NAFTA

Organ Galicyjskiego Przemysłu Naftowego

wychodzi 2 razy na miesiąc 5-ego i 20-eio.

Prema.merata -w37"20.0si rocznie 12 koron.

Komitet redakcyjny : Inż. Kl. Angerman, dr. Stefan Bartoszewicz, Władysław Długosz, Stanisław Mars.

Wydawca i redaktor: R. ZAŁOZIECKI.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Krzyżowa 1. 39., Willa „Komana“.

Treść zeszytu 19.

Niektóre kwestye z zakresu wiertnictwa głębokiego. Wykład inż. A. Faucka na międzynarodowym Zjeździe techników wiertniczych w Hanowerze, we wrześniu 1904 r. — Z rumuńskiego przemysłu naftowego. — O taiyfach przewozowych. — Korespondencya z Borysławia. — Protokół posiedzenia Wydziału Kraj. Tow. naftowego. — Nowe przepisy górniczo-policyjne dla kopalń oleju skalnego w Ga-licyi z d. 26. czerwca 1904, L. 2745. (Ciąg dalszy). — Kronika.

Niektóre kwestye z zakresu wiertnictwa głębokiego.

Wykład inż. A. F a u c k a na międzynarodowym Zjeździe techników wiertniczych w Hanowerze, we wrześniu 1904 r.

Na przeszłorocznym Zjeździe roztrząsano różne, dla techniki głębokich wierceń nader ważne kwestye, przekazując dalszą dyskusyę nad niemi obecnemu Zjazdowi.

I. Jedna z tych kwestyj nabrała tymczasem znaczenia także dla Niemiec, gdzie wiercenia za ropą tak się rozmnożyły, że państwo czuło się spowodowanem oddać nadzór nad niemi władzy górniczej.

W Niemczech jednakże zaproponowano rozporządzenia górniczo-policyjne*) różniące się pod niejednym względem od rozporządzeń w Galicyi obowiązujących, co ze względu na różnicę ilości tu i tam wydobytej ropy wydaje się też wskazanem, gdyby bowiem w Galicyi zakładano wielkie szyby wybuchowe w odległości tylko 10 metrów, mogłoby się snadnie wydarzyć, że wobec wielkich głębokości, przechodzących 1.000 metrów, wiercenia te zetknęłyby się w głębi ziemi.

*) „Nafta“, 1904, zeszyt 14.

W Galicyi dotychczas nie wolno było zakładać wierceń bliżej jak 30 m, tę odległość obecnie zwiększono na 40 m, z raeyi bezpieczeństwa personalu robotniczego.

II. Ponieważ eksploatacya ropy podlega władzy górniczej, zatem i kwesty i stanowiska prawno-górniczego należy nie pomijać.

Cóż wtedy będzie, jeśli dowiedzionem zostanie, że otwory wiertnicze nie zatrzymały na dole przepisanej odległości? Właściwe miejsce eksploatowania znajduje się przecie na dole, eksploatacya ta odnosi się do przestrzeni podziemnej.

III.    W Galicyi przepisano także zmiany co do urządzeń wiertniczych. W komisy i, zwołanej przez austryackie ministerstwo rolnictwa, celem zbadania warunków ruchu galicyjskich kopalń nafty, krytykowano różne urządzenia wiercenia kanadyjskiego, zwłaszcza zarzucano ruchomą ławkę wiertniczą i kanadyjskie popuszczadło, i zamiast ostatniego przepisano jako najodpowiedniejsze popu^ szczadło używane przezemnie już od 20 lat, z terminem przejściowym dwu lat. Przyczyną tego zakazu były liczne wypadki z wymienionymi przyrządami kanadyjskimi.

IV.    W przeszłym roku zastanawialiśmy

żoną jest jednakowo. Tymczasem

a przy dźwiganiu wielkich ciężarów

jest,

w wieży kwestya ta nie jest bez znaczenia.

Jeżeli naprzykład dźwiga się 24.000 kg poprzez zwykły blok wieżowy, wtedy wieża obciążoną jest ciężarem tych 24.000 kg i siłą ciągnienia, która również 24.000 kg wynosić musi, a więc razem 48.000 kilogramami. Jeśli natomiast wielokrążek ośmioblokowy uży-

do ciągnienia tego ciężaru, wtedy wieża łem tez

oraz s

na linie wielokrążka, w tym wypadku

24.000

bez

w wieży.

na

ślimakową.

się we Wiedniu także nad kwestyą, czy kil-koblokowy wielokrążek obciąża wieżę wiertniczą mniej, jak bezpośrednie ciąganie przez tarczę wieżową, i niejeden z obecnych wtedy mniemał, że wieża w obu wypadkach obcią-

tak nie rur jemy

obciążoną zostaje tym ciężarem 24.000 kg iłą ciągnienia, potrzebną do dźwigania

3000kg, razem 27.000kg,

zatem o 21.000 kg mniej. Zapomocą wielokrążka ośmioblokowego wieża o 27.000 kg udźwigu wytrzyma jeszcze ciężar 24.000 kg, tego wielokrążka natomiast runie. Stosowanie wielokrążków ma więc doniosłe znaczenie dla bezpieczeństwa robotników

V. Także moje wywody przeszłoroczne odnośnie do prawa pierwszeństwa (Urheberrecht) kilku panów źle zrozumiało, Nie myślałem przytem o prawach patentowych, lecz wyłącznie o pierwszem pionierstwie pewnej idei, gdyż pierwsza myśl jest warunkiem i bodźcem postępu. Tak n. p. inź. Wolski obmyślił pierwszy zastosowanie tarana wodnego dla celów głębokich wierceń, prawo pierwszeństwa zatem tylko jemu przysługuje w tym wypadku, on wskazał nową drogę,ulepszenia już potem daleko łatwiej robić.

Znaną wszystkim technikom transmisyę ślimakową pierwszy zastosowałem do popuszczania przewodu wiertniczego; patent dawno wygasł, a teraz dopiero po dwudziestu ^tach urządzenie to zostaje przepisauem dla kopalń ropy w Galicyi, jako dla bezpieczeństwa robotników konieczne. Warto zaznaczyć, że tarcza zapadkowa (Sperrklinken-rad) używana przez Kanadyjczyków, uźywa-była dawniej także do zapierania ramp kolejowych. Przed czteroma laty jeszcze widziałem takową zapadkę na dworcu w Pa-skowie (koło Mor. Ostrawy). Urządzenie to spowodowało tez wtedy ciężki wypadek bu-dnika. Obecnie także na rampach kolejowych widzi się wyłącznie bezpieczną transmisyę

Dalej pierwszy wprowadziłem całkiem mały wznios, zyskanie rdzeni w udarowy, automatyczny sposób, rozszerzacz z wewnętrznym naciskiem, oraz podbijanie wahacza na korbie. Wszystkie te konstrukcye ja i wielu innych stosowaliśmy z powodzeniem, i wzią-na nie patenty. Taksamo inżynierowie Kö brich, Lapp, Thumann, Raky i inni skonstruowali oryginalne przyrządy, które się bardzo dobremi okazały.

VT. Na przeszłorocznem zgromadzeniu powątpiewano też w możliwość dokładnego znaczkowania rdzeni. Przedkładam tutaj bardzo twardy rdzeń z pokładu, z marką bardzo głęboką, wciętą tylko wielką liczbą uderzeń, mimoto wszystkie uderzenia trafiły dokładnie w tosamo wcięcie. Jestto chyba dowód wystarczający na to, że przypuszczenie, jakoby marka mogła przychodzić do skutku tylko jednym jedynym udarem dłuta, jest błędnem, natomiast moje zapatrywanie, że metoda Köbr ich a poprzedniego znaczkowania spodu pokładu jest lepszą, powinnoby zostać przyjętem. Stosowanie stratametru poręcza przy poprzedzającem znaczkowaniu spodu otworu, nienaruszonego jeszcze, jako górnej powierzchni odwiercić mającego się rdzenia, w każdym razie większą pewność, niż późniejsze metody bez znaczkowania spodu otworu wiertniczego.

VII W kwestyi najodpowiedniejszego łączenia rur zabezpieczających, pozostaję przy mojem dawniejszem zdaniu, że tylko przez rury objemkowe da się osiągnąć połączenie całkiem pewne. Mianowicie ponieważ obrobienie objemki jako końca rury łatwo niedokładnie wypaść może, a jedno złe połączenie rur zagraża bezpieczeństwu całego szeregu. Co to znaczy, rozumie każdy fachowiec. Fabryki rur zapewne nie, bo same nie wiercą.

Gdy przed siedmiu laty w Berlinie

Przedkładam tutaj rdzeń o 100 mm średnicy, uwiercony przez moich synów. Na przyszłem zgromadzeniu pomówię o tym nowym sposobie dobywania rdzeni.

przedłożyłem pp. ^kolegom pierwsze rdzenie, uwiercone automatycznie, ten sposób otrzymywania rdzeni znalazł małe uwagi; mimoto okazał się takowy dobrym ; naturalnie rdzenie te musiały mied mniejsza średnicę, jak przewód.

Z rumuńskiego przemysłu naftowego.

Naftowi przemysłowcy w Rumunii rozwinęli bardzo wielką ruchliwość w zainteresowaniu obcych kapitalistów sprawami naftowymi tego kraju. Skutki tego zaznaczają się już teraz wzrastającą produkcyą, a liczne nowo powstałe przedsiębiorstwa dają gwa-rancyę dalszego rozrastania się tego przemysłu. Wielkie firmy naftowe w Rumunii mają według czasopisma „Bursa“ następującą produkcyę:

„Steaua Romana“ produkuje dziennie w Busztenari 35 wagonów, w Kampina przeszło 18 wagonów, razem więc 53 wagonów dziennych, pominąwszy roboty w innych, mniejszych kopalniach. „Internationala“ otrzymuje w Gura Oknitei i Busztenari zwyź 18 wagonów dziennie, „Telega Oil Company“ około 17 wagonów. Towarzystwo „Busztenari“ trzyma się przy swych dawniejszych 20 wagonach, ma jednak widoki powiększenia tej produkcyi skutkiem odwiercenia dwu nowych szybów, nr. 7 i 12. Krajowa firma „Hagienoff & Kampeano“ otrzymuje dziennie około 14 wagonów ropy, zaś szyb nr. 5 to w. „Campina-Moreni“ daje od pewnego czasu wybuchy 4 do 5 wagonów“.

Jeśli zatem uwzględnimy tylko produkcyę większych firm, to roczna ilość uzyskanej ropy wyniesie 4,600.000 centnarów metr., nastąpi więc znaczny wzrost produkcyi rumuńskiej, nie uwzględniwszy nawet ope-racyj nowych towarzystw, między któremi znajduje się także założone przez Standard trust „Rumuńsko-amerykańskie Towarzystwo“, które na seryo rozpoczęło już działalność w Rumunii. Trzeba przyznać, że jak wszędzie, tak i tutaj Standard postępuje nade,, sprytnie; podziwiać tylko można, jak licznymi sposobami rozporządza i jak w każdym kraju, który swoją siecią oplata, umie stosować inną zasadę handlową. W Rumunii naprzykład zawiera kontrakty najmu, lecz nie płaci właścicielom obszarów gruntowych gotówką, tylko prawem na dość nisko wymierzone procenty brutto (6—10 pro.), przy-czem zobowiązania wiertnicze nie są zbyt surowe.

Jak donosiliśmy swego czasu, towarzystwo Romana-Amerikana zawarło zaraz umowę z European Petroleum Company, znana w Rumunii pod nazwa William Fow-1er, w myśl której nabywa prawo wyzyskania terenów naftowych, jakie ta ostatnia posiada w okręgu Praliowa. Równocześnie wynajęło rurociąg z Busztenari do stacyi kolejowej Gagen i oraz rezerwoary, należące do European Petr. Company. Wstępne prace do tych wierceń już są w toku, a parowiec „Mohikan“ z własnymi przyrządami wiertni-czerni — zamierzają wiercić systemem linowym pensylwańskim — zawinął już do portu Braila.

DaJszy kontrakt dzierżawy Romano-Amerikana zawarła z właścicielem dóbr Sina esc u na mniej więcej 500 morgów koło Gageni-Baicoi, z przyrzeczeniem 7 prc. brutto w razie powodzenia.

Na podobnych warunkach towarzystwo amerykańskie układa się lub już ułożyło o 4.000 hektarów mierzący obszar naftowy w Mołdawii. Ta transakcya miałaby szczególne znaczenie, ponieważ rozległe, zdawua znane pola mołdawskie były już od szeregu lat niewyskiwane i zaniedbywane, a prawie wszystkie przedsiębiorstwa naftowe koncentrowały się w dolinie Prahowy. Jedna „Steaua Romana“ dzierży 6.000 hektarów w Moi-nesti-Solontz, okolicy, gdzie już przed więcej niż 50 laty istniały pierwsze szyby kopane w Rumunii.

Jak dotychczas, trudno dopatrzeć się dobrodziejstw, jakie dla Rumunii wyniknąć miały z wystąpienia tam Standardu, który przy pomocy własnych ludzi, własnych maszyn i narzędzi zamierza z obcych terenów dobywać dla siebie bogactwa ziemi rumuń-

skiej prawie za bezcen. Jakąż korzyść bo- większe z towarzystw holenderskich. W kraju wiem odniosą właściciele terenów i kraj stąd, znajduje się 65 rafinery] i przerabia rocznie jeśli Standardowi uda się faktycznie uzyskać wielkie ilości ropy w Rumunii? Żadną, albo raczej nieobliczalne szkody, gdyż Standard własną naftą rumuńską będzie mógł robić w najlepsze konkurencyę krajowym lub na-turalizowanym towarzystwom a rozmaici [Janowie właściciele gruntów zróbią przytem interes podobnie jak Ezaw z Jakóbem.

3,399.428 m. c. ropy (chyba tylko w roku

1903. Red.), z tych drugą z rzędu co do wielkości zakupiła „Internationala“, mająca swą siedzibę w Amsterdamie. Jedna trzecia część całej produkcyi nafty idzie na eksport“.

Także jeden handlowy dom francuski, Desmarais frères z Paryża, zaangażował się w naftowym przemyśle rumuńskim. Firma ta dzierżawiła dawniej małą rafineryę w Konstancy, obecnie zaś założyła nowe towarzystwo pod nazwą „Aquila franco-romana“ z 3 mil. franków kapitału akcyjnego i siedzibą w Bukareszcie.

Natomiast Tow. Dyskontowe z Berlina zaniechało, prawdopodobnie definitywnie, zamierzonej budowy rafineryi w Rumunii, jak wogóle w ostatnich tygodniach stanowisko kapitału niemieckiego w rumuńskim przemyśle naftowym stało się nieco chwiejnem. Stoi to w związku z niefortunnym stanem rokowań o traktaty handlowe międży Niemcami a Rumunią, których wynik ostateczny bardzo zaznaczy się w rumuńskim przemyśle naftowym.

Toteż z całej prasy rumuńskiej tylko jeden „Moniteur du Pétrole Roumain“, puszczający wodę na młyn Standardu, obiecuje sobie zeń rozwój rumuńskiego przemysłu naftowego lub chce to wmówić w ludzi.

0 taryfach przewozowych.

Jeden z przyjaciół naszego pisma zagranicą przysyła nam uwagi następujące:

Odkąd Galicya zaczęła produkować więcej nafty, niż spotrzebować może cała monarchia, kwestya eksportu omawianą jest na wszystkie strony.

Proszę nie brać mi za złe, jeśli wyrażę moje zdziwienie wobec faktu, że galicyjscy producenci tak długo zastanawiają się nad tem, czy wskazanem byłoby porozumieć się ze Standardem lub też z wielkimi bankami niemieckimi, w celu zdobycia dla nafty galicyjskiej rynków niemieckich i innych zagranicznych.

Mojem zdaniem Galicyanie nie ufają dostatecznie siłom własnym i dali się znie chęcić pierwszemi trudnościami i zawodami, jeżeli posunęli się aż do błędnego mniemania, że nieodzownem jest posługiwanie się pośrednikami wyżej wymienionymi.

W ślad za kapitałem niemieckim, który ostatnio silnie angażował się w przemyśle rumuńskim, także kapitał holenderski zaczyna znów objawiać dlań swoje dawne zainteresowanie. Jak wiadomo, w Rumunii istniało kilka holenderskich towarzystw, z których jeszcze dwa, t. j. „Internationala“ i „Aurora“ utrzymały się. W ostatnim czasie powstało nowe towarzystwo „Kampina-Poiana“ z kapitałem 500.000 franków, w miejsce starego tow. „Amsterdam“, przejmując prawa wiercenia tegoż na 600 hektarów obejmującym obszarze w Kampina-Poiana. Rzecznikiem tego towarzystwa jest Gerbraud Olie, holenderski wicekonsul oraz dyrektor istniejących holenderskich towarzystw w Rumunii.

Pan Olie zamierza spowodować dalszy przypływ kapitałów holenderskich do Rumunii i w tym celu ułożył też swoje sprawozdanie, z którego wyjmujemy co ciekawszego:

„Od roku 1868 powstało w Rumunii 45 towarzystw naftowych z łącznym kapitałem około 120 milionów franków, nie wliczając w to około 120 producentów krajo-. wych, których wkłady nie są wiadome. Po rozmaitych zmianach, fuzyach i likwidacyach, liczba towarzystw i pojedynczych producentów wynosiła 1. stycznia 1904 r. około 159, z łączną produkcyą roczną 3,871.967 m. c.

Pomimo iż Holendrowie włożyli przeszło 30 milionów franków w rumuński przemysł naftowy, t. j. lU ogólnego kapitału, produkcyą holenderskich towarzystw wynosiła tylko 500.000 m. c., czyli tylko Vs całości, a ma w niej udział głównie „Internationala“, naj-

dyowano tę kwestyę eksportową, gdyż nie łęzi przemysłu w Austryi. ulega wątpliwości, źe siłą rzeczy i bez pomocy zagranicznych organizacyj handlowych nafta galicyjska powoli lecz niepowstrzymanie zdobędzie swoje rynki naturalne i wyprze naftę amerykańską.

Jedyną kwestyą, która jest do rozwiązania i której austryaccy przemysłowcy wszystkie siły poświęció winni, jest kwestya taryf transportowych, to znaczy, pilnem jest uzyskanie dla produktów naftowych warunków transportowych mniej przygniatających, niż obecnie na przemyśle galicyjskim ciążą.

Nie potrzeba przytaczać cyfr, aby wykazać, że té taryfy przewozowe, na przekór racyonalnej gospodarce, ustanowione zostały przez interesowane towarzystwa kolei żelaznych. Wystarczy pomyśleć sobie, co za ogromne przestrzenie przejść musi nafta amerykańska, zanim dotrze do wnętrza Europy, aby nabrać przekonania, że towar amerykański nie zdołałby już konkurować, gdyby produceuci galicyjscy i rumuńscy rozporządzali warunkami transportu, równorzędnymi tym, jakie posiadają producenci w Ameryce.

Nafta w Ameryce musi niekiedy być transportowaną do portu z miejsca produkcyi odległego zwyż 700 km; na ogół dzieje się to rurociągami, lecz nierzadko i koleje państwowe przewożą po takichsąmycli niskich cenach. Odległość tak mało odstrasza Amerykanina, źe jest projekt sprowadzania rurociągiem do Nowego Jorku nafty teksańskiej.

Zdaje się, źe niedośc energicznie stu- transportu dla jednej z najpotężniejszych ga-

Do kosztów powyższych doliczyć należy koszt stosunkowo wielki transportu morskiego do portów europejskich, skąd wreszcie nafta idzie lądem na odległości niekiedy wcale nie krótsze, jak od danego rynku sprzedaży do kopalń w Galicyi.

Gśy z drugiej strony stwierdzimy, źe — nawet z uwzględnieniem różnicy w wydatkach surowców — te ostatnie loco kopalnia są w Galicyi znacznie tańsze, niż w Stanach Zjednoczonych (pomijając produkty drugorzędne, jak n. p. teksańskie), dojdziemy do przekonania, źe nie zajmowano się dostatecznie przygotowaniem ekonomiczny cli warunków

Jako przykład można wskazać Szwaj-caryę, gdzie w normalnych warunkach nafta amerykańska nie byłaby już zdolną do kon-kurencyi z galicyjską i rumuńską.

Warto przedewszystkiem śledzić, jak europejskie towarzystwa kolei żelaznych kokietują przemysł amerykański, nie rozumiejąc własnego interesu, gdyż bardzo błędnem byłoby mniemanie, źe ruch na kolejach tych będzie takisam, jakakolwiek stopa taryfowa będzie obowiązywała, bo gdyby transport morski ustał, wtedy przecie wszystkie produkty naftowe dla Niemiec Francyi, Belgii, Szwajcaryi szłyby drogą lądową, a więc koleje chowałyby do kieszeni zyski, które teraz przypadają handlowi morskiemu.

W handlu eksportowym ropa n. p. po-winnaby w osobnych pociągach, mniej więcej z 20 wagonów do jednego miejsca przeznaczenia złożonych, używać taryf przewozowych niższych od tych, jakie obowiązują dla węgla i ciężkich produktów, ekspedyowanych w analogicznych warunkach. W rzeczy samej bowiem, jeżeli z jednej strony przyznać potrzeba, źe przewóz nafty połączony jest z pewnem niebezpieczeństwem, zatem taryfy powinne obejmować pewną premię asekuracyjną, to z drugiej strony należy uwzględnić bardzo doniosłą okoliczność, źe wagony są własnością stron prywatnych, towarzystwa więc z tego tytułu mają znaczne oszczędności w amortyzacyi i zużyciu mate-ryału.

Można się założyć, źe towarzystwa kolei żelaznych nie potrafią dostarczyć ani jednego poważnego argumentu na korzyść wysokich taryf, jakie nakładają i jakie, aby przebrać miarkę, przed rokiem jeszcze dalej wyśrubować za wskazane uznały.

Inne zarządzenie, jakie przemysłowi galicyjskiemu się nastręcza, jest położenie rurociągu od miejsc produkcyi aż mniej więcej w okolice Krakowa. Produkcya niebawem będzie więcej niż wystarczająca, aby opłacić koszt utrzymania takiej instalacyi.

Zagraniczni konsumenci widzieliby z zadowoleniem rozpowszechnienie się nafty ga-

E. P.

w handlu terenami tustanowickimi, a równocześnie z tą gorączką spekulacyjną rozpoczęto także ekstenzywne wiercenia na nowo nabytych terenach.

Odkrywcą Tustanowic jest właściwie dr. Władysław Szujski (gdyż nie biorę w rachubę źle prowadzonych robót od kilku miesięcy zbankrutowanej „Société anonyme de Wolanka“), który w szybie nr. I. kopalni „Litwa“ ma juz od przeszło 16 miesięcy przeciętną produkcyę około 30 cystern miesięcznie.

licyjskiej na ich rynkach i ufają, że stanie się to niezadługo“.

Do powyższych wywodów zauważyć musimy z naszej strony, że faktycznie wywóz nafty zagranicę odbywać się może obecnie tylko z wielkiemi ofiarami materyalnemi. Z drugiej strony, powołane czynniki, w pierwszym rzędzie Krajowe Towarzystwo naftowe, nie szczędziły wszelkich możliwych zachodów celem uzyskania ułatwień transportowych, niestety starania te nie odnosiły rezultatów, głównie dlatego, że pożądane współdziałanie zagranicy (Niemiec) dotychczas nie nastąpiło. Zaś hasło walki przeciw Standardowi zagranicą jest przeważnie czczym frazesem i nie-znajduje echa w kołach miarodajnych. Red.

Korespondencya z Borysławia.

Borysław, 4. października 1904.

Produkcya ropy w miesiącu wrześniu wyniesie pewnie około 4.000 ."cystern.

Rzeczywiście niepomierne bogactwa nagromadziła natura na tym pasie ziemi od lasu Ratoczyńskiego aż po granice politycznej gminy Borysław od strony Tustanowic.

Przepraszam! Nie można stawiać granic ropodajnym pokładom, mówiąc do „Tustanowic“, gdyż ostatnie rezultaty wierceń głębokich w lesie kameralnym tustanowieckim, a więc o przeszło 4 kim. od granicy Borysławia, pozwalają przypuszczać, że nawet i tam, w znacznej wprawdzie głębokości, dowiercą się obfitej ropy.

Tow. Karpackie otrzymało w szybie na terenie kameralnym w głębokości około 1.200 m bardzo ładne wybuchy ropne, a jeżeli nie można w tej chwili mówić o pro-dukcyi dziennej w borysławskiem znaczeniu tego słowa, to wina w tern, że wiercenie wstrzymano, by na spodziewaną obfitszą ropę przygotować odpowiednie zbiorniki.

Ach! Gdyby to tak można przygotować odpowiednie zbiorniki na całą produkcyę Borysławia.

Żyjemy obecnie w znaku „Tustanowic“ !

Od kilku już miesięcy rozwinęła giełda naftowa w Drohobyczu ogromną ruchliwość

W ślady dra Szujskiego poszedł następnie p. Nahlik z Przemyśla i rozpoczął wiercenie akordowe na terenie obok „Litwy“ położonym i otrzymał w dniu 3. b. m. w głębokości około 780 m bardzo ładne ślady ropne i silne gazy.

Pp. Mikucki i Perutz, Dąbrowski i baronowa Popperowa, grupa Schreierów i Gar-tenbergów, wreszcie Spitzmann i Spa rozpoczęli następnie wiercić w Tustanowicach, tak, że suma sumarum pracuje tam obecnie około 20 rygów wiertniczych.

Z wielkich firm, nie licząc To w. Karpackiego, do którego należy ogromna przestrzeń tak zwanej tłoki tustanowieckiej, rozwinęła, w ostatnich kilku tygodniach spolonizowana (?) od kilku miesięcy „Galicya“, (dawniej Anglicya), akcyę w nabywaniu terenów i posiada obecnie, rozrzucone wprawdzie kawałkami kilkumorgowymi, około 20 morgów terenów.

A przepraszam ! Zapomniałem wspomnieć o bardzo ładnym 9-cio morgowym terenie hr. Franciszka Zamoyskiego i p. Zygmunta Duczyńskiego, którzy, o ile słyszałem, rozpoczynają wiercenie w początku listopada.

Ropy jeszcze w Tustanowicach niema, natomiast są już dwa towarzystwa rurociągowe, a słychać także i o trzeciem, które już teraz zawzięcie ze zobą konkurują.

Pièce de rćsistence Borysławia stanowi obecnie szyb Sussmana i Ski na Grymajle, powyżej cerkwi borysławskiej, który od dnia 23. września do 4. października wyprodukował około 490 wagonów ropy, czyli przeciętnie około 40 wagonów dziennie. Jeszcze kilka takich szybów a będziemy używać przyjemności jazdy łódkami w potokach bory-

N A. F T A

295

sławskich, jednak nie po wodzie, lecz po ropie.

» S. “

Z powodu braku czasu przystąpiono odrazu do trzeciego punktu porządku dziennego: petycye do Sejmu.

Pan sekretarz odczytuje najpierw opracowaną przez biuro petycye do Sejmu w sprawie zrównania ta ryt na naftę galicyjską na kolejach pruskich z taryfą na naftę rosyjską. Podanie kończy się prośbą do Sejmu o nagłe wezwanie rządu, by przy odnawianiu kontraktu handlowego z Niemcami punkt zrównania taryf na naftę galicyjską z rosyjską był uważany jako punkt kardynalny ugody handlowej z Niemcami.

Pan prezes Gorayski robi uwagę, aby w petycyi było wspomniane o tern, że Amerykanie przy sprzedaży nafty w Niemczech działają w porozumieniu z firmami rosyjskie-mi tak, iż dla nafty galicyjskiej konkureneya jest jeszcze więcej utrudnioną. Wydział uchwala wniesienie do Sejmu przeczytanej petycyi z włączeniem uwagi p. prezesa.

Następuje odczytanie drugiej petycyi w sprawie zmiany ustawy naftowej.

Petycya w pierwszej części wskazuje na potrzebę zmiany krajowej ustawy naftowej z tego powodu, iż ta układaną była przed Jednak to jest znany system oszczędno- laty 20, kiedy przemysł naftowy nosił jeszcze

W miesiącu wrześniu wysłano ze stacyi borysławskiej 2.473 cystern à 10.000 klg. marki borysławskiej a zatem o blisko 400 wagonów mniej niż w miesiącu sierpniu.

Komitet zjednoczonych przedsiębiorców naftowych zdaje się zasypiaó, zmęczony niezwykłą energią i solidarnością, rozwiniętą podczas strajku.

Mamy nadzieję, że z powrotem prezesa komitetu p. inź. Wolskiego, z dłuższego urlopu, Rozwinie i komitet i biuro tegoż komitetu więcej dodatniej działalności, nie ograniczając się jedynie na próbie uregulowania gwizdania według czasu środkowo-europej-skiego, która się, nawiasem mówiąc, zupełnie nie udała.

Mieszkania dla robotników budują obecnie tylko większe firmy jak Tow. Akc. dla przemysłu naftowego (dla 350 ludzi), Borysławski Syndykat, Tow. Karpackie, Gal. Kasa oszczędności, Galicya (dawniej Anglicy a), Elgin Scott.

Mniejsi przedsiębiorcy czekają na mające się opróżnić mieszkania, by je potem dla swych pracowników wynajmywać.

Sprawa wodociągu jeszcze w zawieszeniu. lnż. Maślanka kończy od dwóch miesięcy plany, tak, że dotąd nie wmiesiono nawet, o ile mi się zdaje, podania o koncesye na wodociąg do starostwa. Natomiast wysłano już próbki wody do analizy bakteryolo-gicznej do Krakowa.

Dyrekcya poczt i telegrafów chce ka-rotowaó przedsiębiorców tutejszych na linię telefoniczną z Drohobycza przez Stryj do Lwowa. Jeden z dowcipnych źydków zapytał przy tej sposobności, czy rząd da przynajmniej netto udziały w tym interesie.

Nie mogę zrozumieć, dlaczego przedsiębiorcy mają dopomagać rządowi do powiększania dochodów, przyczyniając się i tak według sił, a czasem i ponad siły, przez płacenie olbrzymich podatków. Przecież nikt nie zechce twierdzić, jakoby przedsiębiorstwo telefoniczne Borysław-Lwów-Wiedeń nie miało się w krótkim czasie zupełnie zamortyzować.

ściowy rządu austryackiego, który d. p. przeznacza w tutejszym urzędzie pocztowym i te-legrafóznym 1 urzędnika, słownie jednego urzędnika do obsługi 54 abonentów telefonicznych i aparatu telegraficznego odbierającego i wysyłającego dziennie przeszło 100 depesz !

Protokół

posiedzenia Wydziału Kraj. Tow. naftowego

z dnia 1. października 1904 r.

Porządek dzienny:

1.    Odczytanie protokołu.

2.    Sprawozdanie biura.

3.    Petycye do Sejmu.

4.    Wnioski i interpelacye.

Obecni pp. prezes Gorayski, członkowie Wydziału : W. Pieniążek, Sroczyński, Łaszcz, hr. Zamoyski, Skolman, Gąsiorowski, Mars, prof. Załoziecki i sekretarz dr. Bartoszewicz.

Podanie to kończy się następującymi

charakter przemysłu domowego, do dawnej ustawy wprowadzono bardzo wiele paragrafów powszechnej ustawy górniczej. Dzisiaj, kiedy produkcya ropna bardzo znacznie wzrosła, wystąpiły w całej pełni pewne braki ustawy z r. 1884, a więc niepewność utrzymania nabytych praw naftowych w razie egzekucyjnej sprzedaży, wzajemne przeszkadzanie sobie w eksploatacyi przez umieszczanie budynków i otworów przy granicy sąsiada, niemożnośó otrzymania kredytu na kopalnie, które pod względem prawnym nie dają gwarancyi hypotecznej, trudności tworzenia pól naftowych, nieodpowiednie przepisy o ubezpieczeniu robotników i wiele innych.

wnioskami : robotnikom, specyalnie co do budowy wodociągów z powodu tego, iż ustanowiony komisarz rządowy jest ograniczony w pełnomocnictwie i w rozporządzaniu funduszami gminnymi. Pan prezes Gorayski przyrzekł w tej sprawie mówió z panem namiestnikiem.

Wreszcie omówiono sprawę zwołania Wralnego Zgromadzenia, które ma byó w październiku zwołane, z porządkiem:

1.    Zagajenie przez prezesa.

2.    Sprawozdanie z czynności Towarzystwa.

3.    Zastanowienie się nad ewentualną reorganizacyą Towarzystwa.

4.    Wnioski i interpelacye.

Wysoki Sejm raczy uchwalió :

1.    Poleca się Wydziałowi krajowemu opracowanie wspólnie z Krajowem Towarzystwem naftowem projektu noweli do ustawy naftowej i to tak, ażeby ten elaborat mógł służyó dla c. k. rządu do wniesienia parlamentarnego projektu zmiany ustawy z 11. maja 1884 r., jakoteź i dla Wysokiego Sejmu w celu powzięcia uchwał na zmianę ustawy krajowej z dnia 17. grudnia 1884 r.

2.    Wezwanie do c. k. rządu, ażeby nie wprowadzał obowiązujących przepisów ustawy krajowej naftowej o ,,Kasach brackich“ w życie aż do zmiany ustawy krajowej naftowej i postarał się w drodze ustawodawczej o zmianę ustawy o ubezpieczeniu robotników.

3.    Wezwanie do c. k. rządu, aby dawny sposób intabulowania praw naftowych (procentów brutto) został zachowany aż do odnośnej zmiany ustawy naftowej i hypotecznej w duchu nadania prawom naftowym prawa rzeczowego o charakterze nieruchomości.

Dwie ostatnie rezolucye w petycyi są szczegółowo umotywowane.

Po krótkiej dyskusyi niektórych punktów, szczególniej punktu o polach naftowych, treśó petycyi została przez Wydział uchwaloną.

Nowe przepisy górniczo-policyjne

dla kopalń oleju skalnego w Galicyi

z d. 26. czerwca 1904, L. 2745.

(Ciąg dalszy).

§ 28.

Jeżeli przy instrumentowaniu w otworze świdrowym potrzeba uźyó większej siły, jak normalna, do kręcenia sztang ratunkowych lub rur ratunkowych, w takim razie roboty tego rodzaju należy wykonań w obecności kierownika ruchu i pod jego osobi-stem kierownictwem. Posługiwanie się przy tych robotach więcej jak jedną dźwignią, przymocowanymi do żerdzi (sztang) lub w ogóle użycie kluczów, jest zakazane.

Przy wszystkich trudniejszych i niebezpieczniejszych robotach zapomocą wielokrążka i podczas tak zwanego sztosowania nie wolno nikomu znajdowaó się w wieży wiertniczej i poza nią w jej bezpośredniej bliskości, oprócz wiertacza i oprócz robotników, których wiertacz, w razie koniecznej potrzeby, do tego wyraźnie przeznaczy.

Kierownik ruchu ma poświęcid największą bacznośó manipulacyi przy użyciu wielokrążków i śrub ratunkowych. Przy użyciu śrub ratunkowych ma byc takie urzą-Następnie pp. hr. Zamoyski i Sholman dzenie, aby przy moźliwem złamaniu się podnieśli trudności, jakie istnieją w Bory-    sztang nie mogło nastąpió rozrzucenie po-

sławiu, przy wykonaniu przyrzeczeń danych szczególnych części.

zoo

SC.

trolny.

297

Balans wiertniczy (źóraw) należy tak zrównoważyć, aby po odłączeniu od niego żerdzi (sztang) wiertniczych i ciągadła, można go było z łatwością ręką na dół ściągnąć.

Pod żórawiem wiertniczym od strony otworu świdrowego należy umieścić stosowną podporę (stojak) dla ochrony robotników wiertniczych na wypadek złamania się ciągadła.

Hamulec transmisyi wiertniczej musi mied odpowiednie wymiary i musi być w ten sposób sporządzony, aby, przy naleźytem utrzymaniu go i używaniu, wytwarzanie iskier nie miało miejsca; w tym celu obłożyć należy taśmę hamulca fibrą wulkanizowaną albo innym stosownym materyałem.

§ 31.

W przeciągu dwóch lat od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia należy zastąpić tak zwane kanadyjskie popuszczadlo popuszczadłem, które w sposób zupełnie bezpieczny da się w ruch wprawić zapomocą kółka ręcznego i śruby bez końca.

Zakazuje się podnosić przewód wiertniczy (sztangi) kanadyjskiem popuszczadłem podczas ruchu balansu wiertniczego. Kółko zapadkowe należy zaopatrzyć w dwie zapadki ze sprężynami.

§ 32.

Przy wierceniach zapomocą siły pary ma się z reguły używać tylko stałych maszyn parowych. Gdy używa się lokomobil, to do nich stosować należy postanowienia o kotłach parowych, zawarte w niniejszych przepisach.

b) O kotłowniach i kotłach parowych. § 33.

Kotłownie należy, z uwzględnieniem kierunku wiatru głównie panującego w danej okolicy, o ile możności tak ustawiać, żeby kotły nie mogły spowodować zapalenia się gazów, wydobywających się z otworów świdrowych.

Oszalowanie kotłowni musi być szczelne, szpary w ich ścianach i w drzwiach muszą być listwami zakryte. Na kopalniach 2-giej klasy niebezpieczeństwa wolno do wybudowania kotłowni używać drzewa tylko na ry-glówkę a nie na ściany; to postanowienie nie odnosi się do zakładów tego rodzaju, które już istniały w czasie ogłoszenia tych przepisów.

Kotłownia musi być tak przestronną, aby dostęp do wszystkich części kotła był bezpieczny i wygodny. Pomiędzy tym bokiem kotła, w którym są drzwi do paleniska, a naprzeciw stojącą ścianą kotłowni musi być przynajmniej 2 m szerokie miejsce dla swobodnego użycia. Drzwi wchodowych do kotłowni nie wolno urządzać po stronie, zwróconej ku otworowi świdrowemu.

Podłoga w kotłowni nie może być z drzewa (z desek).

Dach na kotłowni naokoło komina (kołnierz) na odległość 70 cm, ma być z blachy. Pomiędzy kominem a dachem należy umieścić rurę blaszaną, która ma sięgać ponad dach.

Kominy kotłów ruchomych muszą być przynajmniej 8 m wysokie i posiadać średnicę, odpowiadającą otworowi, którym uchodzi dym z kotła a nadto zaopatrzyć je należy u wylotu daszkiem. Na wszystkich kominach należy umieszczać chwytacze iskier, ale nie z siatki drucianej. Z komina, dachu i chwy-tacza iskier ualeźy w miarę potrzeby często wymiatać sadzę.

Wodowskazy kotłów parowych mają być odpowiednio zabezpieczone.

Manometr ma posiadać znak kon

Palenisko, popielnik i drzwi kanałów ogniowych muszą mieć szczelne zamknięcia.

§ 35.

W razie niebezpiecznego wybuchu gazów albo ropy ma palacz przedewszystkiem zawrzeć drzwi kotłowni, zamknąć dopływ ropy lub gazu do paleniska, następnie zamknąć drzwiczki paleniska i popielnika kotła parowego, a wreszcie zgasić światło, jeżeliby się w kotłowni świeciło.

Wyjmowanie ognia albo gaszenie go woda jest w takich wypadkach zakazane.

§ 40.

Budynki nad otwartymi miernikami (stacye miernicze) muszą być oddalone co najmniej na 30 m od kuźni, kotłowni, budynków mieszkalnych, izb robotniczych, kan-celaryj i dróg publicznych (dróg państwowych, krajowych i powiatowych, następni^ dróg gminnych I-szej i Il-giej klasy) i muszą być bez przerwy należycie wentylowane.

Powyższe postanowienie, normujące odległość mierników od już istniejących objektów, wymienionych w 1. ustępie, nie ma zastosowania na mierniki, istniejące już w czasie obwieszczenia tych przepisów.

§ 41.

Stacye dla pomp oleju skalnego (tłocz- ma poręczą, nie) muszą być oddalone przynajmniej 15 m od budynków’ mieszkalnych, kuźni, kotłowni j ponad 20 cystern należy zabezpieczyć od-

U każdego żelaznego zbiornika o po

Do każdego żelaznego zbiornika na ro

§ 36.

W razie wybuchów gazów lub ropy o niezwykłej sile, ma kierownik, albo w nieobecności tegoż jego zastępca, wstrzymać ruch kotła parowego i donieść o tern Urzędowi górniczemu okręgowemu, który ma bezzwłocznie, o ile możności w przeciągu 24 godzin, wydać dalsze zarządzenia.

§ 37.

Popiół, wygarnięty z popielnika, musi się zupełnie wodą wygasić, zanim się go z kotłowni usunie.

§ 38.

Każdy samodzielny palacz musi posiadać przepisany egzamin.

Gdy palacz pełni służbę przy kotle parowym, nie wolno używać go do żadnej innej pracy, oprócz do obsługi kotła parowego.

c) O innych budynkach.

§ 39.

Na każdym terenie musi być kancelarya ruchu. Więcej kopalń oleju skalnego, należących do tego samego uprawnionego, jeżeli nie są za daleko od siebie oddalone, mogą posiadać za doniesieniem do Urzędu górniczego okręgowego jedne wspólną kancelaryę ruchu.

i od dróg publicznych (dróg państwowych, krajowych i powiatowych, uastępnie dróg gminnych I-szej i II giej klasy). W nich ma zawsze panować największa czystość i należy postarać się o dobrą ich wentylacyę.

Powyższe postanowienie co • do odległości tłoczni od juz istniejących objektów, wymienionych w 1. ustępie, nie odnosi się do tłoczni, istniejących już w czasie ogłoszenia tych przepisów.

d) O zbiornikach na ropę i na gazy.

§ 42.

Każdy zbiornik na ropę, znajdujący się na terenie kopalnianym, musi być należycie zabezpieczony i zamknięty.

Zbiorniki drewniane muszą być do okoła ziemią obłożone, o ile nie są zakopane w ziemię. Dach zbiornika ma być pokryty ogniotrwałe.

Żelazne zbiorniki powinny być obwiedzione odpowiednio wysokim i mocnym wałem. Przestrzeń zamknięta wałem musi odpowiadać przynajmniej połowie pojemności odnośnego zbiornika na ropę. Przestrzeń tę między wałem a zbiornikiem należy utrzymywać w jak największej czystości.

Dach każdego zbiornika na ropę, z którego się nie odprowadza gazów rurami, musi mieć dla odpływu gazów otwór, zakryty drucianą siatką bezpieczeństwa co najmniej o 140 oczkach na 1 centymetr kwadratowy.

Kurki i wentyle do odpuszczania ropy ze zbiorników o pojemności ponad 20 cystern, należy osłaniać murowanemi i zamykanemi skrzyniami.

jemności ponad 20 cystern musi być także przyrząd, zapomocą którego możnaby rurociąg odprowadzający ropę zamknąć także wewnątrz zbiornika i zabezpieczyć jego zamknięcie.

pę, o wysokości ponad 5 m, muszą być stale przytwierdzone żelazne drabinki. Jeżeli dach zbiornika jest wypukły, natenczas przystęp od drabinki ku włazom zabezpieczony być

Każdy żelazny zbiornik o pojemności

To samo odnosi się do czyszczenia żelaznych zbiorników na ropę; na dachu i w po-

gromem, sporządzonym przez koncesyonowaną blizn dna takich zbiorników muszą być włazy, przez których otwarcie dokonywać należy przewietrzania. Przewietrzanie i przedmuchiwanie zbiorników parą powinno się u większych zbiorników na ropę odpowiednio dłużej odbywać, a w każdym razie tak długo, żeby potem robotnik przebywać mógł w zbiorniku bez niebezpieczeństwa.

Gdy się z otworu świdrowego gazy równocześnie z ropą do rozdzielacza odpro-a rozdzielacz oddalony jest co naj-

co do od-

na

firmę.

§ 43.

Ropę, stężałą w zbiornikach z powodu niskiej temperatury, wolno tylko parą wodną rozgrzewać ; używania ognia do tego celu zabrania się.

Płonącego zbiornika nie wolno gasić wodą. Ropę zawartą w zbiorniku, można wypuszczać rurą odpływową do innych zbiorników lub dołów.

Mniejsze zbiorniki można nakryć mo-kremi płachtami, płonące beczki można gasić piaskiem, ziemią albo płachtami.

§ 44.

Zbiorniki na ropę o pojemności ponad 20 cystern, muszą być eon aj mniej 40 m oddalone od wszystkich budynków, w których się znajdują ogniska, jako też od dróg publicznych (dróg państwowych, krajowych, i powiatowych, następnie dróg gminnych I-ej i Ii-ej klasy). Dla mniejszych zbiorników ma to oddalenie wynosić co najmniej 20 m.

Te postanowienia nie odnoszą się do zbiorników na ropę, które już istnieją w czasie ogłoszeuia niniejszych przepisów.

§ 45.

Czyszczenie zbiorników na ropę ma się w następujący sposób odbywać:

Drewniane zbiorniki na ropę i doły na ropę (§ 13) należy po odpuszczeniu ropy, częściowo odkryć, co najmniej przez 24 godzin wietrzyć, i jeżeli się ma kocioł parowy do dyspozycyi, parą wodną dobrze wydmuchać. Potem należy czyszczenia zbiornika dokonać o ile możności z zewnątrz. Jeżeli wyczyszczenie wnętrza zbiornika jest bezwarunkowo potrzebne i nie da się uskutecznić z zewnątrz, to do tej czynności wolno zawsze tylko jednego robotnika używać. W takim razie należy tego robotnika przez czas pracy trzymać na linie i ma go pilnować dozorca i drugi robotnik. Ilekroć to będzie potrzebne ze względu na szkodliwe dla zdrowia oddziaływanie gazów zawartych w zbiorniku, ma robotnik pracę przerwać i wyjść na wolne powietrze.

§ 46.

Otwory świdrowe, w których się nie wierci, a wydające większą ilość gazów, muszą być u swego ujścia na powierzchni ziemi tak zamknięte, żeby gazy odpływał; , rurami tam przytwierdzonemi, do przygotowanych zbiorników na gazy.

Zbiorniki na gazy muszą być co najmniej 30 m oddalone od otworów świdrowych, będących w ruchu, i od wszystkich budynków z ogniskami, jakoteź od dróg publicznych, (dróg państwowych, krajowych i powiatowych, następnie dróg gminnych I-szej i Il-giej klasy). Tak zwane rozdzielacze można ustawiać w mniejszej odległości od otworów świdrowych.

wadza

mniej 30 m od przedmiotów w poprzednim ustępie wymienionych, wówczas odpada potrzeba odprowadzania gazów do osobnego zbiornika na gazy.

Zamiast zbiornika na gazy można używać rurociągu odpowiedniej długości i średnicy, połączonego w takim razie z rurkami gazowemi, odprowadzającemi gazy z poszczególnych rozdzielaczy.

Poprzednie postanowienia ległości nie odnoszą się do zbiorników gazyr, istniejących już w czasie ogłoszenia niniejszych przepisów.

§ 47.

Zbiorniki na gazy i rozdzielacze muszą być takiej konstrukcyi i takich wymiarów, któreby odpowiadały ilości i prężności gazów i muszą być zaopatrzone w takie urządzenia (wentyle bezpieczeństwa), żeby prężność gazów nie mogła przekroczyć dopuszczalnej miary i żeby gazy, odprowadzane

(Ciąg dalszy nastąpi).

Ustawodawstwo naftowe. Dr. Stefan Mentoni

ze zbiornika na gazy pod kotły parowe, wolne były od przymieszki ropy.

Rurociągi, połączone ze zbiornikami na gazy lub rozdzielaczami, muszą być tuz obok zbiornika na gazy jak i obok rozdzielacza, niemniej w pobliżu otworu świdrowego, zaopatrzone w przyrządy do zamykania, które w razie przerwania połączenia między otworem świdrowym a zbiornikiem na gazy, należy szczelnie zamknąd.

e) Inne postanowienia.

§ 48.

Drzwi wszystkich zabudowań, znajdujących się na ściślejszym terenie wiertniczym, muszą się łatwo na zewnątrz otwierać.

Miejsca, w których się pracuje, a w szczególności wewnątrz wieży wiertniczej i zabudowań z nią połączonych, muszą być dostatecznie jasne i należycie przewietrzane.

Wszystkie budynki na ściślejszym terenie wiertniczym należy oguiotrwale pokrywać.

U wszystkich kominów tych budynków muszą być daszki ochronne a u kominów kuźni także chwytacze iskier, ale nie z siatki drucianej.

KRONIKA.

Pan William H. Mac Garvey wydał za mąż swą

najmłodszą córkę Katę. Ślub odbył się d. 4. b. m. w Marein (Styrya) z p. Erykiem de Jurió La-vandal.

Wiercenie głębokie z płuczką ropną. Taką myśl powziął p. inż. Wolski, celem uniknięcia niedomagali płuczki wodnej w roponośnych w’arstwach. Pan Wolski zamierza przy wierceniach w Borysławiu swym taranem w większych głębokościach, w których zazwyczaj występuje już ropa, użyć jako płuczki zamiast wody, lekkiej ropy n. p. scho-dnickiej, aby nie być wystawionym na zarzut za-wadniania sąsiednich pokładów.

Ministerstwo kolejowe odpowiedziało odmownie na powtórne podanie Krajowego Towarzystwa naftowego o zaprowadzenie przyśpieszonego pociągu osobowego na przestrzeni Lwów-Borysław, któryby się nie zatrzymywał na mniejszych sta-cyach. Sprawę tą Towarzystwo jeszcze raz poruszy przez swego delegata na sesyi jesiennej państwowej Rady kolejowej.

Towarzystwo akcyjne naftowe „Beskid“ odbędzie nadzwyczajne walne zgromadzenie dnia 12. października b. r. w Wiedniu w biurze p. Alberta Duba (1 Fleischmarkt 18) o g. 11. przed południem. Na porządku dziennym: Sprawozdanie i bilans za r. 1903, sprawozdanie komisyi rewizyjnej, przyjęcie kupna kopalni nafty w Borysławiu, traktowanego przez radę zawiadowczą, zwrot rozmaitych terenów, wystąpienie członków rady zawiadowczej i nowe wybory, wybór komisyi rewizyjnej, wnioski akcyonaryuszy, wreszcie sprawozdanie rady nadzorczej w sprawie zmiany siedziby Towai’zy-stwa z Dukli do Lwowa i ewentualnie powzięcie uchwały w sprawie zmiany § 3. statutu towarzystwa.

otrzymał ze strony rządu rosyjskiego polecenie zbadania i wy study o wania ustawodawstwa naftowego we wszystkich krajach produkujących naftę, a więc w Rosyi, Ameryce, G-alicyi, Rumunii, Indy ach holenderskich i w Niemczech. Dowodzi to, że sprawa ustawodawstwa naftowego, którą poruszyło obecnie i nasze Krajowe Towarzystwo naftowe w petycyi do Sejmu, nie tylko jest u nas sprawą żywotną.

Ruch naftowy w Rumunii jest nadzwyczaj ożywiony. Oprócz działalności w Rumunii towarzystwa „Standard Oil Company“, o której pisaliśmy, niedawno utworzyło się francusko-angielskie towarzystwo, syndykat niemieckich kapitalistów dla eksploatacyi terenów naftowych w Rumunii. Także jeden z głównych banków w Brukseli G. Allard zakupił kilka tysięcy akrów terenu naftowego, uznanego przez geologów za bardzo dobry i rozpoczął wiercenie na tym terenie.

Wojna o rynek naftowy w Anglii, która się toczy między naftą amerykańską i rosyjską, przeniosła się także do Holandyi i Belgii. Jakkolwiek oficyalna cena nafty jest tam 19 franków za 100 kg, oferują rosyjską i amerykańską naftę po cenie 10 franków. Cena na oleje smarowe jest stała, natomiast znacznie spadła cena na gazolinę i benzynę motorową wskutek wielkiej podaży tych produktów. Benzyna motorowa znajduje coraz więcej zastosowania wskutek niskiej ceny przy automobilach i zapotrzebowanie jej przypuszczalnie się nie zmniejszy, jeśli nawet cena pójdzie w górę.

Produkcya nafty w Texas spadła bardzo znacznie, jak donosi „Oil Investors Journal“. Przed trzema laty, gdy na „Spindle Top“ otrzymano silnie wybuchowy szyb (Lukas), który dał w styczniu 1901 roku blisko milion baryłek, spodziewano się, że Texas stanie się centrum światowej pro-dukcyi nafty, tymczasem obecnie pomimo nadzwyczaj gorączkowych poszukiwań produkcya dzienna ropy spadła do 5.135 baryłek i wszystkie 69 szybów dają bardzo nieznaczną część tylko tej ilości, jaką przedtem dawał jeden szyb Lukas.

W Kanadzie zostało obniżone cło na ropę i pro-dukta naftowe, lecz w zamian za to ustanowiona

GO zlr. 80 zlr. GO zlr. GO zlr.

premia w ilości 4 centów za galon wydobytej ropy surowej ; na opłatę tej premii potrzeba będzie rocznie 220.000 dolarów.

Nafta w Algierze. Konsul Stanów Zjednoczonych w Algierze komunikuje, że tam są niezawodnie bogate tereny naftowe, lecz wskutek dotychczasowej trudności w otrzymywaniu koncesyj mało przedsiębiorstw zajmowało się poszukiwaniem nafty ; obecnie od dwóch lat nowy gubernator kolonii zaprowadza więcej reform liberalnych w polityce handlowo przemysłowej, co bez wątpienia wpłynie i na większy ruch przedsiębiorstw naftowych. Jedno takie przedsiębiorstwo, jak już donosiliśmy, buduje fabrykę nafty w Sainte Aimé. Algierska ropa zawiera podobno 10—12 prc. parafiny i wazeliny.

Komunikaty kraj. Towarzystwa naftowego.

Dochodzą nas wieści, że z zainieyowanej przez nas akcyi ubezpieczenia urzędników naftowych korzystają agenci rozmaitych towarzystw asekuracyjnych, polecając swoje towarzystwa. Zmuszeni jesteśmy oświadczyć i przestrzedz pp. urzędników i firmy naftowe, że tylko agenci, którzy się wykażą naszem pełnomocnictwem, działają w naszem imieniu i tylko wnioski przez tych agentów porobione zapewniają naszemu towarzystwu utworzenie funduszu, którego celem będzie płacenie rat asekuracyjnych za tych panów urzędników, którzy chwilowo z powodu utraty stanowiska, nie będą wstanie rat opłacać.

Ceny produktów naftowych na początku paźdz.

Ropa. Schodnica k. 5-80—6. Borysław k. 5—5 50. Urycz k. 5-90—6 za 100 kg. loco Drohobycz w cysternie, oferują znacznie niżej.

Nafta. Standard k.' 37-90—38-—. cesarska k. 39-50— 41-50 loco Wiedeń w beczkach.

Benzyna. "Rafinowana (0-700) k. 34—36 (0‘7³⁰/4o) k. 30-31.

Benzyna eksportowa k. 12-50—13 loco Wiedeń ; popjfi ożyw.

Benzyna motorowa k. 17—18; popyt ożyw. (łazolina (0-6⁴°/5o) k. 46—54. Popyt ożyw.

Oleje. Olej niebieski k. 3-60 -3-70 loco fabryka w cysternie ; popyt ożywiony.

Oleje rafinowane (0-885) k. 11-50—12-50, wrzecionowy k. 14-50—16-50, maszynowy lekki k. 21—23, ciężki k. 26—29, cylindrowy k. 35—45, rosyjski Szybajewa k. 30—33 loco Wiedeń.

amerykańska w łuskach m. 44—46 loco Tio-terdam, czyszczona m. 52—53 loco port niemiecki.

Cerezyna. Naturalna k. 140—146, sorty czyszczone k. 164-190.

Wosk ziemny: popyt słaby, punkt topi. 72/730 C k. 174-175 67/68° C k. 170-172 gorsze gatunki k. 106—110.

Nafta amerykańska loco Hamburg m. 6-30. za 50 kg. Popyt słaby.

rzy wzrastającej produkcyi Borysławia i Tristanowie z jednej — zaś przy coraz większym popycie za terenami naftowymi wogóle z drugiej strony — niezaprzeczoną wartość 1tomercyal-ną, techniczną i informacyjną dla interesowanego przemysłowca naftowego mają szczegółowe plany sytuacyjne tych miejscowości i gmin, w których transakeye, bądź to czysto finansowe bądź tez techniczne przeprowadzone bym mają.

Takie szczegółowe wyczerpujące plany sytuacyjne wszystkich terenów naftowych, położonych w powiecie drohobyckim, wykonane w skali katastralnej 1:2880 i tak technicznie opracowane, iż pod względem oryentacyi dla każdego są dostępne a obejmujące sytuacyę szybów egzystujących, tak naftowych jak i woskowych, rezerwoarów, budynków kopalnianych i prywatnych, zamieszkanych, jakoteź wszelkie arterye komunikacyjne wraz z zapodaniem granic poszczególnych kopalń (firm), ich powierzchni i wykazem imiennym — nabyó można u mnie: Borysław za kwotę Tu Stanowice    „    „

Popiele    „    „

Opaka    „

WtP Każdy komplet wyadjlistowanym na płótno naklejony i w tekę oprawiony.

3aUó6 Wacek inżynier,

zaprzys. rzeczoznawca sądowy dla spraw = pomiar, i budowl. =

IDxoItiol037-cz

Parafina. Cena spada Miękka w łuskach k. 42—45,    ul. Stryjska, dom i tel. adw. dr. Pachtmana.

twardak.52—54. czyszczona k.60—62, parafina

o sprawności do 70 cbm na godzinę.

Pompy szybowe

AD. SEY3EL Mühlhausen i- Thür.

Korespondencya niemiecka lub francuska.

•N

Zakład gazowy miejski we Lwowie

dostarcza

-Ü

Sfofis

•«

z najlepszych węgli gazowych do o[)alu i celów kowalskich.

Koks do

p

1 Specyalna stal

dla narzędzi wiertniczych ivypróbowanej dobroci.

Kute kule i płyty pancerne

— dla młynów. —

Tyglowa lana stal dla narzędzi

we ivszystkich twardościach i ciąglościach.

Stal szybkotoczna

(Schnelldrehstahl)

Stal martinowska9 leizna fasonowa

z fabryki „Alpine Montan-Gesell.“

Narzędzia i instrum. miernicze.

Przy większym odbiorze

ceny znacznie zniżone

Cennik na żądanie.

opału!

Metal łożyskowy „Magnolia“.

Sc Ai esst & Spûa,

Wiedeń, VI.

K o k §!

Il Generalne zastępstico fabryki iy- . ■ | glowej stali lanej „Poldihiitte

Rok założenia 1825.

Rok założenia 1825.

Jan B. Petzl & Syn

c. i k. powroźnicy nadworni,

dostawcy c. i k. marynarki wojennej.

U IEDEi\ I, Franz-Josefs-Quai 19.

Polecają swoje zaszczytnie znane, najlepsze

Liny wiertnicze, Liny wielokrążkowe

ja ko tez

Liny konopne

z drutu stalowego

— z prima Manili a =

i węgieiskich konopi.

Sposobność kupna.

Z powodu postawienia większej maszyny jest instalacja parowa, składająca się z leżącej maszyny parowej Compound,

używanej, dobrze utrzymanej i do ruchu zdatnej, z fabryki „Erste Brünn er Maschinenfabriks-Gesellschaft“, z Collmanowskiem sterowaniem wentylowem i regulatorem, nadziemną kondenzaeyą, 350 mm średnicy cylindra wysokiego ciśnienia, 550 mm~średnicy cylindra niskiego ciśnienia, 800 mm skok; przy 68 turach i 6V2 atmosferach początkowej prężności par wydaje około 100 sił koni, pięcioczłonowe koło zamachowe pasowe o średnicy 4.500 mm i kocioł parowy systemu Dupuis, dobrze utrzymany i zdatny j do ruchu, zbudowany również w wymienionej | fabryce z pierwszorzędnej styryjskiej blachy martinowskiej, 75 m² powierzchni ogrzewalnej, OV2 atm. nadciśnienia, kocioł cylindrowy 6.000 mm długi, 1.100 mm średnicy, długość pionowego kotła rurowego 2.200 mm, średnica 1.800 mm, z 96 rurami, zewnętrznej średnicy 72 mm, z przynależną armaturą I bezpieczeństwa i nową ogrzewalnią, do nabycia wprost od właściciela.

Zgłoszenia pod

„H. F. 6107“ załatwia Rudolf Mosse, Wiedeń I., Seilerstätte 2.

z 51 mm grubych rur stalowych

Ogrodzenia

4 00,144'--

2 m wysokie, silną łatwe do ustawienia

za 1 m bieżący

be

farfOJ f TifraęjrfA

nr

^ i siatką przeplecione, według wzoru

koron 3 8U

do przeprowadzania nafty i t. p. 52 mm lub 45 mm grubości.

Rury wodociągowe Wyroby konstrukcyjne i siatkowe koza?"zyt;;'j

poleca

&ózef Stossmaniłfi Nowy Sącz

C S9

ize

fabryka maszyn, wyrobów i konstrukcyj żelaznych.

Na żądanie chętnie służę też cennikami i kosztorysami.

PIERWSZE GALICYJSKIE

PIERWSZE GALICYJSKIE

ttśt* Sanoku

wykonuje i ma na składzie gotowe:

Narzędzia wiertnicze. Kompletne rjg-i wiertnicze. Kotły lokomobilowe. Kotły parowe, wszelkich systemów i wielkości. Przyrządy do tychże do opalania ropą«

Maszyny parowe.

Itury żelazne stojąco lane dla wodociągów, gazowni itd. sikawki pożarne. Odlewy metalowe i żelazne.

Wozy cysternowe do przewozu nafty, kwasu siarczanego, teru itp.

Zbiorniki na naftę o każdej objętości.

Wózki dla kolejek polowych i leśnych.

Urządzenia kompletne rafi-neryi nafty, parafiniarń i rekonstrukcye tychże.

Wszelkie konstrukcye żelazne.

Zastępstwo wyłączne sprzedaży przyborów i narzędzi wiertniczycli ma Towarzystwo dla handlu, przemysłu i rolnictwa, Lwów, Chorąż-czyzna 17, z składami w Gorlicach, Potoku, Schodnicy, Borysławiu.

ÆtJr Zamówienia przyjmuje Dyrekeya fabryki w Sanoku, oraz Biuro Towarzystwa we Lwowie, ul. Trzeciego Maja 1. 11 a. “S2Ł

jft

Na żądanie wysyła się odwrotnie kosztorysy i cenniki.

Towarzystwo akcyjne dla przemysłu naftowego we Lwowie.

Fabryka narzędzi wiertniczych w Borysławiu

wykonuje wszelkie przybory wiertnicze wszystkich systemów, z najlepszego materyału, po najbardziej umiarkowanych cenach.

KOMPLETNE RYGI WIERTNICZE NA SKŁADZIE.

Fabryką kieruje inż. Władysław Zdanowicz, Korespondencye adresować do biura Towarzystwa, we Lwowie ul. Kościuszki 7.

Przy zamówieniach, korespondencyach etc. prosimy odwoływać się na nasze czasopismo, jako źródło informacyi !

Redaktor R. Załoziecki.

Z drukarni „Słowa Polskiego“, pod zarządem J. Ziembińskiego.