NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 8-ego i 22-ego

Prenumerata -wynosi rocznie 12 koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatr e,

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Kraszewskiego 1.1, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 16.

Embarras de richesse. — Produkcya ropy w Gralicyi w I. półroczu 1907 — Sanacya finansów krajowych i monopol naftowy. — Standard Oil Company. — Produkcya ropy w G-alicyi. — Z krajów naftowych. — Użytkowanie ropy dla karkurowania gazu świetlnego w miejsce oleju gazowego. — Ogłoszenia c. k. Urzędu patentowego. — Kronika.

BIURA

Krajowego Towarzystwa naftowego

i redakcyi „NAFTY“

dniem 1. łipca b. r. zostały przeniesione na ulicę

Kraszewskiego 1. 1 I. piętro.

Embarras de richesse

Dowiercony do drugiego horyzontu ropnego w Tustanowicach szyb „Wilno“, który zaczął wyrzucać po 80 wagonów ropy na dobę, ilość dotąd w naszych stosunkach naftowych niebywałą (największe szyby w Borysławiu dawały po 30 — 40 wagonów na dobę), musiał wywołać w świecie naftowym wielkie wrażenie i wpłynąć na zmianę pojęć o naszych terenach naftowych.

Mimowołi przez ten olbrzymi wybuch zaciera się w wyobraźni pojęcie Galicyi, jako małego kraju w Europie, posiadającego mierne źródła nafty, a zastępuje je obraz kaukaskich i amerykańskich stosunków naftowych, powstaje porównanie z teksaskim „Spindie Top'⁴, powstaje przypuszczenie o naszem tajemniczem podziemiu podkarpackiem, jako olbrzymim, niewyczerpanym basenie . ropnym, a w dalszej konsekwencyi mogą snuć się w wyobraźni niejednego Rockefellery amerykańskie z miliardami dolarów, przemienione na galicyjskich Krezusów z milionami koron austryackich.

I możnaby było snuć dalej te piękne obrazy i puszczać wodze fantazyi, gdyby szara rzeczywistość nie kazała odrazu oprzytomnieć i nie nałożyła zamiast różowych okularów pęt troski o najbliższą przyszłość naszego przemysłu. Amerykańskie stosunki i Galicy a to pojęcia, które trudno pogodzić, a rezultatem tego jest, że błogosławione bogactwo kraju staje się, jeśli nie chwilową klęską, to wielką troską i kłopotem dla naszych przemysłowców: w rezerwoaräch nie ma miejsca dla pomieszczenia nowego przypływu ropy, Petrolea nie przyjmuje i nie zaliczkuje więcej ropy, rafinerye odbierają ropę, lecz park cystern jest w Austryi ograniczony i urządzenia transportowe na stacyi w Borysławiu nie odpowiadają zupełnie rozmiarom produkcyi. Oprócz przeróbki ropy na rafinadę naftową mało jest rozpowszechniony zbyt ropy jako ma-teryału opałowego, co już dawno istnieje we wszystkich innych krajach naftowych ; w rezultacie powstaje więc pewne zamieszanie, co pociąga za sobą wielką derutę ceny. Deruta

b a,

ca

N "a

cS

as

Cl

Cl

•TB

-1

CS

Cl TT U)

j= E

as

•as

ceny ogólna najboleśniej dotyka przedsiębiorców, którzy są mniej szczęśliwi i mają mniejszą produkcyę. Niska cena ropy zmienia całą kaikulacyę, nie opłaca mniej produktywnych szybów i zdrowe w innych warunkach przedsiębiorstwo zaczyna się chwiać ; to jest zresztą najboleśniejsza strona naszego przemysłu: powodzenie jednej kopalni może stać się klęską dla drugiej.

Brak należytego przygotowania na możliwe większe wybuchy i brak nerwu przemysłowego w państwie austryackiem jest zawsze nieszczęściem dla naszego przemysłu. Koleje nasze, jak już wspomniałem, nie mają cystern, ministerstwo lata całe namyśla się, nim zrobi jaką inwestycyę, banki austryackie nie przeprowadzą konsekwentnie żadnej polityki przemysłowej, utkną zawsze i cofną się w najkry-tyczniejszej chwili, wielu przemysłowców samych nierozumie korzyści organizacyi, wtedy, kiedy ta organizacya jest najpotrzebniejszą i w rezultacie dochodzimy do tego dziwnego zjawiska, że wielki wybuch ropy, fakt sam przez się dodatni, świadczący o bogactwie naszego podziemia i kraju, zamiast stać się dobrodziejstwem, staje się ambarasem, wołaniem na alarm, wołaniem ratunku.

Gdy przed laty wywiercono silnie wybuchowy szyb na wzgórzu teksaskiem „Spindie Top“, nikt nie wołał tam na alarm, przeciwnie ruch wiertniczy zwiększono, przypłynęły kapitały, w mgnieniu oka prawie powstały rezerwoary, rurociągi, okręty sznurem podpłynęły pod brzeg morza i całe masy ropy wywoziły do portów amerykańskich i azyatyckich na opał dla innych statków. — Zbyt na ropę znalazł się odrazu.

W naszych warunkach analogiczne zjawisko wywołuje wręcz przeciwne skutki. My musimy mówić teraz nie o zdwojeniu energij i wzmożeniu ruchu wiertniczego; przeciwnie, my musimy go powstrzymywać, bo nie jesteśmy ani jako krai, ani jako państwo przygotowani na należyte ujęcie tego bogactwa które natura nam dała. W naszych warunkach, z którymi liczyć się trze-niero sądnem doradzać zisi jna po stawie nowego dowo u wartości terenów tustano-wickich zwiększenia ruchu. Prze-ci nie, dzisiaj un s byłoby dz na czasie, g yby szczególnie kopalnie s ce grupami por zumiały si do powstrzymani ruchu wie czego do czasu, ażwybudowa e zostaną rezerwoary krajowe, z p o-

c teraz chyba raj ani c wili w e k a ć nie b ę-zie, aŚej uchwali zapewne nową ich seryę. Nie może być naturalnie mowy o iakiemś masowem powstrzymaniu ruchu, lecz tylko o powstrzymaniu chwilowem wiercenia w szybach nad ropą i zatrudnieniu ludzi, przy tern wierceniu zajętych, wierceniem szybów nowych. Tego wymagałaby przezorność ekonomiczna, by nie marnować produktu po niskich cenach.

Komitet przedsiębiorców porobił już kroki dla kopania dołów większych na wypadek wybuchów gwałtowniejszych w innych szybach, takie rezerwoary ziemne na prędce sporządzone są praktykowane na Kaukazie i mają znaczenie dla bezpieczeństwa, by przeszkodzić przelewaniu się ropy i zapobiedz ewentualnej katastrofie ogniowej, nie pozbawione są one i znaczenia ekonomicznego, gdyż w każdym razie wstrzymują zbywanie produktu za bezcen.

Bardzo ciekawem jest, że wobec zmiany całej sytuacyi, wywołanej ostatnimi wypadkami, giełda naftowa stała się nadzwyczaj nerwową , jak zwykle, popełniła nawet parę niedorzeczności. Giełda np. notuje akcye wybitnie rafineryjnych firm naftowych bardzo nisko, jakkolwiek te miały sposobność nabycia taniej ropy i większego przez to zarobku; ciekawem jest dalej, że niektórzy właściciele ropy, pod wpływem pierwszej paniki zaczęli sprzedawać ropę nawet niżej korony (zawarto parę takich trans-akcyj na drobniejsze ilości) ; faktycznie do takich niskich sprzedaży powodu niema i powoli przychodzi znów rozwaga i nieznaczne podniesienie ceny. W każdym razie produkt należy usuwać i szukać poza rafineryami nowych źródeł zbytu ; należałoby wreszcie przystąpić do opal nia lokomoty na kolejach ga icyjskich rop i ministerstwo powinno wejść w umowę z rafineryami co do odbenzynowywania ropy, nie czekając na wybudowanie specyalnego w tym celu zakładu

CD

Istnieje dalej projekt wysyłania zagranicę ropy in natura do gazowni, jako ma-teryału do karburowania gazu i w tym celu ministerstwo kolejowe ma udzielić niskich taryf eksportowych, jakie przysługują nafcie rafinowanej.

Za parę miesięcy, kiedy stanie część rezerwoarów zamówionych przez Petroleę i kiedy wybudowane z staną krajowe rezer-woary, nale y spodziewać s ę pe-wn go u pokojenia targu r pne-go nor alniejszych stosunków.

Przypuszczać także należy, choć trudno być prorokiem i wyrokować o basenach podziemnych, że nowe szyby na dowierceniu mogą być obfite, lecz nie osiągną tak wielkiej pro-dukcyi, jak szyb „Wilno“, który należeć będzie do wyjątkowych ; analogiczne wypadki mamy i na innych terenach naftowych: rumuńskich, kaukaskich i amerykańskich, gdzie takie szyby stanowiły także wyjątki. Środki ostrożności, jakie już obecnie producenci obmyślają, pozwolą sytuacyę opanować, która powoli wyklarować i unormować się musi, nie trzeba więc wysnuwać z dzisiejszego przesilenia, które dosięga kulminacyjnego punktu, zbyt czarnych horoskopów na przyszłość. Przeciwnie, te wszystkie przesilenia kończą się zawsze zakrojem naszego przemysłu na większą skalę, i mają nawet dużo stron dodatnich, rozwijają przedsiębiorczość i oględność jednocześnie, wciągają systematycznie choć powoli rząd i kraj w większe zainteresowanie się przemysłem, a sfery przemysłowe uczą dzielności, społeczeństwu naszemu przysparzają trochę ducha „Yankesów“, co tylko na korzyść kraju wyjść może.

Dr. St. Dartoszewicz.

Produkcya ropy w Galicyi w I, półroczu 1907

według kopalń i miesięcy (cetnar metr. à 100 kg.)

Kopalnia

Styczeń

Luty

Marzec

Kwiecień

Maj

Czerwiec

Razem

Galicya zach

Potok

13.100

14.000

9.500

10.200

13.100

13.500

73.300

Rogi

4.200

5.599

5720

8.908

9.271

9.400

43.128

Równe

939

1.100

1.550

1.849

1.087

1.888

8.413

Tarnawa-Wie-

lopole-Zagórz

12.338

12.862

12.500

12.800

12.500

12.500

75.500

Krosno

23.550

20.200

25.000

27.800

24.050

26.000

146.600

Reszta kop. Galicyi zach.

22.100

21.000 .

21.600

18.200

22.000

21.500

126.400

Galie, wschód. Borysław-Tustanowice

530.700

510.200

623.000

625 000

742.900

881.200

3,913.000

Schodnica

33.000

35.000

39.000

32.000

33.500

32.000

204.500

Urycz

12.800

12.000

11.500

11.200

11.000

11.000

69.500

Mraźnica

1.200

600

800

3.400

500

500

7.000

Reszta kop. Gal. wschód.

9.600

10.200

10.200

10.400

12.000

10.600

63.000

1,020.088    4,730.341

Razem

664.127

642.161

760.400

761.757

881.808

szcząc w razie wylewów pola i łąki, a prze-dewszystkiem marnując niepowrotnie setki milionów, których nam powtórnie przyroda nie da i nie wróci.

Sanacya finansów krajowych i monopol naftowy,

Z poważnych sfer naftowych otrzymujemy następującą opinię w sprawie obecnego przesilenia:

„Jesteśmy w nader osobliwem położeniu. Misy przed nami pełne, a z głodu giniemy.

Cyfrowo tak się obecnie położenie przed-

stawia :

Biorąc produkcję 150.000 wagonów rocznie po cenie dzisiejszej t. j. po sto koron, otrzymujemy wartośó wydobytej rocznie w Galicyi ropy 15 milionów. Że zaś 50.000 wagonów zużytych na wewnętrznym rynku Austro-Węgier przedstawia wartość licząc po 5 koron (płacono dawniej i 8 koron) 25 milionów, a 100.000 wagonów pozostałej do eksportu ropy po 3 korony ze cetn. metr., 30 milionów, łącznie zatem 55 milionów, czyli że 40 milionów rocznie marnujemy w tej chwili najzupełniej świadomie i dobrowolnie.

Wydaje się zatem, że jeżeli kraj weźmie w rękę ten produkt w formie monopolu i zatrzyma dla siebie dajmy na to czwartą część osiągniętej ceny, to zyska około 14 milionów, a producentom wypłaci resztę, która przy powyższych cenach wyniesie po koron 2,r/0 za 100 klg.

W chwili obecnej uchwalenie takiej ustawy będzie przyjętem przez producentów z aplauzem, później od ustawodawczych organów zależeć będzie, czy wobec elastyczności tego źródła dochodu, nie da się lepiej za surowy produkt płacić.

Mamy zatem pod ręką możność zape-

Czyżby żołądki nasze trawić już nie były wstanie, lub gardła przełykać nie mogły?

Ani jedno, ani drugie. Brak jedynie energii, by rękę Wyciągnąć i donieść do ust gotową już strawę.

Od szeregu lat biadamy, co prawda zarówno z sąsiadami, że wszystkim potrzebom kraju wydołać nie jesteśmy wstanie, że niema funduszów dostatecznych na szpitale, szkoły i inne najpotrzebniejsze wydatki. Żebrzemy u rządu o zapomogi i wTysilamy mózgi nad wyszukiwaniem nowych źródeł dochodów, właściwie macamy jeno puls podatnika, czy za zbytniem naciśnięciem nie wyda ostatniego tchnienia. A jednak... „Wszystko nam dałeś co dać mogłeś Panie“, aby tak źle nie było. Oto wzdłuż tysiąckilometrowej linii naszych Karpat obfite pokłady ropne zdają się same prosić, by racyonalnie ich używając zapewnić Galicyi pierwszorzędne w Austryi finansowe stanowisko. Dziś się jasno okazuje, że w głębokości poniżej tysiąca metrów mamy w kraju bogactwa, o których nie marzyliśmy, i że je tylko praktycznie zuźytko- wnienia Galicyi wyjątkowego stanowiska,

wać potrzeba.

gwałtownie o kilkaset procent swej poprzedniej wartości. Tak było po dowierceniu „Ja-kóba“ w Schodnicy, „Feilera“ i „Klaudyu-sza“ w Borysławiu, a obecnie szybu no“ w Tustanowicach. Kto wie, czy jutro, pojutrze wykonanie kilku nowych szybów, wyrzucających, jak ostatni, po sto i więcej wagonów dziennie, o elementarnej, nie do

a zakładając przy Wydziale krajowym biuro Tutejszy przemysł naftowy przechodzi ropne, objąć by niem można także i wosk w tej chwili niebywały kryzys, a ile razy ziemny, którego produkcya galicyjska (jedyna na wywierconym zostanie choćby jeden wybu- świecie) marnuje się również wskutek braku or-chowy szyb o wydajności kilkudziesięciu cy- ganizacyi za ogólną mniej więcej wartość 3y2 stern na dobę, tyle razy ceny ropy spadają milionów koron, co z łatwością z chwilą objęcia przez kraj tego produktu na 5 milionów podnieść można.

Złoto w Kalifornii i Transwalu jestna-„Wil- szem zdaniem realnie mniej warte, aniżeli galicyjska ropa. Nafta, smary, benzyna, parafina są dziś artykułami niezbędnymi, a używając ropy jako materyału opałowego, zachowamy w kraju miliony, płacone dziś za opanowania, sile, nie sprowadzi katastrofy, pruski węgiel. Wykazano niejednokrotnie, że Ropa nie mając zbiorników spłynie do rzek zniżając podatek konsumcyjny, niezwykle i potoków, zatruwając je, szerząc pożary i ni- w Austryi wysoki, podnieść zdołamy w dwój -

W kronice poprzedniego numeru donieśliśmy już o wyroku sądu związkowego w Chicago, skazującym towarzystwo „Standard Oil Co.“ na olbrzymią karę 29,240.000 dolarów. Wyrok ten, narazie nieprawomocny, wywołał niebywałą senzacyę w sferach interesowanych, wpłynął na położenie rynku naftowego światowego i posiada niezwykłą do- świata stoi pod kontrolą trustu, który poza-

Jak wiadomo zostało to w. Standard Oil

na-

Z drobnych początków zorganizowali bracia Rockefeller w przeciągu lat 30 najpotężniejszy dziś trust naftowy, operujący kapitałem akcyjnym w wysokości 98 milionów dolarów. Handel naftowy trzech części

nasób (mimo gazu i elektryczności) zużycie nafty, a temsamem i państwu zwiększyć dochody, przy jednoczesnem obniżeniu ceny tego niezbędnego w najniższych warstwach artykułu codziennej potrzeby.

Rzucamy myśl, wierząc, że znajdzie się przecież w Galicyi dość tęgich głów, które to zrozumieją i w czyn wprowadzić potrafią. Nie chcemy podzielać ogólnego zdania, że ci> co stoją dziś na czele, poza wódką, piwem i „świętą propinacyą“, do innego przemysłu zaufania nie mają i szerzej patrzeć nie potrafią. Tak źle jeszcze nie jest i ufamy, że zbierający się w przyszłym miesiącu Sejm spełni swój obowiązek i tworzące się dziś błoto w złoto i dobrobyt ogólny przemieni. Przyroda zostawiła nędzy naszej furtkę, przez którą z kraju wyprowadzić ją możemy, czyżby możliwem było, abyśmy tego nie chcieli i tak długo zwlekali, aż będzie za późno ? !

Mieliby racyę wtedy ci, co twierdzą, że jednoczyć się z nami nie warto, bośmy narodem do życia niezdatnym, bośmy... mo-rituri“.

St.

Myśl poruszona przez autora artykułu zasługuje na dyskusyę; zmonopolizowanie przez kraj sprzedaży ropy w drodze ustawowej byłoby bardzo zbawienne i w naszych warunkach tylko przymusowo można wszystkie żywioły zjednoczyć, i sami producenci chętnieby się dzisiaj na to zgodzili, ministerstwa w Austryi noszą się z projektami monopolizowania pewnych gałęzi przemysłu ; podobna ustawa krajowa byłaby pierwszym krokiem zmonopolizowania przemyłu, który stanowi własność tylko tego jednego kraju. (Przyp. Red.)

Standard Oil Company.

nmsłość, gdyż podkopuje dominujące stanowisko trustu nie tylko w Stanach Zjednoczonych, lecz i w innych krajach, opanowanych przez zaborczą politykę Rockefellera i Rogers a.

skazane za bezprawne ulgi taryfowe, z których korzystało przy transporcie produktów naftowych. W 1.463 wypadkach zdołano skonstatować przekroczenie ustawy antitru-stowej, i gdyby najwyższy Trybunał, do którego Standard wniósł odwołanie, zmienił wet wyrok i obniżył grzywnę, to nie zmniejszy to jednak znaczenia, jakie posiada orzeczenie sądu związkowego, będące wyrazem zaciętej walki, podjętej przeciw polityce trustowej. Wszelkie usiłowania, podejmowane dotychczas przeciw organizacyom trustowym, spełzły na niczem. W orzeczeniu sądu związkowego widzimy zmianę taktyki; celem wyroku było przez olbrzymią grzywnę ugodzić najpotężniejszy z trustów w najdotkliwsze miejsce. Jest to jedyny dotychczas wypadek w walce ekonomicznej przeciw organizacyom trustowym, że wymierzono karę, wynoszącą niespełna trzecią część kapitału akcyjnego. Kardynalną zasadą ustawodawstwa jest, że kara pozostawać powinna w stosunku do winy. Grzywna w wysokości 29 milionów dolarów u każdego musi wywołać wrażenie, iż stanowi ona karę za olbrzymi szereg przekroczeń i choćby z tego względu posiadać będzie wyrok bezsprzecznie znaczenie agitacyjne przeciw trustom. Potężny trust naftowy nie został grzywną tą zachwiany, nie da się jednak zaprzeczyć, iż mimo swych olbrzymich funduszów został on ciężko dotknięty.

Punkt ciężkości wyroku leży w tern, iż stwierdzono oficyalnie, że tow. Standard Oil Co. od lat dziesiątków doznawało bezprawnych przywilejów i udogodnień taryfowych ze strony zarządów kolei, przez co w pierwszej linii zdołało sobie stworzyć monopol.

tem jest poważnym akcyonaryuszem wszyst-    czenia w niezliczonych wypadkach stanowiło

kich prawie wielkich przedsiębiorstw amery-    podstawę wyroku i kary. Źe jednak towa-

rzystwo Standard Oil zdołało wogóle wymusić tego rodzaju przywileje u zarządów najważniejszych linij kolejowych, to stoi w związku z amerykańskim systemem kontroli tych linij, wykonywanym przez potężne trusty przy pomocy większości akcyj, z systemem, który w ostatnich czasach grozi ciężką klęską ekonomiczną.

kańskich, jak trustu stalowego, żelaznego, tytoniowego etc., etc, i tam podobnie jak w handlu naftowym wprowadza zasady swej polityki handlowej. Deruty finansowe, których widownią od pewnego czasu są rynki amerykańskie, inscenizowane są przez ludzi, podstawionych przez Standard Oil Comp.

Moralne znaczenie wyroku leży w ofi-cyalnem skonstatowaniu, że tow. Standard Oil udzielało i pobierało niedozwolone re-fakcye. Olbrzymia potęga towarzystwa w tem się przejawia, że w latach od 1903 do 1906 wynosił czysty zysk 81, 61, 57 i 65 milionów dolarów, i źe mogło ono wypłacać dywidendę przeciętnie w wysokości około 39 milionów dolarów (40 procent kapitału akcyjnego). Oczekiwana obecnie istotna kontrola kolei żelaznych przez rząd oznacza dotkliwe ograniczenie dotychczasowej kontroli przez Standard, a po wyroku ostatniej instancyi, ostateczny upadek gospodarki refakcyjnej, paraliżującej wszelką konkurencyę. Tow. Standard Oil pozostaje do wyboru, albo zmiana swej polityki handlowej, albo dalsze grzywny sądowe, które dla najpotężniejszego nawet trustu stanowić mogą cios zabójczy.

Wiadomość o olbrzymiej grzywnie, nałożonej na Standard, wywarła deprymujący wpływ na giełdę nowojorską, powodując znaczny spadek kursów. Wobec olbrzymiego rozgałęzienia organizacyj trustowych w Ameryce, rozciągają się ich interesy nietylko na obszar handlu towarowego, lecz także i targu efektów. Jak wspominaliśmy już, stoi cały szereg kolei żelaznych i przedsiębiorstw przemysłowych pod kontrolą trustów, a walka przeciwko nim podjęta odbiła się ujemnie na targu nowojorskim, w szczególności na kursie przedsiębiorstw, w których trust jest interesowany. W dzień ogłoszenia wyroku pogorszyła się tendencya giełdy n o w oj orskiej, jednak bez znaczniejszego obniżenia się kursów. Od tej chwili jednak wrażenie akcyi podjętej przeciw trustom zaostrzyło się i w przeciągu dni kilku nastąpiła ogólna baissa, szczególnie jednak spadek akcyj trustowych. Akcye kolei, stojących pod kon-

W pierwszym jednak rzędzie zawdzięcza trust swe stanowisko, wykluczające wszelką kon-kurencyę, temu, iż zdołał, choc nie oficyal-nie, opanować główne linie kolejowe Stanów Zjednoczonych. Proces wytoczony obecnie trustowi naftowemu zmierzał głównie do zmiany tych niesłychanych wprost stosunków.

Skargi podnoszone przez przedsiębiorstwa konkurencyjne z powodu wyjątkowego stanowiska Rockefellera, jako właściciela rurociągów, nie osiągną, mimo iż nie brak im uzasadnienia, pomyślnego rezultatu. Rurociągi należą do trustu, a dążeniom zmonopolizowania instalacyj przez trust, tylko energiczna akcya przedsiębiorców niezależnych, poparta odpowiednimi funduszami, mogłaby kres położyć. Trust we walce z „niezawisłymi'⁴ posługuje się nader sprytną taktyką, niejednokrotnie brutalną przewagą finansową, i zdołał dotąd zawsze, wyjąwszy jeden tylko wypadek, wszelkie dążenia konkurencyjne w dziedzinie budowy rurociągów zgnieść w zarodku.

To jednak postępowanie trustu nie daje podstawy do wdrożenia jakichkolwiek przeciw niemu kroków, gdyż brak w tym względzie specyalnych przepisów ustawowych. Zupełnie inaczej jednak sprawa się przedstawia, o ile w grę wchodzi transport drogą żelazną. Mimo, iż w Ameryce brak systematycznego uregulowania komercyalnej strony kolejnictwa, to jednak liczne przepisy normują międzypaństwowy obrót towarowy, które wykluczają jakiekolwiek wyszczególnianie nadawcy przez udzielanie tajnych refakcyj i taryf różniczkowych i nakładają zarówno na udzielającego jak i na korzystającego z tych przywilejów, dotkliwe grzywny. Ciężkie wykroczenia przeciw powyższym przepisom, niebywała gospodarka protekcyjna, jakiej nie widziano dotychczas w świecie handlowym, stanowiły przedmiot.procesu, a udowodnienie przekró-

trolą trusta znacznie się obniżyły, ze wzglę- dły o 7 dolarów na sztuce, a przeciętny kurs du na pogłoskę o zamierzonej dalszej akcyi akcyj niżej jest notowany jak w dniu pa-przeciw kartelom, akcye tow. Standard spa- miętnej deruty dnia 14. marca b. r.

IProd-UŁ 1^037-31 xop37- -w O-a.11037-1.

lipiec 1907.

Miejscowość

Zapasy dnia 30. czerw. 1907

Produkcya

Ekspedycya

Manko i zużytkowanie na kopalni

Zapasy dnia 31. lipca

1907

Potok

31.726

11.500

17.596

800

24.830

Eogi

11.202

8.900

14.896

800

4.406

Równe

1.362

1.800

100

3.062

Tarnawa-Wielopole-Zagórz Krosno

41.853

15.000

8.200

1.000

47.653

119.918

25.000

31.019

4.000

109.899

Reszta kopalń G-alicyi zacli.

4.000

52.636

18.500 16.648 50.488

razem

258.697

80.700

88.359

10.700

240.338

Borysław - Tustanowioe Schodnica

4,011.400

127.081

966.500

720.547

30.000

33.000

27.493

3.500

4,227 353 129.088

Urycz

Mraźnica

32.756

11.500

8.099

2.500

33.657

2.515

1.500

684

100

3.231

Reszta kopalń Głalicyi wschód.

11.734

10.200

8.676

1.500

11.758

razem

4,185.486

1,022.700

765.499

37.600

4,405.087

853.858

48.300

Łącznie

4,444.183

1,103.400 4,645.425

Z krajów naftowych,

Rumunia.

Mimo znacznie i stale wzrastającej produkcyi surowca ,która za I. półrocze wynosiła 5,580.000 c. m., cena ropy utrzymuje się niezmiennie na poziomie 4.10 — 4.20 fr. Wydajność kopalń tutejszych w pierwszej połowie roku przewyższyła produkcyę ropy galicyjskiej w tym samym okresie o 849.659 c. m. Podczas gdy przyrost produkcyi w Galicyi powoduje natychmiastową derutę cen, tenden-cya w Rumunii jest od szeregów miesięcy silną i stałą tembardziej, że naogół istnieje mało gotowego towaru. Naftę świetlną sprzedaje zarówno kartel, jak. i towarzystwo Ro-mano-Americana po 8 fr za 100 kg (bez podatku). Szczególnie wzrasta popyt na benzynę

Drugim czynnikiem, wpływającym bardzo na zwiększenie się bezpieczeństwa jest

i odpadki. Benzynę motorową notuje się po fr. 23 — 24., zektyfikowuną po 25 — 26 fr. odpadki w cysternach loco fabryka po 3.60 do 3.70 fr. Eksport wykazuje również tenden-cyę zwyżkową i osiągnął w pierwszem półroczu blisko 200.000 ton, z czego na naftę rafinowaną przypada 114.505 ton.

W ostatnich czasach odwiercono cały szereg nowych szybów z wcale ładną produ-kcyą. Bardzo wartościową ropę, bo zawierającą 31°/₀ benzyny, daje szyb Towarzystwa „Columbia“ w Bustenari; Tow. Steaua Romana odwierciło nowy szyb w nieeksploato-wanej dotychczas miejscowościPołiciori, zpro-dukcyą dzienną 3 wagonów z głębokości 240 m. Silnie wzrasta ruch wiertniczy w Moreni, na wzgórzuTsucani powstają z każdym dniem nowe szyby. Towarzystwo Romano-Americana posiada tu dwa szyby wyrzucające co 10 — 15 minut pokaźne ilości ropy.

Dla podniesienia eksportu, uchwalił rząd rumuński budowę dalszych rezerwoarów naftowych w porcie w Konstancy, które oddane zostana do użytku firm eksportujących; budowa zostanie w najbliższym czasie podjętą. W sąsiedztwie nowych rezerwoarów rządowych, staną rezerwoary grupy Disconto-Bleichroeder, pojemności 15,000 ton, które w miarę potrzeby zostaną rozszerzane.

Oryginalną korespondencyę z Baku nadesłaną do redakcyi „Przeglądu techn. naft.“ z powodów technicznych umieszczamy na tern miejscu. (Red. „Nafty“).

Z Baku.

Po kilku krótkotrwałych strajkach, przeważnie niekorzystnych w rezultacie dla robotników, podjęte napo wrót prace idą dość normalnie.

Firma braci Nobel zamierza wstrzymać próbne wiercenia w Berekeju (stacya kolei niedaleko Pietrowska i Derbentu) jako wrze-komo beznadziejne, podobnie jak wstrzymała już w Kierczu na Krymie, gdzie odstąpiono tereny innym firmom z warunkiem natychmiastowego rozpoczęcia robót (zbadanie terenu cudzym kosztem). Na wyspie Czele-kien bawił niedawno jeden z geologów polskich i wyraził się bardzo dodatnio o tym terenie, dziwiąc się, że roboty idą opieszale i w sposób prymitywny. Są to tajniki gry terenowej uprawianej przez większe firmy.

Starają się one wydzierżawić przede-wszystkiem tereny obce na których rozpoczynają wiercenia próbne. Gdy w końcu okaże się, a raczej gdy firma taka ogłosi, że teren nie wart nic, że straciła grube pieniądze, wówczas cena terenu spada i firma nabywa go za pół darmo na własność.

W rejonie babińskim odbywają się obecnie próby sprowadzenia gazu naturalnego rurociągami ze sąsiednich Surachan, gdzie już są szyby gazowe i dalej wiercą za gazem. Firma braci Nobel posiada sześć dystryktów kopalnianych. Ogólna liczba szybów Towarzystwa w rejonie bakińskim dosięga cyfry około 500. Głębokość otworów różna; na terenie Balachany występuje ropa w 100 do 120 m. — w Romanach w dwustu kilkudziesięciu. Dymensya początkowa od 27 cali, końcowa 14—12 rzadziej 10 lub 8 (stare szyby) rury 6” są tylko w jednym starym szybie pogłębiającym się.

Produkcya szybów rozmaita. Szyb dający 500—600 pudów na dobę opłaca się.

Średnia produkcya szybów 1-go dystryktu braci Nobel, mającego 56 szybów (z tego 41 w eksploatacyi, dwa w budowie, a 13 w wierceniu) wynosi około 1000 pudów na dobę.

Eksploatacya odbywa się albo przy pomocy czerpaka rurowego „źełonki“, albo za pomocą ścieśnionego powietrza (średnie ciśnienie 25—30 atmosfer).

Stosunki robotnicze są bardzo nienormalne z powodu znacznego zdemoralizowania się robotników miejscowych i muzułmańskich.

Wiele drobnych firm upadło, ale i największe jak braci Nobel nie zdołały odbudować wszystkich szybów po pożarach.

Pożary znacznie rzadziej się zdarzają, gdyż „niezadowoleni“ zaniechali tego systemu walki, przekonawszy się, że tym sposobem tylko pogarszają sytuacyę.

Z powodu właśnie pożarów kapitał się bardziej zcentrclizował i cenę robocizny obniżył.

takiego poziomu, źe fabrykaeya karburowanego olejem gazu wodnego nie będzie rentowną. Nie ulega jednak najmniejszej wątpliwości, źe każda gazownia, która zamierza zainstalować lub rozszerzyć fabrykacyę gazu wodnego, w obec panujących stosunków, zwiększoną będzie musiała zwrócić uwagę na wybór systemu kar-buryzacyi, chcąc uniknąć ekonomicznie fałszywego kroku.“

zastąpienie wszystkich zewnętrznych oszalowali drewnianych nowym niepalnym mate-ryałem a mianowicie deskami gipsowymi.

Produkcya ropy w ogólności nie odpowiada zapotrzebowaniom konsumentów i następstwem tego jest z jednej strony wysoka cena towaru, a z drugiej bardziej ożywiony ruch wiertniczy. Ceny akordowe robót wiertniczych są dla tego dość wysokie i warunki w ogóle wygodne.

Produkcya ropy na półwyspie Apsze-rońskim za pierwsze 15 dni lipca br. wynosiła 17,658.584 pudów ropy, w tern wybuchowej 189.000 pudów.

W lipcu br. zauważyć się dało ogólne ne zmniejszenie się produkcyi wielu szybów w Bałachanach niekiedy więcej jak o połowę. Przyczyna dotąd niezbadana. Tow braci Nobel rozpisało cyrkularze do zarządu kopalń z poleceniem natychmiastowego zbadania tych niepokojących objawów.

W Groźnem jest na ukończeniu budowa wielkiej rafineryi specyalnie dla wyrobu benzyny, w które obfituje tamtejsza ropa. Zamierzono konkurować z benzyną rumuńską i amerykańską.

ropy

Wobec powyższych wywodów zastanowić się należy, czy ropa nadaje się do zastąpienia olejów gazowych i jak wielkim byłby zbyt surowca na wypadek, stosowania ropy dla karburowania gazu wodnego.

Na pierwsze pytanie teorytycznie dać musimy odpowiedź ^twierdzącą, gdyż nie ma naturalnego powodu, dla któregoby oleje ziemne w stanie surowym, nie dały się tak samo zgazować, jak uzyskane z nich produkty, które jako oleje gazowe w gazowniach wedle metody gorącej karburacyi stosowane bywają. Analogiczne produkty, jak maź z węgla brunatnego i łupku, które miejscami również do tego celu bywają używane, pomijamy.

Użytkowanie ropy dla karburowania gazu świetlnego w miejsce oleju gazowego.

Wysoka cena oleju gazowego z jednej, a niska obecnie cena ropy z drugiej strony, wywołała u nas specyalnie zainteresowanie się kwestya zastąpienia olejów gazowych, ropą surową przy fabrykacyi gazu świetlnego, zwłaszcza źe nadzwyczajny w ostatnich czasach wzrost produkcyi kopalń tustanowickich spowodował utrudniony znacznie zbyt surowca.

Tedencya ta odbiła się echem i w innych gałęziach przemysłu i przytaczamy poniżej, dla jej potwierdzenia ustęp z artykułu p. n. „Heiss karburiertes Wassergas und Gasölpreis“, zamieszczonego niedawno w wydawnictwie: „Schillingsches Journal für Gasbeleuchtung und Wasserversorgung.“ Wspomniany artykuł kończy się następującym wywodem :

Najwaźniejszem kryteryum dla ocenienia przydatności jakiegoś produktu do fabrykacyi gazu, jest ilość i siła światła jakie daje jednostka wagi danego materyału i tu znowu z czysto teoretycznego punktu widzenia zdaje się nam, źe wynik fen korzystniejszym będzie przy stosowaniu ropy, aniżeli przy olejach gazowych, które już wciągu destylacyi odpadków doznały pewnego, czasami nawet znacznego rozkładu. — Ktokolwiek obznajomiony jest z fabrykaeya olejów gazowych, specyalnie w naszych rafineryach, ten wie jak często produkt, który ostatecznie jako olej gazowy otrzymujemy, poddanym jest rozkładającej destylacyi, jak często musi on przenieść proces krakowania i z jakich bezwartościowych, t. j: dla innych celów już się nie nadających składników i odpadków bywa on fabrykowanym. Ze produkt takiego pochodzenia, produkt, który przy fabrykacyi już ulega częstemu chemicznemu rozkładowi i częściowo bywu zgazowany, musi dać rezultat gorszy, niż ropa surowa, to łatwo przewidzieć. W każdym razie przy ropie wystąpią znów inne „Z tego stanu rzeczy wynika, źe prędzej mankamenty, które pazy oleju są wykluczone, lub później cena oleju gazowego dojdzie do Mankanentem takim jestnajpierw lotność, ła-

twe parowanie ropy, przez co powstaje nie- to według podań specyaiistów zużycie olei bezpieczeństwo, że część składników ulotni gazowych we wszystkich austryacko-węgier-

się, nim nastąpi właściwe gazowanie i część ta w następstwie] skondenzuje się częściowo w rezerwoarch, częściowo w przewodach, oprócz tego składa się ta część głównie z nasyconych węglowodorów, które mają mniejszą siłę świetlną, powtóre ropa pozostawia więcej kwasu, niż oleje gazowe, które już przez samą fabrykacyę od składników koks tworzących i zanieczyszczających są uwolnione.

Lecz samo przez się rozumie się, że tylko bezpośrednia próba na wielką skalę może decydować, która ropa w tym celu najlepiej się nadaje, czy zawierająca węglowodory naftowe, czy parafinowe, czy ropa asfaltowa, gdyż pod tym względem nie mamy żadnego jeszcze doświadczenia, nawet nie robiono prób w laboratoryum, nie mówiąc już o doświadczeniach w praktyce. Kwestya ta jest także i z teoretycznego punktu ciekawa i badania nad pyrogenetycznym układem rozmaitych węglowodorów i zależności tych reakcyj od temperatury i innych warunków mogłyby dostarczyć bardzo cennego materyału dla fabrykacyi gazu. Na razie można tylko skonstatować, że lekkie benzynowe ropy mniej się nadają do tego celu z powodów, które wymieniliśmy. Przy takich ropach odben-zynowanie nie tylko podniosłoby jakość, lecz byłoby procestem ekonomicznym ze względu na wielki popyt i wysoką cenę wszystkich gatunków bonzyny.

W gazowni we Lwowie zeszłej zimy robiono wstępne doświadczenia z karburowa-niem gazu wodnego na gorąco ropą. Niestety, doświadczenia te robiono już z końcem kampanii i tylko w przeciągu dwóch dni, w każdym razie osiągnięty rezultat według podania dyrektora Teodorowicza należy uważać za zadowalniający. Doświadczenia te w jesieni mają być na nowo podjęte i przeprowadzone systematycznie z różnymi gatunkami ropy.

skich gazowniach mniej więcej wynosi rocznie 2.500 wagonów, wykluczając mniejsze gazownie i gazownie państwowych i prywatnych kolei.

Uwzględniając te gazownie i prawdopodobny wzrost konsumeyi gazu w najbliższej przyszłości, można tę cyfrę podwoić to znaczy rachować 5.000 wagonów rocznie.

W Niemczech zapotrzebowani ma wynosić mniej więcej 12.000 wagonów, a w Anglii jeszcze więcej. W innych krajach we Francyi i we Włoszech ma być zapotrzebowanie olei gazowych mniejsze. Niemcy pokrywają swoje zapotrzebowanie głównie mazią z węgla brunatnego, powstającą przy desty-lacyi węgla w Saksonii i Turyngii, Anglia zapotrzebowanie pokrywa częściowo mazią z łupków bitumicznych, głównie jednak w tym celu pociąga olej gazowy z Ameryki, tak samo Frsncya i Włochy.

Nasz eksport olei gazowych ma główne ujście w Niemczech, lecz mimo obniżenia cła do 3 marek import olejów do Niemiec jest nieznaczny. W pierwszem półroczu 1907 roku wynosił on 44.520 cetnarów metrycznych, może więc w warunkach bardzo sprzyjających wynieść 100.000 cetnarów. Jak wielki jest udział w tern Austro-Węgier, nie można z oficyalnej statystyki wywnioskować, gdyż oleje te figurują razem z olejami smarowymi, lecz można przyjąć, że lwia część tego importu oleju przypada na Austro-Węgry.

Anglia sprowadza największe ilości oleju gazowego pod nazwą oleju solarowego i import ten wynosił:

w roku 1903 50,862,000 galonów „    1904    57,753.000

„    1905    62,400.000

i w I.    półr.    1906    28,094.000    „

Nie omieszkamy o tern szczegółowo donieść, tembardziej iż niżej podpisany będzie obecny przy tych doświadczeniach i uwzględni rozmaite warunki.

Biorąc okrągło 60 milionów galonów rocznego importu, stanowi to 2,380.900 cetnarów metrycznych. Cyfr dla Francyi i Włoch podać nie możemy, gdyż statystyka nie pro-Co się tyczy drugiej kwestyi miano-    wadzi specyalnej rubryki dla tych olei, w ka-

wicie zapotrzebowanie olejów w gazowniach, źdym razie cyfry te są znaczne, gdyż kraje

Pożary. Szyb „Sobieski“ braci Goldhammer spalił się d. 3. b. m. o godz, 10 min. 30 wieczorem. Pożar powstał podczas tłokowania z powodu iskier, powstałych wskutek zerwania się pasa i oderwania pierścienia hamulcowego. Wypadku w ludziach nie było, gdyż w czas zdążyli umknąć ze szybu

te własnego produktu do tego celu nie posiadają.

Wogóle zużycie olei do fabrykacyi gazu jest znaczne i wykazuje tendencyę zwyżki, gdyż proces karburowauia coraz więcej się rozwija. Wielkie zapotrzebowanie olei miało za skutek podniesienie ceny. Jeśli dla oleju gazowego powstanie konkurencya w ropie, to spadnie cena na olej; to leży w interesie gazowni i dla tego producenci ropy w usiłowaniach zastosowania ropy do karbu-rowania będą popierani silnie przez fabrykantów gazu.

Zcdoziechi.

OGŁOSZENIA c k. Urzędu patentowego, dotyczące urządzeń wiertniczych i działów pokrewnych, zestawił inż. Dzbański, przysięgły rzecznik patentowy, Wiedeń VII., Lindengasse 2.

a) Wyłożenia z dnia 1. sierpnia 1907.

W przeciągu dwóch miesięcy od dnia wyło żenią można sprzeciwió się wydaniu patentu. Wyjaśnień udzielam bezpłatnie; wyciągi z wyłożeń oraz odbitki z rysunków za miernem wynagrodzeniem.

Klasa 5. Mikucki Leon, Krynicki Julian & Żubr Aleksander, Borysław. Przyrząd do tłokowania ropy (zgłoszenie dodatkowe do patentu nr. 24938).

Klasa 13. Ullmann Karol & Münzel Karol, Röhrsdorf. Kocioł parowy.

Klasa 14. Haberkorn Teodor, Fort Wayne, Indiana (St. Zjedn.). Stawidło suwakowe do maszyn dwueylindrowyeh.

Klasa 14. Weiss Maciej, Mariafeld & Jungwirth Stanisław, St. Stefan (Styrya). Stawidło wentylowe, przy którem wentyle działają wskutek ciśnienia pary.

Klasa 24. Firma: Fabryka szkła Marienhütte Karol Wolffhardt, Wiedeń. Palnik dla płynnego paliwa.

Klasa 24. Dudley Wilhelm, Lofłand, Nashville (St. Zjedn.) Iskroehron do kotłów rurowych.

b) Patenty udzielone (wyłącznie z wiertnictwa).

Nr. 29855. Ramoszyński Stanisław, Gierszyński Roman & Łaszcz Tomasz, Borysław, Pompa do otworów świdrowych.

KRONIKA.

Dowiadujemy się w ostatniej chwili, że do wyjazdu na Kongres do Bukaresztu nie jest potrzebnym paszport, lecz wystarcza karta uczestnictwa, wydana już wszystkim prawie uczestnikom przez Komitet w' Bukareszcie. Do wyjazdu do Konstantynopola koniecznym jest paszport, wizowany w konsulacie tureckim we Wiedniu.

Personalia. Z dniem 1. września b. r. opuszcza swe stanowisko długoletni dyrektor kopalni wosku Galie. Banku kredytowego, p. inż. górn. M A. Weber. Wspólnie z kilkoma miejscowymi kapitalistami zakłada obecnie p. inż. Weber nową kopalnię wosku ziemnego w Jesie kameralnym w Truskawcu ; roboty poszukiwawcze są już w toku.

Krajowe Towarzystwo naftowe poczyniło starania w lwowskiej c. k. Dyrekcyi kolei państwowej o udzielenie zniżonych biletów jazdy dla uczestników kongresu naftowego w Bukareszcie, uprawniających do korzystania z II. klasy za opłatą kl. III. do granicy rumuńskiej w Burdujeni, tudzież o udzielenie dwóch odrębnych wagonów dla członków kongresu. Dyrekcya przyrzekła przychylne traktowanie sprawy.

Dnia 14. b. m. powstał pożar w kopalni „Hucuł“ przy zapuszczaniu świdra. Od tego szybu zapaliły się szyby „Bitum I“ i „Agata II.“ Spaliły się wszystkie urządzenia i zapasy ropy z wyjątkiem zbiorników z ropą w szybie „Agata“. Pożar „Hucuła“ trwał 4B godzin i powstał prawdopodobnie od iskry na tarczy hamulcowej. Po ugaszeniu pożaru znaleziono świder na widełkach, a 6 żerdzi wiertn. leżało na ławce. Pomocnik szybowy twierdzi, że zobaczył pierwszy płomień nad tarczą hamulcową. Przy pożarze zginął wiertacz Czajewski, a dwaj pomocnicy wyszli z oparzeniami.

Szyb „Hucuł“ miał drewniane oszalowania nie obite blachą. Świadkowie pożaru widzieli jak oderwana ze szybu „Hucuł“ paląca się głownia spadła na szyb „Agata“ i zapaliła gazy. Obicia blaszane zapobiegają w znacznym stopniu odrywaniu się głowni i powinne stanowczo w najkrótszym czasie być wszędzie zastosowane.

Wskutek eksplozyi kotła, opalanego ropą, wybuchł pożar w zakładach Towarzystwa Ury-ckiego na Tustanowicach. Spłonęły warsztaty i kotłownie, należące do tego Towarzystwa. Najbliżej położony szyb „Barbara“ ocalał dzięki przeciwnemu kierunkowi wiatru.

Towarzystwo ake. dla przemysłu woskowego „Borysław“. Produkcya wosku ziemnego towarzystwa akcyjnego „Borysław“ wynosiła w r. 1906 T33 milionów kilogramów, w r. 1905 T32 mil. kilogramów. Przeciętna cena w roku ubiegłym wynosiła k. 130 (1905 r. 157 kor.) za 100 kg. Po odpisaniu 184.358 kor. (1905 r. 182.961 kor.) pozostaje czysty zysk w kwocie 8.030 kor. Dywidendy w tym roku nie wypłacono.

New Anglo-Mexican Oil Company. Wybitni i znani w przemyśle naszym przemysłowcy naftowi pp. W. H. Mac Garvey i J S Berg-heim założyli pod powyższą firmą nowe towarzystwo z kapitałem 250.000 funtów szterlingów (6,250 000 koron), celem eksploatacyi terenów naftowych w południowym Meksyku. Tereny obejmują kompleks 5.121 akrów i uznane zostały przez p. dra Olszewskiego, o którego podróżj^ do Meksyku dla ich zbadania w swoim czasie donosiliśmy, za roponośne i nadające się do eksploatacyi. Przewodniczącym dyrekcyi jest p. Bergheim, dyrektorami nowego przedsiębiorstwa pp. G. W. Hoghton, M. P. Kindersley, L. de la Barra i A. Mitchell.

Rozwiązanie niemieckiego syndykatu fabrykantów cerezyny. Niemiecki syndykat fabrykantów cerezyny pod firmą H. Compes, biuro sprzedaży Związku niemieckich fabryk cerezyny w Düsseldorfs, rozwiązany został z dniem 1. lipca b. r. Należące do tego syndykatu firmy: „Kölner Zeresinfabrik Glebr. Maus Gr. m. b. H. in Köln“, „Compes & Co. in Düsseldorf", „Sam. Pr. Holzapfel in Grub“, „Karl Netz in Jena“ i „Georg Schütz in Prankfurt a. M.“ sprzedawać będą obecnie wyroby swe bezpośrednio konsumentom.

Odwiedziny ministra. Węgierski minister rolnictwa Daranyi zwiedzał pod koniec ubiegłego miesiąca kopalnie nafty Spółki komandytowej Al-dor & Ska w Zboró na Węgrzech. Oprowadzany przez -jednego ze spólników ip. inż. Dunkę de Sajo, zainteresował się minister występującymi gazami i śladami ropy i wyraził radość z powodu rozwoju pierwszej ^węgierskiej kopalni nafty.

Towarzystwo akcyjne „Union“ w Budapeszcie. Do towarzystwa akcyjnego „Union“, założonego jak wiadomo przez kilka austryackich i węgierskich rafineryj nafty, dla zaopatrywania swych fabryk w ropę, przystąpiła w ostatnich dniach Akcyjna rafinerya nafty w Budapeszcie i Rafinerya nafty w Ostrawie Max Böhm i Ska.

Towarzystwo akcyjne dla austryackich i węgierskich olejów mineralnych „Olex“.

W ub. miesiącu odbyło się posiedzenie wydziału nadzorczego towarzystwa „Olex“, na którem przedłożono sprawozdanie za ubiegłą z dniem 30. kwietnia kampanię ; w tym samym terminie wygasły

też układy komisowe. Ze sprawozdania wynika, że towarzystwo sprzedało całą powierzoną sobie ilość 10.400 cystern nafty, z czego 7.000 cystern do Niemiec. Tego samego dnia odbyło się posiedzenie Rady nadzorczej towarzystwa „Olex“, na którem dyrekcya zdawała sprawę ze sprzedaży dokonanych na bieżącą kampanię 1907/08. Sprawozdanie wykazuje, że sprzedaż nafty rozwija się bardzo pomyślnie i towarzystwo „Olex“ znalazło zbyt dla całej ilości zakupionej na stały rachunek. Wobec tego uchwaliła Rada nadzorcza zakupywać dalsze ilości nafty i wejść w tym celu w porozumienie z rafineryami. Towarzystwo „Olex“ zajmuje się od pewnego czasu również sprzedażą oleju gazowego, służącego do karburo-wania gazu wodnego i ta gałęź przedsiębiorstwa rozwija się bardzo pomyślnie.

„Olex“ Towarzystwo naftowe z ograniczoną poręką wpisane zostało w rejestr pandlo-wy w Berlinie. Przedmiotem przedsiębiorstwa jest zakupno i sprzedaż wszystkich z przemysłem naftowym i pokrewnymi mu gałęziami przemysłu w związku pozostających papierów i udziałów. Kapitał zakładowy wynosi 450.000 mk. Kierownictwo przedsiębiorstwa objął p. Jerzy Knoller, kupiec w Herford.

W sprawie opalania lokomotyw ropą.

Jak się dowiadujemy, wysłała lwowska c. k. Dyrekcya kolei państwowej rzeczoznawcę do Rumunii, celem studyowania opalania lokomotyw ropą; następnie przedłożone zostaną c. k. ministerstwu kolei odpowiednie wnioski o wprowadzenie płynnego paliwa mineralnego na galicyjskich liniach kolei państwowej.

Z Tustanowic donoszą nam : Produkcya „Wilna“ ustaliła się obecnie na 30 cystern na dobę.

Sprawy patentowe. Zwracamy uwagę, że umieszczony w dzisiejszym numerze wyciąg zgłoszeń urzędu patentowego pochodzi z biura patentowego inż. Stanisława Dzbańskiego we Wiedniu. P. St, Dzbański pracował przed laty w Scliodnicy w kopalniach nafty i jest jedynym z rzeczników patentowych w sprawach naftowych specyalistą.

Do dzisiejszego numeru dołączamy prospekt Fabryki produktów chemicznych i farb, Tow. z ogr. por. w Brodach.

Rafinerya nafty w Galicyi poszukuje zdolnego

werkmistrza

do nadzoru ruchu w oddziale maszynowym, kotłowni i stacyi elektrycznej, obznajomio-nego dokładnie z dotyczącymi robotami monterskiemu Oferty z podaniem referencyi nadsyłać należy : „Lwów, fach pocztowy 88“.

11

„PRZEMYSŁOWIEC“

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

„PRZEMYSŁOWIEC“

Lwów, ul. Akademicka 26.

Telefon nr. 806.

W arszawa

Księgarnia E. WENDE i Spka.

C/Ł--

GVS--------

BIURO technicznej, prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

KAZI. K0STKIE1ICZA

•S- -23-

•S- -SI-

Tygodnik popularny dla wszystkich

(dla spraw przemysłu, techniki i handlu).

WYCHODZI W KAŻDĄ SOBOTĘ RANO

od. roku 1003.

Pod redakcyą

inż. cyw. EDMUNDA LIBAŃSKIEGO.

11

zaprzysiężonego inżyniera górniczego. em. c. k. starszego komisarza górniczego, b. naczelnika c. k. Urzędów górniczych w Drohobyczu i Jaśle, b. technicznego urzędnika gal. kopalń i warzelń soli, kopalń nafty i wosku ziemnego etc.

w SANOKU.

■a

■jgl

-sa

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

ip-

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

ig

g||

-sa

fSA

4;

Wyłączne zastępstwo na Galicyę:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, Ossolińskich 15. $ Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza:

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny : Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich,

ml.

m?

ro.

fil!

K'.//

ROBERT KERN

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18

z bogato zaopatrzonymi składami w Borysławiu i Krośnie

wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów itp., maszty dla elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specyalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witko wicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu. I

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych, wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.