PRZEGLĄD TECHNICZNY NAFTOWY

i

Dodatek do czasopisma „NAFTA“

wydawany staraniem Związku Techników wiertniczych w Borysławiu.

Przedruk artykułów i tłumaczenia tylko za zezwoleniem wydawców. Adres Redakcyi „Przeglądu teclm. naft.“ — Józef Gruszkiewicz — Borysław.

Treść Nru 9.

Sprawozdanie z posiedzenia c. k. Urzędu górniczego. — AViadomosci ze Związku. — Sprostowanie. — Rysunki do artykułów Wł. AAJodarczyka: „O wierceniu na linie stalowej“. — Kronika.

L. 8853/07.

Sprawozdanie

z posiedzenia e. k. Urzędu górniczego

odbytego w Borysławiu d. 16 b. m. przy współudziale zaproszonych przez c. k. Urząd górniczy dyrektorów kopalń i techników wiertniczych dla omówienia środków bezpieczeństwa ruchu na kopalniach.

Dnia 4 bm. wystosował c. k. Urząd górniczy okręgowy w Drohobyczu pod 1. 8653/07 następujące zawiadomienie do 30 osób zajmujących kierownicze stanowiska w kopalnictwie naftowym:

Drohobycz 4. listopada 1907.

Ponieważ ostatnie wypadki pożarów i eksplozyi na kopalniach oleju skalnego wykazały, iż wydane dotychczas zarządzenia celem osiągnięcia bezpieczeństwa na tychże kopalniach są niedostateczne, że należałoby przeto dążyć do wprowadzenia dalszych środków dla usunięcia niebezpieczeństw, a w szczególności dąźyó do usunięcia gazów wydobywających się z otworu świdrowego, z wieży i zabudowania wiertniczego, przeto zapraszam niniejszem WPana na posiedzenie komitetu, mającego na celu obradę nad wyżej wspomnianymi środkami.

Posiedzenie odbędzie się w dniu 16 listopada b. r. o godzinie 9V2 rano w lokalu „Sokoła“ w Tustanowicach.

O liczny współudział uprasza się tern więcej, że sprawa ta jest nadzwyczaj żywotna i pilna — bo idzie o ochronienie życia ludzkiego !

C. k. Urzędnik okręgowy Dr. Midowicz.

Z liczby zaproszonych zjawiło się osób .16; władze górnicze były reprezentowane przez p. nadradcę Holubka i pp. komisarzy dr. Midowieża i Mokrego.

Na posiedzeniu tern poruszono szereg kwestyj związanych z bezpieczeństwem ruchu kopalń naftowych, które wymieniamy w porządku w jakim wnioski były stawiane.

P. Włodzimierz Jasieński przedstawia niebezpieczeństwo używania fibryny na okłady taśm hamulcowych, czego dowodem mają być ostatnie wypadki pożarów⁷ szybów w Tus-tanowicach. Niebezpieczeństwo to polega na wywiązywaniu się łatwo zapalnego pyłu fibry -nowego, jak również zagrzewania się samej fibryny aż do punktu zapalenia się. — P. Jasieński zastąpił w szybie Wygoda już w sierpniu b. r. fibrynę blachą miedzianą i przekonał się, że miedź pod każdym względem nadaje się do tego celu a zużycie się jej jest tak minimalne, że i pod względem kosztów urządzenie to jest ekonomiczniej sze. Taśma hamulcowa wyłożona jest blachą miedzianą 4 mm w ten sposób, że kawałki blachy przynitowane są miedzianymi nitami do taśmy, a brzegi blachy wygięte okalają taśmę w górnej części, tak, że tylko miedź styka się z lanym pierścieniem hamulczym i obrzeżami tegoż.

Obecni na posiedzeniu pp. Pelicyan Łodziński i dr. Julian Midowicz stwierdzają

iż istotnie przekonali się osobiście o zaletach tego urządzenia i proponują możliwie naj- szybach zastąpiono drewniane tarcze i wózki szybsze wprowadzenie w życie tego środka frakcyjne żelaznemi, a w starych poczyniono bezpieczeństwa.

uchwalono usunąó natychmiast f i-brynę z taśm hamulcowych a do 3 - ch miesięcy zastosować we wszystkich szybach okłady miedzią, lub innym metalem, mającym podobne własności. Sposób wykładania i umocowania pozostawia się do woli, byle tylko żelazo nie stykało się z żelazem.

W dalszej dyskusyi na temat taśm hamulcowych poruszono również kwestyę kon-strukcyi hamulca, którego dotychczasową wadą jest to, że powierzchnia stykania się taśmy z pierścieniem hamulcowym nie jest należycie wyzyskaną.

P. Adam Kle bert uważa za konieczne użycie zapasowego hamulca bezpieczeństwa dla obydwóch bębnów, tak żeby w razie urwania się pasa i zepsucia hamulca można było wstrzymać bęben. — Sprawę tę, ze względu, że wymaga ona rozpatrzenia konstrukcyjnych szczegółów przekazano wybrać się mającej komisyi z łona zebrania.

Dr. Kazimierz Midowicz wykazuje niebezpieczeństwo powstania iskier przy zderzeniu się przewodu z wierzchem rur, okuciem ławy wiertniczej i widełkami. Uchwalono wierzch rur zabezpieczać miedzianym kapeluszem, ławkę wyłożyć pasem parcianym w zasadzie tak, aby zderzenie się części żelaznych o żelazne było wykluczonem. Gniazdo widełek ma być również wyłożone miedzią.

Proponuje żeby w nowo powstających

Po krótkiej dyskusyi

zmiany stosownie do uznania władzy górniczej, co też uchwalono.

Dalej przedstawia p. Setkowicz niewłaściwość używania w zabudowaniu wiertni-czem do zbijania i pobijania klinów ściskowych młotów żelaznych lub stalowych, a proponuje natomiast używanie młotów metalowych. — Uchwalono.

Podniesiono również ważną sprawę ściślejszej kontroli lin pod względem ich stanu i wytrzymałości, wyrażono życzenie, aby kontrola ta odbywana była przez ludzi fachowych, co jednak przy dzisiejszych stosunkach na wielu kopalniach jest prawie niemożliwością z powodu zajmowania częstego stanowiska faktycznego kierownika przez osobę nieukwalifikowaną. Wiadomą jest rzeczą i oddawna poruszaną tak przez Związek techników wiertniczych, jak i pewnej grupy przemysłowców, że znaczna część nieszczęśliwych wypadków powstaje właśnie tam, gdzie odpowiedzialność spoczywa w rękach t. zw. kierowników od kozy, a ruchem wiertniczym kierują ludzie nie mający pojęcia o technice

wiertniczej.

Dyr. Stanisław Żukowski podnosi fakt,

że w sprawie tej udawano się wielokrotnie do władz górniczych, które jednak dotychczas nie zdołały zmienić stanu rzeczy.

(Ciąg dalszy nastąpi).

Dalszy ciąg posiedzenia ze względu na spóźnioną porę odłożono na godz. 272 popołudniu, jako miejsce zebrania przeznaczono lokal Związku techników wiertniczych.

P. Paweł Setkowicz podnosi niebezpieczeństwo wynikające przy użyciu drewnianych tarcz pasowych i wózków tarciowych, które podlegając stopniowemu zużyciu sprawiają, że pasy transmisyjne szybko się ścierają, przyczem pył powstający jest w stanie zapalić się od iskry. Niebezpieczeństwo to potęguje się jeszcze tem, że ślizganie się pasa przy braku odpowiedniego tarcia spowodować może wprost powstanie płomienia.

Wiadomości ze Związku.

W bieżącym miesiącu odbyto 2 posiedzenia Wydziału, w dniu 7 i 14. Na pierw-szem posiedzeniu przewodniczący kol. Pier-ściński podał do wiadomości, że fundusze po Pomocy Wzajemnej, złożone w Tow. Za-liczkowem w Drohobyczu i Poczt. Kasie Oszczędności we Wiedniu zostały naresznie przepisane na konto „Związku“. Suma ogólna w Tow. Zal. wynosi 7263.08 kor. (stan z dnia 1. lipca 1907) zaś w Poczt. K. Oszcz. we Wiedniu 392.15 kor. (stan z dnia 1. lipca 1907).

Z powyższej kwoty postanowiono prze- swyek dokładnych adresów z podaniem obe-dewszystkiem wypłacie wyasygnowane już cnie zajmowanej posady, przez Walne Zgromadzenie członków a m. : wdowie i sierotom po ś. p. kol. Bronisławie Łuszczyńskim 1000 kor., 300 kor. wyasygnowane na koszta wydawnictwa „Przeglądu teehnicznego naftowego“, kwotę (na razie nieznaną) wydaną przez syndyka dra Tadeusza Dwernickiego na sporządzenie salda z rachunków po Pomocy Wzajemnej, oraz pożyczkę 1000 kor. uchwaloną przez Walne Zgromadzenie na zakupno biblioteki, kasy ogniotrwałej, maszyny do pisania, mebli itp.

Jednocześnie uchwalono gorące podziękowanie dla syndyka Związku p. dra Tadeu-szo Dwernickiego za jego skuteczną inter-wencyę w sprawie uzyskania spadku i prośbę o dalsze życzliwe popieranie naszego towarzystwa.

Ze względu na coraz to wzrastającą ilość pracy w Związku uchwalono przyjąć stałego korespondenta - rysownika w jednej osobie, któryby urzędował w Związku codziennie od 8 do 12 rano i od 3 do 8 po południu.

Również postanowiono urządzić telefon w biurze towarzystwa.

Z powodu interpelacyi wniesionej przez kilku kolegów, postanowiono odnieść się do c. k. starostwa Górniczego w Krakowie i prosić o pisemną odpowiedź na memoryały nasze z dnia 8 grudnia 1906 oraz 30 czerwca 1907.

Drugie posiedzenie Wydziału z dnia 14 b. m. poświęcone było wyłącznie sprawie Kalendarza Naftowego na rok 1908. Uchwalono ostateczny program Kalenderza i pierwsze arkusze oddano do druku.

Inseraty będą przyjmowane do pierwszych dni grudnia, a Kalendarz ukaże się z druku z końcem grudnia lub w pierwszych dniach stycznia,

„Kalendarz Naftowy“ na rok 1908. W Kalendarzu chcemy pomieścić, oprócz spisu wszystkich firm naftowych i wiertniczych, spis wszystkich kierowników kopalń (posiadających dekrety w myśl ustawy naftowej) i dla tego też prosimy wszystkich Szanownych Kolegów o nadsyłanie nam

Biuro Związku t e c h n. wiertniczych otwarte codziennie od 8 do 12 rano i od 3 do 8 popołudniu.

Sprostowanie.

W odpowiedzi na sprostowanie na podstawie §. 19 ust. pras. zamieszczona przez

р.    J. Mendelsona, w któren; tenże zaprzecza jakoby dozorca jego kopalni miał dopuszczać się łapownictwa w stosunkach z personalem robotniczym na kopalni podajemy ponownie fakt, że robotnik Ludwik Pudło zgłosił się w dniu 30 października b. r. w kancelaryi

с.    k. Urzędu górniczego w Drohobyczu i złożył tam zeznanie, że pp. Icek i Aron Wechselberg dozorcy kopalni p. I. Mendel-sohna zachęcili go do opuszczenia miejsca zajmowanego na kopalni Ignacy i obiecali mu, że go przyjmą na swej kopalni w terminie dni 9. Świadkiem tego zapewnienia był robotnik Tomasz Czelny z kopalni „Perła“.

Gdy po dniach 9 zgłosił się L. Pudło dla objęcia przyobiecanego mu miejsca oświadczył mu p. Aron-Wechselberg, że p. I. Mendelsohn kazał książkę zwrócić, bo miejsca nie ma.

Odchodzącego L. Pudło spotkał p. Icek Wechselberg i zaproponował mu, że jeżeli mu da 100 koron, to miejsce na kopalni dostanie.

Prócz tego podał L. Pudło fakty, że Jędrzej Suwak musiał dozorcy Wechselberga dać rewolwer za awansowanie go z trzeciaka na pomocnika, a kowal Woźniak płacił miesięcznie K. 20 Ickowi Wechselbergowi za to, że został mianowany majstrem.

Dochodzenia w tej sprawie prowadzi c. k. Urząd górniczy a p. I. Mendelsohnowi radzimy również nie poprzestawać na gołosłownych sprostowaniach.

Rysunfti do arfyfoułów W. Włodarczyk: „0 wierceniu na linie sfaloroej“.

X»

-to.

«p*r?>*

O

O

O

£

&T>

^5

Wmm u M

m

'

H

n ■

m

I

r

$

¹ ''W/AW/P, W ■'/W/'/??

!&

fX^

Ą

h

Ol

i

'V

i

A.

«

<x£>

a s

V-

/

?

o

%

s

?

'Aj

'    Ali^y ■V'jyy ypZ'VlL'?

■4j -&rß

VW&Vy

c^.3.    iCU/Z/Łl

®r cc

— « •*--V.'" -> -'-L\ ÂV^AVM\'iVAVwAW*^v-;,v^>.^v%v.:v:^,^y>Xv%T 7

fm

z-rpz

IS

i

Iś?

m

tż

A AA i

§§

w.

À

$*-

J

/ )

□®a

* ^

^ ;

O

YVZ&D

I ^

rj/|

5

■fl

&

8

S

2r

r>~

J

U)

p»

rerfF'

rff*

i 1^ I . -ji ■ ' V ¹    ,    .J.'

—-2>Z_

IH

wzzvpzZ-

M.

£!ä^

H

i-

Odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Z drukarni „Słowa Polskiego“ we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego.