprawę ustawy naftowej. Państwowa ustawa naftowa została już uchwaloną przez parlament i Izbę Panów dzięki poparciu Koło Polskiego, do którego we właściwym czasie zwróciliśmy się z szeregiem petycyj w imieniu własnem i licznych firm naftowych. Wobec reformy wyborczej, która absorbowała uwagę całego parlamentu, uchwalenie ustawy naftowej jeszcze w bieżącej sesyi jest faktem, którym poszczycić się możemy; zawdzięczać to należy jedynie umiejętnemu naciskowi, jaki wywrzeć potrafiliśmy    obecną sesyę sejmową wnieść także projekt

na sfery rządzące i na Koło Polskie, w czem    krajowej ustawy naftowej; rządowi znany jest

znaleźliśmy gorliwego poplecznika w osobie    projekt krajowej ustawy naftowej, opracowa-

referenta subkomitetu krajowej ankiety na-    ny przez subkomitet krajowej ankiety nafto-

ftowej posła dra Małachowskiego. Pań-    wej, w pracach którego braliśmy udział;

stwowa ramowa ustawa naftowa w zasadach    w projekcie tym omówioną jest sprawa mini

swoich odpowiada tym życzeniom sfer naftowych, jakie zostały wyrażone na ankiecie zwołanej przez Wydział Krajowy; ułatwia ona tworzenie pola naftowego, czyniąc go zależnem tylko od poświadczenia urzędu górniczego, że ropa w danej miejscowości występuje, albo jej występowanie jest prawdopodobne; ustawa ta mówi o przelaniu praw naftowych przez właściciela gruntu na przedsiębiorcę na stałe, na d a r z o w o oznaczony i pod warunkami rozwiązalnymi, czyli pod tym względem przyjmuje w całości postanowienia ,subkomi-tetu ankiety krajowej, również w duchu uchwał

mum obszaru kopalni naftowej, sprawa kwa-lifikacyj i odpowiedzialności kierowników kopalń, sprawa krajowych i okręgowych rad naftowych. Zwołany w końcu roku przez nasze Towarzystwo wiec naftowy debatował nad powyższemi punktami i zapatrywanie większości przemysłowców na wiecu reprezentowanych, jako też i delegacyi Związku techników wiertniczych, znalazły wyraz w wy-ezas kalen- słanym przez Towarzystwo nasze memoryale do ministerstwa rolnictwa, które, spdziewa-my się, postulaty nasze w projekcie uwzględni. Zadaniem naszem będzie, by jeszcze przed uchwaleniem tego projektu w sejmie zazna-

nas

cen-(Dok. nast.)

jomić sfery naftowe z rządowym projektem i przez posłów sejmowych wpłynąć, aby i krajowa ustawa naftowa w duchu życzeń przemysłowców uchwaloną została.

K onces y e na rafinerye nafty w G a 1 i c y i.

Drugą bardzo ważną sprawą, którą w ubiegłym roku sprawozdawczym poruszyliśmy jest sprawa koncesyj na budowę rafi-neryj nafty w Galicyi. Od dłuższego już czasu w Galicyi prawie niemozliwem było otrzymać koncesyę na budowę rafineryi nafty. Był to wpływ kartelu naftowego, który niechciał aby powstawały nowe konkurencyjne rafinerye nafty i powodowały rozbicie bib utrudniały powstanie nowego kartelu naftowego. Towarzystwo nasze, mające interesy całego przemysłu naftowego na względzie, nie mogło stać na tak ciasnem i jednostronnem stanowisku, a przy tern, gdy powstawały ciągle bez przeszkody nowe rafinerye nafty na Węgrzech, lub znacznie zostawały rozszerzane dawne ra-fiuerye na Ślązku Czechach, Morawach i Dolnej Austryi, widzieliśmy w utrudnianiu powstawania nowych ognisk przemysłu rafine-ryjnego naftowego w Galicyi upośledzenie kraju naszego w stosunku do innych krajów koronnych w Austryi pod względem ogólno-przemysłowym i widzieliśmy niebezpieczeństwo, iż punkt ciężkości przemysłu rafineryjnego, a tern samem i wpływ na ogólne stosunki przemysłu naftowego przenosi się coraz więcej poza granice naszego kraju. Powodowani tymi względami wnieśliśmy do J. E. pana Namiestnika Galicyi obszerny memoryał, w którym wyłuszczyliśmy nasze zapatrywania na tę sprawę; po wniesieniu naszego memoryału udzielono już parę koncesyj na budowę nowych rafineryj i dzisiaj otrzymanie koncesyi nie przedstawia tak wielkich trudności.

Sprawy taryfowe i kolejowe.

W sprawach taryfowych w roku sprawozdawczym zmuszeni byliśmy raz interweniować w ministerstwie kolej o wem, gdy ministerstwo cofnęło w maju b. r. udzieloną już zniżkę taryfową (klasę C) na ropę do celów opałowych, zaprotestowaliśmy przeciwko temu energicznie i zniżka ta w przeciągu paru tygodni przywróconą ponownie została.

Korzystając z okazyi bytności we Lwowie nowego ministra kolejewego J. E. dra Derschatty wysłaliśmy deputacyę w imieniu Towarzystwa do pana Ministra i podczas posłuchania deputacya zwróciła głównie uwagę pana Ministra na to, iż w sprawach nafto wy cli interesy rafineryj nafty nie zawsze są identyczne z interesami producentów surowca i dla tego ministerstwo kolejowe popełnia błąd, gdy, jak to było z okazyi taryf na wywóz ropy do Rosyi, wysłuchało głównie opinii rafinerów, nie uwzględniwszy należycie interesów przemysłu kopalnianego w Galicyi.

Delegat naszego Towarzystwa w Państwowej Kadzie kolejowej p. prof. Załozieeki na posiedzeniach tej Rady uskarżał się na niewygodne, uciążliwe i zbyt długie połączenie kolejowe Lwowa z Borysławiem, na brak wagonów i złe ich oświetlanie i podczas ostatniej sesyi Rady otrzymał przyrzeczenie ze strony ministerstwa zaprowadzenia z dniem 1. maja b. r. pociągu pośpiesznego ze Lwowa do Borysławia i zaprowadzenia ponownie wozów bezpośrednich.

Telefon Lwów-Bor y sław.

Po paroletnich żmudnych staraniach udało się nam, dzięki poparciu posłów pp, Głąbińskiego i Bataglii, w roku sprawozdawczym osiągnąć wreszcie, iż ministerstwo handlu przystąpiło do budowy linii telefonicznej Drohobycz-Lwów po złożeniu przez 7.800 koron, zebranych od firm naftowych i linia ta niebawem zostanie oddaną do użytku publicznego. Spodziewamy się, iż długie starania nasze w tym kierunku spotkają się z uznaniem pp. przemysłowców naftowych, gdyż linia ta stanowić będzie wielkie udogodnienie w porozumiewaniu się dla zarządów kopalń w Borysławiu i biur tralnych we Lwowie.

Zgromadzenie

w sprawie ■u.sta.'w^ naftowej

odbyte we Lwowie dnia 29. grudnia 1906 roku.

Zebranych trzydzieście i parę osób. Zgromadzenie zagaja prezes Krajowego Tow.

naftowego pan Gorayski, witając obecnych nim wniesiony zostanie do Sejmu musi przejść i dziękując specjalnie za przybycie panu przez inne ministerstwa, więc bardzo byłoby nadradey Bocheńskiemu, delegowanemu wskazanem, aby towarzystwo naftowe wysłało przez starostwo górnicze i panu posłowi Małachowskiemu; prezes podnosi wielkie zasługi posła Małachowskiego, jako referenta ustawy naftowej w parlamencie, którego referat w tej sprawie spotkał się z wielkiem uznaniem wszystkich i dziękuje imieniem przemysłu naftowego posłowi Mała jhowskie-mu za pracę, co zgromadzenie przyjmuje oklaskami. Dr. Bartoszewicz odczytuje telegram naczelnika drohobyckiego urzędu górniczego p. Zarańskiego, który usprawiedliwia swoją nieobecność czynnościami urzę-dowemi. Pan dyrektor Długosz wyraża ubolewanie, że naczelnik okręgu, gdzie się koncentruje cały ruch naftowy, doskonale obznajomiony ze sprawami przemysłu naftowego i człowiek nadzwyczaj dla przemysłu uczynny i obeznany z jego potrzebami nie bierze udziału w dzisiejszem Zgromadzeniu.

jaknajśpieszniej memoryał do ministerstwa rolnictwa, wyświetlający poglądy przemysłowców co do głównych podstaw ustawy naftowej; co do minimum kopalni naftowej to wyraźnie należy się zdecydować czy chodzi o obszar kopalni czy o oddalenie szybów i umotywować postulaty względami bezpieczeństwa i rabunkowej gospodarki na podstawie dat statystycznych; w sprawie kon-cesyonowania robót akordowych poseł Małachowski jest zdania, że koncesyonowanie może da się uzyskać na podstawie rozporządzenia ministeryalnego, gdyż przy obecnej zmianie ustawy przemysłowej jest przewidziane, że ministerstwo przez rozporządzenie niektóre roboty dotychczas nie koncesyono-wane może uznać za wymagające koncesyi. Na wniosek hr. Zamoyskiego i dra Fraenkla zgromadzenie przystępuje odrazu do merytorycznych obrad nad sprawą minimum obszaru kopalni. Referent tej sprawy p. inź. Gawroński, mówiąc szeroko o rabunkowej gospodarce w naszem kopalnictwie naftowem, jest za jaknajwiększym obszarem kopalni, jednakowoż zgadza się na wniosek ankiety proponującej 8000 m² przy szerokości minimalnej 40 metrów, gdyż sądzi, iź większy obszar w Sejmie nie zostanie uchwa-

Pan hr. Zamoyski jest za większem rozszerzeniem obszaru kopalni najpierw ze względu na racyonalne rozmieszczenie budynków na kopalni, powtóre zé względów ogólno ekonomicznych, gdyż dzisiaj niepotrzebnie traci się dużo kapitałów na wiercenie szybów blizkich, aby sąsiadowi ropę odebrać. Tego samego zdania jest prof. Zuber.

Pan Długosz stawia wniosek ustanowienia 12.000 m², jako minimum kopalni przy szerokości 60 metrów w miejscu założenia szybu i jest za ustawowem oznaczeniem odległości sybu od granicy sąsiada na 30 metrów.

Pan Pabiański jest za tern by nie określać ściśle w metrach rozmiarów kopalni, ograniczyć się tylko do ustawowego oznaczenia

Dr. Bartoszewicz przedstawia obecnym wszystko to, co dotychczas w sprawie ustawy naftowej zostało zrobione, omawia główne zmiany w uchwalonej przez Izby posłów i Panów państwowej ustawie naftowej, omawia projekt krajowej ustawy naftowej, wypracowanej przez subkomitet ankiety i wskazuje w niej na 3 punkty, nad którymi dyskusya na Zgromadzeniu rozwinąć się powinna, a mianowicie 1) nad ustaleniem minimum obszaru lony. kopalni, 2) nad kwalifikavyi i odpowiedzialnością kierowników kopalń i 3) nad radami nafto wem i krajowemi i okręgowemi. Pan nadradca górniczy Bocheński dziękuje za zaproszenie na Zgromadzenie i oświadcza, iż delegowany został przez starostwo górnicze dla celów informacyjnych. Poseł Małachowski, dziękując prezesowi Gorayskiemu i zgromadzeniu za słowa uznania, podnosi, iź największą zasługę około wypracowania i doprowadzenia ustawy do uchwały ma p. prezes Gorayski i jemu należy się wdzięczność przemysłowców naftowych; przechodząc do samej ustawy, wskazuje również na punkty podniesione przez dra Bartoszewicza, przy-ozem czyni uwagę, że ministerstwo rolnictwa przygotowuje od siebie projekt krajowej ustawy naftowej, a ponieważ projekt ten za-

szerokości i określić minimalny rozmiar kopalni pewną ilością szybów.

Pan Żukowski proponuje następujące minimum obszaru kopalni : 400 metrów długości i 60 metrów szerokości w miejscu otworu świdrowego.

Pan Mi kucki jest zdania, że i obszar na którym ma stanąć jeden szyb przy uwzględnieniu należytej odległości budynków może być kopalnią racyonalną i dlatego proponuje ograniczyć tylko ustawowo szerokość kopalni ; rozmiar kopalni będzie się stosował do przepisów górniczo-policyjnych.

W dalszej dyskusyi zabierali głos pp. Gorayski, Bielski, hr. Zamoyski, dr. Falk, który był przeciwny określeniu minimum obszaru, Duczyński, Sulimirski i Szczepa-nowski, który występował w obronie mniejszych obszarów kopalnianych imieniem drobnych przedsiębiorców. Inżynier Breitenwald stawia wniosek, by w ustawie było oznaczone oddalenie szybu od granicy sąsiada na 30 metrów.

Następnie przystąpiono do głosowania. Najpierw głosowano nad wnioskiem inżyniera Breitenwalda, który został przyjęty, potem głosowano nad tem, czy minimum obszaru kopalni oznaczać wogóle cyfrowo w metrach, czy tego w ustawie zaniechać. Większość uzyskał wniosek ustawowego określenia dokładnych rozmiarów kopalni i w dalszym ciągu większość zgromadzonych oświadczyła się za wnioskiem p. Długosza t. zn. 12.000 m2 jako minimum kopalni przy szerokości 60 metrów w miejscu otworu świdrowego; w innych miejscach konfigu-racya terenu może być węższa lub szersza.

Na wniosek p. Żukowskiego dalej idący co do rozmiarów kopalni padło 10 głosów. Po głosowaniu zabierają jeszcze głos pp. dr. Schuster, domagając się zaznaczenia, że paragraf ten ustawy nie będzie mieć zastosowania do dawnych kopalń i zgłoszonych już terenów jako kopalni i p. Mikucki, który jeszcze raz przemawia przeciwko ustawowemu określeniu obszaru kopalni.

Przystąpiono do omówienia sprawy kwalińkacyi kierowników kopalń naftowych. Sprawę referuje delegat Związku techników wiertniczych pan inżynier Pierścieński i imię-niem Związku żąda dla ukończonych słuchaczy akademij górniczych, politechnik i wyższych szkół przemysłowych (wydział budowy maszyn i inźynieryi) dwuletniej praktyki i egzaminu praktycznego, zaś dla kończących szkołę wiertniczą w Borysławiu, jeśli ta odpowiednio zreorganizowaną zostanie, czteroletnią praktykę i egzamin praktyczny.

Pan Gawroński jest za tern, by szkoła wiertnicza borysławska kształciła tylko dozorców. Pan hr. Zamoyski jest zdania, że dla kończących wyższe szkoły fachowe wystarcza jednoroczna praktyka. Pp. prof. Sy-roczyński i inź. Bielski są przeciwni egzaminowi praktycznemu dla ukończonych techników. Pan Włodarczyk występuje w obronie propozycyi Związku techników. Pan Me-zarosz stawia wniosek dodatkowy, by kierownikami mogli zostać ludzie i bez fachowego wykształcenia po ośmioletniej praktyce i złożeniu egzaminu praktycznego, aby w ten sposób w wyjątkowych wypadkach nie zagradzać drogi zdolnym samoukom do objęcia tego stanowiska. Dodatek p. Mezarosza został gorąco poparty przez pp. Żukowskiego, inż. Szczepanowskiego i dra Bartoszewicza. Pan inź. Mikucki stawia wniosek, by dla tych, którzy ukończyli wyższy zakład fachowy potrzebną była tylko jednoroczna praktyka i egzamin z przepisów górniczo-policyjnych, dla absolwentów wyższej szkoły przemysłowej (oddział budowy maszyn) dwuletnia praktyka i egramin praktyczny, dla kończących szkołę wiertniczą 4 lata praktyki i pełny egzamin praktyczny. Uchwalono wnioski pana, Mikuckiego; uchwalono również dodatek pana Mezarosza; przeciwko jednak temu dodatkowi 8 głosów zgłosiło votum mniejszości. Nastąpił wybór komitetu dla dokładniejszego omówienia innych punktów i sprawy memoryału do ministerstwa.

Do komitetu wybrano pp. Gorayskiego, dra Fraenkla, Długosza, Gawrońskiego, Mikuckiego, Pierścińskiego, Syroczyńskiego, dra Schustera, Wolskiego, Włodarczyka, Żukowskiego, hr. Zamoyskiego.

Następnego dnia zebrał się komitet i rozpoczął dyskusyę nad sprawą odpowiedzialności kierowników i uprawnionych wobec władz górniczych; delegaci związku techni-

ftowych.

<5w poruszyli sprawę kierowników od kozy. Po długiej dyskusyi, w której wyłaniały się rozmaite wnioski, uchwalono w me-moryale do ministerstwa podnieść tylko zasadę, że i wobec władz górniczych odpowiedzialny jest zarówno uprawniony, jak i kierownik zależnie od tego, kto ponosi faktyczną winę.

Potem omawiano obszernie sprawę kon-cesyonowania robót wiertniczych, czyli sprawę akordantów; w dyskusyi przeważyło zdanie, że byłoby niewłaściwem i nieodpowied-niem uczynid koncesyonowanie robót zaleź-nem od władzy politycznej i wprowadzanie w ten sposób do górnictwa nowej władzy, że natomiast należy koncesyonowanie robót akardowych powierzyd krajowej radzie naftowej, a mniejszych robót akordowych na kopalni okręgowemu wydziałowi. W razie oddania przez uprawnionego robót wiertniczych w akord lub wydzierżawienia kopalni, akordant lub dzierżawca jest współodpowiedzialny z kierownikiem w myśl zasady poprzednio uchwalonej, kto zawinił.

Sprawa krajowej rady naftowej przy starostwie górniczem i wydziałów okręgowych przy urzędach górniczych wywołała również bardzo obszerną dyskusyę, w której zabierali głos pp. Żukowski, dr. Bartoszewicz, Gąsiorowski, Gawroński, Mikucki i lir. Zamoyski. W ostatecznym rezultacie zgodzono się w memoryale do ministerstwa gorąco poprzed sprawę kreowania tych rad, i komitet naszkicował zarysy kompetencyi i składu tych rad w sposób następujący: Do kompetencyi krajowej rady naftowej należałoby w porozumieniu ze starostwem górniczem omówienie każdorazowych przepisów górniczo-policyjnyeh i wszystkich przepisów wyjątkowych, jakie starostwo zamierzałoby wydawad. Rada krajowa miałaby się składad z 12 członków, a mianowicie:

1. Każdorazowego starosty górniczego, jako przewodniczącego.

1    zastępcy starosty górniczego.

2    zastępców przemysłu naftowego mianowanych przez starostwo górnicze z grona producentów naftowych.

1 delegata Wydziału Krajowego.

1 delegata Krajowego To w. naftowego.

6 delegatów okręgowych wydziałów na-

Rada krajowa naftowa ma byd zwoływaną przynajmniej 4 razy do roku, a ponadto także zawsze na życzenie 4 członków.

Okręgowe wydziały naftowe mają byd ustanowione przy urzędach górniczych jako organy doradcze przy wydawaniu przepisów policyjnych. Wydziały te mają się składad analogicznie z 12 członków, a mianowicie:

1 naczelnika urzędu górniczego, jako przewodniczącego.

1    zastępcy naczelnika.

2    delegatów Rady Powiatowej.

2 zastępców przemysłu naftowego mianowanych przez władzę górniczą.

6 delegatów przemysłu wybranych przez kopalnie naftowe.

Przy wyborze każda kopalnia lub parę kopalń, których teren odpowiada projektowanemu minimum kopalni ma jeden głos.

Wydziały okręgowe mają byd zwoływane 6 razy do roku.

Komitet wybrał następnie komisyę trzech (hr. Zamoyski, Gąsiorowski i dr. Bartoszewicz) dla ułożenia memoryału do ministerstwa rolnictwa.

Wypracowany przez komisyę memoryał do ministerstwa rolnictwa został już wysłany.

Światowa flota naftowa.

(Ciąg dalszy).

Jeżeli statystykę floty naftowej uporządkujemy wedle właścicieli statków, w takim razie otrzymamy następujące grupy*):

Towarzystwo „Standard Oil Company“ posiada mało własnych parowców. Okręty należące do amerykańskiego trustu naftowego są przeważnie w ręku wielkich towarzystw przez trust finansowanych, mianowicie Tow. Anglo American Company (Anglia), Deutsch-Amerikanische Petroleumgesellschaft (Niemcy), American Petroleum Co. (Holandya). Do tow. Standard Oil należą następujące statki cysternowe :

*) Okręty w klamrach [ ] nie wchodzą obecnie w skład floty, gdyż poczęści zaginęły, poczę-ści zostały zniszczone; ich pojemność w obliczeniu nie została uwzględnioną.

Brutto

Tony

Netto Rok

zbudowania

Port

Colonel E. L. Drakę 4205

4188 2504

Capitain A. T. Lucas

City of Everett

Atlas

Maverick

[Standard

1942

1561

832

8424

1858

1243

1118

590

1903

Nowy York

1904

1894

1898

1890

1888

55

Nowy York]

Razem 14400    7643

Prócz parowców posiada tow. Standard Oil Company cały szereg większych za-glowców cysterrowych, uwidocznionych w następującej tabelce:

Brutto

Netto

Rok

Standard Oil Co. 56

589

1888

Port

Nowy York

57

1381

1310

1892

58

1654

1600

1893

55

76

794

780

1895

55

81

1775

1402

1897

55

ii

86

1102

954

1899

55

55

90 1944

1762

1900

55

91

1944

1762

1900

55

92

3248

3044

1903

55

55

93

2473

1857    1902

94

4167

3934

1903

55

95 4200

3900

1903

Razem 25161    22305

Flota naftowa firmy Deutsch-Amerikanische Petroleumgesellschaft liczy obecnie 19 statków, z tych na Hamburg przypada 13, a na port Geestemünde 6. Pojemność łączna tych statków wynosi 66.447 ton brutto a 42.959 ton netto. Głównemi rutami tych statków jest linia Nowy York-Hamburg i Filadelfia-Hamburg.

Brutto

Tony

Netto Rok

zbudowania

Port

Prometheus

Phoebus

Washington

August Korff

Deutschland

Exelsior

Mannheim

6448

6268

4171

4055

3710

3710

3578

Helios (przedtem Aco) 3477

3445

Diamant

Elise Marie Brillant Willkommen [Minister Maybach Bürgmeister Petersen Geestemünde

3193

3189

3140

2881

2788

2773

4172

3638

2659

2602

2361

2361

2287

2211

2205

2041

2011

1999

2132

1780

1758

1903

1903

1894

1894

1894

1894

1892

1894

1892

1889

Hamburg

>5

55

55

55

1890 Geestenmünde 1887

Hamburg

1897 Geestenmünde] 1889

Hamburg 1890 Geestenmünde

Brutto

Port

Tony

Energie

Standard

Paula

Gut Heil

[Helgoland

Glückauf

[Borneo

[Hafis

2762

Netto Rok

zbudowania

1726    1888 Geestemünde

2730

1748

2703

2691

3397

2307

2141

2116

1721

1715

1503

1687

3404

1588

1890

1888 Hamburg 1888 Geestemünde 1890 Geestemünde] 1886

1880 Geestenmünde] 1896 Geestemünde]

Razem 66447    42959

Towarzystwo Anglo-American Oil Co., filia towarzystwa Standard Oil Comp. w Anglii posiada 19 statków przeważnie w Londynie, o pojemności łącznej 71.406 ton brutto, a 46.474 ton netto. Połowę tych statków nabyło towarzystwo od innej firmy, • reszta wybudowaną została na własne zlecenie. Towarzystwo Anglo-American Co. pozostaje z firmą Deutsch-Amerikanische Petroleum A.-G. w stosunku wymiany parowców. Tak n. p. statek „Narraganset“ kursuje często na linii Nowy York-Hamburg. Do towarzystwa Anglo-American Petroleum Comp. ualeźą następujące parowce:

Brutto

Ton

Netto

Rok

zbudowania

Port

Narragansett Tuscarora Seminole Chesapeake Winnebago (przedtem Kinsman)

Dakotali (przedtem Tuscany)

Housatonic (przedtem Northern Light)

Potomac Lackawanna Delaware

Appalacliee (przedtem Dufield)

Tonawanda (przedtem Lucigen)

Genesee(przedtem Darial)2830 Weehawken Ottawa (przedtem Elbruz) 2742 Suwanee (przedtem Kasbeck)

Tioga (przedtem Christine)

Imperial (przedtem Minoco)

Osceola

9196

6117

5864

4557

4534

4006

3893

3868

3855

3855

3767

3416

2784

2736

2197

796

393

5776

3925

3797

2925

2965

2593

2552

2472

2468

2469

2426

2183

1833

2101

2074

2075

1378

412

123

Razem 7146    47447

1903

1898

1903

1895

1901

1902

1893

1993

1894

1893

1893

1893

1889

1891

1888

1888

1890

1898

1897

Green ock Sunderland Newcastle Londyn

Liverpol

Londyn

CD

Holenderska filia towarz. Standard Oil Company, towarzystwo „Amerikan Petroleum Company“ jest właścicielem następujących statków:

Brutto

Ton

.Netto

Rok

zbudowania

Port

New York

Rotterdam

American

[Bremerhaven

Charlois

La Campine

Chester

La Hasbay (przedtem Evelgonne)

Ozean La Flandre

6859

4463

1902

Rotterdam

4140

3526

3393

2677

2595

2568

2568

2560

2018

2635

2266

2179

1819

2141

1637

2116

1636

1278

1895

1892

1890

Rotterdam]

1888

1890

1888

1899

1888

1888

FJota towarzystwa Shell Transport and Trading Co. przewyższa pod względem ilości i pojemności zarówno flotę firmy Anglo-American Petroleum Comp., jak i towarzystwa Deutsch-Amerikanische Petroleum A.-G. Flota wspomnianego towarzystwa liczy 31 statków, obecnie po sprzedaniu 4 parowców Europejskiej Unii naftowej tylko 27. Statki zbudowane w ostatnich latach dla towarzystwa Shell Transport należą do prawdziwych olbrzymów floty naftowej. Głównym portem dla większej części statków jest Londyn, nieznaczna częśc floty, złożona przeważnie ze statków o mniejszej pojemności, które pełnią służbę na wodach dalekiego Wschodu, stacyonowaną jest w portach Indyj holenderskich, w Balik Papan (Borneo), Moeara Djawa, w Colombo (Ceylon) i Hongkong. Główne ruty towarzystwa Shell Transport są: 1. porty rosyjskie i rumuńskie, Londyn-Hamburg, 2. Teksas (Port Artur) - Hamburg-Londyn, 3. Indye holenderskie-Londyn-Holandya - porty belgijskie-Hamburg, 4. Indye holenderskie - Ocean Spokojny-Ocean Indyjski.

Brutto

Ton

Netto

Bok

zbudowania

Port

Silverlip

Goldmouth

Spondilius

Pectan

Pinna

Bulysses

Cardium

Strombus

Cowrie

[Nerite

[Pectan

Telena

Turbo

Trocas

[Spondilus

Bullmouth

Elax

Volute

7492

7300

7291

6288

6069

6068

6030

4893

4893

4778

4778

4134

4129

4129

4018

4015

4006

4904

1903

Londyn

7112

1903

1903

4752

4100

3959

3953

3928

3155

3155

3123

3123

2659

2657

2658

2607

2612

2599

1902

1901

1900

1900

1900

1895

1895

1895

1895

1892

1893

1893

1893

1893

1893

Londyn| Londyn]

Londyn]

Brutto

Tony

Netto

Rok

Zbudowania

Port

Enplectela

Murex

Conch

Clam

Rock Light

Robert Dickson

Chigwell

[Petriana

Sabine Rickmers

Serapium

Suez

Rliames

Ouady

Toussoum

Timsah

3918

35b4

3555

3552

3284

2100

1824

1821

1026

368

365

365

364

362

349

2507

2320

2314

2311

2133

1331

1192

1148

690

166

164

164

164

163

134

1894

Londyn

1892

1892

1893

1889

1881

1883

1879

1894

1884

Londyn Honkong Balik Papan

1884

1884

1884

Moera Djawa

1884

1884

Said

344

170

1884

Londyn

Colombo

Attaka

310

140

1883

Razem 102161    64192

Towarzystwo Pure Oil Company posiada obecnie po stracie parowca „Pure Oil“ tylko jeden statek. Flota tej firmy reprezentowaną jest przez towarzystwo „Pennsylvania Trading Co.“

Brutto

Netto

Pennoil [Pure Oil

Tony

4434    2819

4300

Rok

zbudowania

1903

1902

Port

Hamburg

Hamburg]

Razem 4434    2819

W handlu naftowym z Teksas jest silnie interesowaną firma J. M. Guffey Petroleum Co. posiadająca następujące tanki:

Brutto

Tony

Netto

Rok

zbuoowania

Port

Larimer Ligonier Catania J. M. Gufley Winifred

3737

3737

2636

2520

2457

2396    1903

2384

1932

1593

1456

1903

1881

1901

1898

Port Arthur Galweston

Razem 12075    10660

(C. d. n.)

Towarzystwo reprezentujące firmy Nobel i Rotschild na rynkach niemieckich, mianowicie „Deutsch-Russische Naphta Import-Ges. posiada jeden statek „Rossia“ (przedtem „Romany“) o pojemności 3952 ton brutto, a 2501 ton netto, zbudowany w r. 1902, stacyonowany w Hamburgu. „Rossia“ została obecnie sprzedaną, gdyż towarzystwo „Deutsch-Russische Naphta Import-Ges.“ zjednoczyło się z towarz. Petroleum Produkte Aktiengesellschaft, będącą filią Europejskiej Unii naftowej, która — jak już wspomnieliśmy wyżej — nabyła cztery tanki towarzystwa Shell Transport.

11

Nowa podstawa dla umowy producentów z rafinerami.

Podczas rokowań producentów z rafinerami we Wiedniu 19 go i 20 go grudnia producenci-rafinerzy przedstawili plan (plan zresztą nienowy) nowej podstawy obliczeń cen ropy i nafty; mianowicie zaproponowali oni przekształcenie obecnego akcyjnego towarzystwa „Olex“, które dotychczas zajmuje się sprzedażą nafty zagranicą, na towarzystwo, które by objęło biuro centralnej sprzedaży wszystkich produktów naftowych wewnątrz monarchii i zagranicą; towarzystwo to płaciłoby „Petrolei“ za ropę minimalną cenę 3 korony, rafinerom 4 korony za koszta przeróbki każdego cetnara ropy, a nadwyżka, którą się osiągnie ze sprzedaży produktów naftowych otrzymanych z cetnara ropy czyli nadwyżka ponad 7 koron, szłaby do podziału w równych częściach pomiędzy producentów i rafinerów i każdy producent i rafiner partycypowaliby w niej w stosunku do sprzedanej ewentualnie przerobionej ropy. Taka jest zasada nowego projektu. Rafinerzy nie motywują bliżej, dla czego minimalna cena za ropę t. j. cena pokrywająca koszta produkcyi ma być 3 korony i dla czego koszta przeróbki cetnara ropy przyjmuje się na 4 korony, natomiast motywują, dla czego minimalna suma tych wspólnych wydatków ma wynosić 7 koron, a mianowicie obliczają to na podstawią minimalnych cen produktów naftowych w ten sposób :

z. r.

rony dla producenta a 4 dla rafinera za przeróbkę ma byó nie podlegająca redukcyi, a w każdym razie w pierwszej linii nie może podlegaó redukcyi minimalna cena za ropę. Lepiej byłoby ze strony pp. projektodawców nie stawiać żadnych obliczeń, niż stawiać obliczenie niezgodne z prawdą, przedewszystkiem więc każda szanująca się i dobrze prowadzona rafinerya ze 100 kg. ropy otrzymuje 84—86 kg. produktów naftowych, nigdy zaś 75 kg., stąd efekt ze sprzedaży produktów naftowych nawet przy tych minimalnych cenach jest większy, o czem zresztą pp. projektodawcy doskonale wiedzą, nie limitując w swoich obliczeniach nic na koszta prowadzenia biura sprzedaży. Pozwolę sobie przedstawić tutaj inne obliczenie wydajności ropy bo-rysławskiej, więcej zbliżone do prawdy, a więc ze 100 kg. ropy otrzymuje się;

4    kg.    benzyny à    20    h.    kg. 80 h.

5 „ nafty koksu i mazi

Razem 84 kg.

a 2’50 „ a 1-50 „ 30 „

à 6 „    „ 2'70 „

30 „

K. 8-10 h.

Dodam jeszcze, ze wszystkie ceny pro

muje się

Ze 100 kg. ropy borysławskiej otrzy

3    kg.    benzyny    à    20    h.    kg. 60 h.

42    „    nafty

2    „    koksu

„ 2-50 „

- 1-50 „

24 „

à 5 „ „ 240 „ à 3 ,, „

duktów są brane bardzo nizko, a cena 6 halerzy za naftę po odtrąceniu podatku i beczki jest tak nizka, iż do tego poziomu nawet w czasie bezkartelowym jeszcze nie spadała. Jeśli uwzględnimy obecne ceny produktów naftowych, to efekt ze sprzedaży produktów naftowych będzie conajmniej o 3 korony wyższy, mianowicie wystarczy uwzględnió tylko obecną cenę nafty i benzyny, która tendencyę stałego wzrostu. Lecz zostawmy na razie na uboczu kwestyę podziału zapytajmy się raczej, na jakiej

ma

Razem 75 kg.

K. 7-00 h.

Przy tych więc minimalnych cenach produktów naftowych producent dostałby za ropę 3 korony; rafiner za koszta produkcyi 4 korony; nie byłoby z czego pokryć nawet kosztów biura „Olex“ i kosztów magazynowania i prowizyi „Petrolei“, gdyż cena 3 ko-

zysków,

podstawie koszta przeróbki cetnara ropy przyjmuje się na 4 korony, a koszta wydobycia ropy na 3 korony. Pp. rafinerzy twierdzą, że specyalnie ropa borysławska, jako ropa parafinowa, jest kosztowna w przeróbce i obliczają te koszta o koronę więcej, niż normalna przeróbka ropy nie parafinowanej; widocznie chodzi tutaj o bardzo szybką amor-

tyzacyę urządzenia dla produkowania i rafinowania parafiny, ale nawet i to uwzględniwszy, w żadnym razie koszta te nie wynoszą wiece], jak 3y₂ korony; przypuścić raczej należy, że mniej. Przedsiębiorca kopalniany, ten przeciętny przedsiębiorca, którego sobie wyobrazić musimy na podstawie ogólnej pro-dukcyi i ilości wierconych szybów, jak to wykazałem w odczycie na zjeździe krakowskim, pokrywa wydatki dopiero przy cenie 3y₂ koron, a oprócz tego ponosi ryzyko wielkie, którego rafiner prawie nie zna.

duktów naftowych na wewnętrznym rynku zwalczanie się wzajemne tak, iż te zyski ze wspólnego podziału mogą być bardzo problematyczne, tem bardziej więc, jeśli producenci już na tych podstawach mają się układać z rafinerami, powinni dążyć do osiągnięcia możliwie wysokiej minimalnej ceny ropy, by znów ze swojej kieszeni nieopłacać tej walki, jak przez kilka lat opłacali walkę rafinerów na targu zagranicznym.

Kalkulacya czysto kupiecka i cyfrowa powinna być nicią przewodnią przy zawieraniu układów w tej lub innej formie; nie powstajemy też dla tego przeciwko tej formie układów, jeśli przez taką formę da się osiągnąć lepszą cenę ropy i wzmocni się organizacyę, skoro tylko na tej podstawie pro-duceuei-rafinerzy do oi’ganizacyi producentów przystąpią, lecz przyznać musimy, że ta forma nie odpowiada tym założeniom, jakie mieć winna organizacya produkcyi surowca, zupełnie niezależna; forma ta nieodpo-wiada założeniom i nadziejom przypisywanym do nowej organizacyi jeszcze i z tego powodu, że znów cały apai*at zarządu, całą ceutralizacyę administracyi przenosi się do Wiednia i pozbawi się producenta po za ustanowieniem minimalnej ceny wszelkiego wpływu, a nawet kontroli nad polityką sprzedaży produktów naftowych i osiągniętego rezultatu ; komitet zaufania, gdy zawrze taką umowę, będzie mógł iść spać na parę lat; przemysłem naftowym i jego polityką całą handlbwą znów kierować będą te same sfery, co dotąd; zniknie więc zupełnie i ten moralny wpływ, jakiego spodziewaliśmy się od nowej organizacyi, to kształcenie i wyrabianie zdolności kupieckich i handlowych śród naszych producentów. Poczciwcy z Wiednia chcą nas wyręczyć w troskach o całą politykę handlową przemysłu, na swoje barki chcą wziąć cały ciężar; nie będzie wtedy potrzebne nawet rozszerzanie lwowskiej dy-rekcyi „Petrolei“ czego domagał się wiec, i dzisiaj domagają się producenci, natomiast we Wiedniu oprócz już kreowanego przybędzie jeszcze nowy prokurzysta.

Rząd austryacki dał reformę wyborczą,

Słusznem więc jest, że komitet zaufania „Petrolei“ na poufnej naradzie przyjął na wniosek Dra Golhamera zasadę, że kosztów wydobywania ropy nie należy szacować niżej, niż kosztów przeróbki i jeśli koszta przeróbki są szacowane na 4 korony, trzeba 4 korony przyjąć, jako minimalną cenę ropy.

Propozycya rafinerów, co do której jeszcze nie wszystkie rafinerye są zgodne, jest bądź co bądź dosyć znamienną i nie trzeba się łudzić, że rafinerzy, proponując podział zysku ze sprzedaży produktów naftowych producentom, mając w tera pewne swoje ukryte plany i korzyści; dzisiaj plany te są jeszcze tylko do połowy odkryte, wyjdą one na jaw dopiero w całości, gdy będzie mowa o tem, na jak długo umowa ma być zawartą, w jakich warunkach może być rozwiązaną i t. d. Nie da się zaprzeczyć, że pod pewnemi względami, o ile chodzi o zwalczanie outsiderstwa jak w organizacyi producentów tak i w organizacyi rafinerów, cele jednej i drugiej grupy przemysłowców są identyczne i tutaj i nasi przemysłowcy w granicach przyzwoitej ceny ropy mogą rafinerom iść na rękę; producenci znajdują się już dzisiaj w położeniu o tyle lepszem od rafinerów, że mają już nową organizacyę, reprezentującą przeszło 85 procent produkcyi czystych producentów, gdy organizacya kartelowa rafinerów od maja b. r. jest jeszcze wielkim znakiem zapytania; propozycya co do podziału zysków ze sprzedaży produktów naftowych znamionuje (utinam falsus prophe-ta sim) niewiarę rafinerów w zawarcie spokojnego kartelu, raczej przewiduje walkę paru grup rafineryj (większych i mniejszych) spodziewając się przez nią osiągóąć wzmo-mającą na celu przez obniżanie ceny pro- cnienie centralizmu, ten udział w zyskach

dyplom honorowy i medal

m.

Firma Albert Fauck i Ska objęła w akord głębokie wiercenie do 1.000 m. dla konsorcyum niemieckiego w okolicy Lepawina velka Poganec w Kroacyi.

Związek Techników wiertniczych uprasza Szanownych Członków o łaskawe regularne uiszczanie wkładek, jednocześnie nadmieniając, że koledzy, którzy zalegają z wkładkami od 12 kor. począwszy, czasopisma „Nafta'¹ otrzymywać nie będą.

Silny wybuch ropy. W Tustanowicach Towarzystwo uryckie na sekcyi Gartenberg otrzymało w szybie nr. 2 25 wagonów dziennej produkcyi.

III. międzynarodowy Kongres naftowy

Ropa w Księstwie Poznańskiem. W sprawie pogłosek o odkryciu nowych pokładów ropnych w Księstwie Poznańskiem w okolicy Frau-stadt ogłasza obeenie król. Instytut geologiczny w Berlinie, iż mimo nader szczegółowych badań ze strony geologów nie zdołano dotychczas znaleźć śladów wskazujących na złoża ropne. Badane przez chemików próbki piaskowca i wody dały rezultat negatywny.

Dr. Ochsenius twierdzi natomiast z całą stanowczością, iż w miejscowości tej znajdują się pokłady ropy i soli, i powołuje się w tej mierze znanego geologa prof. Tornquista z Strass-burga. Ciekawy ten spór między uczonym geologiem a Instytutem geologicznym rozstrzygnąć może -ostatecznie jedynie założenie próbnego szybu.

Produkcya ropy hanowerskich obszarów naftowych wynosiła w 9 miesiącach b. r. 448.000 cetn. mtr., w porównaniu z tym samym okresem roku ubiegłego wykazuje obniżenie się o 28.650

ze sprzedaży produktów naftowych wydaje się być analogicznym manewrem ze strony rafinerów; dla tego właśnie przy tych układach komitet powinien wykazać jaknajwię-kszą czujność, zawarować sobie ingerencye we wszystkiem i bynajmniej nie osłabiać tylko ustawicznie dążyć do wzmocnienia stanowiska zarządu we Lwowie ; wtedy zamierzony rezultat może być paraliżowany.

Wydaje się wszakże najprawdopodobniej szem, że układy na tej podstawie nie dojdą do skutku i to nie z winy producentów, lecz rafinerów, którzy o centralnem biurze sprzedaży marzą już od kilku lat, lecz urzeczywistnić tego nie mogą z powodu dy-ferencyj we własnym gronie ; bardzo więc jest waźnem, by komitet zaufania postawił termin rafinerom, poza którym rozpocznie samodzielnie sprzedaż ropy na przyszłą kampanię.

Dr. St. Bartoszeivicz.

KRONIKA.

KRONIKA.

f Dr. Karol Ochsenius, znany geolog i b. konsul, zmarł w Marburgu (Hessya), licząc lat 77.

Spółka komandytowa dla głębokich wierceń Trauzl & Ska we Wiedniu otrzymała za wiercenie prowadzone na wystawie w Bukareszcie do głębokości 1.000 złoty.

Telefon Borysław-Lwów jest na ukończeniu; brakuje jeszcze połączenia na niewielkiej przestrzeni koło Stryja i Lwowa, które w przeciągu tygodnia będzie gotowe ; potem nastąpi ustawienie aparatów centralnych, które przez galicyjską dy-rekcyę poczt i telegrafów są zamówione, lecz jeszcze nie nadeszły z Wiednia

Posiedzenie Komitetu zaufanych „Petrolei“, na którem dyskutowaną będzie proponowana przez rafinerów podstawa ugody, odbędzie się w połowie stycznia (przypuszczalnie 14. lub 15.) ; na to posiedzenie przybędzie z Wiednia większa ilość rafinerów.

w Bukareszcie. Delegaci rządu rumuńskiego dla III. międzynarodowego kongresu naftowego, pp. Alimanestianu i Mrazec, rozesłali do wszystkich organizacyj naftowych i wybitniejszych osobistości w tym przemyśle list, w którym zawiadamiają, iż kongres odbędzie się w Bukareszcie, w pierwszej połowie września r. 1907 i trwać będzie 7 dni, nie licząc dwóch wycieczek dwudniowych, z których pierwsza odbędzie się przed rozpoczęciem obrad, druga po zamknięciu kongresu. W każdej wycieczce może wziąć udział najwyżej 60 uczestników; wycieczki mają na celu zaznajomienie uczestników ze stosunkami technicznymi i geologicznymi głównych ognisk przemysłu naftowego zarówno we Wołoszy, jak i w Mołdawii; koszt udziału w wycieczce wyniesie najwyżej 15—20 fr. od osoby. Program kongresu wzorowanym jest na programie kongresu w Leodyum ; referaty będą dwojakie, mianowicie wygłaszane na pełnej sesyi, (czas trwania referatu 45 min.) i odczyty w sekcyach specyalnych (czas trwania 15 min.). Referaty nadsyłać należy najpóźniej do 1. lipca 1907 ; tematy ogłoszone będą w specyalnym przewodniku (Guide du congrès). Zgłoszenia udziału w kongresie nadsyłać należy najpóźniej do 1. maja 1907.

na cetnarów metr.

Nowe pismo naftowe w Rumunii. Rumuńskie pismo fachowe „Pacura“ przeistoczyło się z dniem 1. listopada b. r. w nowe wydawnictwo p. t. „Rumanie industrielle — Pétrole et industrie forestière“ i omawiać będzie w pierwszej linii sprawy przemysłu naftowego i drzewnego.

Z Rypnego otrzymujemy wiadomość, że w szybie Spółki naftowej w głębokości 117 mtr. otwór jest pełen ropy.

1 ROBERT KERN?

Zastępstwo Wifkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika i8

z bogato zaopatrzonemi składami w Borysławiu i Krośnie wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów itp., maszty dla elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specjalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witkowicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu.

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

15

VU. Sikorski & J. Seidenstein

*w“ Krośnie filie: w BORYSŁAWIU i ZAGÓRZU

Utrzymują stale na składzie:

KOTŁY i MASZYNY PAROWE, oraz KOMPLETNE URZĄDZENIA i wszelkie NARZĘDZIA do głębokich wierceń.

Jako specyalność polecają:

ŻURAWIE WIERTNICZE, POPUSZCZA-DŁA najnowsz. systemów, WIELOKRĄŻKI z ulepszonym przyrządem do smarowania, SZTANGI RATUNKOWE z końcami nie-spawanymi (z jednego kawałka).

u!

Pasy wiertnicze

„U R S U S“ w najlepszej jakości i t. d. i t. d,

^ i 11 ii 111$| | H $ | H i HI i i i 11 i i i i ii H111 i i i liIil liIH II i | i i | i | |

“fti

-4-»S|    _    —

^    TOWARZYSTWO

Ü dla handlu, przemysłu i rolnictwa g

SI

-Hl

-fds

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

-Mp

-*41

Wyłączne zastępstwo na Galicyę:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, c. k. fabryki lin drucianych w Przybramie, oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim &, Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, Ossolińskich 15. $ Filie Towarzystwa w Gorlicach, Borysławiu i Potoku.

Konto p. k. o. 825 991.

Racli. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza:

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne rządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingd, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem mysTą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny : Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich.

IS

IF-

lg**-

„PRZEMYSŁOWIEC“

LWÓW Akademicka 26

Telefon nr. 806.

WARSZAWA księgarnia E. Wende i Spka.

Tygodnik popularny dla wszystkich

(dla spraw przemysłu, techniki i handlu)

WYCHODZI W KAŻDĄ SOBOTĘ RANO

od roku 1903.

pod redakcyą

inż. cyw. EDMUNDA LIBAŃSKIEGO.

( „Przemysłowiec“ jest pismem popularnem dla wszystkich, podaje ; . bogatą postępową treść z różnorodnych działów rozwoju techniki i przemysłu. — ‘„Przemysłowiec“ pomieszcza artykuły dotyczące rozwoju przemysłu artystycznego, oraz bardzo obfitą kronikę tech-niczuo-przemysłowa. W dziale „Sprawy kobiet“ daje odpowiednie artykuły dla zainteresowania szerokiego ogółu kobiet doniosłą sprawą ich niezależnego bytu i produktywnej pracy. — „Przemysłowiec“ prowadzi stały dział „Esperanto“, w którym informuje o rozwoju języka międzynarodowego. W odcinku pomieszcza „Przemysłowiec“ ilustrowane fejletony, „Z posteoów techniki i przemysłu“ pióraE. Libańskiego.

PRENUMERATA kosztuje: miesięcznie 1 kor. 20 hal. — 70 kopiejek kwartalnie 3 kor. 50 hal. — 2 ruble.

„Ze śmiała postępu fecfini&i i przemysłu"

OMAWIA :

1.    Sprawy przemysłu krajowego.

2.    Sprawy postępu technicznego i rozwoju produkcyi.

3.    Przemysł artystyczny i sprawy odnośnych rzemiosł.

4.    Sprawy zawodowej pracy kobiet.

5.    Informacye w nadsyłanych pytaniach i odpowiedziach.

6.    Nowości w dziedzinie wyna- < lazków i patentów.

7.    Sprawy z różnych dziedzin. <

8.    Głosy z kraju i t. d.

PRENUMERATA:

1 K. 20 h. miesięcznie    j

3 K. 50 h. kwartalnie.

OGŁOSZENIA po 30 h. od wier- j >

sza. Przy zamówieniach kwar- j j

talnych znaczny opust. Rubryka

„Co i gdzie wyrabia się w kraju“ rocznie (52 razy) 5 kor.

Nowi abonenci otrzymają gratis

(Ilustrowane szkice popularne)

Edm. Libańskiego.

Dotychczas wyszły: 1. Postęp techniki wojennej, 2. Podbój atmosfery, 3. Technika w boju o światło, 4. W krainie szkła i jedwabiu, 5. Perpetuum mobile.

Numery okazowe na żądanie gratis i opłatnie.

Odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Z drukarni „Słowa Polskiego“ we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego'

w

«

«

.t»

tr

fl

BIBLIOTEKA

GlöWNa

akaDEMii

GÓRNICZO

HUTNICZE3

JL

iC

N2g>|c. “h*1 596

S* '

,o

„V

n.

S'..

V|

I©

•p

•f -

&r<

;6

•Jy

%W:'\

.4

:7

di

fcftl

ïV

O,

. if

‘•T

b*

i ->î ©

<«*,

SI

.«•

►»*

r> •

+A\

" «M

'■y

oo

•5 -ppÂ

£kr / P

■■«Pl

.*>

RJ

'\K

iM'-

'jf.: S Ai

il

f:

:a

ęl

’o

•J

<2

v»

,a

L*

l?A

Âi»

[A

S'

SM

*>!

r.

Le

,a jeL 6*

i>,

m\

II’

• *Ai

J!

3^

•*»

!£*.v "P

PT

/*-** 4L.«

tl

.• V

ry

f«

F *à

\ V-*

<q

L«

.1

I- «4

' J?

FO

3 fl

la

f®