f''

Zeszyt VII.

Warszawa

Borysław, Kwiecień 1920.

Rok I.-

POŚWIĘCONE SPRAWOM RODZIMEGO :: PRZEMYSŁU NAFTOWEGO ::

CZASOPISMO NAFTOWE

WYCHODZI 1-go i 15-go KAŻDEGO MIESIĄCA JAKO DODATEK DO

CZASOPISMA GÓRNICZO-HUTNICZEGO

Redakcją kieruje Komitet Redakcyjny. — Redaktor zast. St. Kamiński.

Ą.p

Rocznie . . . Mk 90‘—.

Prenumerata z przesyłką pocztową w Polsce :

Cena pojedynczego numeru .    .    . Mk 7V—.

niezużytkowane zwraca się na żądanie. — Przedruk artykułów dozwolony tylko z podaniem źródła.

^5^5 Biura    Administracji: w Krakowie, ulica Jagiellońska L. 5. Telefon (międzymiastowy) Nr. 2431, — w Warszawie, Bielańska 18.

Konto Pocztowej Kasy Oszczędności Nr. 141.049.

TREŚĆ:

Targ ropą i jej przetworami. Z Akademji Górniczej. Rozporządzenia i mianowania. Tabele statystyczne naftowe. Sprawozdania i komunikaty. Wiadomości bieżące.

Table de matières.

Gospodarcze jednostki naftowe.

Z Drohobyckiego Okręgu górniczego.

Z zachodnio-karpackiego przemysłu naftowego. Rozwój historji ropalu.

Zaopatrzenie kraju w naftę.

Z naftowych spraw Rumunji.

Rumuńska produkcja ropy.

Światowa produkcja ropy.

TEPEGE

TOWARZYSTWO DLA PRZEDSIĘBIORSTW GÓRNICZYCH

SPÓŁKA AKCYJNA

W KRAKOWIE

Telefon Nr. 534 i 2232. — Adres teiegr.: TEPEGE, Kraków.

Kapitął akcyjny koron 15,000.000.

Filie: Warszawa, Bielańska 18, — Sosnowiec,

Trzeciego Maja 16 — Krosno i Borysław,

I. Dział poszukiwań górniczych.

Geologiczne badanie znachodzeń się ropy, węgla, rud, glinki ogniotrwałej, kamieni użytkowych i budowlanych i. t. d.

II. Dział wiertniczy.

Płytkie wiercenia poszukiwawcze — głębokie wiercenia za ropą, węglem, solą, wodą itd., bądź systemem suchym polskim (t. zw. kanadyjskim), bądź płuczkowym szybko-udarowym lub płuczkowym obrotowym, dyainentowemi koronami do jak największej głębokości z najdalej idącemi gwarancjami.

III. Dział robót górniczych.

Głębienie szybów o wyprawie murowanej, betonowej, żelaznej, żelazno-betonowej, drzewnej w warstwach zwykłych i wodonośnych. Pędzenie przecznic (przekopów), chodników, wykonywanie podszy-biów, izb maszynowych podziemnych itd. Pędzenie tunelów dla celów kolejowych i dla zakładów wodnych. Cementowanie górutworu wodonośnego. Kupno i sprzedaż terenów węglowych, rudonośnych itd. Informacje co do wartości kopalń, udziałów itd.

IV. Dział biura technicznego.

Projektowanie urządzeń nowych kopalń, zmian w istniejących kopalniach oraz wszelkie roboty w zakres miernictwa górniczego wchodzące.

V. Dział towarowy.

Dostarczanie urządzeń kopalnianych oraz wszelkich dla ruchu kopalń potrzebnych artykułów technicznych. Na składach żelazo, stal, rury, pasy, liny, uszczelnienia, cement, karbid i. t. d. Zastępstwa: A. Deichsel, fabryka lin w Sosnowcu, H. Flottmann, fabryka urządzeń kopalnianych itd. w Wiedniu. Towarzystwo akcyjne Sosnowieckich fabryk rur i żelaza w⁷ Sosnowcu. (Blachy, rury, żelazo kształtowe i maszyny rolnicze).

VI. Dział ropny.

Własne kopalnie ropy; tworzenie Spółek dla eksploatacyi ropy (Krakowsko-bitkowska Spółka naftowa, Polska Związkowa Spółka naftowa) i zarząd tychże. Kupno i sprzedaż terenów naftowych.

VII. Dział węglowy. — Sprzedaż węgla i koksu.

VIII. Fabryka maszyn i narzędzi wiertniczych w Krośnie

dostarcza kompletnych urządzeń i narzędzi do wierceń.

IX. Oddział środków wybuchowych.

Mate^jały wybuchowe, lonty, kapiszony i zapały elektryczne dla kopalń i kamieniołomów.

sms

Towarz. dla Handlu, Przemysłu i Rolnictwa weLwowio

DYREKCJA WE LWOWIE, UL ROMANOWICZA L 1.

DOM WŁASNY

ADRES TELEGRAFICZNY: TOWARZYSTWO HANDLOWE, LWÓW.

TELEFON NR. 564.

COD

OD

OD

FILIE ORAZ SKŁADY: W BORYSŁAWIU, TUSTANO-WICACH, HU BICZACH, NADWORNEJ I KROŚNIE.

WYŁĄCZNE ZASTĘPSTWO MA GALICJĘ I BUKOWIMĘ: |

1006

Mannsemanna walcowni rur stalowych bez szwu w Komotau i żelaznych patentowo spawanych w Schönbrunn; Galicyjskiej fabryki narzędzi wiertniczych Perkins, Mac Intosh, Zdanowicz w Stryju i Borysławiu ; Fabryki uzbrojeń (armatur) i odlewów z bronzu fosforowego :...............- firmy E. von Munsterman w Bielsku i t. d.    —

TOWARZYSTWO UTRZYMUJE NA SKŁADACH I DOSTARCZA:

Rury wiertnicze, pompowe, gazowe i wodociągowe, oraz wszelkie połączenia do tychże. Kotły, maszyny i pompy parowe; kompletne źórawie wiertnicze różnych systemów, oraz przybory i narzędzia wiertnicze. Liny stalowe, druciane i manilowe. Pasy wielbłądzie, bawełniane i skórzane. Materyały uszczelniające i izolacyjne. Kompletne urządzenia oświetlenia elektrycznego, kompletne urządzenia kuzienne. Przybory i artykuły techniczne.

==3C

30

HET”

GALICYJSKIE KARPACKIE 1 NAFTOWE TOWARZYSTWO AKCYJNE

Biuro centralne : Wiedeń I., Graben 29 Trattnerhof.

Kopalnie ropy

Rafinerye nafty

Fabryki maszyn i narzędzi wiertniczych.

Dyrekcye kopalń w Borysławiu i Krośnie. — Dyrekcye Rafineryi jakoteż zakładów budowy maszyn i narzędzi wiertniczych w Gliniku

1007

maryampolskim.

-Æ1

Kk,,

The Westinghouse Brake Co. Ltd. London. National Brake and Electric Co. Milwaukee.

Kompresory parowe, gazowe, elektryczne i transmisyjne = (od najmniejszych do 15 metr. sześć, na minutę). ===== Jeneralny reprezentant na Polskę:

STANISŁAW NEHRING, Inżynier

WARSZAWA, NOWOLIPIE 52. m. 3.

1028

ODŚRODKOWE TURBINOWE

DLA NAJWYŻSZYCH P0DN0SZEK.

METALE

1037

1062

-o.

MIEDŹ, MOSIĄDZ, SPIŻ (ROTGUS), CYNA, CYNK, OŁÓW, NIKIEL, ALUMINIUM, ANTYMON, TYGLE GRAFITOWE, METALE BIAŁE, BLACHA CYNKOWA.

DOM HANDLOWY 1033

KORNBLUM i GEPNER a

>*    A. >

^ Warszawa, ul. Grzybowska 27.

£[T II IIÏXXXXXXIIXII XIIX X X X XXTTXTXX X XlX

Inz. ST. LIBELT i E. PRZYBYSZÓW SKI |

KONCESJONOWANE

BIURO NAFTOWE

w Krośnie

Z udziela wszelkich informacji, przeprowadza wszelkie " ::: transakcje w dziedzinie przemysłu naftowego. :::

M

ÉIII

ZAKŁADY TOW. AKC.

THYSSEN i Ska

wyrabiają w fabrykach swoich westfalskich i lotaryngskich w najkrótszych terminach :

ŻELAZO we wszystkich formach o RURY wiertnicze, gazowe i i. o LINY dla kopalń i fabryk o WYCIĄGI, kołowroty i urządzenia kopalniane o MASZYNY parowe i gazowe wszelkich systemów o KOTŁY parowe o POMPY i kompresory o URZĄDZENIA walcowni i odlewami o GENERATORY gazowe o TURBINY parowe, gazowe i ropne o DYNAMOMASZYNY i motory i t.d.

Prospekty i kosztorysy wysyła Biuro inżynierskie i zastępstwo na Polskę:

Inż. JULIUSZ LUFT

Kraków, ulica Dietlowska L. 99, II. piętro.

WARSZAWSKIE EL. T-WO

SZYBOWE PIONOWE do zasilania KOTŁÓW JJ

SIRIUS

O cc

II DLA FAB YK, DOMÓW etc.

WARSZAWA, ZŁOTA 65 TELEFON 6825.    :

1002-12

BIURO BUDOWY TELEFONÓW

Rozporządzenia i mianowania.

silny i ożywiony — trochę osłabł, tylko na gazolin

OGŁOSZENIE.

BIURO BUDOWY TELEFONÓW

Wyłączni przedstawiciele na Rzeczpospolitą Polską zakładów:

a“«e“etleL°a: ERICSSON, Sztokholm, ERICSSON, Wiedeń, Budapeszt.

PROJEKTY i BUDOWA: Stacji centralnych wszelkich systemów o każdej pojemności oraz sieci telefonicznych kablowych

i napowietrznych.

SPRZEDAŻ i DOSTAWA: Aparatów, przyrządów i materjałów

telefonicznych, telegraficznych i sygnalizacyjnych najnowszych

1035

konstrukcji.

BIURO BUDOWY TELEFONÓW, WARSZAWA, Zielna 37-39.

Adres dla depesz: „KONSTRUKCJA“.

TELEFONY: 102, 115, dawny 69-11.

éb

INSTYTUT BADAŃ

NAUKOWYCH I TECHNICZNYCH „METAN“ SPÓŁKA Z OGR. ODP.

WE LWOWIE, ULICA LEONA SAPIEHY L. 3

Urządzenia do ekonomicznej

DZIAŁ PATENTOWY : Urządzenia do rozdziała emulsyj ropnych metodami perjodyczną lub ciągłą. — Urządzenia do wyrobu gazoliny metodą absorpcyjną, destylacji. ropy.

DZIAŁ LABORATORYJNY : Analizy materjałów opałowych, gazów ziemnych, ropy etc.

1013—24

DZIAŁ REDAKCYJNY: Wydawnictwo miesięcznika „PRZEMYSŁ CHEMICZNY“.

Zeszyt VII.

Warszawa Borysław, Kwiecień 1920.

Rok I.

POŚWIĘCONE SPRAWOM RODZIMEGO :: PRZEMYSŁU NAFTOWEGO ::

CZASOPISMO NAFTOWE

WYCHODZI 1-go i15-go KAŻDEGO MIESIĄCA JAKO DODATEK DO

CZASOPISMA GÓRNICZO-HUTNICZEGO

Redakcją kieruje Komitet Redakcyjny. — Redaktor zast. St. Kamiński.

' Rocznie . . . Mk 90—.

Prenumerata z przesyłką pocztową w Polsce :

Cena pojedynczego numeru . .

. Mk 7-—.

Rękopisy niezużytkowane zwraca się na żądanie. — Przedruk artykułów dozwolony tylko z podaniem źródła.

Biura Redakcji i Administracji: w Krakowie, ulica Jagiellońska L 5. Telefon (międzymiastowy) Nr. 243I, — w Warszawie, Bielańska 18.

Konto Pocztowej Kasy Oszczędności Nr. 141.049.

Lr SI To'Vi riski

Gospodarcze jednostki naftowe.

dany obszar musimy traktować jako go-

Wielka różnorodność warunków geologicznych 6 i 7 muszą zamykać wodę pochodzącą z poziomu w Karpatach powoduje, że eksploatacja ropy natra- I W, coraz to głębiej w miarę oddalania się od środ-fia niekiedy na olbrzymie trudności techniczne. Trud- kowego otworu 1. W tym więc wypadku ważnem ności te są często tej natury, że traktowane indy- jest możliwie ścisłe rozpoznanie pokładów wodonoś-widualnie nie dają się zupełnie usunąć, lub też nych i roponośnych i ustalenie ich przebiegu i na-pokonanic ich, przynosząc pewne doraźne korzyści chylenia w różnych kierunkach. Wówczas zamykanie dla danej kopalni, wyrządza jednocześnie niepowe- wody da się przeprowadzić jednolicie na całym datowane wprost straty dla całego terenu naftowego, nym obszarze naftowym, czyli innemi słowami cały jak to zobaczymy niżej.

Bliższa znajomość naftowych stosunków geolo- spodarczą jednostkę naftową.

gicznych i przemysłowych w Galicji doprowadza do przekonania, że nie można poszczególnych partyj siodła naftowego I W i II W oznaczają horyzonty terenów ropodajnych traktować jako całości odręb- wodne; I R i II R horyzonty ropne, szyb A musi nych, lecz że należy tu uwzględnić jeden z decydu- zamykać wodę z horyzontem I W przed dojściem do jących momentów, mianowicie budowę geologiczną poziomu roponośnego I R, następnie zaś chcąc eks-i wszystkie poszczególne partje produkty- ploatować horyzont II R ma zamykać wodę poraź — o ile należą do danej jednostki drugi poniżej II W. Woda jednak z poziomu II W geologicznej — traktować jako jedną nie- podnosi się do poziomu N, a więc wyżej od hory-podzielną całość. Wówczas jedynie dadzą się zontu roponośnego I R Jeżeli horyzont wyższy został rozwiązać, a w każdym razie rozwiązać lepiej, niż to najpierw wyczerpany, nie sprawia to różnicy, lecz było dotychczas, pewne trudności techniczne, jak rów- nie zawsze tak bywa i w tym wypadku sprawa nież i prawno-administracyjne.    '    komplikuje się. Przypuśćmy, że druga kopalnia za-

W dotychczasowym przemyśle galicyjskim pa- kłada szyb B w partji terenu, gdzie horyzont I R

na przestrzeni D został już wyczerpany, wówczas dla celów tej kopalni wystarczy zamknąć wodę z ho-

B. Rys. 3 przedstawia poprzeczny przekrój

C. Rys. 4 przedstawia zszematyzowany typ

nowały pod tym względem stosunki bardzo nieuregulowane, a pogląd, że tylko jednolite traktowanie całego odnośnego obszaru naftowego może zapobiedz ryzontów I_W i II W w taki jedynie sposób, aby pewnym zjawiskom szkodliwym lub zgoła katastrofal- n^e zawodnić II R. Ponieważ jednak wyższy horyzont nym, nie zdobył jeszcze dla siebie prawa obywatelstwa, roponośny I R pozostaje jeszcze w eksploatacji, Dla uzasadnienia naszego twierdzenia przyta- w interesie więc całości obszaru naftowego loży, czarny tu kilka szematycznych szkiców, które u wy- aby zmusić właściciela szybu B do takiego załatwienia datnią potrzebę takiego właśnie stawiania sprawy sprawy, aby woda z pokładu I W nie przedostała i dopomogą do ustalenia pojęcia gospodarczej do I R, jak również aby woda z pokładu II W jednostki naftowej. Wybraliśmy kilka przy- nie podniosła się i nie zawodniła poziomu I R. W tym kładów niezbyt skomplikowanych, ażeby podkreślić więc wypadku tylko traktowanie całego tego obszaru szczególnie pewne momenty techniczne, które jednak Ja^° jednostki naftowej może zapobiedz katastrofal-mają dominujące znaczenie i które muszą być trakto- nYm skutkom gospodarki indywidualnej, wane z geologicznego punktu widzenia.

A. Rys. 1 i 2 przedstawiają podłużny i po- budowy geologicznej terenów naftowych w Borysła-przeczny przekrój regularnej wydłużonej kopuły, wiu. a — wodonośne warstwy nasunięte. MM — gra-Horyzonty wodonośny (I W) i ropopośny (I R) za- nice nasunięcia, b — lokalne soczewki wodne, c — padają od kulminacyjnego punktu wypiętrzenia we horyzont wielkiej wody wgłębnej. IR, II R i III R wszystkich kierunkach — łagodniej w podłużnym, horyzonty roponośne. N — poziom do którego podnosi bardziej stromo w poprzecznym. Szyby 2, 3, 4, 5, się woda z pokładu c.

ja

% 5.

Oprócz wymienionych wyżej względów głównie

D.    Rys. 5 daje szematyczny obraz nasuniętych

warstw roponośnych (a) na piaskowce wodonośne co do zamykania wody jednolita gospodarka naftowa (B). MM jest granicą nasunięcia, B przedstawiają wymagana jest jeszcze i dla wielu innych powodów, pokłady wodonośne i naogół nie zawierające ropy. Czy to gdy chodzi o celowe ułożenie planu dróg I i II W oznaczają poziomy wodne, I R poziom komunikacyjnych, rurociągów, zbiorników, czy też ropny.    wzajemnego rozmieszczenia szybów, tak aby eksplo

Szyby 1, 2, 3 mają zamykać wodę z poziomów I W i II W ponad I R na coraz to większej głębokości w kierunku od 1 do 3, pozatem nie powinny przekraczać granicy M M. Dany więc obraz dla względów tych tworzy również odrębną jednostkę naftową.

Szyby 1, 2, 3 muszą zamykać wodę: 1) z warstw eksploatowanie najpierw zupełnie horyzontu wyż nasuniętych poniżej MM, 2) pochodzącą z soczewek szego 1 R i dopiero następnie przejście do pogłę-

coraz to bienia szybów w celu dostania się do horyzontów niższych. Mamy tu do czynienia znowu z odrębną

11 ponad I R i 3) z horyzontu c większej głębokości w miarę posuwania się w kierunku 1 do 3. Oprócz tego ponieważ woda z hory- jednostką naftową, zontu c podnosi się wysoko aż do poziomu ropnego    Przykłady przytoczone ilustrują wypadki, gdzie

Il R a częściowo i I R, należy również dbać o to, przebieg złóż ropy i wody ma charakter regularny, aby była zamykana w ten sposób, iżby nie zawodniła zgodny z przebiegiem warstw geologicznych. W pe-nietylko dolnego horyzontu III R, lecz i górnych wnych jednak razach mamy do czynienia ze złożami

wody wzgl. ropy uzależnionemi od szczelin przecina-Z powyższego wynika, że Borysław tworzy jących warstwy w różnych kierunkach. Wówczas również odrębną gospodarczą jednostkę potrzebne są zarządzenia specjalne, zabezpieczające

teren od zawodnienia.

II R i I R.

naftową.

TT

IÏCg

3,

“r.

IW

- na

-t

Tt Cj , 1.

i r.

mv.

------- I W

I IV

JC

\/focLa-

- i Tl

fi

i-*

CL

Uli

CL

«a

P.; p^Tinw

Cd.

m a.

atacja ropy odbywała się w sposób jaknajbardziej ekonomiczny, w każdym z tych wypadków dany teren naftowy należy zawsze traktować jako całość. Harmonijna gospodarka na całym obszarze naftowym pozwala w czasie eksploatacji czynić różne ciekawe doświadczenia natury praktycznej, że przytoczę tu

E.    Rys. 6 I W, II W i III W oznaczają hory- jeden przykład stosowany n. p. w czasach ostatnich zonty wodne I R, II R i III R horyzonty ropne, w Ameryce. Gdy piaszczysty pokład roponośny za-Woda z poziomu I W zamyka się normalnie, II W czyna się wyczerpywać, wtłaczane jest niekiedy do zaś tworzy pokład wodonośny o znacznej miąższości pewnych szybów powietrze pod wielkiem ciśnieniem, i wielkich zasobach wody artezyjskiej trudnej do Wówczas produktywność innych otworów podnosi zamykania. W tym wypadku wskazanem jest wy- się 'znacznie i t. p.

Gospodarka na terenach naftowych wymaga i szczegółowe zdjęcia odrębnego kawałka terenu konsekwentnych zarządzeń może więcej jeszcze, niż naftowego, lub też obserwacja geologiczna stosowana w innych działach przemysłu górniczego, dlatego do jednego lub paru poszczególnych szybów, nigdy nieodzownem jest, aby cały materyał geologiczny nie zdołają rozwiązać w dostatecznej mierze różnych danego obszaru (gospodarczej jednostki naftowej) problemów geologiczno-technicznych związanych z bu-ześrodkowywał w ręku jednego geologa, wzgl. jednej dową całego obszaru naftowego. Do celu tego pro-komisji geologicznej. W celu tym poszczególne wadzi jedna tylko droga, mianowicie: 1) zdjęcia obszary stanowiące jednostki naftowe geologiczne (kartograficzne) całego obszaru należy poddać jednolitemu kierownictwu danej jednostki tektonicznej i 2) jedno-geologicznemu. Gdyż jedynie rozporządzając lita kontrola geologiczna zastosowana całym materjałem geologicznym dotyczącym danej do wszystkich szybów na całym terenie miejscowości • i zgromadzonym czy to na podstawie gospodarczej jednostki naftowej, zdjęć kartograficznych, czy też różnych danych pochodzących z szybów, geolog będzie w stanie ustalone w sposób definitywny, dadzą się wówczas wysnuć właściwe wnioski praktyczne. Musimy tu również usunąć rozmaite trudności natury prawno-położyć jaknajwiększy nacisk właśnie na całość administracyjnej, które dziś, jak wiadomo, paraliżują materjału geologicznego. Najbardziej nawet sumienne nieraz najlepsze intencje.

Gdy zasady wyszczególnione wyżej zostaną

Z Drohobyckiego Okręgu górniczego.

Drohobycz, 16 marca 1920.

Stan wytwórczości ropy utrzymuje się w lutym stawia i nadał wiele do życzenia, a brak rur, żerdzi na tym samym poziomie co w miesiącu ubiegłym i utrudnia coraz bardziej prawidłowy ruch ko-i wykazuje wprawdzie ta wytwórczość cyfrę niższą palń, do czego przyczynia się również i brak nie-aniżeli w styczniu, nie przekracza jednak ta zniżka zbędnego do ruchu węgla kamiennego, dwudniowej wytwórczości, odpowiadającej różnicy

trzenie kopalń nafty w materjały techniczne pozo-

5482 t.

Sprawa aprowizacji żywnościowej również nie przepracowanych dni roboczych w styczniu i lutym, postępuje naprzód. Brak artykułów spożywczych, Wytwórczość ropy marki borysławskiej wynosi w lu- które z wyjątkiem mąki nie nadchodzą zupełnie, tym 49605 t. (2665 t ), wytwórczość innych kopalń albo tylko w znikomej ilości, powoduje ustawiczną okręgu drohobyckiego 5040 t (—496 t) Natomiast zwyżkę cen, z którego to powodu Izba pracodawców zanotować należy w lutym wzmożenie się ekspedycji przyznała robotnikom od 1 lutego podwyżkę w wy-ropy o 2377 t tj. do cyfry 47628 i co zatem idzie sokości 50% dotychczasowych zarobków. Podwyżka zmniejszenie się zapasów, których stan w porówna- ta jednak nie zadowoliła żądań robotniczych, którzy niu ze stanem z 31 stycznia b. r. zmniejszył się we wniesionym do Izby pracodawców memoryale zażądali podniesienia zarobków o 220 do 290°/₀. Z po-Ponieważ zaopatrzenie kopalń nafty w węgiel dobnemi żądaniami do pracodawców wystąpili też opałowy było niedostateczne, przeto 15% całej pro- w lutym urzędnicy techniczni i administracyjni, dukcji drohob. okręgu górn. zużyto na opał. Zaopa-

Z zachodnio-karpackiego przemysłu naftowego.

Warszawa, 10 marca 1920.

Nowe żądania robotników naftowych, przedstawione Zachodnio - karpackiej Izbie pracodawców, a zmierzające do uzyskania 260%-towej podwyżki    szczegóły tej pomocy ze strony Rządu w nastę-

dotychczasowych zarobków, pociągając za sobą ogro- Pu.jący sposób :

inne wzmożenie kosztów produkcji, zniewoliły odno-    1- Nowa cena ropy w wysokości 18.000 Mk za

śne sfery przemysłowe do wszczęcia u Rządu akcji 1 wagon, wraz z nowym cennikiem na produkty, zo-o dalsze podniesienie cen ropy, któreby umożliwić stanie w najbliższych dniach urzędowo ogłoszoną.

Na dalszą podwyżkę cen ropy rząd na razie zdecy-

przez prezydenta urzędu naftowego p. Widomskiego, który oświadczając gotowość przyjścia z pomocą przemysłowi naftowemu zachodniej Małopolski przedsta-

2. Rząd stworzy do trzech miesięcy wielkie

zdołało dalszy rozwój przemysłu naftowego w zachodniej Małopolsce. W tym celu wyjechała do War- dować się nie może. szawy delegacja, złożona z prezesa Izby Pracodawców, inż. Stanisława Libelta, dra St. Dunikowskiego i zasobne magazyny aprowizacyjne i odzieżowe dla z Krosna i inż. Marjana Trydłowskiego, przedstawi- robotników naftowych.

cielą zachodnio karpackich kopalń ropy dla przepro-    3. Rząd pospieszy z pomocą kopalniom o małej

wadzenia z władzami państwowemi odnośnych per- produkcji, opartym na polskim kapitale w formie za-traktacji, w których udział wziął na zaproszenie de- liczek gotówkowych, wzgl. dostawy materjału tech-legacji Prezes Kraj. Tow. Naftowego p. Wł. Długosz, nicznego lub zwolnienia na eksport pewnej ilości ropy Po porozumieniu się z przedstawicielem rafine- na wymianę za artykuły dla wielu kopalń niezbędne, rów drem Piłatem, została delegacja, w skład której których dostawy podjąć się mogą jedynie firmy za-wchodzili i trzej przedstawiciele robotników, przyjętą graniczne.

(x).

4. Umowa kompenzacyjna z Czechami przyjdzie do skutku, przyczem przedewszystkiem uwzględnione będą dostawy materjałów i maszyn wiertniczych.

Prezydent Urzędu naftowego p. Widomski upewnił delegację, że z całą energją, życzliwością i obje-ktywnością bronić będzie interesów przemysłu. Takie też wrażenie odniosła delegacja z tego posiedzenia, na którem zapewniono ją także, że Rząd rozrzuci sieć gazociągów z kopalń w Męcince, do wszystkich linji naftowych w zachód. Małopolsce, by kwestja opału była załatwioną i by nie dopuścić dó opalania kotłów tak cennym dziś materjałem, jak ropa.

Pan Widomski wyraził też przekonanie, że w najbliższym czasie powołaną też zostanie do życia w łonie Urzędu naftowego naftowa sekcja geologiczna, jako ciało doradcze, złożone ze znawców geologicznych stosunków terenów naftonośnych.

Na zaproszenie robotników inż. Libelt i dr Stan. Dunikowski udali się do Sejmu, gdzie konferowali z posłem drem Diamandem, który zaproponował mo-

żliwie bezzwłocznie zwołanie ogólnej ankiety naftowej w Krakowie, celem fachowego’ sformułowania wskazań i postulatów w sprawie przemysłu naftowego, jakie mają być przedłożone rządowi.

Ankietę tę powołało też rzeczywiście Krajowe Towarzystwo Naftowe do Krakowa na dzień 30 marca z następującym porządkiem dziennym:

1.    Słowo wstępne — Prezes Krajowego Towarzystwa Naftowego, Wład. Długosz.

2.    Ogólne postulaty przemysłu naftowego w stosunku do polityki przemysłowej Państwa — ref. dr J. Nowak.

3. Zapotrzebowanie kopalń — ref. inż. M. Szy

dłowski.

4. Sprawy robotnicze — ref. Sekretarz Związku Metalowego Topinek.

Nie należy wątpić, że ankieta przyczyni się znacznie do wyjaśnienia i usunięcia wielu bolączek naftowego przemysłu.

Rozwój historji ropału.

wywieziono :

własna konsumcją:

30.754

23.078

58.724

45.204

49.515

53.374

76.062

78.169

49.715

116.227

213.327

283.594

341.912

66.753

77.876

97.000

119.735

162.243

237.477

332.900

347.332

366.703

360.351

434.094

540.385

560.492

Rumuńskie pisma wśród licznych rozważań poświęconych obecnym sprawom przemysłu naftowego u siebie w kraju — zastanawiają się nad kwestją ropału i historją, a raczej wzrostem jego znaczenia. Podczas gdy przed jakiemi 30-tu laty pozostałości ropy po destylacji wynoszące około 40?/₀ z ogólnej sumy rafinady, były raczej niepożądanym balastem, zużywanym na opał jedynie w krajach produkujących ropę — to dziś, po wojnie, wszędzie, nawet w krajach nie posiadających nafty, ropał staje się coraz bardziej poszukiwanym, nawet poprostu niezbędnym artykułem.

Niebywały brak węgla, wywołany wzmożoną jego konsumcją oraz brakiem robotnika, wprowadził ropał do obsługi lokomotyw, a po doświadczeniu ko-rzystnem co do większej ilości kalorji otrzymywanych, przy mniejszej objętości, uczynił go bardzo pożądanym materjałem opałowym dla parowców, a zwłaszcza dla okrętów wojennych. Ponieważ przy coraz bardziej ulepszonych metodach fabrykacji oraz zuży-tkowywania ropału, stoi przed nim wielka przyszłość, zatem zarówno w interesie przemysłu naftowego, jak i dla narodowej ekonomicznej gospodarki — należy zabezpieczyć pokrycie dla wewnętrznej konsumcji własnej ciągle rosnącej, oraz o ile możności podnieść eksport, by wyzyskać bardzo korzystną konjunkturę handlową na targach zagranicznych.

Już samo zestawienie produkcji i wywozu ropału w Rumunji wymownie ilustruje powyższe słowa.

Rok:

1901

1902

1903

1904

1905

1906

1907

1908

1909

1910

1911

1912

1913

Pierwsze lata wykazują niezmiernie małą cyfrę eksportu, w roku 1909 wywóz, nawet znacznie zmalał, i nie rzadkim był objaw wtedy, że narzekano na ropy ubogie w składniki droższe, a obfitujące w po zostałości, jako nie mające odbytu za granicą. Odkąd jednak angielska marynarka wojenna pierwsza zaprowadziła u siebie opał płynny i poczyniła liczne zamówienia powyżej 200.000 ton ropału, rozpowszechnienie jego przybrało coraz większe rozmiary tak, że od roku 1910 silny wzrost eksportu zaniepokoił rząd rumuński, obawiający się braku pokrycia własnego zapotrzebowania dla swoich kolei, parowców i fabryk.

Wojna, zamknięcie Dardaneli, wreszcie przystąpienie Rumunji do państw walczących, wywołało zupełny zastój w przemyśle rumuńskim, ale obecnie, o ile tylko naród rumuński wykaże dosyć siły organizacyjnej, inteligencji, pracy i przedsiębiorczości, a rząd rumuński poprze jego usiłowania całą swoją polityką ekonomiczną i przemysłową, to właśnie ta gałąź przemysłu naftowego może się wspaniale rozwinąć, dzięki niebywałej konjunkturze handlowej, gwałtownie mnożącym się rynkom zbytu na wszystkie produkty wtórne ropy, zwłaszcza na pozostałości.

Ale w dzisiejszych, obecnych warunkach Ru-rnunja korzystać z tych sprzyjających warunków i możności wyzyskania cen wobec małej podaży a znacznego popytu, wcale nie może ! W tej chwili cały jej zapas ropału wynosi 20.000 ton, co wobec ciągle zmniejszającej się produkcji na kopalniach, oraz wobec „Wielkiej Rumunji“ nie wystarczy nawet na potrzeby własne. Ażeby módz prowadzić racjonalną gospodarkę naftową i narodową tj. módz eksportować, należy z intenzywnością prowadzić wiercenie i eksploatację kopalń.

Da się to uskutecznić tylko wtedy, gdy wszelkie zapory i trudności hamujące wolny rozwój przemysłu zostaną usunięte, gdy przemysł będzie mógł wprowadzić do kraju wszystkie maszyny i cały potrzebny, a ciągle brakujący materjał techniczny.

Tern bardziej należałoby się spieszyć z urzeczywistnieniem tych wszystkich postulatów, że mimo iż obecna sytuacja ekonomiczna światowa będzie zapewne dosyć długotrwałą, to przecież nie będzie wie-

Zaopatrzenie kraju w naftę.

1)    jaknaj większe wyzyskanie drogi wodnej oraz naftociągów

wania kolej i żelaznych do transportu ropy i jej produktów ;

2)    decentralizacja i umiejętny rozdział sił ludzkich i fizycznych.

Te dwie wytyczne są warunkiem sine qua non, poprawy zaopatrzenia kraju w naftę. W Rumunji należałoby koniecznie powiększyć sieć rurociągów i oprócz projektowanej linji Prahova — Giurgévo, po-połączyć naftociągiem miejscowości Buzeu—Galatz, Olvesti — Cluj, Buzeu — Jassy — Czerniowce etc. — Ameryka dysponuje już obecnie dziesiątkami tysięcy kilometrów naftociągów, a Rosja oprócz licznych rurociągów posiada tak wspaniały szlak wodny jak rzeka Wołga, przerzynająca prawie całe państwo, należałoby tylko umieć wyzyskać ją należycie.

Z chwilą rozszerzenia i powiększenia sieci ru-

a co za tern idzie, ograniczenie uży-

czną, bo jak z jednej strony coraz nowe obszary naftonośne zostają odkrywane i wyzyskiwane na wszystkich częściach kuli ziemskiej, tak z drugiej strony, państwa pozbawione własnego opału, zupełnie słusznie zabierają się z całą energją do wyzyskania swych wód i uzyskania z nich potrzebnej siły motorycznej dla swego przemysłu, oraz dla elektryfikacji kolei.

Francuska prasa zajmuje się również bardzo żywo sprawą ropy i nazywa rok 1919 rokiem ropy. Z powodu ogólno-światowego braku węgla, płynny opał zaczął coraz bardziej wchodzić w użycie. W An-glji zmniejszyła się produkcja węgla w roku poprzednim, w porównaniu z r. 1913, o 70 miljonów ton, Francja również produkuje obecnie zaledwie drobną część swej przedwojennej wytwórczości, tak, że obecnie światowa produkcja węgla, wynosząca przed wojną około 1 miljard ton, z trudem dochodzi sumy 700 miljonów ton. Wobec tego we wszystkich gałęziach przemysłu panuje dążność zastępowania węgla płynnym opałem, tembardziej, że już nawet powierzchowne zestawienie właściwości jednego i drugiego systemu, przemawia za ropałem. Już samo odtrans-portowywanie z miejsca wydobywania, zapomocą rurociągów, jest bardzo proste i wymaga mało rąk roboczych do pomocy. Przytem 1 tonna ropy przy dłuższym transporcie wymaga daleko mniej miejsca niż tonna węgla, a ponadto posiada podwójną ilość ka-lorji. Dalej — utrata ciepła w czasie palenia jest minimalna, a także ilość wytwarzanego dymu, gazów, pyłu i popiołu mniejsza. — Również i koszta produkcji są tańsze, niż przy węglu. — To wszystko razem wzięte, przemawia za tern, że niebawem, nie-tylko okręty, lecz również koleje i paleniska fabryczne będą przystosowane do opału ropą.

Ilość parowców opalanych ropą jest dziś bardzo znaczna, a setki parowców jest właśnie w przebudowie, z czego około 75% otrzyma urządzenie oparte na systemie „odwracalnym“ (t. zw. „Convertible System“), za pomocą którego można w ciągu paru godzin zamienić opalanie ropą na opalanie węglem. Prócz tego także i parowce poruszane zapomocą mo

toru Diesla są w budowie. Anglja, dotychczas zaopatrzona w dostateczną ilość taniego węgla pozostała w tyle poza innemi mocarstwami morskiemi co do przebudowy swej marynarki do opału ropą, obecnie jednak większe towarzystwa żeglugi, zwłaszcza wysyłające okręty swe na wschód, wszystkie przystępują do zaprowadzenia opału ropą na swych parowcach.

Na całym świecie zaprowadzają stacje ropne, podobnie jak dotychczas węglowe. Okręty jadące np. na wschód, po wyczerpaniu zapasów zabranych z Europy, mogą już w Suezie lub w Port Said zaopatrzyć się w nowe ilości ropału, potem w Columbo, Singa-pore, Shanghai, Hong-Kong i Yokohama. W wszystkich główniejszych portach Australji, Indji, w Indjach Holenderskich, na wyspie Borneo, znajdują się stacje ropałowe. Również cała Afryka, oraz wschodnie i zachodnie wybrzeża Ameryki zaopatrzone są w specjalne składy ropału dla marynarki międzynarodowej.

Ponieważ parowce opalane ropą y z konieczności rzeczy musiałyby omijać porty, nie dające im możności nabrania nowych zapasów, zatem nietylko Anglia, ale również i Szwecja, Danja, Holandja, Francja, Hiszpanja, Portugalja, Włochy i Grecja przystępują na wyścigi do zakładania w swoich portach zbiorników ropy.

Tak np. w porcie Manila, każda tama portowa, każde „molo“ zaopatrzone będzie w rurociąg, zapomocą którego okręty opalane ropą, natychmiast po zarzuceniu kotwicy będą mogły zaopatrzeć się w ma-terjał opałowy. Wogóle cały port ten ma być na wielką skalę urządzony i planowo przebudowany, tak by równocześnie około 30 tysięcy ton tonażu mogło być wyładowanem.

Również Liverpool już przystąpił, po przełamaniu pewnych trudności z władzami portowemi, do budowy wielkich zbiorników na ropał, o objętości kilku miljonów galionów, dla okrętów zawijających do tego portu.

Nawet i w Marokko kilkanaście lokomotyw przeszło do opału ropą.

Z.

Wobec faktu, że kraj nasz cały, zarówno większe miasta, jak i wieś, cierpi stale na brak nafty, przy równoczesnej wydatnej produkcji oraz przepełnionych zbiornikach, interesującymi dla nas będą wywody ogłoszone świeżo w rumuńskim „Monitorze Naftowym“ a zajmujące się zaradzeniem analogicznym wadliwym stosunkom w Rumunji, tern ciekawsze, że wbrew dziś ogólnie panującej tendencji ześrodkowy wania wszelkiej akcji w ręku rządu i ujmowania każdej niemal dziedziny życia gospodarczego i ekonomicznego w ramy państwowe, objawia się w Rumunji prąd nowy, świeży — dążący do zindywidualizowania wszystkich tego rodzaju spraw, do oparcia powodzenia danego przedsięwzięcia czy organizacji, nie na szeregu praw i przepisów, często hamujących bieg rzeczy, lecz na prywatnej inicjatywie, energji i zdolności poszczególnych jednostek.

Dwie są zasady, na które powinno się przede-wszystkiem zważać, przy organizowaniu racjonalnego rociągów rumuńskich, trzebaby przedewszystkiem rozdziału nafty w danem państwie:    wszystkie porty dunajowe i czarnomorskie wyposażyć w urządzenia, zamieniające je na wielkie centra bliżej niej niż rafinerji się znajdują, zaopatrywać handlu ropą, posiadające dostateczną ilość zbiorników w naftę przez porty. Np. w Rumunji dla Bessarabji na przechowywanie zapasów dostarczanych przez całej, możnaby stworzyć taki port główny w Reni, rafinerje, oraz odpowiednią ilość statków i szkutów któryby nie tylko zasilał swój własny okręg, lecz cysternowych, przeznaczonych jedynie do obsłu- był stacją transitową dla innych centrów i okręgów giwania danego okręgu i odbywających jedynie całej Bessarabji. krótkie podróże. Zasadniczą podstawą tego systemu jest właśnie podział na wielkie centra z okręgami zasadzie wolnego handlu, przy cenach ustalonych do nich należącemi i przez nie zaopatrywanemi. Je- przez rząd, wobec jednak bardzo ograniczonych dynie taka decentralizacja materjalnych czynników środków przewozowych i celem uniknięcia spekulacji, pracy potrafi zapobiedz zastojowi w rozdziale nafty zaopatrzeniem w naftę władz i instytucji państwowych oraz przeprowadzić składne zaprowiantowanie kraju kieruje bezpośrednio Dyrekcja naftowego wydziału całego. Korzyści tej metody już na pierwszy rzut rumuńskiego ministerstwa przemysłu i handlu, zaś oka są widoczne : Żadna „lokalna“ cysterna, czy to resztę zapotrzebowania kraju pokrywa T-wo „Ditri-wodna, czy kolejowa, kursująca na krótkich przestrze- butia“, centralizujące w sobie sprzedaż produktów niach nie zabłąka się, nie wymknie z pod ścisłej wszystkich rumuńskich rafinerji, o produkcji prze-kontroli, a tymczasem obecny system, gdzie z jednego wyższającej 5 wagonów dziennie, podczas gdy rafi-centrum np. w Rumunji z Prahovy wysyłane bywają nerje o produkcji mniejszej, mogą bezpośrednio sprze-pojedyncze cysterny do najodleglejszych granic po- dawać swe wyroby na rynku wewnętrznym. Dla większonego kraju — wykazuje potrójne szkody przy prowincji przyłączonych tj. Bessarabji i Bukowiny, obrocie cysterny : po pierwsze bardzo długi czas Dyrekcja naftowego oddziału min. przem. i handlu, potrzebny do przebycia owej odległości, powtóre przydziela miesięczne ilości według swego uznania, koszt siły pociągowej czy to lokomotywy, czy pa- dla Transylwanii zaś, tamtejsza komisja rządząca rowca holownika, a wreszcie zagwożdżenie stacji przedkłada co miesiąc wykazy swego zapotrzebowa-łącznikowych, zwłaszcza stacji głównych.

Obecnie zaprowiantowanie Rumunji polega na

nia i o ile możności przeprowadza całą ekspedycję

Co się zaś tyczy decentralizacji sił ludzkich, to własnemi cysternami i lokomotywami.

dużo byłoby reform i zmian do zaprowadzenia, lecz przedewszystkiem należałoby owe pojedyncze okręgi w praktyce pozostawiał dużo do życzenia, dyrekcja przydzielić poszczególnym kupcom naftowym i tylk o owego wydziału naftowego, przedłożyła dyrekcji im, równocześnie oznaczając stałe ceny sprzedaży, kolejowej nowy plan racjonalnego wyzyskania tak by uniemożliwić wszelką spekulację, pozostawiając bardzo dziś ograniczonych środków komunikacyjnych, im jednakowoż dostatecznie duże zyski by ich za- oparty na miesięcznym zapotrzebowaniu produktów chęcić do pracy intenzywnej. Kupcy tacy staliby się rafinowanych i surowych osobno, dla każdej części np. w Rumunji bardzo cennym czynnikiem pomocni- kraju i wprowadzający dla każdej z nich redularne czym dwóch istniejących już' tam organizacji kieru- pociągi naftowe, kursujące w oznaczonym terminie, jących transportami nafty, tj. dyrekcji kolejowej oraz celem jednolitego zaprowiantowania całego obszaru. T-wa „Rozdział“ („Distributia“), które mimo najlepszej Siedm takich okręgów konsumuje miesięcznie razem : chęci były zawsze wyprzedzane, przez prywatnego 21.100 ton produktów białych, a 46.200 ton pozosta-przedsiębiorcę, działającego sprawniej i szybciej, gdyż łości ; stosownie do cyfr poszczególnych (których tu ten ostatni nie krępowany szeregiem przepisów i re- n^e przytaczamy dla braku miejsca), zostałyby skie-gół, może działać na własną rękę, zastosowywać rowane tam pociągi naftowe perjodyczne. w danej chwili własne pomysły, za które sam jeden    Również zwrócono uwagę i na to, by wszystkie

ponosi odpowiedzialność i których powodzenie obcho- cysterny w kraju, zostały przydzielone rafinerjom, dzi jego samego bezpośrednio.    proporcjonalnie do ilości miesięcznie z nich wywo-

Nie wchodząc w bliższe szczegóły organizacji żonych produktów. A ogółem w tych zarządzeniach

podzielono rafinerje na dwie grupy. Pierwsza kate-

Ponieważ jednak, wyżej naszkicowany system,

okręgów rozdzielczych, zawisłych od portów, zastanówmy się nad sposobem, w jaki reszta kraju, bardziej gorja, ma połączenia rurociągowe ze zbiornikami oddalona od sieci wodnej będzie mogła być zaopa-. dla eksportu rządowego, a druga albo nie posiada trzoną. — Przedewszystkiem dzięki zaopatrywaniu wcale tych urządzeń, albo też zbiorniki o bardzo wszystkich miejscowości nadbrzeżnych, drogą wodną, małej pojemności. Ażeby więc ułatwić tym ostatnim cały park cystern, dotychczas tam zajętych, zostanie regularne funkcjonowanie i odpływ produktów, przy-zwolniony i będzie mógł zasilać centra śródziemne, dzielono im procentowo większą ilość cystern, Oczywiście trzeba będzie niektóre z tych stacji zwłaszcza, że prawie wyłącznie są oparte na kapi-zbornych, wyposażyć w odpowiednie urządzenia, lub tale narodowym. Cała ilość kursujących w Rumunji już istniejące rozszerzyć tak, by zaprowiantowanie cystern wynost 6.250.

mogło odbywać się regularnie, systematycznie, za-    Stanowisko rumuńskiego wydziału naftowego

a) ‘à razy na tydzień pomiędzy Ploesti a Piatra szego tempa i pomyślnego wyniku całej ekspedycji.    Olt i z powrotem, b) 4 razy na tydzień    na linji

Aby módz jaknajwięcej zaoszczędzić na sile    Ploesti-Bukareszt i z powrotem, c) 3 razy na tydzień

pociągowej lokomotyw, należałoby również i te mia-    na przestrzeni między Ploesti a Pascani, tam    i nazad,

sta, które choć nie leżą w pobliżu wody, przecież    d) 4 razy na tydzień Ploesti-Galatz, prócz    tego co-

pomocą całych pociągów naftowych, należących wy- co do absolutnej konieczności zaprowadzenia pocią-łącznie do danego okręgu i nie mogących być żadną gów specjalnych naftowych o pewnej określonej miarą wywiezionymi poza dane terytorjum. Tak ce- liczbie cystern, kursujących w różnych odstępach Iowo zestawione pociągi, będą oddane do dyspozycji czasu w stałych kierunkach, została należycie zro-jednemu ajentowi lub kolejno kilku kupcom po sobie, zumianem przez rumuńską dyrekcję kolejową, gdyż na ściśle oznaczony przeciąg czasu, tak że każdy zarządzono jaknajrychlejsze zestawienie i puszczenie może np. sam eskortować swój transport i przyczy- w ruch następujących pociągów : niać się własną zapobiegliwością i pilnością do szyb-

CO

dzienny transport wodny 9 cystern pomiędzy Czarno- wyglądałaby u nas nietylko kwestja zaopatrywania wodą a Konstanzą oraz codzienny transport wodny nas samych, ale przedewszystkiem kwestja eksportu 5 cystern ropy z Moinesti do fabryk Onesti i Nicolina. nafty za granicę (coby zupełnie zmieniło nasze sta-Nad sprawiedliwym rozdziałem cystern i sprawnem nowisko w wszechświatowym handlu), gdybyśmy funkcjonowaniem wypracowanego planu uzdrowienia mieli większą ilość rafinerji, oraz umieli wyzyskać stosunków zaopatrywania Rumunji w naftę, czuwać obfitość naszej przyrodzonej sieci wodnej, której będzie specjalna komisja w której skład wchodzić spławność trzebaby jednakowoż gdzieniegdzie po-będzie 4 członków, mianowicie : delegat ministerstwa większyć, oraz gdybyśmy posiadali więcej rurociągów, przemysłu i handlu, delegat ministerstwa spraw we- budowanych dziś w setkach kilometrów w każdym wnętrznych, dyrektor ruchu okręgowej dyrekcji ko- naftę produkującym kraju. Wobec tego na pozór lejowej w Bukareszcie, oraz delegat towarzystwa fantastyczny projekt naftociągu pomiędzy Drohobyczem a Gdańskiem nabiera bardziej realnego zabar-Powyższe rozważania, dotyczące przeważnie wienia, a w każdym razie jest dowodem, że może sfery rumuńskich interesów, mają dla nas prócz przecież nie damy sobie wszystkiego wydrzeć z rąk czysto objektywnego, rzeczowego, także i dydak- przez kapitał i inicjatywę zagraniczną, lecz że sami tyczne znaczenie. Otwierają się przed nami sze- potrafimy zdobyć się na dotrzymanie kroku postę-rokie horyzonty tak dla prywatnej jak i dla rzą- powi technicznemu z szaloną szybkością dążącemu dowej inicjatywy, widzimy wiele pilnych i nagłych naprzód na całym szerokim świecie. zadań czeka na ujęcie i rozwiązanie, jak inaczej

„Distributia“.

Z. S.

Z naftowych spraw Rumunji.

Głosy niemieckie. W poprzednim numerze przed- ilości materjałów potrzebnych dla swego przemysłu,

środków transportowych, lokomotyw etc. Życzenia

stawiliśmy sprawy przemysłu rumuńskiego, oświetlone z ich własnego stanowiska narodowego — cie- te spełnionemi nie zostały, z powodu stanowiska kawern będzie dla porównania zapoznać się z głosami Rumunji nie chcącej oddać całego swego przemysłu prasy niemieckiej o tychże samych kwestjach. Prze- pod wpływ zagranicy, a skutkiem tego spadła niez-dewszystkiem podkreślają Niemcy zasługę swoją, że miernie waluta rumuńska, tak że 1 frank szwajcarski w ciągu roku swego tam działania podczas okupacji, kosztował 10 leji rumuńskich, a pewne podniecenie na nowo odbudowali i uruchomili przemysł naftowy, i naprężenie w stosunku do koalicji wywołane już potężnie zniszczony przez ustępujące woj'ska rumuń- epizodem węgierskim, zapanowało i w dziedzinie skie. Gdy w listopadzie 1918 — Rumunja osiągnęła gospodarczej, niebywałe, całkiem przechodzące oczekiwania korzyści z wojny, * gdy małym względnie wysiłkiem względem technicznym skazaną na konieczną pomoc dwukrotnie powiększyła powierzchnię i liczbę mie- z zagranicy, a że waluta niemiecka, podobnie jak szkańców swego państwa, wydawało się, że przemysł rumuńska jest ogromnie zdeprecjonowaną, więc naj-naftowy osiągnie ogromny rozkwit. Tymczasem rzecz korzystniej byłoby dla Rumunji — tak przynajmniej się przedstawia całkiem inaczej ; produkcja, obróbka twierdzą Niemcy — nawiązać bezpośrednie stosunki i wywóz są stale hamowane przez niedomagania handlowe z Niemcami. Wprawdzie Niemcy nie mogą transportowe, brak miejsca na magazynowanie, tru- ofiarować takich cen za naftę i zboże, których po-dności w sprowadzaniu materjału wiertniczego itd. trzebują koniecznie, jak państwa sprzymierzone, ale Rurociągi funkcjonują tylko częściowo, tak że olbrzy- końcowy rezultat transakcji handlowych z Niemcami mie rezerwoary w Konstancy stoją próżne. Produkcja byłby przecież dla Rumunji korzystniejszy. Mimo, miesięczna przenosząca za czasów niemieckiej oku- iż oficjalne kroki, celem nawiązania tych stosunków pacji znacznie cyfrę 10.000 wagonów, spadła w roku jeszcze nie zostały podjęte, to przecież prywatnie 1919 przeciętnie na 7.500 wagonów, zaś listopadzie już pewne kroki zostały przedsięwzięte i nadeszły na 6.600 wagonów, w grudniu na 6.400 wagonów, np. już do Niemiec oferty firm rumuńskich na naftę, Naftowa polityka rządu rumuńskiego, wywierająca ale pod warunkiem, by niemieckie cysterny po nią swój wpływ na produkcję, rozdział, wywóz i wpro- przybyły. Względy polityczno-dyplomatycznej natury wadzająca ze względów narodowych, różne ograni- byłyby do przezwyciężenia; najgorzej przedstawia czenia, co do udzielania koncesji wiertniczych, kupna się sprawa transportu. Nie wiadomo jaką drogę wy-i sprzedaży terenów oraz eksportu, okazała się brać, czy przez Węgry i Czechosłowację, czy przez w skutkach swych wadliwą. Do tego dołączyły się Polskę, czy Dunajem. Wszystko dziś wydaje się nie-i inne choroby nawiedzające całą Europę: niesłychana pewnem, ryzykownem — prawie się wydaje, że na-drożyzna, spadek wartości pieniądza wogóle, prze- leżałoby powrócić do średniowiecznych karawan, wroty społeczne, straj generalny w lecie — tak, że gdzie kupcy sami, z narażeniem życia eskortują były chwile, że nie tylko sprawność gospodarcza swój transport i czuwają nad swem mieniem. Rumunji, ale jej byt państwowy był zagrożony.

Wówczas rząd chwycił się starego i wypróbowanego jekty i plan sanacji stosunków transportowych i ma-środka, by zamydlić oczy widzom wewnętrznym gazynowanie ropy nie poprawią się znacznie, można i zewnętrznym, zaaranżował węgierską wyprawę, twierdzić, że w naftowym przemyśle rumuńskim palt lora wywołała dotychczas trwające jeszcze napięcie, nują zupełnie anormalne, niezdrowe i przynoszące pomiędzy Rumunją a państwami z nią sprzymierzo- niepowetowaną szkodę całemu krajowi, stosunki, nenii. Rumunja zażądała poparcia dla swej waluty, Naftociąg do Konstanzy funkcjonuje bardzo słabo przez wydatne kredyty z zagranicy, oraz wielkiej i z częstymi przerwami; zbiorniki wyrobów nafto-

A przecież Rumunja, jak dotychczas, jest pod

Obecna sytuacja w Rumunji. Dopóki różne pro-

wych zwłaszcza rafinowanych są stale przepełnione, a stosunki na kolejach są tak rozpaczliwe, że całe zatory transportów hamują ruch, a nagromadzone po fabrykach i rafinerjach zapasy nie mogą być wywiezione z powodu braku wagonów, lokomotyw etc. Zdarzają się wypadki i to nie rzadkie, że niektóre kopalnie w ostatnich trzech miesiącach pracowały tylko po 15 dni na miesiąc, dla niemożebności odtłoczenia swej ropy.

Ceny ropy utrzymują się stale i popyt na nią jest bardzo silny.

Czynność rafinerji zależy naturalnie bardzo od trudności transportowych oraz umieszczenia produktów, mimo to czynią one co tylko jest w ich mocy, by zaspokoić zapotrzebowanie, zwłaszcza co do płynnego opału. I tak rafinerje należące do „Astra Romana“ do tow. „Orion“ oraz „Petrol Block“ produkują dziennie około 400 ton ropału dla użytku koleji, żeglugi oraz władz i instytucji państwowych. Rafi-nerja „Vega“ wyrabia „petrolinę“, którą dostarcza rurociągiem do Bukaresztu. Z destylarni „Steaua Romana“ w Campina wychodzi dziennie około 100 ton pozostałości dla koleji rumuńskich oraz 300. do 400 ton „petroliny“ dla potrzeb przemysłu. Bukareszt jest dostatecznie zaopatrzony w naftę i w olej gazowy zapomocą rurociągu Ploesthi-Giurgevo, lecz reszta kraju cierpi na ogromny brak wszelkich produktów naftowych, z powodu braku połączenia między miejscem produkcji a konsumcją. Co do eksportu, są pewne nadzieje, że obecnie Dunajem odpłynie do środkowej Europy pewna część nadwyżki produkcji.

Dyrekcja naftowych rurociągów w Rumunji, powierzyła 5-ciu największym firmom metalowym kraju naprawę 13 wielkich rezerwoarów, każdy o pojemności od 1.600 do 3000 m², tj. połowy z całej liczby 26 zbiorników zniszczonych podczas odwrotu w roku 1916 w miejscowości Teleajeu-Ploesthi. Prace te, mają być ukończone do 4 miesięcy, będą kosztowały 3 mil jony lej i.

Wielkie towarzystwo budowy i robót publicznych powstało świeżo w Rumunji, o kapitale 60 miljonów leji, mające na celu prócz badania i wykonywania projektów technicznych różnego rodzaju, uczestniczenie w przedsiębiorstwach przemysłowych, instalacjach, eksploatacjach, kupnie i sprzedaży fabryk oraz wszelkich tranzakcjach finansowych, przemysłowych oraz handlowych — także i bezpośredni udział w przemyśle naftowym. Osobna sekcja ma się zająć akordowem wykonywaniem wierceń, dostarczaniem materjału, narzędzi, przyrządów etc. T-wo to będzie nosiło nazwę: „Société générale de constructions et travaux publics“, z siedzibą w Bukareszcie.

Zaprowiantowanie kraju, zwłaszcza okolic górzystych pozostawia wiele do życzenia z powodu trudności transportowych, tak że ludność wiejska ani w mąkę, ani w kukurydzę nie jest dostatecznie zaopatrzoną; tembardziej, że niechętnie zabierają się dziś rolnicy do uprawy roli, a raczej wolą używać swych zwierząt pociągowych do przewożenia drzewa, wina, oraz śliwowicy i uprawiać tem handel.

Kapitał amerykański w Rumunji. Według wiadomości z Nowego Yorku, amerykańskie Towarzystwa Naftowe zakupiły prócz szeregu kopalń także i główne rafinerje rumuńskie i przywróciły w nich ruch, wstrzymany od początku wojny.

Rumuńska produkcja ropy.

86.375

80.143

102.788

94.707

94.984

79.539

24.151

33.528

96.912 94.749

66.913 65.058

Razem

Produkcja ropy w Rumunji w ubiegłym roku przedstawia się następująco w tonach: styczeń . luty . . .

marzec kwiecień . maj . . . czerwiec . lipiec . . sierpień . wrzesień . październik listopad . grudzień <

919.847 ¹)

Widzimy, że na ogół cyfry maleją. Ubytek produkcji tłómaczy się przedewszystkiem wielkim brakiem pomieszczenia dla wyprodukowanej ropy. Porównywując ze sobą dwa półrocza widzimy, że pierwsze sześć miesięcy dają nam sumę 538.536 ton a drugie tylko 383.311 ton, czego przyczyny szukać należy także w strejku robotników naftowych, jakiego przemysł naftowy rumuński jeszcze nigdy nie notował, trwającym od 10 lipca do 20 sierpnia, co uwidacznia się zaraz w olbrzymim spadku produkcji tych 2 miesięcy. Do tych wszystkich przyczyn dodać jeszcze należy prawie zupełne wstrzymanie robót poszukiwawczych i wiertniczych. Mimo to, mimo, iż dzienna przeciętna produkcja wynosiła w roku 1919 2.520 ton, czyli w porównaniu z rokiem 1918 o dziennej produkcji 3 372 ton, o 752 tony dziennie mniej — n;e można twierdzić, by naftowemu przemysłowi rumuńskiemu groziła ruina, bo zmniejszenie się produkcji, należy w pierwszym rzędzie odnieść do sztucznego hamowania wydatności szybów, a nie do wyczerpania terenów. Jeżelibyśmy porównawczo zestawili poszczególne okręgi i szyby, tobyśmy np. zauważyli, że kopalnia Moreni, należąca do Astra Romana i Romana - Americana, dwóch towarzystw najbardziej cierpiących na brak miejsca do magazynowania ropy, wykazuje największy ubytek produkcji.

Wywóz nafty rumuńskiej od 1 do 15 lutego 1920.

Z Czarnej Wody wywieziono do Serbji lekkiej benzyny 500 ton, do Węgier benzyny ciężkiej 804.185 ton, nafty destylowanej 1100 ton, a oleju gazowego 110 ton. Z Konstanzy odeszło do Egiptu nafty destylowanej 9.491 014 ton, tak że całość wywozu uskutecznionego przez Urząd eksportowy w ciągu 15 dni wynosi 12.000 ton.

Zapas 1 listopada 1919 Konsumcja wewnętrzna Eksport

Zużyto na opał Zapas 1 grudnia 1919

Razem

Wytwórczość rumuńskich rafinerji w grudniu 1919 r.

w tonach

Oleje    Parafina Pozostałości

35.065    213    17.644

311    3.356    130    '    23 938

8.510

24.006    35.268    154    17.502

24.317“    39.420    284    49.950

Benzyna

67.406

3.568

650

72.756

76.974

Nafta dest Nafta rafin.

108.908    15.606

Razem

244.842

8.069

5.927

779

101.174

115.170

17

39.372

7.356

8.527

250.860

306.115

Eksport Rumunji w ostatnich latach

w tonach

CO lO ZO l> OO 05 ° ^ rr² 3 4 5 6 7 8 ■ł-1 ,_H hh Oh 05 05 05 05 05 05 05

Benzyna surowa i rektyfikowana

Nafta świetlna i rafinowana

Surowiec, oleje mineralne i pozostałości

Razem

237.168

164.143

13.132

3.690

418.622

297.800

272.899

112.982

380.077

191.545

142.816

98.090

1,036.446

653.488

428.847

214.722

2.271

24.977

10.204

37.452

9

Światowa produkcja ropy.

Kanada osiągnęła w roku 1918 najwyższą pro- wynosząca przeciętnie 267.497 baryłek, wykazuje dukcję za ostatnie 10 lat sprawozdawczych. Całość w porównaniu z listopadem dzienny ubytek 2.842 wyprodukowanej ropy wynosiła w tym okresie baryłek, a cała miesięczna produkcja 8,971.120 ba-304.741 baryłek, o wartości 885.143 dolarów, czyli ryłek. Zapas z końcem grudnia 30,480.323 baryłek o 42°/₀ więcej, niż w 1917 r. Udział poszczególnych (32,042.923). Produkcja Stanu Texas wynosiła w ubie-prowincji w tej sumie przedstawia się następująco: głym roku około 97 miljonów baryłek, na 3.723 Ontario 288.692 baryłek, — Nowy Brunświk 3.009, szybów. Ogółem sądząc Stany Zjednoczone stoją Alberta 13.040 b. Rafinerje kanadyjskie (w liczbie u szczytu swej potęgi naftowej, gdyż przedstawiają dziesięciu), przerobiły w roku 1918 162,641.155 ga- w światowym bilansie naftowym za rok 1918 70°/₀. lonów ropy, z czego 250,382.965 było dowiezione Meksyk i Rosja dają 20%, a wszystkie inne ważniej-z poza kraju, a 12,258.190 galonów pochodziło z wła- sze, produkujące naftę państwa wchodzą tu z 109

do 2*58%, ta ostatnia cyfra przypada na Holenderskie

snej produkcji.

Całość importu ropy i jej produktów w roku Indje Wschodnie wraz z angielskiem Borneo. Pro-1918 wynosiła 420,728 933 galionów, (w r. 1917: dukcja Rosji, Rumunji i Galicji ciężko ucierpiała 379,148.006) o wartości 30,479.570 dolarów (22,957.688). przez wojnę i nie prędko wróci do równowagi.

państw, gdzie produkcja dopiero się zaczyna na do-

Gazu ziemnego wyprodukowała Kanada w r. W każdym razie oczekiwanym jest wielki wzrost 1918 20,140.309 tysięcy stóp⁸, wartości 4,350.940 do- ogólno-światowej produkcji ropy zarówno w bilansie larów, z czego na Ontario przypada 13,029524 ty za rok 1919, jak i potem w następnych latach, sięcy, na Albertę 6,318.389 tys., na Nowy Brunświk Naftowe fachowe Koła w Stanach Zjednoczonych, 792.396 tysięcy. Znaczny spadek produkcji gazu wy- zwracają uwagę na możliwość, iż po osiągnięciu ze-wołany był rządowym zakazem używania go do ce- nitu produkcji, za jakie 2—5 lat, zacznie się ubytek lów przemysłowych, tak, że jedynie dla domowej jej — i Ameryka popadnie w zależność od innych konsumcji miał odbyt.

Interesujące dane odnoszące się do produkcji bre organizować i rozwijać i trwać może w ciągle ropy na całym świecie w roku 1919 ogłasza „Pe- wielkiej wydajności jeszcze przez jakie przynajmniej

troleum World“ w marcowym swym zeszycie.

Przytaczamy ważniejsze z nich, (cyfry w nawiasach odnoszą się do r. 1918). Produkcja ropy w Stanach Zjednoczonych wynosiła 376,000.009 baryłek bhżenie 82 miljonów baryłek, (63,828.836). Na razie, (356,000.000), zapas z końcem roku u producentów doPokl nowe prawodawstwo naftowe nie zostanie

uchwalone, pozwolono zagranicznym T-om na wiercenie nowych szybów, oczywiście z pewnymi zastrzeżeniami, gwarantująćeini interesy narodowe.

Na południowy wschód od Hamburga w Niem-

10 lat — i pokrywać wciąż rosnące zapotrzebowanie świata w ropał i naftę ²).

Produkcja Meksyku za rok 1919 wynosi przy-

‘) Zwracaliśmy już niejednokrotnie uwagę naszych czytelników na lę troskę Stanów Zjednoczonych o ich naftową przyszłość, n „i i • i •    Tr    ..    , .    oraz na przewidującą politykę Anglji, starającą się na wszelki

1 redukcja dzienna Kaliforilji w grudniu 1919 sposób zapewnić sobie wpływ na światową produkcję ropy.

Angielsko-holenderskie wpływy w Ameryce. Jak

czech, dowiercono się w sąsiedztwie starego szybu, Kaspijskie jest całkiem wstrzymany, tak, że wywóz zarzuconego dla swej nieproduktywności, w głębo- odbywa się jedynie do Baturn rurociągiem, oraz kości około 300 m gazu naftowego o ciśnieniu około parkiem kolejowym wynoszącym 800 cystern.

750 funtów na cal², który ząpomocą rur odprowadzany jest do gazowni Hamburga. Przeciętna dzienna produkcja na wyspie Trinidad wynosi około 12.000 baryłek.

już donosiliśmy w numerze poprzednim, holenderskie Towarzystwa „Royal Dutch“ i „Hüll“, poza którymi stoi Anglja, starają się wszelkimi siłami zachwiać Naftowa produkcja w Baku poprawiła się znacz- potęgą „Standard Oil Company“ i już niemal na ca-nie w ostatnich miesiącach roku 1919, gdyż wynosi łym świecie zdobyły dla siebie punkty oparcia, przeciętnie miesięcznie od 400.000 do 500.000 ton. Zwłaszcza produkcja w Indjach i w Meksyku podlega Z powodu jednak trudności odtransportowania tych całkiem ich kontroli; w Meksyku T-wo „Mexican zapasów, gromadzą się ich takie ilości, (około 4,000.000 Eagle“ zajmuje obecnie pierwsze miejsce, zwłaszcza ton znajduje się w zbiornikach), że dalsza produkcja od czasu ostatnich wybuchów na obszarze Naranjos, jest niezmierrjie utrudniona. Eksport przez Morze o których swego czasu donosiliśmy.

Targ ropą i jej przetworami.

W Szwajcarji wskutek wstrzymania się importerów od większych transakcji handlowych, wobec zamierzonej zwyżki cen ropy, pojawiły się na targu zapasy wojenne, nagromadzone w Szwajcarji i nastąpiła pewna zniżka cen produktów naftowych. Konsumenci płacą obecnie za 100 kg oliwy do wrzecion 75—80 franków, oliwy maszynowej lekkiej 85—95 franków, oliwy maszynowej ciężkiej 95—100 franków, oleje do tłoków (para nasycona) 100—115 franków, oleje do tłoków (para przegrzana) 110—120 franków.

Z rynku olejów mineralnych w Niemczech. „Dzień- czny.m, a 26 72 piastra w handlu hartownym (przed nik Gdański“ donosi: Stosunki na niemieckim rynku wojną 1 piaster = 26 h). olejów mineralnych pogorszyły się. Początkowo przypuszczano, że z nastaniem pokoju światowego stosunki te się zmienią. Tymczasem doznano zawodu.

Cenę nafty obniżył Związkowy Urząd wyżywienia o 10 frs na 1000 klg, tak, że cena detaliczna 1 litra nafty wynosi obecnie 50 cs, z wyjątkiem okolic górzystych, gdzie ze względu na koszta transportu wolno pobierać cenę o 2—3 cs wyższą. Ogółem od początku roku obniżono już cenę nafty o 40 cs na 1 litrze. Również cena benzyny została przez rząd znacznie obniżoną, tak, że obecnie kosztuje 100 kg benzyny ciężkiej, o cięż. gatunk. 0*735—0*760 w beczkach (zależnie od wielkości) od 89 do 94 frs. zaś benzyna lekka, o cięż. gat. 0 700—0*720 od 133 do 138 fr. Cenę detaliczną dla konsumentów oznaczono na 75 cs za 1 kg. Popyt na oleje gazowe i ropał jest bardzo silny. Na ogół jednak, mimo pewnej stałości cen na targu naftowym szwajcarskim należy raczej oczekiwać w przyszłości pewnych zmian, wskutek częstych wahań walutowych.

Wprawdzie niemiecki przemysł tych olejów podczas wojny doszedł do rozkwitu, szczególnie w wytwarzaniu olejów mniej wartościowych. Lecz utrudnienia w komunikacji i brak surowców doprowadziły ten przemysł do znacznego obniżenia produkcji, a przez to do niewykonania zamówień dla dostarczenia tych wytworów. Z zagranicy sprowadza się bardzo dużo olejów, gdyż rząd ze względu na walutę nie daje pozwolenia na przywóz. Towar amerykański jest bardzo drogi, zważywszy na to, że dolar przedstawia obecnie wartość przeszło 70 marek. Dobry olej maszynowy z Ameryki kosztuje za 100 kg. 1200 do 1300 Mk., olej cylindrowy 1600 do 1800 za 100 kg.

Nadto okazuje się tendencja zwyżkowa w Ameryce, która przez niski stan waluty niemieckiej się podwaja, jeśli się zważy, że podwyżka 1 dolara w Ameryce pociąga w Niemczech cenę o 70 do 90 marek.

Liczyć się należy z dalszym brakiem i podwyższaniem cen tego artykułu.

We Włoszech podniesiono w końcu stycznia cenę dla nafty o 21*15 lirów, a dla benzyny o 28*84 1., tak, że 100 kg nafty kosztuje obecnie 125 lirów, a benzyna 225 lirów.

W Aleksandrji wynosiła cena nafty w miesiącu styczniu 27 piastrów za 4 galiony w handlu detali-

Z Akademji Górniczej.

Wysoki Sejmie!

Komitet Organizacyjny Akademji Górniczej w Krakowie wraz z Kollegium Profesorów tejże Akademji zwraca się do Wysokiego Sejmu i całego .Społeczeństwa z rzeczowem przedstawieniem położenia, w którem znajduje się dziś Akademja Górnicza, oraz pozwala sobie przedłożyć do rozważenia wnioski, od których jak najszybszego uwzględnienia zależy, według naszego przekonania, możność otwarcia dalszych lat naszej Uczelni, a tern samem jej egzystencji. Wypowiedzenie poniższych uwag jest obowiązkiem ciążącym na nas, stojących tej szkole najbliżej, a obo-

wiązkiem Sejmu i Rządu będzie znaleść środki, by przyjęci drogą konkursu słuchacze nie musieli po uroczystem przez Naczelnika Państwa dokonanem otwarciu szkoły przerywać studjów, co jest niedopuszczalne zarówno ze względu na interesy ekonomiczne, jak też i ze względu na powagę Państwa. Wielu ze słuchaczów rokujących dziś wielkie nadzieje mogłoby pójść na marne.

Akademja Górnicza została otwarta dnia 20 października 1919 roku. Na razie zdołano uruchomić tylko pierwszy rok studjów, otwarcie dalszych lat miało następować kolejno w latach następnych. Pierw-

szy rok nauki tworzący teoretyczne studjum przygo- zważy, że idzie tu o organizacje nauki w zakładzie towawcze do nauk technicznych mógł być otwarty dopiero powstającym, nieposiadającym żadnych za-bez grnacJju własnego i urządzeń specjalnych dzięki sobów w latach poprzednich, jak większość naszych stanowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego, który zgo- szkół wyższych. Wydatki na oświatę są u nas wodził się dopuścić naszych słuchaczy i profesorów do góle bardzo małe, wystarczy przypomnieć fakt, że niektórych z swych zakładów naukowych i pozwolił budżet całego Ministerstwa W. R. i O. P. wynosi im na pewien czas korzystać ze swych środków na- tylko 3°/₀ wszystkich wydatków państwowych. A palikowych. Już teraz okazały się jednakowoż poważne iniętać musimy o tern, że wojnę o byt narodu pro-trudności i na tym pierwszym roku, a to z powodu wadzimy nie tylko na polu bitew, że równie ważną braku środków naukowych, oraz braku miejsca w pra- jest praca oświatowa. Dotychczas wypłacone dotacje cowniach Uniwersyteckich. Specjalny zakres naszej na całą naszą szkołę, wydatki organizacyjne oraz na Uczelni, oraz wielka liczba słuchaczy wymagają tu zakupno środków naukowych dla pracowni doświad-bezwzględnie osobnego pomieszczenia i osobnych czalnych wynoszą 114.550 koron, a wraz z admini-środków naukowych. Gdy w pracowniach naukowych stracyjnemi około 149.550 koron. Kwoty za które Uniwersytetu środki pomocnicze były obliczane prze- miano organizować pracownię fizyczną, chemiczną, ważnie na kilkunastu uczniów, w Akademji pracuje mineralogiczną i mechaniki technicznej są wysoce 80 słuchaczy, z których każdy równie dokładnie za- niewystarczające, a nawet małe w porównaniu z kre-poznać się musi z każdem wskazanem mu zjawiskiem, dytami przyznawanemi przez Państwo innym zakła-Z braku miejsca ćwiczenia chemiczne, przewidziane dom naukowym zorganizowanym już przed kilku laty, programem nauk, niezbędne uzupełnienie wykładu jak np. Instytut rolniczy w Puławach, Państwowy chemji, nie odbywają się w tym roku wcale, rzecz Instytut geologiczny, nie mówiąc już o Uniwersyte-wielce ubolewania godna.

tach Wileńskim i Poznańskim i Szkole Głównej Go-

Brak Akademji Górniczej musiałby wywołać ka-

Dlatego upraszamy Wysoki Sejm o uchwalenie

W razie odmowy Komitet Organizacyjny wraz

W Krakowie, dnia 10 marca 1920 r.

W zastępstwie Rektora

Przewodniczący Komitetu Orga-Dziekan Akademji Górniczej nizacyjnego Akademji Górniczej

Dr Antoni Hoborski m. p. Dr Józef Morozewicz m. p.

Lata studjów U. III. i IV. roku nie mogą być spodarstwa Wiejskiego. Wobec spadku wartości ko-otwarte, mimo największych ograniczeń, bez własnego rony sumy te są oczywiście nie wystarczające nawet gmachu lub gmachu adaptowanego specjalnie dla ce- w najskromniejszej mierze. Cierpią na tern słuchacze, lów Akademji Górniczej. Potrzebne są tu bowiem a pośrednio całe społeczeństwo, pracownie, którym nawet pokrewnych niema w Krakowie, jak budowy maszyn, techniki opałowej, elektro- tastrofalne wstrząśnienia w naszem życiu ekonomi-techniki, metalografji, geodezji i miernictwa podzie- cznem Tymczasem z górnictwa i hutnictwa czerpie mnego itd. Mimo tego otwarcie Akademji zostało do- Państwo ogromne dochody! Dość wspomnieć o tern, konane w tej myśli, że w ciągu dwu lat będzie zbu- że roczna wartość wytwórczości górniczej i hutniczej dowany i urządzony gmach nowy własny Akademji, w obrębie granic etnograficznych Polski oblicza się którego plany już były gotowe, a pod którego bu- okrągło na miljard czterysta siedindziesiąt miljonów dowę ofiarowała grunt gmina miasta Krakowa. Nie- koron, według cen przedwojennych (zob.: Czasopismo stety z przyczyn od nas niezależnych budowy gma- Górniczo-Hutnicze, zeszyt 12, rok 1918, artykuł prof. chu dotychczas nawet nie rozpoczęto i dziś nie ulega dra Szajnochy), co dziś przedstawia wartość określa-już wątpliwości, że gmach ten na czas nie będzie jącą się liczbami zawrotnie wielkiemi. gotowy. Komitet Organizacyjny wraz z Kollegium Profesorów stanął tedy wobec konieczności prowizo- nadzwyczajnego kredytu w kwocie 10,000.000 Mk rycznego adaptowania jedynego na razie rozporzą- dla Akademji Górniczej w Krakowie, dzalnego gmachu w Krakowie: jednego skrzydła gmachu poszpitalnego na Wawelu. Kosztorysy (zob. z Kollegium Profesorów zrzuca z siebie odpowiedzial-załącznik Nr. 1) wykonane przed miesiącem przez ność za przerwę w normalnych studjach 80-ciu przy-krakowski okręg budowniczy przewidywały wydatek jętych już słuchaczy i za udaremnienie dalszego roz-2.200.000 kor. na adaptacje budowlane, które w chwili woju Akademji Górniczej tak ważnej dla Państwa wykonania robót niewątpliwie osiągną 2,000.000 Mk, Polskiego, która prócz celów naukowych ma przyspo-natomiast na inwestycje naukowe, sprzęty, gabloty, rzyć Państwu także materjalne korzyści, dygestorja itd. potrzeba będzie na razie około 8,000.000 Mk, (zobacz załącznik Nr. 2). Wewnętrzne urządzenia tego budynku znajdą pełne zastosowanie w nowym wybudować się mającym gmachu. Kredyty na powyższe sumy są potrzebne niezwłocznie, gdyż z wiosną roku bieżącego musi się rozpocząć gorączkowa    Regulamin tymczasowy Kuratorjum Finansowego

praca, aby można było w październiku br. otworzyć Akademji Górniczej w Krakowie.

rok drugi, a w październiku roku 1921 rok trzeci,    Art. I. Celem popierania w trudnych obecnie

pomieszczenie znaleść też muszą jak najrychlej zbiory warunkach życia słuchaczów Akademji Górniczej, gromadzone przez zakłady działające już na pierw- jej personalu nauczycielskiego, kancelaryjnego i słu-szym roku, oraz pracownia chemji.    żby, jak również celem popierania technicznego roz-

zao-

Potrzebę szybkiego przyznania tych kredytów woju'Akademji Górniczej, jako takiej, skutkiem pozwalamy sobie przedstawić niniejszem z całym na- fiarowania pomocy finansowej przez Radę Zjazdu ciskiem. Poniżej załączamy wykaz sal i zakładów Przemysłowców Górniczych Zagłębia Dąbrowskiego, potrzebnych już w przyszłym roku szkolnym. (Zo- Związku Przemysłowców Górniczych Zagłębia Kra-bacz załącznik Nr 2).    kowskiego, Koła inżynierów górniczych śląskich

Przy tej sposobności nie możemy powstrzymać w Cieszynie i ewentualnie inne grupy przemysłu się od zwrócenia uwagi na zupełnie niewystarczające górniczego i naftowego lub też władze państwowe dotacje działających już katedr doświadczalnych Aka- ustanawia się dla zawiadywania powyższym fundu-demji, a mianowicie fizyki, chemji i mineralogji. Szczu- szem oraz jego rozdziału: Kuratorjum finansowe Aka płość tych dotacji występuje tern jaskrawiej, gdy się deinji Górniczej.

¹

Z powodu braku dokładnych dat statystycznych za okres wojny, rumuńskie pisma nie podają w tym roku zwykłego porównania z latami poprzedniemi.

²

towarzystw handlowych 132,000.000 (122,000.000).

³

Import (bez grudnia) 48,370.989 baryłek, z czego

⁴

18,300.750 z Meksyku Wywóz zaś Stanów Zjedno

⁵

czonych, według urzędowych danych ogłoszonych

⁶

przez Urząd Wewnętrznego i Zagranicznego Handlu,

⁷

wynosił 2.492,754.397 galionów (2.714,619.740) war

⁸

tości 343,776.385 dolarów (344,268.500).

być albo pieniężna lub w żywności i innych przedmiotach koniecznego użytku dla słuchaczy i perso-nalu Akademji Górniczej bądź też pieniężna dla wyposażenia technicznego Akademji Górniczej w szczególności stworzenia funduszu na budowę własnej instytucji.

Art. 2. Skład Kuratorjum, tymczasowo jest następujący : jako Przewodniczący : (Rektor Akademji Górniczej lub jego zastępca), dwaj wybrani Skarbnicy, jako Sekretarz: (Sekretarz Akademji Górniczej), oraz po jednym Delegacie władz państwowych i z każdej grupy przemysłowej popierającej wydatnie finansowo kuratorjum.

Art. 3. Przeznaczone na cele Kuratorjum fundusze mają być składane na rachunek bieżący Filji Banku Krajowego w Krakowie, skąd imieniem Kuratorjum może podejmować kwoty którykolwiek ze skarbników.

Art. 4. Celem rozdziału funduszu i przyjęcia sprawozdania kasowego Skarbników ma być zwoływane w drugiej połowie każdego miesiąca posiedzenie Kuratorjum dla ułożenia i uchwalenia zestawienia wydatków na miesiąc następny według przyjętego i uchwalonego klucza rozdziału.

Art. 5. Pomoc udzielana przez Kuratorjum może

Art. 6. Prawo głosowania na posiedzeniach Kuratorjum przysługuje wszystkim jego członkom, a w razie równości głosów rozstrzyga Przewodniczący

Sprawozdanie zaś z posiedzeń wraz ze sprawozdaniem kasowem Skarbników ma być przesłane co miesiąc wszystkim członkom Kuratorjum.

Art. 7. Kuratorjum rozwiązuje się na podstawie uchwały ² >. głosów po zlikwidowaniu w razie cofnięcia przez wymienione Towarzystwa funduszu wspierającego.

Art. 8. Regulamin powyższy obowiązuje jako tymczasowy, aż do definitywnego uchwalenia regulaminu,

Rozporządzenia i mianowania.

naftowy ;

na-

ROZPORZĄDZENIE.

Na podstawie uchwały Rady Ministrów z dnia 16 września 1919 r. zarządza się co następuje :

1)    sprawy naftowe, z wyjątkiem przytoczonych w punkcie 2, przechodzą w zarząd Ministerstwa Skarbu;

2)    w kompetencji Ministerstwa Przemysłu i Handlu pozostają nadal sprawy :

a)    udzielania wymaganych przez ustawy uprawnień górniczych i przemysłowych,

b)    nadzoru górniczo-państwowego nad kopalniami ropy naftowej i przemysłowo-policyjnego nad rafineriami nafty,

c)    aż do ewentualnych zmian przepisów ustawowych sprawy zlecone temuż Ministerstwu dekretem Naczelnika Państwa ż dnia 16 grudnia 1918 r. (Dz. Ustaw Rz. P. Nr. 21, poz. 67), oraz ustawami sejmowemi z dnia 2 maja 1919 r. Dz. Praw Nr. 39, poz. 292 i z dnia 1 sierpnia 1919 r. Dz. Ustaw. Rz. P. Nr. 68, poz. 414;

3)    przy Ministerstwie Skarbu tworzy się Państwowy Urząd

4)    do kompetencji tego Urzędu należą wszystkie sprawy z zakresu produkcji i handlu ropą naftową i przetworami jej, które obecnie załatwiane są przez inne organa państwowe cywilne lub wojskowe, a w szczególności przez Ministerstwo Przemysłu i Handlu ;

5)    wewnętrzny ustrój Państwowego Urzędu naftowego ureguluje osobna instrukcja Ministra Skarbu;

6)    powyższe zmiany wchodzą w życie dnia 1 paźdz.1919 r.

Minister Przemysłu i Handlu : (—) Szczeniowski.

Minister Spraw Wojskowych: (—) J. Leśniewski.

Minister Skarbu : (—) Biliński.

(Dz. Ust. R. P. Nr. 23 z dn. 17 marca 1920 r. poz. 128).

ROZPORZĄDZENIE.

Ministra Skarbu z dnia 19 marca 1920 r. w przedmiocie ustalenia ceny ropy i produktów naftowych.

W myśl § 10 austrjackiego rozporządzenia cesarskiego z dnia 10 lipca 1915 r. Dz. U. P. Nr. 239 i ustawy z dnia 24 lipca 1917 r. Dz. U. P. Nr. 307 ustanawia się :

1)    dla ropy producentów (nettowej) wyprodukowanej od dnia 1 grudnia 1919 roku cenę:

180 marek za 100 kg.

netto w cysternach loco stacja nadawcza wedle dotychczasowych norm odbioru ;

2)    dla przetworów ropy nafowej i gazu ziemnego następujące ceny maksymalne :

za benzynę: do 720 - Mk 550; od 720 do 750 — Mk 450; od 750 do 770—Mlc 400; nad 770 —Mk 350;

za naftę (destylat) Mk 200; dodatek za rafinowanie benzyny i nafty Mk 20;

za olej gazowy Mk 280;

za olej smarowy (destylat) :

lekki : smarność do 4 przy 20’ E Mk 380; smarność 4—6 przy 20° E Mk 420;

średni: sraarność 6 — 12 przy 20° E Mk 590; smarność do 3 przy 50° E Mk 610 ;

ciężkie: smaruość : 3. 1—4 przy 50° E Mk 720; ąmarność 5 - 6 przy 50° E Mk 800 ; smarność 6 7 przy 50° E Mk 850 ; automobilowe : smarność 8—10 przy 50° E Mk 950 ; lotnicze: smarność nad 10 przy 50° E Mk 1100; dodatek za rafinowanie: olejów lekkich 20 /₀; olejów' średnich 25₀/₀; olejów ciężkich 30H/₀;

za oleje cylindrowe: o punkcie zapalności 220/230° C Mk 950 ; dodatek za każde 10° powyżej 230° Mk 50 ;

za olej wulkanowy: letni Mk 450; zimowy Mk 500; za asfalt, koks naftowy Mk 250;

za parafinę : o punkcie topliwości 50/52° C Mk 1000 ; dodatek za każde 2° punktu topliwości powyżej 52° Mk 50: opust za każde 2° punktu topliwości poniżej 50° Mk 50; dodatek za rafinowanie 10°/₀ ;

za świece parafinowe z opakowaniem Mk 1600; za waselinę surową o punkcie topliwości 26/27° C Mk 600; dodatek za każdy 1° topliwości powyżej 27° C Mk 25; dodatek za rafinowanie waseliny 25°/„.

Ceny powyższe rozumieją się za 100 kg. bez opakowania (z wyjątkiem świec) za natychmiastową zapłatą gotówką, bez podatku spożywczego, według relacji (parität) Drohobycz, t. zn., że przy sprzedażach loco rafinerja fabryki ładujące produkty poza stacją kolejową w Drohobyczu mają prawo do zarachowania należytości przewozowych z Drohobycza do stacji nadawczej rafinerji za 100 kg. netto danego produktu, jeżeli wysyłka stąpi w cysternach i 125 kg. brutto, jeżeli wysyłka nastąpi w beezk.

Należytość za wypożyczenie i używanie cystern wynosi Mk. 5 za 100 kg. wagi netto, bez względu na odległość.

Czyszczenie cystern : o ile rafinerje nie rozporządzają cysternami czystemi, zdatnemi do przewozu odpowiednich produktów, mogą sobie zaliczyć należytość za każde wyczyszczenie cysterny w kwocie Mk 200.

Należytość za oporządzenie beczek wynosi Mk 10 za 100 kg. netto produktu,

Za naprawę beczek nie nadających się do napełniania przysługuje rafinerjom prawo zaliczenia sobie rzeczywistych kosztów remontu.

Wypożyczenie beczek : W razie dostarczenia beczek, będących własnością fabryki, rafinerje mogą policzyć sobie należytość za najem beczek w wysokości Mk. 10 na 100 kg. netto produktu za pierwsze 4 tygodnie od chwili otrzymania towaru przez odbiorcę, oraz Mk 5 za 100 kg. netto produktu na każdy następny tydzień po dzień załadowania próżnych beczek z powrotem.

Jako dowód ustalenia terminu wypożyczenia beczek służyć mają listy przewozowe.

Sprzedaż drobiazgowa : na dostawę produktu poniżej wagonu rafinerje mogą policzyć sobie dodatek za sprzedaż drobiazgową przy nafcie Mk 10, przy innych produktach Mk 20 za 100 kg. wagi netto.

Rozporządzenie niniejsze wchodzi bezzwłocznie w życie.

Minister Skarbu: (-) WL Grabski. Wiceprezydent Państw. Urzędu Naftowego : (—) Si. Widomski.

Zapas z dn. 31/1.

1910

”100

19

80

560

121

266

971

004

177

20

273

009

15

212

649

67

60

53

102

743

14

Tow. Odtłoczono mag.

819

2501

1398

6812

151

623

859

1010

2642

3106

1569

4296

713

2021

8298

9999

654

154

890

4030

1143

1137

273

Cu Ph bo Ui

x W | (X, .Cli o_ p_ W

CU

Ph »

Wykaz kopalni oleju ziemnego za miesiąc styczeń 1920.

Manko

23

201

13

315

99

42

55

122

175

I i>8 I 18 12 I SS5 I I I I I 12 1 18 1

CO    -I—I CO 1—1    rH    D-

Opał

Wytwór

czość

w grudniu

Zapas

z dn. 3I/XII.

1919

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Zapas z dn. 31 /I.

Odtłoczono

metryczne

98

III

Gwiazda północna

300

199

100

293

638

345

89

321

330

330

184

001

192

140

1516

06

200

62

817

153

183

592

47

1993

50

700

1240

180

Jakób

2700

1560

908

7765

160

1034

066

1065

2764

3602

1971

4929

952

2240

465

9398

170

8873

206

654

300

1178

6100

100

800

520

1240

0019

375

310

61

03

414

122

236

280

OOf

61

74

162

39

153

15

83

129

88

151

18 I

! GO GO rH

1919

Cetnary metryczne

Tow.

mag.

Manko

Opał

Wytwór

czość

w grudniu

metryczne

•/.

-s? I Walka

c<

Dąbrowa III.

VIII.

Łapaczka

Las IV. .

Las VIL

TUA

Matkowski .

IIIAX

XXIII.

Łapaczka . .

Bukowice XXI

XXV.

1AXX

.2

Kopernik

Las szlachecki

Luisa .

Mamcia

Merkur

Moneta

Nelson

Otylia .

Oil City

Farnes

Dort VI

Długosz II.

Łaszcz II.

Erdölwerke II

VII.

XII.

Galie. Ska II.

>

HH

Hilda

King Edward VII.

Tomasz XII

Käthe XIII

Magdalena XV. .

oS

Maria Teresa I. .

„.I 9 ! Ul a j d“

•M o X

18 I 13 I8É283 18 I3SÎæaî2S8SSSSSgS8 12^8888^8^15 1888 1 118!

iH H1XMO    Ohh rtWrdWM lOffinOOO £> CO^OMCOOOOCDCOOiCO 00 hH CO    rH

rH    rH rH    t-H H H Ol H    ^    Ol rH CO CO

rH

2190

440

3119

749

320

1458

13876

1037

1743

7554

6626

6901

840

3856

5692

1251

224

1230

4611

8858

587

CL,

(M rH

400

430

Cu £

813

95

976

102

1642

260

122

701

Cu

5053

246

388

2059

31

R R fcCU Qh £    Û-* fc I Cu

56

500

008

179

1351

I "XI CO I    I

I CO lO I    I

-r-l CO

111

86

1114

546

384

134

650

265

001

150

Zapas

z dn. 31/XII.

1919

Cetnary

vO

bJO

ho

2891

L-

3' 169

GOOI | | I O    H 00    33

I t> I I I I I H I CO -* I <c I

t—    CO    CM    -i*

1450

16850

1187

2198

12550

8651

I I § I

cc

1775

CM CO C- O HMliCH

co co

3043

4773

9214

>o

'*"31 S||| i S|£g| I ggSl|S3|S||SS8| I ggllgisisillil I

t—■I rH    rH (XI t-H t~H T“”i    T-H r—I CO ł“H

112 g

rH Ol

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Tustanowice.

Aladar . .

Bank of England

Banzay I.

Bawaria .

Bleriot I.

Bohemia .

Bronisław

Cecylia .

Columbia

Dziunia .

Eugeniusz

Spitzman I.

Columbus III.

Erna IV

Spitzman V.

Babycz VI. .

Terlecki VII.

Spitzman VIII

Terlecki X. .

Freudesheim

HH

1—5 SQ

0) «

Elżbieta

Franciszka

Liliom II.

Gliński .

Herzfeld I

Jenny .

Kmep .

Marta .

'I WW

II '38I\T

cc    nAoąos P1BMP3

m _

uionri

Ï OJUKj PIMBQ

Fortuna Aviata I.

r ortuna Gunkel

.2

Friedrich

B|U*0

II

-i

il CC

Zapas z d. ai/i.

192U

212

29

206

'i¹ '*8is*s||i |i:igpir³ipsp»gi 11¹¹ in;*«g«gi ms

T—!

Odtłoczono

5528

644

4581

335

300

2569

11018

2125

2314

798

7218

588

1399

1049

11109

2138

531

757

5128

I ili|¹ UM

Tow. mag. I

&£hh r

X rPh x

bjj R R ■ R

fcUOPL, S X

X b£p-

Manko

50

400

I I    !

hH CO XJ CM

11

32

50

404

120

88

39

87

438

77

19

46

136

38

107

259

141

92

74

Opal

Wytwór

czość

w grudniu

Zapas

z d. 31/XII. I

Cetnary metryczne

5528

400

4500

008

664

190

328

1220

338

154

50

550

550

202

513

201

2175

68

550

1000

200

126

311

1185

120

200

300

762

309

514

4605

1819

11172

2200

2530

431

709

283

8351

12

248

972

2978

1240

68

11547

2215

550

803

5331

496

1210

140

2077

1190

2975

5615

133

876

450

276

6161

212

29

303

687

350

09

69

351

344

254

221

705

1200

13

98

899

1992

210

472

16412

11

324

1380

200

116

1424

1542

66

435

87

192

275

98

115

20

42

319

455

193

251

804

657

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

HH HH HH

OP

Bianka

Borysławski I. .

Capelia

Charitas . .

5 -S

1 'I

X JD

sap (eu

Conciliant

C/j

C3 3

Schuster . .

Bjqafl

Donamon I

Diamant

Equivalent Jobku

Ernuśka . .

Eros

Estera

Everest

Dawidman II.

Etna I

Joanna I

HH

Joanna III. Karol

Kornhaber II.

Ludwik

Port Artur I.

Sieghard 1

• HH

Bîtg I O^UBX piAVBQ

Felicjan

11 Ida II.

JQ

Pontresina I

HH

HH

XXIII.

x | Galicja

Georg

S~ ■

a; X

13.2 ’ H-i X> -fe

«H»l

-°!A

Ignacy

Jasiemcki mały Leo III

Józefina na Chotimerze

le

Wroclaw

Kleiner

Î-H

Zapas z d. 31/r.

1920

Odtłoczono

Cetnary metryczne

3SSS8SSSS I ® i plll||g|S I gassiiii11S|S| I lS§g|| i|

VO

737

100

3305

1995

1342

1018

1379

1043

710

1641

2213

395

321 . 25

256

7752

6378

956

1701

202

3138

296

1033

598

204

395

150730

Tow.

mag.

Ph r r r Ph r r

Ph R R Ph R

rX

Ph Ph rPh s s x

Ph r

Manko

Q (M CO ^ Cb 03 03 GO CO 03 tH

156

79

520

350

99

85

15

09

I 11.1 I i

354

I SS I I I .11

2196

25465

20

62

Opal

Wytwór

czość

w grudniu

Zapas

zdu.3l/XH.

Cetnary metryczne

500

500

100

685

403

1775

206

263

500

241

I I OHO I I CO CO tH CO L-

SS IIS I IS I I

243

i L6

1120

27503

906

1919

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

OOOOOCTOO-^ I CO CO 00 Ci CO Hfl C5 CO hH 1

O CM 00 o C- LO

03 rH r—I    i—I r—i

03 h*

2325

1810

2460

465

982

1370

290

310

8650

CO

6850

1147

1641

co

3<>3(i

447

I 18

X

775

3850 i

204227

576

i*ss*.ii§s i - ipgsssggss. i&ap3sss i³iEi» 'mm ;s

20

1129

100

Maria Teresa II.

Maria Mina

Br. Popper I.

Staatsland V.

HH

Hubicze II. .

Dereżyce III.

Eileen V. .

Edna IX.. .

Margary Grace

Lusia XI. .

Waliszko

Wisła

Pluto

Staatsland XIII.

Katarzyna

.J 9 i ui 9 j J“ mox

Rosa

. «

•■SS

O Ûh

= 'S fl

Trunkwalter . .

Razem Tustanowice

Feuerstein IV

b/j    •    .    .

I.    . .

Ch    •    * HH

' R    mEK

Ch * X

« . p, Ö c

ü -III

-- um g

yiAuiBjauiui Mofôio 'moi 2__

ai^fl t> uejfinA

Goldberg II

Jan Kanty

Nafta V. .

XL

Fiume XII.

’AIX

ne I.

Wiedeń II

Wilno

Zeppelin . .

Borysław.

Anna . . . Barbara II.

„ III. Barber . . Br. Konrad Berta . . .

"ilIV ⁻P z '

192».

Odtłoczono

Cetnary metryczne

300

286

73

K)6

121617

899

1715

256

383

718

800

1890

6431

250

104

35

389

Cl Ol -rti

1034

1627

4789

83

183

21

295

123

9764

05 oo

•o

y

g

rH

ce © CM HD © ei o t> r-t>»

rH    es

I CT I

CO

( 496 1 850

185767

760

6519

10257

4131

6518

7080

5634

30689

6142

77730

393

99

492

605

204

629

2441

211

9987

252

100

86

100

14613

gg^g

CC GM H h» CO CM *Ti

Tnw.

imag.

PiS

O-i R GXPh

R R R faß R

Ph

Ph Ph Ph bC Ou Ph

rPh R R

T.U.

T. U.

j ~|

! Manko

50

450

12872

05 (CT IC0G0OCT05i0eS    I I

oc iH05t~CT05cen    ¹ i

rH rjH CM CT Htl îO

OCOW5

rH CO

IISI.I

800

! 18

oo

£ I II £

Opal

Wytwór

czość

w ücrudniu

Zapas

zd. 31/XII. 1919

Cetnary metryczne

I f? I

1—1

350

773

286

73

00

39585

1214

949

114

2277

10

10

18

407

442

162

162

680 j 2070

124655    235186

856

8129

681

1781

374    10140

5270

7496

6800

6338

31788

6477

409

153

1550

1708

6656    83294

393

250

100

113

66*

35

398

111! 3 Haï®«®⁵*®«

r-i    CM    HC

i-i

r-i C*t

00

T-H

T—I tH tH CO

ooco©

CD I> cc D-

hK cm r-

O O >-<D O K> 05 rH 00 es

ce th cm oe

OS h* CO I I    CONrtOOC-CCiOr-l«

1-H CM CO ! I    QOCJHrHCeOOmcO©

CM CM

MMuG

cm ce

H*

ct th

H©

»2

CINr-l©

O co ce ©i co t-

ct

GO

CT ce ce CT CT

CT tH CO 1-0

CH

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Wit..........

Zgoda .........

Zyta I. Amalia.....

„ II. Kanada . . . .

Garfunkel-Buszyński . .

Razem Borysław Mraźnica.

Gottfried I.

II.

Karla I, II. Janina . . Union . . . Monte Carlo Oil Spring . Zofja I. . . „ II. . .

Razem Mraźnica I

H. Backenroth i M. Horn

Kraków........

Miriam . .......

Temida........

Razem Mraźnica II. Schodnica.

Artur.........

Armand, Babiak . . . .

Fela..........

Selig Weismann . . . .

Galicia........

Helena, Zosia, Maryla,

Perutz ........

Pasieczki .......

Rohag .........

Ska Labor .......

„ Podwawelska . . . The European Comp. Ltd. Tryumf — Zygmunt . . Marja.........

Razem Schodnica

Urycz.

Urycka S-ka ......

Rohag ........

Zamoyski Neustem . . .

Razem U rycz

Opaka.

Razem Opaka

Karpaty I

II

III

Zapas z d. 31/1,

n»20

I Odtłoczono I

Cetnary metryczne

'®*S*S!§8§gg*m3S8i*3 >18*21 'S " 1 1 'sISHIlllliiFlsl

CT    C~    i-l

920

2015

1545

9307

1051

664

2789

387

2554

582

1199

14810

4965

2579

1012

-d

20681

174

/3074

11886

5362

10169

4272

12974

1656

887

1882

1067

Tow.

; mag.!

Ph W p» w

ü P-c Ph ( { : g

Ph

Ph Ph bD | P» Ph »

Ph R Ph R

Manko

124

310

I£ct'£S I

rH

420

145

739

CD

243

CD GO rH

Opał

Wytwór- j czość

w grudniu

Zapas

*d.31/XU.

Cetnary metryczne

I i i$3$S33 I I I

TH rH CT CO CT

001

350

400

006

118 .2    !

1074

I OH

05 CT

1283

3603

'llgll 1111 'I ¹ 'lllll

.O CM    -rH    hH rH

1263

13 1

2599

CO

2323

9139 ;

! 18

1561

108O

3100

310

3000

1800

1978

16723

4650

1240

23250

122

8994

8798

1140

T“H

5949

246

818

15261

3119

1370

300

1550

673

1350

275 ;

1919

CT ce 05 rH CO CT [> CT CM CO CT

ce ce CT CT

290

36.»

rH

4576

420

66908

308

s igsEsssf iggsfggsg

rH ce CD rH t> GO CT H CO C CT    Hff 05

1901

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Limanówka Kazik

. H-H l-H H-h

Renia

eijsjp =

-oqiq

Natan .

Oil Star .

Oleks II. III.

Piłsudski .

t-H

P-,

Poniatowski Ks

an cisz

2> HH (-H

S

•x

Pontresina II. Fi

1-

Albert .

Milicent

Sydney

•-s «

! :|

-O

Bob. VIII.

Tom VI.

Mac IX. .

cl *

c bjo K

• RR R

Blochówka I.

Celina . .

Nafta 22

TIXXX

Brugger I.

Br. Raili II.

Galotti III.

cd

ipauiui [a|o    i?qp;s

iliaupu '])|B ’ -*oi    iiug

Silva Plana I. .

* ‘«iS

.HK . B ŚP O ©

hbE>>ihw«

Sobieski

Szczęść Boże III.

Na Schutzmanie

Trapp

Ural

Wanda

Stanisław

CC R

ufsij

■jatBM

Zapas z d. 31/1.

1920

Odtłoczono

Cetnary metrycene

23

3822

490

CO CM

162

45

3gg

rH tH

XO J vO O O CO ! l> <M CO 'CO OH

890

308

204

12130

2531

2517

41

197

1259

429

S I

i"H

co co o

tH CJt) »O tH

: crt i—( ÎM I co O w t-coo;

657

194

2101

Tow.

mag.

Manko

Opał

czosc

w grudmu

Zapas

z d. 31/XII.

191.'

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Zapas z d. 31/1. 1920

Odtłoczono

Tow.

mag.

Manco

Opal

Wytwór

czość

w gn dniu

Zapas

z d. 31/XH.

1919

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Cetnary metryczne

Cetnary metryczne

Cetnary metryczne

Okręg górniczy Jasielski.

II

12

12

1493

137

664

505

228

; 51

3S3

Ol co

I 1£

23

2329

394

IS II I

I ISS I

Ol Ol

250

158

O 05 CO 00

co

t> co

O CO CO <M

1109

340

1681

648

O] o

O i-¹

co

84

93 !

lO CO lO I>-

D- oc 1-C cc co co

263

205

1992

1602

547

525

404

6002

423

207

58

O O Ls*

Ol TH co rH vO

CO

295

157

10138

3130

1970

Białobrzegi.

Gerdasglück

Bobrka.

Dominikowice.

Opal

Eugenia

Grabownica st.

Gaten

Graby

Harklowa.

Böhmko, Minerwa . .

Klarfeld........

Wede........

Humniska.

Iwonicz.

Genpeg

Antoni . . Junosza . .

Klęczany.

Karolina . . Elżbieta, Ida Teresa . . .

Klimkówka.

Emma

Iza

Maks

Minka

Minia

Kobylanka.

Światło . . Wiktor . .

Kobylany.

Berta

Korczyna-Biecz.

Stanisław

Krościenko niżne.

Kranem . . . Mac Allan . .

Krościenko wyższe.

Arnold ......

(38S3 g

^ t> s

750

550

3800

450

1305

150

5550

1455

i O HHO ON £> r# CO O CN

O i o

HO

>o t^.

OHO I M

>c co o- I so

tH -h VO

Rypne.

Wielka Sarmacja . . . Polonia Jurand . . .

Alfa ........

Tepege .......

Razem Rypne

Rajskie.

3015

3015

Łuk

1881

5403

237

2165

5356

Ropienka.

Ska Ropienka .

0 [0X9

3044

245

*s.i

1030

240

9826

306261

28569

152

2989

477829

10143

83780 |    15942

Wańkowa.

Société des Pétroles de Wańkowa......

13

142

14

100

52841

72110

441

2759

91

320

Paszowa.

Tryest. Rafinerja Olejów Mineralnych.....

Ustrzyki Dolne.

Łodyna

Słoboda dubeńska.

I O © : Ol CS

CO CO

>C O Ol CC rH

T—ł Cł

Tryumf . . Fortuna . .

Razem Słoboda d.

Polana.

Fryderyk i Concordia . .

Kropiwnik.

1030

Karpatia

240

1482

578067

11433

330974

Popiele.

Luks . Elfriede

Bandrów.

Tow. akc. eksploatacyi i transportu.....

Perehińsko.

Tryumf

Strzelbice.

Ska kopalniana „Strzelbice“ ........

Razem Drohob. Okręg Górn.

Zapas z d. 31/1.

1920

Odtłoczono

Cotnary metryczne

231

231

278'

90

1245

X LOCO o

rH

5 s

CO TH

542

190

318

779

4656

497

391

82191

963

1199

rH CO CM OJ 05 05 lOCOH

141

305

1075

42352

Tow. 1 mag.

Manko

I s

CM

Opal

Wytwórczość w grudniu

Zapas z d. 31/XII.

Cetnary metryczne

190

CO I rH ca I t-h

t> rH

362

214

5729

50

1200

08

895 I

OT ^ ⁷⁰

399

17 ' i

27

1392

480

533

41724

G161

X

rH

GO

tH

278

1549

I CM CM

I cc co

rH

100

co co

rH rH

432

ca

o

3626

536

8

ca

88787

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Starawieś.

Edward

Szymbark.

Bystrzyca . . . , Lassek .....

Tokarnia.

Jerzy . .

Toroszówka.

Hector

Turzepole.

Nadgrabcem

Wę główka.

Wielopole.

Granat Ki czary Pory

Eres . . -Konstanty

Wietrzno.

Witryłów.

Radium Reich .

Katarzyna

Wójtowa.

Wola jaworowa.

Wulka.

Zagórz.

Lux

Janina

Flora

Warszawa . Włodzimierz

NI

Nadzieja . .

Razem jasielski Okręg Górn.

Zapas z d. 31/1.

1920

Odtłoczono

Cetnary metryczne

125

149

S8

900

05 I» 00 1-1 OT O Ol C- OT — rH rH rH rH

iO

2209

92

200

250

121

1417

O    r>-

S    00

13358

2900

669

4395

4670

95

849

21645

147

543

546

300

288

t> oo o co co r- CO OT

OT

8

Tow.

mag.

W fc

Manko

OT

>o

T—(

05

O

Opał

Zapas i Wytwór-zd. 3>/XlI. | czość

w grudniu

1919

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Cetnary metryczne

Kryg.

tH [>

'M CM I

8 ot r-co

£§ I I

r-H

Kinga . Roma . Sobieski

440

90

001

90

14

124

92

53

50

09

1308

SS583SS

rH    rH

CM

25

4439

2900

669

1216

e?

co l^d w» »o i> a

t> Ol

00

75

89

• 132

CO CC lO l> CS •H CM X ^ rH

h h ro th

83

1461

25

9086

7849

95

755

20559

20

474

014

300

417

Łęki.

Niepodległość Rubin ....

Libusza.

Adam

Lipinki.

Lipy.....

Belweder . . Morgenstern I

II

Y)

Rużyca . .

Mokre.

Stefan

Pagorzyca.

Pewede

Posada górna.

Posadowa.

Potok.

Rogi.

Ropianka.

Ella . .

Elbe

Leon

Lubicz

Piast

Emil ja Marta

Goldschmidt

Równe.

August . Karol . . Perkińsko

Rudawka rym.

Sękowa.

Nafta

Opteg

Ugoda

CD

Zapas z d. 31/1. 1920

ÎO co O TH ■»—I CO iO os

r.

-t

1198

953

Odtłoczono

Catuary

liii

277

47115    37163

OBWIESZCZENIE.

Emerytowany starszy radca górniczy Walenty Mazurkiewicz autoryzowany przez Starostwo górnicze dekretem z dnia 14 lutego 1920 L. 570, jako rządowo upoważniony inżynier górniczy z siedzibą w Bochni, złożył dnia 6 marca 1920 r. przepisaną przysięgę i jest od tego dnia upoważnionym do wykonywania czynności tego publicznego organu pomocniczego Władz górniczych.

Tow.

mag.

Starostwo górnicze Kraków, dnia 18 marca 1920 r.

Kierownik Starostwa górniczego :

Manko

lisi

rH

Dr. Meyer m. p.

Opal

Zapas ; Wytwór-z d. 31 /XXI.

czość

w grudniu

Cetnary metryczne

108

203

1919

Nazwa kopalni otworu świdrowego

Pniów.

Bitumen . . . Maurycy . . .

Kałusz.

Kałusz I.

uO CO CO

oo x> cc c-

t> -IX3Ï OS -tO rH ÎO

009

18680

co co

00 iO

os os

54265

Dobrotów.

Galicja I........

Słoboda rungurska-

Aron Rosenkranz i Ska

(szybów 15).....

Beri Lautner (szyb. 17) Premier    ( „    7)

Słoboda rungurska(sz.21)

Kosmacz.

Premier (szybów 4) . . . Ropa Kosmacka (szyb. 7.)

Razem Okręg Górniczy Stanisławowski

OGŁOSZENIE.

Uprawnienie rządowo upoważnionego inżyniera górniczego Władysława hr. Skarbka ze siedzibą w Krakowie, zgasło wskutek dłużej aniżeli rok trwającego niewykonywania tych funkcji w myśl § 23 pkt. c) rozporządzenia byłego c. k. Ministerstwa rolnictwa z 23 maja 1872, dz. u. p. Nr. 70.

Starostwo górnicze Kraków, dnia 18 marca 1920 r.

Kierownik Starostwa górniczego :

Dr. Meyer (—).

POSTANOWIENIEM

Ministrów Przemysłu i Handlu oraz Skarbu z dnia 4 marca 1920 r. zezwolono Towarzystwu przedsiębiortw górniczych „TEPEGE“ S. A. na powiększenie kapitału akcyjnego z 5,000.000 do 15,000.000 koron, czyli o 10,000.000 koron, drogą wydania płatnych pełno i w gotowiznie 10.000 akcji na okaziciela 11-iej emisji po 1.000 koron każda z zachowaniem przepisów §§ 10 i 11 statutu pod warunkami emisji, jakie ustali Rada Zawia-dowcza Spółki.

(Monitor Polski Nr. 61, z 15 marca 1920 r.j.

Zapas z d. 31/L 1920

Odtłoczono

Celnary metryczne

31879

33241

7986

172

117

99

106

469

80

Sprawozdania i komunikaty.

1629

Igi

Ot <N

446

i Tow. mag.

Opal I Manko

-X

V)

Wytwór- J czość

w grudniu

Cotnary metryczne

ctf

Ü)

CÖ

(/)

'O

4494

7986

1713

O «O I I    <M

rH 50 1 I    I>

3ł "M

so

3 1118

CM

Zapas I z d. 31/XII. I

1919

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

III. Okręg

H-

49081

88

117

99

90T

21

1170

Bitków —Dąbrowa.

.2/ „Opiag“ (szybów 38) <=\ Dział (szybów 3) . .

Austrya........

Stella.........

Kiernica, Polanka (szyb. 3)

Stefan ........

N. Gold (szyb. 3) . . . .

Tepege ........

Ropex .........

Viribus........

Oliga, wschodnio galic. Spółka naft. (szyb. 3)

Pasieczna.

Wsth.-galic.j Compes(szyb. 30) Spółka naft.\01iga III. . . . Leiser Griffel (szyb. 7) M. Pfeffel i Ska ( „ Robert Rodolf ( „    3)

(f

Dostawa wagonów w Małopolsce.

Oddział Małopolski Ministerstwa Przemysłu i Handlu zawiadamia sfery interesowane, że objął agendy Inspektoratu przemysłowego w sprawie wydawania zleceń na dostawę wagonów.

Prawo wydawania certyfikatów przysługuje Oddziałowi Małopolskiemu jedynie dla wagonów mających służyć celom przemysłowym t. zn. służących do przewozu surowców i środków pomocniczych dla fabryk oraz wywozu towarów gotowych z fabryk. Ponadto może Oddział Małopolski dysponować wagonami do transportu drzewa kopalnianego.

Celem uzyskania w mowie będących certyfikatów należy złożyć w Wydziale I. Oddziału Małopolskiego, Kraków, Rynek gł. 30 II. p. — podanie opatrzone stemplem ńa 4 Mk. a zawierające następujące daty:

1)    Nazwisko nadawcy (zakładu przemysłowego);

2)    Nazwa stacji nadawczej ;

3)    Nazwisko odbiorcy (zakładu przemysłowego);

4)    Nazwa stacji odbiorczej ;

5)    Jakość i ilość towaru nadać się mającego;

6)    Ilość potrzebnych wagonów.

•J

Wiadomości bieżące.

Monopol naftowy w Czechosłowacji. Czechosło- mówienie, w którem w następujący sposób schara-wacja myśli na serjo o wprowadzeniu u siebie ino- kteryzował przemysł naftowy : nopolu naftowego. Między-ministerjalna konferencja ma się zająć szezegółowem rozważaniem przygoto- skomplikowany i najtrudniejszy do poprowadzenia wanego już poprzednio przez komisję specjalną bez popadania z jednej katastrofy w drugą. Produk-planu, który, o ile zostanie przez nią zaaprobowany, cja i zbyt nie regulują się, jak w innych gałęziach zostanie następnie przedłożony Zgromadzeniu naro- przemysłu. Bezpośrednio po głodzie naftowym na-dowemu do uchwalenia.    staje przesilenie z powodu nadmiaru produkcji i na-

Według tego projektu, prawo poszukiwania odwrót. Tylko organizacja taka, jak nasza, stwo-wszelkiego rodzaju bituminów, oraz ropy przysłu- rzona z trudem i oparta na kierownictwie ludzi, guje wyłącznie państwu. Minister robót publicznych znających od dziesiątka lat każdy szczegół produk-może wyjątkowo przenieść prawo wiercenia i eks- cji i handlu naftą, prowadzących z nadzwyczajną ploatacji na kogoś innego, lecz tylko przy dostate- skrupulatnością i ostrożnością ster przedsiębiorstwa cznem zagwarantowaniu własnych narodowych inte- wśród widocznych i nieprzewidzianych skał, może resów i przy ustaleniu cen maksymalnych. Prawo przemysł naftowy danego kraju uchronić od przesi-takie bez zezwolenia ministerstwa robót publicznych, leń, które go położyć mogą na szereg lat. Chwilowo nie może być ani odstąpione, ani zastawione. Jeżeli wielkie zyski ludzi oślepiają, a nie ma innego prze-w ciągu innych robót ziemnych natrafi jakiś przed- mysłu, któryby tak niezawodnie z dnia na dzień siębiorca na pokłady bitumiczne, musi zaraz o tern tworzył po kilku milionerów i kilkunastu żebraków najbliższej władzy dać znać i roboty wstrzymać, z byłych milionerów, jak przemysł naftowy. Potrzeba O ile rząd zabroni dalszych robót na tym terenie, niepospolitej sprawności organizacji i często nad-musi zapłacić odpowiednie odszkodowanie. Państwo ludzkich wysiłków, aby utrzymywać równowagę ma również prawo przedsiębrać poszukiwania na te- w tym przemyśle, bo jeden krok fałszywy lub nie-renach prywatnych. Gaz ziemny na wydzierżawio- zręczny eksperyment może przemysł, a w dzisiej-nych obszarach należy bez ograniczeń do posiada- szych warunkach kraje całe, przyprawić o szkody cza szybu. W liczne, drobne szczegóły projektu tego niepowetowane, obfitujące w nader przykre konsek-nie wchodzimy, pozostawiając bliższe omówienie tej wencje. Od uderzenia świdrem poprzez wydoby-kwestji na czas, gdy ustanowienie owego monopolu cie ropy, jej transport, przeróbkę i sprzedaż konsu-będzie faktem dokonanym.

Warszawskie pisma donoszą o projekcie poi- której nigdzie zahaczyć nie wolno, nie narażając na skiego Ministerstwa Skarbu wprowadzenia handlo- szwank całości“, wego monopolu naftowego i występują przeciw temu projektowi opierając się na tern, iż wszystkie dotych- dostarczanie dla stoczni gdańskich około 500 ton czasowe usiłowania w różnych państwach, zmierza- ropy opałowej miesięcznie. Ponadto wydzielił rząd jące do ujęcia przez państwo obrotu naftą spełzły polski 118 ton nafty miesięcznie dla oświetlenia

i gotowania dla ludności miasta Gdańska i okolic Transport nafty Dunajem. (A) Z początkiem tego oraz 1 wagon nafty i 5000 kilogramów benzyny mie-roku przybyły do Bratysławia (Preszburg), parowce sięcznie na cele rybołówcze. Rząd polski przydzielił z Rumunji z naftą w liczbie 7-miu. — Spółka ak- też warsztatom w Gross-Plehnerdorf znaczne ilości cyjna rafinerji Apollo przepompowała naftę do wa- oleju, benzyny i nafty, gonów i obesłała nią czechosłowackie rafinerje (Ko-

„Przemysł nafowy — to przemysł najbardziej

mentowi ciągnie się jedna kunsztownie pleciona sieć,

Ropa i nafta dla Gdańska. Rząd zgodził się na

na niczem.

Dzierżawa terenów naftowych. Zarząd gminny lin, Krulup, Morawska Ostrawa, Mährisch-Schön- Kropiwnik Nowy rozpisał rozprawę ofertową na wy-berg i t. d.), dla dalszej przeróbki, co przyniesie dzierżawienie gminnych terenów naftowych na prze-wielką ulgę cierpiącej na wielki brak ropy i jej pro- ciąg 25 lat. duktów republice czechosłowackiej.

Niektóre z tych parowców cysternowych dla roku dwa cysternowe parowce, na co przeznaczyła braku węgla były po 2—3 miesiące w drodze. Ocze- 7 miljonów koron. Parowce te będą miały za zada-kiwane są dalsze transporty. Wyładowywanie od- nie dowozić przynajmniej l/s część z całorocznego bywa się za pomocą elektrycznej tłoczni, z wielką zapotrzebowania naftowego Szwecji, wynoszącego szybkością, tak, że cysterny są zaraz gotowe do drogi powrotnej. Tylko jeden parowiec doznał w czasie drogi uszkodzeń, odesłano go do warsztatów tak, że najpilniejsze potrzeby przemysłu i rolnictwa w górnym Dunaju do reperacji. „Dea XII“ najnow- nie mogą być zaspokojone Zwłaszcza posiadacze szej konstrukcji z r. 1918, ma pojemność 57 wago- pługów motorowych są w wielkiej obawie wobec nów. Z znajdujących się obecnie na Dunaju, 73 zbliżających się zasiewów. Prywatne automobile żacy stern należy do bawarskiego Lloydu 39, (z tego opatrują się w benzynę w handlu łańcuszkowym, 2 łodzie motoiowe), do „Deutsche Erdöl“ (Dea) 12, który mimo surowych przepisów rządowych kwi-do „Austrji“, (bawarskie fabryki benzyny), 8, reszta tnie na wielką skalę, należy do 4-ech innych towarzystw. Pod Wiedniem w Kloster-Neuburg rozpoczęto budowę szkutów beto- rząd uznane jako przedmioty użyteczności publicznej nowych, co wobec braku stali jest bardzo ważną i w ten sposób oddane pod jurysdykcję Państwowej

Komisji Kolejowej.

Import nafty do Japonji wynosił w listopadzie feiler, nestor przemysłu naftowego wypowiedział na 1919 r. 2,029.000 jen, (362.000 jen), a za 12 miesięcy uroczystości 50-letniego jubileuszu Twa „Standard od 1. XII. 1918—30. XI 1919 19,223.000 (7,603.000). Oil Company“, która odbyła się w marcu b. r. prze- Wobec większego dowozu targ naftowy, bardzo

Szwecja postanowiła zakupić w najbliższym

około 150.000 ton.

Wielki brak benzyny panuje w Czechosłowacji,

Wszystkie naftocięgi w Kalifornji zostały przez

innowacją.

Uwagi o przemyśle naftowym. John D. Rocke-

„Związkowa Rafinerja Olejów mineralnych“, spółka akcyjna we Lwowie, odbyła dnia 9 lutego 1920 r. Walne Zgromadzenie, na którem po załatwieniu spraw administracyjnych, postanowiono podwyższyć kapitał zakładowy spółki o dalsze 3 miljony koron.

„Warszawskie Towarzystwo kopalń węgla i Zakładów Hutniczych“ odbędzie Walne nadzwyczajne Zgromadzenie swych członków 21 kwietnia 1920 r. w biurze swego Zarządu, Warszawa, ul. Traugutta 5.

silny i ożywiony — trochę osłabł, tylko na gazolinę oraz oliwę maszynową, których ciągle brak, popyt jest bardzo wielki.

Dwa cysternowe parowce z betonu zostały skonstruowane w Stanach Zjednoczonych, które swemi rozmiarami przewyższają wszystkie dotychczasowe. Jeden z nich „Pało Alto“ ma długości 435 stóp, 54 stóp szerokości, 32 stóp głębokości, zawiera 21 zbiorników pojemności 3,000.000 galonów, (tj. więcej niż 10.000 ton). Pancerz (płaszcz) gruby jest na 4 cale, a dno na 5 cali Siłą pędną jest ropał, a szybkość parowca wynosi 12 węzłów na godzinę. Drugi parowiec „Selma“ jest całkiem podobnie zbudowany. Inne dalsze okręty są w budowie, niektóre z nich ponad 300 stóp długie, o objętości 13.500 beczek. — To samo przedsiębiorstwo, które podjęło się budowy tych okrętów, wystawiło już 2 zbiorniki betonowe, pojemności 55.000 beczek.

Wznowienie dostawy rur z górnośląskich fabryk żelaza zączynających dostarczać swoich wyrobów dawnym swym przedwojennym odbiorcom, przedstawia specjalny interes dla galicyjskiego przemysłu naftowego, któryby mógł swe braki choć częściowo pokryć, wobec silnie wzmnożonej w ostatnich miesiącach produkcji, oraz większego wywozu owych rur naftowych z Górnego Śląska.

Zapotrzebowanie ropału w marynarce Stanów Zjednoczonych. Według sprawozdania ogłoszonego przez amerykański Urząd górniczy eksportowa marynarka Stanów Zjednoczonych zużyła w ciągu pierwszych 9 miesięcy ubiegłego roku 8,823.900 baryłek ropału. W roku poprzednim na ten sam okres przypada ilość 4,785.100 baryłek, czyli że obecna kon-sumcja wzrosła o 84°/₀.

Urząd Górniczy Stanów Zjednoczonych przeznaczył sumę 70.000 dolarów na rok 1920 dla badań nad łupkiem szyfrowym. — Dotychczas używane retorty szkockie mają uledz przebudowie. W razie pomyślnego rozwoju tego przedsięwzięcia, dalsze 70.000 dolarów zostanie wyasygnowane.

Amerykański Instytut naftowy między całym szeregiem spraw bieżących rozpatrywał kwestję jednolitych warunków wytwarzania i dostarczania gazoliny.

Ilość automobili skonstruowanych w roku 1919 w Stanach Zjednoczonych wynosiła 1,600.000, czyli mniej, niż normalne przeciętne oszacowanie produkcji na tern polu wynoszące 2,000.000 sztuk.

Rekord szybkości budowy osiągnęła rafinerja Heath w stanie Ohio, o pojemności dziennej 3.000 beczek, którą wybudowano w ciągu 3 miesięcy, wraz z 14 domkami mieszkalnemi dla 75 — 80 robotników.

Nowe Towarzystwa naftowe powstałe w ubiegłym roku w Stanach Zjednoczonych w liczbie 1.600, rozporządzają łącznym kapitałem 3,786.000 000 dolarów. Świadczy to o wielkiej łatwości, z jaką obecnie ludnie angażują kapitały w naftowych przedsiębiorstwach nie mających właściwie żadnej zabezpieczonej gwarancji, gdyż np. obligacje Standard Oil Company przez przeciąg 50 lat świetnego jej rozwoju wynoszą około 2.750,000.000 dolarów — czyli przeszło o 1 miliard mniej, niż kapitalizacja towarzystw naftowych, w ciągu jednego roku.

Nowa wyższa szkoła chemiczna w Anglji. Większe angielskie firmy naftowe, postanowiły złożyć odpowiedni kapitał, by przy uniwersytecie w Cambrigde założyć zawodową wyższą szkołę chemiczną. W kołach miarodajnych, zresztą jednomyślnie uznających konieczność takiej uczelni, istnieje pewne nieporozumienie co do jej siedziby. Niektórzy przemawiają za Glasgowem, ponieważ Szkocja jest właściwem centrum angielskiego przemysłu naftowego — większość zaś oświadcza się za Cambridge, jako pierwszym uniwersytetem świata, wychodząc z założenia, że kwestja naftowa nie jest lokalną sprawą Szkocji, lecz sprawą świata całego.

Zużytkowanie łupków odtłuszczonych. W Anglji interesują się żywo nowym wynalazkiem, dzięki któremu z uważanych dotychczas za bezużyteczne odpadki pozostałości łupków wyrabiać można bardzo trwały, podobny do cementu materjał budowlany.

Spawanie oraz lutowanie rur wiertniczych przy wierceniach o wielkich głębokościach, zamiast łączenia śrubowego, zostało z powodzeniem zastosowane tam gdzie chodziło o utrzymanie linji osi, celem uniknięcia wychyleń od pionu, wstrzymujących dalsze opadanie rury. — Bliższe szczegóły tej innowacji podaje „Zeitschrift des Internationalen Vereines der Bohringenieure und Bohrtechniker“ w Nr. 6-ym.

Towarzystwo bezimienne kopalń węgla Czeladź (Polska) z siedzibą w Paryżu, ulica de la Victoire 76, rozpisało zaproszenie na nadzwyczajne ogólne zgromadzenie, zwołane głównie celem podwyższenia swego kapitału zakładowego, wynoszącego obecnie 9,750.000 franków.

Table de matières.

cidentale.

Revue de Pétrole.

L’ unité administrative dans F exploitation des terrains pétrolifères.

Correspondance des centres pétrolifères en Galicie oc

Correspondance de Drohobycz.

L’histoire du combustible liquide et son développement. Des reformes à suivre dans l’approvisionnement d’un pays en pétrole.

La Roumainie et son pétrole.

Le marché du pétrole et de ses produits.

La production mondiale du pétrole.

Communiqués de l’Académie montanistiqué de Cracovie. Décrets et nominations.

Contre-rendus et communiqués.

Revue bibliographique.

Chronique.

Statistique rédigée d’après les sources officielles du Bureau de mines.

Table de matières.

L’ enquête de pétrole.

Z ankiety naftowej.

Po zamknięciu numeru.

Kraków, 31 marca 1920 r.

Dnia 30 marca b. r. odbyła się ankieta złożona materjałów i rozdział tychże z uwzględnieniem poli-z zachodnio i wschodnio karpackich przemysłowców tyki przemysłowej Państwa, naftowych pracujących poza Borysławiem i Scho-dnicą, zwołane przez Krajowe Towarzystwo naftowe, gących dostarczać dla przemysłu naftowego, konie-Na ankiecie, z której obszerniejsze sprawozdanie cznem jest zaopatrzenie tychże w surowiec i materjał podamy w następnym numerze, powzięto następujące opałowy, rezolucje :

4. Celem uruchomienia fabryk w Polsce, mo-

5.    Do wypracowania umów kompenzacyjnych powinni być powołani reprezentanci producentów.

6.    Materjały sprowadzone z zagranicy, a prze-1. Przemysłowcy naftowi uważają za konieczne znaczone dla przemysłu naftowego, powinny być

zwolnione od cła.

f. Ogólne:

jak najszybsze powołanie Rady naftowej, do której należeć winni najwybitniejsi przemysłowcy naftowi.

7.    Wyznaczona przez Rząd ostatnio cena ropy nie dozwala na prowadzenie wierceń i tylko bardzo energiczna pomoc Rządu w kierunku otrzymania materjałów i środków aprowizacyjnych zdoła ożywić ruch wiertniczy.

8.    Ze względu na konieczny ciągły kontakt przemysłowców naftowych zachodnio — karpackich

_    . . ,    , ,,    , z Rządem upraszają przemysłowcy o zaprowadzenie

Wiednie środki naukowe i laboratorja, ktorego zada- szybszej komunikacji na linji Zagórz-Kraków oraz mem będzie zbadanie terenów naftowych i czuwanie ₀ zaprowadzenie bezpośredniego połączenia w formie nad racjonalnością gospodarki w przemyśle, w kon- jednego wagonu I-ej i Ii-ej klasy między Zagórzem takcie z odpowiednimi władzami państwowymi.

2. Ankieta wyraża życzenie, by wszelkie agendy, dotyczące kopalnictwa i przemysłu naftowego, były zjednoczone w Urzędzie naftowym, a nie jak dotychczas, rozrzucone po różnych Ministerstwach.

3. Należy utworzyć w Krakowie Instytut geologiczny karpacko - naftowy, wyposażony w odpo-

4.    Dążyć do podniesienia produkcji przez popieranie i forsowanie wierceń na nowych terenach, wskazanych badaniami Instytutu karpacko-naftowego.

5.    Ustalić zasady racjonalnej eksploatacji ropy po zasiągnięciu opinji u fachowych sfer przemysłowych.

a Warszawą.

III.    Sprawy organizacyjne:

1. Przemysłowcy naftowi uznają Towarzystwo naftowe za jedyną organizację, łączącą ogół pracowników naftowych.

Dla zastępowania swych spraw gospodarczych wybierają zachodnio- i wschodnio karpaccy przemysłowcy naftowi, pracujący poza Borysławiem i Scho-dnicą, delegację w następującym składzie : pp. Władysław Długosz, inż. Dunka de Sajo, inż. Stanisław Libelt, Dr. A. Segal, inż. M. Szydłowski. Siedzibą delegacji jest Kraków, Jagiellońska 5.

IV.    Sprawy aprowizacyjne :

II. Sprawy gospodarcze :

1.    Przemysłowcy naftowi uważają akcję Rządu

w kierunku uruchomienia gazociągów za zbyt wolną, wyrażają życzenie, o ile tempo akcji rządowej nie może być przyspieszone, stworzenia na ten cel Towarzystwa akcyjnego razem z Rządem. Uważając cenę gazów do opalania kotłów za bardzo ważny regulator ceny wierceń, upraszają Rząd, by na pod- aprowizacyjnych pracowników przemysłu naftowego, stawie ustawyjsejmowej cenę^gazu wyznaczył.    który będzie pracował w łączności z Państwowym

2.    Wobec zużywania znacznej części produkcji Urzędem naftowym z siedzibą w Warszawie. Należy ropy na cele opałowe uważają przemysłowcy naftowi utworzyć konsumy aprowizacyjne rozdzielcze po za konieczne przydzielenie większej ilości węgla dla większych centrach przemysłu.

opalania kotłów.JDóstawę węgla dla przemysłu naf-    Zadaniem Centralnego Związku będzie przepro-

towego poruczają przemysłowcy nadal Towarzystwu wadzanie kompenzat żywnościowych za produkty „TEPEGE“ i wyrażają życzenie, by w razie stwo- naftowe, zakupno en gros wszelkich artykułów pier-rzenia kooperatywy Towarzystw handlowych dla wszej potrzeby, oraz przydział tychże konsumom objęcia dostawy węgla górnośląskiego Towarzystwo rozdzielczym.

„TEPEGE“ zostało do tejże kooperatywy włączone.    Aż do czasu uregulowania spraw aprowizacyj-

3.    Celem zaopatrywania przemysłu naftowego nych upraszają producenci ropy o przydział takiej' w materjały otrzymywane w drodze kompenzat za sa,neJ ilości produktów naftowych na głowę po ce* produkty naftowe oraz usunięcia kompenzat jedno- "?<* wewnętrznych krajowych celem wywozu tychże stkowych uważają przemysłowcy za konieczne stwo- dla kompenzaty za środki żywności, jaką otrzymali rżenie kooperatywy większych Towarzystw handlo- rahnerzy. wych, pracujących w przemyśle naftowym, której celem byłoby w łączności z komitetami materjało-wymi w poszczególnych centrach przemysłu oraz krótszym czasie spraw urzędników, pracujących kontrolą Rządu rejestracja zapotrzebowania, zakupno w przemyśle naftowym.

Należy utworzyć Centralny Związek konsumów

V. Sprawy urzędnicze:

Zjazd uważa za konieczne uregulowanie w naj-

Inż. EWIGA mapy kopalń i pól naftowych:

BORYSŁAW, TUSTANOWICE, MRAŹNICA. 1:7500

Podziękowanie!

Wedle stanu z lutego 1920 r. Wydanie nowe, poprawione i uzupełnione. Z alfabetycznym spisem oryentacyjnym. W czterech kolorach. Rozmiary mapy 85X115 cm. Format kieszonkowy. Drukiem Instytutu wojsk.-geograf, we Wiedniu. Cena 150 M.

OPAK A (w Borysławskim okręgu) 1:10.000 Wedle stanu z maja 1919 r.

Wszystkim tym, którzy z okazji urządzenia zabawy przeznaczonej na dochód „Bratniej Pomocy Koła Słuch. Akademji Górn.“ w Krakowie w dniu 8/ II. 1920 pospieszyli z hojnymi datkami, składa tą drogą „Koło Słuch. Akad. Górniczej“ staropolskie „Bóg zapłać“.

Wydział K. S. A. G.

Z alfabetycznym spisem oryentacyjnym i szkicem sytuacyjnym całego okręgu. W czterech kolorach. Rozmiary mapy 90X93 cm. Format kieszonkowy.

Drukiem Zakładu litograf. Bannwartha we Wiedniu. Cena 70 M. p.

Do nabycia: w Tow. „Tewuge“, Kraków, Jagiellońska 5 i.    ---1 Warszawa, Bielańska 18. ========

Inżynier budowy maszyn

z długolotnią praktyką, ze znajomością destylacji ropy i mechaniki gazów, poszukuje posady w przemyśle naftowem. — Zgłoszenia do Administracji Czasopisma Górniczo-Hutniczego pod 1042.

CZYTAJCIE I PRENUMERUJCIE

WIELKI DZIEW NIEZALEŻNY

GŁOS NARODU

Artykuły najpierwszych piór. — Najświeższe telegramy i informacye j j

Cena Nru porannego 40 hal., wieczornego 20 hal.

CC Reprezentuje nieskażoną myśl narodową, służy prawom i interesom Polski

Wydanie całodzienne na prowincyi 60 hal., 40 fen.

Przedpłata wynosi

Na całym obszarze Państwa polsk. z odnoszeniem j bez odnoszenia 1-razową pizes. | 2-razową przes

W Krakowie

Za granicą

Przedpłata zniżona dla Nauczycielstwa ludowego

12‘—

10—

K 14 — 42-— 84- —

14 — 42‘— 84-—

168-—

12-—

36-—

72-—

144 — | „    168 —

Przy uiszczaniu prenumeraty w markach polskich liczyć należy wedle kursu urzędowego I marka

36'

72-— I

144— i

30— 60— 120—

K 10-— 30-— 60-—

» 120-—

I K 50 hal.

,,

1038

Zamawiać „Głos Narodu“ można we wszystkich agencyach dzienników lub bezpośrednio w Administracyi. — Wpłaty można uskuteczniać listami pieniężnymi, przekazami pocztowymi, przez Poczt. Kasę Oszczędn, (Konto Nr. 23993), przez Bank krajowy i w Admin. Wydawnictwa.

Redakcya i Administracya : Kraków, ui. św. Krzyża 11. — Drukarnia ul św. Tomasza 35. — Telefon Redakcyi 190. — Telefon Administracyi i Drukarni 3344.

CZASOPISMO TECHNICZNE

Organ Polskiego Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie.

Dwutygodnik poświęcony sprawom techniki i przemysłu

1073

Wydawnictwa rok 41.

Adres Redakcji i Administracji: Lwów, Zimorowieża 9 (Gmach Polskiego Towarzystwa Politechnicznego). — Prenumerata z przesyłką pocztową rocznie 100 Koron.

Nakładem Towarzystwa Polskich Wydawnictw Górniczych TEWUGE, Spółki z ogr. odp. — Redaktor odpowiedzialny : Stanisław Kamiński. — Drukarnia Związkowa w Krakowie Mikołajska 13, pod zarządem J. Dziubanowskiego.

ii.

I 4%

I od wkładek

BANK

KUPIECTWA POLSKIEGO

od wkładek

w WARSZAWIE

Filia w Krakowie, ul. Pijarska L. 2

Telefon Nr 3106 ooooooooooo vis a vis Hotelu Francuskiego

Kupuje i sprzedaje: efekty, walory, dewizy, towary.

Przeprowadza transakcye: handlowe, giełdowe i przekazowe zagraniczne. Przyjmuje tak korony jak i marki polskie na książeczki wkładkowe

na 4%!!

3%.

Otwiera rachunki bieżące i oprocentowuje takowe na Reprezentuje wyłączne zastępstwo wielkiego amerykańskiego BROADWAY FINANCE CORPORATION i złączonych z nim banków polskich Broadway National Bank, Falis National Bank i American Bank.

Finansuje i przeprowadza zakupna wszelkiego rodzaju towarów i surowców w Ameryce.

Pośredniczy we wszelkiej korespondencji i transakcjach pieniężnych z emigrantami polskimi w Ameryce.

Uczestniczy w organizacji pasażerskiego i towarowego ruchu z Polski do Ameryki na własnej linii okrętowej przez Gdańsk z każdej miejscowości Rzeczypospolitej Polski.

Przesyła telegraficznie i przez pocztę pieniądze z Polski do Ameryki i wypłaca nadeszłe stamtąd przekazy.

9%

dywidendy od akcji płaci Bank kupiectwa Polskiego za rok 1919.

i1.

od wkładek

1022

WŁASNE FILJE:

Lwów, Przemyśl, Tarnopol, Sanok, Drohobycz, Lublin, Gdańsk, Poznań.

ii.

od wkładek

OGŁOSZENIE.

PolskieTowarzystwo handloweT.A.

w Krakowie, ul. Sławkowska L. 1

przeprowadza

na mocy upoważnienia Wydziału górniczego Komisyi Rządzącej wszelkie trans-akcye przy odbiorze węgla, na podstawie urzędowych przydziałów ze wszystkich kopalń, a mianowicie:

Jawornickiego, Gwarectwa węglowego w Jaworznie, Galicyjskich Akcyjnych Zakładów Górniczych w Sierszy, Towarzystwa przemysłowego i górniczego w Borach, kopalni węgla Compagnie Galicienne de

Mines w Libiążu.

MU KARMA ZWIĄZKOWA w KRAKOWIE.