NA F TA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 8-ego i 22-e^o

UPrezi/ia.na.era.ta. -wynosi roozziie 12 koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi: Lwów, ul. Słowackiego 1. 3, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 13.

Po rozbiciu „Petrolei“. — Puch wiertniczy w Gralicyi. — Organizacya i podział handlu naftowego w Niemczech w ostatniem dziesięcioleciu. Nap. J Mendel. — JDelegacya zjazdu polskich górników. —

W dodatku PRZEGLĄD TECHN. NAFTOWY:

Od Redakcyi. — O temperaturze otworów świdrowych. — O połączeniach narzędzi i przewodów' wiertniczych. — Nowy horyzont ropny w Borysławiu. — Wiadomości ze Związku. — Konkurs.

Dnia 28. czerwca na posiedzeniu komitetu zaufania Petrolei, Zakład kredytowy, po skonstatowaniu, iż do organizacyi nie należy wymagana ilość produkcyi, wypowiedział układ finansowy, tj. układ o zaliczkowanie ropy, a Petrolea w ślad za tern wypowiedziała układ komisowy magazynowania i sprzedaży ropy; przez miesiąc lipiec i sierpień będzie jeszcze Zakład kredytowy na podstawie jednego z paragrafów dawnej umowy zaliczkować ropę po cyę jest potrzebniejsze dzisiaj, niż kiedykol-kor. 2.25, a od 1 września zaliczkowanie wiek.

BIURA

Krajowego Towarzystwa naftowego

i redakcyi „NAFTY“

z dniem 1. lipca b. r. zostały przeniesione na ulicę

Kraszewskiego 1. 1 I. piętro.

Po rozbiciu „Petroler.

ustanie i tylko w miarę miejsca obowiązaną będzie Petrolea jeszcze przez pół roku dotychczasowym swym komitentom ropę magazynować.

To jest wiadomość, która obiega dzisiaj wszystkie koła interesowane, podawaną jest

z ust do ust i jednocześnie wywołuje pytanie, 1 co będzie dalej?, jak się nadal ukształtują sto-! sunki w przemyśle naftowym ?, iaka będzie cena naszego surowego produktu?

Każdy przemysłowiec naftowy czuje, że przez rozbicie organizacyi utworzyła się sytua-cya niejasna i nieuregulowana, a cala masa | spekulantów, których przemysł nasz ma pokaźną | ilość, jeszcze nie jest w stanie określić rozmia-! rów baissy i jeszcze nie zdaje sobie dokładnie sprawy, jak wysoką będzie jego gra.

Nie da się zaprzeczyć, że w chwilach takich zmian wielką odgrywa rolę jasne zrozumienie sytuacyi wśród samych przemysłowców. Giełda dzisiejsza potrafi, jak jej tego potrzeba, grać na uczuciach podniety lub depresyi u mas, i potrafi wywołać czasami i potęgować sztucznie odpowiednie nastroje psychologiczno-ekonomicz-ne, dla siebie pożądane; wobec tego wejrzenie jasnem i niezamąconem okiem w całą sytua-

Nim jednak rozpatrzymy bliżej tę kwestyę, warto zastanowić się nad sprawą, dlaczego i przez kogo organizacya została rozbitą. Bezpośrednim powodem był wzrost produkcyi w Tu-stanowicach, przyczyną jednak stałą, która wszystkie nasze organizacye czyni słabemi i chwiej-

nemi, jest brak poczucia solidarności u wielu zykować dalszych milionów na zaliczkowa-przemysłowców naftowych. Gdy w ostatniej | nie ropy i miał podstawę do odmówienia dal-chwili wiadomem już było powszechnie, że szego kredytu na zasadzie jednego z paragra-organizacya jest zachwianą i Zakład kredytowy fów układu finansowego z producentami. W ten stawia jasno określone warunki dla utrzymania 1 sposób przyszło do rozbicia organizacyi. jej przy życiu, gdy garstka ludzi oddanych bez-    Historya przesileń naszego przemysłu

interesownie dobru naszego przemysłu, robiła naftowego niezawodnie zanotuje te wszystkie ostatnie wysiłki i nie szczędziła trudów ani czasu, fakty, wróćmy jednak do stanu wytworzonego by pozyskać dla tej organizacyi opornych, j obecnem rozbiciem organizacyi. większość spółek naftowych nie należących do    Nie będziemy się wdawać w sprawę czy

organizacyi, zwlekała z uchwałami przystąpienia, wypowiedzenie kontraktów w danej chwili było robiła dziwaczne zastrzeżenia, żądała dla siebie potrzebnem, czy nie stosowniej byłoby jeszcze specyalnych przywilejów, ba, nawet w tej parę miesięcy ponieść dalsze ryzyko i prowa-krytycznej chwili sprzedawała ropę rafine- dzić walkę z rafinerami, którą dotąd Zakład ryom i prowadziła z niemi układy ; wspomnieć kredytowy lojalnie wspólnie z producentami też tutaj należy o stanowisku t. zw. naszych prowadził. Dzisiaj stoimy wobec faktu rozbicia producentów-rafinerów w Gali- organizacyi i należałoby się zastanowić nad c y i.    j sprawą poruszoną na początku, czy to rozbicie

Ci rafinerzy, mając małe rafinerye, a pro- ; organizacyi i wywołana przez to sytuacya

dukuiąc dużo ropy, są właściwie producentami,    po win a koniecznie poc

zachorowali jednak raptem na rafinerów-produ-    sobą w e 1 k

centów i zamiast całą forsą poprzeć politykę podstawa

krajową naszego przemysłu, która im bliższą każdy pro ucent

jest i powinna być i ze stanowiska własnego s r z e d a

nie, ja

a0 u

.w

derutę ceny o tego, aby dziś aj

n ą ć z a z y jest

Cl

a.

Cl

a n y s < ropę raf nerowi on muwspaniałom

CL CU

wmo jeszcze politykę ich potępiali.

interesu i z tytułu przynależności do tego kraju, zasłaniali się nieprzystępowaniem do organiza- ; nie podyktuje. Mimo, iż jesteśmy znów cyi właściwych producentów-rafinerów i zaczęli j we fazie przesilenia, cokolwiek chłodniejsze ich niewolniczo naśladować, gdy tak nieda- j rozpatrzenie sprawy zniewala do wysnucia wniosku, że dzisiaj niema podstawy, tak jak w r.

Moment wzrostu produkcyi w maju 1902 do nagłego i znacznego zdeprecyono-i czerwcu wyzyskały bardzo umiejętnie i zręcznie i wrania ceny surowca naftowego i że między rafinerye, a w pierwszej linii Towarzystwo Union, stanem dzisiejszym a stanem w r. 1902 zacho-aby rozbić organizacyę, gdyż zaprzestali kupna dzi bardzo wielka różnica. Rok 1902 był ropy u Petrolei. Sekundowali im w tern wda- prawdziwie rokiem przełomowym, wtedy rezer-ściwi producenci-rafinerzy, którzy od początku woarów' w kraju było bardzo mało i nie było założenia organizacyi nie zdradzali szczerej chę- ; wielkiego zbytu na ropę, gdyż najpierw rafi-ci przystąpienia do niej i nie zdradzili tej chęci i nerye w monarchii nie były urządzone na więk-i w ostatniej chwili, jakkolwiek reprezentując 34 szą przeróbkę ropy, a powtóre nie był zorga-proc. całej produkcyi i połączywszy swroją pro- nizowany zbyt nafty zagranicę. Dzisiaj zdol-dukcyę z produkcyą dotychczasowych komiten- ność przeróbki ropy w rafineryach podwoiła się, tów Petrolei, którzy reprezentowali 45 proc., zbyt nafty zagranicę rozszerzył się, nasza nafta mogliby odrazu skoncentrować blizko 80 proc. jest wprost zagranicą poszukiwaną przez kon-produkcyi w organizacyi i taka organizacya sumentów, tak samo jak i uboczne produkty, miałaby już wszelką racyę bytu i podstawę do dzisiaj niema żadnych trudności do zbycia w cią-prowadzenia własnej polityki handlowej ; tego gu roku w monarchii 8 milionów cetnarów jednak zrobić me chcieli, żądając aby 95 proc. ropy; produkcyą nasza mimo wzrostu w maju czystych producentów najpierw do organizacyi i czerwcu przez I półrocze stanowi 472 milio-przystąpiło, a Zakład kredytowy bez produ- ny, gdyby przez pozostałe 6 miesięcy utrzy-centów-rafinerów i bez oparcia się o większą, ! mywała się na najwyższym poziomie dotych-niż dotychczas ilość produkcyi nie chciał ry- ! czasowym 9.000 wagonów, to przez cały rok

osiągnęłaby cyfrę 10 milionów cetnarów, pozo- ; skać albo stracić może. W przemyśle tym staje więc nadwyżka 2 milionów do zamagazy-    i drobny kapitał bardzo wielkiej liczby mie-

nowania, aby usunąć obawę rzucania ropy na    szkańców w Galicy i jest zaangażowany, prze

mysł ten państwu przynosi przeszło 30 milionów podatku konsumcyjnego rocznie prawie i e- i drugie tyle podatku zarobkowego i osobisto-pozbywania ropy po dochodowego. Przeszło 20 milionów koron ko-nizkich cenach tern bardziej, iż wartość ; leje pobierają z transportu ropy i produktów ropy przez podniesienie ceny na targu świato-

targ po nizkiej cenie.

S y t u a cy a groźna i w ni d 1 i w i a

w ę c nie te nie i

tak

naftowych, o 30 milionów koron rocznie prze-wym wszystkich produktów naftowych, wzrosła mysł ten podnosi bilans eksportowy państwa i w Rumunii naprzykład, która swoje produkty | i, jeśli przychodzi chwila kiedy dla jego utrzy-naftowe wyłącznie sprzedaje zagranicą, będąc mania i rozwoju potrzebny jest wydatek 3—4 sama, jako kraj mały, małym konsumentem, milionów koron na rezerwoary, to odmowa takiej kwoty ze strony kraju lub państwa byłaby już nietylko zaniedbaniem zwykłych obowiązków, ale wprost lekkomyślnością, która się pomści w przyszłości.

O samym porzebiegu ostatniego histo-w i n- rycznego posiedzenia komitetu zaufania Petrolei

cena ropy ustaliła się na 4,10 do 4’20 franków, jakkolwiek produkcya ropy w Rumunii przewyższa galicyjską i dosięgnie zapewne

w tynTroku 12 milionów cetnarów. Zachcian-ki więc rafine n o w an i a

n y znale bicia o r t ó w.

'N

CfQ

Cl

'O Cl

eprecyo-

n y r

p o słu hu i anizacy u ro

<u 'O

o. F -a

r oz-

cen-

z dnia 28. b. m. otrzymujemy następujące wiadomości:

Należałoby tylko zawczasu pomyśleć o ulokowaniu spodziewanej w tym roku nadwyżki 2 — 3 milionów cetnarów, by wytrącić broń z ręki rafinerom. Nowe rezerwoary o pojemności 20—30.000 wagonów, mogą uchronić nasz przemysł od deruty niczem nie uzasadnionej i od nowych milionowych strat. Rezerwoary takie po    inny być jedn

wol ods kulacyi do ze nie    ją g    rancyi

i n s t y t u c y i p r y w a t n c h. Tutaj więc kraj nasz, a nawet i państwo, powinny przemysłowi naszemu przyjść z pomocą i udzielić na budowę rezerwoarów odpowiedniego kredytu.

CL iS

O)

0Q t»

Fi

'c o ?r

Gdy na tern posiedzeniu zostało przez Zakład kredytowy i Petroleę proklamowałem wypowiedzenie układów zaliczkowania, magazynowania i sprzedaży ropy, rozwinęła się jednocześnie dyskusya nad tern, czy nie dałby się utrzymać blok składający się z obecnych komitentów, któryby mógł mieć oparcie o Zakład kredytowy, tembardziej, iż mimo rozbicia czyści producenci naftowi czują się obecnie więcej skonsolidowani niż przedtem i ostatnia akwizycya outsiderów przyniosła około 10 prc. produkcyi czystych producentów; zapytywano więc przedstawicieli Zakładu kredytowego, czy utrzymaliby organizacyę bez producentów-rafi-nerów. Przedstawiciele Zakładu kredytowego pp. Neurath i Steczkowski pod tym względem nie mogli dać wiążących wyjaśnień bez porozumienia się z Centralą; załatwiono jeszcze sprawę sprzedaży ropy rafineryi Fanto i wybrano w tym celu komitet.

Po odjeździe p. Neuratha posiedzenie komitetu trwało jeszcze do dwunastej w nocy i wtedy powstała myśl domagania się od kraju i rządu pomocy w okresie przesilenia; obecny komitet zaufania przeistoczył się w komitet ratunkowy, kooptując p. Gorayskiego jako prezesa, a dra Bartoszewicza jako sekretarza.

Dotąd przemysł nasz kopalniany ciągle walczył sam, kraj popierał go tylko teoretycznie, przyszła znów chwila kiedy musimy zako-łatać o opiekę kraju i rządu i zakołatać bardzo energicznie. We wszystkich innych krajach rozmaite gałęzie przemysłu doznają opieki rządowej w chwilach jakiegoś przełomu, a nawet bywały takie wypadki i u nas, tylko nie z przemysłem naftowym.

Tymczasem sprawa przemysłu naftowego to jest sprawa egzystencyi 10.000 pracowników, a dwudziestu kilku tysięcy głów, licząc | Skład komitetu jest zatem obecnie następujący: ich rodziny, to sprawa milionów, które kraj zy- j prezes poseł Gorayski, członkowie: Karoi Bu-

ber, Władysław Długosz, R. E. Clay, dr. Fraen-kel, dr. Goldhammer, A. Kiesler, A. Liebermann, J. Mendelsohn, baron Popper, hr. Res-seguier, M. Seemann, J. Sussmann, W. Wolski, hr. Zamoyski, dr. Bartoszewicz jako sekretarz. Komitet rozdzielił się na trzy subkomitety :

Do komitetu dla opracowania memoryału wybrano pp. Wolskiego i dra Bartoszewicza.

Do komitetu akwizycyjnego dla outsiderów należą pp. hr. Zamoyski jako przewodniczący, dr. Fraenkel i A. Liebermann.

Do komitetu dla dalszych pertraktacyj z Zakładem kredytowym wybrano jako przewodniczącego p. br. Poppera, jako członków pp. Wolskiego i Goldhammera.

Po opracowaniu memoryału ma się udać komitet in gremio do Namiestnika i Marszałka, potem do Koła Polskiego, wreszcie do ministerstwa handlu, skarbu i rolnictwa.

Hr. Zamoyski w dosadnych słowach charakteryzuje jeszcze raz postępowanie outsiderów i oświadcza, iż dzisiaj dawni komitenci Petrolei będą prowadzić akcyę sanacyjną już tylko dla siebie; kto chce się przyłączyć szczerze i bez zastrzeżeń do tej akcyi z outsiderów, to może to zrobić, ale i bez nich komitet będzie pracować i w pierwszej linii postawi pro-pozycyę Zakładowi kredytowemu, który dzisiaj jest największym producentem i któremu na utrzymaniu ceny musi zależeć.

Pan Sussman sprzeciwia się ponownemu wiecowi : w końcu uchwalono urządzić zgromadzenie za zaproszeniami by było na niem więcej producentów a mniej handlarzy ropy i jednocześnie zawiadomić kopalnie, by zarządy kopalń zaopatrzyły się w legitymacye dla swobody postanowień.

Dnia 3. lipca odbył się wiec producentów naftowych w Drohobyczu, zwołany przez komitet ratunkowy. Wiec zagaił inż. Wolski, którego też obrano przewodniczącym. P. Wolski podniósł w swojej przemowie, że mimo rozbicia organizacyi niema powodu do znacznego zniżenia ceny ropy, gdyż cena ropy normuje się według wartości produktów naftowych na targu światowym, a produkty te, jak benzyna, olej gazowy poszły w górę ; oprócz tego ropa będzie miała nowe zastosowanie dla fa-brykacyi gazu; ropę opałową kontraktują dzisiaj po 3 korony i 15 halerzy; to samo już świadczy dzisiaj o podniesieniu się wartości ropy. Komitet apeluje dzisiaj tylko do producentów, by sami bez potrzeby nie deprecyono-wali ceny ropy ; komitet rozpoczął energiczne kroki celem sanacyi stosunków w przemyśle, projektowanemi są jeszcze układy z Zakładem kredytowym, kroki u marszałka krajowego celem wybudowania krajowych rezerwoarów na ropę, w Kole Polskiem i w ministerstwach ; za dni 10 ponownie zwołanem zostanie zgromadzenie do Drohobycza, by zdać sprawę o rezultatach akcyi komitetu.

Pan Schutzman oświadcza, że przystąpi do każdej organizacyi opartej na rzetelnych zasadach; natomiast do dawnej Petrolei wskutek stanowiska producentów-rafinerów nie miał zaufania.

Ruch wiertniczy w Galicyi.

W Pisa rowcach (powiat sanocki) zastanowiła narazie firma Adam i Jerzy Zuk Skarszewscy wiercenie szybu przy głębokości 800 m; do ropy narazie nie dowiercono. Formacya oligoceńska, przeważnie szare łupki i piaskowce przerastane kalcytem.

W stróżach wielkich posiada firma Perutz i Ska jeden szyb we wierceniu; głębokość wynosi przeszło 450 m ; produkcyi narazie nie osiągnięto, lecz występują ślady ropne i gazy.

W San oczku zastanowiło Karpackie Towarzystwo wiercenie swego szybu w 400 m głębokości, nie osiągnąwszy narazie produkcyi.

W Hoszowie (powiat Lisko) odwierciło Karpackie Towarzystwo jeden szyb w głębokości 450 m; produkcya wynosi około 15 cystern miesięcznie; formacya eoceńska.

W Woli Jawor o w ej (powiat sanocki) posiada p. Wiktor Żurowski 15 szybów w pompowaniu ; produkcya miesięczna wynosi przeszło 2 cysterny; wiercenie narazie wstrzymane; formacya eoceńska.

W Ropience (powiat Lisko) posiada firma Nieuwe Nederlandsche Petroleum Maat-schappij, (kopalnię dzierżawi obecnie firma dr. St. Olszewski & Klaudyusz Angermann), 48 szybów w pompowaniu; głębokość szybów

waha się między 150 a 300 m, produkcya ! ciętnie 130.000 cm. rocznie, nastąpił w r. miesięczna wynosi 22 cystern. Wiercenie na-razie wstrzymane. Ropę tłoczy się 8 km. dłu- wnał juź r. 1902, gim rurociągiem do rezerwoarów Olszanica. Formacya pokładów oligoceńska; pierwszy horyzont ropny w głębokości 180 m daje długotrwałą produkcyę. Charakterystyczną cechą pokładów są piaskowce zie-lonkowate i niebieskie i bardzo słone wody.

wzrastając o przeszło

W Lody nie wierci to samo towarzystwo jeden szyb nr. 35, głęboki obecnie 350 metrów. W pompowaniu znajduje się 18 szyitów, głębokich 150—300 m; łączna pro-dukeya wynosi przeszło 2'5 cysterny miesięcznie.

W Brelikowie pompuje firma J. C Parkinson & Ska z 47 szybów, głębokości 300—756 m około 108 cystern parafinowej ropy ; prócz tego posiada wspomniana firma 2 szyby we wierceniu, z których nr. 45 ma obecnie 330 m, nr. 4 390 m. Produkcya tej kopalni trwa bardzo długo, istnieją szyby będące 22 lata w pompowaniu i dające stale

ropę.

W Wańkowej posiada ta sama firma 21 szybów w pompowaniu; głębokość ich wynosi 280—450 rn, produkcya miesięczna około 15 cystern ropy benzynowej. Wiercenie narazie wstrzymane.

W Leszczowatem pompuje powyższa firma ropę z jednego szybu z głębokości 560 m; produkcya miesięczna 3 cysterny; wiercenie narazie wstrzymane.

W Paszowej wierci Tryesteńska ra-finerya nafty jeden szyb, głęboki obecnie 180 m; w pompowaniu znajduje się 14 szybów (głęb. 180—250 m), które dają około 18 cystern parafinowej ropy miesięcznie. Kopalnia połączons jest ze stacyą Olszanica własnym rurociągiem.

Organizacya i podział handlu naftowego w Niemczech w ostatniem dziesięcioleciu.

Napisał Józef Mendel w Berlinie.

(Ciąg dalszy).

Import zagranicznych o 1 ej ó w smarowych wzrósł w okresie 1897 —1906 więcej niż w dwójnasób. Wprawdzie po wzroście importu wynoszącym początkowo prze-

1901 spadek dowozu, lecz różnicę tę wyró-w r. 1903 osiągnięto

na staeyi ponownie wysoki poziom ; lata 1904 i 1905 wykazują nieznaczne obniżenie importu, natomiast w r. 1906 osiągnął dowóz niebywałą dotąd wysokość

460.000 cm. Wzrost importu spowodowany został obniżeniem cła wwozowego, dla czystych olejów mineralnych o 40 prc., dla olejów mieszanych o 25 prc. Pozatem stanowią oleje mineralne artykuł bardzo poszukiwany w przemyśle, wreszcie przyczyniła się do wzrostu importu smarów, nadzwyczajnie korzystna konjunktura i intenzywna czynnośd w przedsiębiorstwach fabrycznych, zapewniająca stały i znaczny zbyt dla smarów. Biorąc pod uwagę poszczególnych dostawców olejów smarowych w ostatniem dziesięcioleciu, widzimy, że Ameryka zupełnie prawie wyparła Rosyę. Ameryka zdołała podnieść dowóz smarów w czwórnasób, podczas gdy wzrost importu smarów rosyjskich w ostatniem dziesięcioleciu wynosił zaledwie 50 prc. ; ostatnie dwa lata wykazują znaczne obniżenie się importu smarów rosyjskich, ale przypisać to należy ciągłym strajkom i rozruchom na Kaukazie i nie ulega wątpliwości, że z nastaniem uporządkowanych stosunków, wzrośnie ponownie import smarów rosyjskich; na razie zdołali Amerykanie zawładnąć niemieckimi rynkami. Trzecim konkurentem w imporcie smarów jest Austrya. Stale i celowo rozwija i utrwala Austrya swój eksport do Niemiec. Po roku 1903 który wykazuje 73.663 cm. importowanych smarów, nastąpiło nieznaczne obniżenie dowozu w latach 1904 i 1905, lecz już w r. 1906 osiągnął eksport smarów austryaekieh do Niemiec 127.475 cm. wzrastając o blisko 100 prc. W r. 1890 import smarów austryaekieh prawie, że nie istniał, w r. 1906 stanowi on juź 6.67 prc. całego dowozo smarów do Niemiec. Import smarów rumuńskich, po słabych początkach — ustał zupełnie.

Eksport smarów z Niemiec na ogół obniżył się, wahając się w ostatnich latach między 12.000—15.000 cm. Nadzwyczajnie wysoka cyfra eksportu smarów w r. 1906,

wynosząca 99,921 cm. tern się tłómaczy, że objęty nią jest wywóz smarów przerobionych w Niemczech, pozatem spowodował silny wzrost dowrozu, z natury rzeczy również i odpowiedni eksport tego artykułu. Eksport smarów skierowany był do Holandyi, do Belgii i Anglii.

porty nad Renem, porty nad Bałtykiem. Przez porty holenderskie i belgijskie przy-przycliodzi nafta do Niemiec (pominąwszy transport Renem) także i pośrednio drogą żelazną. Od strony lądu stanowi Dunaj (Regensburg, Passau) ważną arteryę komunikacyjną dla nafty rumuńskiej, podczas gdy produkt g a 1 i e yj s k i, posługuje się obok kolei żelaznych Łabą i Odrą; znaczna cześć towaru galicyjskiego z Hamburga dopiero rozchodzi się dalej. Nafta rosyjska przychodzi do Hamburga drogą wodną przez Morze Czarne, ale także i przez porty bałtyckie, t. zn. po przebyciu państwa rosyjskiego drogą wodną lub lądową. Podobnie jak w ogóle w ruchu towarowym, tak i przy transportach naftowych wielką gra rolę zmienny, niejednokrotnie powrotny kierunek przesyłki. Najrozmaitsze okoliczności zniewalają często do tego rodzaju zmiennego ruchu towarów. W każdym razie dadzą się wytyczyć główne kierunki obrotu, a zwłaszcza w handlu naftowym, który koncentruje się w kilku rękach łatwiej jest, niż w obrocie innych towarów obserwować w jaki sposób rozdziela się konsumcya po pomniejszych ścieżkach. Przy badaniu jednak statystyki kolejowej

Pozycya : destylat n a f t o w y, fabrykat zagraniczny, t. j. nafta destylowana i benzyna, wykazuje bardzo zmienne cyfry, na ogół jednak widzimy od r. 1897 do r.

1905 wzrost o 87 pro. Głównymi dostawcami tych artykułów są Indye holenderskie i Austrya; w ostatnich latach także Ameryka i Rumunia.

Bardzo ważną pozycyę zbiorową dla najrozmaitszych gatunków olejów mineralnych stanowi pozycya w dawnym spisie towarów nazwana „o 1 ej e min e rai n e podlegające czyszczeniu“, która obecnie rozdzieloną została na kilka pozycyj. Początkowo głównego kontyngentu dostarczała Ameryka (1899 75 prc.) również i Austrya wywoziła pokaźne ilości tych olejów nie-ćzyszezonych. Później nastąpił prawie zupełny przewrót, udział Austryi spadł prawie do zera, a rozdział kontyngentu ukształtował się w ten sposób, że udział Ameryki zachodzi obawa, że znajdziemy poszczególne

ilości, dwa i więcej razy zaliczone, gdyż statystyka dyrekcyj kolejowych uwidacznia tylko przyjęcie i ekspedycye towaru, tak że niejednokrotnie tylko w drodze pośredniej, a czasem i wcale nie daje się zbadać skąd towar pochodzi i dokąd jest przeznaczony. Zwłaszcza we wielkich miastach, gdzie towar ekspedyuje się z dworca na dworzec, juźto drogą żelazną, jużto kołową, kilkakrotne zaliczenie tej samej ilości staje się prawie nieuniknionem.

Indye holenderskie pokry-

spadł do ¹

wają przeszło połowę dowozu. Oleje mineralne podlegające czyszczeniu, przerabiane bywają w pierwszym rzędzie na surowe destylaty naftowe (nafta surowa i benzyna surowa), ale także i na benzynę czyszczoną, ligroinę, smary i naftę rafinowaną.

Przypatrzmy się teraz głównym punktom, w których ogniskuje się niemiecki import naftowy. Pierwsze miejsce zajmuje Hamburg i Brema, następnie Mannheim, który w ostatnich czasach stracił na znaczeniu, z powodu rozwoju Kolonii, Strassburga, Düsseldorfu etc. Import przez Bremę również obniżył się znacznie i wynosił w r. 1906 zaledwie 43.200 ton podczas gdy w r.

Wskutek zaprowadzenia nowej klasyfi-kacyi towarów trudno jest przeprowadzić porównanie z importem lat dawniejszych, zwłaszcza w odniesieniu do poszczególnych kraj ów eksportuj ących.

W po wyższych wywodach ogólnych omówiliśmy udział poszczególnych krajów w zaopatrywaniu rynków niemieckich w produkty naftowe w ostatniem dziesięcioleniu, i zwróciliśmy uwagę, na bardzo ciekawe zmiany i przesunięcia. Obecnie pragniemy przejrzeć się z dalszej perspektywy dowozowi nafty do granic państwa niemieckiego.

Głównymi punktami dowozu nafty od strony 1880 208.000 ton; przez Hamburg od stro-

morza

są Hamburg, Brema i Mannheim, ny morza importowano w r. 1905 358.000

na po-

W miarę wych, także mazie węglowe i inne. Import nafty rafinowanej od strony morza wynosił w r. 1896 — 1,460.337 cm., w r. 1905 — na- 3,577.936 cm.; od strony lądu dowieziono do Hamburga w r. 1896 — 9.974 om. w r.

886.717 cm. drogą lądową

względnie rzeczną, w r. 1896 — 4.429 cm. w r. 1905

ton od strony lądu 31.016 ton. obniżania się importa przez Bremę i Mannheim, wzrasta znaczenie Hamburga i wspomnianych wyżej nadreńskich rynków ftowych.

Obniżenie się importu przez Bremę i inne miasta portowe tłómaczy się usiłowaniami koncentracyjnymi w handlu naftowym, które dążąc do ściślejszego kontaktu z konsumentem względnie detajlistą, coraz bardziej ograniczają i wypierają wielki handel. Wielkie towarzystwa importowe przesunęły swe składy i zastępstwa w głąb Niemiec, idąc biegiem rzek; naturalnie nastąpić musi przeładowanie towaru w Hamburgu lub Bremie z wielkich parowców cysternowych, mniejsze statki rzeczne, juźto wprost, juźto pośrednio z rezerwoarów portowych. Silniejsze zespoleuie towarzystw finansowanych przez Standard Oil Comp. umożliwia, że z portów holenderskich i belgijskich znaczniejsze transporty idą w górę Renu w głąb Niemiec. Przez organizacyę żeglugi na Renie i ustalenie się handlu zachoduio-niemiec-kiego traci Brema coraz bardziej na znaczeniu, i nawet wysoką mteligencya i wyrobienie handlowe tamtejszych importerów nie może skutecznie przeciwdziałać upadkowi rynku bremeńskiego. Żegluga na Renie przyczyniła się również do obniżenia znaczenia handlowego Mannheimu, powołując do życia cały szereg drobniejszych rynków, stojących i działających pod wspólną dyrektywa. Organizacyę tę przeprowadziło Towarzystwo Standard Oil Comp., przez objęcie, względnie finansowanie całego szeregu drobniejszych firm samoistnych. Rynek hamburski zachował swe znaczenie i samodzielność, chociaż i w górę biegu Łaby powstawały odrębne rynki naftowe; znaczenie Hamburga dla handlu naftowego wzrosło jeszcze bardziej, z chwilą gdy stał się on siedzibą potężnej firmy : Deutsch-Amerikanische-Petroleum-Ge-sellschaft.

Rynek naftowy w Hamburgu.

Statystyka naftowa w Hambrgu rozróżnia tylko dwie pozycye, mianowicie naftę rafinowaną i smary. Pozycya: inne oleje gazowe, obejmuje prócz destylatów nafto-1905 — 312.796 cm. nafty; dowóz smarów wynosił drogą morską w r. 1896 — 609.742, w r. 1905

76.010 cm. Główny udział w imporcie do Hamburga biorą Ameryka i Rosya. W imporcie nafty rafinowanej ma też i Rumunia udział, natomiast dla dowozu smarów posiadają pewne znaczenie Anglia, Belgia, Holandya i Brema. Naturalnie ostatnio wspomniane rynki eksportują towar z drugiej ręki, t. zn. towar wysłany z ognisk produkcyi do Amsterdamu, Antwerpii, Londynu etc. zostaje w specyalnych wypadkach, lub dla specyalnych celów reeksportowauy. Ale ilości te są w porównaniu z transportami przychodzącymi wprost z krajów produkujących bardzo nieznacznie.

Przyjrzawszy się bliżej poszczególnym prowenieneyom importowanym do Hamburga, widzimy, że Stany Zjednoczone podwoiły swój dowóz olejów rafinowanych w ostatniem dziesięcioleciu. Poszczególne lata wykazują wcale znaczne różnice, po nagłem obniżeniu się następuje znaczny wzrost dowozu. Już cytra r. 1898 dorównuje prawie r. 1905, do r. 1900 widzimy spadek, poczem następuje zwyżka trwająca do r. 1902 nie dosięgająca jednak importu w r. 1898. Po roku 1902 widoczne jest ponowne obniżenie się dowozu, aż wreszcie w r. 1905 nastąpiło nadzwyczajne podniesienie importu, które i w r. 1906 utrzymało się na tym samym poziomie. Import rosyjskiej nafty wzrastał zrazu bardzo inten-zywnie, później w tempie powolniejszem, wykazuje najwyższe cyfry wiatach 1900 i 1902. Powolny wzrost wpłynął ujemnie na stosunek dowozu rosyjskiego i amerykańskiego. Podczas gdy Rosya dawniej pokrywała do ¹/4 dowozu do Hamburga spadł jej udział w ostatnich latach z powodu ciągłych strejków w Baku do ¹/~, a nawet ¹f.. Rumunia osiągnęła szczyt w r. 1903, poczem dowóz jej stopniowo się obniżał.

W dowozie olejów smarowych zdołała

Ameryka prześcignąć z czasem Rosyę, jak to już wykazaliśmy w zestawieniu ogólnem importu państwa niemieckiego.

wany jest eksport smarów, lecz zaznaczyó należy, że znaczne ilości smarów służą dla pokrycia zapotrzebowania samych statków.

(Dok. nast.)

Delegacya zjazdu polskich górników,

Nafta z A u str o-W ogier przychodzi do Hamburga przeważnie drogą wodną na Łabie. W r. 1903 importowano 42.607 cm. nafty, w r. 1904: 73.693 era.; w r. 1905:

W dniu 28 czerwca rozpoczęło się posiedzenie stałej delegacyi zjazdu polskich górników w Krakowie. Na posiedzenie to przybyli prawie wszyscy członkowie stałej delegacyi Z. P. G.

Przed rozpoczęciem obrad i na wniosek przewodniczącego uczcili wszyscy przez powstanie pamięć zmarłego tak nagle ś. p. Stanisława Kuezkiewicza, który i w delegacyi górników również zaznaczył dodatniejszą działalność. Na posiedzenie delegacyi przybył także poseł do parlamentu Jan Zarański, który zajmował się bardzo żywo wszystkimi sprawami obrad i jak najgoręcej przyrzekł być ich rzecznikiem w Kole polskiem. Przybyli również dyrektorowie kopalń [). Schi-mitzek i p. Drobniak.

Pierwsza weszła pod obrady sprawa szkoły górniczej na potrzeby wschodnio-ślą-zkiego i galicyjskiego zagłębia. Sprawa ta została poruszona w Sejmie, przedłożoną została także pp. namiestnikowi, marszałkowi i laajowym władzom górniczym. Na osobnych audyencyach przedłożono ją również pp. ministrom rolnictwa i skarbu, którzy uznając racyonalne motywy założenia tej

310.165 cm.; Do r. 1900 import nafty Łabą był zupełnie nieznaczny. Smarów austrackich sprowadzono w r. 1897: 1358 cm.; w r. 1898:

2801 cm. w r. 1900: 30.209 cm.; wr. 1903:

44.871 cm.; w r. 1904: 54.578 cm.; w r.

1905: 68.218 cm. Oprócz nafty austryackiej transportowano Łabą nieznaczne ilości ropy niemieckiej z Hanoweru.

mor-

Ciekawy rozdział stanowi eksport produktów naftowych z Hamburga. Główne kierunki eksportu z Hamburga idą drogą ską, drogą rzeczną w górę Łaby i drogami żelaznemi. Drogą morską wywieziono w r. 1905:

597.824 cm. nafty i 382.222 cm. smarów.

Łabą spławiono w r. 1905: 1,843 038 cm. j nafty i 402.794 cm. smarów, wreszcie drogami żelaznemi wywieziono w tym roku:

523.485 cm. nafty i 96.177 cm. smarów.

wa-

Zdawało się, że wszystko pójdzie gładko, gdy nagle i niespodziewanie spotkała delegacya w ziszczeniu swych zamiarów silną przeszkodę. Oto grono wybituyeh właściciel i kopalń na wschodnim Ślązku, których wezwano do omówienia sprawy — oświadczyło się przeciw założeniu szkoły.

Nie ulega wątpliwości, że wchodzą tu

Eksport produktów Łabą wykazuje silny wzrost, co się tłumaczy korzystniejszymi runkami żeglugi i tern, że wielkie firmy importujące, a w pierwszym rzędzie Niemiecko-amerykańskie Towarzystwo naftowe urządziło wzdłuż biegu Łaby cały szereg składów nafty. Mimo silnego rozwoju żeglugi na Łabie wykazują transporty kolejowe wcale poważne cyfry, gdyż w zimie eksport odbywa się dro- szkoły górniczej dla sztygarów, przyrzekli gą żelazną, zwłaszcza gdy składy w głębi kra- jej skuteczne i jak najgorętsze poparcie, ju nie są należycie zaopatrzone. W każdym razie nie wykazują transporty kolejowe tak znacznego rozwoju, jak żegluga na Łabie ; zwłaszcza w eksporcie produktów rafinowanych widoczny jest wzrost nawigacyi na Łabie, w mniejszym stopniu rozwija się eksport smarów tą drogą. Statystyka nie zajmuje się dalszym eksportem z Hamburga w głąb kraju, natomiast bardziej szczegóło- w grę z ich strony względy narodowościowe wo notuje eksport drogą morską. Z Hambur- i że ponad konieczną z praktycznych i ekoga wywożoną bywa nafta rafinowana parów- nomicznych względów potrzebę porozumie-cami cysternowymi do Anglii, Danii, Szwe- wania się personalu dozorczego z górnikiem cyi, Norwegii, do portów nadbałtyckich, do I polskim w jego ojczystym języku, stawia się Oldenburga, Szlezwiku, Holandyi i Belgii. Do zamiar pokrzywdzenia, lub wynarodowienia tych samych krajów i portów skiero- tego robotnika dla chleba. Zapora ta jest

dosyć silną, jednak, Delegacya jest zdania ze da się przełamać, bo tak źle jeszcze nie jest, aby w słusznej sprawie nie można było znaleść należytego punktu oparcia.

W myśl uchwały zjazdu górników, ułożyła delegacya na

Ażeby wciągnąć i zjednoczyć w Związku jak najszersze koła górników i hutników polskich, nie obejmuje organizacya, zwyczajem innych, podobnych towarzystw, tylko pewną grupę z akademickiemi studyami, inżynierów i technicznych urzędników, lecz stara się włączyć do tego zbiorowego ciała jak największą ilość pracujących w przemyśle górniczo-hutniczym,

Dla utrzymania zestroju i wysokiego poziomu moralnego, uzależnione jest przyjęcia członka od oświadczenia delegacyi, oraz od wyniku balotowania Koła, które ma się zajmować stroną moralną i stworzeniem harmonii między członkami. Członkami Związku mogą być także osoby prawne, stowarzyszenia i instytucye, które, jako takie, uiszczają wpisowe.

zasadach przez zjazd przyjętych statut Związku g ó r n i k ó w i hu-tników polskich w Austryi, na wzór którego ma być zestawiony statut Związku górników i hutników polskich dla Królestwa i Rosyi. Statut dla Austryi zatwierdzony już został przez ministerstwo spraw wewnętrznych. Celem Związku jest w pierwszej linii rozwój polskiego górnictwa i hutnictwa, tudzież udzie

lanie materyalnej, moralnej i intelektualnej pomocy swym członkom. Związek zamierza zakładać kasy bratniej pomocy, starać się o odpowiednią pracę dla swych członków i udzielać im możliwego poparcia, urządzać biblioteki, stacye doświadczalne, odczyty i wycieczki naukowe, organizować zjazdy naukowe i towarzyskie, tudzież specyalne komisye dla badania kwestyj, tyczących się krajowego górnictwa i hutnictwa, ogłaszać drukiem prace swych członków z zakresu teoryi i praktyki górniczo-hutniczej, stosunków ekonomicznych i robotniczych. Siedzibą Związku jest Lwów. Związek składać się będzie z kół, organizowanych przez zarząd Związku w środowiskach przemysłu górniczo-hutniczego. Koła Związku mają w granicach swej miejscowej działalności wykonywać zadania Związku, w szczególności dążyć do wytworzenia ścisłej łączności między członkami. Zarządy kół kierować mają działalnością tą jako władza wykonawcza Koła, oraz zajmować się jego administracyą. W zakresie swego działania mają Koła i icli zarządy zastrzeżoną zupełnie samodzielność t. j. o ile postanowienia ich i czynności nie wchodzą w kolizye z statutem i uchwałami stałej delegacyi. Admini-stracya Kół jest natomiast ściśle podporządkowana zarządowi stałej delegacyi.

W łonie kół mają się tworzyć kółka lub sekcye w celach towarzyskich lub naukowych, mają one jednak znaczenie tylko wewnętrzne i nie mogą występować jako samoistne ciała, na zewnątrz organizaoyi Związku. Członkami czynnymi Związku mogą być osoby, pracujące w przemyśle hutniczo-wiert-niczym i posiadające średnie lub wyższe wykształcenie.

Związek ten chce się stać nowym, żywym czynnikiem W pracy społecznej i w ten sposób wzmóc siłę naszego społeczeństwa i narodu i chce zorganizować działanie żądnych pracy jednostek w świecie górniczym skupić je w celu podniesienia wiedzy technicznej, fachowej, współżycia towarzyskiego i społecznego, poprawienia bytu materyalne-go i poziomu moralnego górników. Związek pragnie siłą. wytworzonej zwartej i jednolitej organizaoyi popierać wszelkie dążenia przychylne rozwojowi polskiego przemysłu górniczo-hutniczego, a zwalczać wszystko, coby temu rozwojowi było przeszkodą, coby dlań było niechętne lub stawało się szkodliwe. Związek chce stworzyć w wzajemnem, silnem zespoleniu swych członków-górników atmosferę podniosłą, moralną: poczucie obowiązku wspólnej, skutecznej pracy i prawości.

Uważając te wskazówki za swe gwiazdy przewodnie, chce Związek je utrwalić na podstawach praktycznych celów. Chce dać przemysłowi górniczemu to wszystko, czego mu nie dają z różnych powodów dotychczasowe organizacye przemysłowe, lub też instytucye rządowe. Chce stworzyć trwały i ścisły kontakt z ogółem prawników, aby być dla nich najlepszem źródłem informacyjnem w sprawach zarówno przemysłowych, jak osobistych; zamierza śledzić wszystko, co potrzebuje zmia-

ny, lub co stworzyć się powinno, aby w tym celu działać i pośredniczyć skutecznie u władz instytucj i firm prywatnych. Inicyatywa taka wykonywana spokojnie powinna znaleźć, jak przypuszczać należy — wszędzie chętne przyjęcie. Związek starać się będzie o spopularyzowanie wiedzy z dziedziny przemysłu i techniki górniczo-hutniczej, o zainteresowanie nią szerszych kół ludności, po pierwsze, aby w ten sposób pobudzić szerszy ogół do poparcia górniczego przemysłu i rozwinąć w nich świadomość korzystnej w tym zakresie akcyi i polityki ekonomicznej i aby przez to zbliżenie do górniczego przemysłu zachęcić do inwestycyj kapitały krajowe.

wą monografii wiertnictwa, której opracowaniem zajmuje się obecnie komitet ściślejszy, złożony z inżynierów górniczych i techników wiertniczych w Borysławiu i Tu-stanowicach. Dzieło to, którego wydanie ze znacznym będzie połączone nakładem, jest ze względu na rozwój naszego górnictwa naftowego niezbędnie potrzebne i niezawodnie znajdzie licznych nabywców.

Równocześnie omawiano także sprawę pamiętnika Zjazdu, którego wydawnictwo opóźniło się z winy od r e d a k c y i zupełnie nie zależnej. Pamiętnik rzeczony wyjdzie tylko w bardzo szczupłej ilości egzemplarzy. Po rozdaniu go uczestnikom Zjazdu, zostanie zaledwie kilkadziesiąt egzemplarzy dla bibliotek i innych nabywców. Jeśli ktoś z poza grona uczestników Zjazdu życzyłby sobie tedy posiadać ten pamiętnik, winien się zgłosić najdalej po koniec lipca b. r. do członka delegacyi Z. P. G. p. Zdzisława Ka-mińskiego.

nader żywotną

Następnie

i piekącą sprawę podatku konsumcyjnego od nafty. Sprawa ta, z powodu odbywających się równocześnie konferencyj naftowych, nie mogła być należycie załatwiona, gdyż nie przybył referent, który miał ją przedłożyć delegacyi. Postanowiono zwołać w tej sprawie osobny wiec i udać się z prośbą o poparcie jej do posła Zarańskiego.

AV sprawie ochrony okazów mineralogicznych i geologicznych, t. j. wniosku, poruszonego na Z. P. G., postanowiono drogą odezwy wezwać wszystkich górników polskich, władze i zarządy kopalń, by znalezione cenniejsze okazy geologiczne, mineralogiczne i paleontologiczne odsyłali do Krako-

omawiano

Zasadą główną i kardynalną tej przyszłej instytucyi musi być doskonała, scentralizowana i energicznie prowadzona admini-stracya. Związek posiadać będzie w Austryi Koła w miejscowościach następujących; Lwów Kraków, Borysław, Jasło Stanisławów, Kar-win, Leoben i Przybrani. W dwóch ostatnich miejscowościach powstaną Koła ze względu na znaczną liczbę studyujach na tych dwóch akademiach górniczych Polaków.

Na posiedzeniu delegacyi został również szczegółowo przedyskutowany statut Związku górników Królestwa i Rosyi. Z wyjątkiem zmian nieznacznych, a koniecznych ze względu na panujące tam odmienne stosunki będzie ten statut z tutejszym prawie równobrzmiący. Przypuszczać należy, że otrzyma zatwierdzenie także w Ces. Rosyjskiem, bo cele jego są przedewszystkiem przemy-słowo-ekonomiczne.

Pierwszy zjazd Górników Polskich, wykazał, jak taka instytucya na obszarach ziemi naszej, choćby tylko w celach ściśle ekonomicznych jest pożądaną, potrzebną, wprost wa na ręce st. radcy górniczego p. Bocheń-nieodzowną, bo górniej polscy rozrzuceni po skiego, który je stosownie do potrzeb zbio-wielkim obszarze świata, nie mają z sobą rów naukowych i gabinetów rozdzieli. Spra-najmniejszej styczności nie wiedzą wprost wa ta dla celów naukowych jest ważną nie

o sobie.

mniej od innych, wiemy bowiem, jak wiele

W sprawie kreowania na politechnice

rem zadowoleniem.

Związek ma temu rozprószeniu się tamę okazów cennych, dostawszy się w niewłaściwe położyć, ma złączyć wszystkich we współ- ręce, ginęło bezpowrotnie dla kraju i jego nej pracy i dla tego stworzenie tej or- nauki, ganizacyi zostanie z pewnością przez cały ogół górników powitane z radością i szcze- • lwowskiej działu górnictwa postanowiono wysłać dziękczynne pismo ze strony delegacyi W dalszvm ciągu obradowano nad spra- do posła p. Głąbińskiego, który ważną tę

na ropę.

wzy-

na-

Rozszerzenie naszego pisma.

Z początkiem nowego półrocza pismo nasze wychodzić zaczyna w zwiększonym formacie (20 kolumn druku) przez dołączenie do niego „Przeglądu technicznego naftowe-g o", redagowanego przez „Związek techników wiertniczych“ w Borysławiu. Spodziewamy się, iż w tej kombinacyi pismo nasze odpowie wymaganiom wszystkich pracowników przemysłu naftowego i stanowisku naszego przemysłu, a zarazem będzie ono prawdziwym i poczytnym organem Krajowego Towarzystwa naftowego, do którego też Związek techników należy od paru lat ; pismo nasze już powtórnie doznaje rozszerzenia, przed 2!₂ laty z mie- Łaszcz, Sulimirski i Śka na „Kornhaberze“ w Bo-sięcznika zostało dwutygodnikiem, obecnie    rysławiu w szybie nr. 2 w głębokości 1.154 m

treść dwutygodnika będzie urozmaiconą i roz-    otrzymano 4 wagony ropy dziennie; ropę tłokuje

szerzoną, a staraniem redakcyi będzie i nadal się, produkcya wzrasta. Nowa kopalnia „Rozwa-

Ruch wiertniczy. Na kopalni D. Fanto,

kwestyę poruszył w Kole Polskiera. Pod dy-skusyę weszła również tak bardzo dziś aktualna sprawa budowy zbiorników Przed rokiem to jeszcze przewidział Z. P. G. źe taka kryzys nastąpić kiedyś musi i wał czynniki wpływowe do budowy zbiorników eo rychlej. Gdyby wskaźnik ten został przez sfery decydujące bezwłoeznie uwzględniony nie znalazłby się może przemysł ftowy jak to obecnie się stało w położeniu prawie bez wyjścia. Jest to dowód, co prawda zbyt dla naszego przemysłu bolesny i dotkliwy jednak aż nadto przekonywujący, źe rozstrząsanie takich kwestyj w organiza-cyach zbiorowych, a następnie liczenie się z postulatami takich organizacyj jest konieczne i źe brakom tym jedynie założenie jednolitego Związku polskich pracowników kres położyć zdoła.

Jako ostatni punkt programu weszła sprawa zakupna przez rząd terenów kopalnianych. Wiadomą jest rzeczą, iż rząd zamierza nabyć niebawem znaczną część obszarów górniczych i kompleksów kopalnianych, wiadomo także, bo liczne doświadczenia nas przekonały, jak w takich wypadkach potrafią inni na swoje cele wyzskać narodowe kapitały, z tego powodu postanowiono ze strony dele-gacyi pilnować tej sprawy, śledzić ją bacznie i przydzielono ją w tym celu osobnym referentom.

KRONIKA.

z bogato zaopatrzonymi składami w Borysławiu i Krośnie

KRONIKA.

w miarę funduszów, dbać o rozwój i dalsze rozszerzenie pisma; sądzimy, iż dzięki nowej kombinacyi grono Czytelników naszego pisma zwiększy się i wzrośnie też przywiązanie pracowników naftowych do organu naftowego.

Posiedzenie komitetu kongresowego odbyło się we Lwowie w biurze Krajowego Towarzystwa naftowego 2t>. czerwca. Z powodu ważnych posiedzeń „Petrolei“ zgromadzenie było nieliczne; obecni byli: radca Wydziału Krajowego dr. Jahl, profesor Syroczyński, profesor Załoziecki, dyrektor Mészâros, inżynier Łaszcz, dyrektor Mars, inż. Grawroński i dr. Bartoszewicz. Prof. Załozie-cki i dr. Bartoszewicz przedłożyli dotychczasowe prace prezydyum komitetu; rozwinęła się ożywiona dyskusya nad sprawą, czy i w jaki sposób wziąć udział w wystawie kongresowej ; wskazywano na trudności wynikające z obecnego przesilenia naftowego i przeważało zdanie, że należy wystąpić albo rzeczowo i okazale, albo wcale nie występować ; odczytano list komitetu wystawowego bukareszteńskiego, w którym komitet ofiaruje wystawcom miejsce w ogólnym pawilonie bezpłatnie i zachęca do wystawiania przeważnie modeli, małych próbek, fotografij i grafikonów. Po długiej dyskusyi uchwalono, by sekretarjat komitetu rozwinął jeszcze agitacyę na rzecz zgłaszania odczytów i wśród firm na rzecz wystawy i aby profesor Załoziecki pojechał, do Bukaresztu, by na miejscu przekonać się o rozmiarach wystawy. Około połowy lipca zwołanym zostanie komitet ponownie do Borysławia, by w większym komplecie zadecydować o udziale w wystawie.

Program III. kongresu naftowego w Bukareszcie. Dnia 4. września rozpocznie się kongres naftowy w Bukareszcie. Pierwszego dnia zebranie się członków kongresu biorących udział w pierwszej wycieczce i rozdzielenie odznak kongresowych. Dnia o. września wyjazd pierwszej wycieczki do najważniejszych kopalń naftowych, mianowicie do Baicoiu, Tzintea, Reccea, Bustenari, Campina i Moreni. Wycieczka zabawi przez 5., 6. i 7. września. Dnia 8. września nastąpi oficyalne otwarcie kongresu, Dnia 9. odbędą się posiedzenia. Dnia 9. wyjedzie druga wycieczka do Campiny, Bustenari i Sinaia, gdzie znajduje się letnia rezy-dencya królewska. Dnia 14. i 15. trzecia wycieczka koleją do portu w Konstancy. Dnia 15. zwiedzanie portu w Konstancy, wieczorem tego samego dnia wyjazd osobnym parowcem do Konstantynopola. .Równocześnie z wycieczką do Konstancy i Konstantynopola wyjedzie inna ekskursya do kopalń naftowych w Mołdawii dla tych członków kongresu, którzy nie wezmą udziału w wycieczce do Konstancy.

dów“ na Tustanowicach, własność księcia Jerzego | kartelu oraz o zmianach kontraktów komisowych Luhomixskiego i Ski, rozpoczęła 6. b. m. wierce- „Petrolei“ z producentami ropy. Nie da się jenie; roboty wiertnicze prowadzi pan Wit Suli- dnakże dziś przewidzieć, o ile rozwiązanie kartelu mirski.    naftowego wpłynie niekorzystnie na wyniki finan

sowe w roku bieżącym. Nie udało się stworzyć, mimo wszelkich usiłowali, nowej organizacyi austro-węgierskich rafinerów nafty i stłumić powstałej między rafinerami walki konkurencyjnej» Wzmiankuje wreszcie sprawozdanie o założeniu austr. Tow. przemysłu naftowego, które objęło kopalnie w Sołotwinie. Z akcyj nowego towarzystwa objęło Karpackie Tow. naft. 65.000 kor.

W dyskusyi nad sprawozdaniem poruszono rozmaite kwestye, dotyczące tak spraw Towarzystwa jak i ogólnego przemysłu naftowego, na co udzielali wyjaśnień dyrektor Brunner i przewodniczący.

Na kopalni „Fortuna“ dowiercono przy 1.090 m drugi horyzont ropny; produkcya dzienna wynosi 20 cystern na dobę. Szyb „Clay“ daje obecnie około 6 cystern ropy. „Hal a“ (dr. Landes, Taubenfeld & Ska) produkuje około 10 cystern na dobę z drugiego horyzontu. Produkcya „na Glińskim“ Towarzystwa akcyjnego górniczego wynosiła za miesiąc czerwiec 1,050 wagonów; jest to największa produkcya miesięczna, jaką osiągnięto dotychczas w Tustanowicach. Kopalnia „Jenny“ Towarzystwa Niemiecko-austryackiego, daje obecnie około 8 wagonów dziennie z pierwszego horyzontu. Firma Długosz -br. Popperowa rozpoczęła nowe wiercenia, mianowicie 3 rygami „na Ponerlach“ i jednym rygiem „na Zagumienkach“. Firma Korsak, Weydlich, Wolski & Ska, na terenie gminnym rozpoczęła wiercenie 2 rygami, mianowicie szyb „Kalifornia“ i szyb „Tomasz“ zaś firma Mertens & Co. rozpoczęła wiercenie szybu „Wilhelm“. Firma Ostrowski & Cu dek przeprowadziła transakcyę sprzedaży terenu, graniczącego z ,;Perłą“ dla firmy Rodrigo de Castro w Hamburgu. Wiercenie akordowe szybu „Carlos“ tejże firmy objął p. Norbert Gold.

Karpackie Towarzystwo naftowe. We środę d. 3. b. m. odbyło się we Wiedniu walne zebranie Gal. Karpackiego Towarz. naftowego, pod przewodnictwem członka rady zarządzającej pana S. Bergheima. Reprezentowane były 16.514 akcyj , przedstawiające 825 głosów. Funkcjm komisarza rządowego pełnił starszy radca górniczy pan J. Bocheński.

Mówili : konsul Weis w sprawie ropy zapasowej, figurującej w bilansie sumą 2,111.452 koron, p. Wortmann w sprawie strat na ropie spowodowanej zniżką ceny.

P. Mac Garvey jest za dalszem ograniczeniem produkcyi, przynoszącej w ostatnich latach towarzystwu straty, a rozszerzeniem pracy w innych kierunkach przemysłu naftowego, które, jak się okazało, dają znaczne korzyści.

Po dyskusyi przyjęto sprawozdanie jedno

myślnie.

Przed przejściem do porządku dziennego za

Dokonano następnie wyborów uzupełniających do Rady nadzorczej, do której weszli ponownie: pp August Gorayski, Wiliam Mac Garvey i Bertold Schick i komisyi rewizyjnej : pp. M. Aigner, Emil Löbl, Jan Fuchs i jako zastępca prof. dr. Husserl.

Na tern posiedzenie zamknięto.

Towarzystwo akcyjne dla przemysłu naftowego przeniosło z dniem 5. lipca b. r. swe biura ze Lwowa do Borysławia. Generalnym

wiadomił przewodniczący, że przedstawiony przez jednego z akcyonaryuszy wniosek wypłaceuia 5 pełnomocnikiem Towarzystwa jest p. dyrektor Jerzy Meszaros w Borysławiu

proc. dywidendy, został przez niego cofnięty.

Sprawozdanie z działalności i rozwoju Towarzystwa przedstawił dyrektor Brunner. W referacie swoim, obejmując czas aż po koniec kwietnia b. r., zaznaczył, że rezultaty, jakie dały ko-

Niemiecko-galicyjskie akcyjne towarzystwo „Harklowa“ komunikuje nam, iż stanowisko odpowiedzialnego kierownika i prokurzysty w przedsiębiorstwie objął w miejsce p. Faicusa palnie w okresie sprawozdawczym, nieodpowie- p. Ludwik Dankmeyer. działy pokładanym nadziejom. Jakkolwiek bowiem już w górnych pokładach szybów okazała się znaczna ilość ropy, co pozwala mieć nadzieję, że niższe horyzonty będą w ropę jeszcze bardziej ob- ¹ wym. Mapa ta zawiera wszystkie nawet i naj-fite. to przecież produkcya tegoroczna w porówna- nowsze kopalnie i szyby w Tustanowicach aż po niu z zeszłoroczną nie o wiele się zwiększyła. ostatnie dni, dokładnie podaje liczby parcel grun-Dała ona w okresie sprawozdawczym 785.551 cm., to wy eh, i jest mimo małego formatu bardzo do1 w roku poprzednim zaś 732.515 cm. Przeciętny I kładną i przejrzystą. Umieszczony obok spis dochód z ropy wykazuje i w tym roku straty, j merowany, zawierający 136 kopalń, pozwala na a to z powodu znacznego odpisywania „ex re“ niedoboru zeszłorocznego Natomiast

w Maryampolu i w Preszburgu dały znaczne nawet | mapki wynosi 2 kor. nadwyżki dochodów, podobnie jak i warsztaty !

Kieszonkowa mapa Tustanowic. Nakładem firmy Ostrowski & Cu dek wyszła obecnie nowa mapa Tustanowic w formacie kieszonko-

nu-

szybkie zoryentowanie się i daje dokładny prze-rafinerye j gląd firm pracujących w Tustanowicach. Cena

maszynowe.

Wspomina też sprawozdanie o rozwiązaniu |

~ fyj

W. Sikorski & J. Seidenstein

*w ZECroanie

.<>•

filie: w BORYSŁAWIU i ZAGÓRZU

Utrzymują stale na składzie:

oraz

KOTŁY i MASZYNY PAROWE, KOMPLETNE URZĄDZENIA i wszelkie NARZĘDZIA do głębokich wierceń.

Jako specyalność polecają:

ŻURAWIE WIERTNICZE, POPUSZCZA-DŁA najnowsz. systemów, WIELOKRĄŻKI z ulepszonym przyrządem do smarowania, SZTANGI RATUNKOWE z końcami nie-spawanymi (z jednego kawałka).

Pasy wiertnicze

„U R S U S“ w najlepszej jakości i t, d. i t. d.

ŁgggwwwS

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18

z bogato zaopatrzonymi składami w Borysławiu i Krośnie

wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów itp., maszty dla elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specyalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witkowicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu.

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.