NAFTA

Organ Galicyjskiego Przemysłu Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 5-ego i 20-eio.

Prenumerata ■wynosi rocznie 12 koron.

Komitet redakcyjny: Inż. Kl. Angerman, dr. Stefan Bartoszewicz, Władysław Długosz, Stanisław Mars.

Wydawca i redaktor: R. ZAŁOZIECKI.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Krzyżowa 1. 39., Willa „Romana“.

Treść zeszytu 21.

O wykrywaniu pokładów ropnych godnych odbudowy. Wykład tajnego radcy górniczego Tecklenburga na międzynarodowym Zjeździe techników wiert. w Hanowerze, we wrześniu 1904 r. Z uwagami. — Sprawozdanie Sejmowej komisyi górniczej o petycyi Kraj. Tow. naftowego w sprawie zmiany ustawy naftowej. — Rumuńska komisya naftowa. Nap. dr. Stefan Bartoszewicz. — Nowe przepisy górniczo-policyjne dla kopalń oleju skalnego. (Ciąg dalszy). — Kronika.

Wykonania, nadzoru nad wykonaniem, stałej kontroli i peryodycznych rewizyj

urządzeń elektrycznych o prądzie jednostajnym lub zmiennym

— dla światła i siły —

podejmuje się

Inżynier ADAM ŁUKASZEWSKI

800 mt. rur

Jan B. Fetzl & Syn

Inżynier ADAM ŁUKASZEWSKI

w BORYSŁAWIU, telefon nr. 41.

żna ropę.

59. W okolicach roponośnych są z reguły pokłady soli kamiennej lub sole.

0 wykrywaniu pokładów ropnych

godnych odbudowy.

Wykład tajnego radcy górniczego Tecklenbnr-ga na międzynarodowym Zjeździe techników wiert. w Hanowerze, we wrześniu 1904 r.

Z uwagami.

(Ciąg dalszy.)

56. Z węgli brunatnych wytworzyć mo

57. W łupkach węgla brunatnego zmieniają się często warstwy, posiadające więcej składników roślinnych i dające przy de-stylaoyi mniej ropy, z takiemi, które zawierają więcej zwierzęcych pozostałości i wydzielają więcej ropy.

58. W formacyi trzeciorzędowej zna-chodzą się bitumiczne iły, z 2—12 prc. parafiny.

60.    Warstwami najbardziej ropo- i wo-doszczelnemi są w ziemi złoża soli kamiennej. Ropa, która uzbierała się pod niemi, musiała się zatem przeciskać na powierzchnię wzdłuż dolnyeli, ukośnych powierzchni tych pokładów solnych.

61.    Ponieważ pokłady soli są ogromnie wielkie, dlatego też pokłady nafty na ich krańcach są często tak znaczne.

62.    Jak woda słona otacza milową strefą

pokłady solne, taksamo i ropa, jeżeli napotka    leżące pod górnym nieprzepuszczalnym po-

ogromne poziome, luźne warstwy, ulokuje się    kładem zostały kilkakrotnie sfałdowane, tak

w nich wygodnie, i rozprzestrzeni we wszyst-    iż powstały wydłużone siodła i łęki, należy

kich kierunkach. Rozpływa się podobnie jak    śledzić rozmieszczenie ropy wzdłuż podziem-

słona woda. Krańce stref ropnych będą za-    nych szeregów siodeł. Ostatnie musi się skon-

wsze strefami gazów, które ropa wydziela    struowaó z zestawienia dokładnych profilów

i przed sobą pędzi.    wiertniczych.

63. Idąc

za odgiętymi krańcami pokładów solnych, znajdziemy ropę.

64.    Gdzie są solanki, niezawszê jest ropa, ponieważ i solanki znachodzą się na zapadających pokładach solnych. Gdzie jest ropa, tam też prawie zawsze jest solanka, ponieważ ropa występuje wzdłuż odgiętych krańców pokładów solnych.

65.    Solanki będą tembardziej skoncen-

72.    Skrzydła zbieżnego układu warstw zbliżają sie do siebie, rozbieżne rozchodzą się. Ropa najłatwiej nagromadzi się między warstwami antyklinalnemi (rozbieźnemi).

73.    Na szczycie złamań warstw znajdujemy z reguły najobfitszą ropę.

74.    Gdy roposzczelne szeregi siodeł przecinają się, wznoszą w jednym kierunku, lub gdy przez ścieśnienie i wygniecenie po-

trowane, im bliżej pokładu solnego lub solo- wstałe podniesienia leża w poszczególnych nośnych warstw Avystepuja. Słodka woda roz- kopułach (siodłach), wtedy największego bo-cieńcza je coraz więcej, im bardziej oddala gactwa ropy należy szukać pod najwyźszemi

się od pokładu soli. Ropa przeciska się roposzczelnemi pokrywami, wzdłuż krańców pokładu soli, jak tylko może.

Dlatego największą obfitość ropy należy szukać w tej stronie, w której solanka w poziomej najbardziej jest skoncentrowaną. Jeśli ności. solanka już jest rozcieńczoną, jeśli zawiera n. p. niżej procent soli, wtedy już mało ropy będzie można znaleść, ponieważ przecisnęła się już bliżej krańca pokładu solnego.

66. Ropa mogła też skręcić w bok skutkiem ropo- i wodoszczelnych iłów, podobnie jak wskutek warstw solnych. Może więc występować i bez wody słonej.

75. We wszystkich okręgach ropnych zachoIzą liczne mniejsze przesunięcia i złamania warstw, o nierównej przepuszczal-

76. Większe systemy fałdów warstw ziemnych mieniają się najczęściej z licznemi szerzącemi się i dyagonalnemi szczelinami przerzucenia, niewypełnionemi wcale lub mało materyalem ziemnym. W okolicach ropnych napełnia je ropa, i tworzą one kanały, łączące roponośne warstwy. Gdy szczeliny są już zapchane woskiem ziemnym, w takim ra-

ozenie kanałów łączących.

77.    W często wiele kilometrów długich i szerokich strefach ropnych musimy przypuścić rozległe systemy szczelin, które wszystkie mniej lub więcej wypełnione są u góry gazem, niżej ropą, na dole słoną wodą.

78.    W okolicach ropnych zmieniają się z reguły kilkakrotnie ścisłe iły lub łupki z naftonośnemi luźnemi piaskami lub piaskowcami. Im luźniejszemi są te piaski lub piaskowce, tem większa pewność, że są napojone rópą. Nierówna przepuszczalność i miąższość poszczególnych warstw jest warunkiem różnej wydatności poszczególnych horyzontów ropnych.

teraz znajdujące

67.    Gdy przewiercimy pokład soli, po- zie pełniły w dawniejszych epokach przezna-wstają łatwo bańki. Są to prądy węglowodorów, zatrzymywane dotychczas w głębi przez pokrywę solną, wyjście otworem wiertniczym.

68.    Ogromne wybuchy gazów, które wydmuchują nawet świdry ze stali zlewnej, można porównać z eksplozyami kotłów parowych z przegrzaną parą wodną.

69.    Aby śledzić szerzenie się strefy ropnej, musimy przedewszystkiem studyowaó układ warstw.

79. Warstwy roponośne z reguły zabarwione są przez ropę na szaro, warstwy

70.    W rozległych, całkiem poziomych warstwach, wielkie ilości ropy nie mogą się nagromadzić. W okolicach ropnych będą się znajdowały zawsze warstwy, mniej lub więcej stromo zapadające.

71.    W okolicach ropnych, gdzie warstwy

następnie przezeń na sucho.

zwięzłe przez produkty rozkładu ropy na ciemno. Te produkty rozkładu czynią ciężko przepuszczalne warstwy jeszcze szczelniejszemu

80. Złożami ropy są przeważnie piaskowce przepuszczalne, poprzecinane szczelinami.

81. Przy wierceniu za ropą płuczka wodna da się zastosować całkiem nieźle. Należy tylko jak najstaranniej baczyć, aby nie przeoczyć ropy. Jeśli ślady ropy są domniemane, należy od czasu do czasu wyciągać przewód wiertniczy z otworu świdrowego i przerwać tak płuczkę, aby naturalne wypłynięcie ropy i rozpoznanie jej nie było utruduionem. Przy wierceniu płuczkowem może więc zajść zawodnienie, lecz niekoniecznie.

82.    Ropę rozpoznać można przez wzrok, węch, smak i dotyk ; 1. w wydobytym mule wiertniczym, 2. w dole na muł. Naskórek iryżujący na cieczy da się, jeżeli to jest ropa, podzielić na krągłe oka, jeśli wytworzony z wodzianu żelazowego, ma ostro odgraniczone części, 3. przez występujące bańki gazu w wypłuczynaeh, 4. przez wyraźny szmer gazu w rurze okładzinowej, nie wypełnionej aż do góry, 5. także słonawy smak powrotnej płuczki może oznajmić ropę.

83.    Gdy horyzont ropny został osiągnięty, najlepiej wiercić dalej bez płuczki, aby prąd wody nie wcisnął ropy w boczne szczeliny. Jeśli głębokość horyzontu ropnego już znamy, najlepiej wiercić płuczką aż ponad horyzont,

W takim razie gaz i ropa najwygodniej mogą wychodzić.

84.    Nie wystarcza, by ropa znachodziła się w ziemi w ilości dostatecznej, lecz w rozdrobnionych cząstkach ; potrzeba, aby była nagromadzoną w opłacających się złożach. Przez przystęp wody sztuczny lub naturalny do pokładów ropy zmieniają się warunki ciśnienia i kształty tychże. Mogą zajść niekorzystne warunki rozdziału. Dlatego zaleca się w zasadzie, wykładać uszczelniającymi rurami warstwy przepuszczające, leżące nad pokładem ropnym.

85.    Gdy otwór świdrowy zostaje na większe długości niezarurowany, mogą za-skórne wody wtargnąó w szszeliny ropne i wypierać ropę nietylko otworem w górę, lecz także w boczne warstwy, i spowodować tak umniejszenie produkcyi danego otworu wiertniczego.

86.    Zawodnienie może nastąpić przez otwory świdrowe^ wiercone na sucho, i takie, które uwiercono płuczką wodną, jeśli rurowanie nie jest odpowiednie.

87.    Przez otwór wiertniczy dokonuje się niekiedy połączenie między wodą wierzchnią i ropodajnemi warstwami z jednej a wodą w głębi występującą, co ropę wypiera lub przez rozcieńczenie pogarsza.

88.    Ze zawodnienie może wywrzeć wpływ ujemny na całe pokłady ropy, nieda się zaprzeczyć. Wyżej leżące nagromadzenia wody mogą być rozdzielone zwięzłemi warstwami od niżej położonych nagromadzeń ropy. Gdy warstwy dzielące przebijemy, wtedy spadająca woda wypiera ropę do wyższych warstw, które mogą być luźne i ciągnąć się daleko, w których więc utworzenie się odbudowy godnych nagromadzeń ropy jest częściowo lub całkiem wykluczonem. Lokalne warunki rozstrzygają przytem. Przez wlewanie wody do otworów wiertniczych z góry takisam można wywołać skutek.

89.    Uszkodzenie przez zawodnienie może się odbić nietylko na sąsiednich, lecz i daleko odległych otworach wiertniczych, może nastąpić inne rozdzielenie ropy i zmieszanie z wodą.

90.    Szkodliwe działanie zawodnienia można wtedy dopiero stwierdzić, jeżeli dozwolonym jest dokładny wgląd w warunki poszczególnych otworów wiertniczych.

91.    Choćby Bóg wie ile wody wpływało do otworu wiertniczego, lub wody z poszczególnych warstw krążyły w otworze, ropa zawsze na wierzchu zostanie i będzie wgniecioną w czoło wodoszczelnej pokrywy danego sklepienia warstw lub w system szczelin.

92.    Zawodnienie okręgów wiertniczych może też nastąpić, jeżeli po skończonym ruchu szereg rur wykładających wyciągniemy i temsamem umożliwimy komunikacyę między zbiornikami ropy. Można temu zapobiedz przez dokładne zabicie otworów wiertniczych przy ciągnięciu rur.

otoczony.

93. Ze woda powoli zajmuje siedlisko podstawy prawne. Skutkiem tego ustawodaw-po wydobytej na powierzchnię ropie, że wy- stwo naftowe było rzeczą zupełnie nową, bez pełnia porowate piaski lub piaskowce i szcze-    precedensu i bez doświadczenia koniecznego

liny ziemne, w miejsce ropy, jest procesem    dla objęcia wszystkich potrzeb i uniknięcia

bardzo naturalnym. Dlatego ubywanie rocz- wszystkich wad w stosunkach dotyczących nej produkcyi w pewnym okręgu naftowym przemysłu naftowego, niepotrzebuje tłumaczyć się sztucznem zawodnieniem otworów wiertniczych.

Kopalnictwo naftowe najprzód z powodu konkurencyi kaukazkiej, powtóre z po wodu małych technicznych wiadomości wiert-

(Dok. nast.)

Sprawozdanie

Sejmowej komisyi górniczej

o petycji Kraj. Towarzystwa naftowego w sprawie zmiany ustawy naftowej.

Wysoki Sejmie!

Niezwykły rozwój naszego przemysłu naftowego wymaga ciągłej reformy zarówno w swej wewnętrznej organizacyi, jak w kierunku ustawodawczym, której potrzeba wypływa z wyjątkowych, jemu tylko właściwych warunków. Ujrzał on światło dzienne zaledwie przed półwiekiem w naszym kraju i pierwsza na świecie lampa naftowa we Lwowie była zapaloną, jest przedsiębiorstwem prze-mysłowem i zarazem górniczem, ale jego górnictwo nosi na sobie cechy całkiem odmienne, niż inne górnictwa i dlatego inną, do niego zastosowaną opieką prawodawczą musi być

Już w pierwszej epoce jego istnienia objawiła się konieczność unormowania dotyczących stosunków prawnych. Po kilkoletnich rozprawach w Wysokim Sejmie przyszło po raz pierwszy do konkretnego określenia stanowiska prawnego, rezolucyą uchwaloną przez Wysoki Sejm na dniu 17. października 1884, w której własność tego minerału oznaczoną została, jako przynależność właściciela gruntu i która położyła podwaliny do postanowień ujętych następnie ustawą państwową z dnia 11. maja 1884, a potem dokładniej rozwiniętą ustawą krajową z dnia 17. grudnia tegoż roku. Ustawy te przyjmując wiele analogicznych postanowień z państwowej ustawy górniczej z r. 1854 zrobiły w niej wszelako zasadniczy wyłom, wyłączając minerały bitumiczne z rzędu minerałów zastrzeżonych i przyznając je jako własność właściciela gruntu, co stanowczo wpływa i wpływać musiało na dalsze

rv

niczych i wreszcie finansowo słabych przedsiębiorstw znajdowało się przez długie lata w okresie jakoby przemysłu domowego. Dopiero w miarę rozwoju produkcyi ropy, wszystkie złe strony braku podstaw prawnych coraz wyraźniej występują, i tak: niepewność utrzymania nabytych praw w razie egzekucyjnej sprzedaży, niemożność otrzymania kredytu na kopalnie, które pod względem prawnym nie dają rękojmi hipotecznej, utrudnienie w rozwoju kopalń przez niemożność urządzenia dróg, budynków, rezerwoarów i wiele y innych usterek.    y

Wszystkie te braki wystąpiły najdrastyczniej już po kilkunastoletniem zastosowaniu ustawy naftowej z dnia 17. grudnia 1884, która niestety okazała się niedostateczną. Powstała ona wśród anormalnych warunków, ażeby stanowi „ex lex“, jaki po wyjściu rozporządzenia cesarskiego w r. 1862 w kopalnictwie naftowem zapanował, koniec położyć.

Chodziło twórcom jej, aby jak najprędzej kopalnictwo naltowe pod jakąbądź ustawę podporządkować, toteż cała ustawa nosi na sobie cechy roboty dorywczej.

Naj ważniej szem w tej ustawie postanowieniem celem uzyskania pewności prawnej dla przedsiębiorców naftowych, było ustanowienie pola naftowego, analogicznie do nadania górniczego w myśl ustawy górniczej z 1854 roku. Postanowienie to zdrowe i odpowiednie zasadzie nie odniosło spodziewanego skutku i zastosowania z powodu braku ściśle określających uprawnień i warunków oraz ułatwień dla szerszego stosowania go w praktyce. Komisya górnicza zastanawiała się nad ważnem zagadnieniem, czy nie należałoby ustanowić przymusowego tworzenia pól naftowych w ten sposób, iżby wogóle prowadzenie przedsiębiorstwa naftowego było mo-

źli wem tylko w formie tworzenia pól naftowych.

Zmiana ta jednak jest zasadniczej natury i mogłaby w y kroczy ć poza granice ustawy z dnia 17. grudnia 1884 i być w sprzeczności z przepisami państwowej ustawy hipotecznej. Nadto należałoby rozważyó, czy tego rodzaju apodyktyczne postanowienie rzeczy nie oddziałałoby zbyt radykalnie na ustrój i rozwój ekonomiczny przemysłu naftowego, oraz kredytu. Komisya górnicza poruszając jedynie tę sprawę, sądzi, że będzie ona przedmiotem studyów i badań, tak w Wydziale krajowym i kołach interesowanych, jakoteź u Wysokiego rządu.

Również ustawa z r. 1884 nie podaje ściślejszego określenia stosunku przemysłu naftowego do władz górniczych i wogóle tyle jest w niej braków i luk, źe po dwudziesto-letniem doświadczeniu zachodzi konieczność rewizyi i reformy.

Komisya górnicza zgodnie z petycyą krajowego Towarzystwa naftowego przedkłada Wysokiemu Sejmowi do uchwalenia odnośną rezolucyę do Wydziału krajowego.

Sprawa zmiany ustawy naftowej, której konieczność komisya górnicza Wysokiemu Sejmowi przedkłada, nie da się jednak wobec istniejących stosunków parlamentarnych rychło przeprowadzić, tern więcej, źe zmiana ta nietylko postanowienia Wysokiego Sejmu, lecz także uchwały Rady państwa wymaga. W każdym przeto razie doprowadzenie zgodne postanowień ustawodawstwa państwowego z postanowieniami Wysokiego Sejmu, paru lub kilku lat wymagać będzie. Tymczasem stosunki rzeczywiste przemysłu naftowego tak się ukształtowały, źe niezbędną jest pomoc natychmiastowa i dlatego komisya górnicza szukała sposobu zaradzenia złemu przynajmniej w najniezbędniejszej mierze w granicach obowiązujących ustaw i po gruntownem ich badaniu przedkłada Wysokiemu Sejmowi projekt noweli do §. 2 ustawy krajowej z 17. grudnia 1884 r. Nr. 35 Dz. u. kr. z r. 1886, który nie narusza podstaw i zasad obowiązującej ustawy, lecz dąży tylko do sposobu jej wykonania i jest niejako jej iriterpretacyą.

Wedle dotychczasowej utartej praktyki zabezpieczenie praw naftowych po większej części w ten sposób się wykonuje, źe prawa przedsiębiorcy — poszukiwania i eksploata-cyi nafty, zostają intabulowane na zasadzie przepisów ustawy hipotecznej w stanie biernym posiadłości gruntowej na karcie C. Rozmaitą jest treśd i charakter tej intabulacyi. Prawa te bywazą intabulowane w niektórych księgach gruntowych, jako prawa dzierżawy, w innych jako prawa służebności, a w innych jako prawa bez bliższego ich określenia. Zdarzają się jednak wypadki wcale liczne, źe sądy odmawiają wprost intabulacyi tych praw, nie uważając ich ani za prawa dzierżawy, ani za prawa służebności, odmawiając im wogóle takiego charakteru, któryby nadawał im mo-źnośó wpisu do tabuli na zasadzie ustawy hipotecznej. W bardzo nielicznych wypadkach w obrębie okręgu lwowskiego sądu wyższego utworzone zostały dotąd odrębne pola naftowe po myśli ustawy krajowej z r. 1884.

Daty statystyczne wykazują, źe jest kilka tysięcy wpisów hipotecznych na podstawie ustawy hipotecznej w stanie biernym wykazów hipotecznych, a tylko około 20 pól naftowych.

Przyczyna tego anormalnego stanu rze czy są dwie okoliczności.

Przedewszystkiem fakt, źe niemal wszystkie kontrakty o eksploatacyę nafty opiewają na pewien ściśle oznaczony szereg lat. Powołana zaś krajowa ustawa naftowa z r. 1884 nie orzeka wyraźnie o tworzeniu pól naftowych na pewien czas tylko, a tem samem dopuszcza wątpliwości, czy jest ono dozwolonem.

Rzecz ta zaś nie jest w ustawodawstwie austryackiem nieznaną, a ze stanowiska prawnego jest niewątpliwie dopuszczalną, analogiczne postanowienia bowiem znajdujemy w ustawie kolejowej, a nawet w ustawie górniczej, wyszczególniającej wypadki, w których nadanie górnicze gaśnie, a dotyczący wykaz w księgach ma być zamknięty. Odnośnie do praw naftowych, ograniczenie takie jest tem bardziej dopuszczalne, źe tu idzie o dyspo-zycyę prywatną własnością właściciela gruntu interesowanego w tem, aby znowu odebrać swą własność, podczas gdy nadanie górnicze odnosi się do regalu państwa, które udziela nadanie górnicze po części także w ogólnym interesie.

A jednak zdaniem komisyi górniczej i zaintabulowanie praw własności tych pól na rzecz przedsiębiorcy może mu dać rękojmię, że jego prawa w niczem nie doznają uszczerbku.

Wedle dotychczasowej bowiem praktyki i obowiązujących przepisów, intabulowanie praw przedsiębiorcy w stanie hipotecznym nie może dać pewności z tego powodu, że przy licytacyjnej sprzedaży gruntu, prawa naftowe bywają przenoszone na cenę kupna, a w razie znacznie większego obdłuźenia przedsiębiorca nie zawsze jest w stanie zapo-biedz szkodzie przez nabywanie posiadłości na licytacyi za nadmiernie wygórowaną cenę. co zresztą i w tym wypadku nie załatwiałoby stanowczo rzeczy, gdyż zależałoby później od oceny sędziego niezwiązanego ścisłemi normami, w jakiej wartości cyfrowej przyjąłby przy rozdziale ceny kupna wartość intabulowanych praw naftowych.

Wobec tego dążeniem musi być ustawodawstwa uzupełnić w ramach krajowej i inne ustawy naftowej z roku 1884 postanowienia, 17 grudnia 1884, jak niemniej państwowej które dają powód do wątpliwości i utrudniają ustawy naftowej, jakoteź kodeksu cywilnego,

Następnie według przepisów obowiązujących ustawę, starostwo górnicze wydaje poświadczenie potrzebne do utworzenia pól naftowych tylko i jedynie co do pewnych i ściśle oznaczonych parcel gruntowych i to na podstawie dochodzeń dłużej trwających, a co najważniejsze, dopiero Da podstawie stwierdzonego faktu, że na tej parceli istotnie nafta się znajduje.

Wobec tego przedsiębiorca pragnący podjąć poszukiwania na szerszej parceli nie może z niej utworzyć pola lub pól naftowych dopóty, dopóki poszukiwania nie wydadzą dodatniego rezultatu. Trwa to dłuższy czas, w którym znaczne kapitały bez żadnego zabezpieczenia muszą być włożone.

A gdy następnie komisyonalne dochodzenia władz również dłuższego czasu i znacznych kosztów wymagają, przeto nie ulega wątpliwości, że stan ten nie dozwalający zabezpieczenia prawa poszukiwania, wymaga naprawy i jest główną przyczyną tego, iż obecnie tworzenie pól naftowych w przedsiębiorstwach kopalnianych należy do rzędu wyjątków.

tworzenie pól naftowych, będących zdaniem komisy i jedyną możliwą remedurą dla uzdrowienia prawnych w tym względzie stosunków w przemyśle naftowym.

Obecnie właściciele gruntu słusznie nie zgadzają się na tworzenie pól naftowych w tej formie, iżby własność tego pola stała się własnością przedsiębiorcy i te prawa jego musiałyby być intabulowane na czas nieograniczony. Przeciwnie, zgodzą się chętnie, jeżeli te prawa przedsiębiorcy będą ograniczone czasowo i jeżeli tvarunki zgaśnięcia tych praw będą ściśle określone. Również łatwiej niż dotąd będą mogli przystąpić interesowani do tworzenia pól naftowych, jeżeli ustawa postanowi, iż starostwo górnicze, na podstawie przeprowadzonych dochodzeń, będzie mogło z góry oznaczyć okręgi, powiaty, albo też i poszczególne gminy, w których na podstawie geologicznych badań i innych oznak można stwierdzić, że ropa na nich się znajduje i na których z tego powodu pola naftowe będą mogły być tworzone bez udowodnienia w każdym poszczególnym wypadku i na każdej z osobna parceli znajdowania się ropy na podstawie długotrwającego i kosztownego wiercenia.

Postanowienia te umożliwiają w zupełności zabezpieczenie praw interesentów nawet w stadyum wstępnych rokowań, gdyż przy ich zastosowaniu i uwzględnieniu przepisów obowiązujących ustaw hypotecznych będzie niewątpliwie dopuszczalną także adnotacya w księdze naftowej zamiaru odłączenia, która podobnie jak adnotacya zamiaru sprzedaży chronić będzie nabywcę, względnie przedsiębiorcę przed ciężarami, jakieby po adnotacyi mogły wejść do dotyczącego wykazu hypo-tecznego dla pola naftowego.

Komisya górnicza uznaje, że uzupełnienie przepisów ustawy krajowej z 17 grudnia 1884 r. w tych dwóch kierunkach uczyni na razie zadość koniecznym potrzebom przedsiębiorców i zapobiegnie niebezpieczeństwom, na jakie z powodu braku wyraźnych przepisów są narażeni.

Komisya górnicza nie zapoznaje, że przepisy tak ustawy górniczej z dnia

z dnia

uchylone, następuje :

ś 1 o ny.

ustawy hypotecznej i ordynacyi egzekucyjnej wymagają w wielu kierunkach uzupełnień i reform z uwzględnieniem powyżej stwierdzonego faktycznego stanu naszego przemysłu naftowego, postępu wiedzy i wynalazków technicznych i wysokiego stopnia jego rozwoju.

Ponieważ jednak dla takiej gruntownej reformy potrzebne są dłuższe studya, któremi zająłby się Wydział krajowy wraz z rządem, komisya górnicza domaga się jedynie takich zmian, które prowadzą do bezzwłocznych zarządzeń celem uchylenia dotkliwych i nie-cierpiąoych zwłoki niedostatków.

Z tych wszystkich powodów komisya górnicza wnosi:

Wysoki Sejm raczy uchwalić:

1.    Poleca się Wydziałowi krajowemu, aby w porozumieniu się z przedstawicielami przemysłu naftowego opracował projekt noweli do ustawy naftowej w ten sposób, iżby on służyć mógł za podstawę zarówno dla Wysokiego Sejmu do zmiany krajowej ustawy naftowej z dnia 17 grudnia 1884 r., jakoteź ewentualnie dla Wysokiego rządu celem zmiany ustawy państwowej z 11 maja 1884 roku.

2.    Wysoki Sejm raczy uchwalić załączony projekt ustawy.

USTAWA

1904 r. dla królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z wielkiem Księstwem Krakowskiem, którą zmienia się niektóre postanowienia ustawy krajowej z dnia 17-go grudnia 1884 r. N. 35. Dz. u. i r. kr. z r. 1886 regulującej prawo do wydobywania minerałów, które mogą służyć do użytku, jako zawierające żywicę ziemną.

Zgodnie z uchwałą Sejmu mojego królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem postanawiam co następuje :

Art. I.

Postanowienie §.    2 ustawy krajowej

z dnia 17 grudnia 1884 r. N. 35. Dz. u. i r. kr. z r. 1886 dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem, regulącej prawo wydobywania minerałów, które mogą służyć do użytku, jako zawierające żywicę ziemną, zostaje niniejszem

natomiast opiewad będzie jak

Na nieruchomościach, które stanowią przedmiot wpisu do ksiąg hipotecznych, ja-koteź na częście takiej nieruchomości, prawo wydobywania minerałów w §.    1 wymienio

nych może być odłączonem od prawa własności. Odłączenie to może nastąpid także na czas kalendarzowo okre-

Odłączenie uskutecznia się przez sądownie lub notaryalnie uwierzytelnione oświadczenie właściciela, że prawo wydobywania minerałów w §. 1 wymienionych ma byd na przyszłość oddzielonem od dotyczącego gruntu i przez utworzenie dla oddzielić się mającego prawa wydobywania wykazu hipotecznego w osobnej księdze publicznej, księdze naftowej. Utworzenie tego wykazu hipotecznego uskutecznia się na podstawie powyższego oświadczenia właściciela i urzędowego potwierdzenia starostwa górniczego, że w dotyczącym gruncie znajdują się minerały w §. 1 oznaczone. Starostwo górnicze potwierdzenie to wydać może dla całych poszczególnych gmin administracyjnych.

Wyłączne prawo wydobywania stanowi samoistny przedmiot majątkowy i ma prawną własność rzeczy nieruchomej. Może ono aktami prawnemi między żyjącymi i na wypadek śmierci być pozbytem i obciąźonem.

Nabycie, przeniesienie, ograniczenie i zniesienie praw rzeczowych na wyłączonem prawie wydobywania uskutecznia się tylko przez wpisanie do księgi naftowej.

Ta powierzchnia gruntu, względem której prawo wydobywania zostało wyłączonem, nazywa się polem naftowem (§.2 ust. p.).

Art. II.

Wykonanie niniejszej ustawy polecam mojemu Ministrowi rolnictwa.

Rumuńska komisya naftowa.

Rada ministeryalna w Bukareszcie wyznaczyła specyalną komisyę dla spraw przemysłu naftowego w Rumunii. Dwaj członko-

ne terena naftowe po konfiskacie dóbr kia- resował sprawą ubezpieczenia u nas robotni-sztornych w r. 1864 i jako wydzierżawiający ków naftowych; przepisami górniczo-policyj-prawo eksploatacyi nafty, pobiera sam 14°/₀    nymi dla kopalń naftowych, sprawą aseku-

brutto produktu na swych terenach. Wyzna-    racyi, podatkami i t. p. Olbrzymie podatki,

czona przez prezydyum rady gabinetowej ko- jakie przemysł naftowy opłaca u nas, wywo-misya ma na celu obmyślenie wszechstronne łały zdziwienie Pana Profesora, takich środków prawnych ustawodawczych i innych, któreby sprzyjały rozwojowi przemysłu naftowego. W ostatnim roku już pod tym względem dużo zrobiono dla przemysłu naftowego; mianowicie nabyte przez przedsiębiorców prawa poszukiwania i eksploatacyi w razie licytacyjnej sprzedaży ziemi są wyłączone z pod egzekucyi; kontrakty dzierżawne naftowe są chronione przez rząd i ograniczona jest dowolność właścicieli gruntów w sprzedawaniu prawa eksploatacyi nafty inuym przemysłowcom, jeśli nawet przedsiębiorca nie dotrzymał wszystkich warunków portowe i magazynowe w porcie Konstanca, kontraktu co do terminu rozpoczęcia robót które rząd wybudował własnym kosztem wskutek okoliczności od niego niezależnych.

Komisya ma także uregulować sprawę poboru podatków brutto i wyznaczyć mniejsze procenta w miejscowościach mniej nafto-nośnych i gdzie wiercenie jest trudniejsze.

Komisya dalej ma obmyśleć środki, by przysporzyć przemysłowi naftowemu znaczniejszą ilość zdolnych kierowników i wiertaczy z pośród Rumunów.

Okazuje się, że ludność rumuńska

pany“

wie tej komisyi, profesor geologii Z. Mrazek i dyrektor departamentu górnictwa i przemysłu w rumuńskim ministerstwie rolnictwa, Alimneshtianu, w końcu ubiegłego miesiąca odbywali podróż inspekcyjną po Galicyi, aby się zaznajomić ze stanem naszego kopalnictwa naftowego.

Pan profesor Mrazek celem otrzymania wstępnych informacyj o naszym przemyśle naftowym zgłosił się najpierw do biura krajowego Towarzystwa naftowego i tej wizycie Pana Profesora zawdzięczamy niektóre wiadomości o rumuńskim przemyśle naftowym i działalności komisyi, któremi dzielimy się z szanownymi czytelnikami.

Rząd rumuński opiekuje się bardzo przemysłem naftowym, który obok przemysłu drzewnego jest jedynym wielkim przemysłem w Rumunii. Ta opieka nie jest bezinteresowną, gdyż rząd rumuński sam posiada obszero wiele jest mniej zdolna i odpowiednia do robót wiertniczych niż nasi Mazurzy. Rumun jest z natury leniwy i woli zajmować się uprawą swojej kukurudzy, niź pracować w szybie, gdzie jest wymaganą wytrwałość, zręczność i karność ; dotąd znaczny zastęp wiertaczy w Rumunii stanowili nasi Mazurzy, lecz rząd rumuński pragnie koniecznie wyćwiczyć swój personal i dla**tego projekto-wanem jest założenie szkoły niższej wiertniczej, gdzie mieliby pierwszeństwo do pobierania nauk wysłużeni wojskowi z działów technicznych wojska.

Celem wykształcenia odpowiednich kierowników projektowanem jest utworzenie spe-cyalnego kursu wiertniczego przy szkole wyższej dróg i mostów w Bukareszcie. Z tego powodu sprawa naszej szkoły wiertniczej w Borysławiu komisyę szczególnie] interesowała. Dalej Pan Profesor Mrazek bardzo się inte-

Ponieważ w ostatnich czasach rumuńskim przemysłem naftowym zaczęły się bardzo interesować obce kapitały i nawet amerykański trust naftowy „Standard Oil Com-zapytałem się Pana Profesora, czy nie zachodzi w przyszłości obawa zmonopolizowania rumuńskiego przemysłu naftowego, na co tenże odpowiedział, że takiej obawy niema, gdyż wszystkie środki komunikacyjne są w ręku rządu rumuńskiego, wszystkie koleje rumuńskie są państwowe i wskazał mi także na olbrzymie urządzenia trans-i które działają tak sprawnie, iż cały pociąg z produktami naftowymi z 25 wagonów w przeciągu jednej godziny może być wypróżniony i naładowane temi produktami są statki. Wiadomo, że „Standąrd Oil Company“ zmonopolizował przemysł amerykański naftowy dzięki owładnięciu środkami komunikacyjnemi i urządzeniami transportowemi, w Rumunii to już się nie uda. Pan Profesor Mrazek wyraził nawet zdanie, że może w przyszłości ze środków transportowych rumuńskich skorzysta nasz przemysł galicyjski, dla którego przez Rumunię otwiera się krótsza droga do morza, niż do Tryestu, a Rumunia skłonna byłaby poczynić największe ulgi przewozowe dla towarów transitu.

Produkcya rumuńska wynosi obecnie przeszło 4 miliony centnarów' surowca, połowa produkeyi w postaci nafty jest wywożoną za granicę, część ropy rumuńskiej idzie na opał dla kolei, rafinerye rumuńskie jeszcze dotąd nie wyciągają z ropy wszystkich możliwych produktów, czyli przeróbka ropy nie jest jeszcze całkowitą. Rumunia wyrabia bardzo mało smarów i parafiny.

Dr. Stefan Bartoszewicz.

Nowe przepisy górniczo-policyjne

dla kopalń o 1 e j u skalnego w Galicyi

z d. 26. czerwca 1904, L. 2745.

(Ciąg dalszy).

§ 68.

Do wykonania nowych urządzeń i do wykonania naprawek wolno tylko takich osób używać, które Urząd górniczy okręgowy na podstawie świadectwa znawcy (§ 67, ustęp 2) uznał do tego za uzdolnione.

§ 69.

Należy starannie tego przestrzegać, ażeby pęknięte lub uszkodzone klosze ochronne lampek żarowych zastąpiono natychmiast nieuszkodzonymi.

Niezdatne do użytku lampki żarowe wolno wymieniać jedynie tylko po wyłączeniu odnośnego obwodu prądu; inne naprawki urządzeń elektrycznych w wieżach wiertniczych i zabudowaniach z niemi połączonych wolno wykonywać li tylko przy świetle dziennem.

§ 70.

Podczas przerw ruchu mają być wyłączone wszystkie obwody prądu.

§ 71.

Gdyby przewody elektryczne, poprowadzone do wieży wiertniczej, znacznie się zwolniły, należy je napiąć.

W razie grożących niebezpieczeństwem wybuchów z niezamkniętych otworów świ- • drowych należy oświetlenie wieży wiertniczej natychmiast wyłączyć.

§ 72.

Przepisy zawarte w 2. i 4. ustępie § 50 mają zastosowanie także do elektrycznego oświetlenia.

VI. O opalaniu kotłów.parowych.

§ 73.

Jeżeli do opalania kotła parowego używa się gazów, to muszą one być zupełnie suche, to znaczy bez domieszki ropy.

Rury gazowe muszą być zawsze w dobrym stanie utrzymane i zaopatrzone w wentyle lub kurki do zamykania, umieszczone w kotłowni i poza kotłownią, lecz tuż przy niej, jakoteż tuż przy zbiorniku na gazy. Do każdego rurociągu gazowego, wychodzącego ze zbiornika na gazy, wstawić należy po dwie druciane siatki bezpieczeństwa, w ten sposób skonstruowane, by na 1 cm2 siatki przypadało co najmniej 140 oczek; po obu stronach tych siatek drucianych mają być w rurociągu gazowym przyrządy do zamykania tegoż. Siatki druciane należy częściej dokładnie czyścić.

Doprowadzanie gazów pod kotły parowe wprost z otworów świdrowych jest wzbronione.

Zanim się w kotłowni otworzy przyrząd zamykający dopływ gazów, w celu ponownego zapalenia gazów, należy przed rozpoczęciem opalania gazowego, a względnie po każdej przerwie tegoż, rozniecić ogień w palenisku kotła, a to dlatego, by zapobiedz utworzeniu się niebezpiecznej mięszaniny dopływających gazów z powietrzem atmo-sferycznem jeszcze przed zapaleniem gazów.

Kurek rurociągu gazowego wolno tylko powoli odmykać.

§ 74.

Jeżeli się do opalania kotłów parowych używa ropy, natenczas należy przestrzegać następujących przepisów:

Z pomiędzy różnych sposobów opalania ropą wolno używać tylko opalania zapomocą rozpylonej ropy.

ciwko drzwiczek paleniska, nie jest ogniotrwałą, należy ją obić blachą.

Dla przechowywania ropy opałowej, muszą być w pobliżu kotła parowego, jednakże w oddaleniu co najmniej 10 m od niego ustawione dwa zbiorniki, jeden nad drugim, o takich rozmiarach, by razem nie obejmowały więcej niż 25 q ropy. Co do urządzenia i konstrukcyi tych zbiorników obowiązują następujące postanowienia:

Wyżej położony zbiornik, z którego ropa samodzielnie spływa do rozpylacza, musi być zupełnie szczelny a w miejscu najwyżej połoźonem zaopatrzony otworem z ochronną siatką drucianą dla ulatniania się gazów. Zbiornik taki wolno napełniać tylko przez rurociąg.

Do przysypania rozlanej lub płonącej ropy należy mied w kotłowni i w pobliżu niej odpowiedni zapas piasku.

Dla wytworzenia pary o prężności po trzebüej do funkcyonowania rozpylacza, nie wolno opalać kotła parowego nierozpyloną ropą.

VII. O zamykaniu i ściąganiu w ody.

§ 75.

Celem zapobieżenia przepełnieniu górnego zbiornika należy go połączyć z dolnym zbiornikiem stosowną rurką odpływową. Dla czyszczenia górnego zbiornika należy u jego dna przymocować rurkę, zamykaną zapomocą odpowiedniego przyrządu. Manipulacyę trzeba tak urządzić, żeby nie zanieczyszczano terenu i żeby do rozpylacza dostawała się tylko czysta ropa.

Rurociąg, którym ropa odpływa ze zbiornika do rozpylacza, należy umieścić w stosownej wysokości ponad dnem zbiornika, a wewnątrz tego zbiornika zakryć siatką, by zapobiedz zanieczyszczeniu rurociągu; zaś zewnątrz zbiornika i to bezp średnio przy ścianie tegoż należy rurociąg zaopatrzyć przyrządem do zamykania.

W każdym otworze świdrowym należy wodę podziemną w ten sposób szczelnie zamknąć rurami, ażeby się nie mogła dostać ani do roponośnych warstw ani do złoża wosku ziemnego. Bez pozwolenia władzy górniczej nie wolno tych rur usunąć.

Po kaźdem przebiciu warstw szutrowych należy natychmiast szczelnie zamknąć wodę szutrową.

Rodzaj i sposób zamknięcia wody uwidocznić należy w planie ruchu.

Jeżeli po zamknięciu wody doprowadza się do otworu świdrowego wodę pod ciśnieniem, natenczas przysługuje sąsiednim uprawnionym do wydobywania kontrola ilości wody do otworu świdrowego wtłaczanej ; tak samo przysługuje tym uprawnionym do wydobywania, po zamknięciu wody w otworze świdrowym, kontrola ewentualnej utraty wo-Rurki, doprowadzające ropę i parę do    dy’ Sd? si? uź^va systemdw płuczkowych,

rozpylacza, ma się umieścić w jednym i ‘tym    Jeźeli w7st§PuJ^ ol,jawy zawodnienia

samym boku kotła parowego. Dla regulowa- otworu świdrowego, natenczas ma Urząd nia dopływu ropy i pary należy te rurki za- górniczy okręgowy na prośbę interesowanego

opatrzyć w wentyle w ten sposób założone, żeby można było nimi pewnie i bezpiecznie manipulować. Ułożenie i wzajemne połączenie rurek musi być takie, żeby można wszystkie rurociągi ropne parą wodną każdej chwili przedmuchać. Rurki i ich połączenia mają być zawsze szczelne. Wszelkie zanieczyszczenie podłogi kotłowni ropą jest wzbronione.

Wszystkie otwory w palenisku i w drzwiczkach paleniska kotła parowego, z wyjątkiem popielnika, należy zabezpieczyć siatkami drucianemi przynajmniej o 140 oczkach 1 cm².

uprawnionego do wydobywania, albo gdy się sam w inny sposób o tern dowie, natychmiast przeprowadzić dochodzenia miejscowe, ewentualnie z przybraniem znawców, i ma/ na podstawie wyniku tego dochodzenia wydać potrzebne dalsze zarządzenia.

§ 76.

na

Jeźeli idzie o wyjęcie rur zamykających wodę w otworach świdrowych, które się ma opuścić, to należy odnośne otwory świdrowe w miarę wyjmowania rur zabijać wodotrwale stosownym materyałem.

Jeźeli ściana kotłowni, leżąca naprze-

O zamiarze takiego zabicia otworu świdrowego należy donieść Urzędowi górnicze-

mu okręgowemu co najmniej 14 dni przed gazowych, natenczas stosować należy do nich

postanowienia przepisane poprzednio dla takich motorów i zakładów elektrycznych.

§ 81.

Włączanie i wyłączanie przewodów pompowych tak przy otworze świdrowym, jak i przy kieracie pompowym dozwolone jest podczas ruchu tych przewodów tylko za użyciem takich przyrządów, które umożliwiają bezpieczną manipulacyę. Manipulacyę tę opisać należy dokładnie w planie ruchu.

IX. O materyałach rozsadzających. § 82.

Bez osobnego zezwolenia władzy górniczej nie wolno używać materyałów rozsadzających, a w szczególności do torpedowania otworów świdrowych.

rozpoczęciem tej roboty.

Urząd górniczy okręgowy, otrzymawszy doniesienie, przeprowadzi bezzwłocznie dochodzenie na miejscu, z przyzwaniem sąsiednich, do wydobywania minerałów żywicznych uprawnionych przedsiębiorców, celem zbadania, w jaki sposób zabicie otworu świdrowego uskutecznić należy, aby także po usunięciu rur ochronić warstwy ropne lub pokłady woskowe od wtargnięcia wody podziemnej.

Sąsiednim uprawnionym do wydobywania przysługuje kontrola nad przeprowadzeniem zarządzonego zabicia otworu świdrowego.

§ 77.

Wszystkie produkujące ropę otwory świdrowe, które nie posiadają szczelnego zamknięcia wody, muszą być w ten sposób bez przerwy odwadniane, żeby nie oddziaływały szkodliwie ani na własny ani na sąsiedni teren kopalniany. W przeciwnym razie władza górnicza, ewentualnie na prośbę sąsiedniego, do wydobywania minerałów żywicznych uprawnionego przedsiębiorcy, zarządzi odwadnianie albo szczelne, wody nie przepuszczające zasypanie takiego otworu świdrowego, a gdyby tego zarządzenia w przeciągu 14 dni nie wykonano, zarządzi władza górnicza bezwzględne wykonanie tegoż na koszt uprawnionego do wydobywania, którego obowiązkiem było otwór świdrowy odwadniać względnie zasypać.

§ 78.

W razie zaniechania otworu świdrowego nie posiadającego zamknięcia wody, należy go natychmiast wodoszczelnie zasypać.

VIII. O pompowaniu otworów świdrowych.

§ 79.

Do poruszania przyrządów pompowych można używać lokomobil, do których mają w takim razie zastosowanie te same postanowienia, jakie poprzednio wogóle przepisano dla kotłów parowych.

§ 80.

Jeżeli do pompowania otworów świdrowych używa się motorów elektrycznych lub

X. Ogólne postanowienia.

§ 83.

Dla każdej kopalni oleju skaluego należy założyć i bieżąco prowadzić mapy poglądowe i profile otworów świdrowych.

Na kopaluiach o mniejszym wymiarze gruntu należy te mapy sporządzić w skali 1 : 720, na kopalniach o większym wymiarze, w skali 1 :1440.

Na mapach poglądowych należy uwidocznić sytuacyę całego terenu kopalnianego, wszystkie już wywiercone i jeszcze w wierceniu będące otwory świdrowe, budynki w ogólności, jako też wszelkie urządzenia kopalniane (zbiorniki na ropę, wodę i gazy, elektryczne przewody, rurociągi wszelkich rodzajów i t. p.).

Profile otworów świdrowych należy zestawiać na wzorach przez władzę górniczą przyjętych i przedkładać Urzędowi górniczemu okręgowemu w przeciągu 4 tygodni po ukończeniu każdego z otworów świdrowych.

§ 84.

Podczas burzy należy robotę wiertniczą zastanowić, a robotnicy mają się oddalić z wieży wiertniczej i zabudowań z nią połączonych.

Jeżeli otwór świdrowy nie jest zamknięty w sposób niezawodny, wówczas podczas gro-

w dzienniku ustaw i rozporządzeń krajowych dla Królestwa Galicy i i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem ; na wykonanie potrzebnych objektów i urządzeń wyznaczą władze górnicze czas stosowny.

żącego niebezpieczeństwa wybuchu gazów lub ropy nie wolno dalej wierció.

§ 85.

Na każdym terenie wiertniczym muszą być w pogotowiu nosze, jako też przenośna skrzynka z bandażami i lekarstwami w celu niesienia pierwszej pomocy w wypadkach nieszczęśliwych.

Za zezwoleniem Urzędu górniczego okręgowego może się kilka kopalń razem połą-czyó celem urządzenia wspólnej stacyi ratunkowej.

Z powyższym dniem tracą moc obowią żującą stąd wydane górniczo-policyjne przepisy z 13 marca 1886, Nr. 47 dziennik ust. i rożp. kraj. dla Galicy i i z dnia 9 lipca 1898, Nr. 87 dz. ustaw i rozporządzeń krajowych dla Galicyi.

C. k. Starosta górniczy: Wachtel w. r.

(Dok. nast.)

Każdy kierownik i dozorca musi byó obznajomiony ze sposobami niesienia pierwszej pomocy w wypadkach nieszczęśliwych.

KRONIKA.

§ 86.

Przepisy dla szybów kopanych wydaje Urząd górniczy okręgowy od wypadku do wypadku.

XI. Postanowienia karne.

§ 87.

Za przekroczenie powyższych przepisów będzie się karać grzywną od 10 do 200 K., a w razie powtórnym do 400 K. (§ 47 ustawy naftowej krajowej).

XII. Postanowienia końcowe.

§ 88.

Starostwo górnicze zastrzega sobie możność zezwolenia na wyjątki z poszczególnych postanowień niniejszych przepisów górniczo-policyjnych w tych wypadkach, w których szczególne stosunki koniecznie tego wymagać będą i jeżeli względy bezpieczeństwa nie będą stały temu na przeszkodzie.

Pomnik ś. p. Stanisława Szczepanowskiego stanął już gotowy na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. W dzień zaduszny tłumy publiczności gromadziły się koło pomnika, który wyróżnia się swoją oryginalnością w formie skały od innych pomników. Skała jest ułożona z brył granitu zakopiańskiego; biust ś. p. Szczepanowskiego jest dziełem artysty rzeźbiarza Kuźniewicza, odlew wykonała lwowska firma Wilhelma Sknurzyla, tak, iż cały pomnik jest zrobiony z materyału krajowego i siłami krajowymi. Budową pomnika zajmował się bezinteresownie pan Alfred Zachar-jewicz, znany w mieście naszem architekt i radca budownictwa.

Deputacya Krajowego Towarzystwa naftowego

§ 89.

złożona z pp. Gorayskiego, dra Steczkowskiego i Łaszcza była u posła sejmowego i dyrektora Towarzystwa Wzajemnych Ubezpieczeń pana Paszkowskiego w sprawie asekuracyi ogniowej przedsiębiorstw naftowych; chodzi o bliższe porozumienie się przedsiębiorców naftowych z delegatem Towarzystwa ubezpieczeń co do asekuracyi na przyszłość. Krajowe Towarzystwo naftowe wysłało do dyrekcyi Towarzystwa Ubezpieczeń memoryał z odpowiedniemi propozycyami.

Dla dozorców i robotników kopalń oleju skalnego rńają Urzędy górnicze okręgowe wydać instrukcye, zawierające te postanowienia niniejszych przepisów, które się do tych osób odnoszą.

Każdemu dozorcy i każdemu robotnikowi udzielić należy do przestrzegania jeden egzemplarz odnośnej instrukcyi.

§ 90.

Powyższe przepisy górniczo-policyjne

Kariel naftowy. Na odbytem w końcu października posiedzeniu skartelowanych rafineryj nafty, poruszono ponownie kwestyę, czy nie byłoby mo-żliwem liczne spory i dyferencye powstające przy rozdziale rejonów sprzedaży poszczególnym rafinery om, w jakikolwiek sposób usunąć względnie uregulować. Z licznych stron podniosły się głosy, że tę zawiłą kwestyę możnaby w ten sposób unormować, żeby między wszystkimi uczestnikami kartelu nastąpiło rozliczenie na podstawie wykazanych czystych zysków poszczególnych rafineryj, tak że rafinerye uwzględniwszy stosunki przewozowe, osiągnęłyby proporcyonalnie równe zyski, wchodzą w życie z dniem ogłoszenia ich Przeciwko temu podniesiono zarzut, że tego ro-

dz aj u unormowanie tej kwestyi możłiwem jest jedynie przy zcentralizowaniu całej sprzedaży. Dyskusya miała charakter raczej teoretyczny, gdyż wobec panującej obecnie niepewności co do dalszego trwania kontyngentowania, większość rafi-neryj była przeciwną zmianie zasad sprzedaży w danej chwili. Kwestyę tę przekazano do dalszego studyum ściślejszemu komitetowi. Na listopad, jak się dowiadujemy, ceny nafty podniesiono o jedną koronę.

Zgromadzenie producentów parafiny. Na odbytem w końcu października Zgromadzeniu producentów parafiny, w sprawie ustanowienia wspólnego biura sprzedaży, nie przyszło na razie do porozumienia. Układy rozbijają się o szkopuł, że ci producenci parafiny, którzy zajmują się równocześnie fabry-kacyą świec, nie chcą odstąpić wspólnemu biuru sprzedaży ilości parafiny potrzebnej dla własnych celów. Z początkiem listopada miało się odbyć powtórne Zgromadzenie, na którem prawdopodobnie sprawa wspólnego biura sprzedaży się rozstrzygnie. Jak dotąd niema zaofiarowania parafiny na odleglejsze terminy.

Rafinerya nafty „Vacuum Oil Company“. Dowiadujemy się, że udzielenie koncesyi na budowę ra-fineryi dla towarzystwa „Vacuum Oil Company“, zawisłem jest od wypełnienia około 70 warunków. Między innemi znajdowaó się tam mają przepisy prawie niemożliwe do wykonania, względnie powodujące w razie ich wypełnienia nadmierne koszta budowy. Przeciw udzieleniu konsensu na budowę wniosły strony interesowane rekurs do drugiej instancyi. Biuro budowlane „Vacuum Oil Company¹ w Drzedzicach zostało w ostatnich dniach zwinięte.

„Steaua Romana“. W ubiegłym miesiącu natrafiono w szybie towarzystwa „Steaua Romana“ nr. 65 w Kampinie w głębokości 390 m na najobfitsze pokłady ropy, jakie dotychczas w Rumunii dowiercono. Nadzwyczaj silny wybuch ropy i piasku trwał przez 18 godzin bez przerwy. Od 5. do 23. października dał szyb 1.200 cystern, jednak z powodu braku rezerwoarów nie udało się całej ilości zamagazynować i pewna jej część została straconą.

Kolejki polne. Jak nam donoszą, została fabryka wąskotorowych kolei firmy Roessemann i Kühnemann, Wiedeń-Praga-Lwów na wystawie rolniczej w Czerniowcach odznaczoną dyplomem honorowym.

6DEZWA!

Ażeby uregulować nakład „Nafty“ upraszamy panów Abonentów o przysłanie prenumeraty za rok bieżący, względnie odnowienie tejże. Kto nie pragnie abonować, raczy zwracać przesłane numery z powrotem.

Administracya „Nafty

Lwów, Krzyżowa 1. 39.

Ceny produktów naftowych na początku list.

Ropa. Schodnica k. 5-80—6. Borysław k. 5—5.50. Urycz k. 5-90—6 za 100 kg. loco Drohobycz w cysternie, oferują znacznie niżej.

Nafta. Standard k. 37-90—38-—. cesarska k. 39-50— 41-50 loco Wiedeń w beczkach.

Benzyna. Rafinowana (0-700) k. 34—36 (0⁻7³⁰/4o) k. 30—31.

Benzyna ekspoi-towa k. 12-50—13 loco Wiedeń ; popyt ożyw.

Benzyna motorowa k. 17—18; popyt ożyw. Gazolina (0-64n/so) k. 46—54. Popyt ożyw.

Oleje. Olej niebieski k. 3-30 — 3'50 loco fabryka w cysternie ; popyt ożywiony.

Oleje rafinowane (0-885) k. 11-50—12-50, wrzecionowy k. 14-50—16-50, maszynowy lekki k. 21—23, ciężki k. 26—29, cylindrowy k. 35—45, rosyjski Szybajewa k. 30—33 loco Wiedeń.

Parafina. Cena spada Miękka w łuskach k. 38—42, twarda k.50—54.czysżczona k.60—62, parafina amerykańska w łuskach m. 44—46 loco Ro-terdam, czyszczona m. 52-—53 loco port niev miecki.

Cerezyna. Naturalna k. 140—146, sorty czyszczone k. 164—190.

Wosk ziemny: popyt słaby, punkt topi. 72/73° C k. 174—175 67/68° C k. 170-172 gorsze gatunki k. 106—110.

Nafta amerykańska loco Hamburg m. 6-30. za 50 kg. Popyt słaby.

800 mt. rur

hermetycznych przez krótki czas używanych, do sprzedania z 25 proc. opustem od ceny targowej.

„Z. D.“ poste restante Borysław.

60 zlr. 80 zlr. 60 zlr. 60 zlr.

na

rzy wzrastającej produkcyi Borysławia i T ustanowić z jednej — zaś przy coraz większym popycie za terenami naftowymi wogóle z drugiej strony — niezaprzeczoną wartość komercyal-ną, techniczną i informacyjną dla interesowanego przemysłowca naftowego mają szczegółowe plany sytuacyjne tych miejscowości i gmin, w których transakeye, bądź to czysto finansowe bądź też techniczne przeprowadzone byó mają.

Takie szczegółowe wyczerpujące plany sytuacyjne wszystkich terenów naftowych, położonych w powiecie drohobyckim, wykonane w skali katastralnej 1:2880 i tak technicznie opracowane, iż pod względem oryentacyi dla każdego są dostępne a obejmujące sytuacyę szybów egzystujących, tak naftowych jak i woskowych, rezerwoarów, budynków kopalnianych i prywatny cli, zamieszka-nyeb, jakoteź wszelkie arterye komunikacyjne wraz z zapodaniem grauic poszczególnych kopalń (firm), ich powierzchni i wykazem imiennym — nabyó można u mnie :

WSP Każdy komplet wyadjlistowany, płótno naklejony i w tekę oprawiony.

3aûô6 Wacek inżynier,

zaprzys. rzeczoznawca sądowy dla spraw = pomiar, i budowl. ==

IDiołioloycz

ul. Stryjska, dom i tel. adw. dr. Pachtmana.

z 51 mm grubych rur stalowych

Ogrodzenia

4 00 a**' —

wysokie, silną

za 1 m bieżący

Wm

mm

f&JZ/*77f7j7f77fX

'yÿXJO I siatk^ Przeplecione według wzoru

koron 3 80

Rury wodociągowe Wyroby konstrukcyjne i siatkowe

do przeprowadzania nafty i t. p. 52 mm lub 45 grubości.

każdego rodzaju, jaknajtańsze i szybko wykonane.

mm

poleca

Józef Słossmaniłfi No wy Sącz

fabryka maszyn, wyrobów i konstrukcyj żelaznych.

Na żądanie chętnie służę też cennikami i kosztorysami.

o sprawności do 70 cbm na godzinę.

Pompy szybowe

AD. SEYJ3EX, Mühlhausen i- Thür.

Korespondencya niemiecka lub francuska.

m

11 Specya na s a    ï

dla narzędzi wiertniczych ic y próbo te an ej dobroci.

•N

Koks!

Zakład gazowy miejski ive Lwowie

dostarcza

Koks

z najlepszych węgli gazowych do opału i celów kowalskich.

Przy większym odbiorze

ceny znacznie zniżone

Cennik na żądanie.

Kute hule i płyty pancerne

— dla młynów. —

Tyglowa lana stal dla narzędzi

ive wszystkich twardościach i ciąglościach.

Stal szybhotoczna

(Schnelldrehstahl)

Stal martinowska9 leizna fasonowa

z fabryki „Alpine Mpntan-Gesell.u

Narzędzia i instrum. miernicze.

Metal łożyskowy „Magnolia“.

Scfîiessi & Spüa,

Wiedeń, VI.

Koks!

Y Generalne zastępstwo fabryki ty- -

Lr~U

Rok założenia 1825.

Rok założenia 1825.

Jan B. Fetzl & Syn

c. i k. powroźnicy nadworni,

dostawcy c. i k. marynarki wojennej.

WIEDEŃ I, Franz»«Josefs-Quai 19.

Polecają swoje zaszczytnie znane, najlepsze

Liny wiertnicze, Liny wielokrążkowy

jakoteź

Liny konopne

z drutu stalowego

— z prima Manilla —

i węgieiskich konopi.

PIERWSZE GALICYJSKIE

cjr

W.

■w Sanoku wykonuje i ma na składzie gotowe:

Narzędzia wiertnicze.

Kompletne rjg-i wiertnicze.

Kotły lokomob iłowe.

Kotły parowe wszelkich systemów i wielkości.

Przyrządy do tychże do opalania ropą«

Maszyny parowe.

Itury żelazne stojąco lane dla wodociągów, gazowni itd.

Sikawki pożarne.

Odlewy metalowe i żelazne.

Wozy cysternowce do przewozu nafty, kwasu siarczanego, teru itp.

Zbiorniki na naftę o każdej objętości.

Wózki dla kolejek polowych i - leśnych.

Urządzenia kompletne rafi-neryi nafty, parafiniarń i rekonstrukcye tychże.

Wszelkie konstrukcye żelazne.

Zastępstwo wyłączne sprzedaży przyhorów i narzędzi wiertniczych ma Towarzystwo dlaltandlu, przemysłu i rolnictwa, Lwdw, Cliorąż-czyzna 17, z składami w Gorlicach, Potoku, Schodnicy, Bory sławi n.

Zamówienia przyjmuje Dyrekcya fabryki w Sanoku, oraz Biuro

Towarzystwa we Lwowie, ul. Trzeciego Maja 1. 11 a. “S2Ł

Na żądanie wysyła się odwrotnie kosztorysy i cenniki.

Towarzystwo akcyjne dla przemysłu naftowego we Lwowie,

Fabryka narzędzi wiertniczych w Borysławiu wykonuje wszelkie przybory wiertnicze wszystkich systemów, z najlepszego materyału, po najbardziej umiarkowanych cenach.

KOMPLETNE RYGI WIERTNICZE NA SKŁADZIE.

Fabryką kieruje inż. Władysław Zdanowicz. Korespondencye adresować do biura Towarzystwa, we Lwowie ul Kościuszki 7.

Przy zamówieniach, korespondencyach etc. prosimy odwoływać się na nasze czasopismo, jako źródło informacyi !