NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy aa miesiąc 8-ego i 22-eJo

Prenumerata -wynosi rocznie 1.2 łzoron..

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego 1.1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 19.

Dzisiejsze poglądy na geologię Karpat i drugorzędne złoża ropy. Nap. inż L. Gawroński. — Produk-cya ropy w G-alicyi. — Światowa produkcya ropy. — III. Międzynarodowy Kongres naftowy i wystawa w Bukareszcie. — Kronika.

Dzisiejsze poglądy na geologię Karpat i drugorzędne złoża nafty.

Nap. inż. L. G-awroński.

(Odczyt na kongresie naftowym w Bukareszcie). (Dokończenie)

Mogły one wznosić się pionowo o tyle tylko, o ile może rosnąć kąt spiętrzania pokładów, powyżej której granicy pojedyncze płaty odpadałyby, jednakowoż w bezładzie i na różne strony, nie tak zaś, jak to widzimy przeciętnie w Karpatach z upadem południowym. Obserwując zresztą wszystkie wyniosłości i góry, nigdzie nie spostrzegamy, ażeby wysokość tychże była większą od podstawy, co z natury rzeczy musiałoby być koniecznym warunkiem, jeżeli tego rodzaju przewalone fałdy chcemy wszędzie widzieć w Karpatach. O ile by więc ten moment sam miał odgrywać rolę w procesie górotwórczym, musiałby dać inné rezultaty, aniżeli te, które rzeczywiście spotykamy.

Trzeba więc, jak widzimy, szukać innej przyczyny, która, jeżeli nie wyłącznie, to równorzędnie z pierwszą odegrałaby rolę tworzenia. Sądzę, że są nią właśnie siły, działające w kierunku poziomym, które oprócz pofałdowania wygięcia łańcucha Karpat, musiały z natury rzeczy wywołać pęknięcia a następnie nasunięcia jednych warstw na drugie. W ten sposób powstały całe pasma gór karpackich, tworząc oprócz siodeł i łęgów drobniejsze uskoki, a przedewszystkiem nasunięcia. Te zwłaszcza ostatnie dotychczas, przynajmniej przy tektonice Karpat, były zupełnie nieuwzględnione, a dopiero w jednym wypadku dr. Grzybowski opisał nasunięcie takie przy Borysławiu. Sądzę, źe musi ich być bardzo wiele w Karpatach i w niejednym wypadku, tam, gdzie przypuszczano uskok lub jakąś inną dyslokacyę warstw, ma się właśnie do czynienia z takiem nasunięciem. Jak mi wiadomo, nasunięcie takie skonstatował n. p. dr. Wiśniowski, gdzie z pomiędzy kredowej formacyi wychyla się koło Dobromila miocen, mający upad na jedną i na drugą stronę. O drugim takim wypadku wspomina dr. Siemiradzki w Kosmaczu, gdzie również solna formacya wyłania się z pośród starszej, tworząc regularne siodło. Nie mówię o Limanowskim, który zjawisko to odnośnie do Karpat stara się generalizować. Uzupełniając zaś spostrzeżenia dra Grzybowskiego odnośnie do Borysławia i Mraźnicy, mam do zaznaczenia, że w samej Mraźnicy już, a więc kika kilometrów

od Borysławia, Tow. ake. dla przemysłu na- podolską, z drugiej zaś o pasma karpackie, ftowego, wiercąc szyb w r. 1902, w głębo- Odnośnie do płyty należy zauważyć, że dr. kości przeszło 900 m dowiereiło się pod for- Teisseyre opisał tektonikę jej i wpływ macyą kredową wybitnie pstrych iłów eoceń- jej na ukształtowanie się Podola w 8. ze-skicli i dostało silnie benzynowej jasnej ro- j szycie atlasu geologicznego. Pofałdowaue więc py. Paręset metrów na północ od tego szy- j utwory karpackie tworzą, zdaje mi się, cały bu, również w Mraźnicy, w tym samym cza- kompleks zdeformowanych łańcuchów, w któ-sie kopalnia „Temida“ w głębokości 300 kil- rych środku kudziesięciu metrów, a więc jeszcze w formacji kredowej, dostała zupełnie innej, gęstej, parafinowej ropy. Ja zaś wiercąc w tym czasie jeszcze więcej na południe od szybu akcyjnego Tow. naftowego i doszedłszy do głębokości 475 m, pod kredą, natrafiłem w każdym razie na formacyę młodszą, aniżeli kredowa, a kto wie nawret, czy nie były to te same wastwy, które w Borysławiu głęboko występują. Niestety szczegółowych badań w tym kierunku nie mogłem przeprowadzić. Przyjmując li tylko zwykłe pofałdowanie musielibyśmy część eoeenu, oznaczoną przez dra Grzybowskiego w Mraźnicy, przyjąć jako muldę, gdy tymczasem da się tam skonstatować wybitnie antyklinalne nachylenie. Stąd jasny wniosek, że z pod for-macyi kredowej starszej wyłania się młodszy paleogen, czyli że nasunięcie, które dr. Grzybowski przypuszcza, mojem zdaniem bezwarunkowa istnieje i sięga od Borysławia poza Mraźnicę, a kto wie nawet, czy i Scho-dnica nie jest nasuniętą, względnie, czy nie przedstawia podobnych wrarunków jak Mra- wstała w kilku formacyach, to i tak wobec źnica. Co do tego jest tylko przypuszczenie, powyższych okoliczności pierwotnego jej zło-gdyż odnośnych badań nie mam stwierdzo- źa trudno by się było doszukać, a otrzy-nycli.    mywalibyśmy ją wówczas oprócz antyklinali

znaczne uskoki odgrywałyby mn ejszą rolę, dlatego, że warstwy ściskane nie miały miejsca zapadania się w głąb, natomiast zostając pod działaniem siły horyzontalnej, fałdując się, nasuwały się łuskowa to jedne na drugie i spowodowały to zjawisko, na razie zaledwie w kilku miejscach skonstatowane, że pokłady starsze zostały na młodsze nasunięte, a całość przedstawiałaby się wprawdzie w ogromnych rozmiarach i nie do tego stopnia jak mioceo, jednakowoż znacznie popękana i mająca pod działaniem sił przesuwających południowe nachylenie.

Jeżelibyśmy teraz, idąc za zdaniem dra Mrazeea, przyjęli formacyę solonośuą jako pierwotne złoże ropy, to uwzględniając powyższe zjawisko musielibyśmy, z wyjątkiem naturalnie miocenu, dostać ropę wszędzie na ztoźu drugorzędnem, powyciskaną przez sprasowane i ponasuwaue wzajemnie na siebie pokłady, a mieszczącą się w szczelinach. Pierwotnego złoża należałoby szukać tam, gdzie formacya solonośuą leży niewiele zmieniona. Jeżeli zaś przyjmiemy, że ropa po-

Dla ścisłości jednak muszę zaznaczyć, że prof. Zuber, opracowując Schodnicę, zaznaczył tam cały szereg większych i mniejszych uskoków^.

Jeżeli teraz przejdziemy ogólnie do złoża ropy, to rzecz przedstawiałaby się mnie następująco. Od południa Karpat mamy duże pęknięcie i dużą zapadlinę na stronie Węgierskiej, przez którą wylały się młodsze skały wybuchowe i wzdłuż których z natury rzeczy musiały przy zapadaniu się powstać liczne i głębokie uskoki. Od północy wzdłuż pasu formacyi solnej jest drugie takie samo pęknięcie, w które zapadł się miocen pofałdowany, przyparty z jednej strony o płytę

ponadto tam, gdzie przy nasuwaniu została wyciśniętą i gdzie są najliczniejsze pęknięcia. Rozegrałby się ten sam proces tutaj, który przy wosku został bezpośrednio obserwowany i skonstatowany. Następstwem tego byłoby, że niekoniecznie antyklinale zwłaszcza na drugorzędnych złożach, byłyby nieodzownym i jedynym warunkiem przychodzenia ropy, względnie powstawania kopalń. Fakt taki da się zaobserwować n, p. w Borysławiu, gdzie o jakiemś regularnem siodle i mowy być nie może, gdzie fałdy, o ile występują, są tylko sporadycznie obserwowane i to nie na długą przestrzeń, gdzie natomiast jedyna i wybitną rolę odgrywka cały system szczelin. Sądzę, że

Taki pas, nakryty inną formacyą, byłby niejako równoważnikiem siodła, a szczeliny, kto wie czy i nie większe podziemne komory lub płaszczyzny w rodzaju tej, jaką zaobserwowałem na kopalni wosku Gottesmana, byłyby temi danymi naszym Karpatom od przyrody zbiornikami naszych bogactw. W tym względzie odnośnie do kopalń, powstałych pod takimi nasuwiskami, nie mogę się zgodzić z moim szanownym profesorem radcą dworu Hoeferem, który takich zbiorników nie uznaje.

sześciocalowych. Ponieważ jednak wchodziłoby to raczej w zakres mechaniki technicznej i fizyki, dlatego opuszczam ten rachunek a tylko dodam, że w wielkiem przybliżeniu licząc, otrzymalibyśmy przestrzeń zajętą przez gazy przeszło 1*5 razy tak wielką.

Przyjmując więc albo impregnowanie piaskowca ropą albo system niedużych nawet szczelin, dochodzimy wprost do niemożliwości pomieszczenia w nich takich ilości ropy, jakie pojedyńcze szyby wyrzucają.

Dalszym dowodem na istnienie podziemnych dużych szczelin i zbiorników jest nierównomierność produkcyi poszczególnych szybów.

takich typów kopalń, jak Borysław i Tusta-nowice, wzdłuż całego pasu podkarpackiego można znaleść jeszcze więcej, należy jednakowoż zwrócić uwagę na nasunięcia, a mianowicie w jaki sposób i w jakich rozmiarach ciągną się one i gdzioby szczeliny ropne były dostatecznie chronione przed wtargnięciem wody.

Właśnie praktyka wykazała nam i prawdopodobieństwo i możliwość tychże, czego dowodem są owe szyby Borysławia i Tusta-nowic, które na kilkunastometrową grubość przewierconych warstw, wydają kilkanaście tysięcy m³ ropy.

Weźmy dla ilustracyi kopalnię „Klau-dyusz“ z produkcyą około 14.000 wagonów a 15 m grubą warstwą przewierconych ro-ponośnych pokładów.

Rezerwoar o tej pojemności a wysokości 15 *n miałby za podstawę 1 ha powierzchni t. j. 113 m średnicy. Wyobraźmy sobie, źe ropa przychodzi juźto impregnowana w piaskowcu, już w szczelinach, z wykluczeniem większych niejako zbiorników, to uwzględniając zdolność impregnowania piaskowca, choćby nawet 10°/₀ (w zasadzie 6—8°/₀), otrzymalibyśmy powierzchnię 10 ha t. j. 360 m średnicy. Nie uwzględniliśmy zupełnie kolosalnych ilości gazów, choćby tych, które uleciały przy robocie wiertniczej, jak i tych, które potrzebne były do wyrzucenia takich mas produktu z niesłychaną siłą. Tę ostatnią zwłaszcza ilość moźnaby dosyć dokładnie obliczyć, biorąc n. p. dla „Klaudyu-sza 1,400.000 mc. wyniesionych z głębokości przeszło 900 m z chyźością clioóby 1 m na sekundę. Musimy do tego dodać spójność cząstek ropy i kolosalne tarcie o ściany rur

Źe w końcu istnieją podziemne płaskie jak gdyby komory, wypełnione startym miałem a raczej rozrobionym ropą i gazami, podobnie jak w kopalni Gottesmana, jest ta okoliczność, że często po przebiciu twardszych pokładów przez pewien dłuższy czas, dostaje się do szybu rodzaj kurzawki ropnej (ölführender Schwimmsand), którą nieraz przez kilka miesięcy wpycha do rur. Nie jest to nic innego, jak wypychany starty miał ze szczeliny ropnej. Ze takie komory mogą leżeć również prawie horyzontalnie, widzimy stąd, że szyby sąsiednie, doszedłszy do tejsamej pewnej głębokości, również ją dostają. O istnieniu i tworzeniu tego rodzaju poziomych szczelin mówiłem już poprzednio.

Nasunięcie się warstw, rozumie się, nie odbywa się zupełnie regularnie, lecz doznaje rozmaitych przerw, załamań, co znowu markuje się poprzecznemi szczelinami, tak w warstwach nasuwających się, jak i przykrywanych. Jedną z cech to zjawisko charakteryzujących, jest często dająca zauważyć się zmiana kierunku szerzenia się pokładów.

Objaw ten nie może naturalnie powstać bez wpływu na występowanie ropy. W następstwie tego możemy znaleść raptownie urywającą się sferę ropodajną lub nagle zmieniającą swój kierunek. Zjawisko to również w całej pełni występuje w Borysławiu, mianowicie na granicy Popiel. Ogólne szerzenie Borysławia i Popiel w okolicy po-toka Batoczyn wykazuje pewne zboczenie kątowe. W miejscu tern pokłady musiały doznać o wiele większego połamania, wprost zo-

stały rozdarte na części południowej, na pół- to ogólniejszej tektoniki i dla tego ją po-nocnej zaś musiałyby byó albo gwałtownie mijam, podniesione w górę lub wciśnięte w dół, tworząc częściowo siodło lub muldę, poprzeczną do kierunku nasunięcia.

Drugi typ kopalń, który w Galicyi da się zaobserwować, to kopalnie na antiklina-lach powstałe, jak n. p. Schodnica (?), Słobo-da Rungurska i t. p., jednakowoż i tutaj mojem zdaniem ropa, znajdująca się w siodłach, niekoniecznie musi być na złożu pier-wotnom, mogła być wyciśniętą i naprowadzoną skądinąd, a ponieważ wygięcie anty-klinalne powoduje powstanie największych i najliczniejszych szczelin, dlatego ta okoliczność ułatwia występowanie ropy. Sprawa ta, t. j. sprawa przychodzenia ropy i tworzenia się jej złóż, w tern nowem oświetleniu tektoniki wymaga — rozumie się samo przez

się — jeszcze dalszego obserwowania i stu--dyów i praca niniejsza, mająca niejako charakter sprawozdawczy, nie może jej w zupełności wyczerpywać. Rzuciłem w niej zaledwie garść indywidualnych zapatrywań, których jednakże uzasadnić zupełnie i wytłumaczyć z powodu braku miejsca tutaj nie mogę i odkładam kwestyę tę na później do szczegółowego opracowania.

Jak widzimy w końcu, Galicya przedstawia geologiczne dwa typy kopalń naftowych, z których powyżej obszernie opisany ciągnie się długim pasem miocenu. Daje on prawda kopalnie głębokie, lecz nader obfite i samopłynne, tak że na długie lata możemy spodziewać się stałego wzrostu pr^dukcyi. To też dziś, dzierżąc jedno z pierwszych miejsc w technice, rośniemy i co do ilości produktów, a w niedługim czasie, dzięki dzisiaj us'awowo uporządkowanym stosunkom prawnym i inicyatywie rządu krajowego co do budowy rezerwoarów, obyśmy silni mieli zaszczyt wnet was Szanowni Panowie w domu u nas powitać.

Źe takie i jedynie takie zdeformowanie warstw w podobnych warunkach jest możliwe, przekonamy się próbując naddartą kartkę papieru wyginaó, to też taki sam rezultat otrzymaliśmy, wiercąc w potoku Ra-toczyn. Od południa wiercone szyby wykazywały nader trudny postęp w robocie i mała produkcya juz to przychodziła już znowu ginęła, co było następstwem rozerwania pokładów. Szyby na północ wysunięte, jak n. p. Tow. Karpackiego lub Kasy oszczędności i sąsiednie powinny były dostać ropę albo znacznie płyciej lub głębiej w razie wciśnięcia. Ten wypadek miał miejsce rzeczywiście, bo chociaż wiercono je stosunkowo naów-czas bardzo głęboko, pozostały zupełnie nieproduktywnymi.

Widzimy, że praktyka pokrywa zupełnie moje wnioskowania.

Wierząc ciągle w niezawodność linij naftowych, Tow. akc. naftowe poszło znacznie dalej na zachód w kierunku ropnych szybów i wywierciło szyb, opisany szczegółowo przez dr. Grzybowskiego, zupełnie również bez rezultatu, gdyż roponośny system szczelin, o ile on dalej na zachód przechodzi poza linię załamań, musiał, rozumie się, wobec zmienionego szerzenia leżeć znacznie ku północy.

BIURA

Krajowego Towarzystwa naftowego

i redakeyi „NAFTY“

dniem 1. lipca b. r. zostały przeniesione na ulicę

Kraszewskiego 1. 1 I. piętro.

Dalszym momentem, któryby przemawiał za nasunięciami utworów karpackich na siebie, jest jednostronna budowa pasm, a po-wtóre pewien system peryodycznego powtarzania się, jak to n. p. we wschodnich Karpatach widzimy. W pośród szeroko rozwiniętej kredy biegną tu bardzo wąziutkie pasma oligocenu i eocenn i stan ten powtarza się kilkakrotnie. Przedstawiałyby się one jako wyprasowania z pośród kredy. Dlaczegoby więc, gdybyśmy przyjęli uskoki, miały tworzyć się one tylko na tych liniach i dlaczegoby na tych szczelinach uskokowych miały tak regularnie powstawać te wąskie pasma paleogenu, o budowie jednostronnej. Sprawa

jF,rod.ui]^:c37-a> XOP37- "W O-ailic^i.

sierpień 1907.

Miejscowość

Zapasy dnia 31. iipca 1907

Produkcya

Ekspedycya

Manko i zużytkowanie na kopalni

Zapasy dnia 31. sierp.

1907

Potok

24.830

11.600

14.528

500

21.402

Rogi

4.406

8.000

4.965

400

7.041

Równe

Tarnawa-Wielopole-Zagórz Krosno

Reszta kopalń Graiicyi zaeli.

3.062

2.000

1.544

3.718

47.653

13.500

13.896

800

46.457

109.899

50.488

26.000

18.806

2.000

115.093

19.000

19.099

2.500

50.889

razem

240.338

80.100

69.638

6.200

244.600

Borysław - Tustanowice Scliodnica

4,511.917

1,148.200

718.928

5.000

4,936.188

70.292

33.500

17.347

500

85 945

Urycz

Mraźnica

33.657

10.900

3.665

1.000

39.892

3.231

1.500

100

4.631

Reszta kopalń G-alicyi wschód.

11.758

10.200

8.600

600

12.758

razem

4,630.855

1,204.300

748.640

7.100

5,079.415

818.278

13.300

Łącznie

4,871.193 1,284.400 5,324.015

Światowa produkcya ropy.

Pod tym tytułem otrzymali uczestnicy kongresu w Bukareszcie broszurę, która zawiera bardzo ciekawe daty.

Produkcya światowa ropy, abstrahując od produkcyi poszczególnych krajów, wzrasta bez przerwy. W roku 1857 (przed tym rokiem cyfry produkcyi nie były znane) pro-dukcya stanowiła tylko 275 ton, w r. 1867 w dziesięć lat później, po otwarciu amerykańskich źródeł naftowych produkcya światowa stanowiła już 435.676 ton; w r. 1877 1,788.119 ton, w r. 1887    6,435.837 ton,

w r. 1897 15,951.172 ton i w roku 1906 27,076.297 ton.

Od trzech lat produkcya światowa ropy trzyma się na wysokości 28 milionów ton i gdyby nie znaczne zmniejszenie produkcyi na Kaukazie skutkiem znanej katastrofy przed dwoma laty, produkcya światowa od dwóch lat przeskoczyłaby juz cyfrę 30 milionów ton.

Tablica umieszczona niżej wykazuje produkcyę poszczególnych krajów od czasu ogłoszenia dat statystycznych produkcyi. Musimy zauważyć tylko, że tablica a co do pierwszych lat jest niedokładną, gdyż w r. 1857 uwzględnia tylko produkcyę w Rumunii, gdy w tym roku już i Galicya posiadała pewną produkcyę i zapewne znaczniejszą niż Rumunia, gdyż miała już rafineryę nafty. Najlepszym dowodem tego jest, że w r. 1873, gdzie Galicya figuruje po raz pierwszy, produkcya była w Galicyi wyższa niż w Rumunii, była leź wyższą i w poprzednich latach i produkcyę ropną nie Rumunia rozpoczynała, jakby wynikało z przytoczonej tablicy, tylko palma pierwszeństwa pod tym względem należy się Galicyi, gdyż

JM

ÎÛ

nasz przemysł datuje się od roku 1854, tylko z tych czasów nie posiadamy dat produkcyi.

Jednocześnie ze wzrostem światowej produkcyi ropnej wzrastała tez i konsumcya.

Gdyby konsumcya ropy ograniczała się tylko do konsumcyi nafty, wartość handlowa ropy znacznie by juz dzisiaj spadła, lecz od kiedy znaleziono zastosowanie dla innych produktów pochodzących z ropy, wartość ropy wzrasta. Odpadki ropne, jako materyał opałowy, ropy.

wytrzymują w cenie konkurenc.yę z innend materyałami opałowymi wskutek wysokiej wartości kalorycznej. Benzyna jest dzisiaj artykułem ogromnie poszukiwanym dla małych szczególnie motorów. Coraz większe stosowanie innych produktów ropnych oprócz nafty do potrzeb źycio-wych jest .bodźcem i warunkiem dalszego wzrostu światowej produkcyi

Tonny po 1000 kg.

Rok

Stany

Zjednocz.

Indye

holend.

Rumunia

Galicya

Indye

J aponia

Niemcy

Inne

kraje

Łącznie

1857

275

—58

—59

262

495

275

—60

—61

-62

-63

—64

-65

—66

-67

—68

—69

1870

-71

65.500

276.882

400.426

342.081

277.210

327.198

471.298

438.496

477.641

552.165

689.157

681.885

824.406

605

495

867

—72

—73    1,296 085

—74    1,431.429

—75    1,593.289

—76    1,196.379

—77    1,748 897

-78    2,016.989

—79    2,606 753

1880    3,443.482

—81    3,623.622

—82    3,996.918

—83    3,071.901

—84    3,171.615

-65    2,863.500

—86    3,676.494

—87    3,705.136

—88    3,617.175

-89    4,606.420

1890    6,002.887

—91    7,112.337

—92    6,616.765

—93    6.344.469

-94    6,463.131

—95    6,928.888

—96    7,985.807

—97    7,922.292

-98    7,252.714

—99    7,476.281

1900    8,334.279

—01    9,089.984    11,159.079

—02 11,628.665 10,550.745 -03 13,160.435    9,902.454

—04 15,335.318 10,283.618 17,648.003    7,335.331

—06 16,113.000    8,060.763

—05

400 237

640.542

800.732

960.732 1,441.343 1,857.558 2,402.076 2,642.382 3,102.757 3,083.303 3,630.663 4,404.513 4,593.556

5,338.426    41.920

4,851.124 111200 6,509.713    133.440

6,571.026 191 200 7,126.341 360.960 8,070.425 414.400 8,640.098 246.400 9,927.101 425.600 624.800 800.000 869.840 1,049.087 1,200.000 1,350.000

1.188 2.403 3 226 3.886 4.591 5 426 5.915 7.070 7.700 8.140 11.649 12.520 12 690 14.468 14.350 15.100 15.480 15.100 15.200

15.300

15.900

16.900 19.000

19.400

29.300

26.900 23.450

25.300

30.400

41.400

53.300

67.900

82.500

74.500 70.550 80.000 81.570

110 000 180.000 .250.000 324.681 250.000 326.334 270.000 452.200 310.000 576.060 384 302 727.971 500.561 827.117 614.870 801.796 887.091 760.443

20.927 22 140

22.927 23.714 24 500 30.000 32.000 40.000 46.100 51.000 57.000 65.000 42.640 47.817 64.882

71.659    12.346

91.650    15.466

87.717    24.907

89.871    31.739

96.331    39.165

132.000    40.865

214.800    48.671

339.765    56.327

309.626    71.487

323.142    71.016

123.267 141.252 187.423 211.874 328.843 443.496 541.960 560.000

3 992 2.622 2.434 3.205 4.372 4.577 5.936 4.484 5.861 8.268 8.051 8 285 10.788 13.933 22.493 22.125 30.858 34.220 41.553 70.212 113.529 145.484 156.880 126.284 184 968 175.745 175.000

1.309 4.103 8158 3.755 6.490 5.815 10.385 10.444 11.920 9.591 15.226 15 315    1.255

58.402    83.872

83.490    88.636

78.869    90.000

80.000    90.000

66.693 4    279.289

4    503.656

8    345.975

10 281.811 310    332.939

138    477.351

110    435.676

51    485.392

20    560.325

12    700.818

38    694 443

46    837.144

65    1,310.618

84    1,466.790

113    1,630.642

402    1,235.188

408    1,788.119

602    2,077.291

402    2,654.455

283    3,8ö7.203

172    4,327,966

183    4,873.430

225    4,110.218

397    4,639.517

270    4.823 620

262    6,161.243

274    6,435.837

209    6,833.204

207    7,833135

452    9,817.695

11,722.229 11,442 242 11,965.630 11.714.498 13,959.297 15,279.484 15.951.173 16,381.060 17,160.213 19,570.163 21,974.320 24,288.023 25,642.403 28,796.261 28,486 424 28.076.297

Total. 214,909.958

144,284.592 7,818.847 4,707.871 7,143.810 2,952.104,1,831.159

706.500

299.485 384.228,079

a III. Pra

c-

•z

ci

pociągów.

r. 1906 do

111. Międzynarodowy Kongres naftowy i wystawa w Bukareszcie.

(Dokończenie).

Se c

e k o n o i i i o r g an i za w ;i. Dr. P. Schwarz czyta: „O udziale kapitału niemieckiego rumuńskim przemyśle naftowym“; do roku 1905 wynosił udział niemieckiego kapitału w rumuńskim przemyśle naftowym 130 milionów franków, udział ten w r. 1906 i 1907 wzrósł pokaźnie. W r. 1905 kapitał niemiecki miał udział w łącznej pro-dukeyi w wysokości 61*32 pro., holenderski kapitał w 13 56 pro., kapitał amerykański w 1*90 prc., a rumuński w 19*51 pro. Przedsiębiorstwa angielskie, francuskie, belgijskie i włoskie znajdują się jeszcze w stadyum przygoto wąwozem i dopiero przyszłe lata wykażą, ozy kapitały ta z korzyścią w rumuńskim przemyśle naftowym zostały ulokowane Di*. St. Bartoszewicz wygłosił referat na temat ekonomicznego położenia przemysłu naftowego w Gałieyi (Dokończenie tego referatu, zamieściliśmy w poprzed nim numerze naszego pisma). Prezydent ministrów Sturdza przemawia za ujednostajnieniem miar i wag w naftowych wykazach statystycznych. W dalszym ciągu, podejmując myśl poruszona przez p. Loudona, powiada prezydent ministrów, że celem uzyskania ważności i prawomocności dla postanowień i uchwał powziętych przez kongres powinny one byó przedłożone w krótkiej i należycie umotywowanej formie odpowiednim rządom. Prezes posiedzenia poseł Małachowski dziękuje prezydentowi ministrów za żywy udział w obradach i przedkłada następujące wnioski : 1. Zamianowanie komisyi, która zająóby się miała zbadaniem tej kwestyi, 2. by obecnym delegatom, kongres udzielił mandatu, dla uzyskania prawomocności uchwał.

Henry czyta: „O sposobach transportu produktów naftowych“.

Komisya francuska studyując kwestyę transportu i ładowania towarów przeprowadziła podział na 2 kategorye: produktów mało niebezpiecznych i produktów istotnie niebezpiecznych. Właśnie pierwsza kategorya

produktów niezbyt niebezpiecznych wymaga międzynarodowych norm, gdyż co do drugiej kategoryi każde państwo posiada już odpowiednie przepisy. Komisya francuska proponuje: Zakaz nocnej pracy przy ładowaniu i wyładowaniu produktów należących do kategoryi pierwszej, i ujednostajnienie terminów pobytu w porcie. Co się tyczy samego transportu, to stałem dążeniem było i jest ciągle —- powiększenie pojemności wagonów cysternowych i budowano już wagony na 15, 20, a nawet 40 ton. Wagony te umieszczone są na „bogie“ o 4 osiach, ugrupowanych parami. Stosowanie tych wagonów wymaga specyalnych warunków technicznych. Zarządy dróg żelaznych powinny porozumień się co do tych warunków konstrukcyi, ażeby państwa mające wspólne interesy handlowe mogły adoptować te same typy wagonów, jednoczące w sobie owe warunki techniczne. Korzyści stosowania wagonów o wielkiej pojemności są następujące: wielka oszczędnośó w transporcie wagi martwej, dochodząca do 20 i 25%; zmniejszenie długości pociągów o 30°/°, zmniejszenie prawdopodobieństwa wypadków i zredukowanie personalu do obsługiwania hamulców; zwiększenie pojemności

Profesor Cronquist delegat Szwecyi czyta: „O handlu naftowym w Szwe-cyi“. Prelegent cyfrowo wykazuje rozpowszechnienie kuchni i pieców tudzież motorów i lamp naftowych w Szwecyi. Konstimcya produktów naftowych w Szwecyi w roku ubiegłym przedstawiała wartość 20,000.000 fr. wartość importu doszła w 13—14,000.000 fr. wartość eksportu produktów naftowych 21,000.000 fr. Dr. Dvor-karitz czyta: „O ewolucyi handlu naftowego w wielkiej Brytanii“. Przed laty 25-ciu import Anglii wynosił 60,000.000 galonów, z czego 59,000.000 dostarczały Stany Zjednoczone, a reszty Rosya. W r. 1904 import ze Stanów Zjednoczonych równym był prawie importowi z Rosyi. Organizacya handlowa doznała zupełnej zmiany, importer i drobny kupiec znikli z horyzontu, a sprzedaż skoncentrowana jest w ręku potężnych towarzystw. Konsumcya nafty świetlnej nieco się obniżyła, natomiast stale wzrasta zapo*

Od r. 1902-1907

Dnia 10 września odbyła się wycieczka do Bustenari, Telega, Doftana, Campina, i Si-naia, gdzie podobnie jak na pierwszej wycieczce zwiedzano kopalnie, rafinerye, zakłady elektryczne etc.

Dnia 14. bm. odbyło się plenarne posiedzenie i zamknięcie kongresu w pałacu Ateny. Przewodniczący poszczególnych sek-cyj zdawali sprawę z obrad i uchwał powziętych; prezes Saligny wyraża przekonanie, że wspólna praca na kongresie przyczyni się do zacieśnienia węzłów między poszczególnemi państwami interesującemi są przemysłem naftowym. Prof. Engler proponuje zwołanie następnego kongresu do Ameryki. Prof. Z a-łoziecki proponuje odbycie IV

wniosek prof. Załozieckiego. Po krótkiej dy-skusyi uchwalono zwołanie IV. mię-d z y n a o d o w e g o k ongre u nafto-o L w owa w r.

O ui

Delegaci

W krótkości wspomnieć należy o bankietach urządzonych na cześć uczestników kongresu. Pierwszy przyjmował prezydent Bukaresztu Vintila Batianu w teatrze na

i prezydent ministrów Stur-

trzebowanie innych produktów naftowych, benzyny motorowej, odpadków ropnych etc. etc. A. Tolmidi: „O terenach skonsolidowanych w Rumunii“, tereny skonsolidowane w całej Rumunii zajmowały 17'077 hektarów, a cena tych terenów wynosi około 14,000.000 franków. Inż, Hoss es co wykazuje postępy i korzyści przemysłu rafineryjnego w Rumunii i przemawia za utworzeniem monopolu naftowego L. Ga ster: „O lampie naftowej“. Wspominając o korzyściach oświetlenia gazowego i elektrycznego, powiada prelegent, że przecież światłem szerokich mas jest nafta i należałoby skonstruować istotnie dobrą, tanią i praktyczną lampę domową; sprawą tą winno zająć się biuro kongresowe i przedstawić wyniki studyów. G. G. Danielopol: „O głównych zasadach ustawodawstwa górniczego“. Prelegent stawia k westy ę, czy w ustawodawstwie naftowem nie należałoby przeprowadzić zasady oddzielenia prawa własności powierzchni od kopalni nafty. Zdaniem prelegenta, zasada oddzielenia prawa wydobywania od prawa własności przedstawia większe bezpieczeństwo, w Rumunii zwłaszcza zasada ta konieczną była dla zabezpieczenia koncesyj naftowych na terenach prywatnych. W dalszym ciągu przedstawia prelegent zasady ustawy z 9 maja 1904 o konsolidacyi koncesyj naftowyTch na terenach prywatnych, która zmierza do zabezpieczenia koncesyj. Odczyt wywołał dłuższą i bardzo ożywioną dy-skusyę.

m'i ędzynarodowego kongresu w Ga-1 i c y i mówiąc, że przed kongresem w Bukareszcie sprawa ta nie przedstawiała wielkich trudności,, lecz obecnie po wspaniałem pod każdem względem przyjęciu, jakiego uczestnicy kongresu doznali w Bukareszcie, będzie to dla nas bardzo zaszczytnem lecz i nader trudne m przedsięwzięciem. Delegat austryacki Hoefer popiera imieniem rządu w e g o

o fi c y a 1 n i wyrażają ponownie podziękowanie rządowi rumuńskiemu i prezydyum kongresu za gościnne i wspaniałe przyjęcie, poczem prezes Saligny ogłasza zamknięcie kongresu.

rodowym, następnie dyrektor tow. Steaua Romana Raky w Poiana, Związek przemysłowców naftowych na tarasie pałacu sztuk pięknych, minister rolnictwa w pałacu Em-forium, wreszcie burmistrz i prefekt okręgu, tudzież dyrekcya portu w Konstancy i komitet organizacyjny na pokładzie statku „Prineipele Karol" na Dunaju.

Dnia 15. września wczesnym rankiem wyruszyli uczestnicy kongresu pod przewodnictwem prezesa Salignego i członków komitetu organizacyjnego do Konstancy. Koleją udano się do Giurgiu, a stamtąd na wspaniale przystrojonym statku Dunajem do Cernavody, gdzie znajduje się olbrzymi most łączący Rumunię z Bułgaryą. Twórcą tego mostu jest inż. Saligny, prezes komitetu, to też zgotowano mu przy wjeździe do Cernavody gorącą owacyę. Z Cernavody wyjechano koleją do Konstancy, gdzie oczekiwał w porcie parowiec „Dacia“, na którym umieszczono uczestników wycieczki. Na drugi dzień rano zwiedzali kongresiści urządzenia portowe w Konstancy, wyjaśnień udzielał inż. Saligny, dza, który również w wycieczce brał udział, niejednokrotnie dawał wyczerpujące wyjaśnienia. W ogólności podnieść należy żywe zainteresowanie się przemysłem naftowym rządu rumuńskiego, a zwłaszcza prezydenta ministrów Sturdzy, który zna wszystkie jego postulaty i wytrwale dąży do jego wzrostu i rozwoju. Nie ma kwesty i dotyczącej przemysłu naftowego, ćzy to z dziedziny organi-zacyi handlowej, czy też prawodawczej, lub ekonomicznej, co do której prezydent Stur=

yicM y..**

f.

' L 1

,Vv

p *;    .

Wk

w.

5fr

ses«

fr

******

mm

'My.

• -    ' S -:

■cpys ąj

•••

gf »

map.*.

Otwarcie kongresu w Ateneum.

■ V ^ AK**

JÉ

li

. -aV

Ir

",r'K

P:

dza nie byłby najdokładniej poinformowany, a przemysł naftowy rumuński, jak to w licznych przemówieniach podnoszono, znajduje u rządu zawsze troskliwą opiekę i pomoc.

Źywem świadectwem troskliwości rządu rumuńskiego, około podniesienia handlu i przemysłu w ogólności — to port w Konstancy. Każdy ze zwiedzających otrzymał dokładny plan portu i program wycieczki, poczem oglądano budujące się nowe magazyny zbożowe, z ogromnemi elewatorami elektryczne-mi, fabrykę wyrobów betonowych, wreszcie najbardziej nafciarzy interesujące urządzenia eksportowe. Dwadzieściapieó zbiorników, o pojemności 400 — 500 wagonów każdy, przeznaczone są dla przechowania produktu prze-

-/a

LnfP?

1 il

S:

fi':

r?

5!

Przed pałacem królewskim w Sinaia.

-j

IjL

Ą fù

HX

ii

...

|a

EjH

V.Ji

znaczonego na eksport ; obecnie rząd buduje dalszych 6 zbiorników, a i towarzystwa prywatne rozszerzają swe instalacye eksportowe. Trzy rurociągi łączą zbiorniki z tłoczniami elektryczuemi, mianowicie rurociąg na ropę, naftę i oleje, które tłoczone bywają wprost na statki naftowe. Po dokładnem zwiedzeniu instalacyj portowych udali się kongresiści na

małą przejażdżkę po morzu ; popołudniu tego uczestników kongresu udała się do Konstan-samego dnia spędzono w Mamaja, pobliskiej tynopola, inni wrócili do domów. Równocze-miejscowości kąpielowej, a wieczorem częśó śnie z wycieczką do Konstancy urządzono

fcQL

Ki

«>v ii

;J

J:

:j

a-l

Sfl&ïi >. £

RA

- iö

A— 'J

«»

•i

P/

*«g ' l***W

ySL

^Ć;

;W:

'»

’ « >*

Bankiet na tarasie pałacu sztuk pięknych.

, 'J» Kr-

|kf ■7 |

&i

'**■ ,

ia

**^W*ę-

W'-.

§c

-‘m

fc:    .

&ÉSÉ

pięciodniową wycieczkę geologiczną do Bacau, stron, pod względem geologicznym mało

(Dok. nast.)

celem dokładnego zwiedzenia tamtejszych jeszcze zbadanych.

KRONIKA.

ropy opałowej, bez ograniczenia tej zniżki do pewnego maximum transportu; 2. o przyznać się mające refakcye każdy z interesentów sam starał się, skoro wykaże, że ropa została ekspedyowaną do celów opałowych; 3. refakcye udzielone już na ropę dla celów motorycznych i karburyzacyi w ten sposób się zmodyfikowało, że udziela się ich wprost interesentom bez pośrednictwa „ Petrolei“ i aby ograniczenie do 15.000 cystern zniesiono.

Linia telefoniczna Beriin-Lwów. W ostat-

nich dniach oddaną została do publicznego użytku linia telefoniczna Berlin-Lraków-Lwów. Należ3⁷-tośó za zwykłą 3-minutową rozmowę wynosi 3 marki. Grono kupców berlińskich czyni starania o zaprowadzenie bezpośredniego połączenia telefonicznego między Berlinem a Drohobyczem,

Spółka gwarantów dla krajowych zbiorników ropnych. Pod tą nazwą ukonstytuowała się dnia 5. b. m. jako spółka cywilna, spółka tych producentów ropnych, którzy przyjęli wobec Wydziału krajowego solidarną gwarancyę za częściowe zapłacenie zbiorników krajowych i zastrzegli sobie pierwszeństwo miejsca w zbiornikach. Na posiedzeniu 5. b. m. nastąpiło odczytanie kontraktu spółki i podpisanie go wobec świadków przez obecnych producentów, reprezentujących 84 udziałów. Do zarządu spółki zostali wybrani pp Wacław Wolski (przewodniczący), Franciszek hr.

Zamoyski (zastępca przewodniczącego), Stanisław Moraczewski (skarbnik), dr. Artur Goldhammer i Stanisław Bogusz. Na zastępców wybrano pp. względnie Borysławiem, inż. Leona Mikuckiego i dyr. Stanisława Marsa.

Mapa katastralna Truskawca. Nakładem

firmy Ostrowski &C udek we Lwowie, wyszła obecnie mapa katastralna Truskawca. Mapa ta składająca się z 9 map katastralnych obejmuje 12.000 parcel i stanowi dalszy ciąg wydanej przez firmę Ostrowski & Cudek poprzednio mapy Tustanowic i Borysławia, tworząc z nimi jedną całość. Wydanie mapy Truskawca było bardzo na czasie, gdyż ruch wiertniczy w ostatnich w czasach zwraca się w tę stronę i liczne tereny zostały już wydzierżawione. Mapa wrykonana bardzo starannie i przejrzyście, zawiera kolorami oznaczone tereny już wydzierżawione, rejon kąpielowy etc. i czyni zadość odczuwanemu brakowi dokładnej mapy katastralnej nowych terenów nafto W3⁷ch.

Do komisyi rewizyjnej wybrano pp. Stanisława Kurtza, Jana Langiera i Kazimierza Weydlicha.

Spółka zawiązaną została na lat 5 t. j. na czas trwania gwarancyi.

Z „Petrolei“. Po wypowiedzeniu kontraktów komisowych przez „Petroleę“, zwrócili się poszczególni komitenci do sądu powiatowego we Lwowie, ażeby tenże w drodze tymczasowego zarządzenia zakazał „Petrolei“ przyjmować aż po 31. sierpnia 1907 w swych rezerwoarach i w re-zerwoarach przez nią dzierżawionych inną ropę, jak produkowaną przez komitentów „Petrolei“.

Cena mapy naklejonej na płótnie wynosi

First Hungarian Oil and Mining Co.

Ogłoszenie urzędowe ostrzega przed nabywaniem akcyi przedsiębiorstwa amerykańskiego, które utworzyło pod firmą: First Hungurian Oil and Minning Co“. Firma ta w swych komunikatach ogłasza, że rząd węgierski udzielił jej daleko idących ustępstw i przyrzekł znaczną subwencyę, że tereny towarzystwa obejmujące 18.000 morgów znajdują się w sąsiedztwie słynnych galicyjskich obszarów naftowych, i że na terenach przedsiębiorstwa znaleziono już ropę. Przedsiębiorstwo zaprasza w pismach do zakupna akcyj. W istocie jednak firma nie otrzymała żadnej subwencyi, ani też żadnej subweucyi prócz uwolnienia od podatków w razie rozpoczęcia robót wiertniczych, rząd nie przyrzekł, tak że ogłoszenia zawierają szczegóły zmyślone i zdolne są w błąd wprowadzić publiczność.

Udział niemieckiego kapitału w galicyjskim przemyśle naftowym. Pod powyższym tytułem ukazało się dziełko Dr. P. Schwarza w Ber-iinie, zaopatrzone mapą niemieckich kopalń w Tu-stanowicach. Dziełko to mające początkowo służyć dla informowania instytucyj bankowych, obecnie

W dalszym ciągu miałoby być „Petrolei wzbro-nionem i po 31. sierpnia b. r. w swych rezerwoarach i rezerwoarach przez nią dzierżąwionjmh, o ile pozostają one do jej dyspozycyi po koniec lutego 1908 r. przyjmować mpę inną, jak należą- 80 koron, cą do jej byłych komitentów. Na wniosek zastępcy prawnego „Petrolei“ dr. Loewensteina sąd powiatowy odmówił temu żądaniu. Natomiast uwzględnił sąd krajowy we Lwowie rekurs wniesiony przeciw temu orzeczeniu sądu powiatowego i uznał pretensyę byłych komitentów „Petrolei“ o magazynowanie ich produkcyi przez 6 miesięcy od dnia 31. sierpnia b. r., t. j. od dnia rozwiązania kontraktów komisowych; w myśl orzeczenia sądu krajowego we Lwowie zakazuje się „Petrolei“ przyjmować w swych rezerwoarach, względnie w rezerwoarach przez „Petroleę“ dzierżawionych, o ile stoją odnośnie do zawartych układów, do jej dyspozycyi inną ropę, jak pochodzącą z produkcyi jej byłych komitentów, względnie ropę na podstawie uchwały komitetu zaufania przed rozwiązaniem układów komisowych nabytą, lub na własny rachunek zakupioną. Zarządzenie tymczasowe obowiązuje najdalej do 30. listopada 1907 r.

Lwowska Izba handlowa w sprawach naftowych. Na posiedzeniu Izby handlowej dnia 25. września 1907 postawił p. M. H. Reic h następujące wnioski: Wzywa się Prezydyum Izby, aby 1. za pośrednictwem ministerstwa handlu i kolei uzyskało możliwie znaczne zniżki taryfowe dla pojawiło się w handlu księgarskim i zawiera krótki

'Tl

r.

*-4

opis rozwoju galicyjskiego przemysłu naftowego, ilustrowany licznemi datami statystycznemi. W Ga-licyi operuje 71 przedsiębiorstw niemieckich złącz-nym kapitałem około 30 milionów marek ; dziełko podaje skład zarządów, wysokość kapitału, stan wierceń etc. etc. przedsiębiorstw niemieckich i stanowi dokładną ilustracyę udziału niemieckiego w naszym przemyśle naftowym.

Wyjątkowa taryfa dla ciężkich olejów mineralnych, ma być zaprowadzona, wedle doniesienia' berlińskiej Izby handlowej dla eksportu z Drohobycza, Jasła i Jedlicz do Tegel, z mocą obowiązującą od 15 września 1907. Informacyi, co do wysokości frachtów udziela biuro kolejowe Izby handlowej w Berlinie Dorotheenstrasse 7/8.

® ® ® ® ® 9 ®    ®    ® ® ® ®    9 ® ® ® ® 0 ® 9 $ ® ® ® ® ®    ® ® ®    ® ®    ® ®    ® ® ® ® ® ® ® ® ® ®

INŻYNIEROWIE PRZEDSIĘBIORCY

wykonują w przedsiębiorstwie roboty ziemne, budowlane, instalacyjne i wiertnicze, przeprowadzają rewizye i badania instalacyj gazowych i elektrycznych, wykonują torpedowania szybów wiertniczych.

WYKONANIE PODJĘTYCH ROBÓT PUNKTUALNE, SUMIENNE 1 FACHOWE.

BORYSŁAW

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

«i

m

-aa

Wyłączne zastępstwo na Galicj ę :

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, Ossolińskich 15. % Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza:

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Tittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie nrateryały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

?lń-5

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich.

Hiv

||p

||p

■*

*.,7

yg)<

K\//<

V-./V

§)<

NT*./V

ym⁷*

ir r;

$$ BIURO 5$

KARTA GEOLOGICZNA

PODKARPACIA

$$ BIURO 5$

technicznej, prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

w skali 1:200.000 w opracowaniu inż. L. Gawrońskiego już ukończona i jest

mmmm KomiewrczA

do nabycia, ewentualnie

do zamówienia w Ro

dak cy i ,, Nafty“.

zaprzysiężonego inżyniera górniczego, em. c. k. starszego komisarza górniczego, b. naczelnika c. k. Urzędów górniczych w Drohobyczu i Jaśle, b. technicznego urzędnika gal. kopalń i warzelń soli, kopalń nafty i wosku ziemnego etc.

-I

mmaiBÊÊiMÊÊamÊmiÊÊÊm

Telefon Nr. 905.

Poczt. Kasa oszcz. Nr. 74046.

Ostrowski & Cuclek

Dom handlowy dla interesów przemyslowo-naftowych

we    ul. Kopernika 1 21.

Przeprowadza : Kupno i sprzedaż udziałów kopalnianych, kupno i sprzedaż ropy. Organizuje: Spółki naftowe z drobnymi udziałami. Poleca: Przedsiębiorców wiertniczych do wierceń akordowych.

Ofiarujemy usługi jako eksperci przy wszelkich transakcyach z przemysłem naftowym łączność mających.

Dla wygody naszych P. T. Klientów urządziliśmy

Biuro techniczne

które pozostaje pod kierownictwem inżyniera Sewsryna

Sporządzamy: Pomiary i niwelacye terenów, plany sytuacyjne terenów, kopalń i szybów naftowych, zgłoszenia kopalń do władz górniczych, profile otworów świdrowych i wszelkie czynności w zakres miernictwa wchodzące.

Posiadamy bogato zaopatrzony zbiór kopii map katastralnych Adres dla telegramów: Ostrowski Cudek Lwów.

VU. Sikorski & J. Seidenstein I

IKIrośrLle    î!

filles w BORYSŁAWIU i ZAGÓRZU

Utrzymują stale na składzie:

oraz

KOTŁY i MASZYNY PAROWE, KOMPLETNE URZĄDZENIA i wszelkie NARZĘDZIA do głębokich wierceń.

Jako specyalność polecają:

ŻURAWIE WIERTNICZE, POPUSZCZA-DŁA najnowsz. systemów, WIELOKRĄŻKI z ulepszonym przyrządem do smarowania, SZTANGI RATUNKOWE z końcami nie-spawanymi (z jednego kawałka).

Pasy wiertnicze „U R S U S“ w najlepszej jakości i t. d. i t. d.

ROBERT KERN f

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18

z bogato zaopatrzonymi składami w Borysławiu i Krośnie wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów itp., maszty dla elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specyalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witko wicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedpiu.

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Robert Kern, fl^wow. — Telefon nr. 766.