NAFTA

Organ Krajowego Towarzystwa Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 8-ego i 22-ego

Premimerata wynosi rocznie 12 koron.

Członkowie „Krajowego Towarzystwa Naftowego“ otrzymują, „Naftę“ bezpłatnie.

Adres Redakcyi i Administracyi: Lwów, ul. Słowackiego 1. 3, biuro Krajowego Towarzystwa naftowego.

Treść zeszytu 9.

Po rozbiciu kartelu naftowego. — Odpowiedź na artykuł pana Juliana Pabiańskiego. — Rozporządzenie Ministerstwa sprawiedliwości. — Produkcya ropy w Galicyi. — Posiedzenie Wydziału Kraj. Tow.

naftowego. — Kronika.

Po rozbiciu kartelu naftowego

Kartel rafinerów naftowych został rozwiązany; cena nafty rafinowanej spadła o 5 koron na cetnarze, natomiast cena ropy utrzymała się, a nawet wykazuje tendencyę zwyżki; to są ostatnie wiadomości i rezultat narad rafinerów i komitetu „Petrolei“, jakie odbywały się w końcu zeszłego miesiąca we Wiedniu. Rozbicie kartelu było do przewidzenia, jakkolwiek w ostatnich czasach utrzymywała się uporczywie pogłoska, że zostanie zawarte prowizoryum; przemysł naftowy podobne okresy przechodził już nieraz, w tern niema nic nowego; nowe jest tylko to, że cena ropy nie została zachwianą rozbiciem kartelu, lecz i to jest bardzo zrozumiałe i łatwe do wytłumaczenia; rozbicie kartelu naftowego nie mogło zachwiać organizacyi producentów ropy, która składa się z samych producentów bez przymieszki producentów-rafinerów; sytuacya więc ogólna, jak to zresztą już w poprzednim numerze pisaliśmy, układa się pomyślnie dla producentów, mniej pomyślnie dla rafinerów; lecz przyznać trzeba, że winę tego ponoszą sami rafinerzy i ich komitet, który został wybrany dla utworzenia nowej organizacyi na podstawie centralnego biura sprzedaży produktów naftowych; komitet od pół roku ciągle radził, to we Wiedniu, to nawet na Semeringu, to delegacya tego komitetu przyjeżdżała do Lwowa, by naradzać się z producentami, lecz w rezultacie obracano się tylko w ciasnym kole komitetu,' nie traktowano zupełnie z potęźnem towarzystwem Vacuum Oil Company, które ma dwie rafinerye i duże zasoby pieniężne, a przy tern ciągle myślano więcej o sposobach taniego zakupna ropy, niż o porozumieniu się we własnem gronie; powtórzyła się zresztą dawna historya, która znamionuje rozbicie każdego kartelu, żadna z rafineryj nie chciała uwzględnić tego prostego faktu, że skoro powstały nowe rafinerye, to kontyngent dawnych musi się zmniejszyć w odpowiednim procentowym stosunku; przeciwnie, parę rafineryj nie mając nawet własnej ropy, żądało większego kontyngentu; zawsze ta nieokiełzana chciwość, której rezultatem przy wielkim spadku cen rafinady, będą deficyty rafineryj w roku obecnym, a później chęć powetowania strat przez zawiązanie nowego kartelu i śrubowanie cen tak wysokich, że to będzie stanowić zachętę dla budowy coraz to nowych rafineryj — słowem ciągle to samo w kółko. Więksi rafinerzy jeszcze pertraktują,

ny i 75 halerzy i 10.000 wagonów na kon-sum wewnętrzny po cenie 4 korony i 75 halerzy ; każda rafinerya, która kupowaó będzie ropę eksportową, musi zakupić i droższą ropę na konsum wewnętrzny w stosunku 3 : 2 i w tym samym stosunku muszą produ-cenci-rafinerzy ropą swoją rozporządzać; stosunkowo mała ilość ropy sprzedanej na konsum wewnętrzny świadczy o tern, iż znaczna część rafineryj zaopatrzyła się w ropę u „outsiderów“; dla czuwania nad tą sprzedażą dy-rekcyi wiedeńskiej „Petrolei“ został przydzielony subkomitet pięciu, z którym dy-rekcya będzie się porozumiewać. Komitet zaufania „Petrolei“ podczas posiedzenia we Wiedniu świadom swojej przewagi nad rafinerami w obecnej chwili mógł stać twardo przy sprzedaży, co też i uczynił; odpowiednio do dokonanej sprzedaży cena ropy przeciętna wypada w tym roku wyżej 4 koron.

by utworzyć „blok“ większych rafineryj, któryby mniejsze rafinerye mógł zgnębić nizką ceną nafty, a wysoką ceną ubocznych produktów; lecz usiłowania te będą zawsze bezowocne i to dla tego prostego rachunku, że nafta zawsze pozostanie głównym fabrykatem i fabrykatem, którego cena będzie decydować o bilansach fabryk naftowych, bo ropa galicyjska daje 50°/₀ nafty, a produkty uboczne, jak benzyna, smary i parafina stanowią zaledwie 20—25°/₀ wydatności ropy i cena tych produktów, choć wzrosła, to jej podwajać, jak ceny nafty w latach kartelowych, niemożna, gdyż cena ta jest zależną od zapotrzebowania przedewszystkie za granicą.

Jedynie trwała organizacya producentów i utrzymanie ceny ropy może zmusić rafinerów do porozumienia się i to jedno znamionuje w stosunkach naftowych radykalną zmianę, jaka obecnie zaszła; gdy przedtem silna organizacya rafinerów zniewoliła producentów do organizacyi, obecnie organizacya producentów zniewoli ratinerów do organizacyi, ale w okresie przejściowym zyska ten, który już organizacyę posiada, a więc producenci. W obecnej chwili wobec trudności, jakie nasuwa utworzenie noAvego kartelu i wobec dążności utworzenia częściowego kartelu większych rafineryj bardzo byłoby na czasie utworzenie związku specyalnie galicyjskich rafineryj, któryby nie dopuścił do zbyt nizkich cen rafinady w Galicyi ; niesprawiedliwem jest, aby za błędy polityki handlowej, którą prowadzą większe rafinerye, cierpiały i nasze rafinerye. Organizacya rafineryj galicyjskich może wyjść tylko na korzyść naszemu przemysłowi i uwolni rafinerye od większych strat tembardziej, iż spadek cen nafty tylko w małej części idzie na korzyść konsumenta, a w przeważnej części zostaje w rękach pośrednika.

Odpowiedź

na artykuł pana Juliana Fabiańskiego

zamieszczony w nrze 5. i 6. czasopisma „Nafta“ z marca 1907.

Znaną jest czytelnikom polemika pisemna prowadzona od jakiegoś czasu na łamach czasopism fachowych w sprawie wierceń płuczkowych. Wywołała ją zjadliwa notatka jakiegoś nieznanego mi korespondenta z Borysławia, na którą byłem zmuszony odpowiedzieć obszerniejszym artykułem ogłoszonym w nrze 6. „Petroleum“ z r. 1907. Nie miałem bynajmniej zamiaru zabierać więcej głosu w tej sprawie, a jeśli czynię to obecnie, to tylko na skutek osobistych zarzutów, jakich nie poskąpił rai pan Fabiań-ski w swym artykule. Zresztą widocznie wprost żądano odemnie odpowiedzi, bo przysłano mi pocztą osobną odbitkę artykułu p. Fabiańskiego, datowaną z Borysławia.

W artykule rzeczonym zarzuca mi pan

Pomijam wywody natury ogólnej, ma-Obecnie „Petrolea“ sprzedawać będzie jące na celu zdyskredytować nasz system ropę nie kartelowi, lecz pojedynczym rafi- i firmę moją A. Fanek i Ska w opinii ogółu, neryom; jak się dowiadujemy, komilet zau- a odpowiadam tylko na zarzuty tyczące się fania „Petrolei“ na posiedzeniu we Wiedniu mnie osobiście, uchwalił sprzedać na ten rok 25.000 wagonów ropy, z czego 15.000 wagonów ma być Fabiański, iż w wywodach mych poprzednich przeznaczonych na eksport po cenie 3 koro- rozminąłem się z prawdą przedstawiając stan

przy 752-50 m. głębokości. Liczba porządkowa raportu dziennego 130, roboczych, wliczając w to wszystkie stójki, jak a) brak wody do kotła i płuczki, którą dostarczać nam miało Towarzystwo akcyjne kontraktowo za zapłatą; b) czekanie na ko-misyę i urzędowe stwierdzenie zamknięcia wody (od 11. lutego, do 25. lutego,, a więc 12 dni roboczych); c) po zamknięciu wody wycinanie rur siedmiocalowych (4 dni), dalej

rzeczy stronniczo i tendencyjnie. Zarzut zbyt ważny, by zbyć go milczeniem, a jednak nie wytrzymujący krytyki. To przewieź wiedziałem z góry, że każde słowo moje poddanem będzie surowej krytyce. Czyż wobec tego byłbym chciał dobrowolnie narażać się na śmieszność i stawiać we fałszywem świetle przez rozmyślne przekręcanie dat i naciąga nie faktów? Tak naiwnym chyba nie jestem. By zaś usunąć wszelkie wątpliwości, postaram się podać jeszcze dokładniejsze daty i wykazać zupełną słuszność mych wywodów.

Podałem w moim poprzednim artykule, że nasze pierwsze cztery wiercenia dla Towarzystwa akcyjnego dla przemysłu naftowego ukończyliśmy każde w około 4 miesiącach, a jedno z nich nawet prawie w trzech miesiącach. Twierdzenie to nie mija się bynajmniej z prawdą i popieram je dckładnemi datami, wziętemi z raportów dziennych; raporty te znaczone liczbami porządkowemi prowadziliśmy pod kontrolą i kopie przesyłaliśmy codziennie Towarzystwu akcyjnemu. Zaznaczam tu, że do czasu trwania wiercenia wliczam wszelkie manipulacye uboczne, in-strumentacye, stójki z powodu uszkodzeń aparatów i przenrowadzania naprawek i t. d., wyłączam tylko niedziele i święta, co rozumie

więc 130 dni

d)    na żądanie Towarzystwa akcyjnego ponowne stwierdzanie zamknięcia wody (4 dni) ;

e)    w głębokości około 700 m. ciągłe stójki z powodu silnych gazów i wybuchów. Ostatnie 52‘50 m, od 700 m. do końca wywierciliśmy i zarurowaliśmy w czasie od 11. marca do 19. marca, a więc w przeciągu jednego tygodnia, poczem nastąpiło odebranie szybu przez Towarzystwo akcyjne.

się samo przez się.

2. Szyb nr. 21. Rozpoczęty 4. maja 1903, ukończony 25. lipca 1903. Liczba porządkowa raportu dziennego 93, a więc 93 dni roboczych, wliczając wszelkie manipulacye uboczne i stójki. Szyb oddany w 753 m głębokości z 7” dymenzyą końcową. Przytaczam tu kilka interesujących dat statystycznych odnośnie do tego wiercenia. Na każdy dzień wiercenia przypada przeciętnie po 8 metrów wliczając wszystkie stójki. Często 1. Szyb nr. 19. Zaczęty 9. października    trafiały się dni, w których wierciliśmy po

1902, ukończony i oddany 19. marca 1903    25 metrów i wyżej.

Wyciąg z dziennika wiertniczego.

19-50

19

święto

uwiercono 16-70

17-70

święto

uwiercono 18-20

metr., głębokość 114T0 metr.

19'40    „ głębokość 239 60 metr.

razem więc uwiercono i zaruroAvano 125-50 metrÔAV w siedmiu dniach.

3. Szyb nr. 13. Rozpoczęty 7. września 1903, ukończony 8. marca 1904 w 752-35 m. głębokości. Liczba porządkowa raportu dziennego 150, a więc 150 dni roboczych, wliczając wszystkie stójki, między innemi także długą stójkę z powodu urwania się rur. Skut- j

kiem wady w materyale urwały się rury w głębokości około 250 m., spadły i uległy zgnieceniu. Dłuższy czas musieliśmy czekać na narzędzia potrzebne do instrumentacyi, skutkiem czego zeszedł prawie cały miesiąc (od 1. do 28. stycznia). Jeśli nawet policzy-

my cały ten czas razem ze wspomnianą stójką, to i tak trwało wiercenie szybu zaledwie 5 miesięcy, a nie półsiodma, jak to oblicza pan Fabiański. A wiedzieó trzeba, źe było to nasze najgorsze wiercenie w Borysławiu, przy którern skutkiem złych pokładów mieliśmy do pokonania wielkie trudności,

szego pogłębiania, jednak Towarzystwo obawiało się (zupełnie bezzasadnie) wiercenia płuczką w pokładach roponośnych. Fakty dowodzą, o ile ta obawa była uzasadnioną. Mimo płuczki osiągnęliśmy produkcyę (chociaż szczupłą) we wszystkich czterech szybach; natomiast przy dalszem pogłębianiu systemem kanadyjskim stracono i tę drobną produkcyę.

Zarzuca mi dalej pan Fabiański podanie fałszywych szczegółów odnośnie do odbioru rzeczonych wierceń przez Towarzystwo akcyjne. Otóż postaram się wykazać, źe właśnie zapodania pana Fabiańskiego są niedokładne i niezgodne z prawdą.

W myśl postanowień kontraktu miało Towarzystwo akcyjne prawo każdy ukończony szyb przez 5 dni badać i dopiero oświadczyć się co do odebrania szybu. Pierwsze trzy szyby (nr. 13, 19 i 21) odebrało Towa-

4, Szyb nr. 22. Zaczęty 17. października 1903, ukończony 11. kwietnia 1904 w głębokości 723-40 m. z 1” dymenzyą końcową. Liczba porządkowa raportu dziennego 143, a więc 143 dni roboczych, wliczając wszystkie stójki; a było takich stójek bez naszej winy kilka, między innemi kilkodniowa stójka dla skonstatowania zamknięcia wody, czekanie na rury skutkiem niedotrzymania terminu przez fabrykę (przeszło 10 dni roboczych) i t. d.

szyb przed odebraniem starannie badano. Szyb nr. 22, który rzekomo ma być także krzywo wywiercony, odebrano już za urzędowania pana Fabiańskiego. Objęcie szybu odbyło się dnia 16. kwietnia 1904 (początek o godz. 3. popołudniu) w obecności pana Fabiańskiego, ówczesnego szefa kopalń pana Delaveaux i kierownika p. Mermona. Dokonano przy tern jak najdokładniejszego pomiaru szybu. Już po rozpoczęciu demontowania (22. kwietnia 1904), na życzenie pana Fabiańskiego, zapuszczono w obecności wspomnianego p. Delaveaux aż do spodu otworu szablon sześciocalowy, szyb znaleziono w porządku i uznano za odebrany.

Szczegóły objęcia piątego wiercenia (nr. 10) prowadzonego pod stałą kontrolą pana Fabiańskiego muszę podać dokładniej, by sprawę uczynić zrozumiałą także dla niewtajemniczonych.

Pierwsze dwa wiercenia wykonaliśmy

Interesującym jest fakt, źe trzy z tych wierceń (nr. 19, 21 i 22), wykonaliśmy przy użyciu jednej i tej samej wieży, maszyny ^ rzystwo jeszcze przed objęciem urzędowania kotła, kranu i t. d., słowem jednym rygiem, przez pana Fabiańskiego, przyczem każdy a to w czasie od 9. października 1902 do 10. kwiet. 1904 a więc mniej więcej w 18 miesiącach łącznie z montowaniem, demontowaniem i transportem, przyczem zaznaczyó należy, źe najdłuższy okres robót przypada na miesiące zimowe. W czasie tym wywierciliśmy razem 2.229 metrów tym samym rygiem, bez wymieniania pojedyńezych części składowych rygu na nowe.

Wszystkie powyź przytoczone daty są jak najdokładniejsze i autentycznośó ich gotów jestem wykazać w każdej chwili.

na podstawie szczegółowych kontraktów głównych z Towarzystwem akcyjnem, co do dalszych wierceń zawieraliśmy tylko krótkie dodatkowe umowy.

W jednej z tych dodatkowych umów postanowionem było, źe szyb nr. 10 mamy

Ze list Towarzystwa akcyjnego z dnia 1. kwietnia 1903, w którym wyraża nam Towarzystwo pełne uznanie za pracę naszą, odnosić się mógł tylko do robót już wykonanych, jest jasnem i nie potrzebował tego pan Fabiański z takim naciskiem zaznaczać. Z drugiej strony i sam pan Fabiański nie przypuszcza zapewne, źe Towarzystwo akcyjne wystosowałoby było do nas taki list pochwalny, choćby nawet na naszą prośbę, gdyby z robót naszych nie było w zupełności zadowolonem.

Specyalnem było życzeniem Towarzystwa akcyjnego, byśmy rzeczone cztery wiercenia doprowadzili tylko do 750 m. My z naszej strony bylibyśmy chętnie podjęli się dal- wywiercić do głębokości 900 m. Gdyśmy

rze-

głębokość tę osiągnęli, odmierzono dokładnie otwór (dnia 20. maja 1905) w obecności pana Fabiańskiego i jego asystenta inż. Pruchnie-wicza, przyczem skonstatowano głębokość 902-30 m i zarurowanie rurami sześciocalo-wemi do głębokości 901'55 m. Ponadto na zadanie pana Fabiańskiego, wykonano próbę z obracaniem rur (jako dowód, że rury łatwo dają się poruszać). We wzmiankowanej umowie dodatkowej wspomnianem było krótko : „Panowie gwarantują nam przy tym szybie 900 m głębokości z 5,; dymenzyą końcową.,.“, zaś ceny od metra ustalone były do 1.000 m. Ten punkt umowy chciał pan Fabiański niesłusznie wykorzystać dla Towarzystwa w⁷ tym kierunku, byśmy i dalsze 100 metrów wiercili pod gwarancyą, a więc na własne ryzyko; twierdził niesłusznie, że gwarancya obowiązuje nas do głębokości 1.000 metrów. W czywistości sprawa miała się inaczej. Gwa-rancyi do 1.000 m nikt nie miał na myśli i nikt jej nie żądał, co potwierdzićby mogli w każdej chwili świadkowie umowy i ówczesny dyrektor Towarzys'wa. Sprawę miano oddać pod sąd polubowny, ostatecznie jednak postanowiliśmy ustąpić i przyjąć propozycyę pana Fabiańskiego, chociaż dla nas nie bardzo dogodną. Spisano nową umowę, w której punkt jedeu zaznacza wyraźnie, iż ów punkt niejasny poprzedniej umowy należy brać w tern znaczeniu, że zobowiązujemy się pogłębiać szyb od 900 do 1.000 m za umówioną cenę od metra, jednak bez żadnej gwa-rancyi. Natomiast, prawie pod presyą, zobowiązał nas pan Fabiański w tejże umowie, iż na żądanie mamy i dalej pogłębiać ten szyb od 1.000 do 1.050 m za ryczałtowem wynagrodzeniem dziennem. Z tego zaś wynika jasno, że albo pan Fabiański był bardzo z nas zadowolony (jeśli wprost zmuszał nas do dalszego wiercenia), albo też chciał się przekonać, czy przynajmniej w tym szybie nie odkryje przecież w dalszej głębokości takich rzekomych skrzywień, jakie w innych szybach miano obserwować już przy 750 m. głębokości. Istotnie podczas dalszego pogłębiania tego szybu doglądał pan Fabiański zawsze osobiście postępu robót, ustanowił kontrolorów, którzy przez cały dzień musieli być na kopalni i — mimo to — nie potra

fiono zarzucić nam nic, ani odkryć jakąkolwiek nieprawidłowość w pogłębianiu szybu. Zauważam tu, że przy głębokości 1.000 m. zarządziło Towarzystwo akcyjne ponowne dokładne wymierzenie otworu wiertniczego.

We wzmiankowanej umowie tyczącej się tego szybu zapewniono nam również {»remie 8.000 koron za osiągnięcie 1,050 m głębokości 6” dymenzyą końcową (jedną premię za osiągnięcie 900 m rurami sześciocalowemi wypłacono nam już pierwej). Otóż w głębokości 1.044 m zostały nagle rury zupełnie niespodziewanie złapane (unieruchomione przez ściśnięcie pokładami). Chociaż byliśmy przekonani, że to unieruchomienie jest tylko lokalne i że moźnaby rury oswobodzić przez silne podciągnięcie ich w górę, jednak ze względu na wielką głębokość uważaliśmy próbę taką za ryzykowną, a nie chcieliśmy narażać Towarzystwo na ewentualną kosztowną instrumentacyę; byliśmy też przekonani, że z tego względu i pan Fabiański w interesie Towarzystwa nie będzie kwestyo-nował wypłaty obiecanej premii dla brakujących paru metrów⁷ rur sześciocalowych. Pan Fabiański był jednak innego zdania; rad był z nadarzonej okazyi i o pretensyi naszej do premii nie chciał nawet słyszeć. Chcąc mieć pewną broń przeciw nam w rękach, przybył na kopalnię dnia 16. maja 1906 w towarzystwie dwóch świadków, pana Wł. Długosza właściciela kopalń i pana Stanisława Żukowskiego dyrektora Towarzystwa Karpackiego, by w obecności tych świadków skonstatować złapanie rur, a więc i niemożność dalszego zarurowania otworu do 1.050 m., co było warunkiem uzyskania premii. Tem zmusił nas pan Fabiański do wykonania niebezpiecznej manipulacyi, która musiała albo oswobodzić rury albo spowodować ich urwanie. Szczęściem udało się nam w oczach rzeczonych świadków rury oswobodzić i odtąd dawały się rury z wszelką łatwością poruszać i obracać. Przy sposobności muszę tu podnieść jeden znamienny szczegół. Jako dowód skrzywienia otworu wiertniczego podaje pan Fabiański fakt, iż rury używane w taki otworze muszą być silnie poprzecierane, a więc bardzo osłabione. Co do rur sześciocalowych wydobytych z szybu nr. 10, przyznaje, że

takowych bliżej nie badał, twierdzi jednak wobec mnie i innych świadków, i ż uważa dalej : „Przyjąć należy z wszelką pewnością, iż rury te są powycierane“. Na czem pan Fabiański opiera te swą pewność, nie wiem.

szyb za ukończony i obejmuje takowy? Sądzę, że tak. Prawda, dodał jeszcze pan Fabiański, że wypłatę premii wstrzyma do su, aż postawi na

cza-

kopalni własny ryg i otwór jeszcze raz zbada. Widocznie jednak i wtedy znaleziono szyb w porządku, bo premię wypłacono nam

w sierpniu 1906 bez żadnych zastrzeżeń. Czy i to nie jestjeszóze dowodem

Długie skargi wywodzi p. Fabiański temat, iż drogo kosztował ten szyb Towarzystwo akcyjne. Jest coś prawdy na tern, a ja ośmielam się twierdzić, że specyalnie winę znacznych kosztów wiercenia od 1.044

na

do 1.050 metrów ponosi głównie sam p. Fabiański. Dla Towarzystwa było to w praktyce ooojętnem, czy otwór zarurowany będzie rurami sześciocalowemi do 1.050 m. czy do 1.044 m. ; doczniej nie miał rur sześciocalowych, jeśli

Większa część tych rur złożona jest u nas na kopalni, a mogę zapewnić, że rury te nie są bynajmniej poprzecierane. Na tę okoliczność przytaczam oprócz osobistej obser-wacyi dowód zupełnie objektywny. Tura rur sześciocalowych, 1.050 m długa, ma już sama odebrania szybu? przez się ogromny ciężar, który sam powoduje nieraz urwanie się rur. Przy wzmiankowanej próbie oswobodzenia rur ciągnęliśmy je wielokrążkiem i wprost przemocą wyrwaliśmy je z terenu. Jeśli szyb już przed oddaniem był skrzywiony, to w myśl hipotezy pana Fabiańskiego musiałyby być rury całkiem poprzecierane i osłabione tembardziej, że wierciliśmy w nich przez 14 miesięcy.

zresztą sam p. Fabiański najwi-zamiaru prowadzić dalej zaraz po odebra-szybu wyciął te rury, a zapuścił rury pięciocalowe. Cóż, kiedy p. Fabiański uparł się, byśmy albo zarurowali do 1.050 m., albo zrzekli się premii. My znowu z jednej strony chcieliśmy oddać szyb w porządku nie ryzykując urwania rur, z drugiej strony nie mogliśmy się zrzec premii, która wobec szczupłego wynagrodzenia dziennego, pokrywającego zaledwie koszty własne, stanowiła cały zarobek. Nie dziw, że wobec tego zarurowa-nie ostatnich sześciu metrów zajęło prawie cały miesiąc czasu.

W artykule swym wspomina pan Fabiański, jako zaraz po objęciu urzędowania w kwietnik 1904 skonstatował, iż dwa pierwsze przez nńs wywiercone szyby są krzywe, nie mógł już jednak przeszkodzić zawarciu umowy co do wywiercenia szybu nr. 10. A więc przez dwa lata wiercimy dla Towarzystwa akcyjnego, wykonujemy cztery wiercenia, Towarzystwo znajduje takowe w najlepszym porządku, wyraża nam nawet pisemne uznanie, „robi nam reklamę*⁴, jak to pan Fabiański raczy nazywać. Dnia 1. kwietnia 1904 obejmuje p. Fabiański techniczne kierownictwo Towarzystwa, konstatuje natychmiast, iż pierwsze dwa szyby są krzywo wywiercone, jest jodnak tak względnym, iż nie

A czy mogłyby rury poprzecierane i osłabione wytrzymać tak gwałtowne szarpnięcie?

niu

Czy mogły nie urwać się? Jakżeż wytłumaczy ten fakt pan Fabianski?

Dalsze pogłębianie i rurowanie otworu do 1.050 m. odbywało się pod nieustanną prawie osobistą kontrolą pana Fabiańskiego; prócz tego dał pan Fabiański osobnego kon-trolora, który przez cały dzień na krok nie ruszał się z kopalni, Bez wiadomości p. Fabiańskiego nie wolno było zapuścić żadnej nowej rury. Tak zapuściliśmy w jego obecności dwie krótkie rury, rurując otwór do 1.049 m. Teraz zrozumiał wreszcie pan Fabiański, że jesteśmy w możności dopełnienia warunków umowy. By zyskać na czasie, zrzekł się zarurowania ostatniego metra i szyb odebrał. Twierdzenie p. Fabiańskiego, jakoby odebranie szybu nie miało wtedy miejsca, niezgodne jest z faktycznym stanem. Owszem w myśl kontraktu był p. Fabiański nawet zobowiązanym odebrać szyb w przeciągu pięciu dni. O głębokości szybu był p. Fabiański doskonale poinformowany, bo szyb był mierzony przy 1.000 m., a każdy dalszy centymetr notował jego kontrolor najdokładniej.

Przy ścisłej zresztą kontroli musiał pan Fabiański, jako fachowy inżynier, znać wogóle dokładnie stan otworu wiertniczego. Czyż więc nie było to odebraniem szybu, gdy p.

Fabiański dnia 16. czerwca 1906 oświadczył

pociąga nas za to do bezzwłocznej odpowie-    lcował szyb około 800 cystern ropy i to przez

dzialności. Z tych premiss dadzą się wy pro-    samoczynne wybuchy,, bez pomocy tłoka,

Produkcja utrzymuje się na stałym poziomie (przeciętnie 2‘ cysterny dziennie), podczas gdy szereg szybów sąsiednich kanadyjskich nie osiągnął żadnej produkcyi.

Widocznie nie wszyscy usposobieni są tak nieprzychylnie dla systemu „Express“, czego dowodem fakt, że jedna z najznaczniejszych firm „Union“ towarzystwo akcyjne dla przemysłu naftowego, zdecydowała się nabyć 51°/₀ udziału netto na naszej kopalni „Bianca“. Dalsze pogłębianie pierwszego szybu i wiercenie drugiego szybu prowadzonem będzie teraz wspólnie systemem „Express“ i mamy nadzieję, że wkrótce będziemy mogli pochwalić się jeszcze piękniejszymi rezulta-

wadzić następujące konkluzye: 1. Rzekome krzywizny nie istniały, nie mogły więc być dostrzeżone przez ówczesnych kierowników ;

Władysław Exner.

2. Skrzywienie rzekome zauważono, jednak Towarzystwo było tak uprzedzająco grzecz-nem, iż pozwoliło nam wiercić dalsze krzywe szyby; 3. Krzywizny istniały już wtenczas, jednak ówcześni techniczni kierownicy Towarzystwa byli za mało biegli i doświadczeni, by je odkryć, dopiero pan Fabiański potrafił je skonstatować. Która z powyższych ewentualności jest jedynie możliwą do przyjęcia, osądzi każdy czytelnik sam. Przypuśćmy, że prawdziwem jest twierdzenie p. Fabiańskiego co do późniejszego zauważania skrzywień, to jak widzimy z powyższego, mogły one powstać tami. tylko przy późniejszem pogłębianiu szybów w zarządzie Towarzystwa.

Rozporządzenie Ministerstwa sprawiedliwości

z 15. kwietnia 1907 nr. 107 dz. u. p., obowiązujące od 23. kwietnia 1907*).

Na dalsze wywody p. Fabiańskiego nie reaguję, pozostawiając odpowiedź mojej firmie. Kończę kilku uwagami natury ogólnej.

Na podstawie ustawy państwowej z 11. maja 1884, nr. 71 dz. u. p., ustawy galicyjskiej z 17. grudnia 1884 nr. 35 dz. u. kr. z r. 1886 i ustawy państwowej z 9. stycznia 1907 nr. 7 dz. u. p. zarządza się co następuje:

§ 1. Postanowienia §§ 4 do 7 rozporządzenia ministeryalnego z 15. czerwca 1885 nr. 36 dz. u. kr. z r. 1886, dotyczące zakładania i prowadzenia ksiąg naftowych znosi

stę.

§ 2. Postanowienia § 5 ustawy krajowej z 17. grudnia 1884 nr. 35 dz. u. kr. z r. 1886 mają nieograniczone zastosowanie, jeżeli ma być utworzone produkcyjne pole nattowe.

*) Rozporządzeuie to, które podajemy w do-słownem tłómaczeniu, dotyczy sposobu założenia i prowadzenia ksiąg naftowy cli na podstawie nowej państwowej ustawy naftowej. Z powodu, iż krajowa ustawa naftowa dotychczas uchwaloną nie została, ministerstwo wydało to rozporządzenie bez upoważnienia Sejmu, jakkolwiek urządzenie ksiąg naftowych należy do ustawodawstwa krajowego ; winę ponosi nasz Sejm, który w tym wypadku przez odroczenie krajowej ustawy naftowej zaniedbał strzeżenia praw autonomii. (Przyp. Red.)

Nie myślę bynajmniej obniżać wartości systemu kanadyjskiego i robić reklamę systemowi „Express“. Który z tych systemów zdobędzie sobie przyszłość, to okaże się samo przez się. Zaznaczam tylko fakt, że pan Fabiański sam nie osiągnął systemem kanadyjskim dodatnich rezultatów ani w Borysławiu, ani w Tustanowicach, mimo przedsiębrane przez niego „rekonstrukcye“ szybów, bo nie można chyba rezultatem dodatnim nazwać zagwoźdżone szyby. Temu możemy przeciwstawić z naszej strony: 8 wierceń wykonanych w Borysławiu bez znaczniejszej instrumentacyi i oddanych w porządku, przyczem oprócz Towarzystwa akcyjnego nikt nie skarżył się na skrzywienie szybu; obecnie wiercimy w Tustanowicach dla pewnego krakowskiego towarzystwa, mieliśmy wybuchy ropne już przy 100 metrach, od 600 m. głębokości mamy już małą pro-dukcyę i ciągłe gazy. Najlepszym rezultatem dodatnim jest dla nas własna kopalnia „Bianca“, (którą p. Fabiański pomija milczeniem).

Szyb na tej kopalni jest obecnie 1.110 m. głęboki, wiercony aż do końca płuczkowym systemem „Express“. Od 900 m. wiercimy w pokładach ropnych; dotychczas wyprodu-

Jeżeli się rozchodzi o utworzenie poszukiwawczego lub niepotwierdzonego pola naftowego (§ 23 ust. 4 ustawy z 9. stycznia 1907 nr- 7 dz. u. p.) odpada potrzeba określenia punktu odkrywki (Fundpunkt) na planie sytuacyjnym przedstawiającym pole naftowe. Jednak strona ma przedłożyć potwierdzone przez urząd okręgowy górniczy geometryczne przedstawienie punktu odkrywki, jeżeli ma być uskutecznioną przemiana wykazu pola naftowego poszukiwawczego lub wykazu pola niepotwierdzonego na wykaz produkcyjnego pola naftowego.

Bez względu na rodzaj pola naftowego należy zawsze podać nazwę, pod którą pole naftowe ma być wpisane w księdze naftowej.

§ 3. Prawo wydobywania minerałów żywicznych może być odłączone w myśl § 1 ust. 1, 3 i 4 ustawy z 9. stycznia 1907 nr. 7 dz. u. p. od nieruchomości i miejscowo ograniczonych części nieruchomości, lecz nie od pojedynczych części wspólnej własności pewnej nieruchomości. Utworzenie więc pola naftowego dla odłączonego prawa wydobywania nafty od idealnych części nieruchomości jest niedopuszczalnem.

Utworzenie wykazu naftowej księgi na rzecz właściciela posiadłości jest dopusz-czalnem.

§ 4. Do sporządzenia wykazów księgi naftowej należy używać kart zaopatrzonych w drukowane rubryki z trwałego papieru, formatu nowych ksiąg gruntowych, które nabyć będzie można wedle wskazówek przez Prezydenta wyższego Sądu krajowego wydać się mających.

Każdy wykaz ma się składać z czterech, literami A, B, C, D oznaczonych kart.

§ 5. Karta A (karta pola naftowego) — formularz I.*) ma w miejscu na napis prze-znaczonem zawierać liczbę wykazu hipotecznego i w piśmie w oczy wpadającem oznaczenie wykazu jako „wykazu naftowego produkcyjnego“, „wykazu poszukiwawczego“ lub „wykazu niepotwierdzonego“ tudzież uwidocznienie przynależności kilku hipotecznie niepołączonych pól naftowych (Erdharzbergwerk) do jednej kopalni minerałów żywicznych.

*) Formularz I. *

Gmina katastralna •

Liczba wykazu księgi naftowej Dalsze składowe części tej samej budowli górniczej w liczbie wykazu . . .

Powiat sądowy

. . . . Wykaz hipoteczny

A. Pierwszy oddział.

L. porz.

Nazwa pola i własność pola naftowego.

A. Drugi oddział.

W drugim oddziale wpisywać należy oddzielenie prawa wydobywania z powołaniem się na i na dokumenty,

Przynależność kilku pól naftowych należy w ten sposób uwidocznić, ażeby w poszczególnych wykazach, które zawierają części składowe kopalni, były przytoczone wszelkie inne uwzględnić się mające wykazy księgi naftowej. O przynależności pól naftowych poweźmie sąd wiadomość z dotyczącego potwierdzenia okręgowego urzędu górniczego (§ 6 ust. 1. ustawy z 9. stycznia 1907 nr. 7 dz. u. p.).

Karta A. składa się z dwóch oddziałów. Pierwszy oddział przeznaczony jest dla wpisu nazwy pola naftowego, dla określenia położenia tegoż z podaniem parcel i części parcel, co do których prawo wydobywania minerałów żywicznych oddzielono z odwołaniem się na plan sytuacyjny, dalej dla wpisu przynależności (budowli pomocniczych i t. d. i t. d.).

dotyczący wykaz hipoteczny na podstawie których nastąpiło otwarcie wykazu (§ 1 ust. 5. ustawy z 9. stycznia 1907 nr. 7 dz. u. p.), dalej przynależność kilku pól naftowych, tudzież każdą uchwałę sądową, na podstawie której ma się uskutecznić zmianę w napisie lub wpisów w pierwszym oddziale zawartych; należy tu także wpisywać prawa rzeczowe połączone z prawem wydobywania minerałów żywicznych a w szczególności służebności górnicze.

Gdy w § 1 ustawy z 9. stycznia 1907 nr. 7 dz. u. p. wogóle przewidziano oddzielenie prawa do wydobywania minerałów żywicznych, nie może być kilka pól naftowych

utworzonych dla poszczególnych gatunków minerałów żywicznych na tej samej nieruchomości.

Oba oddziały karty pola naftowego mogą mieścić się na odrębnych kartach lub na obu stronicach jednej i tej samej karty tego samego wykazu. W miarę potrzeby należy użyć kilku kart dla każdego oddziału.

§ 6. Karta B. (karta własności) — formularz II.*) służy do wpisu prawa poszukiwania minerałów żywicznych (własność pola naftowego), czasowych lub warunkowych ograniczeń i dalszych przeniesień. Termin końcowy czasowo ograniczonego prawa wydobywania i każde przedłużenie tego terminu końcowego należy w rubryce na to przeznaczonej oznaczyć cyframi.

Gdy właściciel nieruchomości przyznaje prawo do wydobywania minerałów żywicznych komu innemu, to nie zachodzi potrzeba, ażeby to prawo wydobywania najpierw było wpisane na niego, a następnie na nabywcę, lecz może ono być po myśli § 22 og. ust. bip. wpisane bezpośrednio na tego ostatniego. W razie przyznania ograniczonego prawa wydobywania (§ 8 ust. 2. z 9. stycznia 1907 nr. 7 dz. u. p.) prawo powrotu właściciela nieruchomości ma być równocześnie wpisane na karcie D.

Istnienie czasowo ograniczonych lub pod warunkiem rozwiązującym przyznanych praw wydobywania należy zawsze także osobno uwidocznić w drugiej rubryce <yframi rzym-skiemi w sposób następujący:

Przy pierwszym wpisie w ten sposób ograniczonego prawa wydobywania, a mianowicie także w wypadku, gdy przedsiębiorca

*) Formularz II.

B.

L. p.

Liczba ograniczonej własności pola naftow.

Wpis

Końcowy termin ograniczonej własności pola naftowego

nabywa prawo wydobywania bezpośrednio od właściciela posiadłości, należy wpisad cyfrę I.

Przy każdym dalszym wpisie, który nie wyczerpuje trwania prawa wydobywania przysługującego przenoszącemu, należy do wpisu uskuteczniającego przeniesienie dodad następną cyfrę (IL, III. i t. d.). W tego rodzaju wypadkach z wpisu prawa wydobywania odstępującego to prawo i z przeniesienia tego prawa o ile to przeniesienie nie wyczerpuje czasu trwania, wynika prawo powrotu poprzednika; zatem osobny wpis prawa powrotu niema miejsca.

Przeniesienie tego prawa powrotu, o ile ono po myśli § 12 ustawy z 9. stycznia 1907 nr. 7 dz. u. p. jest dopuszczalnem, ma byd wpisane na karcie B.

Przy przenoszeniu prawa powrotu, tudzież przy nieograniczonem przenoszeniu prawa wydobywania minerałów żywicznych należy przy wpisie przeniesienie powodującym dodad rzymską cyfrę prawa hipotecznego ce-denta w drugiej rubryce z dodatkiem „ad“.

(Dokończenie nastąpi).

ZEProd/U-łrc^a, rop37- Q-aJ.iC3ri-

Marzec 1907.

Miejscowość

Zapasy dnia 28. lutego 1907

Produkcya

Ekspedycya

Manko i zużytkowanie na kopalni

Zapasy dnia 31. marca 1907

Potok

42.209

9.500

8.793

600

42.316

Rogi

11.206

5.750

7.199

100

9.657

Równe

2.137

1.550

300

3.387

Tarnawa-W ielopole-Zagórz Krosno

Reszta kopalń Galicyi zach.

45.050

12.500

3.193

200

54.157

111.094

62.460

25.000

18.185

1.200

116.709

21.600

33.380

1.000

49.680

razem

274.156

75.900

70.750

,3.400

275.906

Borysław u. Tustanowice Schodnica

3,737.751

125.424

623.000

531.019

30.000

3,799.732

39.000

54.631

3.000

106.793

Urycz

Mraźnica

70.635

11.500

28.667

1.000

52.468

3.584

800

1.644

500

2.240

Reszta kop. Galicyi wschód.

9.795

10.200

7.8.00

1.600

10.595

razem

3,947.189

684.500

623.761

36.100

3,971.828

Łącznie

4,221.345

760.400

694.511

39.500

4,247.734

jęto.

We wrześniu odbędzie się w Bukareszcie wystawa i kongres naftowy ; w Gali-cyi pod przewodnictwem prof. Załozieckiego utworzy się wkrótce speeyalny komitet, który będzie występować jako delegacya naszego przemysłu.

Posiedzenie

Wydziału Krajowego Towarzystwa naftowego 5. maja 1907 r.

Obecni pp. prezes Gorayski, dr. Fraen-kel, Gąsiorowski, Lewakowski, Bielski, Żukowski, Schreier, Włodarczyk, sekretatrz dr. Bartoszewicz.

Protokół z ostatniego posiedzenia przy

Przystępując do złożenia sprawozdania z czynności biura za miesiące marzec i kwiecień, sekretarz dr. Bartoszewicz omawia prze-dewszystkiem starania towarzystwa nad zmia-na w projekcie rządowym §31 krajowej ustawy naftowej o minimum terenu kopalnianego w tym duchu, że nowe postanowienie nie dotyczy tych terenów, na których prawo do wydobywania przed wejściem ustawy w życie zostało nabyte umowami notaryalnie lub sądownie uwierzytelnionemi, na podstawie odbytej koDfereneyi z przedstawicielami ministerstwa rolnictwa i sprawiedliwości podczas sesyi sejmowej osiągnięto z rządem porozumienie co do tego punktu; dalej Towarzystwo wypracowało i wniosło do Sejmu pe-tycyę w sprawie niesłusznych norm opodatkowania przemysłu naftowego, lecz załatwienie tej petycyi, jak i ustawy naftowej Sejm odroczył do jesieni, jakkolwiek referent poseł Małachowski przygotował sprawozdanie i co do ustawy i co do petycyi sv sprawach podatkowych w duchu przychylnym. Przed 10-oma dniami ministerstwo sprawiedliwości wydało rozporządzenie o urządzeniu i prowadzeniu ksiąg naftowych na podstawie nowej ustawy państwowej; rozporządzenie to przetłómaozono na polski język i dosłowne tłó-maczenie wyjdzie w najbliższym numerze „Nafty“.

W marcu Towarzystwo wydało tabele statystyczne naszego przemysłu za rok 1906 w językach polskim i niemieckim i rozesłało te tabele ministerstwom, Wydziałowi Krajowemu, Izbom handlowym i członkom swoim, dalej wniosło petycyę do ministerstwa handlu o kreowanie urzędu pocztowego przy stacyi kolejowej w Krośnie dla rafineryi Sta-wiarskiego i Ski. Towarzystwo zainteresowało się dalej fabryką beczek naftowych, która powstała w Bolechowie i rozesłało okólnik* do rafineryj nafty z prośbą zakupna na próbę tych beczek i wydanie o nich opinii; rafi-nerye nafty jednak przeciwne są przeważnie zakupowauiu beczek bukowych.

Towarzystwo dowiedziało się o grożącym niebezpieczeństwie projektu zniżenia cła na zagraniczną benzynę i na olej solarowy i odpowiednio przeciwko temu zaprotestowało, jak również zaprotestowało przeciwko projektowi zniżenia cła na wosk przczelny, co by mogło podkopać przemysł wosku ziemnego w naszym kraju.

W sprawie ubezpieczenia urzędników naftowych odnowiono układ na ten rok z Krakow skiem Towarzystwem, a z towarzystwem „Universale“ jeszcze jest kwestya otwarta co do wysokości prowizyi.

W toku są pertraktacye ze Związkiem techników wiertniczych o rozszerzenie polskiego wydawnictwa czasopisma „Nafta“, mianowicie w ten sposób, iż zamierzamy dodać 4—5 kolumn do „Nafty“, jako dodatek redagowany przez Związek, a składający się się z artykułów technicznych i ruchu wiertniczego; mamy zamiar już od 1. lipca w ten sposób pismo rozszerzyć, a zwiększone w ten sposób koszty pokryje na razie Towarzystwo, częściowo Związek techników, a od przyszłego roku, jeśli wydawnictwo się uda, jest zamiar w podniesieniu kosztów prenumeraty znaleźć pokrycie. W ostatnich czasach stały się głośne nawet w pismach narzekania na niedostateczne tory kolejowe i ładownie na stacyi Borysław, co szczególniej w zimie utrudniało ekspedyoyę; sprawa ta po zbadaniu poruszoną zostanie przez naszego delegata w tym miesiącu jeszcze na Państwowej Radzie kolejowej.

Przystępując do nastęynego punktu porządku, sekretarz odczytuje projekt umowy z Tow. prawnej ochrony podatników; Towarzystwo naftowe ma się wpisać na członka

To w. prawnej ochr. pod. z wkładką 100 kor. rocznie, natomiast członkowie Towarzystwa mogą korzystać z porady i pomocy prawnej z 10°/o opustem; ponieważ jednak taryfa przedłożona przez Tow. pr. ochr. pod. jest w wielu punktach niejasną, przeto Wydział uchwalił polecić panu sekretarzowi, by tę sprawę jeszcze z Tow. pr. ochr. pod. omówił i zbadał.

Przy punkcie wnioski i interpela-cye dr. Fraenkel stawia wniosek, aby Towarzystwo przez swego delegata na Państwowej Radzie kolejowej poruszyło sprawę połączenia nowego błyskawicznego nocnego pociągu do Wiednia z Drohobyczem i Borysławiem przez Przemyśl. Uchwalono.

Pan Lewakowski wnosi, aby ranny pociąg, który przychodzi do Sambora o pół do ósmej z Zagórza miał połączenie z Drohobyczem i Stryjem, oraz aby na Radzie kolejowej sposób usunięcia trudności przy eks-pedycyi ropy na dworcu w Borysławiu poprzeć w ten sposób, jak to ułożyła komisya Izby handlowej lwowskiej. Uchwalono; dalej p. Lewakowski wnosi, aby Towarzystwo poparło w ministerstwie handlu starania niektórych firm borysławskich o utworzenie urzędu pocztowego w Hubiczach. Uchwalono. Pan Gąsiorowski wnosi, by zwołać ankietę do Drohobycza, aby wspólnie z władzami sądowemi i górniczemi w Drohobyczu omówić szczegóły wprowadzenia w życie państwowej ustawy naftowej. Uchwalono. Pan Żukowski wnosi, by następne posiedzenie Wydziału odbyło się w Borysławiu. Uchwalono.

Pan Lewakowski wnosi by Towarzystwo wspólnie z „Petroleą“ poruszyło w kartelu towarzystw asekuracyjnych ogniowych sprawę zniżenia premii. Uchwalono.

KRONIKA.

f Stanisław Kuczkiewicz c. k. nadradca dyrekcyi skarbu we Lwowie zmarł 4. b. m. Zmarły był szefem departamentu dla spraw górniczych. Na ostatnim zjeździe górniczym w Krakowie został wybrany członkiem stałej delegacyi. Zmarły cieszył się sympatyą i uznaniem sfer górniczych. Cześć jego pamięci.

Z Borysławia. Dnia 25. kwietnia b. r. ukonstytuowała się nowo wybrana rada gminna

w Borysławiu, wybierając p. Lipę Schutzmanna przemysłowca naftowego burmistrzem, p. Aleksandra Obornickiego aptekarza zastępcą, p. Stanisława Żukowskiego dyrektora Karpackiego Towarzystwa pierwszym asesorem, p. inż. Maurycego Werbera djwektora kopalń wosku Banku kredytowego drugim asesorem ; w skład rady wcbodzi 18 izraelitów, 10 Businów i 8 Polaków. Przemysłowcy naftowi żywią nadzieję, że nowa rada gminna, a specyal-nie burmistrz p. L. Schutzmann, będzie obecnie więcej dbała o wygląd więcej kulturalny naszego ogniska przemysłowego. — Do Wydziału Rady powiatowej drohobyckiej został wybrany z większej posiadłości Franciszek hr. Zamoyski przemysłowiec naftowy. Wybór ten spotkał się z wielkiem uznaniem sfer naftowych, tembardziej, iż wielka posiadłość, wybierając przemysłowca naftowego dała dowód, iż potrafi cenić należycie znaczenie przemysłu dla kraju.

Przepisy dla urządzeń elektrycznych na kopalniach. Inż. E. Postępski urzęd. autor, znawca elektrotechnik c. k. Urzędów górniczych, donosi nam, że na konferencyi odbytej dnia 21. marca b. r. w c. k. Urzędzie górniczym w Drohobyczu pod przewodnictwem p. nadradcy Holobka i pana nadkomisarza Mokrego postanowiono przestrzegać ściśle p. g. p. z dnia 26. czerwca 1904, a to spe-cyalnie w kierunku:

a)    dwubiegunowego wyłączenia przewodów w skrzynkach rozdzielczych ;

b)    zaopatrzania wszystkich lamp hermetycznych w myśl ustępu piątego § 64 p. g. p. w szkła ochronne (skrzynki);

c)    używania przy wszystkich nowych urządzeniach względnie wymianie starych przewodów na słupach, przewodu o przekroju 6 mm².

Chcąc przestrzedz interesowane osoby przed ewentualnymi niepotrzebnymi wydatkami podajemy chętnie powyższą notatkę do ogólnej wiadomości.

Nowa kolej. Projektowana jest budowa nowej kolei lokalnej Rachin-Dolina-Niebyłów-Na-dwórna z odnogą Niebyłów Jasień; w zeszłym mie-sięcu odbyło się we Lwowie konfereneya dla za-inieyowania akcyi celem zapewnienia budowy tej kolei. Długość linii Rachin-Dolina-Naowórna ma wynosić 80 kim. ; długość linii Niebyło w-Jasień około 10 kim. ; koszta budowy obliczone na 10.000.000 Koron, linja obejmowałaby miasto Dolinę i saliny tamtejsze, dalej torfowisko obok Strutynia będące już w eksploatacyi, dalej linia szłaby przez Ifas, Duby, Perechińsko do Niebyłowa, na konferencyi wybrano Komitet ściślejszy, składający się z ks. Jana Czapelskiego, Dyr. Jana Deskura, inż. Michała Polaskiego, hr. Dominika Potockiego i hr. Kazimierza Szeptyckiego, dla czynienia wszelkich ku zrealizowaniu projektowanej kolei zarządzeń jako wypracowanie szczegółowego projektu, obliczenia rentowności zbierania udziałów w ilości ¹/₆ potrzebnego kapitału.

Zadania ekonomiczne na polu krajowego gospodarstwa wodnego i komunikacyjnego.

Pod powyższym tytułem wydał p. Jan Matula c. k. radca dworu bardzo cenną pracę, w której między innemi omawia także kwestyę transportu ropy i produktów naftowych drogami wodnemi. W bardzo dokładnem zestawieniu wykazuje autor, że producenci ropy zadowalając się przyznaną im dla transportu ropy do rafineryj taryfą wedle klasy C, uzyskują w porównaniu z taryfą III. c zniżkę 47° o, transportując zaś ropę kanałem względnie rzeką, uzyskaliby zniżkę 74°/₀, względnie 89°/₀. Autor dowodzi, że przewożąc ropę nawet według najniższej klasy naszego baremu kolejowego, na co ministerstwo jednak nigdy się nie zgodzi, fracht normalny na kanałach byłby przeciętnie o milion przeszło koron tańszy od tej wyjątkowej taryfy kolejowej. Za podstawę obliczeń przyjął autor koszty przewozu produktów naftowych z Borysławia do Brodów na odległość 207 km. biorąc jako całkowity transport roczny 6,500.000 c. m. i porównując nasze taryfy z taryfami obowiązu-jącemi na kanałach pruskich, na Łabie, Wołdze i na amerykańskich kolejach i drogach wodnych. Autor wyraża przekonanie, że ustalenie poprawy bytu przemysłu kopalnianego na dalszą metę, będzie można zapewnić tylko przy jednoczesnem zastosowaniu taniego transportu ropy i jej przetworów zapomocą należycie urządzonych dróg wodnych.

Inż. Edmund Postępski

urzęd. autor, znawca elektrotechnik dl a c. k. Urzędów górniczych okręgowych w Drohobyczu, Jaśle i Stanisławowie.

Obejmuje :

Rewizye urządzeń elektrycznych. Stały nadzór nad urządzeniami elektrycznemu Funguje jako konsulent przy zakładaniu nowych urządzeniach elektrycznych i jako zaprzysiężony rzeczoznawca sądowy.

Fabryka przenośnych akumulatorów w Uściu (Aussig)

LÄNGSTEM & KLEIN

Świeżo ukazał się z druku najnowszy nasz ceunik

BBI

SUS

•U.

Sm

BATERYJ ELEKTRYCZNYCH dla popędu automatów muzycznych — ELEKTRYCZNA CH LAMP BEZPIECZEŃSTWA dla przedsiębiorstw górniczych, kopalń nafty, składów nafty i materyałów zapalnych — ELEKTRYCZNYCH LAMP DOMOWYCH z akumulatorami — BATERYJ NARAMIENNYCH dla kopalń; niezbędne przy odbudowie!!—ELEKTRYCZNEGO OŚWIETLENIA OCHRONNEGO z automa-tycznem załączeniem dla teatrów, zakładów przemysłowych, hoteli, kopalń etc. — ELEKTRYCZNEGO OŚWIETLENIA AKUMULATOROWEGO dla powozów i automobilów — ZAPALACZY AKUMULATOROWYCH dla autom., mot. etc, — LAMPEK przenośnych dla turystów — LAMPEK sygnałowych.

Kierownik warsztatów

BIURO

z politechniką, odpowiednią praktyką i koneesyą na wyrób kotłów parowych, poszukuje stosownej

technicznej, prawnej i handlowej porady, tudzież pośrednictwa w sprawach górniczych

KAZI. KOSTKIElilllCZA

•s- -s-

posady.

Łaskawe zgłoszenia ; Borysław — fach pocztowy 169

„Kierownik“.

„Kierownik“.

1—3

zaprzysiężonego inżyniera górniczego, em. c. k. starszego komisarza górniczego, b. naczelnika c. k. Urzędów górniczych w Drohobyczu i Jaśle, b. technicznego urzędnika gal. kopalń i warzelń soli, kopalń nafty i wosku ziemnego etc.

vr SANOKU.

Au ; t -

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa B

Sl

üff-

we Lwowie

SÏ

VEREIN FÜR HANDEL, GEWERBE UND ACKERBAU IN LEMBERG.

Wyłączne zastępstwo na Galicję:

Fabryki rur Mannesmanna w Komotau, — walcownia rur w Schönbrunn, — oraz Galicyjskiego karpackiego naftowego Tow. przedtem Bergheim & Mac Garvey w Glinniku maryampolskim.

Dyrekcya we Lwowie, Ossolińskich 15. % Filie Towarzystwa w Borysławiu, Krośnie i Zagórzu.

Adres telegraficzny:

Towarzystwo handlowe Lwów, Ossolińskich.

13

Telegramm-Adresse : Handelsverein Lemberg, Ossolińskich.

Konto p. k. o. 825 991.

Rach. bieżący w Banku krajów.

Telefon Nr. 168.

Towarzystwo dostarcza :

Rury wiertnicze, gazowe, pompowe, do wodociągów i inne wszelkiego rodzaju. Maszyny i kotły parowe. Narzędzia wiertnicze. Liny druciane we wszelkich, wymiarach. Kompletne urządzenia do elektrycznego oświetlania. Iittingi, kurki, połączenia itp. Wszelkie

materyały potrzebne tak przy instalacyi jak i popędzie maszynowym.    §3

8| Zastępując firmy lub sprowadzając towary, towarzystwo kieruje się przedewszystkiem myślą przewodnią dostarczenia swojej klienteli maszyn, narzędzi i materyałów pierwszorzędnej jakości.

i:?

-•H»«!

Uff-

Kt

IF-

UH

mm

W. Sikorski & J. Seidenstein

TX7- Zliośnie filie: w BORYSŁAWIU i ZAGÓRZU

Utrzymują stale na składzie:

oraz

KOTŁY i MASZYNY PAROWE, KOMPLETNE URZĄDZENIA i wszelkie NARZĘDZIA do głębokich wierceń.

Jako specyalność polecają:

ŻURAWIE WIERTNICZE, POPUSZCZA-DŁA najnowsz. systemów, WIELOKRĄŻKI z ulepszonym przyrządem do smarowania, SZTANGI RATUNKOWE z końcami nie-spawanymi (z jednego kawałka).

Pasy wiertnicze

„U R S U S“ w najlepszej jakości i t. d. i t. d.

__f

Zastępstwo Witkowickiej fabryki rur.

Centralne biuro dla Galicyi we Lwowie, Kopernika 18 wykonuje

w najkrótszym czasie dostawy wszystkich dymenzyi kutych rur gazowych, wodociągowych i parowych, czarnych, pocynkowanych i asfaltowych wraz z przynależnymi łącznikami; dostarcza rury płomienne do kotłów parowych, rury wiertnicze hermetyczne, rury pompowe, stalowe rury mufowe, obciągane jutą, węże z rur dla gorzelń, browarów itp., maszty dla elektrycznych urządzeń i przeniesienia siły, tudzież poleca jako specyalność wyroby szwejsowane z blachy kutej a wyrabiane w nowo urządzonym we Witkowicach zakładzie spajania za pomocą gazu wodnego, a mianowicie: Rury wiertnicze hermetyczne ponad 12 cali zewnętrznej średnicy aż do 2000 mm. średnicy, rury Gallo-way’a, fasony wszystkich gatunków, recypienty gazowe, cysterny naftowe z dnami spajanemi, kotły do amoniaku itd.

Wyłączne Zastępstwo we Witkowickich rurach z lanego żelaza i fasonów do przewodów gazowych i wodnych.

Zastępstwo fabryki narzędzi firmy Blaua i Ski we Wiedniu. |

Oferty i cenniki ilustrowane, także i na armatury do urządzeń gazowych wodnych i parowych bezpłatnie i franko.

Adres na telegramy: Robert Kern, Lw^w. — Telefon nr. 766.