NAFTA

Organ Galicyjskiego Przemysłu Naftowego

wychodzi raz aa miesiąc.

Prenumerata ■wynosi rocznie ±2 koron,.

Komitet redakcyjny: A. NIEKRASZ, Chorkówka, — Inż. J. SHOLMAN, Schodnica, — Inż. W. WOLSKI, Schodnica. Wydawca i redaktor: R. ZAŁOZIECKI.

Adres Redakcyi i Administracyi : Lwów, ul. Z. Chrzanowskiej 1. 10.

Treść zeszytu 8.

Kronika.

O pochodzeniu fliszu. — System Raky. — Koszta eksploatacyi jednej tony ropy. — Sprawozdanie Towarzystwa urzędników pracujących w przemyśle naftowym „Pomoc Wzajemna“— Przyrząd do ześrodko-wania i prowadzenia świdrów o ekscentrycznem ostrzu. — Sprawy Towarzystw. — Krajowe bractwo g-órnicze dla kopalń ropy w Galicyi. — Korespondencye. — Program XV. międzynarodowego zjazdu wędrownego techników wiertniczych i VIII walnego zebrania „Towarz. techników wiertniczych“ w Karlsbadzie.

domo na pewno, w samej prowincyi śródziemnomorskiej formacya*) fliszowa obejmuje różne piętra systemu kredowego i trzeciorzędnego, a nadto znamy juz w bardzo wielu miejscach utwory najrozmaitszego wieku tak samo wykształcone i ważne pod względem techniczno-górniczym, bo one w przeważającej liczbie wypadków są w najściślejszym związku z występowaniem nafty. Możemy więc tylko mówić, że rozmaite systemy geologiczne i ich piętra mogą występować w r o z w i n i ç c i u fl i s z o w e m (Flyschfacies) z któremto pojęciem będą się łączyły do pewnych granic także stosunki genetyczne tych utworów.

O POCHODZENIU FLISZU.

Skrócenie rozprawy w „Kosmosie“ Profesora

RUDOLFA ZUBERA.

Co to jest flisz? Są to często bardzo potężne, bo do kilku tysięcy metrów miąższości dochodzące kompleksy osadów, najczęściej doskonale warstwowanych, w których wyróżnić można następujące główne typy petrograficzne :

1. Rozmaite piaskowce: białawe, szare, zielone, żółtawe, sine, czerwonawe, bru-

Nazwa lokalna „flisz“ (w niemieckiej pisowni „Flysch“), używana pierwotnie dla pewnej odmiany warstw paleogeńskich na północnym hrzegu Alp szwajcarskich i bawarskich, nabrała znaczenia ogólniejszego w geologii, gdy się przekonano, że takie same utwory, jak na brzegu alpejskim, są nie tylko bardzo rozpowszechnione i bardzo potężnie rozwinięte, ale należą nawet do naj-charakterystyczniej szych osadów całej prowincyi śródziemnomorskiej. Z różnych innych nazw lokalnych, jakie nadawano tym forma-cyom, jak Macigno, Tassello, piaskowiec wiedeński (Wiener Sandstein), piaskowiec karpacki i i.; najpowszechniej przyjęła się dziś nazwa w tytule wymieniona, jako najkrótsza i najobojętniejsza.

*) Nazwy „formacya* używam stałe i wyłą

cznie tylko w znaczeniu określonem przez Kon-

„Flisz“ nie jest pojęciem petrograf! -cznem, bo formacye tą nazwą obejmowane składają się z bardzo urozmaiconych typów petrograficznych. Nie jest on także pojęciem ściśle stratygraficznem, bo, jak dziś już wia- gres geologiczny w Bolonii r. 1881.

natne, a nawet czarne; kruche i twarde, drobno i grubo ziarniste, ilaste, wapienne, ły-szczykowe, żelaziste, glaukonitowe, bitumiczne, krzemieniste i czasem tak zwięzłe, że tworzą już prawie przejście do kwarcytów; płyciaste lub gruboławicowe, gładkie lub sko-rupowate, z wydzieleniami często dużych twardych konkrecyj, popękane lub jednolite, najczęściej łatwo wietrzejące, przyczem zwykle powlekają się brunatną, źelazistą, kruchą skorupą. Na powierzchniach warstw, zwłaszcza spodnich, okazują prawie zawsze nader liczne problematyczne wypukłości znane pod nazwą hieroglifów, oraz często równoległe pręgi faliste (ripple marks), i inne nierówności.

2. Iły, czasem niewarstwowane, ale najczęściej łupko wate, a nawet doskonale blaszko wate i zwięzłe łupki iłowe; najczęściej szare, ale często także zielone i czerwone, brunatne i czarne; prawie zawsze z domieszkami i wydzieleniami piasku, wapienia i połączeń żelaza, często także miki, soli i gipsu oraz substancyi organicznych (bituminu). Łupki iłowe często przechodzą w piaskowce, tworząc łupki piaskowcowe lub nawet krzemieniste.

o. Margle, najczęściej jasno, ale także i ciemno zabarwione; najważniejszymi są tak zwane margle fukoidowe, t. j. jasne margle łupko wate, zawierające nader liczne ciemniejsze (szare, zielonawe lub nawet prawie czarne) odciski roślin morskich¹) nazywanych pospolicie fukoidami. Rzadziej trafiają się jasne fukoidy lub do nich podobne odciski w ciemno zabarwionych marglach i łupkach. Częstemi są także wtrącenia margli hydraulicznych.

4. Sferosyderyty, występuj ące w formie regularnych pokładów lub zaokrąglonych konkrecyj.

5. Rogowce, czarne, brunatne, sine i żółtawe, często jaśniej lub biało paskowane, najczęściej doskonale warstwowane, ale czasem także w formie zaokrąglonych konkre-cyj (po części odmiana opalu zwana meni-litem).

6. Najrozmaitsze zlepieńce i o kr lich owce, zwięzłe lub luźne, złożone z brył, odłamów i okruchów skał staro krystalicznych, paleo- i mezozoicznych, słowem starszych od fliszu danej okolicy, zlepionych masą pia-szczysto-ilastą, rzadziej wapienną lub krzemionkową. Tu należą także luźne bryły egzotyczne otoczone lub ostrobrzeźne, rozrzucone bardzo często wśród piaskowców, iłów i margli fliszowych.

Wapieni właściwych we fliszu (oprócz egzotycznych) niema, a jeżeli tworzą lokalne wtrącenia, to zawsze już oznaczają przejście do formacyi niefliszowych, jak np. wapienie hippurytowe, nummulitowe i inne.

Otóż te rozmaite osady kombinują się z sobą w najrozliczniejszy sposób, tworząc często nader potężne kompleksy naprzemian-ległych warstw piaskowców i łupków szybko po sobie następujących, i tylko ich wzajemny stosunek ilościowy zmienia się lokalnie o tyle, że w pewnych poziomach miejscami zanika jeden, a przeważa inny typ petrograficzny. Tak np. znane bitumiczne karpackie łupki menilitowe zastąpione są lokalnie przez gru-boławicowy piaskowiec ciężkowicki zawierający często znaczne nagromadzenia brył egzotycznych ; potężne pstre iły eocenu karpackiego zawierają grube wtrącenia piaskowców naftonośnych, lub przechodzą w płyciaste, krzemieniste piaskowce z hieroglifami, grube zlepieńce i piaskowce nummulitowe ; grubo-ławicowy piaskowiec jamneński zmienia swą miąższość od kilkudziesięciu do kilkuset metrów i przechodzi z typowej odmiany bryla-stej jasnej w ciemne łupki krzemieniste; margle fukoidowe zwykle tworzące tylko wtrącenia między wapiennymi piaskowcami często występują jako większe kompleksy samodzielne, a wreszcie prawie wszędzie wtrącają się zlepieńce, tworzące warstewki, ławice i soczewki od kilku centymetrów do setek metrów miąższości¹).

*) Szczegółowe opisy tych utworów, o ile dotyczą Karpat, znajdują się w pierwszej części mojej „Geologii pokładów naftowych w Karpatach

w szczegółach; charakteryzują formacye fliszowe. Nie mniej właściwe są im i szczątki

cza-

dużych i grubych inoceramów) najczęściej są drobne i jakoby zdegenerowane, jak np. Exogyry z wapienia cieszyńskiego, ostrygi ze zlepieńców pod Delatynem we wschodniej Galicyi, drobne muszelki i ślimaczki ze zle

H:

>■

h-⁴-

Ale nie tylko te cechy petrograficzne i owa naprzemianległość i zmienność pokładów jednostajna wogóle, a urozmaicona

organiczne.

O fukoidach i hieroglifach była już wzmianka poprzednio. Nie może ulegać wątpliwości, że część owych problematycznych hieroglifów jest tylko produktem deformacyi mechanicznej osadów jeszcze nie stwardniałych. Jeżeli jednak nie wszystkie, to z pewnością przeważna ich część przedstawia nam ślady i szczątki organizmów zwierzęcych i roślinnych, takich, jak robaki, meduzy, przegniłe i galaretowate morszczyny itp.*)

Zresztą jednak nadzwyczajna rzadkość charakterystycznych skamieniałości stała się prawie przysłowiową dla utworów fliszowych. Tylko mikrofauna jest w niektórych partyach obfitszą, ale mało charakterystyczną, jak to wiemy głównie z nowszych badań Uhliga, Rzehaka, Grzybowskiego i innych. Są to drobne otwornice (z tych najważniejsze num-mulity), rzadkie brachiopody, grudki i gałązki alg wapiennych (Lithothamnium) itp. Nader rzadkiemi są cefalopody i to zwykle bardzo źle zachowane. Pospolitszymi są okruchy małż i ślimaków, ale i te, jeżeli są gdzie lepiej zachowane, to (z wyjątkiem chyba sem pieńców oligoceńskich itp. Dalej liczne stosunkowo zęby rybie (Lamna, Oxyrrhina), kolce jeżowców, szczątki skorupiaków itd. Pospolitymi są szczątki ryb w oligoceńskich łupkach menilitowych, gdzie obok przeważnie

Galicyjskich" (Lwów 1899). Dodam tu jeszcze, że pomimo krytyki prof. Uhliga (Verh. g. R. A. 1900 Nr. 2) pozostaję najzupełniej przy swoich poprzednio wypowiedzianych poglądach na stratygrafię utworów karpackich, na co w innem miejscu dostarczę dalszych dowodówr.

*) Por. między innemi : Th. Fuchs : Ueber Fucoiden u. Hieroglyphen (Denkschr. Ak. Wiss. Wien LXII. 1895); A. Rothpletz (1. c.) ; C. M. Paul: Der Wienerwald (Jahrb. g. R-A. 1898. S. 70—72.

gatunków morskich (Meletta, Amphisyle) znajdują się także słodkowodne (Leuciscus), a wreszcie bardzo pospolitymi w niektórych pokładach okruchy roślin lądowych, najczęściej zwęglonych. Rzadziej znajdują się większe pnie zwęglone lub skrzemieniałe.

Powyżej przedstawiony charakter petrograficzny i paleontologiczny fliszu, często bardzo niedostateczny dla ściślejszego hory-zontowania stratygraficznego tych formacyj, rzuca jednak niewątpliwie charakterystyczne światło na ich stosunki genetyczne, którymi sie obecnie zaimiemv.

c    J    %/

Ze flisz jest formacyą osadową, i to w całości, albo przynajmniej w ogromnej przewadze osadem morskim, o tern dziś chyba żaden geolog wątpić nie może*). Dyskutować można tylko nad tern, do jakiej kategoryi osadów morskich te utwory zaliczyć należy i jakie warunki mogły się złożyć na to, że takie a nie inne cechy te osobliwsze formacye charakteryzują. (Dok. nast.)

System „Raky“.

Nie wchodząc głębiej w rozbiór artykułów, tyczących się systemu Raky’ego, a umieszczonych w kilku numerach poprzednich „Nafty¹⁴, nie będę zbijał nieuzasadnionych i mało rzeczowych zarzutów, podniesionych przeciwko tej metodzie głębokich wierceń, lecz pozwalam sobie podać krótki wykaz wykonanych tym systemem wierceń w ostatnich latach.

*) Raz tylko, o ile mi wiadomo, podano to w wątpliwość. Th. Fuchs (lieber die Natur des Flysches; Sitz-Ber. Akad. Wiss. Wien LXXV. 1. Abt. 1877) sądził, że flisz jest produktem czynności wybuchowej t. zw. wulkanów błotnych. C. M. Paul (Jahrb: geol. R.-A. XXVII 1877) poddał ten pogląd wyczerpującej krytyce, wykazując osadowy charakter fliszu karpackiego Dziś, kiedy głównie na podstawie ścisłych badań Giimbel’a (Eruptionsmaterial des Schlammvulcans v. Paternó etc. Sitz.-Ber. d. Acad. München 1879) wiemy, że wulkany błotne z czynnością wybuchową wulkanów prawdziwych nic wspólnego nie mają, lecz przeciwnie, prawie zawsze są w związku z ekshalacyami gazów węglowodorowych, towarzyszących nafcie, oraz utworom fliszowym i im podobnym, kwestya ta staje się bezprzedmiotową.

Nr.

Miejscowość

osiągnięta głębokośó w metrach

końcowa średnica

.y

od

do

Wiercenie wraz z pobo-cznemi pi-acami i rurowaniem odbyło się wt przeciągu dni (wliczone niedziele i święta):

CO h oq co c:

Alpen

Dorsten Sandweg

Sinsen

25

27

Büch bei Arsbeck Dorsten Fremdroh

28

34

44

Oberkrüchten

Sinsen

45

50

53

58

60

65

70

73

84

85

102

103

104

107

108

109

114

116

124

130

131

135

137

141

156

147

153

Braam Sinsen Braam Sinsen Baesweiler Werries Uebach Brach eien Loevenich Silberberg Böckum Dolberg Siersdorf Dolberg Oer 1 Mark Oer

Blieskastel

Loevenich

Oer

Loevenich

Mahlenburg

Hargarten

Klöstern

Ottendorf

Oberdorf

800-51

577-25

592-10

662-45

628-71

461-85

583-55

587-70

633-10

674-40

639-26

581-10

625-84

572-10

779-00

490-64

660-15

458-00

652-00

411-55

728-40

692-94

735-80

410-10

852-14

645-40

672-20

635-80

603-30

489-85

637-25

429-30

751-40

222-45

755-68

1000-60

535-50

•O 05 ÜbX ^ C< O’ ^    co O’ c: w¹ Ci C5 05 U' 05 tfi î? hk tt- C? O’ Oi W O¹ 03 ^ ^ Ü' ^ O' W

to'

bs

i—i CO <N (N (M

b£ b£ bS bS kń rn tv*.

CO H N

grudnia

lutego

kwietnia

listopada

stycznia

sierpnia

października

grudnia

sierpnia

listopada

września

lutego

marca

kwietnia

maja

czerwca

września

lutego

stycznia

11

lutego

marca

czerwca

maja

lipca

września

października

11

stycznia

listopada

stycznia

1897

1898

1898

1898

1898

1898

1898

1898

1898

1898

1898

1898

1899

1899

1899

1899

1899

1899

1899

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1901

1901

1901

N (M H (M

bS bS

o x n © o x i - m r. o co h m h uo n n ói cc io o

OU i—I

m^- i—¹ i—Ln£

Mmmm

7!

lutego

marca

czerwca

grudnia

kwietnia

września

listopada

stycznia

października

11

stycznia

października

marca

maja

lipca

maja

sierpnia

lipca

listopada

marca

maja

czerwca

lipca

sierpnia

11

września

października

grudnia

listopada

kwietnia

marca

1898

1898

1898

1898

1898

1898

1898

1899

1898

1898

1899

1898

1899

1899

1899

1899

1899

1899

1899

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1900

1901

1901

1901

70

47

52

52

68

27

44

37

62

72

63

28

49

45

89

29

72

37

53

32

48

40

56

34

62

54

63

39

74

29

58

29

78

15

87

162

57

Międzynarodowa Spółka dla wierceń

%L

głębokich wwierciła w Niemczech

w roku 1897

7713*15 metrów

1898    18398-07

1899    28035-45

1900    32732,23

zapomocą 4 machin

14

17

11

11

które równocześnie były w ruchu

Razem

86878-90 metrów

Pędracki,

kierownik międzynarodowej spółki dla głębokich wierceń.

23.750 fr.

19.800 „

5.280 „

107.530 fr.

19.800-00 „

5.280-00 „

40.373-00 fr.

= 80-746

= 8 07 fr.

16-15 fr.

Kaszta eksploatacyi jednej tony rnpy

zapomocą systemu kanadyjskiego.

Inżynier rumuński Armand Ra bieli on oblicza w „Moniteur des interets pétrolifères roumains“ koszta uzyskania jednej tony ropy systemem kanadyjskim, najwięcej ulubionym i rozpowszechnionym na silnie zdyslokowanych polach naftowych w Rumunii, pomimo, że działanie jego po wolniej szem jest niż systemów płuczkowych FauclPa, Raky’ego, Vogta itd. System kanadyjski ma niezaprzeczone pierwszeństwo przed innymi, jeżeli ma się do czynienia z terenami dziewiczemu lub z piaskami ropnymi, a ponieważ daje się przy stosować do wszystkich warunków terenu, dozwala osiągnięcia dokładnie cylindrycznego otworu wiertniczego.

Koszta instalacyjne jednego wiercenia do 500 m głębokości, jakoto : kocioł, machina, narzędzia wiertnicze, sztangi itp. oblicza autor na okrągło 20.000 franków; wieżę, kotłownię, kuźnię, magazyn na 3.750 franków; koszta wiercenia samego, przyjąwszy za podstawę 2-50 m jako przeciętny dzienny postęp, a 69"40 fr. na zarurowanie bieżącego metra, wyniosą 40 fr. za metr, doliczywszy 20 proc. na reparatury, instrumentacyę itd., uczyni 48 fr., czyli razem z rurowaniem 69*40 —f— 48 = 117-40 franków. Pompowanie ropy, łyżkowanie otworu wiertniczego itd. autor szacuje na 1650 franków miesięcznie, koszta administracyi na 375 franków, a to: techniczne kierownictwo 215, zaś administracya 250 fr. miesięcznie i przychodzi w ten sposób du następującego zestawienia :

a)    instalaeya

b)    rurowanie (500; 69-40) 34.700 „

c)    wiercenie (500X48-00)    24.000 ,,

d)    wydobywanie (pompowanie) rocznie (1650X12)

e)    administracya

(215+225X12)

razem

Ponieważ wydajnośp szybu trwa przeciętnie przez 5 lat, wydatki te muszą się w ciągu 5 lat zamortyzować. Wobec tego, że rurv pozostają w szybie, t. zn. że są stracone, wieża i inne budowle stały się bezwartościowemu a dla kotła, maszyny i narzędzi trzeba wskutek silnego ich zużycia przyjąć siedmioletnie trwanie, plan amortyzacyi ułoży się następująco :

a)    amortyzacya urządzeń

(19.950X14 proc.) 2.793-00 fr.

b)    amortyz. wieży z akce-

soryami (3800X20 pr) 760-00 ..

c)    amortyz. rurowania

(34.700X20 proc.) 6.940-00 „

d)    amortyz. wiercenia

(24.000X20 proc.) 4.800-00 „

e)    koszta wydobywania

przez 5 lat

f)    koszta administracyi

przez lat 5 razem

Nazwijmy wyznacznik amortyzacyjny za rok i metr a, głębokość pokładu ropnego P, jrrodukcye roczną w tonach R, wtedy koszta eksploatacyi jednej tony ropy oblicza się ze wzoru

a.

a jêst ilorazem z ogólnej sumy amortyzacyjnej i głębokości szybu, wynosi :

40.373 500

Jeżeli przyjmiemy, że w głębokości 300 m znajduje się dostatecznie obfity pokład ropy, który dostarczy rocznie 3000 ton, czyli w ciągu 5 lat 15.000 ton. natenczas koszta eksploatacyi wynoszą 80-746 X 300 3.000

Jeżeli jednak szyb wydaje tylko połowę, tj. 1500 ton rocznie, czyli 7.500 za całe 5 lat, koszta produkcyi są 80-746 X 300 lTööo

Podług tego szematu można w przybliżeniu obliczyć koszta eksploatacyi i na tej podstawie oprzeć program jakiegokolwiek przedsiębiorstwa, rozumie się w bardzo grubych zarysach, gdyż zadaniem kierownictwa technicznego będzie, zmniejszyć wydatki przez udoskonalenie robót technicznych i oszczędności.

SPRAWOZDANIE

Towarzystwa urzędników pracujących w przemyśle naftowym

„POMOC WZAJEMNA“

za czas

od 1-go kwietnia do 31-go lipea 1901 roku.

Ruch członków :

1, Stan członków wspierających z dniem 31. marca 1901

Ubyło przez wystąpienie ......

(Société anonyme Belge des Pétroles de Galicie)

27

26

Przybyło: (Wny Marek Seeman w Drohobyczu)

Stan z końcem lipea 1901

2. Stan członków zwyczajnych z dniem 31. marca 1901    .

Ubyło : przez wykreślenie z powodu niepłacenia wkładek (Str. księgi członków: 4, 86 i 156) przez śmieró (Str. księgi członków 150)

. 182

178

Przybyło: przez przystąpienie jak poniżej*)

21

Stan z końcem lipca 1901

. 199

*) Wykaz członków zwyczajnych, którzy do Towarzystwa przystąpili:

Od 1-go kwietnia 1901 Od 1-go czerwca 1901

Od 1-go lipca 1901

Od 1-go sierpnia 1901

Wny Prot Komornicki, Schodnica.

„ Dr. Mikołaj Fedorowicz, Tustanowice p. Drohobycz.

Wni : Stefan Borówka, Schodnica, Ludwik Dąmbski, Borysław, August Faicus, Krosno, Dr. Tadeusz Smolu-chowski, Borysław, Michał Sroczyński, Borysław, Władysław Straszewski, Borysław, Adam Toczyski, Borysław, Emil Zajączkowski, Borysław i Władysław Zdanowicz, Borysław.

Wni : Jakób Goldmann, Schodnica, Hugo Jeruzalem, Schodnica, Henryk Laub, Schodnica, Jan Lenartowicz, Maydan p. Rozsulna, Jan Lilling, Schodnica, Stanisław Nowak, Mrażnica p. Borysław, Konstanty Wasyłowicz Schodnica i Stanisław M. H. Żukowski, Schodnica.

Rachunek

Kasy.

Licz. pozycyi księgi kasow.

Rok 1901

Przychód

Kwiecień

Maj

Czerwiec

Lipiec

Razem

Waluta koronowa

Licz. pozycyi księgi kasow.

Rok 1901

Rozchód

Kwiecień

Maj

Czerwiec

Lipiec

Razem

Waluta

koronowa

iO co

-U

to to on -u oo o

Saldo kasy z d. 1/4 1901 :

W poczt. Kasie Oszczędności Rk. Sekcyi Krośnieńskiej W kasie podr. Wydz. Centr.

Wpisowe od now. czł. zwycz. .

Wkładki członków zwyczajnych

Wkładki członków wspierających

Wkładki do funduszu emeryt.

Rk. pożyczek (zwroty)

„ prowizyi ubezp.....

„ proc. od lokacyi .

„ kalendarzowy 1900/1

05 Oh rh O O

t-H t—H

234

314

70

CU I CU I M

36

276

170

143

120

242

120

116

195

620 46

48

387 74 1.139 74

20

163

40

310

736

425

105 16

229 70

108 26    43

105 16

72 76    453 72

5 Udzielone pożyczki .

10 Rk. kalendarzowy 1901

11

„ zapomogowy B.

12    ., różnych

7    kosztów administr.

13

„ in went. i biblioteki

Ulokowano :

240

190

100

214

94

50

36

51

704

25

oo cu co

745 45

816

200

440

190 94

50

50

250

142

44

92

436 92

103 13    281 94

483

89 1.447 53

25 30

637 02 2.635 71

1902 .

28

28

6 Fundusz obrotowy .

emerytalny budowy domu

105 16

245

65    314

143

547 45

budowy domu .

500

54

554

245

65    314

795 61

— 1.355 26

CO CO

„ różnych.......

Wkładki do fund. pogrzebowego

27 52

125 01    30 10    70

252 63

Saldo kasowe : W pocztowej kasie oszczędności .    .    635*74

54

54

Rk. Sekcyi Krośnieńskiej

. .    100*—    735 74

Razem . . 1.604 84    946 27 1 278 10    897 50 4.726 71

Razem .    .

4 726 71

Majątek Towarzystwa :

1.    Saldo kasowe..............

2.    Rachunek pożyczek............

3.    Kaucye ulokowane w Tow. wzaj. kredytu w Krakowie

4.    Lokacye: Fundusz emerytalny (Tow.    zal. Drohobycz)

8- Rachunek prowizyi akwizycyjnej .......

kalendarzowy..........

różnych ............

Kor.

5.

6.

7.

9.

735*74 3.478 92 933*65 4.984.83 345.74 478*18 601*45 250*— 187*24 30*—

Majątek Towarzystwa :

Zaległe a pewne wkładki u członków Wartośó inwentarza Kor. 160* —

Z przeniesienia . Kor. 12.025*75

1.520 —

biblioteki

207*—

367*—

Ogólny stan majątku Koron 13.912*75

Razem .    .    . Kor. 12.025*75

Sprawozdanie niniejsze przedłożono na posiedzeniu Wydziału Centralnego, dnia 10-go sierpnia 1901 roku.

a.

\c V m i L li

9,

mm

Przyrząd do ześrodkowania i prowadzenia świdrów

o ekscentrycznem ostrzu.

Patent inż. Józefa Wyczyńskiego z Truskawca.

Wynalazek ten tyczy sie przyrządu do ześrodkowania i prowadzenia świdrów z ekscentrycznie do osi przewodu połoźonem ostrzem, regulowanego hydraulicznie lub ciśnieniem powietrza, umożliwiającego wywiercenie takiego otworu, w który rury wykładowe łatwo dadzą się wprowadzić.

Rysunek wyobraża w fig. 1 świder, zaopatrzony w ten przyrząd, wraz z rurą w przekroju pionowym w fig. 2 przekrój poziomy prowadzidła.

A/

a jjf i

Fig. 2.

przewiercona jest kilkakrotnie w kierunku osi dla umożliwienia płuczce łatwego przejścia, zaś część jej g, położona dyametralnie naprzeciwko komory e, ma gwinty lub wyskoki, przystające do odpowiednich gwintów we wnętrzu rury. Takie same gwinty znajdują się także na zewnętrznej stronie ścisków f. Zapomocą rur li można wpuścić do zamkniętej komory e wodę lub powietrze pod ciśnieniem, przez co ściski f rozchodzą się na zewnątrz i wraz z częściami g prowadzidła zachwytują w wewnętrzne gwintowanie rury. W chwili gdy nacisk w komórkach e ustaje, ściski f usuwają się napowrót do komórek e pod działaniem sprężyn i, ustawionych z obu stron, a temsamem części c prowadzidła odstawają od rury.

Podczas naprężenia części c można przewód wiertniczy dowolnie podnosić, opuszczać lub nim kręcić, bez utracenia jego ośrodkowego położenia w rurze.

Gdy natomiast części c są zwolnione, można je usunąć z otworu wiertniczego razem z przewodem i świdrem). Okręcenie dłuta podczas wiercenia może przy takiem ułożeniu nastąpić dowoli w znany sposób.

JL

- R---

JO

Fig. 1. przedstawia przekrój podłużny.

Fig. 2. przedstawia przekrój poprzeczny.

Sprawy Towarzystw.

Fig. 1.

„Pomoc Wzajemna“. Dnia 21. sierpnia br. odbyło się zebranie pracowników [trzem, naftowego w Borysławiu zamieszkałych, na którem to zebraniu powołano do życia „sekcyę borysławską“ Towarzystwa „Pomocy Wzajemnej“ urzędników pracujących w przemyśle naftowym. Zebranie, któremu przewodniczył p. Wiktor Remiszewski, było nader liczne i ożywione, poruszano bardzo wiele spraw i w końcu przystąpiono do wyboru Wydziału sekcyjnego, w skład którego weszli pp. Wacław Wolski jako przewodniczący (jednogłośnie), Juliusz Tokarski jako zastępca przewodniczącego, Ludwik Dąmbski, Kazimierz de Laveaux, Kazimierz Gromadzki.

Przewód a (fig. 1) ma na swoim dolnym końcu dłuto b, ostrze którego ułożone , jest mimośrodkowo względem osi przewodu wiertniczego tak, aby dłuto przy ześrodko-wanym przewodzie wykonało otwór o średnicy równej a nawet większej od zewnętrznej średnicy rury.

c c są obie części prowadzidła, posiadające osłony d dla przepuszczenia przewodu Józef Klejnowski, Wiktor Remiszewski, Mi-wiertniczego a, i zaopatrzone w uszczelnione chał Sroczyński i Władysław Zdanowicz, ściski f, przesuwalne w kierunku promienia Obecni na zebraniu delegaci Wydziału Cen-w komorach e. Każda część prowadzidła tralnego wskazywali na trwały acz po wolny

Sum.

rozwój Towarzystwa, zachęcali obecnych do wspólnej pracy, której dotychczasowe rezultaty udowadniają, ze instytucya nasza dawno juz wyszła ze stadyum początków, a śmiało kroczyć zaczyna na drodze poważnego rozwoju.

Bezpośrednio po zgromadzeniu odbyło się posiedzenie Wydziału sekcyjnego, na któ-rem wybrano skarbnikiem p. Ludw. Dąlubskiego, zaś sekretarzem p. Kazimierza de Laveaux.

'wszystkich właścicieli kopalń ropy w Oalicyi i dlatego grosza, aby starostwo górnicze zaprosiło tychże na wrzesień do Lwhiua, celem powzięcia odnośnej uchwały tak co do samego założenia bractwa, jak i tegoż organizacyi i statutu normałnego, oraz aby władza górnicza popierać zechciała nadal inteneye przedsiębiorców w kierunku założenia własnej iu-stytucyi dla zabezpieczenia swoich urzędników i robotników.

Krajowe bractwo górnicze dla kopalń ropy

w Galicyi.

Dnia 20. lipca br. odbyło się w Jaśle zgromadzenie reprezentantów kopalń ropy w okręgu górniczym Jasielskim, zwołane przez naczelnika urzędu górniczego w Jaśle, p. Jastrzębskiego, celem powzięcia uchwały w sprawie założyć się mającego krajowego bractwa górniczego, do któregoby wszystkie kopalnie ropy w Galicyi przystąpić mogły. Zagajając zebranie oświadczył p. Jastrzębski, że ustawa nakłada na właścicieli kopalń ropy obowiązek założenia bractw górniczych, źe jednakże starostwo górnicze w uwzględnieniu wyjątkowych stosunków kopalń ropy zaleca, aby dla wszystkich tych kopalń zostało założone jedno krajowe bractwo górnicze, z siedzibą o ile możności w centrum Karpat, np. w Drohobyczu. Takie bractwo górnicze powinno wejść w życie już z dniem 1. stycznia 1902 r., dlatego prosi przewodniczący zgromadzonych o powzięcie już dzisiaj odpowiedniej uchwały.

Nadzwyczaj ważna i żywotna sprawa wywołała po dłuższem przemówieniu Dr. Olszewskiego bardzo ożywioną dyskusye, w której udział wzięli pp. Stawiarski, Leniecki, Baliński i inni, poczem przyjęto jednogłośnie następujący przez Dra Olszewskiego postawiony wniosek : Zgromadzeni na dniu dzisiejszym w Jaśle reprezentanci kopalń ropy z okręgu górniczego jasielskiego oświadczają, iż w zasadzie zgadzają się na założenie krajowego bractwa górniczego, sądzą atoli, iż tak doniosła sprawa powinna być wyrazem

Korespondeneye.

Borysław, w sierpniu 1901.

Dawno juz ustaliło się przekonanie, źe Borysław, to kopalnia przyszłości, która obejmie berło po Schodnicy. Ale dopiero w ostatnich czasach przewidywania te zaczynają sprawdzać się nie na żarty. Produkeya Borysławia wzrasta gwałtownie, przekroczyła Już 1000 cystern na miesiąc. Tem samem Borysław przewyższył już dziś produ kc y ę Schodnicy zUryczem i stał się pierwszą w Galicyi kopalnią.

Nie dość na tem. Ostatnie wiercenia pp. Bogusza i Sroczyńskiego tudzież pp. Pe-rutza i Mikuckiego dowiodły, że w głębokości znaczniejszej tj. przeszło 800 m należy tu spodziewać się nowego, znacznie jeszcze obfitszego horyzontu. Dwa te szyby, doprowadzone poniżej 800 m dają od dłuższego czasu po 4 i 3 cysterny dziennie.

Także granice terenu ropnego zdeją się znacznie rozszerzać poza pierwotnie domniemany pas a raczej gniazdo naftowe. W szybie próbnym pp. Bogusza i Sroczyńskiego, wysuniętym daleko ku Ratoczynie, w głębokości około 700 m przyszły w ostatnich dniach potężne wybuchy. Gdyby ropa w tem miejscu okazała się stałą, odkrywałby się nowy teren naftowy około 150morgów; Ga-licya zyskałaby, dzięki nafcie, nowych milionerów — na szczęście wyjątkowo Polaków.

Także pod względem wiertnictwa Borysław wysuwa się na pierwszy plan. Głębokość 900 m została tu dwukrotnie już przekroczoną. Nie było też jeszcze w Galicyi ko-

zatem dowolny

w Krakowie rozesłał gorącą odezwe do wszyst-kich techników i przemysłowców, by we wrześniu do Krakowa zjechali i wspólnemi siłami starali się obmyśleć nowe drogi dla przemysłu krajowego, po którychby mogło nastąpić szybsze odrodzenie ekonomiczne kraju.

Niestety, o jakiejś energiczniejszej działalności tej naszej spójüi nic nie słychać, tyle wiemy, że Towarzystwo istnieje, i źe wiele żywotnych i ważnych spraw leży odłogiem, a przemysł coraz to bardziej staje się niekrajowym, ale przemysłem wielkiego kapitału zagranicy.

Ten zjazd w królewskim grodzie powinien być impulsem do rozpoczęcia nowego życia w kraju, przemysłowcy powinni się jak najliczniej zjechać, pod egidą towarzystwa naftowego powinna utworzyć się stała sekeya naftowo-przemysłowa; tak w zachodniej jak wschodniej części Galicyi powinny się odbywać stałe i częste zjazdy przemysłowców, ich uchwały powinne być dyrektywą dla Towarzystwa naftowego. W ten sposób Towarzystwo naftowe byłoby ogniskiem, w którem

palni, w którejby tyle prób robiono w dziedzinie techniki wiertniczej. Oprócz klasycznej „kanadyjki¹*" był tu juź [ nRapid“ i linowe wiercenie i cały szereg płóczkowych systemów i prób. Największą senzacyę zrobił system płóczkowy inż. Mikuckiego, osiągając rekord galicyjski przeszło 500 m w dwóch miesiącach, tj. w pierwszym miesiącu 300 m, w drugim zamknięcie wody i 200 m. System ten polega na zastosowaniu świdra zawieszonego sztywnie (t. j. bez nożyc) na rurkach płóczkowych, te zaś wiszą na żelaznym balansie, który wprawia się w ruch za pomocą korby o zmiennym wzniosie. Korba ta patentowana przez inż. Mikuckiego, okazuje się istotnie bardzo ładnym szczegółem technicznym; polega ona na zastosowaniu dwóch tarcz, z których jedna zaklinowana na osi głównej, łączy się przez tarcie z drugą tarczą, w której osadzono czop korbowy. Ze zaś środek obrotu jednej tarczy około drugiej leży ekscentrycznie do głównego wału, przeto nastawiając obie tarcze w rozmaitych położeniach, osiąga się rozmaitą ekscentrycz-nośó czopa korbowego, wznios, od 5 do 50 cm. Przy płuczce p. Mi-kucki używa wzniosu około 15 cm i 100 do 110 uderzeń na minutę.

Równocześnie rozpoczął w Borysławiu inż. Wolski próbę nowego systemu wiertniczego (opisanego w swoim czasie w ..Nafcie“), a polegającego na użyciu wody płóczkowej jako siły motoryczuej. Na razie trudno po-wiedzieó coś pewnego o rezultatach tego systemu, który nie wyszedł jeszcze poza sta-dyum prób, zwłaszcza, że skutkiem pożaru roboty zostały przerwane na kilka tygodni.

Dowiadujemy się także, że p. Mac Gar-vey ma zamiar robić próby wiercenia systemem hydraulicznym p. Horwatha (którego opis również był podany w jednym z prze-szłorocznyck numerów „Nafty“ (1900 s. 65 n. w.).

Jednem słowem — jest ruch, ferment, praca myśli — może się z tego wyłoni trwały postęp techniki wiertniczej, sięgający daleko poza granice Galicyi — co daj Boże !

Ink. W.

Wobec zjazdu przemysłowego.

Komitet I-go zjazdu przemysłowego

Odezwa powiada : „Źe w tym wielkim procesie odrodzenia praca nad podniesieniem rodzinnego przemysłu jest jedną z najcelniejszych, nikt nie zaprzeczy. Postawić silny przemysł obok rolnictwa, zdobyć w nim nowe źródła dochodu dla rozmnożonej ludności, która z braku zajęcia i zarobku zmuszoną jest opuszczać kraj rodzinny, wytworzyć silny, inteligentny, obowiązków swych świadomy stan średni, pomnożyć majątek narodu i dać mu silne podstawy materyal-nego bytu, celem podjęcia skutecznej walki z konkurencyą zagranicy, to program, który od lat wielu uznajemy, ale który bezustannie odświeżać, wzmacniać i coraz potężniej w źy-cie wprowadzać należy“.

Niewiem, jakie stanowisko zajmie przemysł naftowy wobec zjazdu o tak patryoty-cznych celach; Towarzystwo naftowe byłoby w pierwszej linii do tego powołane, gdyż ono powinno łączyć całe nafciarstwo i być tegoż

wyrazem.

wrześniowy zjazd

na

skupiałyby się potrzeby przemysłu, a z takim głosem musiałby się liczyć kraj i rząd. Wyczekujemy zatem zaproszenia i programu ..Towarzystwa naftowego“ przemysłowców do Krakowa²). Szczęść Boże !

Równe, w sierpniu 1901.

Ink. Klaudynsz An g er mcm.

PROGRAM

XV. M‘ędzynarodowego zjazdu wędrownego techników wiertniczych i VIII. Walnego zebrania ,,Tow. techników wiertniczych“

w Karlsbadzie od 18. do 22. września.

Środa, 18. września. Godzina 8 wiecz.: Zeb'anie i powitanie (także panie) w salonie kurhauzu karłsbadzkiego. Rozdzielenie odznak, oddawanie kart uczestnictwa itd.

Czwartek, 19. września. Godzina 9 do 12: Główne zebranie w salonie kurhauzu. Powitanie jeszcze przybyłych członków i gości, odczyty i referaty. Godz. 12 — 12V2 ; Śniadanie w Posthof, następnie oglądanie term pod przewodnictwem inż. Knetta, geologa miasta Karlsbadu. Godz. 3Vs: Obiad w kurhauzie albo parku miejskim. Godz. 7 wieczór: Przedstawienie galowe w teatrze miejskim.

Piątek, 20. września. Godz. 8—12: VIII. zwyczajne walne zgromadzenie „Towarzystwa techników wiertniczych“ (sprawozdanie, wybory, wnioski i dalszy ciąg odczytów w kurhauzie, śniadanie tamże w restauracyi.

Popołudniu: Wycieczka powozami na „Stefaniewarte“, skąd widok na góry kruszcowe i karlsbadzkie, następnie na górę Wita, skąd widok na wyżynę wzgórza karłsbadzkiego i okoliczne pagórki. (Lokal obiadowy oznaczy się).

Wieczorem : Przedstawienie w orfeum karlsbadzkiem lub teatrze rozmaitości w Tischern.

Sobota, 21. września Godz. V27 ; Koncert zdrojowy w kolonadzie „Sprudel“ i „Mühlbrunn“ oraz małe śniadanie.

Południe : Odjazd powozami do Giesshii-bel-Sauerbrunn, obiad tamże, oglądanie źródeł i spacer do „Zwerglöcher“. Wieczorem powrót do Karlsbadu.

Niedzieia, 22. września. Godz. 8 : Odjazd osobnym pociągiem kolei państwowej (dworzec centralny) do Marienbadu, zwiedzanie źródeł tamże, małe śniadanie na dworcu. Godzina l'/2; Odjazd osobnym pociągiem do Chebu, obi«d na dworcu, stamtąd powozami do wygasłego wulkanu „Kammerbühl“ i jazda do Fran-zensbadu. (Koniec).

Pan nadinżynier Knett będzie oprowadzał po Karlsbadzie. Gieshübl, Marienbadzie, Che-bie i Franzembadzie i objaśniał geologiczne warunki tych miejsc.

Podczas odczytów panie będą mogły w powozach zwiedzać osobliwości miasta, pod przewodnictwem pani Knett.

Pomieszkania już są zapewnione.

Koszta karty uczestnictwa wynoszą 20 koron, można także zakupić karty dla pewnych części programu, jakoto ; jedzenie, przedstawienia itd. Komitet lokalny będ/ie usiłował się zrobić uczestnikom pobyt o ile możności przyjemnym i pouczającym.

Pojedyncze punkty programu, osobne pociągi, lokalności dla przedmiotów wystawowych będą przygotowane ; proszę tylko uwiadomić mnie zawczasu korespondentką o zamiarze wzięcia udziału w :    1. zgromadzeniu, 2. wspólnem jedzeniu, 3. wycieczce do...

Upraszam o wyraźny podpis i adres. Zgłoszenie się nie jest obowiązujące, można z niem połączyć równocześnie inne uwiadomienia, jakoto ;

1.    O wykładach, mających być wygłoszo-nemi przy sposobności zjazdu.

2.    O wystawieniu pewnych machin, z podaniem, ile ważą i ile miejsca zabiorą. Wnioski skądinąd przyjmuje się z podziękowaniem. Wszystkie zgłoszenia i uwiadomienia nadsyłać należy pod adresem prezesa :

Osseg, 10. sierpnia 1901.

Julius Thiele.

przedsiębiorca wiertniczy.

KRONIKA.

Program I. zjazdu przemysłowego w Krakowie.

Pierwszy zjazd przemysłowy odbędzie się w Krakowie w czasie pomiędzy 18. a 21. września 1901. We wtorek 17. września o g. 8 wiecz. zebranie towarzyskie celem zaznajomienia się. W środę 18. września o g. 9 rano Msza św. ; o g. 10 r. otwarcie Zjazdu i I-sze posiedzenie ogólne do g. 1 po poł.; o g. 3 popoł. obrady sekcyjne ; o g. 8 wiecz. przedstawienie w teatrze. W czwartek d. 19. września : o g. 9 r. II. posiedzenie ogólne; o g. 3 popoł. obrady sekcyjne; o g. 9 w. bankiet. W piątek d. 20 września o g. 9 r. posiedź, sekcyjne ; o g. 3 III-cie posiedź, ogólne i zamknięcie zjazdu ; -wiecz. o g. 8 swobodne zebranie tow. Sobota 21. września: całodniowa wycieczka. Program może uledz jeszcze pewnym zmianom.

Winogrona stołowe i kuracyjne.

Franko do każdej stacyi pocztowej posyłki 5-ki-lowe wraz z opakowaniem:

Deserowe winogrona stołowe Górskie winogrona stołowe Górskie winogrona .    .    .

Owoce stołowe mięszane .

Melony turkestańskie .    .

Zielona papryka ....

Zielone ogórki......

Miód kwiatowy w 5 kg. puszkach „

wysełają Pctrovils & S'anlîls

Wi rschet/, Węgry połudn.

koron 4 — „    4.80

3.50

4.—

2. 0

2.80

2.80 .

6.20

WYKOliJK mapy sytuacyjne, wszelkiego rodzaju rysunki, zdjęcia z natury, przekroje szybów, projekta dróg, budynków iid. Zlecenia do archiwum map katastralnych. Ho-noraryum niskie. — Jakób Vacek, absolwent inźynieryi Lwów, Politechnika (lub św. Łazarza 9.

Poszukuję tokarza-inaszynisty,

którego zona mogłaby się zając małem gospodarstwem domowem.

Zgłoszenia do „Henryk Macher, Jasło“.

Towarzystwo akcyjne dla przemysłu naftowego we Lwowie,

Stowarzyszenia gal. producentów ropy „ROPA“

¹

Roślinną naturę tych fukoidów fliszowych, niejednokrotnie kwestyonowaną, należy uważać dziś głównie na podstawie badań Rothpletza (Zeitschrift d. geol. Ges. 1896) za stanowczo udowodnioną.

²

Zarzuty p. inż. Angermana nie są całkiem uzasadnione, gdyż Towarzystwo naftowe wybrało dla spraw zjazdu przemysłowego komisyę, która poruczyła referat o stanie ekonomicznym przemysłu naftowego p. Załozieckiemu, zaprosiła -wybitniejsze firmy na zjazd i wysyła swoich delegatów do Krakowa, których rzeczą będzie zająć na zje-ździe odpowiednie do znaczenia przemysłu naftowego stanowisko. Referat powyższy będzie w następnym numerze „Nafty“ wydrukowany (d. R.).

Towarzystwo akcyjne dla przemysłu naftowego we Lwowie,

Fabryka narzędzi wiertniczych w Ilorysławin

wykonuje wszelkie przybory wiertnicze wszystkich systemową z najlepszego materyału, po najbardziej umiarkowanych cenach.

KOMPLETNE RYGI WIERTNICZE NA SKŁADZIE.

Fabryką kieruje techniczny dyrektor inż. Stanisław Jnrshi przy pomocy kierownika inż. Władysława Zdanowicza.

Korespondencye adresować do biura Towarzystwa, we Lwowie ul. Kościuszki 7.

2 KOTŁY PAROWE rurkowe (stabile Locomobilkessel) o 62 nr powierzchni ogrzewalnej każdy, 10 atm. ciśnienia, z kompletną armaturą i kominem blaszanym 10 m wysokim,

są do odstąpienia ze względu na rozszerzenie stacyi elektrycznej w Jaśle,

Bliższych wiadomości udzielą :

Biuro techniczne „SIEMENS & HALSKE“ Lwów plac Halicki 15 i centralna

stacya elektryczna w Jaśle.

Pierwsze galicyjskie

Towarzystwo akcyjne budowy wagonów i maszyn w Sanoku

przedtem Kazimierz Lipiński

ma na sprzedaż gotowe w zapasie :

Rury żelazne stojąco lane dla wodociągów, gazowni itd. — Kotły lokomobilowe dla kopalń, tartaków, rafineryi itd. — Narzędzia wiertnicze. — Sikawki pożarne. — Wozy cysternowe.

Zlecenia przyjmuje Dyrekcya fabryki w Sanoku, oraz biuro Towarzystwa

we Lwowie ul. Kościuszki 1. 10.

Składy komisowe: a) Narzędzia wiertnicze, Towarzystwo dla handlu, przemysłu i rolnictwa w Gorlicach, Schodnicy i Borysławiu. — b) Sikawki, Lwowskie biuro handlowe, Lwów, ul. Kościuszki. — Związek handlowy kółek rolniczych, Kraków, ul. Pijarska.

wwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwwww

aaaa.aaaa.aaa. a.a.a.a^a

BIURO

Stowarzyszenia gal. producentów ropy „ROPA“

stowarzyszenia zarejestrowanego z ograniczoną poręką znajdują się

we Lwowie, ul. Ghorąźczyzny I. 17. (Dom naftowy) I. piętro.

r^rTrT'^TrTryrT'TrTrTrTr T’""T~T"'"T TTTVTTYTTTTfTTtTI

Y-

fa

ir~

hh-

K£

3<b—

Kt

m9^

Si

ïî4B-

É<B-

8ï

IS

s®-î—

TOWARZYSTWO

dla handlu, przemysłu i rolnictwa

w Gorlicach

TlTT

stów. zarejestrowane z ogranicz, poręką

utrzymuje na składach w Gorlicach, Borysławiu, Potoku, Schodnicy i Ustrzykach dolnych

wszelkie w zakres przemysłu naftowego wchodzące przedmioty jak:

kotły, maszyny, rury wiertnicze, pompowe i gazowe

liny .stalowe i manilowe

łączniki, wentyle, narzędzia wiertnicze itp.

Wyłączne na Galieyę i Bukowinę

fabryki rur stalowych systfilllll Mannesmanna, tiiiijlM ijl it 1/ jaRoteż narzędzi wiertniczych firmy Wolski i Odrzywolski w Schodnicy.

Cenniki, broszury, kosztorysy darmo.

Pierwsze Galicyjskie

Towarzystwo akcyjne budowy wagonów i maszyn w Sanoku

przedtem

KAZIMIERZ LIPIŃSKI

posiada na składzie gotowe

Kotły lokomobllowe «Ha kopalń i maszyny parowe. — Kompletne rygi wiertnicze. — Sikawki pożarne. — Rury mułowe stojące lane.

ż s z e.

C e II y

GALICYJSKIE

Towarzystwo Magazynowe dla produktów naftowych

we Lwowie, ulica Cliorążczyzny 1. 17.

zakupuje ir ropę im

za rxa,t37'Cla.rra.i^sto’W’q-

Dyrekcya.

Przy zamówieniach, korespondencyach etc. prosimy odwoływać się na nasze czasopismo, jako źródło informacyi !

Odpowiedzialny redaktor Roman Załoziecki.

«►

<►

<*>

«►

Połączone akcyjne Towarzystwo Elektryczne

WIEDEŃ X.

Uskutecznianie urządzeń dla elektrycznego przenoszenia siły i oświetlenia we

wszelkich rozmiarach dla fabryk, kopalń, pomieszkań etc.

Dynamomaszyny i elektromotory, dla stałych, zmiennych i wirowych prądów do ♦ wszystkich celów.

Elektryczne koleje drogowe dla przewozu osób i ciężarów.

Lampy lukowe, Żarowe (dzienna fabry-kacya 1.500 sztuk).

"Wszelkie artykuły dla instalacyi elektrycznych.

Ä»

■ : ■ ' f tlEClR BETRIEB- EXIWUSÎOR

ii

Specyalny oddział dla budowy urządzeń kopalnianych.

Elektryczne Wentylatory, elewatory, koleje linowe. Budowa elektrycznych stacyi centralnych dla wy-

urządzenia. Specyalne wygotowywania

dzielania

i siły.

Z Drukarni „Słowa Polskiego“ we Lwowie, pod zarz. Z. Hałacińskiego.