NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 8-ego i 22-e^o

Prenumerata -wynosi rocznie 2.2 koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego 1.1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 23.

Przesilenie naftowe w G-alicyi. — Posiedzenie Wydziału Krajowego Towarzystwa naftowego. — Kongres naftowy. — Stała delegacya Zjazdu Polskich Górników i Hutników. — Kronika finansowa. — Z Państwowej Rady kolejowej. — Ze Związku austryackich rafineryj nafty. — Kronika.

czynników wpływowych, stała się niemożliwą

Przesesilenie naftowe w Galicyi.

„Polnische Korrespondenz“ z 23. listopada b. r. korespondencyę z Krakowa, którą podajemy poniżej w dosłownem tłómaczeniu.

Pominąwszy rozbicie „Petrolei“ i wzmo żenie się rafinerów, należy wobec dezorgani-zacyi panującej wśród producentów surowca zastanowić się nad stanowiskiem, jakie towarzystwa transportowe w przemyśle naszym zajmują, przy panującej bowiem obecnie nad-produkcyi przypada im w udziale wielki wpływ w pierwszym rzędzie na obecną derutę cen ropy. Towarzystwa transportowe nie dostarczyły dla zamagazynowania surowca dostatecznej ilości zbiorników, tak że producenci znaleźli się w przymusowem położeniu sprzedawania ropy za każdą cenę, albo spuszczania produkcyi do potoka dla braku rurociągów. Kiedy „Petrolea“ na początku swego istnienia założyć chciała rurociągi, wtedy wpływowe w przemyśle naftowym osobistości, które angażowane były w istniejących podówczas towarzystwach transportowych umiały przeszkodzić temu, co przyczyniło się również do rozbicia „Petrolei“ i spowodowało dezorganizacyę producentów, gdyż central i żacy a producentów, wobec stanowiska¹

Pod powyższym tytułem zamieściła Uzasadnione są również zarzuty czynione towarzystwom transportowym, że przez nabywanie ropy po niskich cenach i magazynowanie jej we własnych rezerwoarach, zagar-n ły stanowisko, które właściwie przypadało w udziale producentom. Dalszy zarzut spotyka te towarzystwa z tego względu, iż wzbraniały się budować odpowiednie zbiorniki, mimo iż dochody towarzystw transportowych są olbrzymie.

W r. 1906 wynosił czysty zysk towar rzystw transportowych 2,457.600 k.*) O ile uchwała sejmowa, przeznaczająca 15 miliona koron na budowę zbiorników ropnych spotkała się z uznaniem, o tyle niestosownem było postępowanie poszczególnych osobistości, o których wspomnieliśmy powyżej, iż żądały one od kraju przyjęcia na siebie całego ciężaru magazynowania ropy, przyczem umyślnie przemilczano główne źródło własnych dochodów, by przeszkodzić zmonopolizowaniu rurociągów ze strony kraju. Dla rządu rumuńskiego główne źródło dochodów, z którego czerpie fundusze dla popierania przemysłu naftowego, stanowi monopol ruro-

*) Cyfra ta jest przesadzoną i nieodpowiada-nawet zyskom brutto. (Przyp. Red.)

Podobne roztrwonienie dobra społecznego wstyd nam przynosi, i w innym kraju byłoby niemoźliwem.

Boleśnie nas dotknąć musi, jeżeli przedstawimy sobie, jaką opieką i staraniem ota-

ciągów. Jeżeli ów dochód 2,457.600 koron przypadłby w udziale krajowi, wtedy żądanie, by kraj zbudował odpowiednią ilość re-zerwoarów i popierał przemysł naftowy, będzie zupełnie uzasadnione. O organizaeyi producentów surowca tak długo mowy być nie może, dopokąd kraj nie uwolni ich od panujących obecnie anormalnych stosunków. Obecnie bowiem producent w pierwszej linii zawisłym jest od towarzystw transportowych, następnie od pośredników, w końcu od rafinerów, którzy dyktu ą mu cenę. Jeżeli zatem kraj nie przystąpi w najbliższym czasie do radykalnej sanacyi przemysłu naftowego, w takim razie oczekiwać należy rychłego upadku krajowych firm naftowych, a o dalszych losach przemysłu naftowego w Galicyi rozstrzygać będzie kapitał obcy. Główne postulaty galicyjskiego przemysłu naftowego wyrażają następujące dwa żądania:

1.    Zmonopolizowanie rurociągów przez kraj, jużto przez wywłaszczenie istniejących rurociągów, o ile ustawa na to pozwala, jużto przez nabycie ich w drodze kupna.

2.    Scentralizowanie sprzedaży ropy jużto przez założenie towarzystwa akcyjnego, na wzór istniejącego towarzystwa akcyjnego „Olex“ dla produktów rafinowanych, jużto we formie stowarzyszenia, celem usunięcia pośrednictwa, które dziś posiada wpływ bardzo ujemny; scentralizowanie sprzedaży ropy wpłynie na ustalenie jej ceny.

Z innej strony otrzymujemy w tej samej sprawie następujące uwagi :

„Do szeregu typowych austryackich niemożliwości par excelence zaliczyć należy przesilenie naftowe w Galicyi.

Inaczej, jak „cudem niepojętym“ chyba nazwać nie można tego objawu, że w czasie ogólnie wysokiej konjunktury, gdy cena każdego produktu surowego idzie niebywale w górę, surowiec naftowy tak dalece spadł w cenie, że nie dochodzi do 60°/₀ kosztów produkcyi.

czałby każdy inny rząd tak wielki przemysł w swym kraju.

Galicyjskie pokłady ropne, położone w granicach państwu niemieckiego, jak obfite źródło bogactwa stanowiłyby, jak wydatnie byłyby przez rząd niemiecki popierane, jak staranną opieką byłyby otaczane!

A u nas ?

Rozszenie dworca towarowego w Borysławiu stanowi kwestyę, która ze znacznym nakładem czasu musi być „studyowaną“. jak gdyby chodziło o budowę tunelu simploń-skiego.

Dokąd to „studyowanie“ prowadzi, widzimy na przykładzie kanału między Dunajem a Odrą, którego ustawowo uchwalona budowa z dokładnie oznaczonym terminem — nieustawowo do dziś dnia rozpoczętą nie została. Zarzut czyniony, że kanał ten nie da źaduyoh dochodów, przypomina nam, że ten sam zarzut podnoszono przy budowie kolei Północnej cesarza Ferdynanda.

Spodziewamy się, że „studyum“ opalania lokomotyw ropą w najbliższym czasie uwieńczone zostanie pomyślnym rezultatem, gdyż znane dziś już są nadzwyczaj korzystne rezultaty tego opalania.

Jedną nadzieję, którą żywimy, całkiem specyalnie zaakcentować chcemy, mianowicie, iż przynajmniej w kołach naszych posłów do parlamentu, skarga jedynego dziś w Galicyi wielkiego przemysłu nie przeminie bez echa,

i.znajdą się przecież środki i sposoby, by kres położyć panującym dziś niebywałym stosunkom, które z błogosławieństwa — klęskę dla kraju czynią.

A teraz zatrzymajmy się przy naszych producentach surowca.

Producenci nasi, nie posiadający kapitału, pod względem wyrobienia handlowego nisko stojący, a wskutek tego niezgodni między sobą i opieszali, stanowią dziś piłkę, którą wedle woli rzucają silni w kapitał rafinerzy, wyzyskując słabość producentów bezwzględnie i z najwyższą finezyą.

Zamiast żeby producenci surowca, przy pomocy instytucyi finansowej założyli towarzystwo sprzedaży, pozwolili oni producentom-rafinerom, by w miejsce towarzystwa sprzedaży, założyli „Petroleę“. Ze „Petrolea“ nie

wraz

ma-

szczędziła „uścisków“ miłosnych, tego dowodem dzisiejsza cena ropy.

Dla uzdrowienia galicyjskiej produkcyi surowca w pierwszej linii Koniecznem jest stowarzyszenie sprzedaży, założone na zdrowej podstawie, ktorego zadaniem byłoby stad na straży interesów producenta i które stanowiłoby silną twierdzę przeciw ponawiającym się ciągle zapędom rafinerów.

Tylko takie towarzystwo sprzadaży byłoby w stanie aktualną obecnie kwestyę opalania ropą skutecznie przeprowadzić, gdyż ono tylko miałoby możnośd zapewnić refłek-tantom pewien procent produkcyi ropy ua lata całe, biorąc za podstawę pewien opust z przyszłej normalnej ceny surowca.

A jasnem jest, że wtedy, gdy stworzy się tego rodzaju opust dla pewnej ilości ropy, cena targowa dla ropy przeznaczonej dla rafineryj, zatem dla przeważnej części produkcyi ropy, musi osiągnąć normalną wysokość.

Z tego względu, należałoby poczynić starania o założenie towarzystwa sprzedaży.

J. s.

Posiedzenie

Wydziału Krajowego Towarzystwa naftowego z dnia 21. listopada 1907.

Porządek dzienny :

1.    Odczytanie protokołu z ostatniego posiedzenia Wydziału.

2.    Sprawozdanie Sekretarza z działalności Towarzystwa.

3.    Sprawa finansów Towarzystwa i czasopisma „Nafta“.

4.    Sprawa kongresu naftowego.

5.    W nioski i interpelacye.

Obecni: Prezes Gorayski, Zamoyski, Pierściński, Włodarczyk, Długosz, Żukowski, prof. Załoziecki, Mars, Gąsiorowski, dr. F. Mac Garvey i sekretarz dr. Bartoszewicz.

Jako pierwszy punkt porządku dziennego wzięto pod obrady sprawę kongresu naftowego. Pan prof. Załoziecki szczegółowo wyłuszcza powody, które spowodowały dele-gacyę galicyjską na kongresie do postawienia wniosku o urządzenie następnego kongresu we Lwowie i wylicza te dodatnie strony,jakie urządzenie kongresu we Lwowie za sobą pociągnie, a w pierwszej linii większe zainteresowanie się rządu i społeczeństwa przemysłem naftowym.

Nad sprawą tą rozwinęła się dość ożywiona dyskusya, w której zabierali głos pp. : hr. Zamoyski, prezes Gorayski, Długosz, Mars, Dr. Bartoszewicz i Włodarczyk. Rezultatem dyskusyi było uchwalenie następujących wniosków:

1.    Wydział zasadniczo uchwala urządzenie kongresu we Lwowie.

2.    Wybiera się komitet przygotowawczy, który do końca stycznia następnego roku ma zdać sprawę Wydziałowi Towarzystwa z pracy przygotowawczej i z kroków porobionych u rządu centralnego i krajowego. Na wniosek pana Żukowskiego do komitetu wybrano pp. prof. Załozieckiego, hr. Zamoyskiego, dr. Bartoszewicza i inż. Pierścińskiego.

Na wniosek pana hr. Zamoyskiego zwolniono sekretarza od odczytania protokołu z ostatniego posiedzenia Wydziału. Przystąpiono do sprawozdania sekretarza z działalności Towarzystwa. W sprawozdaniu swojem za ostatnie 5 miesięcy dr. Bartoszewicz wspomina o akcyi Towarzystwa zmierzającej do uzyskania wydatnej pomocy rządu i kraju dla naszego przemysłu. Akcya ta została uwieńczoną pomyślnym rezultatem, gdyż Sejm na ostatniej sesyi uchwalił budowę zbiorników krajowych.

Jednocześnie biuro Towarzystwa było zajęte wraz ze Związkiem Techników wiertniczych przygotowaniami do wystawy naftowej w Bukareszcie i do obesłania Kongresu naftowego, dzięki staraniom Towarzystwa uzyskano na ten cel 2.000 k. subwencyi od Wydziału Krajowego i 10.000 k. z Ministerstwa handlu.

Od września biuro towarzystwa prowadzi także czynności Zarządu Spółki Gwarantów dla zbiorników krajowych. Otrzymując liczne zapytania od fabryk austryackich i węgierskich co do ropy opałowej, wysłało biuro tym zakładom jako też i Izbie handlowej lwowskiej odnośne wyjaśnienie z tłómaczeniem niemieckiem broszury dra Bartoszewicza pod tytułem „Ropa jako

teryał opałowy“, oprócz tego Towarzystwo współdziałało w zawiązaniu Związku producentów „Ropał“ celem rozpowszechnienia ropy do celów opałowych w galicyjskich zakładach przemysłowych, upatrując w tem jeden ze sposobów złagodzenia przesilenia naftowego.

CO

Oi

<1

W październiku b. r. rząd wniósł do parlamentu sprawę ugody węgierskiej i chodziły pogłoski, że przemysł nasz na wypadek zaprowadzenia monopolu naftowego na Węgrzech będzie pokrzywdzonym. Towarzystwo udało się natychmiast do posła Zarańskiego z prośbą o przysłanie dosłownego tekstu umowy, który dał pod tym względem uspakajające wyjaśnienia. Z okazy i ugody węgierskiej wnieśliśmy do Koła Polskiego memoryał z przedstawieniem najpilniejszych postulatów przemysłu, a mianowicie:

1.    Zniżenie taryfy na ropę opałową do wyjątkowej taryfy II.

2.    Rozszerzenie dworca borysławskiego.

3.    Dostarczenia przez Ministerstwo kolejowe do dyspozycyi producentów większej ilości cystern.

Minister skarbu w swojern exposé te postulaty uznał za słuszne i obiecał je przeprowadził?. Towarzystwo w tym czasie wzięło udział w ankiecie taryfowej zwołanej przez lwowską Izbę handlową; przez wysłanie okóI-ników do firm zpowodowało wybór do Zarządu Towarzystwa Ubezpieczeń robotników od wypadków przedstawiciela naftowego w osobie dra Mikołaja Fedorowicza. Wydało opinię dla Ministerstwa handlu tyczącą się wwozu surowej wazeliny i surogatów wosku; w toku jest opracowanie materyału dla zmiany powszechnej ustawy górniczej, do czego Wydział zechce wybrać osobną komisyę. Udawało sie także w tym czasie Towarzystwo do Izby handlowej lwowskiej w sprawie oficyaloych notowań cen ropy i otrzymaliśmy wyjaśnienie, że Izba zgadza się na pół oficyalne notowania w razie podania mężów zaufania w Drohobyczu.

Nad sprawozdaniem sekretarza pierwszy zabiera głos lir. Zamoyski i zgodnie z wnioskiem sekretarza żąda wyboru komisyi dla opracowania materyału do zmiany ustawy górniczej tembardziej, że jako reprezentant

Towarzystwa naftowego zasiada w sekcyi górniczej rady rolniczo przemysłowej wiedeńskiej, która także została powołaną do wyrażenia swojej opinii. Dalej hr. Zamoyski wnosi, aby wydział Towarzystwa wyraził podziękowanie Prezydyum Koła i posłom Małachowskiemu, Löwensteinowi, Zarańskiemu i dr. Koliszerowi za gorliwe zajmowanie się sprawami naftowemi. Dalej stawia wniosek, aby biuro Towarzystwa wniosło ponowny memoryał do Ministerstwa handlu o eraryzacyę urzędu pocztowego w Borysławiu, a pan Długosz wnosi aby żądano także zaprowadzenia nocnej służby telefonicznej i telegraficznej.

W dalszym ciągu pan hr. Zamoyski aby w piśmie „Polnische Post“ były ogłaszane sprawozdania z posiedzeń Wydziału Towarzystwa naftowego i apeluje, aby przemysłowcy pismo to prenumerowali. Wreszcie wnosi, aby Towarzystwo naftowe udało się do międzynarodowego Związku techników wiertniczych, który uchwalił odbyć następny Zjazd we Lwowie, o bliższe szczegóły tej uchwały, aby urządzenie tego Zjazdu uła-twió. Po dyskusyi, w której zabierali głos panowie Gąsiorowski, prezes Gorayski, dr. Bartoszewicz, wnioski pana hr. Zamoyskiego uchwalono i do komisyi dla zmiany powszechnej ustawy górniczej wybrano panów : Żukowskiego, inż. Gawrońskiego i adw. dr. Góreckiego.

Na interpelacyę pana Długosza co do pośpiesznego pociągu między Lwowem a Borysławiem pan prof. Załoziecki jako członek państwowej Rady kolejowej daje wyjaśnienie, że w projektowanym nowym planie od 1. maja jest wstawiony nowy pociąg specyalnie ze Lwowa do Borysławia i z powrotem, który będzie miał połączenie z pośpiesznym pociągiem do Wiednia.

Przystąpiono do 4-ego punktu porządku dziennego, sprawy finansów Towarzystwa i czasopisma „Nafta“.

Sekretarz przedstawia stan kasowy Towarzystwa, który w porównaniu z uchwalonym budżetem wykazuje przeszło 4.000 k. deficytu. Na pokrycie tego deficytu jest pre-tensya do Towarz. akcyjnego „Petrolea“ za sprzedaną jeszcze przez komitet „Petrolei“ ropę. Jeśli jednak tej pretensyi się nie wy-

Rząd przez usta swego przedstawiciela na kongresie prof. Höfera oświadczył gotowość poparcia kongresu i dla tego niezawodnie i na pomoc rządu w tej akcyi liczyć można.

!T-

egzekwuje, to należałoby zdaniem sekretarza ustanowić na nowo podstawę do podatkowania firm naftowych na rzecz Towarzystwa naftowego, specyalnie na rok przyszły. Zachodzi obawa, że wobec smutnego położenia finansowego nie będzie można na przyszły rok wydawać czasopisma „Nafta“. Nad sprawą tą rozwinęła się dyskusya, która doprowadziła do następujących dwóch wniosków:

1.    Na wniosek pana Żukowskiego wybrano komisyę złożoną z panów Długosza, Letvakowskiego, Zamoyskiego, Żukowskiego, która ma obmyśleć środki podniesienia finansów Towarzystwa.

2.    Na wniosek pana Pierścieńskiego wybrano komisyę składającą się z panów dr. Bartoszewicza, Gawrońskiego, Pierścińskiego dla obmyślenia sposobu i środka wydawnictwa czasopisma „Nafta“. Obydwie komisyę mają zdać sprawozdanie Wydziałowi Towarzystwa jeszcze w grudniu b. r. na posiedzeniu zwo-łanem na ten cel.

Na tëm posiedzenie zamknięto.

Kongres naftowy.

Wybrany na posiedzeniu Krajowego Towarzystwa naftowego komitet przygotowawczy dla kongresu naftowego, wywiązując się zę swego zadania, zwołał na dzień 29. listopada b. r. do Wiednia posiedzenie, na które zaprosił przedstawicieli wybitniejszych firm naftowych wiedeńskich celem zaznajomienia ich ze sprawą kongresu i zbadania opinii tych kół.

Na posiedzeniu tem obecnym był prezes Towarzystwa naftowego Gorayski, komitet Towarzystwa naftowego reprezentowali: hr. Zamoyski i dr. Bartoszewicz, a jako przedstawiciele zaproszonych firm byli obecni: dyr. Brunner ze strony Karpackiego Towarzystwa, dyrektor Neurath ze strony Zakładu Kredytowego, Dawid Fanto jako przedstawiciel firmy Towarzystwa akcyjnego Dawid Fanto & Ska, Priester przedstawiciel Towarzystwa ako. „Galicya“, Marceli Schreier, przedstawiciel firmy Gartenberg & Schreier, dyr. „Petrolei“ Rosenheck, dyr. Towarzystwa „Olex“ Adler, Reich jako przedstawiciel rafinery i w Morawskiej Ostrawie (M. Böhm & Comp.), Fauck sen. jako przedstawiciel firmy Fauck i Ska, oprócz tego obecni byli br. Popper i posłowie do Rady państwa Małachowski i Zarański.

Hr. Zamoyski, zagajając zgromadzenie wyjaśnił, źe na ostatnim kougresie w Bukareszcie prawie wszystkie narodowości życzyły sobie kongres następny odbyć we Lwowie i że wskutek tego delegaeya galicyjska zmuszoną była postawić wniosek odbycia kongresu we Lwowie, co też zostało przyjętem wśród oklasków olbrzymią większością głosów obecnych. Licząc się z tym faktem, Krajowe Towarzystwo naftowe zaakceptowało stanowisko delegaeyi galicyjskiej na kongresie, a obecnie, pragnąc do prac i przygotowań kongresowych przyciągnąć wszystkie żywioły w Austryi i na Węgrzech w przemyśle naftowym interesowane, przez swój komitet zwołało to posiedzenie by wysłuchać opinii przedstawicieli przemysłu rafineryjnego.

Nad sprawą kongresu wywiązała się żywa dyskusya, w której zabierali głos prawie wszyscy obecni. Wszyscy też obecni oświadczyli się zasadniczo za odbyciem kongresu we Lwowie w roku 1910, przyczem uchwalono następujące wnioski:

1.    Obecni na posiedzeniu rafinerzy poruszą sprawę kongresu na posiedzeniu Związku austryackieh i węgierskich rafineryj, by sprawą tą zainteresować wszystkie austryaeko-węgierskie rafinerye.

2.    Komitet Krajowego Towarzystwa naftowego ma zainteresować sprawą kongresu oprócz producentów, akordantów i Towarzystw transportowych, także i fabryki maszyn, rur i narzędzi wiertniczych w Austryi. Oprócz tego ma się zająć ułożeniem przybliżonych kosztów kongresu.

3.    Uproszono obecnych posłów do Rady państwa Małachowskiego i Zarańskiego, by sprawą kongresu zainteresowali Koło Polskie i by poczynili odpowiednie kroki w mi-

nisterstwach skarbu, handlu i rolnictwa dla uzyskania subwenoyi na cele kongresu.

Na posiedzeniu obradowano takie i nad sprawą wystawy połączonej z kongresem, przyczem niektórzy obecui wyrazili przekonanie, źe wystawa powinna być czysto fachową i ograniczyć się do wykazania postępów przemysłu naftowego za pomocą odpowiednich rysunków; najlepszymi zaś obje-ktami wystawowymi będą same kopalnie i wielkie rafinerye, które członkowie kongresu będą mieli sposobność zwiedzić.

Stała delegacya

Zjazdu Polskich Górników i Hutników.

W sprawie szkoły górniczej z polskim językiem wykładowym na Śląsku.

Jak wiadomo, akcya założenia szkoły, prowadzona energicznie z początkiem roku przez Stałą Delegacyę Zjazdu Polskich Górników, zdołała osiągnąć zgodę i zapewnienie poparcia wszystkich miarodajnych czynników z wyjątkiem zarządów kopalń śląskich, które przez usta hr. Larysza dały odmowną odpowiedź dyrektorom kopalń galicyjskich, którzy zwrócili się do niego z propozycyą wspólnego założenia szkoły.

Wytworzona w ten sposób sytuacya wymagała zmiany planu działania. Na posiedzeniu St. Del. d. 30. czerwca b. r. w Krakowie rozważono wynikłe z powodu odmowy hr. Larysza trudności, postanowiono jednak nie uważać sprawy za straconą, celem zaś uzyskania zmiany stanowiska właścicieli kopalń śląskich, przeprowadzić energiczną akcyę lokalną, celem wykazania, że założenie szkoły górniczej z językiem wykładowym polskim jest nieuniknionym postulatem ludności Śląska, a nie narzuconem hasłem.

Przeprowadzona, we większej jednak części samorzutna akcya, dała wynik przechodzący nawet nasze oczekiwania. Wszystkie dzienniki polskie wszelkich odcieni partyjnych pomieściły obszerne a gorące artykuły, a szereg wieców ludowych we wszystkich niemal górniczych miejscowościach wschodniego Śląska uchwalił energiczne rezolucye, świadczące, jak gorąco potrzeba szkoły jest odczuwaną.

Wobec tak wyraźnie zaznaczonej woli ludności i my sami musieliśmy wejść na drogę bezpośredniego dążenia do celu i rozważyć rzecz może najwłaściwszą: bezzwłoczne założenie szkoły na razie z środków prywatnych, jako stopień przejściowy do szkoły utrzymywanej łącznie przez gwarectwa galicyjskie i śląskie, subwencye c. k. rządu i Wydziałów Krajowych.

Nie chcąc działać bez należytej rozwagi i informacyi, zwołaliśmy na dzień 13. października do Krakowa posiedzenie ankiety, w której między innymi znawcami stosunków lokalnych wziął udział i poseł na Sejm śląski p. Michejda. Ankieta uchwaliła przedłożyć St. Del. następującą opinię i wnioski: „Ankieta jest zdania, źe bezzwłoczne założenie szkoły górniczej, na razie prywatnemi środkami, bez względu na pomo3 kopalń śląskich będzie korzystnym krokiem akcyi, zdążającej do uzyskania szkole samoistnego bytu przez zapewnienie jej poparcia rządu, wydziałów krajowych i kopalń. — Przedstawia St. Del. wniosek: St. Del. Zj. P. G. uchwala otworzyć przed końcem roku bieżącego kurs przygotowawczy szkoły górniczej w Dąbrowie na Śląsku i prowadzić szkołę na razie z własnych i przez siebie uzyskanych funduszów aż do zapewnienia jej samoistnego bytu. Przeprowadzenie prawne tej uchwały zwierza St. Del. Zjazdu zarządowi austiyackiego Związku Górników i Hutników Polskich, pod którego egidą szkoła ma być na razie przeprowadzoną“.

Wniosek ten został St. Del. do uchwały przedłożony i jednogłośnie przyjęty z tern, że szkoła ma być otwarta z dniem 1. grudnia b. r. Wstąpiliśmy w nowe stadyum. Kopalnie krakowskie złożyły 5.000 k. na cele szkoły, deputacya zaś z łona St. Del. otrzymała z ust Marszałka Galicyi obietnicę przychylnego zaopiniowania naszej prośby o subwencyę w Sejmie. Nie wątpimy, że Sejm Galicyi nie odmówi hojnego poparcia sprawie tak ważnej dla kopalń okręgu krakowskiego, jak też posiadającej znaczenie narodowe. Gmina Dąbrowa udzieliła nam prawie bezpłatnie lokalu na szkołę, składającego się z dwóch dużych sal i kancelaryi

rozszerzę-

na-

na

dla celów rek-

na

nauczyciela, zewsząd zaś otrzymujemy datki na środki naukowe i urządzenie szkoły.

Szkoła sztygarów została otwartą przez Związek z dniem 1. grudnia w Dąbrowie na Śląsku wschodnim. Na razie prowadzonym będzie tylko kurs przygotowawczy, w przyszłym roku przygotowawczy i fachowy. Statut i plan nauk został przedłożony c. k. ministerstwu rolnictwa do zatwierdzenia, Uroczystość otwarcia szkoły odbędzie się w niedzielę d. 8. b. m., na którą wy-biorają się liczni delegaci z Galicyi.

Związek techników wiertn. w Borysławiu wysłał swego delegata w osobie inż. P. Setkowicza.

Spodziewamy się, że sposób i wyniki prowadzenia szkoły zadowolnią interesowane sfery, przekonają także i niechętne dotychczas zarządy kopalń śląskich o potrzebie szkoły i że w krótkim czasie Związek będzie mógł zarząd szkoły złożyć w ręce właściwego Komitetu szkolnego.

Na razie szkoła opiera się li tylko na funduszach Związku, musimy więc tembar-dziej liczyć i spodziewać się, źe społeczeństwo polskie, a więc w pierwszym rzędzie przemysł górniczy nie da upaść szkole o tak doniosłem znaczeniu.

O gorące poparcie prosimy.

Kronika finansowa,

Niedawno ukazało się w druku sprawozdanie austr. węg. generalnego konsulatu w H a m b u r g u, z k tórego wyj mu-jemy następujące szczegóły: „Założona przed kilku laty pod Hamburgiem rafinerya nafty (Deutsche Erdölwerke), po przełamaniu pierwszych trudności znajduje się dziś w pełnym ruchu i zamierzonem jest znaczne nie przedsiębiorstwa. Rafinerya ta, która importuje również znaczniejsze ilości ropy z Galicyi dla fabrykacyi olejów smarowych, jest jedną z największych w państwie nie-mieckiem. Ogółem przedstawia się import naszych produktów do Niemiec następująco: Oleje smarowe wykazują ze względu na obniżenie cła wwozowego z 10 mar. na 6 mar. za cetnar metr. ożywiony import. Zbyt szych produktów w porównaniu z rokiem ubiegłym wykazuje coprawda znaczny wzrost nie odpowiada on jednakowoż ożywionemu popytowi i znakomitej jakości naszych olejów wrzecionowych i wazelinowych. Przyczyną nieznacznego stosunkowo importu naszych olejów smarowych był brak towaru eksportowego i wysoka stosunkowo ceua stawiana przez nasze rafinerye. Dlatego też zbyt ograniczał się prawie wyłącznie do olejów wrzecionowych i wazelinowych, podczas gdy właściwych olejów smarowych ciągle jeszcze bardzo mało sprowadzono z Austryi. Głównej przyczyny nieznacznego eksportu szukać należy w znacznej części W zawartości parafiny naszych olejów smarowych. Ogólny import produktów naftowych do Niemiec wynosił 1,803.369 cetn. metr. W imporcie partycypowała w pierwszej linii Ameryka północna z 943.336 c. m., następnie Rosya z 603.938 c. m. i Austro-Węgry z 127.475 c. m. Sytuacya na rynku naftowym, była dzięki ożywionemu popytowi bardzo korzystną, zwłaszcza dla olejów nadających się do zastąpienia olejów rosyjskich, których dowóz znacznie się obniżył. Że mimo to Towarz. Standard Oil w ciągu roku sprawozdawczego obniżyło cenę olejów wrzecionowsch i maszynowych stopniowo o 2.50 marek, a cenę olejów cylindrowych o ca. 2 marki, ma to powód w tern, iż Towarz. Standard Oil pragnęło iększoną produkcyę swych fabryk za każdą cenę umieścić i zapewnić sobie również zbyt przyszłość. Natomiast wszystkie inne rafi-uerye amerykańskie, stojące po^a organizacyą trustową podniosły dość znacznie swe notowania. Bardzo ożywiony popyt miała parafina austryaekiej proweniencyi, niestety odczuwać się dawał dotkliwy brak odpowiednich dla eksportu ilości. Jakość naszej parafiny dorównywała wprawdzie północno-amerykań-skiej, lecz była gorszą od parafiny z Jawy, Sumatry i Borneo ; produkt ten stanowi dla naszej parafiny bardzo silną konkurencyę. Import benzyny surowej tyfikacyi w Niemczech, wykazuje ze względu stały rozwój automobilizmu, trwały i silny wzrost. Głównym dostawcą tego produktu były Indye holenderskie, nie mogły jednak pokryć całego zapotrzebowania. W mniejszych

ilościach zastąpiona była na rynku benzyna rumuńska, północno - amerykańska i nasza. Ceny benzyny wykazują stałą tendencyę zwyżkową. Podczas gdy z końcem roku 1905 notowano cenę benzyny automobilowej 26 mar. a motorowej 23.75 marek za cetn. metr. za towar oclony loco fabryka w opakowaniu odbiorcy, netto kasa, — wynosiła cena z końcem r. 1906 za benzynę motorową 39.75 mar. za cetn. metr. Dostawa benzyuy dla odbiorców odbywa się przeważnie w blaszankaeb lub beczkach.

Ek sport nafty galicyjskie do Anglii. Mimo silnej koukurencyi amerykańskiej i rosyjskiej, zdołała nafta galicyjska wedle doniesienia austryacko - węgierskiego konsulaąu w Londynie, zdobyć sobie wcale znaczne pole zbytu. Dotychczas importowała Anglia nieznaczne tylko ilości nafty galicyj ■ skiej, w roku obecnym eksport nafty galicyjskiej do Anglii bardziej się ożywił. Transport nafty w beczkach nie jest pożądanym; przeważnie przewozi się naftę lcoleią lub drogą morską w wagonach i statkach cysternowych, z których łatwo można ją przepompować; pozatem trausport ten, nazwany „ca-riage in bulk“ znacznie jest tańszy. Na zbyt produktu wpływa znacznie punkt zapalności t. zw. „flash point“ ; produkt o niskim punkcie zapalności t. zw. „Iow flash point“ nie znajduje tu zbytu. W interesie naszych eksporterów byłoby skorzystać ze sposobności, by zapewnić sobie stały zbyt do Anglii, gdyż jak głoszą, zamierzają przedsiębiorstwa ua;-ftowe meksykańskie podjąć ostrą walkę konkurencyjną z naftą amerykańską, co wywoła bezsprzecznie zniżkę ceny. Ażeby osiągnąć dodatnie wyniki, należałoby eksport zozganizować na większą skalę. Ceny produktów naftowyeh galicyjskich notowane są: nafta (illuminating oil) w cysternach 5.5 pensów za galon, w beczkach 5‘25 za galon ; smary (lubricating oils) w beczkach 6—11 funt. za tonę; odpadki (Résidus) w beczkach (barrels) 5 funtów za tonę.

Z Państwowej Rady kolejowej.

Dnia 3. b. m. odbyło się we Wiedniu posiedzenie Państwowej Rady kolejowej.

Przed posiedzeniem zebrały się, jak zwykle 3 komisye.

W komisyi dla spraw ogólnych przyszedł pod obrady wniosek pp. Baczewskiego i Rossmana w sprawie dostarczenia 500 cystern na ropę w Borysławiu, a łącznie z tern wniosek pp. br. Battaglii i Załozieckiego w sprawie znacznego pomnożenia parku cystern kolei państwowych, jako'też w sprawie użycia ropy jako materyału opałowego dla lokomotyw.

P. Baczewski w dłuźszem uzasadnieniu tych wniosków wskazał na naglącą konieczność proponowanych zarządzeń.

Ze strony rządu oświadczył szef sekcyi Tu cek, że zarząd kolei państwowych pragnie popierać wszelkimi środkami przemysł naftowy. Niebawem odbędą sie pertraktacye ministerstwa kolei z ministerstwem skarbu co do programu zakupów i zezwolenia odpowiednich kredytów. Skutki tej akcyi będą mogły być osiągnięte tylko wówczas, gdy równocześnie zostanie odpowiednio wyekwipowana stacya w Borysławiu, a zwłaszcza niedostateczne urządzenia prywatne do napełniania cystern. Obecnie założono w Borysławiu dwa nowe tory i jest projektowane dalsze ich pomnożenie. Także rozszerzenie stacyi w Drohobyczu jest zamierzone.

Po mowie prof. Załozieckiego postanowiono przedłożyć wnioski plenum z pro-pozycyą przyjęcia.

W komisyi jazd lokalnych prof. Zało-ziecki prosił o zaprowadzenie pary pociągów między Lwowem a Stryjem i Borysławiem i możliwe przyśpieszenie jazdy.

Dłuższa dyskusya wywiązała się przy obradach nad wnioskami pp. Baczewskiego i Russ manna, Battaglii i Załozieckiego w sprawie przyznania taryfy wyjątkowej dla nafty do celów opałowych na liniach taryfy lokalnej kolei państwowych, zeszyt 2 i 4.

Po przemówieniach pp. Battaglii i Załozieckiego, na propozycyę p. Ries-s a przyjęto wniosek o zalecenie ministerstwu kolei przyznania możliwie najdalej idących udogodnień taryfowych dla nafty na czas obecnych stosunków, wywołanych nad-produkcyą.

Ze Związku austryackich rafineryj nafty,

KRONIKA.

Dnia 16. listopada odbyło się we Wiedniu doroczne Walne zgromadzenie Związku austryackich rafineryj nafty. Z przedłożonego sprawozdania za ubiegły rok administracyjny wyjmujemy następujące sprawy, w których Związek interweniował: W sprawie rozszerzenia dworca kolejowego w Borysławiu wniósł Związek podanie do Ministerstwa kolejowe go; podobne podanie wniosło Krajowe Towarzystwo naftowe i Centralny Związek przemysłowców austryackich ; podanie to zostało wprawdzie przychylnie załatwione i Ministerstwo przyrzekło rozszerzenie torów i budowę rampy ładowniczej, jednak nic w tym kierunku nie zrobiono. Zyczyóby należało, by zarządzenia celem sanacyi przemysłu naftowego, przyrzeczone przez ministra skarbu w exposé budżetowern, jaknajrychlej wykonane zostały.

Kilka Izb handlowych udawało się do Związku w sprawie zaopiniowania wolnego od cła importu niemieckiego oleju solarowego dla fabrykaoyi porcelany. Związek oświad czył się (podobnie jak i Kraj. Towarzystwo naftowe) przeciw wolnemu od cła importowi, gdyż rafinerye w kraju wyrabiają olej sola-rowy w ilości i jakości wystarczającej; zarzut uczyniony przez fabryki porcelany, jakoby cena benzyny wskutek kartelu była zbyt wysoką, jako niesłuszny i nieuzasadniony, został przez Związek odparty i wyjaśniony. Ponieważ dla fabrykaoyi porcelany, jak również dla fabryk gumy, laku etc. nadają się w pierwszym rzędzie oleje ciężkie o o. g. 0830/850 o ile są wolne od podatku konsumcyjnego, przeto poczynił Związek starania o uwolnienie od podatku wszystkich olejów niżej 0880, nietylko dla celów mo-torycznych, lecz dla wszystkich celów technicznych i przemysłowych.

Również oświadczył się Związek przeciw wolnemu od cła importowi surogatów woskowych i amerykańskiej wazeliny surowej, o co czyniło starania kilka firm austryackich; surogaty woskowe służą bowiem do fałszowania parafiny i cerezyny, przezco wyrządzoną by została szkoda tej gałęzi przemysłu nałtowego i woskowego w Austryi; co do importu wazeliny amerykańskiej, zali waźyó należy, że rafinerye austryackie wyrabiają produkt ten w najrozmaitszych gatunkach

z niektórych sort ropy (n. p. klęczańskiej) otrzymuje się wazelinę szczególnie dobrej jakości. (W tym samy^m duchu oświadczyło się Krajowe Towarzystwo naftowe).

Deputacya Krajowego Towarzystwa naftowego, złożona z pp. prezesa Augusta Głoray-skiego, lir. Zamoyskiego i dra Bartoszewicza była w końcu listopada b. r. we Wiedniu u ministrów skarbu, kolei i nowego ministra dla G-alicyi. Deputacya żądała zniżenia taryfy dla ropy opałowej i zaprowadzenia opalania ropą warsztatów kolejowych, dostarczenia producentom przynajmniej 500 cystern naftowych i rozszerzenia dworca bory-slawskiego. Ministrowie oświadczyli, iż wdrożyli już akcyę w tym kierunku; w związku z tern było delegowanie radcy dworu Bardasa z ministerstwa kolei do Lwowa i Borysławia. Jakkolwiek referent ministerstwa pragnąłby spełnienia postulatów naftowych ograniczyć do minimum, to jednak dzięki przedstawieniu sprawy bezpośrednio pp. ministrom przez deputacyę, osobnym staraniom naszych posłów pp. Stwiertni, Małachowskiego, Battaglii i Zarańskiego, którzy deputacyę prowadzili, należy oczekiwać zniżenia taryfy na ropę opałową do jakiejś taryfy pośredniej między klasą C i wyjątkową taryfą II; również rząd ma dostarczyć producentom cysterny. Co się tyczy rozszerzenia dworca borysławskiego, to uchwalone już rozszerzenie i dodanie dwóch torów jest niewystarczające; Tow. naftowe podejmie starania u ministra skarbu celem otrzymania kredytu większe rozszerzenie; dodanie przynajmniej 5-ciu torów. Jak się dowiadujemy, roboty około rżenia dworca są wstrzymywane nieustanną eks-pedycyą ropy.

Zniżenie podatku od nafty rafinowanej.

Z powodu projektowanego zniżenia podatku od cukru powstała myśl domagania się zniżenia podatku od nafty rafinowanej ; deputacya Tow. ftowego poruszała podczas bytnośei we Wiedniu pobieżnie i tą sprawę, lecz minister skarbu na ra zie zajmuje stanowisko odporne.

Spółka gwarantów dla krajowych zbiorników ropy odbyła 2. b. m. posiedzenie członków pod przewodnictwem inż. Wolskiego w biurze krajowego Towarzystwa naftowego. Omawiane były zgromadzeniu wewnętrzne sprawy tyczące się tych członków, którzy nie podpisali jeszcze kontraktu spółki i nie złożyli walorów; poruszoną była także sprawa regulaminu dla zbiorników krajowych, a mianowicie warunek, jaki stawia Wydział Krajowy, by w zbiornikach wolno było magazynować tylko własną ropę; zgromadzenie oświadczyło się za było magazynować i zakupioną ropę. Pana Długosza uchwalono kooptować do zarządu Spółki.

Rada nadzorcza ,,Petrolei“, która obradowała 28. listopada we Wiedniu, uchwaliła przenieść lwowskie biuro „Petrolei“ do Borysławia i zmniejszyć personal urzędniczy; przeniesienie biura ma się odbyć w styczniu przyszłego roku.

na

rozsze-

na-

na

tern, aby gwarantom wolno

Biura Towarzystwa dla handlu i przemy- j ftowego i salinarnego na uroczystość obchodu św. słu we Lwowie zostały przeniesione na ulicę Bo- j Barbaiy, patronki górników; obecni byli też pro-manowicza 1. 3 I. p.

fesorowie Syroczyński i Niedżwiedzki, z Bukowiny przyjechali pp. Faustyn Krasucki nadradca górniczy z Jakobeni i Leon Cehoń z Kaczyki. Pana Krasuckiego obrano przewodniczącym : wśród pieśni górniczych i ożywionej pogadanki uczestnicy zebrania spędzili parę godzin nader przyjemnie; do ożywienia wieczoru ogTomnie się przyczyniło odczytanie przez znanego poetę-górnika p. Kamiń-skiego własnego bardzo humorystycznego utworu p. t. ,,Czy górnik może się żenić“? P. Kapellner odczyta! kilka pieśni górniczych bardzo zręcznie przez siebie przetłómaczonych na język polski.

Na polską szkołę górniczą w Dąbrowie, którą otworzył Związek górników polskich, obecni zebrali przeszło 250 koron.

Pamiętnik Zjazdu Polskich górników w Krakowie w r. 1906 świeżo wyszedł z druku. Pamiętnik wydany został z funduszów zjazdowych pod redakcyą Zdzisława Kamińskiego i przedstawia się bardzo okazale. Część I opisuje przebieg Zjazdu: w części II umieszczone są in extenso odczyty na Zjeździe wygłoszone, a mianowicie: Dąbrowskie Zagłębie węglowe — Stan Kontkiewicz; Przemysł górniczy w Królestwie Polskiem, szkic historyczno-statystyczny — Kaz Srokowski ; O maszynowej odbudowie cienkich pokładów węgla — Roman Rieger; O potrzebie szkoły górniczej w Zagłębiu cieszyńsko-krakowskim —- Józef Kiedroń; Zużycie koksu w piecach kopułowych — Jerzy Buzek; Historya i stan ekonomiczny przemysłu naftowego w G-alicyi — dr. St. Bartoszewicz: O odrodzeniu kopalń wTęgla w Jaworznie po katastrofie w dniu 25. grudnia 1902 — Jan Zarański; Zachodnio-galicyjskie Zagłębie węglowe, oraz głębienie szybów w Brzeszczu — Fr. Drobniak; Poezya w życiu górnika — Zdzisław Kamiński; Czytelnia Polska akademików górniczych w Leoben — Józef Przedpełski; Materyały wybuchowe zawierające chlorany alkaliczne — dr. Stanisław Baszczyński ; Kilka uwag o wydobywaniu drzewa w kopalniach węgła należących do Jaworznickiego Gwarectwa w Jaworznie — Bolesław Leonhard; Polska bibliografia górnicza — Leon Syroczyński.

Nowe Towarzystwo naftowe. Pod firmą „Österreichische Baky-Montan und Indu s tr i ege sel ls ch af t£i powstało w ostatnim czasie we Wiedniu nowe towarzystwo naftowe z kapitałem w tymczasowej wysokości 100.000 k.

Towarzystwo to będzie na wzór firmy „Internationale Bohrgesellschaft Erkelenz'⁻ wykonywało głębokie wiercenia na własny rachunek i w akordzie. Do Rady nadzorczej należą: prezes Antoni R a k y, członkowie : Max Wachholder (Düsse! -dorf), nadradca górn. August Schuch art (Wieden), lir. Aleksander Bo os-Wal deck (Monachium), Robert br. Biedermann (Wiedeń), dr.

Oskar Kohn (Wiedeń) i Robert Hartmann.

Generalnym dyrektorem zamianowano p. inź. Her mana Landsberga.

Ustawa naftowa, Jak się dowiadujemy, sankcyonowanie krajowej ustawy naftowej napotyka na pewne trudności, jakie stawia ministerstwo sprawiedliwości z powodu niezręcznej styli-zacyi dodatkowego paragrafu (§ 310) posła Buy-nowskiego o przymusowem wykupnie przez właścicieli pól naftowych parceli mniejszej niż 12.000 m³, jeśli ona otoczoną będzie polami naftowemi. Według tego paragrafu szacować taką parcelę ma ko-misya i oznaczać cenę wy kupna; w razie niewykonaniu postanowień komisyi orzeka sąd. Referent ministerstwa rolnictwa radca dworu Hornami robi wszakże wszelkie starania, by ustawę naftową jeszcze w tym miesiącu przedłożyć do sankcyi i jest wszelka nadzieja, że sankcya w tym roku jeszcze uzyskaną będzie.

Należytośei przy kontraktach naftowych.

Część III zawiera rachunki Zjazdu, spis przedmiotów wystawionych i wchodzących w skład Przeglądu graficznego i spis uczestników Zjazdir.

Mydło z nafty. Coraz większa drożyzna artykułów codziennego użytku skłania chemię zastosowaną do celów przemysłowych, do szukania nowych materyałó w, z którychby te artykuły można było wytwarzać W ostatnim czasie udało się chemikom Lothammerowi i Troguenetowi rozwiązać zadanie fabrykowania mydła z nafty. Analiza chemiczna nowego mydła naftowego wykazała, że zawiera ona 28 prc. kwasów naftowych i 48 prc. kwasów tłuszczowych. Zaletą nowego mydlą ma być pi’zedewszystkiem większa wydaj-

Według nowej państwowej ustawy naftowej, która prawo poszukiwania nafty traktuje jako nieruchomości, należytośó przenośna przy zawieraniu kontraktów naftowych powinna wynosić około 4 prc, ceny kupna. Wskutek starań i interpelacyi posła Małachowskiego ministerstwo skarbu wnosi do parlamentu przedłożenie, na podstawie którego jeszcze przez 10 łat należytośó ta obliczaną będzie według dawnej skali jakby od nieruchomości, wynosić więc będzie 1—l¹/^. Według tego przedłożenia właściciel kopalni w razie pojawienia się produkcyi będzie płacić naleśytość także od oszacowanych procentów brutto, które-mi kopalnia jest obciążona, lecz ustawowo będzie miał prawo potrącać tę należytośó właścicielom procentów brutto.

Komisya Tow. naftowego dla zmiany powszechnej ustawy górniczej odbędzie posiedzenie 15. b. m. o godz 4-tej w biurze Krajowego Towarzystwa naftowego we Lwowie, ul. Kraszewskiego 1. 1.

Św. Barbara we Lwowie. 7. b. m. w małej salce hotelu Francuskiego we Lwowie zebrało się przeszło 30 górników przeważnie ze świata na-

Z. BIELSKI £ Â. ŁUKASZEWSKI

BORYSŁAW

Technika wiertniczego

ność, właściwości antyseptyczne, a przedewszy-stkiem taniość w porównaniu z innymi mydłami podobnej jakości. W Niemczech zawiązało się już Towarzystwo w celu eksploatacyi patentu wspomnianych chemików, a mydło naftowe już niezadługo pojawi się na targu światowym.

Pokłady ozokierytu na wyspie Tchele-ken na morzu Kaspijskiem. Właściciel pokładów ozokierytu na wyspie Tcheleken na morzu Kaspijskiem (w pobliżu półwyspu apszerońskiego) Iwanow, zwrócił się do ministerstwa handlu i przemysłu z prośbą, o dodatkowe udzielenie mu jeszcze 30 dziesięcin gruntu w parcelach nie mniejszych jak 1 dziesięcina, dla eksploatacyi ich pod : warunkami przez ministerstwo oznaczyć się mającymi, W podaniu swem wskazuje Iwanow na to, j iż badania wykazały istnienie potężnych pokładów ozokierytu na wyspie Tcheleken, który nie ustę-duje w niczem najlepszym sortom wosku galicyjskiego i że pokłady w okolicy „Minut“ w danej chwili prawie są wyczerpane, podczas gdy konsumenci zarówno w Kosy i, jak i zagranicą zwracają się do właściciela pokładów o dostawę znacznie większych ilości, aniżeli wynosi jego roczna produkeya (10.000 pudów).

9$ BIURO 9$

technicznej, prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

mzmmm kostribuicza

zaprzysiężonego inżyniera górniczego, em. c. k. starszego komisarza górniczego, b. naczelnika c. k. Urzędów górniczych w Drohobyczu i Jaśle, b. technicznego urzędnika gal. kopalń i warzelń soli, kopalń nafty i wosku ziemnego etc.

vr JAŚLE.

Biuro wiertnicze i robót górniczych „Łem-picki i Ska w Sosnowcu (gub. piotrkowska, Król. Pol.) poszukuje

z kilkuletnią praktyką, obznajomionego z systemem płuczkowym Faucka i dyamentowym. Zgłoszenia sub. Biuro Wiertnicze, Sosnowiec.

IDr. Stanisław Grrzesik

otworzył kancelaryę adwokacką

we Lwowie przy ulicy Podlewskiego 1. 8

obok placu Smolki, Telefon nr, 1085.

Z. BIELSKI £ Â. ŁUKASZEWSKI

INŻYNIEROWIE PRZEDSIĘBIORCY

wykonują w przedsiębiorstwie roboty ziemne, budowlane, instalacyjne i wiertnicze, przeprowadzają rewizye i badania instalacyj gazowych i elektrycznych, wykonują torpedowania szybów wiertniczych.

WYKONANIE PODJĘTYCH ROBÓT PUNKTUALNE, SUMIENNE I FACHOWE-

BORYSŁAW

W. Sikorski & J. Seidenstein ■w krośnie filie: w BORYSŁAWIU i ZAGÓRZU

Utrzymują stale na składzie:

oraz

KOTŁY i MASZYNY PAROWE, KOMPLETNE URZĄDZENIA i wszelkie NARZĘDZIA do głębokich wierceń.

Jako specyalność polecają:

ŻURAWIE WIERTNICZE, POPUSZCZA-DŁA najnowsz. systemów, WIELOKRĄŻKI z ulepszonym przyrządem do smarowania, SZTANGI RATUNKOWE z końcami nie-spawanymi (z jednego kawałka).

Pasy wiertnicze „U R S U S“ w najlepszej jakości i t. d. i t. d.

71

Zastępstwo litkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18

z bogato zaopatrzonymi składami w Borysławiu i Krośnie wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów itp., maszty dla elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specyalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witkowicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Galio-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu.

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

■ëÈ

t.

-śf!

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

Wyłączne zastępstwo na Galicyę:

"cpjf Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyj-ij||| skiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

ł=

0||

Dyrekcya we Lwowie, ul, Romanowicza 3. $ Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza :

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich, wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem mysią przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich.

88-

■■    ■■■■■■■    »V»

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Telefon Nr. 905.

lS)

Ostrowski & Cudek

Dom handlowy dla interesów przemysłowo-naftowych

we    ul. Kopernika \ 21.

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Seweryna Blaima.

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

à.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.