NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 8-ego i 22-eio

IE?re:rva.:r2a.era,ta, "W37-:n.osi rocznie 12 łnorom..

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Słowackiego 1. 3, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 12.

Organizacya i podział handlu naftowego w Niemczech w ostatniem dziesięcioleciu. Nap. J. Mendel. — Zebranie producentów ropnych w Drohobyczu. — Posiedzenie Wydziału Kajowego Towarzystwa naftowego. — Z krajów naftowych. — Odpowiedź na artykuł p. Juliusza Pabiańskiego. — Z państwowej rady kolejowej. — Kronika.

wymagają bliższego wyjaśnienia. W pierwszym rzędzie porównać należy dawniejszy a dzisiejszy rozdział niemieckich rynków zbytu między poszczególnych importerów, następnie zaś wskazać drogi, po których kroczy nafta rozmaitych proweniencyj, od chwili wejścia w granice Niemiec, aż do miejsca konsumoyi.

BIURA

Krajowego Towarzystwa naftowego

i redakcyi „NAFTY“

z dniem 1. lipca b. r. zostaną przeniesione na ulicę

Kraszewskiego 1. 1 I. piętro.

Organizacya i podział handlu naftowego w Niemczech w ostatniem dziesięcioleciu.

Napisał Józef Mendel w Berlinie.

W ten sposób, jeśli nawet nie wszystkie dane będą zupełnie dokładne, co wobec silnej konkurencyi sfer interesowanych jest zrozumiałem, można stworzyć obraz obecnego Pod powyższym tytułem zamieszcza    położenia i rozwoju handlu naftowego w Niem-

berlińskie „Petroleum“ bardzo ciekawą pra-    czech.

Jest rzeczą powszechnie znaną, że w żad-

cę o ukształtowaniu się handlu naftowego w Niemczech, która i wśród naszych czy-    nej gałęzi handlowej nie panuje tak ostra

telników powinna wzbudzić zainteresowanie,    i zacięta walka konkurencyjna, jak na polu

ze względu na ożywione stosunki handlowe    handlu naftowego; nawet zdeklarowani nie-

łączące nasz przemysł naftowy z Niemcami.    przyjaciele i konkurenci posiadają wspólne

Pracę J. Mendla podajemy poniżej w obszer-    punkty styczne i wspólne interesy, które już

nem streszczeniu.

Założenie Europejskiej Unii naftowej w roku ubiegłym i nie milknące w ostatnich czasach pogłoski o porozumieniu się Unii, jednoczącej jak wiadomo handel naftowy rosyjski i rumuński z amerykańskim trustem naftowym, co do rozdziału rynków europejskich, a w pierwszym rzędzie niemieckich,

to świadomie, już to nieświadomie łączą ich do wzajemnego współdziałania, a wśród najlepszych przyjaciół wyłonić się może każdej chwili jakaś kwestya specyalna, która szybko zamienia się w kwestyę zasadniczą i wywo-łuie ostrą walkę na śmierć i życie. Często jednak zawiera się i rozwiązuje przymierza w największej tajemnicy, tak że i najdrob-

niej sza wiadomość nie przedostaje się do szerszych sfer interesowanych. Mistrzem na polu ukrywania swych istotnych zamiarów i dążenia do celu po zawiłych i tajnych ścieżkach jest towarzystwo Standard, którego konkurenci starają się walczyć tą samą bronią, choć nie zawsze z tern samem szczęściem i sprytem.

Amerykanami, zapewniające tru-

ograniczenia panującego Standard. W powyźszem wypowiedzieliśmy opinię powszechnie panującą w handlowych sferach naftowych.

Na razie nie da się oznaczyć, jaki wpływ będzie miało zasadnicze porozumienie się po cieźkiei i niszczącej walce E. P. U. z Stan-dardem, na inne grupy, a także i na kon-sumcyę nafty. Pewnem jest tylko, źe rząd niemiecki, który ongiś naftę europejską, występującą do walki konkurencyjnej z naftą amerykańską, w niemieckim obszarze cłowym faworyzował, udzielając zniżek taryfowych i rozmaitych udogodnień, po pojednaniu się dawnych wrogów, tak długo tylko może być spokojnym o interes konsumcyi, jak długo

Pokrótce przeglądnąć należy ostatnie zmiany na rynku naftowym. Europejska Unia naftowa, (którą w dalszym ciągu dla skrócenia nazywać będziemy początkowemi literami jej niemieckiej firmy Europäische Petroleum Union, E. P. U.) wstąpiła, względnie wstąpi w najbliższym czasie, w układy zawarte między rosyjskimi firmami a Standardem, a raczej europejskiemi filiami Standardu. Jest to dokładniejsze określenie dla następującej transakcyi : E. P. U. przyjęła na siebie układy firmy Société anonyme pour la vente de Pétrole, cidevant H. Rieth & Co. w Antwerpii z firmą Deutsch Russische Naphta-Import-Gesellschaft. Rieth & Co. uchodzili za zastępców Standardu, co innemi słowy wyrażone oznacza, źe Amerykanie i Rosyanie zjednoczyli się w Belgii dla wspólnych interesów. Nie da się coprawda zaprzeczyć, źe przewaga leżała od dawna po stronie Standardu, gdyż firma Rieth & Co., będąca początkowo zastępcą Nobla, uległa wpływom trustu, który zdobył sobie większość w spółce. Ale tow. Standard okazało się, jak zwykle, wspaniałomyślnem, zawarło nowe układy z rosyjską firmą, zezwalając na szereg lat na operowanie w położonych po lewym brzegu Renu prowincyach belgijskich i holenderskich, które stanowiły początkowo obszar Amerykanów. Podobne układy między Ro-syanami

stowi korzystniejsze warunki, bywały zawierane, także co do innych obszarów zbytu, mimo źe nawet w kołach fachowych o tern nie wiedziano. Nie jest wykluczonem, źe nowe ukształtowanie się układów między Standardem, względnie jego filiami, a rosyjskimi importerami, które z powodu objęcia interesów tych ostatnich przez E. P. U. staje się koniecznem, pociągnie za sobą przesunięcie się i odmienne ukształtowanie się wpływów i stanowiska dominującego wśród grup wchodzących w nowe układy, których treść możliwie przedostanie się do szeregu ogółu. Moźliwem jest, źe tow. Standard, względnie D. A. P. G. w Niemczech tu lub ówdzie uzyska korzystniejsze warunki niż przedtem, a E P. U. na jednym lub drugim placu więcej zdobędzie, aniżeli posiadały firmy rosyjskie i rumuńskie i interesenci grupujący się około Deutsche Bank, źe firma Deutsche Petroleum Verkaufsgesellschaft tu lub tam otrzyma od D. A. P. G. koncesye, nie dając w zamian znaczniejszych ustępstw. Moźliwem jest, źe obie wielkie grupy same między siebie podzielą lwią skórę i położą hamulec eksporterom aus tr yack im w wywozie do Niemiec, albo innym niezawisłym firmom zechcą usunąć podstawę egzy-stencyi. Wiele czasu upłynie, zanim tu, a zwłaszcza na gruncie niemieckim nastąpi pewnego rodzaju równowaga. Pewnem jest tylko, źe E. P. U. nie okazuje obecnie owego wojennego animuszu, który cechował zjednoczoną w niej grupę niemiecko-rumuńską, w stosunkach ze Standardem, wówczas, gdy E. P. U. głosiła uwolnienie Niemiec i niemieckiej konsumcyi nafty z pod wpływów Ameryki; przeciwnie w polityce E. P. U. przejawia się obecnie dążność paktowania z potężnym i przezornym przeciwnikiem, i zapewnienia sobie tych prerogatyw, do jakich ze względu na swe znaczenie i rozmiar swych interesów, E. P. U. słusznie może sobie rościć pretensye. Nie należy jednak ze strony E. P. U. oczekiwać

stanowiska towarz.

połączone grupy prowadzić będą umiarkowaną politykę handlową i utrzymają cenę na odpowiednim poziomie. Naszem zdaniem obie wielkie grupy zawarły prawdopodobnie i co do cen pewne umowy i potrafią zachować miarę odpowiednią. Ciekawą natomiast jest wiadomość, która doszła nas z Wiednia, źe rząd niemiecki zamierza znieść cło na ropę amerykańską. Gdyby to istotnie kiedyś nastąpić miało, w takim razie obecne ukształtowanie się handlu naftowego w Niemczech za jednym zamachem doznałoby zupełnej zmiany. Kwestya przemysłu rafine-ryjnego w Niemczech, pozostająca obecnie na dalekim planie, stałaby się natychmiast znowu aktualną.

Stosunki panujące obecnie na niemieckim rynku naftowym, poprzedzimy zestawieniem statystycznem, opartem na rządowej statystyce za ostatnich lat 9, podając import i eksport poszczególnych produktów naftowych i udział poszczególnych krajów w imporcie. (Cetnary metryczne).

Pozycya 761. Destylat naftowy.

Nafta destylowana, benzyna, fabrykat zagraniczny.

1897

Imp.

52.917

Eksp.

660

1898    56.239

1899    81.085

1900    61.667    (97.607)3.662

1901    55.655

1902    58.468

1903    64.980

1904    68.437

1905    97.487

710

2.115

2.903

2.724

1.823

2.700

2.105

Pozycya 758. Ropa surowa.

Eksp.

Imp.

Pozycya 763. Smary, zagraniczny fabrykat.

Imp.    Eksp.

1897    839.566    34.242

1898    970.280    13.436

1899    1,066.243    11.982

1900    1,245.050    11.631

1901    1,189.991    13.356

1902    1,256.667    13.421

1903    1,478.370    12.261

1904    1,429.290    15.055

1905    1,439.264    14.169

1906    1,901.196    99.921

1897

151.442

21

1898

1899

1900

1901

1902

1903

1904

1905

1906 .

103.914

57.853

88.461

101.028

67.210

32.445

21.780

10.812

192.147

24

19

128

835

462

14

Pozycya 759. Nafta rafinowana.

1897

1898

1899

1900-

1901

1902

1903

1904

1905

1906

Imp.

Pozycya 768. Oleje podlegające czyszczeniu.

1897

1898

1899

1900

1901

1902

1903

1904

1905

517.331

528.742

489.560

516.386

584.411

676.996

875.259

967.060

1,109.437

A teraz przechodzimy do udziału poszczególnych krajów;

a) Import nafty rafinowanej, cyfry ogólne.

St. Zjed.

Amer.

1897    8,360.396    295.720    87.901    —

1898    8,361.927    509.515    5.724    —

1899    7,894.252    1,006.536    40.756    23.216

1900    7,901.320    1,191.337    106.359    20.949

1901    7,813.990    1,167.515    44.128    42.466

1902    7,521.550    1,366.808    168.377    80.778

Rosya

Austrya Rumunia

1903    7,631.637 1,419.927 356.515

1904    7,771.404 1,313.383 428.098

1905    7,708.291 1,188.783 508.920

1906    7,801.338    930.390    598.372

116.656

70.208

19.042

119.597

37 103.907 59.546 91 96.183 110.287

1900    337.380 15 511

1901    365.495 12.230

1902    417.147 14.199 30.457 63.409 139.160

1903    290.774 25.958 331.926 65.452 57.303

1904    246.748 2.713 449.474 32.804 229.107

1897

1898

1899

1900

1901

1902

1903

1904

1905

1906

95-52 93-99 87-99 85-63 85 70 81-18 78-64 80 07

81- 27

82- 06

1905 297.393

598.659    9.793 190.299

procentowo

0-26

0-23

0-46

0-87

1-21

0-72

0-20

1-26

53-96

3-39 23 66 0-88 17-15

b) Import smarów, eyfry ogólne.

St. Zjed.

Amer.

1897    306.694 444.218

1898    360.843 523.074

1899    397.608 574.939    12.292

1900    453.384 677.371 22.427

1901    456.185 627.943 20.600

1902    492.420 652.068 30.508

1903    5 8.096    743.268    73.663

1904    527.304    751.709    61.322

1905    604.225 669.153 65.026

1906    1,021.883 603.993 127.475

Rosya

Austrya Rumunia

8.318

1.471

389

1.766

620

procentowo

52- 91

53- 91

53- 92

54- 40 52-77

51- 88 50-27

52- 59 46-49 31-77

0-86

0-15

1-15

1-80

0-17

2 43

4 98

4-29

4-52

6-67

0-03

0-14

0-05

c) Import olejów mineralnych podlegających czyszczeniu, cyfry ogólne.

St. Zj.

Amer. Rosya

1897    355.518 14.084

1898    339.669 11.353

1899    367.418    —

Indye

hol. Austrya Rumunia

147.657    —

136.239    2.189

129.805 20.052

Stosunków w r. 1906 nie można bez zastrzeżenia porównywać z latami dawniej-szemi. Jak wiadomo nastąpiła po wprowadzeniu nowych taryf cłowych t. j. od 1. marca nowa klasyfikacya towarów w urzędzie statystycznym, tak że nie można nawet porównać cyfr za pierwsze dwa miesiące roku 1906 z cytrami ostatnich dziesięciu miesięcy.

Z powyższych zestawień wynika, że import ropy wykazywał na ogół w okresie od r. 1897 — 1905 tendencyę zniżkową. Głównym dostawcą była Rosya, która początkowo dostarczała przeszło trzyczwarte importu, mianowicie w r. 1897 128.154 c. m., 1898 76.547 c. m. Reszta przypada Stanom Zjednoczonym, mianowicie 15.655 c. m. wzgl. 19.655 c. m. W latach następnych zanikł prawie zupełnie dowóz ropy ze Stanów Zjednoczonych, a Rosya pokrywała prawie całe, co-prawda znacznie niższe niż dawniej, zapotrzebowanie. Przejściowo pociągano z Gali-cyi nieznaczne ilości ropy, mianowicie w r. 1900 3.123, 1901 633, 1902 202 c. m., poczerń import galicyjski zupełnie ustał, z Rumunii importowano w r. 1901 5.381 c. m. i zanikł dowóz prawie zupełnie. W r. 1906 od marca do grudnia importowano pod po-zycyą surowy olej ziemny 181.937 c. m., z tego 175.101 c. m. na cele uszlachetnienia, zaś 6.836 c. m. oclono, tak że i w roku ubiegłym zmniejszył się import oclonej ropy do Niemiec, tern bardziej, że dowóz rosyjski

łem 92,622.839 e. m., 9,262.284 c. m.

ciętna dziesięciolecia, jednakże różnica wynosiła w r. 1906 2.6°/

/ 0i

(C. d. n.)

na-

wyrób nafty eksportowej i tylko

na

obniżył się wskutek tamtejszych strejków. Główny udział w imporcie ropy dla celów uszlachetnienia miały Stany Zjednoczone. Eksportu ropy, który coprawda od r. 1903 czasowo wzrasta, z powodu nizkiego stanu nie można zupełnie braó w rachubę.

Lwią część w imporcie, zarówno pod względem wagi, jak i wartości, stanowi nafta rafinowana, nazwana wedle nowej klasy-fikacyi kerozyną lub olejem palnym, właściwa nafta świetlna. Przeglądając zestawienie z ubiegłego dziesięciolecia zauważyć musimy pewną stałość w cyfrach. Rok najniższego importu 1897 wykazuje 8,741.754 c. m., najwyższy dowóz w r. 1904 wynosił 9,705.966 c. m. Różnica obu lat wynosi zaledwie 964.212 c. m. a procentowo oznaczona ll*3°/₀.

Od r. 1897 do 1906 importowano ogó-czyli przeciętnie rocznie. Od r. 1902 cyfry importu są wyższe, niż podana powyżej prze-a w roku najwyższego importu 1904 nie więcej jak 4*7°/₀. Biorąc pod uwagę poszczególne kraje, widzimy, że import ze Stanów Zjednoczonych na ogól biorąc obniżył się, i to znaczniej w okresie 1897 —1899; od r. 1902 widocznym jest powolny wzrost ogólny, od r. 1903 także i procentowy. Silny wzrost wykazuje import rosyjski, lecz tylko do r. 1904, poczerń znacznie spada z powodu katastrofy kaukazkiej. Procentowe maximum wykazuje Rosya w r. 1902, Stany Zjednoczone w roku 1897. Import nafty galicyjskiej wykazuje po okresie upadku zupełnego 1898/1899 stały wzrost, który szczególnie silnie występuje w zestawieniu procentowem. Rumuński import podlegał rozmaitym zmianom. Najlepsze rezultaty osiągnięto w r. 1903, poczem następuje spadek trwający aż do r. 1906, który przewyższa nawet nieco r. 1903. W rezultacie widoczną jest zacięta walka Stanów Zjednoczonych o odzyskanie utraconego zbytu dla swej nafty, walka uwieńczona nawet z powodu osłabienia Rosyi, po cręści pomyślnym wynikiem. Mimo to nie mogły Stany Zjednoczone powstrzymać wzrostu importu nafty au s t r y ac ki e j.

Zebranie producentów ropnych w Drohobyczu.

13. b. m. odbyło się w Drohobyczu zebranie producentów ropnych zwołane z ini-cyatywy Krajowego Towarzystwa naftowego przez Franciszka hr. Zamoyskiego dla omówienia obecnego położenia w przemyśle ftowym. Przybyło na zebranie około 50 producentów; w tej liczbie i kilku „outsiderów“. Hr. Zamoyski, zagajając zgromadzenie, odczytał list dyrektora filii Zakładu Kredytowego pana Steczkowskiego, w którym pan Steczkowski zapowiada, iż wypowiedzenie kontraktów komisowych przez Zakład Kredytowy 30. czerwca na 31. sierpnia jest nieod-wołalnem postanowienie^ jeśli do końca b. m. nie przystąpi do „Petrolei“ przynajmniej 95°/0 produkcyi czystych producentów, jeśli nie przystąpią dalej producenci rafinerzy i kopalnie, które mają szyby głębsze ponad 600 metrów.

Hr. Zamoyski przytacza cyfry produkcyi ropy za ostatnie dwa miesiące, z których widać wzrost wielki samej produkcyi i wzrost produkcyi u „outsiderów“; mianowicie, gdy w kwiettriu produkeya ropy w całej Galicyi wynosiła 7.618 wagonów, w maju wzrosła do 8.818 wagonów; produkeya „outsiderów“ z 935 wagonów w kwietniu wzrosła do 1.415 wagonów w maju; produkeya pro-ducentów-rafinerów w maju wynosiła 3.009 wagonów, gdy produkeya komitentów „Petrolei“ 4.395 wagonów; produkeya więc pro-ducentów-rafinerów i outsiderów była już większa w maju, niż komitentów „Petrolei“ i ten stan stwarza taki stosunek, że rafinerzy całe zapotrzebowanie ropy na naftę wewnętrzną mogą pokrywać z ropy outsiderów, a ropa komitentów „Petrolei“ może służyć tylko

mała część może być sprzedana po wyższej cenie na naftę wewnętrzną. Dzisiaj outsiderzy grzeją się w słońcu organizacyi „Petrolea“, lecz stan taki trwać nie może długo, i gdy kontrakty komisowe zostaną wypowiedziane, przemysłowi naftowemu grozi katastrofa, jakiej jeszcze dotychczas nie było. Pan inżynier Wolski w dosadnych słowach krytykuje krótkowidztwo outsiderów i nieuzasadnione twierdzenie, że obecna organi-

zacya nie stoi na stanowisku interesu producentów.

centów w organizacyi, jednakowoż kontraktów nie wypowiedział.

Hr. Zamoyski odczytuje rezolucyę, stosownie do której należy użyć wszelkich środków, aby organizacyę utrzymać; rezolucyę uchwalono, poczem do komitetu dla zjednywania „outsiderów“ w myśl wniosku pana Sussmana wybrano pp. hr. Zamoyskiego, inź. Wolskiego i Bronisława Rapaporta, a oprócz tego obecni w myśl wniosku pana inżyniera Wolskiego rozebrali pośród siebie poszczególne kopalnie i osoby dla werbowania.

Następnego dnia komitet zwołał we Lwowie zebranie „outsiderów“, na którem po przeprowadzonej dyskusyi przedstawiciele kopalń stojących po za organizacyą oświadczyli, iż w najbliższym czasie zwrołają walne zgromadzenie swoich spółek, na których sprawę przystąpienia do „Petrolei“ gorąco po-prą.

Wywody pana Wolskiego popiera pan Długosz. Przewodniczący hr. Zamoyski zwraca się do jednego z obecnych na zgromadzeniu outsiderów pana Bronisława Rapaporta i prosi o wytłómaczenie, jakie stanowisko wobec grożącego niebezpieczeństwa dla przemysłu zamierzają zajad outsiderzy.

Pan Rapaport co do kopalń przez siebie zastępywanych odpowiada, że ponieważ produkcya tych kopalń (Mila, Maryśka, Bronisław) jest bardzo mała, przeto sądził, że produkcya ta na ogólną organizacyę nie wpływa; obecnie jednak gotów jest u spól-ników swoich popierać przystąpienie do „Petrolei“, tembardziej, iż kapitał zagraniczny chętniej angażuje się w naszym przemyśle, gdy stosunki tego przemysłu są uregulowane.

Posiedzenie

Wydziału Krajowego Towarzystwa naftowego w Borysławiu dnia 10-go czerwca b. r.

Drugi „outsider“ pan Pirnieer, zastępujący kopalnię Laura i Bertold wstrzymuje się od dania odpowiedzi oficyalnej, lecz również obiecuje współdziałać.

Obecni: Pp. prezes Gorayski, wicepre-dr. Steczkowski, członkowie wydziału : pp. Bielski, Długosz, dr. Fraenkel, Gąsiorow-ski, Lewakowski, Mars, Pierściński, Włodarczyk, hr. Zamoyski i sekretarz dr. Bartoszewicz, redaktor „Nafty“ prof. Załoziecki ijako gość, członek komisyi rewizyjnej inź. Gawroński.

zes

Obe3ny na zgromadzeniu dr. Władysław Szujski, do którego się również przewodniczący zwrócił, oświadcza, iż obecnie produkcyi niema, więc jego stanowisko nie wpływa na organizacyę; w zasadzie jest za pewną zmianą kontraktów komisowych.

Posiedzenie zagaja p. prezes Gorayski, oświadczając, iż zwołał posiedzenie do Borysławia na źądnnie paru członków wydziału, jakkolwiek i tak w tym samym czasie i bez wezwania członków posiedzenie byłoby łanem.

Pan dyrektor Sochor interpeluje dra Feuersteina o stanowisko producentów rafinerów; dr. Feuerstein odpowiada, iż Karpackie Towarzystwo, „Schodnica“, Fanto i Ury-clcie Towarzystwo są za przystąpieniem; trudności robią „Trzebinia“ i „Galicya“; Ury-ckie Towarzystwo nawet swego czasu pro-dukcyę swoją sprzedało „Petrolei“.

zwo-

Pan hr. Zamoyski tłómaczy motywy, które skłoniły niektórych członków wydziału żądać zwołania posiedzenia wydziału, a były niemi przedewszyskiem sprawa kongresu naftowego w Bukareszcie, która została załatwiona bez posiedzenia wydziału. Dr. Bartoszewicz odpowiada, iż sprawa kongresu stanowi osobny punkt porządku dziennego i przy nim

Inżynier Wolski stawia wniosek odczytania spisu kopalń nie należących do „Petrolei“ i rozebranie pośród poszczególnych członków zebrania kopalń, celem skłonienia ich do przystąpienia do organizacyi. Pan Sussman stawia wniosek wyboru komitetu.

Dr. Fraenkel jeszcze raz tłómaczy lo jalne wględem producentów stanowisko Zakładu Kredytowego, który już parokrotnie w listopadzie i grudniu zeszłego roku miał podstawę do rozwiązania układu finansuwego, sprawę wyjaśni. Pan dyr. Steczkowski prosi gdyż nie było odpowiedniej ilości produ- o postawienie na porządku dziennym najpierw

Nad sprawą tą rozwinęła się żywa dys-kusya, w której zabierali głos Pp. Lewakowski, Dr. Bartoszewicz, Długosz, Mars, Go-rayski, Steczkowski, Gąsiorowski, hr. Zamoyski i prof. Załoziecki,

Wreszcie uchwalono upoważnić pana hr. Zamoyskiego, by na 13. b. m. zwołał do Drohobycza posiedzenie wybitniejszych i wpływowych przemysłowców naftowych, które całą akcyą werbowania outsiderów do „Petrolei“ ułoży i ewentualnie także uchwalono zwołanie wiecu do Drohobycza dla poinformowania szerszego ogółu przemysłowców

sprawy o obecnej sytuacyi naftowej, na co się zgodzono.

W obszernym wywodzie p. dyr. Steczkowski przedstawia obecne położenie przemysłu naftowego, wywołane nadprodukcyą i sprzedażą znacznej części ropy poza organi-zacyą. Wobec faktu, iż obecnie do „Petrolei“ należy nic całe 70 °/₀ produkcyi czystych producentów i tylko 40 °/₀ całej produkcyi Zakład Kredytowy postanowił z dniem 1. lipna wypowiedzieć kontrakty komisowe na 1. września, jeśli do końca b. m. sytuaoya się nie zmieni. Pan dyr. Steczkowski apeluje do wydziału towarzystwa, by wobec grozy sytuacyi, jaka powstać może przez wypowiedzenie kontraktów i przez derutę ceny, poczynił możliwe kroki, by przemysł naftowy od katastrofy uchronić, zarazem dyr. Steczkowski podkreśla, że zgodnie ze swojem oświadczeniem na wiecu naftowym w roku ubiegłym, gdy organizacya była zawiązywaną, starał się zawsze iść na rękę producentom i tylko producenci, którzy do organizaeyi nie przystąpili, ponoszą winę dzisiejszego położenia. Jeśli 95°/₀ produkcyi czystych producentów do organizaeyi przystąpi, to Zakład Kredytowy udzieli dalszych zaliczek do wysokości nowych 11 milionów i będzie budować rezer-woary.

o grozie sytuacyi.

Przystąpiono do obrad nad sprawą kongresu naftowego w Bukareszcie.

Dr. Bartoszewicz komunikuje wydziałowi uchwały zawiązanego przez prof. Za-łozieckiego, jako członka stałej delegacyi kongresów naftowych, komitetu, w pierwszej linii uchwałę tegoż komitetu, że wychodzi z łona Towarzystwa naftowego, a dalej wniesienie do ministerstw handlu i rolnictwa próśb o mianowanie po trzech delegatów na kongres naftowy i podania o subwencyę ; co do wystawy to istnieje projekt wysłania grafiko-nów ilustrujących rozwój przemysłu i mapy geologicznej Galicyi, a w razie większych funduszów jeszcze i innych przedmiotów. Pan sekretarz prosi wydział o zatwierdzenie tych uchwał, które trzeba było powziąć, gdyż zwołanie wydziału było niemożliwem w tym czasie z powodu wyborów.

Pan Lewakowski protestuje przeciwko uchwałom bez posiedzenia wydziału a szczególniej przeciwko ogłaszaniu w „Nafcie“ jakoby komitet zawiązał się w łonie Towarzystwa i czyni odpowiedzialnym za wszystko sekretarza Dra Bartoszewicza.

Pan lir. Zamoyski stawia wniosek o rea-sumpcyę uchwał; pan inź. Bielski o reasump-cye i jednoczesne zatwierdzenie powziętych uchwał; sekretarz dr. Bartoszewicz stawia kwestyę zaufania, prof. Załoziecki wyjaśnia genezę zwołania posiedzenia na którem komitet się zawiązał; wreszcie po przemówieniach jeszcze kilku członków pp. Marsa, Włodarczyka, Długosza Żukowskiego, Gąsiorow-skiego i prezesa Gorayskiego, który oświadczył, iż wszystkie podania podpisał, a tern samem za wszystkie dotąd w sprawie kongresu, wdrożone kroki przyjmuje odpowiedzialność, wydział wszystkie uchwały komitetu zatwierdził z zastrzeżeniem, by na przyszłość tego rodzaju sprawy były przedmiotem obrad całego wydziału. Na wniosek inź. Bielskiego wydział wyraził dr. Bartoszewiczowi wymagane przez niego Votum zaufania wobec oświadczenia prezesa Gorayskiego.

Z krajów naftowych.

Rumunia.

Produkcya ropy w Rumunii stale wzrasta; produkeya w kwietniu i w maju stanowiła blizke 100.000 ton w każdym miesiącu ; specyalnie wzrosła produkcya w dystrykcie naftowym Moreni i Campinie, gdzie towarzystwo „Regatul Roman“ i „Romano-Americaua“

1907

Kopa Kopa pomp. wyb.

razem

razem

36,9

o JO JO

37,6

39,6

Luty

Maj

Czerwiec 38,3    0,2 38,5

Lipiec Sierp.

Wrzes.

26,4

Paźdz.

Grudz.

rozwijają bardzo ruchliwą działalność obfitą w rezultaty dodatnie; produkcya obszaru naftowego Busztenari trzyma się stale na jednym i tym samym poziomie. Towarzystwo „Ro-nano-Americana“ posiada wielką produkcya na obszarze Moreni w szybie Nr. 6 który w'yrzuca dziennie po 30 wagonów; dla braku miejsca w rezerwoarach towarzystwo to nie może należycie eksploatować innych szybów ; obecnie wniosło to towarzystwo podanie o koncesyę na nowy rurociąg z Moreni do Baicoiu i ma zamiar kłaść rury o większej średnicy, gdyż obecny trzy calowy rurociąg nie wystarcza; około produktywnego szybu Nr. 6 zamierzonem jest wiercenie nowych szybów; towarzystwo „Royaume - Roumain“ ma 60 wagonów dziennej produkcyi; spółka „Pleyte & Com.“ 8 wagonów dziennie; cała produkcya na obszarze Moreni dzisiaj już wynosi 25.000 ton miesięcznie.

Kapitały francuskie w dalszym ciągu ciągle interesują się i angażują w przedsiębiorstwa naftowe w Rumunii; w ostatnich czasach znów zarejestrowano w sądzie w Pra-howie nowe przedsiębiorstwo pod nazwą spółki „Odette“ ; na czele spółki stoi inżynier Paweł Barruel. Cena ropy w Rumunii trzyma się stale mimo zwiększonej produkcyi w granicach franków 4.10—4.20; cena nafty franków — 9—10; eksport nafty jest bardzo ożywiony specyalnie do Anglii; benzynę notują w Rumunii po 23—26 franków; parafinę 120—125 franków.

Na kongres naftowy do Bukaresztu wiele państw mianowało już swoich delegatów a więc Stany Zjednoczone reprezentować będzie W. T. Griswold; w Austryi ministerstwo rolnictwa wyznaczyło na delegatów J. Hoefera, profesora akademii górniczej w Leoben, i Jana Holobka, radcę górniczego ze starostwa w Krakowie; ministerstwo handlu deleguje M. Riedla de Riedensteina, sekretarza mini-steryalnego i attaché handlowego przy poselstwie w Bukareszcie, ministerstwo kolei ma jeszcze zamianować delegata; ze strony Fran-cyi delegowany jest hr. Alexy Aron inżynier górniczy, Niemcy reprezentować będą prof. Dr. Beyschlag, dyrektor instytutu geologicznego w Berlinie i geolog dr. Monke; Włochy reprezentować będzie p. Henryk Kamerana dyrektor okręgu górniczego w Bolonii, a Węgry wysłają pp. Z. Kotha de Telegda, jako delegata instytutu geologicznego i Mikołaja Gerstera ze strony przemysłu.

llosy a.

Dopiero teraz opublikowane zostały daty oficyalne produkcyi ropy na półwyspie apszerońskim za pierwsy kwartał b. r. Produkcya ropy w marcu wynosiła 39.582.446 pudów, z czego na ropę wybuchową przypada 575.000 pudów. Produkcya obszarów Bibi Ej bat wynosiła 10,212.791. pudów razem więc około 50.000.000 pudów czyli produkcya wróciła do normalnych rozmiarów. Poniżej podajemy zestawioną przez konsulat niemiecki w Baku tabelkę porównawczą produkcyi za pierwszy kwartał r. b. i rok ubie-gły ; ropy.

Produkcja w milionach pudów.

1906

Kopa Kopa Miesiąc : pomp. wyb.

Mazut na pokładzie Nafta loco Czarny Gród „    „ w cysternie .

Produkcya ropy półwyspu apserońskie-

go wynosiła w kwietniu b. r. w przybliżeniu 37,868.000 pudów, t. j. obniżyła się w porównaniu z marcem br. o niespełna 2 mil. pud.

dzenia eo do czasu wiercenia szybów dla Towarzystwa akcyjnego. Ja z mej strony podałem daty jak najdokładniejsze i nie mogę zmienić ani jednej cyfry. Nie chcę się tu powtarzać. Niech czytelnik zechce porównać łaskawie wywody moje i p. F., a sam wyrobi sobie zdanie w tej sprawie.

Co do odbioru szybów przez nas wierconych zastrzega się p. F., że stanu tych szybów starannie nie badał. Smutno bardzó, że się p. F. do tego przyznaje, bo przecież starannie i sumienne odebranie wywierconego szybu było obowiązkiem jego, jako techn. kierownika Towarzystwa. W rzeczywistości jednak tak źle nie było, a twierdzeniem powyźszem wikła się sam autor w sprzeczność. Tu mówi, że szybów odebranych nie badał, na in-nem znów miejscu twierdzi, że krzywiznę szybów skonstatował zaraz po odbraniu, ale nie pociągał mej firmy do odpowiedzialności, bo miał na to w myśl ustawy 3 lata czasu. Jak pogodzić jedno z drugiem? Dalej co najmniej dziwną wydać się musi ta gotowość p. F. zwlekania z zaskarżeniem firmy do 3. lat. Ustawa przewiduje i zastrzega ten termin w całkiem innych razach Gdyby nawet brzmienie ustawy dało się zastosować i do tego wypadku, to pozostanie tajemnicą p. F., w jakim celu z tego korzystał. Czy jako dyrektor Towarzystwa akc. dobrze zrobił, to inna rzecz. Jeśli był tak silnie przekonanym o nie-prawidłowem wierceniu szybów, to powinien był zaraz pociągnąć firmę do odpowiedzialności nie narażać Towarzystwa na to, by daremnie mozoliło się nad pogłębianiem tych szybów. Ijeszcze jedno. Mówi p. F., że zarzucam mu w swoim artykule tyranię w kontrolowaniu wierceń i ciągłe szykany. Szykan jako takich nie baliśmy się i firma moja nie pozwoliłaby nawet na nie. Nie byłem kierownikiem podległym p. F. i nie potrzebowałem lękać się jego absolutyzmu. Zresztą nie mówiłem nawet o szykanach, tylko o drobiazgowej kontroli robót naszych. A czemźe jest taka kontrola, jeśli nie ciągiem badaniem stanu szybu? Specyalnie więc co do szybu nr. 10 badał p. F. stan otworu nie tylko przy oddaniu szybu, ale i przez cały czas wiercenia. Przy audyencyi sądowej zeznaje sam p. F.

Odpowiedź na artykuł p. Juliusza Fabiańskiego w zeszyeie 10.

„Nafty“ z 22. maja 1907.

Na ściśle rzeczowy i bezstronny artykuł mój w ni-. 6. „Petroleum“ z r. 1906 odpowiedział p. Julian Fabiański dłuższym artykułem zamieszczonym i w „Petroleum“ i w zeszycie 5 i 6 „Nafty“, w którym zarzuca mi tendencyjne i nieprawdziwe przedstawienie rzeczy, nie szczędząc przytem osobistych przeciw mnie wycieczek. Wobec tego zmuszony byłem wykazać w 9. zeszycie „Nafty“, że wywody me opierały się na ścisłych, dokładnych datach zaczerpniętych z ksiąg, źe przeciwnie wywody p. Fabiańskiego pozbawione były wszelkiej realnej podstawy. Widocznie uczuł się p. Fabiański tą odpowiedzią bardzo zagrożonym w swej powadze fachowca i nie chciał pozostawić czytelników pod jej wrażeniem, bo zaraz w następnym zeszycie „Nafty“ zabiera znowu głos. Ten uajnowszy artykuł poświęca już wyłącznie mej osobie, a czyni to w sposób tak gorliwy, że mimo-woli uprzytomniają się czytelnikowi osławione polemiki parlamentarne, lub przedwyborcze walki stronnictw w Ameryce.

Który artykuł traktowany był więcej rzeczowo, czy mój czy p. F., to każdy nie-uprzedzony czytelnik sam łatwo rozsądzi. i odszkodowania Faktem jest, że p, F. stara się zbić moje jasne cyfrowo uzasadnione wywody, faktem jest również, źe mu się to zupełnie nie udaje , źe przytaczane argumenty są nie jasne i bałamutne.

Wcale nie była nieuzasadnioną wzmianka moja, źe p. F. miał na celu zdyskredytowanie mej firmy w opinni ogółu. I dziś jest to również jego dążeniem, jak świadczy sam tytuł artykułu, który brzmi: „W sprawie krzywych otworów firmy Fauck i Ska“. Czyż nie jest to suggerowaniem czytelnikowi zaraz na wstępie przekonania, źe firma Fauck wierci faktycznie same krzywe otwory? Czy można pochwalić tę intencyę autora?

Usiłuje p. F. osłabić i zbić moje twier- pod przysięgą, co następuje: „W maju 1904

rur nie były otarte, ile że rury te zostały na terenie Towarzy- wydobyte z otworu świdrowego w czasie dłuź-stwa akcyjnego dla przemysłu naftowego. Ten szej nieobecności świadka. Świadek zapytywał kierownika kopalni Józefa Lewickiego, albo kierownika szybu nr. 10 Walerego Śmigielskiego, a możliwie i obydwóch, czy wydobyte z szybu nr. 10 rury nie wykazywały wewnętrznych obrażeń; świadkowi odpowiedziano, że wewnętrznych obrażeń w tych rurach nie zauważono ani też otarcia.“ Tak brzmiało dosłownie zeznania p. F. Czyż na tej podstawie nie mogłem twierdzić, że odbiór szybu poprzedziło jak najdokładniejsze badanie?

firma A. Fauok i Ska rozpoczęła w akordzie wiercenia szybu Nr. 10

akord trwał do 1000 m. którą to głębokość osiągnęła firma Fauck. 5. lub 6. września

1905. W czasie wiercenia szybu do głębokości 1000 m. świadek często zaglądał do szybu nr. 10 (codzień lub co drugi dzień) a mniej więcej co dwa tygodnie oglądał świdry i nie zauważył, by świder był anormalnie nierównomiernie lub jednostronnie starty. W całym tym czasie świadek widział i oglądał dokładnie kilkanaście a może dwadzieścia świdrów, jednak nie wyklucza, że więcej świdrów oglądał, chociaż mniej dokładnie. Od 1000 m. do 1050 m. odbywało się wiercenie szybu przez firmę Fauck za wynagrodzeniem dziennem, wobec czego świadek zwrócił pilną uwagę na roboty wiertnicze dokonywane w tern stadyum wiercenia, a nawet w osobie inżyniera Henryka Krótkiego ustanowił kontrolę tych robót przez dzień, przyczem świadek zaznacza, że w szybie tym wykonywano roboty także w nocy. Inżynier Krótki składał świadkowi pisemne raporty każdego dnia, a nadto świadek prawie codzień zjawiał się w szybie nr. 10. o ile wyjazd świadka z Borysławia temu nie przeszkodził. Do głębokości 1017 m. nie zauważył świadek nienormalnego, nierównomiernego lub jednostronnego starcia świdra. Natomiast

przy

1017 m. stwierdził świadek, że tak świder, jak i szczęki rozszerzacza ścierały się półokrągło, lewe i prawe boki świdra ścierały się nierównomiernie, a nadto wycierał się świder po wyżej ostrza. Wszystko to wskazywało na tak zwanego „fuchsa“, albo nagłe skrzywienie otworu świdrowego. Mniej więcej od 9. listopada do końca listopada 1905 fir-Fauck pracowała nad usunięciem tego fuchsa albo nagłego skrzywienia otworu i tę dę usunęła. Od tego czasu t. j. od końca listopada 1905 aż do wywiercenia otworu do 1050 m. nie zauważył świadek nienormalnego zużycia świdrów, które często oglądał.

Co do rur, świadek z własnego przeświadczenia nie wie, czy 6” rury wydobyte przez Towarzystwo akcyjne z szybu nr. 10 były zupełnie normalne, czy nigdzie nie były skrzywione ani nadwerężone, czy gwinty tych

W wywodach mych przedstawiłem jasne i wyraźne fakty. Sofistyką nie posługiwałem się, ani też nie starałem się wprowadzić czytelnika w błąd. Pan F. nie spostrzegł się może, że pobiją się tu własną bronią. Sofistyka i chęć wprowadzenia czytelnika w błąd aż bije w oczy w artykule p. F. Tak n. p. poucza mię p. F., że chwyconych rur się nie szarpie, bo to może spowodować urwanie się rur nawet nowych. O tern wiem równie dobrze, ale wiem także, że tonący i brzytwy się chwyta. Pan F. uparł się, że nie da nam premii, jeśli nie doprowadzimy rur do 1050 m., my zaś nie mogliśmy zrzec się premii dla widzimisię p. F. Innej rady nie było, jak chwycone rury uwolnić. Zaryzykowaliśmy gwałtowne oswobodzenie rur przez silne pociągnięcie ich w górę wielokrążkiem, przyczem nie obyło się bez silnego szarpnięcia. Świadkami tego byli zaproszeni przez p. F. Panowie: Stanisław Żukowski, dyrektor Towarzystwa Karpackiego i Władysław Długosz właściciel kopalń. Ze rury mimo gwałtowne pociągnięcie nie urwały się, to chyba najoczywistszy dowód, iż wtedy nie mogły być poprzecierane; ale tego p. F. nawa- turalnie nie zaznacza. Twierdziłem dalej w mym artykule, że zarobek mej firmy przy wierceniu szybu nr. 10 był szczupły. Pan F. mówi na to, że zarobek firmy wynosił miesięcznie 3.500 koron, bo tyle płaciło nam Towarzystwo, nie wyjaśnia jednak, że z tej kwoty musieliśmy i opłacić ludzi i ponosić wszelkie koszty wiercenia, tak, że czysty zarobek redukował się prawie do zera. Czyż nie jest to wprowadzeniem czytelnika w błąd?

Chwalić p. F. bynajmniej nie miałem zamiaru ani powodu. Jeśli jednak dopatruje się sam tej niezamierzonej pochwały, to cieszy mię, iż mogłem mu się niechcący przysłużyć.

Twierdziłem, że p. F. wywarł presyę na firmę moją co do kontynuowania wiercenia szybu nr. 10 i przy tern obstaję, choć p. F. temu zaprzecza. Wynika to z samego brzmienia kontraktu i świadkiem jest pan Louis Blum, że p. F. przy kontrakcie wprost zmusił nas do przyjęcia dalszego wiercenia od 1000 do 1050.

Czy mam reagować na zarzuty tyczące się mnie osobiście, jako kierownika, to nie należy do kompetencyi p. F. Na osobiste wycieczki nie zwracam uwagi, w czem leży nowy dowód, że mój artykuł był ściśle rzeczowym.

Powtarzam, że reklamy systemowi „Express“ robić nie chciałem i nie chcę; lecz jeśli p. F. przedstawił „Express“ w jak naj-czarniejszem świetle, to ja musiałem wykazać pozytywnymi rezultatami, że system ten w każdym razie dorównuje kanadyjskiemu, jeśli go nie przewyższa. Przesady dopuścić się nie mogłem, bo opierałem się na suchych ścisłych datach dziennika wiertniczego.

Oburza się p. F. na krytykowanie jego działalności fachowej i wyników tejże. A dlaczego p. F. nie ograniczył swej krytyki do wierceń naszych wykonanych dla Towarzystwa? Dlaczego krytykował także wiercenia nasze na kopalni „Władysław“ i to na podstawie fałszywych informacyj? Ja nie czerpałem mych wiadomości bynajmniej z mętnych źródeł.

Czy szyby wiercone przez nas dla Towarzystwa akcyjnego dla przemysłu naftowego są krzywe, wykaże proces, który Towarzystwo nam wytoczyło, a którego ini-cyatorem był p. Fabians ki. On zarządził przeprowadzenie dowodów przeciw nam i spowodował, że Towarzystwo wniosło przeciw nam skargę do Sądu krajowego o odszkodowanie w kwocie przeszło ćwierć miliona koron. Znamiennem jest i zaznaczam to, że zaraz po ustąpieniu p. F.

podało Towarzystwo akcyjne do sądu wniosek o zasystowanie procesu.

Władysław Exner.

Z państwowej rady kolejowej.

(Stosunki na dworcu borysławskim ; lepsze połączenie z Borysławiem : taryfy naftowe na kolei

północnej).

Na tegorocznej wiosennej sesyi pań-t V >wej rady kolejowej postawił p. prof. Za-łoziecki, delegat Krajowego Towarzystwa naftowego następujące wnioski z uzasadnieniem, które podajemy dosłownie:

1. Uprasza się c. k. ministerstwo kolei, ażeby poczyniło odpowiednie kroki celem usunięcia braków panujących na dworcu towarowym w Borysławiu i wydało zarządzenia umożliwiające normalny i odpowiadający panującym stosunkom ruch towarowy do i z Borysławia; w pierwszym rzędzie uprasza się o zarządzenie niezbędnej dla normalnego ruchu w Borysławiu budowy drugiej rampy ładowniczej, ułożenia dwóch torów do ranżowania i toru do napełniania cystern.

Wśród sfer interesowanych w Borysławiu, wśród producentów, towarzystw transportowych i rafineryj mnożą się z każdym dniem skargi na w wysokim stopniu szkodzące przerwy, względnie opóźnienia w eks-pedycyi wagonów; skutkiem tego napełnienie prywatnych wagonów cysternowych opóźnia się na stacyi w Borysławiu o 3—4, a niejednokrotnie do 7 dni, co, pominąwszy szkodę pośrednią skutkiem straty czasu, powoduje zawsze dotkliwą szkodę materyalną.

To nieodpowiednie i nieudolne ukształtowanie się obrotu towarowego wskazuje z jednej strony na niedostateczne dla pokonania stale wzrastającego ruchu urządzenia, z drugiej strony na brak planu w zarządzeniach dotyczących manipulaeyi.

Chociażby nawet dało się usunąć pewne braki przez manipulacyę celową i uwzględniającą interesy wszystkich stron, to jednak zupełne usunięcie coraz więcej wzrastających braków komunikacyjnych moźnaby jedynie przeprowadzić przez należyte wyposażenie stacyi ładunkowej.

Polepszenie stosunków da się uzyskać

Maksymalna obecnie sprawność nie może transportować więcej jak 210—-220 wagonów dziennie.

Ponieważ zapotrzebowanie dziś jest już znacznie większem i w najbliższej przyszłości dojść może do 300 wagonów towarowych, nieodzownemi są zarządzenia, któreby usunęły panujące braki, i na przyszłość umożliwiłyby normalny ruch.

Nieprzewidziany rozrost Borysławia i stale wzrastający rozwój tej miejscowości, uzasadnia żądania sfer interesowanych, na które przypada 10% całego ruchu towarowego w Galicyi i wymaga uwzględnienia i przeprowadzenia urządzeń, któreby odpowiadały elementarnym wymogom nowożytnego postępu.

nie tylko przez ułożenie nowej rampy do ładowania dla towarów stałych jak rury, blacha, narzędzia, maszyny etc. i ułożenie co-najmniej dwóch nowych torów cysternowych, lecz także przez ułożenie toru do wymijania pociągów na linii Drohobycz-Borysław, względnie przez ułożenie drugiego toru na tej przestrzeni. Linia Dohobycz Borysław tak dalece zajętą jest przez 9 pociągów osobowych i 8 towarowych w obu kierunkach, że czasy jazdy przy obecnym ruchu są całkowicie zapełnione, a jednotorowa linia w zupełności zajętą.

Podobny wniosek postawili również zastępcy lwowskiej Izby handlowej, a oba wnioski kumulatywnie, jednogłośnie uchwalone zostały. Zastępca ministerstwa kolejowego szef sekcyi Tucek uznał słuszność podniesionych skarg i zapewnił, że w najbliższym czasie braki usunięte zostaną. Wobec tego istnieje uzasadniona nadzieja, że proponowane inowacye wkrótce zaprowadzone zostaną i wreszcie poprawią sie stosunki na dworcu borysławskim. Inną jest kwestyą, czy spełnienie powyższych postulatów, wobec wzmagającego się rozwoju Tustanowic okaże się w przyszłości wystarczającem. Dla tego też staraniem naszem być musi, zwracać zawsze w odpowiednim czasie uwagę zarządu kolejowego na konieczne zarządzenia dla utrzymania normalnego ruchu, ażebyśmy nie znaleźli się ponownie w tak przykrem położeniu, jak tó obecnie miało miejsce.

Wniosek drugi.

Uprasza się c. k. Ministerstwo kolei o zaprowadzenie nowego połączenia między Lwowem a Borysławiem, a mianowicie, ponawiając prośbę wprowadzenia pociągu pośpiesznego na tej linii, uprasza się o połączenie Borysławia z nowym pociągiem pośpiesznym Lwów-Wiedeń w obu kierunkach.

Uzasadnienie. Na sesyi jesiennej państwowej rady kolejowej otrzymał wnioskodawca zapewnienie, że zaprowadzenie przyśpieszonych pociągów osobowych na częściowych przestrzeniach galicyjskiej kolei transwersalnej, zostanie wziętem pod rozwagę, a specyalnie w prowadzeniu tego rodzaju połączenia na linii Lwów-Borysław, na której najbardziej jest poźądanem, nic w zasadzie nie stoi na przeszkodzie. Ponieważ oczekiwane zaprowadzenie przyśpieszonego pociągu osobowego dotychczas nie nastąpiło, przeto ponawiam swój wniosek, a mianowicie w konkretnej formie, o zaprowadzenie bezpośredniego połączenia z nocnym pociągiem pośpiesznym Lwów-Wiedeń. Przyśpieszony pociąg osobowy, który zatrzymywałby się tylko na stacyach Mikołajów - Drohowyże, Stryj i Drohobycz, mógłby odchodzić ze Lwowa wkrótce po nadejściu pociągu pośpiesznego 8‘55 rano, a z Borysławia odchodzić by mógł o godz. 4-tej popołudniu, ażeby miał połączenie z pociągiem pośpiesznym odchodzącym o g. 7*5 do Wiednia.

Jest to tern bardziej poźądanem, ile że dotychczasowe bezpośrednie połączenie z Wiednia do Borysławia via Przemyśl zostało zniesione i przed niedawnym czasem zostało utrudnionem przez zniesienie wozu turnuso-wego I i II kl. do pociągów 2022/1229/1823 i 1814/1218/2013.

Do motywów tego zarządzenia zauważyć musimy, że podróżni na tej linii posiadają przeważnie roczne karty I i II klasy i dla tego niemożliwą jest dokładna ewiden-cya frekwencyi, która znacznie jest większą, aniźeliby z obliczenia biletów jazdy wynikało.

Wniosek powyższy został wprawdzie także przyjęty i rząd zapewnił przychylne traktowanie sprawy, ale na razie nie można liczyć na jego spełnienie, gdyż wprowadzenie nowego pociągu kosztuje około pół mil.

każdej sesyi pojawia się bardzo sie, gdyż szyb na razie jeszcze nie dowiercony,

koron, a na

wiele podobnych wniosków, z których ledwie skromna cząstka bywa istotnie łatwianą. W każdym razie spodziewać się można, że uzasadnione życzenie przemysłowców naftowych, zaprowadzenia lepszego połączenia stolicy z ogniskiem przemysłu po pewnym czasie przecież uwzględnionem zostanie.

za-

za-

Co do wniosku trzeciego, nad ujednostajnieniem taryf przewozowych na kolei północnej, zapewnił zastępca rządu, że nie istnieje zamiar podwyższenia taryf przewozowych na ropę, naftę i produkty naftowe.

a piaskowiec roponośny, kryjący jak się zdaje obfite pokłady ropne, dopiero draśnięto. Szyb nr 4. tej samej firmy daje od dłuższego czasu stałe i regularnie 2 ¹/₂ cysterny dziennie. Produkcya wspomnianych szybów, z których nr. 5, rokuje bardzo piękne nadzieje na przyszłość, stanowi nader ważny wskaźnik, świadczący o tern, że obfiite pokłady ropne ciągną się daleko w kierunku południowo-zachodnim. W Ratoczynie posiada firma Sroczyński & Bogusz obszerne tereny, które przez .-zyskanie produkcyi we wspomnianych otworach świdrowych, znacznie zyskały na wartości

KRONIKA.

Personalia. Pan Wiktor Remiszewski, długoletni kierownik i dyrektor kopalń naftowych, po 24-letniej pracy w przemyśle naftowym, usuwa się dla kształcenia dzieci do jednego z miast galicyjskich i na tej drodze za pośrednictwem naszego pisma żegna serdecznie wszystkich swoich pracodawców i współpracowników w przemyśle. My ze swej strony dzielnemu pracownikowi w naszym przemyśle i obywatelowi przesyłamy serdeczne „Szczęść Boże“! na zasłużony czas odpoczynku.

Uczta na cześć posła Zarańskiego. 10. bm. w obszernej sali Sokoła w Borysławiu zebrało się około 200 osób na skromną wieczornicę, by uczcić nowo wybranego posła przemysłu naftowego pana radcę Jana Zarańskiego; w zebraniu tern wziął udział prezes Krajowego To w. naftowego poseł sejmowy p. August Gorayski z kilkoma członkami Wydziału, starosta drohobycki p. Noel, naczelnik sądu drohobyckiego radca Pilecki, urzędnicy urzędu górniczego, dosyć licznie byli reprezentowani wyborcy wyznania mojżeszowego z burmistrzem Borysławia p. Schutzmanem i wójtem Tustanowic p. Spitzmanem na czele, robotnicy naftowi i wreszcie paru włościan z Rychcic, wsi, w której wszyscy głosowali na polskiego kandydata i reprezentanta przemysłu naftowego.

Dnia 11. h. m. odbył się na tutejszej Politechnice wykład habilitacyjny inż górn. Adama Łukaszewskiego na temat „O górnictwie“.

Posiedzenie Wydziału krajowego Towa-rzystTa naftowego i Komitetu dla III. międzynarodowego Kongresu naftowego. Dnia 27. b. m. odbędzie się we Lwowie, w biurze Krajowego Towarzystwa naftowego o godz. 4. po południu posiedzenie Komitetu dla III. międzynarodowego Kongresu naftowego. Bezpośrednio po posiedzeniu komitetu kongresowego odbędzie się posiedzenie Wydziału Towarzystwa naftowego z następującem porządkiem dziennym: 1) odczytanie protokołu z ostatniego posiedzenia, 2) Sprawozdanie sekretarza z działalności Towarzystwa, 3) Wnioski i interpelaćye.

Z Borysławia i Tustanowic. W nocy 20. na 21. b. m. spłonął szyb na kopalni „Trunkwalter“, przyczem dwóch robotników straciło życie. Powód pożaru na razie nie znany. — Na kopalni „Popielanka“ otrzymano silny wybuch ropy ; produkcya na razie nie ustalona, waha się między 30 a 3B cystern dziennie. Kopalnia „Ratoczyn Bo-rysławski“ otrzymała w szybie nr. 5 z głębokości 1150 m., produkcyę z wysokości 3¹/₂ wagonów dziennie. Spodziewać się należy, że produkcya tego szybu podniesiesie się znacznie w najbliższym cza-

Zebranie otworzył prezes komitetu wyborczego borysławskiego Pranciszek hr. Zamoyski, witając nowego posła naftowego i gości, przyczem zwrócił się szczególnie serdecznie do przedstawicieli robotników, włościan i żydów, którzy solidarnie głosowali na posła naftowego. Inżynier Setkowicz pił zdrowie p. posła. P. poseł Zarański dziękował wszystkim wyborcom za dokonany wybór, oraz zaznaczył, że jego wpływ i znaczenie jako posła naftowego polegać będzie głównie na sile i jedności całego przemysłu, a zabrawszy przy końcu uczty powtórnie głos, zwrócił się do urzędników drohobyckiego urzędu górniczego i prosił kolegów, by w urzędowaniu swojem starali się zawsze iść na rękę przemysłowi. Przemawiali na uczcie pp. Schutzman, mówiąc o solidarności Izraelitów z polskim narodem, inżynier Szczep a-nowski o wyniku wyborów w całej Galicyi, p. Plutyński o potrzebie prowadzenia intenzy-wniejszej polityki polskiej przez naszą reprezenta-cyę we Wiedniu, dr. Bartoszewicz o wychowaniu narodowem, p. Lewakowski o pracy, prezes Glorayski o potrzebie jedności w przemyśle naftowym, jeden z robotników, sekretarz stowarzyszenia robotników o pracy nad ludem roboczym, przemawiali jeszcze pp. Sulimirski, wnosząc toast na cześć prezesa Gorayskiego, pan Długosz mówił o zrzeszeniu producentów ropnych, toastowano na cześć Związku techników, na co odpowiedział imieniem techników p. Włodarczyk, dalej przemawiał jeszcze inż. Biel-

ski. Nastrój podczas całej uczty był bardzo podniosły i wysoce patryotyczny.

Galie. Karpackie akc. Towarzystwo naftowe. Dnia 13. czerwca b. r odbyło się we Wiedniu posiedzenie Rady nadzorczej Karpackiego Towarzystwa naftogo, na którem przedłożono bilans za ubiegły z dniem 30. kwietnia b. r. rok administracyjny 1906/1907. Z zysku w kwocie 1.752.167 k. uchwalono odpisać k. 1.344.929 (w roku ubiegłym 990. 404 kor. na nieruchomości, tak że pozostaje czysty zysk w kwocie 417.238 k. do rozdziału między akcyonary uszów. Jest to objawem bardzo dodatnie świadczącym o rozwoju Towarzystwa, jeśli się zważy, że w r. 1605/1906 zamknięto ze stratą 631.554 kor. Wysokość dywidendy oznaczono na 2 % %. Produkcya ropy w roku administracyjnym pozostała na tym samym poziomie co w roku 1905. Warstaty rozwinęły bardziej ożywioną czynność i otrzymały większe zamówienie dla zagranicy, między innemi jedną dostawę na % miliona koron dla Rumunii. Ubytek w zyskach spowodowany obniżeniem się ten nafty, wyrównany został przez poprawienie się cen produktów ubocznych Wierzytelności Towarzystwa obniżyły się w porównaniu z rokiem ubiegłym o 2 miliony koron.

Nowa rafinerya nafty. Firma Grünberg Weinberg ukończyła budowę nowej rafinery i nafty w Czerniowcach. Rafinerya ta urządzona jest dla przeróbki 1200 wagonów ropy; obok rafineryi znajduje się fabryka świec parafinowych i stearynowych.

W sprawie zniżenia taryf eksportowych na parafinę odniosło się krajowe Towarzystwo naftowe do Izby handlowej jeszcze z końcem ubiegłego roku. Obecnie istnieją ulgi taryfowe dla eksportu parafiny do Tryestu, Gałacu, do portów Levanty, do Rosy i i do Niemiec w obrocie wywozowym przez rzekę Łabę. Izba handlowa zwróciła się, wskutek podania Towarzystwa naftowego do Ministerstwa kolejowego, z prośbą o przyznanie taryfy wyjątkowej dla eksportu galicyjskiej parafiny do Cosel-Oderhafen, jakoteż do wszystkich austryacko-niemieckich stacyj granicznych.

Mapa geologiczna Podkarpacia. Z inicya-tywy kraj. Towarzystwa naftowego, przygotowuje p. inż. L. Gawroński, obszerną mapę geologiczną Podkarpacia w skali 1-200.000 przeznaczoną na kongres naftowy w Bukareszcie. Oprócz pokładów geologicznych wrysowane na niej będą wszystkie miejscowości znane z występowania ropy, lub śladów ropnych, oraz wszystkie kopalnie, tak będące w ruchu, jas i zaniechane. Mapa ta będzie sporządzona w kilkunastu egzemplarzach, przez co zaradzi się panującemu obecnie brakowi nowszej mapy geologicznej, pożądanej przez sfery intesowane.

Bezpośrednie taryfy kolejowe dla transportów nafty do Francyi. Dzięki długoletnim staraniom delegata Kraj. To warz. naftowego do państwowej i’sdy kolejowej, p. prof. Załozieckiego

i silnemu poparciu rządu wprowadzone zostaną bezpośrednie taryfy kolejowe dla transportu ropy, I nafty i produktów naftowych do Krancyi, ze sta-cyi austryackich. Pierwsza część tych taryf ogłoszoną została w czerwcu i odnosi się do transportów skierowanych do Paryża. Obecnie toczą się we Wiedniu pertraktacye nad ustaleniem bezpo-• średnich taryf do stacyj francuskiej kolei wschodniej i południowej, a w jesieni ustalone zostaną taryfy i dla innych kolei francuskich, tak że jeszcze przed upływem roku stworzoną zostanie bezpośrednia taryfa francusko-austryacka dla transportu produktów naftowych. Bezpośrednie taryfy wprowadzają bardzo znaczną zniżkę, gdyż do , austryackiej taryfy wyjątkowej III i niemieckiej taryfy specyalnej II, udzieliły koleje francuskie blis ko 50 % zniżki normalnych taryf naftowych.

W sprawie tłokowania w Borysławiu. Odnośnie do artykułu o tłokowaniu w Borysławiu, pomieszczonegp w nrze 11 naszego pisma otrzymujemy od p. Jana Himmla, kierownika centrali elektrycznej w Borysławiu, wyjaśnienie, że w nowy sposób tłokowania wprowadzonym został, nie jak mylnie podano przez p. Barucha, lecz pomysł, kon-strukcya i zmontowanie przyrządu jest dziełem i własnością p. Himmla, który nie miał przytem żadnego współpracownika i poczynił już kroki o uzyskanie patentu na swój wynalazek.

Nowy traktat handlowy francusko - rumuński normuje cło wwozowe dla produktów naftowych w następujących wysokościach. Nafta oleje bitumiczne i inne oleje mineralne służące do oświetlania za 100 kg. fr 9. Ropa (łącznie z podatkiem fabrycznym) za 100 kg. fr. 7.20; oleje rafinowane, względnie esencye za hektolitr fr. 10; smary, odpadki i inne oleje mineralne fr. 9. Za oleje surowe uchodzą destylaty wedle następującego szematu: ciemno brunatne płyny, nie zawierające produktów o punkcie zapalności poniżej 125° C i nie nadające się do oświetlenia w powszechnie używanych lampach. Cięż. gat. destylatu, przy 15° C. przeszło 0.920, pozostałość najmniej 10%, najwyżej 70% Gęstość destylatu: po de-stylacyi w aparacie Renacdta do 300° C. co najmniej 0.90° przy 15° C; cięż. gat. płynu destylowanego przeszło 0-8.10 przy 15° C.

Tara przy ocleniu olejów mineralnych, żywicznych i mazi we Włoszech. Wedle rozporządzenia król. z 17. kwietnia 1907J ustanowioną została tara ustawowa dla olejów mineralnych, żywicznych i mazi, podlegających wyższemu ocleniu ponad 20 lirów za cetnar metr. przy imporcie w skrzyniaca drewnianych o dwóch blaszankach, lub w samych blaszankach : a) dla skrzyń drewnianych o dwóch blaszankach na 9⁻5 kg. za każdy cetnar metr. wagi brutto ; b) dla blaszanek na 2'5 kg. za każdy cetnar metr. wagi brutto.

Większe tow. akcyjne

BIURO techniczne], prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

B B-

f.

Większe tow. akcyjne

poszukuje natychmiast kierownika młodszego z kwalifikacyą odpowiedzialności; żąda się biegłości w języku niemieckim.

Curiculum vitae, odpisy św.adectw i wymagania uprasza się nadesłać sub Chiffre „A, T.u do redakcyi „Nafty

BIURO techniczne], prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

KAZIM. KOSTKIEWICZA

zaprzysiężonego inżyniera górniczego, em. c. k. starszego komisarza górniczego, b. naczelnika c. k. Urzędów górniczych w Drohobyczu i Jaśle, b. technicznego urzędnika gal. kopalń i warzelń soli, kopalń nafty i wosku ziemnego etc.

vr SANOKU.

⁻----Tg®-**-

-=•5-5

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

we Lwowie

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

o-i—

ÏS

:ss

8Î

Wyłączne zastępstwo na Galicję:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, Ossolińskich ‘15. % Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza:

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Fittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.

Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

Adres telegraficzny: Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich.

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich.

c-H-

Itt-

*U<H—

fi

<Ho-

13

Itr

ss

18

ROBERT KERN

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika i8

z bogato zaopatrzonemi składami w Borysławiu i Krośnie

wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów itp., maszty dla elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specyalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witko wicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu.

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lwów. — Telefon nr. 766.

Odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

Z drukarni „Słowa Polskiego“ we Lwowie, pod zarz. J. Ziembińskiego .