:rf®

Zeszyt V.

*****

».

SD

B>

(D

(O

to

Rok I.

CZASOPISMO NAFTOWE

* MŁOTKI * PNEUMATYCZNE

Związek Polskich Przemysłowców naftowych,

CENNIK OGŁOSZEŃ

W WARSZAWIE

PolskieTowarzystwo handloweT.A.

POŚWIĘCONE SPRAWOM RODZIMEGO :: PRZEMYSŁU NAFTOWEGO ::

CZASOPISMO NAFTOWE

WYCHODZI 1-go 115-go KAŻDEGO MIESIĄCA JAKO DODATEK DO

CZASOPISMA GÓRNICZO-HUTNICZEGO

Redakcją kieruje Komitet Redakcyjny. — Redaktor zast. St. Kamiński.

X*

Rocznie . • . Mk 90*—.

-I-

Rękopisy nlezużytkowane ..

Prenumerata z przesyłką pocztową w Polsce:

Cena pojedynczego numeru . . . Mk 5—.

zwraca się na żądanie. — Przedruk artykułów dozwolony tylko z podaniem źródła.

Biura ReóakęjjJ Administracji : w Krakowie, ulica jagiellońska L. 5. Telefon (międzymiastowy) Nr. 2431, — w Warszawie, Bielańska 18.

jer

O)

oo

Konto Pocztowej Kasy Oszczędności Nr. 141.049.

TREŚĆ:

Analiza ceny własnej „wierconego metra“ w kopalnictwie naftowem: Targ ropą i jej przetworami.

inż. cyw. Zygmunt Bielski.    Z Akademji Górniczej.

Wydatność rozmaitych rop naftowych w ruchu fabrycznym: inż. Przegląd zawodowego piśmiennictwa.

J. Wł. Florjan i dypl. inż. L Rosner.    Obecna sytuacja naftowa w Rumunji.

Z Drohobyckiego Okręgu górniczego.    Zestawienie produkcji gazów za miesiąc    styczeń 1919 r.

W sprawie Państwowego instytutu Geologicznego.    Statystyka naftowa.

Związek Polskich Przemysłowców naftowych.    Wiadomości bieżące.

Z naftowych spraw Rumunji.    Zestawienie porównawcze niektórych miar i wag.

Troska Ameryki o naftę w przyszłości.    Wykaz kopalni oleju ziemnego za miesiąc grudzień 1919 r.

Światowa produkcja ropy.    I Table de matières.

TEPEGE

TOWARZYSTWO DLA PRZEDSIĘBIORSTW GÓRNICZYCH

SPÓŁKA AKCYJNA W KRAKOWIE

Telefon Nr. 534 i 2232. — Adres teiegr.: TEPEGE, Kraków. Kapitał akcyjny koron 15,000.000.

Filie: Warszawa, Bielańska 18, - Sosnowiec,

Trzeciego Maja 16 — Krosno i Borysław.

!. Dział poszukiwań górniczych.

Geologiczne badanie znachodzeń się ropy, węgla, rud, glinki ogniotrwałej, kamieni użytkowych i budowlanych i. t. d.

li. Dział wiertniczy.

Płytkie wiercenia poszukiwawcze — głębokie wiercenia za ropą, węglem, solą, wodą itd., bądź systemem suchym polskim (t. zw. kanadyjskim), bądź płuczkowym szybko-udarowym lub płuczkowym obrotowym, dyamentowemi koronami do jak największej głębokości z najdalej idącemi gwarancjami.

lii. Dział robót górniczych.

Głębienie szybów o wyprawie murowanej, betonowej, żelaznej, żelazno-betonowej, drzewnej w warstwach zwykłych i wodonośnych. Pędzenie przecznic (przekopów), chodników, wykonywanie podszy-biów, izb maszynowych podziemnych itd. Pędzenie tunelów dla celów kolejowych i dla zakładów wodnych. Cementowanie górutworu wodonośnego. Kupno i sprzedaż terenów węglowych, rudonośnych itd. Informacje co do wartości kopalń, udziałów itd.

IV. Dział biura technicznego.

Projektowanie urządzeń nowych kopalń, zmian w istniejących kopalniach oraz wszelkie roboty w zakres miernictwa górniczego wchodzące.

V. Dział towarowy.

Dostarczanie urządzeń kopalnianych oraz wszelkich dla ruchu kopalń potrzebnych artykułów technicznych. Na składach żelazo, stal, rury, pasy, liny, uszczelnienia, cement, karbid i. t d. Zastępstwa: A. Deichsel, fabryka lin w Sosnowcu, H. Flottmann, fabryka urządzeń kopalnianych itd. w Wiedniu. Towarzystwo akcyjne Sosnowieckich fabryk rur i żelaza w Sosnowcu. (Blachy, rury, żelazo kształtowe i maszyny rolnicze).

VI. Dział ropny.

Własne kopalnie ropy; tworzenie Spółek dla eksploatacyi ropy (Krakówsko-bitkowska Spółka naftowa, Polska Związkowa Spółka naftowa) i zarząd tychże. Kupno i sprzedaż terenów naftowych.

VII. Dział węglowy. — Sprzedaż węgla i koksu.

VIII. Fabryka maszyn i narzędzi wiertniczych w Krośnie

dostarcza kompletnych urządzeń i narzędzi do wierceń.

IX. Oddział środków wybuchowych.

Materjały wybuchowe, lonty, kapiszony i zapały elektryczne dla kopalń i kamieniołomów.

s»

Towarz. dla Handlu, Przemysłu i Rolnictwa weLwowie

DYREKCJA WE LWOWIE, UL ROMANOWICZA L. 1.

DOM WŁASNY

ADRES TELEGRAFICZNY: TOWARZYSTWO HANDLOWE, LWÓW.

TELEFON NR. 564.

FILIE ORAZ SKŁADY: W BORYSŁAWIU, TUSTANO-WICACH, HU BICZACH, NADWORNEJ I KROŚNIE.

WYŁĄCZNE ZASTĘPSTWO NA GALICJĘ I BUKOWINĘ:

B.

1006

Mannsemanna walcowni rur stalowych bez szwu w Komotau i żelaznych patentowo spawanych w Schönbrunn; Galicyjskiej fabryki narzędzi wiertniczych Perkins, Mac intosh, Zdanowicz w Stryju i Borysławiu; Fabryki uzbrojeń (armatur) i odlewów z bronzu fosforowego —----------- firmy E. von Munsterman w Bielsku i t, d. .....——¹

TOWARZYSTWO UTRZYMUJE NA SKŁADACH I DOSTARCZA:

Rury wiertnicze, pompowe, gazowe i wodociągowe, oraz wszelkie połączenia do tychże. Kotły, maszyny i pompy parowe; kompletne żórawie wiertnicze różnych systemów, oraz przybory i narzędzia wiertnicze. Liny stalowe, druciane i manitowe. Pasy wielbłądzie, bawełniane i skórzane. Materyały uszczelniające i izolacyjne. Kompletne urządzenia oświetlenia elektrycznego, kompletne urządzenia kuzienne. Przybory i artykuły techniczne.

soi»

GALICYJSKIE KARPACKIE NAFTOWE TOWARZYSTWO AKCYJNE

Biuro centralne : Wiedeń L, Graben 29 Trattnerhof.

Kopalnie ropy

Rafinerye nafty

Fabryki maszyn i narzędzi wiertniczych.

Dyrekcye kopalń w Borysławiu i Krośnie. — Dyrekcye Rafineryi jakoteź zakładów budowy maszyn i narzędzi wiertniczych w Gliniku

1007

maryampolskim.

ÆM

POLSKA NAFTA”

■>

Spółka Akcyjna w Warszawie.

Podwyższenie kapitału zakładowego z marek polsk. 5,000.000 do

marek polskich 50,000.000

przez emisję 90.000 sztuk nowych akcji imiennych po marek 500 wartości nominalnej.

Na podstawie uchwały nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia z dnia 16 stycznia 1920 r. postanawiającej podwyższenie kapitału zakładowego do sumy 50,000.000 Mk polsk., postanowiła Nada nadzorcza (z zastrzeżeniem zatwierdzenia rządowego) ogłosić subskrypcję na pierwszą serję w ilości 40.000 sztuk na warunkach następujących :

1031

WARUNKI SUBSKRYPCYJNE na akcje II. emisji „POLSKIEJ NAFTY“ Spółki akcyjnej w Warszawie.

1)    Dotychczasowi akcjonarjusze mają prawo objęcia na każdą akcję pierwszej emisji 4 nowych akcji, z których 2 pierwsze otrzymują za premję po Mk 50, t. j. po cenie Mk polsk. 550, trzecią za premję Mk polsk. 150, t. j. po cenie Mk polsk. 65Ó, czwartą zaś po ogólnym kurne emisyjnym po Mk polsk. 750, z prawem pierwszeństwa przed nowymi alcejonarjuszami.

2)    Akcje nie objęte przez dotychczasowych posiadaczy akcji pierwszej emisji będą oddane nowym nabywcom z poza grona dotychczasowych akcjonarjuszy za premję Mk polsk. 250, t. j po cenie Mk polsk. 750 za sztukę.

3)    Wszystkie premje wpływają w całości w myśl § 7 statutu do funduszu zapasowego Spółki.

4)    Prawo poboru przysługujące dotychczasowym akcjonarjuszom, musi być wykonanem do dnia 29 lutego 1926 r. włącznie, pod rygorem utraty tegoż prawa. Zgłoszenia po tym terminie wpływające, będą mogły być ewentualnie uwzględnione tylko na równi ze zgłoszeniami nowych nabywców. Akcjonariusze wykonywujący prawo poboru mają przedłożyć równocześnie ze zgłoszeniem swoje „Tymczasowe potwierdzenia“ uzasadniające prawo poboru. Potwierdzenie będzie natychmiast zwrócone po uwidocznieniu na nich wykonania prawa poboru.

5)    Zgłoszenia nowych akcjonarjuszów przyjmuje się najpóźniej do 15 marca 1920 r. włącznie.

6)    Przy zgłoszeniu prawa poboru jak i nowem zgłoszeniu należy uiścić gotówką całą cenę kupna wraz z 5% odsetkami od dnia 1-go stycznia 1920 r. do dnia wpłaty bieżącymi.

7)    Zarząd „Polskiej Nafty“ zastrzega sobie prawo przydziału zgłoszonych akcji wedle swego uznania. W razie nieprzydzielenia akcji, złożona równowartość zgłoszonych akcji będzie zwrócona wraz z 5% odsetkami najdalej do 15 kwietnia 1920 r., przyczem Towarzystwo wypłaci subskrybentom 3°/o w stosunku rocznym od wpłaconej sumy, licząc od dnia wpłaty.

8)    Nowe akcje wydane będą akcjonarj uszom za zwrotem potwierdzenia kasowego na uiszczone wpłaty, tudzież zawiadomienia o przydziale akcji.

9)    Nowe akcje uczestniczą w zyskach Towarzystwa na równi ze staremi akcjami.

1031

Zgłoszenia na nowe akcje przyjmują:

Biura Tow. akc. „POLSKA NAFTA“ w Warszawie, ul. Moniuszki 2; we Lwowie, ul. Trzeciego Maja 19; w Borysławiu, ul. Pańska, oraz następujące instytucje finansowe:

W Warszawie : Bank Przemysłowy Warszawski S i jego oddziały, Oddział Łódzkiego Banku Handlowego i Bank Towarzystw Snółdzielczych.

We Lwowie: Bank Przemysłowy, Bank Krajowy i Galie. Ziemski Bank Kredytowy.

W Krakowie: Filja Banku Przemysłowego, Filja Banku Krajowego, Filja Gal. Ziemsk. Banku Kred. i Dom Bankowy H. Ripper i Ska.

W Poznaniu i Wielkopoisce : Bank Handlowy i jego oddziały. Bank Przemysłowców i jego oddziały. W Wilnie: Oddział Banku Przemysłowego Warszewskiego.

W Łodzi: Bank Handlowy i jego oddziały.

W Grodnie : Oddział Warszawskiego Banku Przemysłowego.

W Białymstoku: Oddział Warszawskiego Banku Przemysłowego.

W Płocku: Oddział Warszawskiego Banku Przemysłowego.

W Białej: Ekspozytura Banku Krajowego.

W Dębrowie Górniczej: Filja Banku Przemysłowego.

W Drohobyczu: Filja Banku Przemysłowego. W Borysławiu: Ekspozytura Banku Przemysł. W Krośnie: Filja Banku Przemysłowego.

W Lublinie: Filja Gal. Ziemsk. Banku Kredytowego i Filja Banku Krajowego.

W Rzeszowie: Filja Banku Przemysłowego.

W Stanisławowie: Filja Banku Krajowego.

W Stryju: Filja Banku Krajowego i Filja Banku Przemysłowego.

<P

(f§)

■s

METALE \

MIEDŹ, MOSIĄDZ, SPIŻ (ROTGÜS), CYNA, CYNK, OŁÓW, NIKIEL, ALUMINIUM, ANTYMON, TYGLE GRAFITOWE, METALE BIAŁE, BLACHA CYNKOWA.

DOM HANDLOWY 1033

KORNBLUM i GEPNER

Warszawa, ul. Grzybowska 27.    ^

CHEMIK

Sp. z ogr. odpow.

Kraków, ul. Jagiellońska 11

TELEFON NR. 10

1019-3

PRZEDSTAWICIELSTWO NA MAŁOPOLSKĘ I WYŁĄCZNA SPRZEDAŻ

Pierwszej w kraju fabryki

%, łączników i odlewów ® kuto-Ianych

1027

absolwent Wyższej Szkoły Przemysłowej w Krakowie, Polak, lat 28, kawaler, z kilkomiesięezna praktyką w rafinerji nafty,

poszukuje posady.

Łaskawe zgłoszenia do Administracji Czasopisma Górniczo-Hutniczego pod „Chemik“.

ERNEST ERBE

W ZAWIERCIU

Łączniki do rur gazowych ::    i wodociągowych

czarnych i ocynkowanych

Q>

Lina szybowa

Di

420 m długa, 40

tanio do oddania!

WŁ. ZWIERZCHOWSKI, Liniarnia, Poznań 7.

mm średnica

1016

ZAKŁADY TOW. AKC.

INŻYNIER

BUDOWY MASZYN

THYSSEN i Ska

młody, zdolny, pOSZUkllje pOSćldy. Oferty do Administracji Czasopisma pod „Inżynier“.

1017

Dla eksploatacji torfu poszukujemy

kilku sił fachowych nadających się również do samodzielnego prowadzenia ruchu.

Zgłoszenia pisemne i osobiste do:

wyrabiają w fabrykach swoich westfalskich i lotaryngskich w najkrótszych terminach :

ŻELAZO we wszystkich formach o RURY wiertnicze, gazowe i i. o LINY dla kopalń i fabryk o WYCIĄGI, kołowroty i urządzenia kopalniane o MASZYNY parowe i gazowe wszelkich systemów o KOTŁY parowe o POMPY i kompresory o URZĄDZENIA walcowni i odlewami o GENERATORY gazowe o TURBINYJparowe, gazowe i ropne o DYNAMOMASZYNY i motory i t.d.

1062

Prospekty i kosztorysy wysyła Biuro inżynierskie i zastępstwo na Polskę:

fxl

GO

ca

r-4

„Tepege“ S. A.

Inż. JULIUSZ LUFT

Kraków, ulica Jagiellońska L. 5.

1029

Kraków, ulica Dietlowska L. 99, II. piętro.

g^ODO

CZZZ3

CZZZDCZZ2D

CZZ2DCZZZD

CZZ2DCZZZD

OODąg

L. 136/20

OGŁOSZENIE.

CZZ2DOD

.    Celem zabezpieczenia dostawy żelaza i innych wy- .

fg

§ Î robów żelaznych, Zarząd Żupy Solnej w Bolechowie roz- j f pisuje rozprawę ofertową na dzień 20 marca 1920 r.

Wykaz tych materjałów i warunki dostawy oferenci mogą przeglądnąć w godzinach urzędowych w Zarządzie Żupy Solnej w Bolechowie.

Zamiejscowi oferenci po zgłoszeniu się mogą otrzy-I i mać takowe pocztą.

Oferty spóźnione lub nieodpowiadające ustanowionym warunkom nie będą uwzględnione.

1032

Radca górniczy: Inż. J. LAZAROWICZ. j |

® CODO CZZ2dŹ3§0

CZ22DCZZ2D

CZZ2DCZZZD

CZZ23CZZ2D

CZZ2DCZZ2D

CZZ2D CZZ2D ŚBS0CZZ2D O COD®

The Westinghouse Brake Co. Ltd. London. National Brake and Electric Co. Milwaukee.

Kompresory parowe, gazowe, elektryczne i transmisyjne ===== (od najmniejszych do 15 metr. sześć, na minutę). === Jeneralny reprezentant na Polskę:

STANISŁAW NEHRING, Inżynier

WARSZAWA, NOWOLIPIE 52. ni. 8.

1028

:|b

ODŚRODKOWE TURBINOWE

DLA NAJWYŻSZYCH PODNOSZEK.

WARSZAWSKIE EL. T-WO

SZYBOWE PIONOWE do zasilania KOTŁÓW 2/j

SIRIUS

CJI, DLA WODOCIĄGÓW I KA-I DLA FABRYK, DOMÓW etc.

WARSZAWA, ZŁOTA 65 TELEFON 6825. ' ⁻------

1002-12

"»w«ww//;

Va

V/

Y//

y///

W/M

y///m%

gp

-J

KOMPRESORY

* MŁOTKI * PNEUMATYCZNE

ODRZ - POLSKIÏOW-AKC-

S2TOKHOLM-WARSZAWA CZACKI EGO-1

natw3*&

DUSSEI,

CZASOPISMO NAFTOWE

POŚWIĘCONE SPRAWOM RODZIMEGO :: PRZEMYSŁU NAFTOWEGO ::

WYCHODZI 1-go i 15-go KAŻDEGO MIESIĄCA JAKO DODATEK DO

CZASOPISMA GÓRNICZO-HUTNICZEGO

ÎHfflP

Redakcją kieruje Komitet Redakcyjny. — Redaktor zast. St. Kamiński.

Rocznie . . . Mk 90—.

Prenumerata z przesyłką pocztową w Polsce :

Cena pojedynczego numeru . .    . Mk 5’—.

Rękopisy niezużytkowane zwraca się na żądanie — Przedruk artykułów dozwolony tylko z podaniem źródła.

Biura Redakcji i Administracji: w Krakowie, ulica Jagiellońska L. 5 Telefon (międzymiastowy) Nr. 243I, — w Warszawie, Bielańska 18.

Konto Pocztowej Kasy Oszczędności Nr. 141.049.

Analiza ceny własnej „wierconego metra“ w kopalnictwie naftowem

opracował

inż. cyw. Zygmunt Bielski.

Każda fabryka, zajmująca się wyrobem jednorodnego wytworu, jeżeli ma być racjonalnie prowadzoną, musi znać dokładnie, nietylko własną jego cerę, ale najdrobniejsze ceny tej składowe. Badanie to nazywa się analizą własnej ceny danego wyrobu.

Jest właściwością kopalnictwa nafty, że wysokość jego wytwórczości trudniej daje się przewidzieć, wzgl. unormować, niż to przy innych płodach górniczych, lub wytworach przemysłowych ma miejsce. Wydajność pojedynczych otworów wiertniczych jest prawie zawsze niewiadomą, najczęściej niespodzianką, więcej lub mniej przyjemną. Opierać na tak nieuchwytnych danych kalkulację kosztów własnych produktu, byłoby zatem rzeczą niemożliwą. Mamy jednak w kopalnictwie naftowem inne kryterjum do oceny racjonalności gospodarki, a tern jest wiercenie.

Praca w kopalniach nafty polega głównie na wierceniu, wobec którego wszystkie inne czynności, choćby połączone z wydobywaniem ropy z już nawierconych złóż, jej transportem, mierzeniem i przechowywaniem, jakkolwiek niemniej ważne, jako zazwyczaj mniejsze koszta powodujące i mniejszego aparatu wymagające, oraz łatwiej dające się opanować, muszą na drugi plan ustąpić.

Jakkolwiek celem wiercenia nie jest głębokość otworu, lecz produkcja ropy, możemy śmiało wypowiedzieć anachronizm, że w kopalniach nafty produkuje się przedewszystkiem „wiercone metry głębinowe“, dla oceny gospodarki na tych kopalniach należy zatem przedewszystkiem śledzić cenę własną „wierconego metra“, którą to nazwę skracam w dalszym ciągu, dla uproszczenia na „metr“.

Analiza własnej ceny metra da technicznemu kierownictwu, względnie dyrekcji kopalni możność orjentowania się we wszystkich szczegółach ruchu, czyli popędu kopalni, wskaże gdzie należałoby wprowadzić ulepszenia czy też oszczędności, jednem słowem, będzie wiernym obrazem racjonalności gospodarki kopalnianej. Wypośrodkowanie tej ceny powinno być celem rachunkowości kopalnianej.

Rachunkowość ta, której nazwa „techniczna“, nie ma nic, lub prawie nic wspólnego z rachunkowością główną kopalni, względnie towarzystwa, jest od niej zupełnie niezależną i dąży do innego celu. Podczas, gdy ta ostatnia ma za zadanie wykazać, jakie zyski osiągnęło towarzystwo ze swoich przedsiębiorstw w danym czasokresie, zajmuje się rachunkowość techniczna, wyłącznie analizą kosztów wierconego metra, a wyniki jej, przedkładane każdomiesięcznie dyrekcji kopalń, będą dla niej pouczającemi wskazówkami dla postępowania w przyszłości, oraz n;e-jako kontrolą jej działalności.

Koszta ruchu kopalni, nie są bynajniej identyczne z kosztami ruchu wiertniczego, i o ile nie ulega wątpliwości, że właściwie wszystkie koszta, jakie ruch całej kopalni za sobą pociąga, są miarodajne dla gospodarki w niej, to wchodzą tu w rachubę i takie wydatki, z którymi wiertnictwo nic wspólnego nie ma, a które często od kierownictwa kopalni są niezależne. Do takich kosztów należą koszta kontraktów i procesów, wywłaszczenia i inne koszta prawne, czynności podejmowane przez personal kopalni dla innych działów towarzystwa, n. p. rafinerji, lub wreszcie koszta połączone z wydobywaniem ropy i jej manipulacją. Wydatki na te cele należą częściowo do kosztów ruchu kopalni, częściowo do kosztów ogólnych (regie) towarzystwa, nie mogą zatem wpływać na cenę metra. W cenie tej powinny jednak znaleść pomieszczenie wydatki na cele, które co prawda nie mają bezpośredniego związku z wierceniem, stanowią jednak bądź to lokalne, bądź administracyjne konieczności. Do takich kosztów należy amortyzacja i konserwacja budynków kopalnianych, choćby one nie tylko celom wiertnictwa służyły, a także koszt administracji, dyrekcji i t p.

Każda kopalnia ma sobie właściwe warunki rozwoju i egzystencji, które muszą znaleść wyraz w kosztach metra. Są kopalnie, w których mieszkania robotnicze są zupełnie niepotrzebne, ponieważ

7)    Dostarczenie oświetlenia.

8)    Koszt montowania i demontowania.

wiertniczych i dróg dojazdowych.

10)    Amortyzacja ich.

11)    Dostawy (zaprzęgi), oraz

12)    Koszta ogólne i administracji.

Robocizna składa się w pierwszej linji z kosztów ponieważ ruch wiertniczy, nie wywierając na nie wykazywanych listami płacy oraz kosztów dodatko-żadnego wpływu, jest od nich zależny.    wych, połączonych z utrzymaniem, wzgl. wynagra-

pobliskie miejscowości dostarczają ich dostatecznie.

Sprawa zaopatrzenia kopalni w wodę jest prawie wszędzie inna: gdzieniegdzie pociąga za sobą mini- 9) Konserwacja urządzeń maszynowych, narzędzi malne wydatki. Czasami zaś wymaga specjalnych i bardzo kosztownych urządzeń. Podobnie przedstawia się sprawa dostaw do kolei i w. i. Wszystkie te okoliczności charakteryzują warunki ruchu danej kopalni i muszą znaleść wyraz w kosztach metra,

Pierwsza kategorja tych kosztów jest łatwo żeli analizy kosztów metra będą przeprowadzane uchwytną, składa się bowiem z gotówkowych wy-według tych samych zasad. Analiza taka pozwoli, datków wprost na ten cel robionych i łatwo dają-przy podobnych warunkach zewnętrznych, ocenić cych się uwidocznić w listach płacy. Inaczej ma się wpływ warunków tektonicznych, oraz sprawności rzecz z kosztami drugiej kategorji, zwłaszcza jeżeli personalu i powinna wywołać emulację z której towarzystwo odniesie korzyść.

W towarzystwach, które posiadają kilka od sie- dzaniem robotników, a zatem ustawowych, obejmu-bie odległych kopalni, pracujących w odrębnych jących opłatę do kasy dla chorych i zakładu ubez-warunkach, lub większe kopalnie podzielone na sek- pieczeń od wypadków, oraz kosztów mieszkania, cje od siebie niezależne, będzie porównywanie kosz- opału i oświetlenia, pobieranych w naturze lub gotów metra poszczególnych kopalni lub sekcji bardzo tówce, a także dodatków na aprowizację, w obecnych pouczające i interesujące. Porównywanie to będzie czasach często mających miejsce, jednak tylko wówczas miało wartość praktyczną, je-

są udzielane w naturze.

Większe kopalnie, mające własne budynki miesz-Techniczne wymogi wiertnictwa są miarodajne kalne dla robotników mają z reguły osobne działy dla organizacji służby na kopalniach nafty, przy s}użbowe dla gospodarki tymi domami. Dział taki rozważaniu której biorę za podstawę większą ko- winien co miesiąc wystawiać rachunek kierownictwu palnię, wiercącą we własnym zarządzie i pokrywającą kopalni, wzgl. sekcjom.

wszystkie swoje potrzeby własnymi środkami, wzgl.    Dział mieszkaniowy, podobnie jak wszystkie

zakładami, jakoto : warsztaty mechaniczne, elektro- inne pomocnicze działy na kopalniach nafty, o któ-wnie, pompy wodne, gazownie, mieszkania dla robo- rych później będzie mowa, powinien w stosunku do tników i urzędników, zaprzęgi i t. p.    innych działów tego samego towarzystwa, pracować

cze

Małe kopalnie, które wszystkie środki pomocni- bez Zysku. Miesięczne rachunki jego powinny być nabywają od większych sąsiadów, lub w specjał- zasadniczo tak obliczane, aby pokrywały wydatki nych zakładach zarobkowych, mają zadanie zesta- spowodowane amortyzacją i konserwacją budynków wienia własnych kosztów metra znacznie ułatwione, oraz jch administracją i kosztem ubezpieczenia od jak to z dalszych rozważań samo z siebie wynika. od ognia. Zagadnienie na pozór zawiłe da się, po

Ruch wiertniczy wymaga :

bliższem rozpatrzeniu, łatwiej rozwiązać, niż to się 1) Urządzenia maszynowego (rygu wiertniczego), na pierwszy rzut oka wydaje

które najczęściej wystarcza do wywiercenia kilku otworów.

2) Robocizny.

nych materjałów.

4)    Pary, wzgl. opału.

5)    Wody.

6)    Światła.

Koszt amortyzacji, której wysokość jest zależną od materjału, z jakiego budynki postawiono, oraz od zasady przyjętej w ogólnej gospodarce to-3) Narzędzi wiertniczych, lin, pasów, smarów i in- warzystwa, jest stały, podobnie jak koszt ubezpieczenia i dozoru. Więcej trudności sprawia ustalenie kosztu konserwacji, ponieważ uzupełnienie nowych budynków jest prawie żadne, a rośnie z czasem, zależnie od zużywania mieszkań. Najprostszem załat-

7)    Zaprzęgów, wzgl. dostawy opału i materjałów. wieniem sprawy byłoby zaliczanie mniejszych wy-

8)    Dozoru, wzgl. kierownictwa i administracji, datków na konserwację, wprost danym mieszkaniom,

wreszcie    zaraz po ich zrobieniu, a rozkładanie na dłuższy

9)    Rur wiertniczych.    okres czasu, n. p. rok większych wkładów pienięż-

Analiza kosztów własnych metra przedstawia nych, jak n. p. założenie nowych podłóg w miejsce

zatem następujący obraz :

prawda nie zawsze jednakowy czynsz najmu, przy

2)    Kierownictwo i dozór z takimiż kosztami do- wszystkich innych sposobach zaliczania kosztów datkowymi.

3)    Materjały, a mianowicie ;

a)    pasy,

b)    liny,

c)    smary,

d)    żerdzie wiertnicze, oraz

e)    różne, a pomiędzy nimi i rury blaszane.

4)    Rury wiertnicze, hermetyczne

5)    Dostarczenie pary, to znaczy

a)    opału i

b)    wody do tego celu.

6)    Dostarczenie wody i

zniszczonych przez grzyb, postawienie nowego dachu 1) Robocizna z kosztami dodatkowemi, jak opłaty i t. p. Konsekwencją tego sposobu rozliczania kosz-do kas chorych, ubezpieczenia od wypadków, tów konserwacji budynków mieszkalnych byłby co mieszkania, opału, oświetlenia i t. p.

mieszkań liczonoby jednak z konieczności za dużo lub za mało, czynsz zatem nie odpowiadałby zasadzie, że własne działy służbowe, wzgl. zakłady powinny w obrębie towarzystwa pracować bez zysku lub strat.

Dla zestawienia wszystkich wymienionych kosztów robocizny można zastosować druk Nr. 1, w którym rubrykę „cały zarobek“ wypełnia się z normalnej listy płacy. Ta ostatnia zawierać winna zarobek za dniówki, wszelkie premje, jako to metrowe, za szybkie wiercenie, za ropę, za rury, cysternowe i t. p. oraz dodatki na mieszkanie i t. p., o ile robotnik

FIRMA. Uwiercono metrów Koszt Da jeden metr K

Druk Nr. 1.

WYKAZ KOSZTÓW ROBOCIZNY

Kopalnia Sekcja ... Miesiąc

Liczba bież.

Imię

i nazwisko

Zatrudnienie

Zarobek

gotówką

kor

Opłaty do

kasy

chorych

II

ubezp.

od

wypad.

Mieszkanie

Inne

Razem

Uwagi

'I

FIRMA.

Uwiercono metrów.........

Koszt na jeden metr K

Druk Nr. 2.

WYKAZ KOSZTÓW KIEROWNICTWA

Kopalnia

Sekcja

Miesiąc

Liczba bież.

Imię

i nazwisko

Zatrudnienie

W Pensya —! miesięcz.

Metrowe

Cysterno-

we

Inne

premie

s*

W Ubezp. od wypadków

W Zakład ^ pensyjny

—i Podatki

er

Mieszkanie

Razem

Uwagi

Druk Nr. 3.

pobiera je w gotówce. W tej liście powinno też nastąpić potrącenie wkładek uiszczonych przez robotników do kasy dla chorych. Lista Nr. 1 zawiera w ten sposób wypośrodkowany gotówkowy zarobek każdego robotnika, do którego dodaje się koszt świadczeń w pojedynczych rubrykach wymienionych, a więc płaconych na rzecz robotnika przez towarzystwo do rąk trzecich, jak kasa dla chorych i zakład ubezpieczeń od wypadków, lub pobieranych przez niego w naturze. W analizie ceny znajduje pomieszczenie oczywiście koszt robocizny drukiem Nr.

1 wykazany.

Kierownictwo i dozór, podobne jak robocizna pociągają za sobą wydatki, wyżej wymienione zasady mogą zatem i tu znaleść zastosowanie. Na liście kierownictwa winni znaleść się także praktykanci stale danej sekcji przydzieleni, pomocnicze siły pisarskie i wszyscy funkcjonarjusze miesięcznie płatni i nie umieszczeni na liście płacy robotników.

Koszta te można zestawiać i wykazywać na drukach Nr. 2.

Zużycie materjałów powinno być poddawane ka- te powinny uwidoczniać przeznaczenie danego ma-żdomiesięcznie przez zarząd głównego magazynu ko-    terjału,    odpowiednio    do    analizy    ceny    metra.    Gwoź-

palni, najlepiej w formie rachunków zupełnie analo-    dzie    n.    p.    mogą    być    zarówno    potrzebne    do    monto-

gicznych kupieckim fakturom, a zatem z wymienię- wania jak do konserwacji, i ta okoliczność powinna niem ilości pobranych materjałów, ewent. ich jakości, być uwidocznioną na kwicie, którego wzór oznaczy-a w każdym razie ceny, obliczonej loco magazyn,    łem    Nrem    3.

t. zn. po doliczeniu do ceny kupna kosztów transportu koleją, dostawy końmi i administracji maga- dla każdej ze składowej ceny własnej metra, zynu Przy niektórych materjałach, jak n. p. drobne lub łatwo niszczejące przedmioty, powinno się doda- od magazynu, lub pracujące większą ilością rygów, wać stosowny procent na straty.

FIRMA.

Kopalnia

Sekcja

MAGAZYN WYDA

dla

Ilość

szt.

i bb

dnia

(kategorya wydatku podług „analizy“)

Przedmiot

Uwagi

Ul

podpis.

Magazyn wydaje materjały na podstawie kwitów wystawianych przez oddziały służbowe. Kwity

Magazyn wystawia swoje rachunki z osobna

Rozumie się samo przez się, że sekcje odległe

nie będą pobierały codziennie materjałów, jak smary Przy tej sposobności wypowiem zapatrywanie, i t. p. materjały stałego zapotrzebowania, lecz będą że podobnie jak ruch gotówki powinien przechodzić miały swoje własne podręczne magazyny, których przez kasę, tak i wszystkie materjały powinnny zawartość powinna jednak być możliwie jaknaj-przejść przez magazyn, którego obowiązkiem jest mniejsza, doliczanie do ceny kupna kosztów, o których była wyżej mowa i zaliczanie poszczególnym działom cjonalnie uwidocznić w cenie własnej metra, ze służbowym miesięcznie pobrane materjały.

Rury wiertnicze, wzgl. ich koszt, najtrudniej ra-

względu zaś na olbrzymią ich cenę, nie można po-

FIRMA. Uwiercouo metrów Uwiercono metrów od początku roku

Miesiąc.........................

Druk Nr. 4.

ANALIZA KOSZTÓW WŁASNYCH WIERCONEGO METRA

Kopalnia

Sekcja

Ilość rygów w ruchu Ilość dni roboczych

Miesiąc

Średnia z poprzed. mieś.

Średnia od początku roku

Kategorya kosztów

poje

dynczo

razem

na

1 metr

poje

dynczo

razem

na

1 metr

pojedynczo

K h j K 1 h K | h

razem

na

1 metr

Uwagi

1. Robocizna

2. Kierownictwo 3. Materjały:

a)    pasy......

b)    liny ......

c)    smary.....

d)    żerdzie wiernicze

e)    inne i blaszane

4.    Para

5.    Woda

6. Światło

7. Montowanie:

a)    robocizna........

b)    mater jały........

c)    wodociąg........

d)    parociąg.........

e)    gazociąg.........

f)    światło.........

g)    dostawy . ....... .

8.    Konserwacja: rygów wiertniczych . ... .

a)    rachunek magazynu . . .

b)    rachunek warsztatu . . .

9.    Konserwacja: maszyn parowych i kotłów .

a)    rachunek magazynu . . .

b)    rachunek warsztatu . . . .

10.    Konserwacja: narzędzi wiertniczych . . . .

a)    rachunek magazynn . . .

b)    rachunek warsztatu . . . .

11.    K o n s e r wa c j a:

dróg dojazdowych.....

12.    Amortyzacya:

a)    rygów wiertniczych . . .

b)    maszyn i kotłów .....

c)    narzędzi wiertniczych . . .

d)    dróg dojazdowych . . . .

13. Zaprzęgi

14. Koszta ogólne

Razem . .

II

minąć tego wydatku. Trudność polega na okoliczności, że rury dają się kilkakrotnie użyć, to znaczy, że znajdują zastosowanie przy wierceniu kilku otworów wiertniczych, a „stare“ rury, o ile nie są zupełnie zniszczone, t. zn. poprute instrumentacjami lub przetarte tłokowaniem, stają się zupełnie nowemi, jeżeli się u nich wytoczy nowe gwinty.

Rury wiertnicze, jakkolwiek odgrywają zupełnie odrębną rolę w zapotrzebowaniach wiertnictwa, powinny, podobnie jak wszystkie inne materjały na kopalni potrzebne, być w ewidencji magazynu. Ze względu na wysoką cenę rur, powinna ta ewidencja być bardzo ścisłą, jakkolwiek zarówno rozmiary rur,

jakoteż ich ciężar wykluczają możliwość przechowy--wnnia ich w magazynie.

Teoretycznie najprostszym sposobem oznaczenia kosztu rur w cenie własnej metra, byłoby stworzenie w magazynie osobnego działu, czy konta „rur“, którego zadaniem byłoby „wynajmowanie“ rur służbie wiertniczej. Cena najmu powinna przytem oczywiście być tak obliczona, aby z jednej strony pokrywała koszt nabycia rur i ich ewentualnej naprawy, z drugiej zaś strony nie dawała „działowi rur“ zysków ani strat. Zadanie to byłoby łat wem, . gdyby dało się z jaką taką dokładnością określić, ile razy, wzgl. w ilu otworach wiertniczych jedne

co

*s!'.

i te same rury dadzą się użyć, i gdyby było rzeczą lizy cen, wynika z okoliczności że w wiertnictwie łatwą oznaczyć pojedyncze rury, z tych samych naftowem zachodzi nieraz potrzeba zupełnego wstrzy-transportów pochodzące. Uczynić zadość jednemu mania ruchu jak n. p. przy badaniu zamknięcia wody, i drugiemu z tych -warunków jest jednak praktycznie lub próbach wydajności nawierconego pokładu, a także niemożliwem. Nie chcąc zatem wprowadzać fałszy- z powodu iż niektóre otwory i w niedzielę i święta wych cyfr, lub zależnych od indywidualnych zapa- są częściowo w ruchu n. p. z powodu ruszania rur, trywań do analizy ceny własnej metra, wskutek inne zaś nie. czego ona straciłaby na prawdziwości lub jednolitości, jestem zdania, aby w niej koszt rur zupełnie nictwie potrzebną nie tylko do wytwarzania pary, opuścić.

Dostarczenie wody. Woda jest w wiert-

ale i do otworu wiertniczego jako takiego. Większe Ponieważ koszt rur stanowi jeden z najpowa- kopalnie mają zazwyczaj osobne zakłady wodocią-żniejszych wydatków w wiertnictwie, nie ma obawy gowe pokrywające zapotrzebowanie wszystkiej wody, aby, przy preliminowaniu funduszów potrzebnych zarówno do celów technicznych jak i dla mieszkań, ną wiercenie, opierającem się na wynikach analizy ceny metra, wziętych z praktyki, zapominano o nich umożebniającą poznanie własnych kosztów ich popędu, lub nie uwzględniono istniejących zapasów, będących Koszta te rozpadają się na następujące składowe:

1.    Robocizna.

2.    Kierownictwo i dozór.

3.    Materjały.

4.    Opał.

5.    Światło.

6.    Konserwacja.

7.    Amortyzacja.

Byłoby niepotrzebnym kosztem chcieć w kopal-

Zakłady takie powinny prowadzić rachunkowość

zresztą w ewidencyi magazynu.

Rury pozostałe w otworach wiertniczych wejdą w koszt założenia (inwestycji) kopalni, wzgl. tych otworów, zaś rury będące do dyspozycji, nowe lub stare, stanowić powinny niejako fundusz obrotowy, którego wysokość ulega ciągłym zmianom.

Tak więc wydatek, jaki pociąga za sobą potrzeba stosowania rur w wiertnictwie, ze względu na dokładność analizy cen, nie zostaje w niej wcale nictwie naftowem obliczać koszt własny 1 hektolitra uwzględniony, o czem nie można zapominać operu- wody, gdyż wówczas trzebaby dla konsekwencji, jąc wynikami tej analizy.

liczyć ilości wody do każdego poszczególnego celu Koszt dostarczenia pary składa się, po dostarczonej. W rachunkowości służby wodociągowej pominięciu robocizny, uwzględnionej już, zasadniczo w naszym wypadku wystarczy, jeżeli koszt własny z dwóch części: kosztu opału i wody zasilającej. Zu- całego popędu zakładu będzie każdomiesięcznie sto-życie opału, o ile on nie jest gazem, którego zasto- sownie do wyżej wymienionych składowych zesta-sowanie inne stawia wymogi technicznej rachunko- wiany, przyczem należy stosować te same zasady, wości, powinno się jaknajdokładniej co miesiąc wy- które były omówione wyżej.

kazać Najtrudniejszem jest to przy opalaniu węglem    W ten sposób wypośrodkowany koszt własny

kamiennym, ponieważ dostawa jego jest z natury zakładu wodociągowego powinien być rozdzielony rzeczy, zwłaszcza w dzisiejszych warunkach, niere- podług stosownego klucza, opartego na praktycznych gularną a wskutek tego stan zapasów zmienny. Przy spostrzeżeniach, na poszczególnych odbiorców. Sekcje pewnej wprawie nabywanej właśnie przez potrzebę wiertnicze będą płaciły za wodę stosownie do ilości każdomiesięcznego oceniania zapasów, cyfry będą kotłów i otworów wiertniczych istotnie będących bardzo zbliżone do prawdy. Rozumie się samo przez w ruchu w danym miesiącu. Podobnie inne działy się, że węgiel zużywany na inne cele niż opał kotła służbowe, n. p. dla urzędników i robotników, nie powinien być wliczany w koszt wytwarzania pary.

Koszt oświetlenia elektrycznego obliczać się powinno analogicznie jak wody, z tą oczy-0 ile opał kotła stanowi gaz kupny, wystarczy wistą różnicą, że w składowych na miejsce światła wstawić cenę płaconą za niego, jeżeli zaś opala się wstępuje woda. Podział kosztów własnych jest tu własnym gazem, istnieje zazwyczaj osobny dział o tyle ułatwiony, że mamy w kilowatgodzinach do-służbowy, którego obowiązkiem byłoby zaliczanie skonały miernik wytworzonego prądu, którego zuży-każdomiesięcznie własnej ceny gazu. W mniejszych cie podług ustalonego na podstawie praktyki klucza zakładach rozporządzających gazem opałowym, jego należy zaliczać, koszt własny schodzi nieraz nieomal do zera, o czem pamiętać trzeba przy porównywaniu analiz dwóch powinny własnym przedsiębiorstwom zaliczać ceny kopalń czy sekcji, mających odmienne pod tym pokrywające o ile możności własne ich koszta, tak względem warunki istnienia.    aby nie wykazywały zysków.

Wodę zasilającą dostarcza sobie kocioł sam    Zdarza się jednak często, że obok większych

z poblizkich studni lub strumyka, wówczas koszt jej towarzystw, posiadających własne zakłady istnieją znika w koszcie popędu samego kotła i nie znajduje małe przedsiębiorstwa, które pobierają od pierwszych osobnego wyrazu, albo też otrzymuje ją od osobnego zarówno wodę jak i światło. Rozumie się samo przez działu wodociągowego własnego, lub obcego przed- się, że w tych wypadkach liczenie cen własnych by-siębiorstwa. W obu wypadkach kierownictwo sekcji łoby nie na miejscu, zysk jednak osiągany z tych otrzymać musi co miesiąc rachunek za wodę i wy- dostaw powinien iść na korzyść odnośnych zakładów kazać go w analizie ceny metra.    i nie wpływać na obniżenie kosztów dostaw dla

Bywają wypadki lokalnej centralizacji wytwór- własnych przedsiębiorstw. Powyższe obliczenia wła-czości pary. W takich razach jest wskazane rozliczać snych kosztów będą stanowiły pożądaną podstawę koszt popędu centralnej kotłowni na dniówki (szychty) do wypośrodkowania cen jakie obcym odbiorcom i zaliczać otrzymującym sekcjom wzgl. rygom odpo- należy zaliczać i uchronią przedsiębiorstwo przed wiednie kwoty, Potrzeba przeliczania kosztu poboru możliwemi stratami, pary na dniówki, o ile ją pobierają rozmaite sekcje, z których każda dla siebie prowadzi rachunek ana- wydatków koniecznych przy wierceniu każdego otworu

Zarówno zakład wodociągowy jak i elektryczny

Montowania i demontowania należą do

Oi

oc

3:

i!>

CD

Ul

Oi

m-

::

wiertniczego, jest zatem słusznem, aby znalazły po-    pędu kuźni jest już policzony w robociźnie sekcji

mieszczenie w składowych własnej ceny metra, a to    wzgl. w materjałach, jak węgiel kuzienny, żelazo,

tembardziej, że zwłaszcza koszta montowania różnią pilniki i t p.

się bardzo od siebie, zależnie od lokalnych warun-    Konserwabja dróg. Każda większa kopalnia

ków. Na koszta te składają się:    jest prawie zawsze zmuszoną zakładać mniej lub

1.    Robocizna i dozór.    więcej rozległą i kosztowną sieć własnych dróg do-

2.    Transporty wzgl. zaprzęgi.    jazdowych. Niektóre z nich służą wszystkim działom

3.    Materjały.    przedsiębiorstwa, inne zaś wyłącznie pojedynczym

O ile montowanie uskutecznia specjalny przed-    otworom wiertniczym. Drogi te stoją pod dozorem

siębiorca wzgl. akordant, koszt bywa uwidoczniony    zarządu kopalni, który powinien rozkładać kosztMch

w jego rachunku i może wprost być wstawiony    utrzymania na poszczególne działy służbowe, sto-

w analizę ceny metra. Jeżeli jednak robotę wykonuje    sownie do stopnia używąnia dróg. Koszta dróg za-

się we własnym zarządzie, wzgl. przy użyciu per-    kładanycb wyłącznie dla pojedynczych otworów

sonalu wiertniczego, musi kierownictwo prowadzić    wiertniczych, które po ukończeniu roboty przestają

łatwe zresztą zapiski dniówek na te cele użytych    być używane, powinny wejść w koszta zakładania

i wykazać je po skończonej robocie na druku Nr 1.    tych otworów i znaleźć wyraz amortyzacji kosztów

Materjały do montowania składają się przede- założenia, wszystkiem z gwoździ, pokrycia dachów, częściowo

Amortyzację inwestycji urządzeń wiertni-blachy oraz szczeliwa do przewodów parowych i wod- czych i pomocniczych należy oprzeć na zasadach nych wzgl. gazowych, a także przewodów i materja- odpowiadających naturze urządzeń. Żóraw wiertni-łów elektrycznych. Przy demontowaniu w miejsce Czy starannie utrzymany, w którym zmienia się zu-gwoździ, prawie wcale nie wchodzących w rachubę, żyte części na koszt konserwacji, byłby teorytycznie i innych wyżej wymienionych materjałów, należ y wiecznym, jakkolwiek po upływie pewnego czasu wliczyć popsute materjały, przedewszystkiem zatenr ani jedna z pierwotnych części składowych nie istnia-deski i materjał elektryczny, który trzeba dodać łaby już. Amortyzację należy mimo to uwzględnić przy montowaniu na następnem miejscu. Wobec tego ze względu na zasadniczą potrzebę amortyzacji, czyli powinno się, przy montowaniu używanego żórawia wycofywania kapitału włożonego w przedsiębiorstwo wiertniczego, uzupełniający materjał do montowania Jeżeli po zamortyzowaniu żórawia wiertniczego on, pobierać na koszt tego otworu, który dany żóraw wskutek starannej konserwacji będzie jeszcze zdat-poprzednio wiercił. Przy zestawianiu analizy cen nym do użytku, okoliczność ta wyjdzie'na korzyść sekcjami, odpada potrzeba wyszczególniania na czyj sekcji używającej ten żóraw, powinna ona jednak koszt idzie zniszczony materyał, koszt jego powinien być zaznaczoną w analizie ceny, aby nie otrzymać być jednak w stosowny sposób uwidoczniony, o ile błędnego obrazu przy porównywaniu rozmaitych ana-jedna sekcja obejmuje używany żóraw od innej üz. Te same uwagi odnoszą się i do amortyzacji ma-i uzupełnia materjał.    szyn parowych, kotłów i innych urządzeń.

Zaznaczam, że chodzi tu wyłącznie o materjał    Ze    względu na bardzo różniące się od siebie

zniszczony przy demontowaniu, nie zaś podczas wier- warunki pracy w poszczególnych kopalniach, byłoby cenią, ten ostatni bowiem idzie na koszt konserwacji, niemożliwością chcieć ustalać jak wysoką ma być Zaczynając wiercenie otworu wiertniczego, mu- amortyzacja urządzeń wiertniczych. Będzie ona bo-simy zaopatrzyć go w kompletne urządzenie maszy- wiem inną n. p. w Borysławiu, gdzie urządzenie po nowe, składające się z żórawia wiertniczego z paro- wywierceniu otworu pozostaje najczęściej przy nim, wą maszyną, najczęściej ale nie zawsze, z parowego dla jego eksploatacji, przez czas wielokrotnie dłuż-kotła, w każdym razie z przewodów parowych, wod- szy niz trwało wiercenie, a inną w takich kopalniach nych wzgl. gazowych i elektrycznych, wyłącznie da- w których wiercenie kończy się w kilku miesiącach, nemu otworowi wiertniczemu służących.    poczem ryg przenosi się na inne miejsce. Wysokość

Dostawy wzgl. zaprzęgi. O ile dostawy na koszt właśnie ukończonego ûtworu, który to koszt materjałów potrzebnych do wiercenia oddano przed-jako konserwacja, powinien obciążyć cenę własną siębiorcy, będą jego miesięczne rachunki mogły być metra. Rozumie się samo przez się, że wszelkie na- wprost wstawiane w analizę ceny metra. Sprawa prawy urządzenia wiertniczego, lub wymiany pew- będzie równie prostą, o ile sekcja ma konie na swój nych zużytych jego części, które zajdą podczas wier- wyłączny użytek. Jeżeli jednak większe przedsię-cenią, również jako koszta konserwacji rachunek biorstwo posiada znaczniejszą ilość zaprzęgów słu-ceny własnej metra obciążają.    żących różnym oddziałom, powinien zarząd stajni

Konserwacja. Podobnie przedstawia się sprawa wystawiać każdemu z działów służbowych, dla kto-ustalenia kosztów konserwacji narzędzi wiertniczych, rych pracował, miesięczne rachunki, przy czem po-Koszta te będą z reguły wykazywane rachunkami winien unikać zysków. Najracjonalniejszym sposobem warsztatów wykonujących naprawki lub przeróbki, zaliczania byłaby dniówka. Przy obliczaniu kosztu Rachunki te powinny dla jednostajności obrazu, być dniówki powinien zarząd stajni wziąć tę okoliczność bezwarunkowo przedkładane co miesiąc, przyczem pod uwagę, że konie nie zawsze pracują. Czasami powinny własne warsztaty unikać zysków. Konser- stoją dlatego, że są chore a bywają dni w których wacja narzędzi wiertniczych lub innych urządzeń nie mają zajęcia. Przy zaliczaniu dniówek powinien wykonywana przez własne kuźnie sekcyjne, nie po- zarząd stajni rozliczyć cały miesięczny koszt utrzy-trzebuje być osobno wykazaną, albowiem koszt pó- mania, na istotnie czynnie użyte dniówki w prze¹-

Wychodząc z zasady, że każdy nowo zakłada- raty amortyzacyjnej musi zatem być ustanawiana ny otwór wiertniczy dostaje urządzenie niekoniecznie dla każdej kopalni osobno, stosownie do miejscowych zupełnie nowe, ale w każdym razie zupełnie dobre, warunków i zapatrywań zarządu towarzystwa, w każ-powinno się żóraw wiertniczy, maszynę parową, ko- dym jednak razie nie powinna być pominięta w ana-ciół i wszystkie inne urządzenia, po ukończeniu wier- lizie ceny własnej metra, cehia poddać gruntownej rewizji i wzgl. naprawie

I.

co

03

15

05

CD

ciwnym bowiem razie musiałby pracować ze stratą jeden metr w tymże czasie „wyprodukowany“ wzgl. lub zyskiem, co byłoby nieracjonalnem. Rozumie odwiercony, poucza o jego koszcie w odniesieniu do się samo przez się, że przy obliczaniu kosztów wła- poszczególnych składowych. Umieszczając obok kośnych jednego zaprzęgu na dniówkę, należy uwzględ- lumny pierwszej, wykazującej cyfry odnoszące się niać także koszt budynków stajennych, wozowni, do danego miesiąca, drugą identyczną, wykazującą konserwacji wozów i uprzęży i t. p. i zestawiać je razem wzięte koszta za wszystkie ubiegłe miesiące podług zasad wyżej wymienionych.

Koszta ogólne (regie) i administracji, odrazu dane porównawcze. Ostatnia kolumna jest Oprócz kierownictwa wierceniami, jako takiego, współ- przeznaczona dla cyfr wziętych z poprzedniego roku pracuje w kopalniach dyrekcja z biurem administra- administracyjnego, które rozszerzają pole do porów-cyjno-rachunkowem, które służy nietylko działowi nań a temsamem pogłębiają wnioski z nich wysnu-wiertnictwa, lecz i transportowi i przechowywaniu wane. ropy, oraz innym działom, często zarobkującym, jak

od początku roku administracyjnego, uzyskuje Się

Obliczenia te, nakładające na pozór nowe brze-np. warsztaty, elektrownie, stacje wodociągowe itp. mię pracy na personal urzędniczy, są w istocie ro-Na czele takich biur stoją zazwyczaj dyrektorowie, botą bardzo prostą i nie wprowadzające żadnych których zarządowi podlegają wszystkie w obrębie prawie nowych czynności, po za tymi, które w każ-kopalni położone przedsiębiorstwa. Koszt tego biura dej dobrze administrowanej kopalni są wymagane, powinien być rozłożony na każde z wyżej wymię- oprócz chyba łatwych zresztą zestawień rzeczywiście nionych przedsiębiorstw, a zatem zarówno na po- całkowitych kosztów robocizny i kierownictwa, szczególne sekcje kopalni, jak i warsztaty* elektrow- konieczności wystawiania rachunków magazynowych nię i inne, podług klucza ustanawianego dla każdej j warsztatowych podług kategorji przez analizę wy-kopalni z osobna, stosownie do miejscowych warun- maganych. ków. Jako podstawę rozdziału tych kosztów można wziąść obrót kosztów przez poszczególne działy powodowanych, łącznie z ilością robotników i urzędników w nich zatrudnianych. Rozumie się samo przez się, że kopalnie w innych miejscowościach niż dyrekcja, o ile jej podlegają, muszą wziąść udział w pokrywaniu kosztów jej utrzymania. Koszta te składają się w pierwszej linii z poborów gotówkowych lub w naturze (mieszkania i t. p.) urzędników biura dyrekcyjnego i służby oraz z wydatków na lokal biurowy, dalej na materjały piśmienne, portorja, opłaty telefonów i t. p. Do tej kategorji kasztów zaliczać należy także koszta podróży urzędników podejmowanych w interesie kopalni oraz pomoc prawną i wzgl. koszta procesowe.

Tak wykazane części składowe miesięcznych skonałości i jest tylko próbą wypełnienia luki w ad-kosztów wiercenia, zbiera się jako ostateczne ich ze- ministracji naszych kopalń, a spełni swoje zadanie stawienie na druku 4, który podaje dokładny ich w zupełności jeżeli stanie się podnietą do poprawek obraz w przyjętej jednostce czasu, t. j. w miesiącu, i ulepszeń, które doprowadzą do udoskonalenia spo-Zestawienie to zawiera wydatki wszystkich kategorji, sobu obliczania kosztów własnych wierconego metra, jakie w danym miesiącu musiały być zrobione dla a przez to oddadzą znaczną usługę naszemu prze-podtrzymania ruchu wiertniczego, a przeliczone na myślowi naftowemu.

oraz

Znacznem ułatwieniem czynności będzie, jeżeli kierownicy będą mieli stale nad stołem umieszczoną „analizę“ (druk 4) aby przy wystawianiu kwitów uwidocznić dla której kategorji kosztów żądany ma-terjał będzie użyty. Dziać się to powinno w sposób skrócony, pisząc n. p. zamiast „Montaż wodociągu“ krótko 7. e.

Zresztą przyzwyczajenie zrobi swoje, a skutki nie dadzą długo na siebie czekać. Po kilku miesiącach, wykończenie analizy cen będzie z niecierpliwością oczekiwane, a wyniki jej staną się przedmiotem studjów i rozważań, które wyjdą na korzyść sprawie.

Praca niniejsza nie podnosi pretensji do do-

Wydatność rozmaitych rop naftowych w ruchu fabrycznym

ułożył inż. J. Wł. Florjan i dypl, inż. L. Rosner.

Destylacja ropy w ruchu fabrycznym w % ciężarowych.

Gatunek ropy

Benzyna

Nafta

do

0.800

do

Olej gaz.

do

Olej

kompr.

Olej

masz. III.

0.860

0.900

do

0.925

do

0.930

Olej

automo

bilowy

Olej

cylindr.

Goudron

Asfalt

Mrażnica . .

16.50

20.20

12.60

14.90

9.00

23.90

Krościenko

10.60

10.67

41.37

9.26

6.06

3.45

2.57 »

9.12

Rogi

31.00

21.40

6.70

8.40

13.20

8.60

8.40

Analiza destylatów olejowych.

Benzyna Nafta Olej gazowy Olej kompres. Olej masz. III. Olej automob. Ol. cylindrowy Goudron

Asfalt

cięż. gał. -fl5'C.

Wf

p. zapt P. Abla

?i#

p. apł.

p. krz.

I. 20®

cięż. gat -t15®C.

p. zap.

d. krz.

•02 *1

cięż. gat. +15® C.

p. zapł.

p. krz.

I. 50®

cięż. gał. +15®C.

p. zapt.

p. krz. I. 50®

cięż. git +15» C.

p. zapł.

p. krz.

I. 100®

I. 150®

P, apt.

p. krz.

p. topi.

0*762    0.8203

0*758    0.824

0*764    g.822

39    0.880

40    0.980 40 0.886

118

110

110

-20

pł.

0.912

-20

PŁ

-15

1.86

0.918

0.905

7“ y-s. 7 “■

“O O «5

T*H t-H tH

3.98    —

3.56    930

3.92 0.923

180

181

0.937

+ 6 3.21 0.946 -+7 3.76 —

196 -> 220 +5

9.29

5.3Z

14,35

0.952 2 40 +3 3.20 0.953 2 56 -4.5 3.15

ii i

et

| <N O 1 iO tC5

CZASOPISMO NAFTOWA

Z Drohobyckiego Okręgu górniczego.

Drohobycz, 15 lutego 1920.

przyjęto do wiadomości z tem, że wiercenie zgłoszonego otworu świdrowego Nr. I. należy rozpocząć do 31 grudnia 1920, zaś Ogólne położenie przemysłu naftowego W bo- otworu świdrowego Nr. II. do 31 grudnia 1921. rysławsko-tustanowickiem zagłębiu naftowem nie ule-    Na prośbę pełnomocnika Henryka Fischera przedłużono

gło żadnej zasadniczej zmianie. Zaopatrzenie kopalń te™ rozpoczęcia wiercenia otworu świdrowego Nr. I na ko-°    .    • V .    .    ■ •    .    . r . palni natty „Karolina w Borysławiu do dnia 1 lipca 1920.

w materjaly techniczne jest w styczniu równie zm-    Na    Towarzystwa naft. »Limanowa“ Spółka z o. p.

korne i słabe jak W miesiącach poprzednich, a brak przyjęto do wiadomości zgłoszony zamiar założenia dalszych węgla zarówno kamiennego jak i opałowego jest dal- otworów świdrowych (Ido 12) na terenie kopalni nafty „Union“ szą coraz gorszą bolączką. Ogółem zużyto na opał w Mrażnicy z tern że wiercenie otworu świdrowego Nr. VII.

.    ^    -- i-    3 •    .» -i - -    należy rozpocząć do 1 grudnia 1920, zas dalszych otworów

znacznie Więcej ropy aniżeli W grudniu, a ilosc zu- Świdrowych w 0 miesięcy po rozpoczęciu poprzednich, żytej na opał ropy W drohobyckim okręgu górn. wy-    Towarzystwo Akcyjne dla przemysłu oleju skalnego przed-

nosi 914 wagonów (czyli 16°/₀ miesięcznej wytwór- tern p. Fanto i Ska, Dr. Artur Goldhammer i Izaak Wegner czości) O wartości 16 milionów marek. Następujące zgłosili ruch^kopalni oleju skalnego „Solon“ na terenie parcel. /    Ył *'ł gr. lk. 995, 996'1, 996/2 w Borysławiu przez założenie czterech

otworów świdrowych — gdy jednak teren kopalni nie odpowiada postanowieniom ustawy z dnia 17 grudnia 1884 Dz. u. kr. Nr. 35 ex 1886 załatwił Urząd górniczy odmownie to zgłoszenie. Przeciw tej rezolucji wnieśli uprawnieni do wydobywania, Rekurs do Starostwa górniczego w Krakowie.

Przedłużono termin rozpoczęcia wiercenia otworu świdrowego na kopalni nafty „Tip-Top“ w Tustanowicach do dnia 1 czerwca 1920.

Maurycemu Zuckerbergowi udzielono¹ na jego prośbę ogólne pozwolenie do poszukiwań górniczych na okręg polity-.    .    .    .    .    czny Stary Sambpr oraz zatwierdzono zgłoszonych przez niego

ponieważ jednak ekspedycja ropy wzrosła W ciągu    6 wyłączności górniczych w gm. kat. Ławrów i 19 wyłączności

stycznia w porównaniu z grudniem o 60%, osiągając    górniczych w gm. kat. Nanczułka wielka, pow. polit. Stary

cyfrę 45251 ton, przeto zanotować też należy spadek Sambor.    , . .    .

zapasów ropy z 52.303 wagonów wykazanych stanem

Z dnia 31 grudnia na 51.811 wagonow według stanu    okręg powiatu politycznego Stary Sambor oraz zatwierdzono

Z dnia 31 stycznia tj. O 493 wagonów mniej Wpra-    zgłoszonych przez niego 10 wyłączności górniczych w gminie

Wdzie W owem zmniejszeniu się zapasów poważną    kat. Tysowica, tl wyłączności górniczych w gminie kat. Lenina

rolę odgrywa znacznie w tym miesiącu wyższa cyfra    sta-y* Sambo³?“”' g    p°w' ***

ilości ropy vSpotrzebowanej na opał (169 wagonów),    Przedłużono termin    do rozpoczęcia wiercenia otworu świto jednak widzimy już pewne dążenie ku uniknięciu    drowego Nr. I. na kopalni    nafty „Padwa“ firmy J. M. Waterkeyn

grożącego naszemu zagłębiu ustawicznie niebezpie- w Borysławiu do dnia 1 sierpnia 1920 roku.

ezpńStwa nrzeładowania /hiorników    . T Przyjęto do wiadomości zgłoszony przez Izraela Lifschütza

czenstwa przeiaaowania ZDiorniKOW. ....    i Józefa    Morgensterna    zamiar    otwarcia ruchu kopalni oleju

Stosunki aprowizacyine przedstawiają Się l na-    skalnego    „Gdańsk“ na    terenie    parcel gr. lk. 470/1, 471, 472/1

dal niekorzystnie. Mimo bowiem, że już nadchodzą    i 473/2 w    Mrażnicy.

dla naszego Zagłębia znaczniejsze transporty mąki,    Zgłoszenie zamiaru    założenia szybów Nr. IV. do XVIII.

brak wszystkich innych środków spożywczych daje    wiadomości. <0P3 m M^    ”Mary< w Borysławiu przyjęto do

się gorliwie odczuwać, a robotnicy zmuszeni do za-    w    dniu 4 lutego b. r.    dowiercono na kopalni nafty

opatrywania się W artykuły pierwszej potrzeby w han-    „Konrad“    firmy Bracia    Goldmann w Borysławiu na szychcie

dlu łańcuszkowym przygotowują akcję o podwyższę- popołudniowej produkcję ropy ponad 5-5 cystern ropy. Otwór

świdrowy Nr. I. tej kopalni pogłębionym został do 1391*20 m. i zarurowany jest do 1386*07 m. rurami 6” pełnemi, mchómemi. Dnia 3 lutego b. r. dowiercono się W powyższej głębokości •    pokładów roponośnych (biały, drobnoziarnisty piaskowiec). Dnia

Przyjęto do wiadomości zmianę planu ruchu kopalni nafty    4 lutego b. r. zaczęto tłokować i otrzymano za tłokiem produk-

„Fela“ w Schodnicy, polegające na dołączeniu do terenu ko-    cję 5¹/* wagonową czystej ropy. Gazy są bardzo słabe. Na te-

palni dalszych parcel lk. 1495, 1497, 1498 i 1499 w Schodnicy,    renie kopalni mają do magazynowania — jeden zbiornik żela-

tworzące pole naftowe „Fela III“ oraz przejście uprawnienia    zny na 12 wagonów i dwie żelazne skrzynie o zawartości à 4

tej kopalni na rzecz:    wagony. Kopalnia odtłacza ropę i do Petrolei i do Galicji.

Samuela Birnbauma w Wiedniu w.......... 40%    Źgłoszsny przez Zygmunta Furgalskiego, Leona Kulczy-

Salomona Samuela Birnbauma w . ......... 20%    ckiego i Dra Antoniego Kinze ruch kopalni oleju skalnego pod

Dr. Karola Trichtera w...............16*25%    hasłem „Respeklin II.“ na terenie parcel gr. lk. 603/1 i 603/2,

Dr. Hermana Bardacha w..............2*5    %    w gminie kat. Mraźnica przyjęto do wiadomości urzędowej —

Jakóba Nowaka w .................2*5    %    z poleceniem rozpoczęcia wiercenia otworów świdrowych

Bernarda Deutscha w................5*0    ■%    Nr. I. i II. do 30 czerwca 1920. Pełnomocnikiem dla tej kopalni

Miny Korn w....................2*5    %    został zgłoszony Inż. Rudolf Kielesiński w Drohobyczu.

Jerzego Goldwassera w...............2*5    %

Edwarda Bardacha w................5*0    %

Pepi Löw w.................... 3*75%

cyfry ilustrują ten stan rzeczy.

Na opał zużyto w drohobyckim okręgu:

w grudniu w styczniu tj. więcej o

w zagłębiu borysławskiem 5684 t. 6936 t. 1252 t. poza zagłębiem borysław. w To w. magazynowane

274 t. 274 t.

1493 t. 1929 t.    436 t.

t.

Razem 7451 t. 91391.    J6881.

Produkcja ropy w styczniu wzrosła w porównaniu z miesiącem ubiegłym o 3614 t, czyli o 6%%,

nie zarobków.

(Sk).

Drohobycz, 12 lutego 1920

Termin wiercenia otworu świdrowego na kopalni nafty „Wolność“ i „Kiliński“ w Mrażnicy przedłużono do 1 lipca 1920.

Wedle doniesienia adwokata Dra M. Rosenberga w Drohobyczu jest ruch kopalni nafty „Eruptio“ zupełnie zastanowionym.

Wedle doniesienia Józefa Hullesa w Drohobyczu został ruch kopalni nafty „Teresia“ w Tustanowicacb zastanowionym z dniem 31 lipca 1918.

Zgłoszonego równocześnie zamiaru wiercenia nowych otworów świdrowych wedle przedłożonych planów sytuacyjnych nie zatwierdzono, ponieważ teren kopalni zadzierżawionym został kontraktami z daty 3 maj’a względnie 25 maja 1914, zatem odnośnie do oddalenia otworów świdrowych obowiązują postanowienia § 31 kraj. ust. naft. i § 27 ust. B, p. g. p., które to    kopalniach Karpackiego Towarzystwa w Zagłębiu borysławskiem

odległości nie zostały w projekcie zachowane. Wobec tego po-    wskutek nieuwzględnienia żądania robotników, ażeby Towarzy-

lecono plan ruchu zmienić stosownie do postanowień § 31 ust. 2    stwo oddaliło kierownika Tadeusza Malczewskiego. W dniu 12

kraj. ust. naft. i § 27 ust. B p. g. p.    lutego strejk trwa dalej — pertraktacje w toku. Zgodzono się

Zgłoszenie przez Teotila Chajesa zamiaru otwarcia ruchu    na rozpatrzenie zarzutów przeciw Malczewskiemu przez Sąd

kopalni oleju skalnego pod godłem „Pax“ na terenie pb. lk. 118    rozjemczy — robotnicy żądają jednak, aby aż do wydania wy-

i pg. lk.f93 2, 93/4, 94/1, 94/2, 100, 101, 102, 103, 152, 153/1,    roku zawieszono go w urzędowaniu, na co pracodawcy ze wzglę-

153/2 Mrażnicy przez wiercenie dwóch otworów świdrowych    dów zasadniczych się nie godzą.

W dniu 10 lutego b. r. wybuchł strejk robotników na

W sprawie Państwowego Instytutu Geologicznego.

Pęd powyższym nagłówkiem umieściliśmy dowód leży w tem, że skupił on w sobie wszystkich, w jednym z poprzednich zeszytów Czasopisma Naf- będących w danej chwili do dyspozycji geologów towego notatkę, pragnąc w tej ze wszech miar wa- „naftowych“, którzy w liczbie kilku pracowali przez żnej sprawie wywołać możliwie obszerną dyskusję, całe lato w Zagłębiu Borysławskiem i Krośnieńskiem stoimy bowiem — jak to już niejednokrotnie mie- w jaknajściślejszem porozumieniu z kopalnictwem liśmy sposobność zaznaczyć — zawsze na tym sta- naftowem. Wszyscy inni geologowie Instytutu wyko-nowisku, że wogóle wszystkie sprawy poważniejsze nywali także „prace praktyczno-geologiczne“, a więc należy poddać rzeczowej i obszernej dyskusji. Z tego badali „w kontakcie z górnictwem“ żupy solne w Mało-założenia wychodząc, umieszczamy też poniżej otrzy- i Wielkopolsce, pokłady węgla kamiennego — w za-niane od Prof. Morozewicza uwagi, nie wątpiacc, że głębiu Krakowskiem, a lignitu — w zagłębiu Ku-będą one mogły stanowić podstawę do dalszego jawskiem, złoża kruszcowe na Miedziance i Miedzia-w tej sprawie wypowiedzenia się dalszych kół tą nej Górze, rudy żelazne i manganowe w Radomskiem

sprawą zainteresowanych.

REDAKCJA i Częstochowskiem, pokłady fosforowe — w Gro-dzieńskiem, gliny ogniotrwałe — w Lubelskiem, ka-W III zeszycie „Czasopisma Naftowego“ (luty mieniołomy materjałów budowlanych — w b. Kon-1920) został zamieszczony artykuł, pochodzący „z bar- gresówce i t. d.

dzo poważnych kół przemysłowców naftowych“ p. t.    O tem wszystkiem potępiający nas autor wido-

nieniu — stać się dla nich niezbędnym“.

„W sprawie Państwowego Instytutu Geologicznego“, cznie nie wie. Szkoda, że nie zaczekał on ze swoją Bezimienny autor tego artykułu twierdzi, że krytyką na sprawozdanie roczne Instytutu, które założenie Instytutu Geologicznego w Warszawie było niebawem ma ukazać się w druku. Czy nie jest „błędem“, że „winien on być zorganizowany w Kra- obowiązkiem sumiennego krytyka poznać dokła-kowie“, w pobliżu zagłębi węglowych, terenów naf- dnie przedmiot krytykowany? Czy jest rzeczą spra-towych oraz złóż solnych i kruszcowych, tudzież wiedliwą potępiać obwinionego z góry, nie wysłu-w sąsiedztwie z Akademją Górniczą (dodatek Re- chawszy jego obrony ? Odpowiedź na te pytania po-dakcji). Błąd ten, wedle bezimiennego autora, daje zostawiamy nie bezimiennemu autorowi artykułu, się odczuwać już teraz, albowiem większość Człon- lecz Szanownej Redakcji „Czasopisma Naftowego“, ków Instytutu nie ma z pracami praktyczno-geolo- która uważała za stosowne pomieścić w swym cen-gicznemi nic do czynienia. „Państwowy Instytut <jreo- nym organie tak surową, ale zarazem tak nierze-logiezny jest górnikom nieznanym, bo nie liczą się czową i jednostronną krytykę instytucji młodej, z nim, bo nie umiał — po niespełna rocznem ist- która dopiero organizuje się, dopiero pierwsze stawia kroki, pokonywując zgoła nieprzeczuwane i nie-Na zarzuty te i uwagi, które Szanowna Redak- prawdopodobne trudności... cja nazywa „ceimemi“, zmuszony jestem, jako nie-    A teraz co do miejsca. Autor twierdzi, że Pań-

odpowiedzieć, co następuje.

fortunny, jak się okazuje, organizator tego Instytutu, stwowy Instytut Geologiczny winien powstać w Krakowie ze względów na bliskość terenów węglowych, Jak się zapatruję na cele i zadania Instytutu solnych, naftowych i t. d. Autor zapomina jednak, Geologicznego, wyłożyłem to w formie popularnej że geologowie Instytutu muszą przez całe sześć w IV zeszycie „Czasopisma górniczo-hutniczego“ miesięcy pracować w terenie i że odległość (kwiecień 1919), którego Komitet redakcyjny, kleru- tych terenów od ich stałego miejsca zamieszkania jący także „Czasopismem Naftowem“, zaszczycił mnie i od Instytutu nie odgrywa i nie może odgrywać tu wówczas pochlebną wzmianką i słowami zachęty, żadnej roli. Jadąc z Krakowa, nie z Warszawy, na Poglądów swoich w tym przedmiocie dotychczas nie półroczne studja w tereny naftowe czy węglowe, zmieniłem i nie zmienię. Twierdzę więc, że pań- geolog traci co najwyżej 10 godzin czasu ! Co in-s t w owy Instytut Geologiczny, mając za główne nego z Akademją Górniczą. Zorganizowaliśmy ją zadanie współpracę z górnictwem polskiem celem celowo w Krakowie — w pobliżu wielkich centrów należytego wyzyskania bogactw kopalnych kraju na naszego górnictwa — by uczniowie górnictwa pożytek państwa i jego obywateli, nie może zanied- mogli w ciągu kilkunastu godzin lub paru dni ro-bywać lub lekceważyć innych swoich zadań w dzie- bić częste wycieczki pedagogiczne i wra-dzinie rolnictwa, rozbudowy dróg żelaznych i bitych, cać do szkoły.

w dziedzinie asanacji miast i t. p. Instytut Geologi-    Tych rzeczy, przecież, mieszać ze sobą nie mo-

czny nie służy zatem i nie może służyć jednemu żna ! Wszystkie państwa, które posiadają Instytuty tylko „przemysłowi“, czy to naftowemu, czy węglo- Geologiczne, tworzyły je przedewszysłkiem dla ce-wemu, lecz musi obejmować ogół zadań, które trzeba lów własnych, chciały je mieć „pod ręką“, a więc wykonać, by dokładnie zbadać ten odcinek skorupy w stolicach, bez względów na odległości terenów ziemskiej, który przypadnie w udziale państwu poi- górniczych. W Stanach Zjednoczonych główny urząd skiemu. Instytut Geologiczny nie może służyć jednej geologiczny znajduje się w Waszyngtonie, jakkolwiek tylko dzielnicy kraju, choćby nią była Małopolska, tereny przemysłowo-górnicze rozrzucone są po ca-łecz musi obejmować całość ziem polskich: Ins ty- łem olbrzymiem łerytorjum państwa. Rosyjski Kotu t Geologićzny musi ułożyć jaknaj do- mitet geologiczny mieści się w Petersburgu, odda-kładniejszą mapę geologiczną całej Rze- lonym od terenów węglowych i naftowych o parę czy pospolitej Polskiej. To jest jego ostate- tysięcy kilometrów. W Europie zachodniej, w Japo-cżne i najważniejsze zadanie.    “    nji, państwowe Zakłady geologiczne — bez żadnego

Że Instytut Geologiczny pozatem należycie oce- wyjątku — pozakładano w miastach stołecznych, nia doniosłość przemysłu naftowego, o który, zdaje Dlaczegóżby więc tylko Polska miała stanowić pod się, głównie chodzi bezimiennemu autorowi artykułu, tym względem wyjątek ?

Jako uczony, pracujący w dziedzinie nauk geo- wej. Może on zresztą posiadać w terenach naftowych logicznych od lat 30, tudzież jako obywatel, życzący i węglowych swoje stacje czy ekspozytury. Główny odradzającej się Rzeczypospolitej jaknajszybszego jednak jego warsztat naukowy, bibljoteka i praco-i najpomyślniejszego rozwoju nie tylko górnictwa, wnie — muszą stanąć w Warszawie, jako ale i innych odłamów życia gospodarczego, twier- siedzibie rządu centralnego, którego zadaniem jest dzę z całem przekonaniem, że nasz Instytut geolo- sprawiedliwe i równomierne otaczanie opieką wszyst-giczny powinien stanąć nie gdzieindziej, lecz tylko kich gałęzi gospodarstwa państwowego i wszystkich w Warszawie, by móc należycie sprostać swoim ró- dzielnic państwa, żnorodnym zadaniom i by móc w krótkiej drodze porozumiewać się z rozmaitemi władzami i instytucjami prywatnemi, które odeń żądają pomocy facho-

Kraków, 17 lutego 1920 r.

Prof. Józef Morozewicz.

Związek Polskich Przemysłowców naftowych,

techniczne interesu powinien ująć w swe ręce Związek, który powołałby do współpracy polskie firmy handlowe.

o którego założeniu donosiliśmy swego czasu obszerniej, podkreślając doniosłość znaczenia podobnej instytucji w dzisiejszych czasach — odbył dnia 10 lutego walne zgromadzenie, na którem wybrano Radę nadzorczą, składającą się z następujących osób: Franciszka Bruggera, Władysława Długosza, Władysława Dunki de Sajo, Dra Alfreda Kohla, Zygmunta Lewakowskiego, Romana Lossowa, Dra Antoniego Müllera, inż. Kazimierza Neumana, inż. Władysława Szaynoka, inż. Stanisława Szczepanowskiego, inż. Marjana Szydłowskiego, inż. Marjana Wieleżyńskiego.

Uchwalouo polecić Radzie nadzorczej, by przedłożyła Władzom państwowym następujące postulaty:

1.    Związek polskich przemysłowców naftowych, skupiający większość polskich przemysłowców naftowych i spółek, w których kapitał polski stanowi większość, jest instytucją, którą władze państwowe powinny popierać i powierzać jej czynności, mające na celu rozwój polskiego przemysłu naftowego.

2.    Przydzielenie polskim przemysłowcom odpowiedniego kontyngentu eksportowego produktów naftowych , celem uzyskania walut zagranicznych na zakup materjałów technicznych dla umożliwienia szerszej działalności polskich firm. Przeprowadzenie

3.    Aby zapewniony został natychmiastowy zbyt bieżącej produkcji i to przez wykonanie uprawnienia Rządu odnośnie do objęcia na rzecz Rządu nie-tylko całego uzbieranego rapasu ropy czystych producentów, ale też całego zapasu uzbieranej produkcji rafinerów producentów, oraz przez wykonanie uprawnienia Rządu co do przydzielania rafineryom ropy i to jedynie w tej wysokości, jaką faktycznie przerabiają.

Zarządzenia te mają mieć na celu usunięcie spekulacyjnego zapasu ropy, gniotącego rozwój przemysłu, a zarazem stworzenie podstawy dla walutowo eksportowych transakcji Rządu. Spowoduje to zarazem rafinerje do pilnego wyzyskiwania swej zdolności przeróbczej.

4.    Polecić Radzie nadzorczej podjęcie starań u Rządu, by w działach handlu produktami naftowymi, prowadzonych przez Rząd, zapewnione było współdziałanie techniczne, ewentualnie i finansowe polskich firm naftowych.

Z naftowych spraw Rumunji.

Ochrona narodowej własności Mimo, że niektóre nafta destylowana 99.957; nafta rafinowana 15.152; spółki zagraniczne usilnie zabiegają o kupno tere- oleje mineralne 35 642; parafina 221; pozostałość nów naftowych w Rumunji i składają nadzwyczaj 20,514. Zaś z końcem grudnia 1919: ropa 44.168;^— korzystne oferty, to jednak „Moniteur du Pétrole“ benzyna 71.685; — nafta destylowana 122.594; —-przestrzega państwo i czynniki decydujące przed nafta rafinowana 30.143; — oleje 9.452; — olej ga-kierowaniem się w tych sprawach jedynie względami zowy 24930; — petrolina 1.811; — pozostałość (osa-finansowemi z pominięciem względów narodowych, dy) 14.597. Na ropę samą przypada 44.168 ton, na

Ostatnie rozporządzenie rządowe. Organ rządu wszystkie inne produkty 275.OÓ0 ton. Jeżeli dodamy rumuńskiego ogłasza dekret wstrzymujący wszelkie do tego jeszcze sumę 100 000 ton, znajdujących się zmiany oraz transakcje w dziedzinie przemysłu na po kopalniach i mniejszych składach, otrzymamy przeciąg sześciu miesięcy od zawarcia pokoju. Mię- mniej więcej 420.000 ton jako łączną sumę zapasów dzy innemi zabronionemi są: 1) wszelkie transakcje ropy i jej przetworów w Rumunji w dniu 31 gru-udziałami górniczemi lub przemysłowemi, 2) podej- dnia 1919. mowanie produkcji nowych fabrykatów, 3) kupno lub sprzedaż jakichkolwiek akcji, 4) wydzierżawienie lub zmiana własności jakiejś fabryki, 5) zamiana przedsiębiorstwa na spółkę akcyjną i wreszcie 6) podwyższenie kapitału zakładowego. Jednem słowem zarządzony letarg na okres 6-miesięczny. Czy po nim obudzi się Rumunja ozdrowioną ? Przyszłość pokaże.

Zapasy wytworów naftowych Rumunji z końcem października 1919 wynosiły w tonach; Benzyna 62.457;

styczeń luty. . marzec kwiecień maj . . czerwiec

Produkcja ropy w Rumunji wynosiła w r. 1919 : 86.325 ton lipiec .

80 093 102.738 94.657 94.934 79.209

.    23 910 ton

33.330 „ 96.816 „

sierpień . . wrzesień. . paźdzternik    94.598 „

listopad . .    66.666 „

grudzień. . ca 64.000

razem 917.276 ton

Porównując z latami ubiegłymi :

Rurociąg do Konstanzy ciągle źle funkcjonuje, ro

1913.    .    .    1,885.619    ton    1917    .    .    .    517.491    ton wnież do Braily nie można było z powodu trudno-

ści transportowych dostawić potrzebnej ilości benzyny. Aby temu złemu stanowi rzeczy zaradzić, ma zamiar dyrekcja kolei zestawić kilka osobnych naf-

widzimy w roku 1916, z powodu przyłączenia się towych pociągów. Wreszcie odszedł z Konstanzy do Rumunji do wojny światowej zmniejszenie się pro- Egiptu pierwszy parowiec cysternowy, pierwszy od dukcji o ¹/4 — dalej w roku 1917, z powodu ni- czasu zamknięcia Dardaneli w r. 1914. Drugi stoi szczącego pustoszenia w czasie odwrotu Anglików w porcie na kotwicy i ma z ładunkiem nafty nie-ogromny zastój w przemyśle — następnie w 1918 bawem odpłynąć.

przy niesłychanie intenzywnej odbudowie kopalń    Rumuńska ropa w ilości 3.500 ton będzie do-

przez okupację niemiecką olbrzymi wzrost prawie starczoną do rafinerji w Rjece, jako kompensata do normalnej produkcji. W pierwszej połowie roku za dostarczone Rumunji przez Włochy materjały. 1919 produkcja spadła niezmiernie, zwłaszcza z po-    Procentowy udział Rumunji w ogólnej światowej

wodu strajku w lecie, w jesieni nieco się podniosła, produkcji ropy zmalał w ciągu ostatnich 6 lat lecz już wkrótce z powodu fatalnych warunków bardzo znacznie i tak w ’r. 1913 wynosił 3’53°/₀; transportowych, oraz braku materjałów opadła mniej w roku 1914 — 3-22%; 1915 — 2 81°/₀; w 1916 — więcej na ³/s' przeciętnej miesięcznej produkcji.    2-23% ; w 1917 — 0 53, a w 1918 — 1.70% a w r.

Eksport rumuńskich produktów naftowych wynosił 1919 1*50% (w przybliżeniu), w styczniu b. r. 11.230 ton, mianowicie: 7.159 ton    Transakcje amerykańsko-rumuńskie. Z Genewy

nafty, 500 ton oleju gazowego, 75 ton benzyny, oraz donoszą, że Stany Zjednoczone ofiarowały Rumunji 3,500 ton ropy (dla Włoch). Popyt na towar na wy- bezprocentową pożyczkę 800.000 funtów szlerlingów wóz jest b. silny, a . ceny, które dotychczas utrzy- w zamian za prawo eksploatacji nafty rumuńskiej mywały się w spokoju — zaczynają się podnosić, przez przeciąg 6 lat.    (zs).

Troska Ameryki o naftę w przyszłości.

W naftowej prasie amerykańskiej od niejakiego Wyoming, także i w Stanie Newada etc. — Obliczenia czasu spostrzegać się daje pewne zaniepokojenie co dowodzą, że moźnaby z pokładów tych otrzymać do przyszłości produkcji naftowej w Ameryce, gdyż 75,000.000 beczek oleju, przyjmując za podstawę obli-jak twierdzą geologowie prawdopodobnie za niewielką czenia 25 galonów oleju z jednej tonny łupku szy-liezbę lat produkcja własna nie wystarczy nawet na frowego. — Zwłaszcza wydatność tych procesów prze-pokrycie własnego zapotrzebowania, a wówczas wo- twórczych podniosłaby się znacznie, gdyby można bec tego, że olbrzymia część terenów naftowych na było wynaleść inne, bardziej racjonalne i oszczędne całym świecie znajduje się w ręku angielskiem, Stany metody otrzymywania oleju, aniżeli bardzo koszto-Zjednoczone będą zdane na łaskę i niełaskę Anglji, wna i rozrzutna destylacja, dyktującej dowolne ceny. Już dziś produkcja bieżąca

Pozatem cała nadzieja St. Zjedn. polega na bonie wystarcza, musiano w ubiegłym roku z zapasów gactwie olejowem Meksyku, choć niektórzy amery-zabrać 27,000.000 baryłek, a z Meksyku sprowadzić kańscy geologowie są zdania, że i te obfite źródła 31,000.000 beczek. Ponieważ geologowie twierdzą, że nie będą zbyt trwałe.—Dlatego radzą Ameryce po-produkcja osiągnęła swój najwyższy punktl), a za- rzucić dotychczasową krótkowzroczną politykę dąże-potrzebowanie ustawicznie wzrasta, więc w przyszło- nia do prędkich i łatwych zysków, a pójść raczej za ści grozi niedobór.    przykładem przewidującej i daleko w przyszłość pa-

nie rentujące się, z myślą o bliskiem już opanowaniu przez nią całego światowego rynku naftowego.

Wobec tego coraz większą uwagę sfer intere- trzącej Anglji, która przedewszystkiem czyni wielkie sowanych zwracają na siebie pokłady łupków meni- inwestycje na całej kuli ziemskiej, zabezpieczając soldowych, znajdujących się w wielkiej ilości w półno- bie najlepsze i najbogatsze terena, choćby chwilowo cno-wschodnich Stanach, zwłaszcza w Colorado, Utok,

(sz).

l) W roku 1918 osiągnęła produkcja Stanów Zjednoczonych prawne 400,000.000 beczek ropy.

Światowa produkcja ropy.

Prasa fachowa, zwłaszcza zagraniczna, intere- kursuje około 800. Wobec zastoju w wywozie — suje się żywo obecnym stanem rzeczy w Baku, z innych okręgów donoszą również o wielkich ilościach gdzie dezorganizacja i rozprężenie zachęca koła zapasów czekających na transport — przedsiębior-przemysłowe zachodu do rozwinięcia tam swej dzia- stwa są w wielkich kłopotach finansowych, tak że łalności i zagarnięcia całego obszaru pod swój wpływ, częściowo biorą zaliczki od rządu na ropę, by módz Obecna produkcja ropy w Baku wynosi około wypłacać robotników.

30,000.000 pudów miesięcznie, trudności transportowe    Szyby naftowe w Baku w dalszym ciągu, we*

tak utrudniają przewóz i eksport, że zapasy wynoszą dług informacji „Petroleum World“ znajdują się prze-obecnié już 245,000.000 pudów. Morzem Kaspijskiem ważnie w zastoju, z powodu braku materjałów do nić nie idzie, jedynie drogą na Batum i to Zarówno przeprowadzenia wierceń oraz odtransportowywania ruroćiągiem jak i wagonami cysternowemi, których ropy. Z ogólnej liczby 4.200 zaledwie 1780 jest

w ruchu. Nowych szybów wywiercono 52, a pogłębiono 33 dawnych. Produkcja w pierwszych trzech kwartałach roku 1919 wynosiła 800.000 ton.

Ruch przedsiębiorstw w Anglii w drugiem półroczu roku 1919 wykazuje wielkie ożywienie. Utworzono ogółem 5865 nowych przedsiębiorstw reprezentujących łącznie wartość 260,000.000 Ł, z czego na czysto naftowe przedsiębiorstwa przypada 20,000.000 Ł, tj. więcej niż 400,000.000 marek niem. w złocie.

Drugi wielki pożar wybuchł na kopalniach „ Groźny“ na Syberyi we wrześniu 1919 i zniszczył 24 zbiorniki ropy o zawartości 5,394.000 pudów oraz wszelkie budowle i urządzenia kolejowe wraz z lokomotywami w promieniu 10 wiorst naokoło. (Poprzedni pożar w marcu tegoż roku zniszczył 10 szybów, oraz kilka miljonów pudów ropy). Obecnie wynoszą zapasy ropy na terenach Groźnieńskich 18,500.^00 pudów, nafty 700.000, a benzyny 9,000.000. Ruch ropy w okręgu tym za ostatnie kilka miesięcy tak się przedstawia:

Dopiero gdy Wołgą i Czarnem morzem pójdą ładunki w świat, będzie można myśleć o podjęciu normalnego ruchu w kopalniach. Z powodu tej ogólnej deruty, podaż używanych maszyn, przyrządów i narzędzi wiertniczych przewyżśza zapotrzebowanie, tak że import tych artykułów z zagranicy, nie byłby w tej chwili wskazany, (co jest zupełnie odosobnionym przypadkiem — gdyż wszędzie właśnie maszyn najwięcej brak). Jedynie szyn kolejowych brakuje.

expedycja koleją władywostocką

74".0 '0 1,735.000 1,460.000 1,255.000

produkcja

gal. 1918 Ł 121.097.562 5,679.358 137,345.539 6,8 9.975 127,837.311 6,639.614

7.700 t

1919    .    .    860.0^0

„    .    .    2,200.000

„    .    .    2,820.000

.    .    2,070.000

luty

kwiecień lipiec

wrzesień „

Wobec tego, że wewnętrzne zapotrzebowanie benzyny wynosi conajwyżej 100 do 120 tys. pudów miesięcznie, należy spodziewać się coraz większych zapasów, które prawdopobnie zostaną wywiezione drogą na Nowo-rosyjsk.

Import nafty do Wielkiej Brytanii wynosił: gal. 1919 Ł

Październik . 70,482 801    3,486.383

Listopad . . 58.469.685 2,512.291 Grudzteń . . 60,068.292 2,910.084

Stany Zjednoczone wywiozły w ciągu października 1919 r. 271,767.087 gal. nafty za 34,705.895 $; (w roku 1918 217,970.785 gal. za 26,525 277 $). Export zaś cały za 10 miesięcy 1919 wynosił 1,990,538.481 gal., za 277,914.784 $ (w roku 1918 2,308,534.266 za 284,300.392 $).

Nowy szyb wybuchowy w Meksyku o dziennej produkcji okoły 2.700 ton (20.000 baryłek), w głębokości 2140 stóp (652 m) otrzymano znowu w styczniu b. r. w pobliżu sławnych obszarów Naranjos, które w listopadzie z. r. dały trzy szyby o dziennej produkcji : 50,000,460.000 i 90 000 baryłek.

Ogółem zaś produkcja listopadowa Meksyku wykazuje ubytek w porównaniu z rekordowym miesiącem w październiku (1,132 000 ton), gdyż wynosi 947.000 ton. Z ilości tej wywieziono:

Do Stanów Zjednocz, ok. 650.0001. do poł. Ameryki ok. 96.0001-„ meks. kr. pobrzeż. „    72.0001. „ Kuby

„ Kanady

„ Ameryki środk. „

* Holandji    „

W Stanie Texas podniosła się produkcja w ciągu półtora roku z ilości kwartalnej 7,349.283 baryłek

Handel jest nieograniczony i wolny. Przemysł naftowy rozwijający się pomyślnie w ramach wielkiej Rosji, dziś, przydzielony do republiki Aserbeidczan karłowacieje i zamiera. Ze 180 kopalń czynnych znajduje się conajwyżej 50 w turecko - tatarskiem ręku i to mniej produktywnych, jedynie dwie wykazuią produkcję roczną 2—5 mil. pudów. Zaś 20 największych kopalń z roczną produkcją przenoszącą 5 mil. pudów i przedstawiającą % całej produkcji — należy do nietatarskich przedsiębiorstw. Z ilości rafinowanej nafty wynoszącej 120 mil. pudów na przedsiębiorstwo tatarskie przypadnie zaledwie 9 mil. — Rurociągów znajduje się tam 16, przeprowadzających 300 milj. pudów, z czego znowu tylko 11 milj. tatarskiego pochodzenia. Tak więc ²/s całej produkcji, % rafidady oraz ²⁴/25 zapasów transportowanych, znajduje się w ręku wielkich nie - tatarskich „obcokrajowych“ przedsiębiorstw; tłumaczy się ten fakt tem, że Ta-tarzy dotąd wolą lokować swoje kapitały w ziemi niż w przemyśle. Stosunki robotnicze na obszarach tych układają się w następujący sposób: na 45 — 50.000 zajętych w przemyśle naftowym robotników, przypada około 60% na mahometan, różnej narodowości, przy robotach wiertniczych nawet do 70%; natomiast przy zajęciach kwalifikowanych (rafinerje, warsztaty, elektryczne maszyny etc.), znajduje się ich jedynie 17—18%. Procent robotników rosyjskich na kopalniach wynosi 15—20%, armeńskich 14—29%, zaś w warsztatach pracuje 55—67% robotników rosyjskich a 13—20% Ormian, tak że po odtrąceniu napływowych Persów etc., Tatarzy stanowią tylko ¹U całej ilości zajętych tam robotników.

W najbliższym czasie ma powstać nowe konsorcjum naftowe, składające się z 4 firm w Baku:

31 0001-

28.0001. „ Wielk. Brytanji ” 2&3001-8.5001. „ Francji 7.0001.

„Bracia Nobel“, „Mantaschew“, „Ma^nt“ oraz „Czarnomorskie i Kaspijskie Towarzystwo Naftowe“, celem zorganizowania exportu rosyjskich produktów ropnych.

Produkcja naftowa Indji Angielskich wynosiła w roku sprawozdawczym 1918, 286,585.011 galonów, Równocześnie z różnych departamentów po- tj mniej więcej o 4 miljony gal więcej niż w roku łudniowo wschodniej Francji dochodzą wieści o po- 1916. indje Holenderskie wyprodukowały w roku ważnych śladach ropy i Wosku ziemnego, które 1916: 1,678.859 ton ; w roku 1917: 1,687.441 ton, mogą stać się wrażnym czynnikiem przyszłej fran- a w roku 1918: 1,706681 ton ropy. cuskiej gospodarki naftowej.

B Stanie Newada wniesiono bill, mocą którego krajowa produkcja ropy. Nowo Zelandja potrzebuje rząd ma udzielać przedsiębiorstwom poszukującym rocznie około 16% miljona galonów olejów mine-nafty, zasiłków wynoszących 140.000 dolarów dla ralnych, o wartości 1,200.000 Ł, które sprowadza przeprowadzenia tych prób i badań,    wyłącznie z dalekiej, zaoceanicznej zagranicy, płacąc

Francja spodziewa się, według ostatnich doniesień, uzyskać w przyszłości znaczne dostawy nafty z własnych terenów w Algierze, rozciągających się na przestrzoni około 100 km², gdzie w głęb kości około 500 m, w warunkach geologicznych przypominających formacje naftonośnych pokładów Galicji, na 19,115.399 baryłek. Rumunji i Rosji, wstępne badania stwierdziły znaczne ilości nafty.

W Nowej Zelandji jak dotychczas nie udaje się

Razem 383,753.547 398,698.366 427,695.347 460,639.407 507,517.149 448,199.034 *) cyfry podane w przybliżeniu, **) tyiko Baku i Grożnieńskie.

Z.

Stany Zjednoczone Rosja .......

Meksyk.....

Rumunja . . . . . Indje Holenderskie Indje Angielskie .

Galicja......

Japonja i Formosa Peru ......

Niemcy......

Trinidad . . . . . Egipt. ......

Persja ... . . . Inne kraje . . . .

1913

1914

1915

1916

248,446.230    265,762.535

62,834.356    67,020.522

25,902.439    21,188.427    32,910.508

13,554.768    12,826.579    12,029.913*)    10,298.208

11,172.294    11,834.429    12,386.808    13,174.399

7,930.149 7,818.130 1,942.009 2,133 261 995.764*)

503.616 94.685

7,409.792

5,033.350

2,738.378

1,917.802

995.764*)

643.533

777.038

425.896

559.154

1918

1919

3917

281,105.104    300,767.158    335,315.601 345,896.000 357,142.857

wysokie sumy dyktowane przez obcokrajowe towarzystwa importowe. W wielu miejscach przedsięwzięto próbne wiercenia, jak; dotąd bez rezultatów, tak że rząd musi udzielać towarzystwom, które już wszystkie swoje środki wyczerpały — zapomóg dla dalszego prowadzenia poszukiwań.

Wspominalśmy już, („Czasopismo Naftowe“, zeszyt 1, str. 15) o założeniu przez Anglo-Perskie To w. Naft. do spółki z rządem nowozelandzkim wielkiego konsorcjum naftowego o początkowym kapitale 100.000 Ł,

mającego na celu zorganizowanie racjonalnej gospodarki naftowej w Nowej Zelandji. Fakt, że Anglicy sami się zaangażowali zdaje się przemawiać za tern, że jednak nowo-zalandzkich terenów naftowych, nie należy uważać za zupełnie bezwartościowe.

Zestawienie światowej produkcji ropy za ubiegłe lata ogłasza w styczniowym numerze „Moniteur du Pétrole Roumain“, które podajemy poniżej, uzupełniając je niektóremi datami :

Jak widzimy produkcja Stanów Zjednoczonych opieką rządu angielskiego eksploatacja robi duże stale wzrasta, w roku 1919 przeniosła cyfrę 50 milj. postępy. Ubytek pokazują kraje najwięcej dotknięte ton. W ciągu ostatnich lat produkcja Meksyku wzro- wojną, Rosja, Rumunja i Galicja. Zapasy ropy sła niezmiernie, w roku 1919 osiągnęła cyfrę 9 milj. wynosiły 1 lipca 1919, w Stanach Zjednoczonych ton. Indje Holenderskie nie wykazują wielkich różnic, 152,000.000 baryłek, w Rosji (Baku i Groźny) 13,640.000 cyfra ich waha się około 1,800.000 ton rocznie. Duży baryłek, a w Rumunji 260.000 baryłek.-wzrost produkcji wykazuje Egipt i Persja, gdzie pod

Targ ropą i jej przetworami.

nowe ceny ceny 21.1. przed 21. I.

(zs).

Rozwój cen surowca za ubiegły rok przedstawiają naocznie tabelki graficznie wydane, tak jak corocznie i teraz, przez Niemiecki Bank Rzeszy. Wynika z nich zajmujące, lecz smutne zestawienie bezustannego wzrostu cen wszelkich surowców I tak ropa pensylwańska notowana z początkiem 1917 r. 2 85 dolara za 1 baryłkę — już z końcem tegoż roku, z powodu przyłączenia się Ameryki do wojny wzrosła w cenie na 3'75, a w lutym 1918 na 4 dolary. Przez półtora roku cena ta nie uległa zmianie, aż dopiero od września 1919 rozpoczyna się bezustannie szalona zwyżka, zrazu na 4 25, potem 4*50, 475, a w ciągu stycznia br. na 5 i 5*25 ‘).

Jeszcze gwałtowniejsze zmiany widać przy nafcie czyszczonej. (Standard white). — Podczas gdy ceny ropy podniosły się w ciągu 3 lat o 67°/₀, (a wraz zę styczniem 1920 r o 85°/₀), tó nafta podskoczyła w tym samym czasie o 166% (względnie 211°/₀). Mianowicie pierwotna cena z początku roku 1917 wynosząca 4'50 centów ameryk. za 1 galon — podniosła się na 6‘50 cs, potem w roku 1918 na 8 35 cs — w roku 1919 na 12 cs — a od 5. II. br.— na 15 cs. za galon! Na handlu naftą w Niemczech, odbija się ten wzrost tern fatalniej, że równocześnie spada ciągle wartość marki niemieckiej, a koszta

l) W lutym ceua la podniosła się już na 5'50.

frachtu podnoszą się z niesłychaną szybkością w górę tak, że obecnie 1 litr nafty amerykańskiej kosztuje w Niemczech 2 90 M.

Amerykańska benzyna w Czechach. Czechosłowackie ministerstwo skarbu desygnowało większą sumę w walucie dolarowej na zakupno w Ameryce 500 do 600 cystern benzyny. Cena jej wynosić będzie 7 K czsł. za 1 kg.

Cena benzolu w Niemczech w handlu łańcuszkowym podniosła się z 11V* na 12 marek za 1 kg, z powodu trudności transportowych, wzmożenia się komunikacji, oraz podwyższenia cen za jazdę dorożek samochodowych do pięciokrotnej wysokości przedwojennej taryfy.

Ceny świec przeznaczonych na użytek domowy poszły w Niemczech niesłychanie (blizko o 50%) w górę, z powodu ciągłego spadku waluty niemieckiej i spowodowanego tern wzrostu cen za zagraniczną parafinę. Oto zestawienie różnicy za ostatni kilkutygodniowy okres (w markach niem.):

z fabryk dla grosistów za 1 kg 11-77 u grosistów dla kupców za 1 kg 12 60 ukupców dla konsument, za 1 kg 14'29 Wobec czego 1 świeca (8-ka) kosztuje dziś M 0'90, wobec dawnej ceny M 0 56.

Z Akademji Górniczej.

Protokół z I. posiedzenia Kuratorjum Finansowego Akademji Górniczej w Krakowie, odbytego d. 7 lutego 1920.

Uchwalono wysłać zaproszenie celem przystąpienia do Kuratorjum do Państwowego Urzędu Naftowego w Warszawie.

Uchwalono wysłać telegram do Rady Zjazdu o wypłacenie 20.000 koron za styczeń i luty 1920,

Zaczęto o godzinie 5 minut 30 popołudniu.

Obecni : Dr Czapliński przewodniczący, Dr Ho- a do Krakowskiego Koła Rady Zjazdu pismo wypła-borski, Dr Meyer, Dyrektor Naturski, Dyrektor Rie- cenią za powyższe miesiące 10.000 kor. ger, Ruzamski, Dr Stock

Po powitaniu przybyłych przez przewodniczącego przedyskutowano regulamin tymczasowy i uchwalono do art. 1 po słowach „Zagłębia Dąbrowskiego“ wstawić „Koło inżynierów górniczych śląskich w Cieszynie“, w art. 2 przed słowem przewodniczący wstawić słowo „jako“ po słowach „Rektor Akademji Górniczej“ słowa „lub jego zastępca“, przed słowem „sekretarz“ słowo „jako“ wreszcie po słowach „grupy przemysłowej popierającej“ słowo „wydatnie“, w art.

4 zamiast słowa „preliminarza“ wstawić słowo „ stawienia“, w art. 5 dodać na końcu artykułu „w szczególności utworzenia funduszu na budowę włąsnej instytucji“, a w art. 7 po słowie „rozwiązuje się“ dodać „na podstawie uchwały ²/s głosów“.

Wybrano przez aklamację skarbnikami kuratorjum Dyrektora Naturskiego i profesora Dra Stocka.

y₍ Uchwalono podać do prasy wiadomość o powstaniu Kuratorjum i jego zadaniach celem rozwinięcia agitacji dla przysporzenia nowych członków Kuratorjum,

Po przedstawieniu sprawozdania przez Przewodniczącego z projektowanego rozdziału funduszówr i oświadczeniu, że trzej Profesorowie zwyczajni t. j.

Hoborski, Kreutz i Stock zrzekli się zapomóg udzielanych przez Kuratorjum,

uchwalono za miesiąc styczeń 1920 r. zapłacić w Towarzystwie św. Zyty za obiady słuchaczy i asystentów ................

oraz wypłacić gotówką personalowi Akademji górniczej. ..........

Posiedzenie zakończono o godz. 6 minut 30.

Przewodniczący :

Dr. Hoborski m. p.

Sekretarz : Ruzamski m. p.

ze-

Podziękowanie :

Rektorat Akademji Górniczej w Krakowie składa jak najserdeczniejsze podziękowanie wszystkim, którzy przyczynili się do utworzenia Kuratorjum finansowego Akademji Górniczej, w szczególności JW. Panu Dyrektorowi Riegerowi za Jego wniosek wydatnego poparcia celów Akademji na grudniowem posiedzeniu Rady Zjazdu Przemysłowców Górniczych, Szanownej Radzie Zjazdu za uchwałę tego wniosku i Szanownemu Krakowskiemu Kołu Rady Zjazdu za wspaniałomyślną dotację dla Kuratorjum finansowego.

W zastępstwie Rektora Dziekan Akademji Górniczej :

Dr Antoni Hoborski m. p.

Likwidacja Towarzystwa Pomocy dla Słuchaczów Akademji Górniczej.

Komitet Towarzystwa Pomocy zebrany na grudniowym zjeżdzie w Krakowie uchwalił wobec założenia Bratniej Pomocy słuchaczów Akademji i powstania Kuratorjum finansowego zlikwidować Towarzystwo Pomocy i jego fundusz przelać na rzecz Bratniej Pomocy Słuchaczów. W ten sposób pomoc sfer przemysłowo-górniczych zostanie zcentralizowaną w dwóch instytucjach Bratniej Pomocy i Kuratorjum finansowego. Sprawozdanie kasowe będzie

.    ,    ,    Razem.....4218 K ogłoszone w „Czasopiśmie górniczo-hutniczem“. Przy

jak również przeznaczyć na zakupno przed- ^    tej sposobnos'ci Komitet składa wszystkim łaskawym

miotów pierwszej potrzeby ..... 15000 „    ofiarodawcom staropolskie „Bóg zapłać“ za hojne

uchwalono wyszukać urzędnika dla prowadzę- poparcie celów Towarzystwa, nia spraw Kuratorjum, w szczególności, dla robienia zakupów z płacą miesięczną 500 K.

Uchwalono proponowane przez Przewodniczącego stypendjum dla Dra Leji celem wyjazdu dla    W sprawie przedłużenia urlopów wojskowych. Słu-

studjów z geometrji wykreślnej za granicę odłożyć chaczom Akademji Górniczej do dnia 15 lipca b. r. na czas późniejszy, gdy stan waluty polskiej w sto- w myśl wniosku przedłożonego przez Z. G. H. P. sunku do zagranicznej będzie pomyślniejszy.    zakomunikowało Ministerstwo Spraw Wojskowych,

Delegat Rządu, Starosta górniczy Dr Meyer zło- że nie może uznać wniosku Związku, ponieważ tego żył oświadczenie, ażeby Kuratorjum na jego ręce rodzaju urlopy uregulowane już zostały po porożu-wniosło prośbę do Ministerstwa Przemysłu i Handlu mieniu się z M. W. R. i O. P. rozkazem M. Spr. (Sekcja górniczo-hutnicza) z dokładnym prelimina-    Wojsk. L. 9971, którym przyznano słuchaczom szkół

rzem wydatków i sprawozdaniem dotychczasowej    wyższych z wyjątkiem słuchaczów medycyny 12-to

działalności celem udzielenia potrzebnej dotacji. tygodniowe urlopy na studja.

3218 K

1000 „

Dr. Antoni Hoborski m. p., Inż. Jan Naturski m. p., Dr. Jan Stock m. p.

(w.).

Przegląd zawodowego piśmiennictwa.

Dlaczego nie mamy węgla tyle, ile potrzeba, (dok). Miłkowski B. O ramach wieloprzęsłowych (X) W numerze 13 „Naprzodu“ z dnia 15 stycznia (dok.). Kłyszyński J. Nowy sposób obliczeń żel-b. r. podniesiono zarzut, że Inspektorat węglowy betonowych z pojedynczem uzbrojeniem z x > d. w Cieszynie nie chce przeznaczyć dla Krakowa Roszkowski S. Hutnictwo w Polsce przedrozbio-przydzielonych 100 wagonów brykietów W od- rowej. Polski przemysł obrabiarkowy po wojnie. „— powiedzi na to roztrząsa poseł Tadeusz Reger w ar- Wyższe szkolnictwo techniczne francuskie a wojna.— tykule pod powyżej podanym tytułem kwestję braku Związki i Stowarzyszenia techniczne. Bibliografja. węgla, stwierdzając, że obecnie mamy wogóle węgla Przegląd wydawnictw zawodowych. Kronika. Wspo-za mało, zwłaszcza węgla gazowego i hutniczego mnienia pozgonne. Listy do Redakcji

Architektura. Międzysojusznicza Konferencja Ur-

Komunikacje. Zubko J. Drogi bite.— W spra-

i koksu, ponieważ trzy źródła , skąd przede wszyst-kiem w czasach przedwojennych czerpano węgiel banistyczna w Paryżu 11, 12 i 13 czerwca r. b. dla kolei i przemysłu w Polsce, oraz węgiel hutni- Ballenstedt A. Park Narodowy na Malcie pod czy, gazowy i koksujący t. zn. zagłębia karwińskie, Poznaniem. Dickstein A. Kilka słów o prawie górnośląskie i donieckie są obecnie dla Polski pra- autorskiem w dziedzinie architektury. Konkursy. — wie zupełnie zamknięte. Nie należy przy tein zapo- Rozstrzygnięcie konkursów. -- Lilpop F. Archi-rninać, że równocześnie ze zmniejszeniem się rozpo- tekci i Izby Architektów w Polsce. — Bibliografja.— rządzalnych ilości węgla wzrosło jego zapotrzebo- Wspomnienia pozgonne, Ś. p. Józef Stefan Pomia-wanie bardzo znacznie, a wpfynęły na to zarówno nowski. transporty i zapotrzebowanie wojska, jak i wzmożone zapotrzebowanie ludności cywilnej, pozbawio- wie robót publicznych. — S z t olcm an S. Podstawy nej zupełnie w ostatnich latach opału drzewnego, teoretyczne projektowania rozwoju sieci kolejowej a z drugiej strony zmuszonej brak rąk zastępować i zastosowania ich do Królestwa Polskiego (dok.).— niejednokrotnie maszynami (rolnictwo), które zuży- Nasza administracja drogowa. — Bibliografja. — wają znowu znaczne ilości węgla. Podkreślając na- -Rozmaitości.

stępnie, że katastrofa węglowa czeka nas niechybnie,    „Przegląd Techniczny“ Nr 1—2 z dnia 16 sty-

o ile nie zostaną przedsięwzięte odpowiednie środki cznia 1920. Od Redakcji. Odlanicki -Poczobut zaradcze (polepszenie aprowizacji górników, dośtar- M. Nowoczesny parowóz w ustosunkowaniach mię-czenie taboru koiejowego, zastąpienie cieplnej ener- dzy zasadniczemi wymiarami jego charakterystyki.— gji węgla, eriergją wód) przechodzi pos, Reger do J a k o b i J. Przemysł hutniczy Zagłębia Donieckiego, sprawy 100 wagonów brykietów, stwierdzając, że Kwiatkowski J. Przyczynek do przepowiedni winę niedostarczenia brykietów Krakowowi ponosi wezbrań na Wiśle. — Związki i Stowarzyszenia tech-brak surowca i smoły w brykieciarni dziedzickiej, niczne. — Przegląd wydawnictw zawodowych, w żadnym zaś wypadku radca górn. Okołowicz,    Architektura. W sprawie rozbudowy miast pol-

który zawsze bronił węglowych interesów Małopol- skich. Z rysunkami w tekście, ski. Oprócz braku surowca, trzeba pamiętać, że pra-    „Przegląd Techniczny“ Nr¹ 3 z dnia 22 stycznia

i tkalni bialskich.

wie cała wytwórczość brykietów zastrzeżoną jest 1920. Mierzejewski H. O naszych przedwojen-dla kolei, dla wojska na wschodzie, dla LwoWa nych postępach w zakresie budowy obrabiarek kolejowych. — Związki i Stowarzyszenia techniczne.— Z przeznaczonego dla Polski przez Między na- Przegląd wydawnictw zawodowych. — Od Redakcji, rodową Komisję węglową na podstawie umowy z lu-    „Przegląd Techniczny“ Nr. 4 z dnia 26 stycznia

„Berg- und Hüttenmännisches Jahrbuch“. Kwar-

tego 1919, kontyngentu węgla karwińskiego otrzy- 1920. Odlanicki-Poczobut M. Nowoczesny pa-mała dotychczas Małopolska 18.000 ton węgla mie- rowóz w ustosunkowaniach między zasadniczemi sięcznie Tymczasem obecnie na życzenie (dyktat!) wymiarami jego charakterystyki (dok.) — Centralny Ministerstwa przemysłu i handlu, które reprezentuje Związek Polskiego Przemysłu, Górnictwa, Handlu w Cieszynie delegat tegoż ministerstwa p. inż. Le- i Finansów. — Pokaz obrabiarek i urządzeń war-szek Kaczkowski, może Małopolska otrzymywać sztatowych wyrobu krajowego. — Związki i Stowa-z zagłębia karwińskiego tylko te ilości węgla, które rzyszenie techniczne. — Kronika, przyznane jej zostały przez Węglową Radę rozdzielczą w Warszawie. Ilość ta wynosi obecnie tylko talnik: Treść zeszytu 4-go 1919: — Inż. Hans Hö-6.000 ton miesięcznie, czyli trzecią część dawniej- fer — Heimhalt: Ogólna geologja złóż solnych. — szego przydziału. Przeznaczaną ona głównie jest na Fritz Kerner v. Marilaun : Pochodzenie, występowa-potrzeby gazowni. Równocześnie przyznano 18.000 nie i właściwości dal ma tyńskich pokładów asfaltu — ton miesięcznie dla Kongresówki a 10 000 ton dla Inż. Dr Fryderyk Schuster : Wytwarzanie żelaznych Poznańskiego. Czy i tych ilości będzie można do- i stalowych szyn kolejowych w austryjacko-węgier-starczyć, to będzie zależało od tego, jak się ułożą skich zakładach. — Bibliografja. stosunki aprowizacyjne i jak Komisja plebiscytowa    Przegląd piśmiennictwa : „Berg- und Hüttenmänni-

zechce rozdzielić produkcję. („Naprzód“ Nr. 34,1920). sches Jahrbuch“ kwartalnik. — Treść zeszytu 4-go „Przegląd Techniczny“. Treść Nru 49, 52 z dnia 1919 r. : — Inż. Hans Höfer-Heimhalt : Ogólna geo-31 grudnia 1919. Chrzanowski W. Czynniki wa- logja złóż solnych. — Fritz Kerner v. Marilaun. runkujące rozwój naszego przemysłu Piotrków- Pochodzenie występowanie i właściwości dalmatyń-ski J. Obliczanie przewidywanej wydajności fabryk, skich pokładów asfaltu. — Inż. Dr Fryderyk Schu-(dok.). Korwin Krukowski H. Opalanie pyłem ster: Wytwarzanie żelaznych i stalowych szyn ko-węglowym. Bryła S. W. Obliczanie podwójnej ramy lejowych w austrjacko - węgierskich zakładach. — symetrycznej o słupach utwierdzonych na podporze Bibliografja,

Obecna sytuacja naftowa w Rumunji.

w roku 1918

4.609,765 lei 1.406,572 „

2.633.800 lei

Rumuński główny organ naftowy : „Le Moniteur du Pétrole Roumain“ podaje w lutowym zeszycie bardzo ciekawe exposé naftowej polityki rumuńskiej za ubiegłe lata wstecz, oraz rzut oka na prawdopodobną najbliższą jej przyszłość, wygłoszone przez p. Osiceanu, długoletniego kierownika towarzystwa „Steaua Romana“ z okazji wielkiego zjazdu naftowego.

W całem tern przemówieniu dominuje podkreślenie czynnika narodowego w obecnej polityce naftowej. Tak jak pod względem politycznym wojna przyniosła wyswobodzenie wielu narodom pozbawionym dotychczas samodzielności i odrębności państwowej, tak i pod względem ekonomicznym przyczyniła się w wysokim stopniu do ocknięcia się z letargu i obudziła dążenia do uniezależnienia się od kapitałów i wpływów zewnętrznych. O ile bowiem nie było nic dziwnego ani nagannego w tern, że w samym zaraniu przemysłu naftowego w Rumunji, panowała tam silna inwazja nietylko kapitału lecz i inżynierów i dyrektorów obcych, gdyż kraj sam pod względem ekonomicznym nie był jeszcze ani dostatecznie uświadomiony, ani zorganizowany, to w późniejszym okresie, gdy coraz więcej młodych Rumunów wracało z zachodu wyszkolonych w wiedzy górniczej i technicznej, gdy pragnienie samodzielnego rządzenia własnemi, przyrodzonemi skarbami ziemi, coraz głębiej i szerzej w naród przenikać zaczęło, (czego dowodem słynne prawo Orleanu wydane przed 14-tu laty, żądające by minimalnie ²/s części całego perso-nalu w towarzystwach i przedsiębiorstwach naftowych było rumuńskiej narodowości), wtedy byłoby właśnie dziwnem i karygodnem, gdyby ten stan rzeczy dalej trwał i gdyby przemysł naftowy nie ocknął się i nie dążył wszelkiemi siłami do unarodowienia i uniezależnienia. Właśnie teraz, ruch ten trwający od dawna, powinien się silnie rozwinąć i nadać wybitną, swoistą cechę przemysłowi rumuńskiemu. Po silnych i wielkich wstrząśnieniach wojennych trzeba się zabrać do usilnej pracy. Jedynie ten naród, który pierwszy zdoła powrócić do normalnej produkcji, zdobędzie rolę kierującą w świecie, lecz do tego potrzeba by praca procentowała się w równym stopniu jak kapitał. Doniosłe znaczenie wydajności pracy, dla ogólnego dobrobytu narodowego powinni zrozumieć wszyscy, od górnika i wiertacza począwszy, do inżyniera i wyższych funkcj on ar juszy, ale prze-dewszystkiem sfery robotnicze. Pod tym względem stosunki w Rumunji układają się pomyślnie. Dość uświadomieni, by nie iść na lep międzynarodowej agitacji, mającej na celu osłabienie produkcji kraju i oddanie go w niewolę silniejszych państw zachodnich, zrozumieli robotnicy rumuńscy, że nie zwyżką płac osiągną obniżenie drożyzny, lecz wykluczeniem pośredników, zakładaniem kooperatyw, oraz wzmożeniem produkcji. O ile Tow. ..Steaua Romana“ w tym duchu działało, daje pojęcie następujący bilans pracy za ubiegłe cztery lata:

Od grudnia 1916 r. do lipca 1918 r, powiększyła się liczba funkcjonujących szybów z 58 na 72, czyli 14 nowych szybów zostało wywierconych, a produkcja wzrosła z 4 wagonów dziennie na 13 wagonów.

W ciągu roku 1919 otrzymano około 251000 ton ropy, z czego 245000 odesłano w celach przeróbki do rafinerji. Suma kosztów wierceń za t pierwszych 10 miesięcy roku 1919 wynosiła mniej więcej 17 mi-

Ijonów lei, co łącznie z kosztami inwestycji wiertniczych w wysokości około*4.700,000 daje łączną sumę wydatków 22 miljonów lei.

Za robociznę wypłacono :

w roku 1919

w szybach . 10.935,598 lei w rafinerjach 2.957,970 „

Wszystkim funkcj on a rj uszom zajętym przy eksploatacji . 3.586,456 lei

Od 1 stycznia do 30 października 1919 roku, wyekspedjowano z rafinerji w wewnętrznym, krajowym obrocie 77.992 ton produktów naftowych, przeznaczono na eksport 19.100 ton, z czego jednak zostało wywiezionem jedynie 4.800 ton, zaś reszta t, j. 14.300 ton utknęło z powodu braku środków transportowych.

Akcja zaprowiantowania robotników i funkcjo-narjuszy została z powodzeniem zainicjowaną i prowadzoną przez zarząd towarzystwa „Steana Romana“. W okresie czasu od 1 marca do 1 września 1919 r. zakupiono i rozdzielono 87 wagonów mąki, 63 wagony pszenicy, 4 wagony ryb i 1 wagon tłuszczów. Z artykułów odzieżowych zakupiono za granicą bielizny różnej i ubrań za 1.000.000 franków francuskich. Ogólny budżet miesięczny Towarzystwa wynosi ponad '3Va miljona.

Przyszłość rumuńskiego przemysłu w każdym razie ma wielkie szanse rozwoju przed sobą. Dzięki jednolitej i niezłomnej postawie kierowników przemysłu naftowego, zagranica sama proponuje kapitałowi rumuńskiemu znaczny udział w przedsiębiorstwach, tak że owo dawne prawo Orleanu, które tyle burz swego czasu wywołało i nawet chwilowo może nie całkiem dobre skutki okazywało, samo przez się wchodzi w życie. Tembardziej Kumunja musi dziś czujnie stać na straży swych interesów» że odbywa się dziś między starym a nowym światem, wielka światowa walka o monopol naftowy, że największe konsorcja i trusty naftowe powstają w krajach, nie produkujących prawie zupełnie nafty. Nie znaczy to, by wogóle kapitał i pracownicy z zagranicy byli całkiem wykluczeni, owszem jedni i drudzy są pożądani dla ożywienia i wzmożenia produkcji, ale państwo musi koniecznie wykonywać kontrolę, niedopuszczać rabunkowej gospodarki, brać w ochronę zarówno producentów jak i rafinerów przed niezdrową konkurencją towaru importowanego, jednem słowem stać na straży interesów narodowych i być regulatorem . cen i wytwórczości. Przyszłość Rumunji, jednego z najbogatszych krajów Europy może być świetną, o ile do skarbów różnych ukrytych w żyznej ziemi (prócz ropy i gazów, rudy żelaza, miedzi, złota) dodamy pracę sumienną wszystkich od góry do dołu, o ile kapitał, zwłaszcza zagraniczny będzie pracował przemysłowo, a nie jedynie gonił za jaknajwyższą dywidendą jak dotychczas.

Przyznać trzeba, że obecnie przeżywa przemysł rumuński wielką kryzys, co dzień się pogarszającą, i że pomoc rządu jest tu konieczną. Z powodu braku materjałów nie można wiercić nowych szybów. Przed wojną, wiercono około 100.000 metrów rocznie, dziś conajwyżej 12.000 metrów, a że przeciętnie 1 metr dawał rocznej produkcji 1*6 wagonu ropy, więc łączna ilość wyprodukowanej ropy w ciągu roku docho-

dziła .1,600.000 wagonów. Obecnie produkcja rimiuń- wiertnicze. Tylko w ten sposób można będzie żd-ska wynosi wprawdzie 250 do 300 wagonów dzień- opatrzeć się w niezbędne materjały oraz podnieść nie, lecz trzeba pamiętać, że większa część szybów produkcję. Im prędzej się to zrobi, tern lepiej, wszak jest dawnej daty, jeszcze przedwojenna, tak że prze- 1 metr uwiercony, który dawniej kosztował 300 do mysł naftowy czerpie z kapitału lepszej przeszłości. 400 lei, kosztuje dziś 2 000 lei. A to nie wszystko O ile w bieżącym roku nie stanie 100 nowych szy- jeszcze. Gdy produkcja zostanie zwiększoną, gdy bów, to roczna produkcja Rumunji, nie przechodząca rafinerie będą mogły podjąć normalnie pracę, to naj-dziś 120.000 wagonów rocznie spadnie w przyszłym ważniejszym problemem, najpilniejszym zadaniem

roku o 40%.

Jest jednak nadzieja, że o ile wszyscy Rumuni

rządu będzie regulacja środków transportowych, Jeżeliby tak się miało stać, to Rumunia nie a zwłaszcza rurociągu do Konstanzy. Zbrodnią bo-będzie mogła nic eksportować. Przed wojną, własna wiem, wobec narodu jest taki stan rzeczy jak obec-jej konsumeja wynosiła około 70.000 wagonów pro- ny, gdy trzeba zamykać szyby wybuchowe, gdy duktów cięższych, a około 12.000 wagonów wyrobów właściciel szybu martwi się otrzymawszy produkcję lżejszych. Resztę wy wożono zagranicę. Obecnie wobec dzienną 100 do 120 wagonów dziennie, z powodu potrzeb Wielkiej Rumunji, wobec przejścia wię- braku pomieszczenia, gdy tymczasem w Konstanzy kszej ilości lokomotyw, zwłaszcza w Transylwanji stoją próżne zbiorniki o pojemności 120.000 ton, i licznych fabryk do opału ropą, Rumunja, ze swoją ciągle zmniejszającą się produkcją, wkrótce nie bę- będą jak dotychczas pracować ciężko, lecz wytrwale dzie w możności niczego wywozić, co się fatalnie i uczciwie dla kraju i społeczeństwa, to wnet minie

odbije na kursie waluty.

(zs.)

to udręczenie ekonomiczne, które nawiedziło kraj Rząd powinien pozwolić sprzedawać produkty po klęskach wojny i nastanie lepsza przyszłość zdo-naftówe zagranicą za monetę zagraniczną, by za nią by ta własną pracą. Okrzykiem na cześć pracy ru-módz zakupywać potrzebne narzędzia i przybory mnńskiej zakończył p. Osiceanu swą mowę.

Zestawienie produkcji gazów za miesiąc styczeń 1919 r.

GMINA

\PI

i! >§'.2 § •® I s

fil

.1

Ilość

otworów

świdrowych

gaz |l

N

w* ® >t 2.

o <<t>

c 5 w *•

18) s ⁰⁰

N

as

! *-§1

nM

i= £.3

fi

Se

! I>

całkowicie za

.2

jj

li A Z K M

na 1 minutę w m³

' 1 &

na jeden otwór j będący w ruchu I

1.

2.

3.

4.

Ol

00 na jeden otwór produkujący gaz

| mniej

f

otworów swidiowych produkujących

więcej

.2*

P+,

»ta

•II

9.

t-* I niż przeciętna O ! ilość gazu

niż podwójna £1 przeciętni» flość • gazu

to j RAZEM

UWAGA

13.

il

Tustanowice

134    66

38 ; 104 !    200-64

1-487

1-928    70    16

18

Borysław

155    57

23 !    80

237-93

1-535

2-974    53

19

Mrażnica

39

10

ii

10

76-06

1-950

7-606    4

Popiele

l|    Otwory produkujące najwięk-

104 I sz;i- gazu:

Tustanowice:

Mrainica:

80

9-5fi »

17-00 »

Razem

331

133

61

194

514-63

1-554 2-650

127

26

41

194

Zofia I. .    .

Zofia II. Karla I. . ,

• • 17-02 » . . 13-iS > . . 10-24 «

Statystyka naftowa.

58.805

67.264

63.976.

Wytwórczość ropy w r, 1919 w tonach. W wyka-    w lutym

zie statystycznym," podanym w poprzednim numerze    w marcu

naszego czasopisma (z 15 lutego) pominięto cyfry    w kwietniu

za początkowe miesiące roku 1919 dla drohobyckiego    Wskutek tego cała produkcja w drohobyckim

okręgu górniczego, ponieważ nie było wówczas mo- okr. górn. w r. 1919 wynosić będzie o 254.724 tonu żliwe podanie dokładnych dat za ten okres, upamię- więcej jak to podano w poprzednim wykazie, czyli tniony walkamip ukraińską czernią i ich następ- 756.374 ton, cała zaś wytwórczość ropy

stwami.

w Polsce w r. 1919 wynosi 829.368 ton, z czego Obecnie podajemy te cyfry. Wytwórczość 91-2% przypada na okręg górn. drohobycki, 6*2% w okręgu górn. drohobyckim wynosiła:    na okręg górn. jasielski, a 2*6% na okręg górn sta-

w styczniu 64.679    nisławowski.

Wiadomości bieżące.

Wielki trust naftowy angielsko-holenderski. Nie- Obecnie Anglicy o tyle już uporządkowali tamtejsze miecka „Allgemeine Zeitung“ podaje wyjątki z prasy stosunki, że miesięcznie mogą wywozić stamtąd około rumuńskiej, występującej przeciwko naftowej polityce 30.000 ton lekkich olejów i około 30.000 ton smarów, poprzedniego gabinetu Bratianu, której owoce uwy- częścią koleją z Baku do Batum — a częściowo datniają się już dzisiaj jak najniekorzystniej, gdyż znów naftociągiein. właściwie kierownictwo całego przemysłu naftowego w Rumunji, wymknęło się rządowi rumuńskiemu kapitału francuskiego w poszukiwaniu i eksploatacji z ręki, a zagarnięte zostało chciwie przez nowo po- ropy w Mezopotamji oraz budowa w jak najszybszym wstały światowy trust naftowy, utworzony świeżo terminie, własnej francuskiej floty cysternowej, gdyż w Londynie z 16 wielkich towarzystw naftowych, z powodu stałego braku węgla, chodzi o jaknaj-pod opieką trzech najpotężniejszych, a mianowicie miększe dostawy ropału dla przemysłu francuskiego. The Shell Transport, Koniglijke Petroleum Maat- Przedstawiciele Francji uzyskali dla swego kraju, schappyj, oraz Royal Dutch. — Zaanektował on cały duży parowiec cysternowy „Pechelbronn“ wybudo-szereg transportów i przedsiębiorstw w Rumunji, wany w pierwszym roku w Niemczech dla Niem. Egipcie, Rosji, Persji, Indjach Holenderskich, Mezo- Tow. Naft. a traktatem wersalskim skonfiskowany, potamji, Australji, Meksyku, Kalifornji, a nawet nie- objętości 7.000 ton. k*óre w Stanach Zjedn oczonych i stał się obecnie

Również omawianą jest sprawa znacznego udziału

Rurociąg z Hawru do Paryża. Francja ma zamiar najpotężniejszym władcą, tembardziej, że rząd an- na wieiką skalę zaprowadzić u siebie gospodarkę gielski wzamian za dosyć znaczne prawa przy kontroli naftową. Dzienniki francuskie przepełnione są roz-oraz przy sprzedaży produktównaftowych— odstą- wiązaniami i omawianiami najnowszego projektu pił temu kartelowi pewną ilość cysternowych pa- rządu francuskiego, dotyczącego budowy wielkiego rowców, łącznego tonażu 748 000 ton, a ponieważ naftociągu z portu w Hawrze do Paryża, będącego już sam związek posiadał tonażu 252.000 ton, więc ₀ tyle innowacją na tern polu, że podczas gdy wszyst-nowo powstały trust, swoją miljon ton wynoszącą kie dotychczasowe rurociągi albo dostarczały suro-flotą cysternową zdoby wa sobie odrazu hegemonję wiec dorafinerji,lubteżodstawiały destylaty z rafinerji, na całym świecie. — Kapitał na którym trust ten aibo i surowiec z kopalni do cystern kolejowych się opiera wynosi IV2 miljarda.    czy okrętowych dla dalszego transportu — to pro-

Prasa rumuńska z niepokojeni notuje te wszyst- jektowany francuski rurociąg, ma odbierać przywie-kie fakty oraz to iż podczas, gdy na całym świe- zionę transporty w porcie morskim i przepompowy-cie w ostatnich miesiącach produkcja ropy i wytwór- wać je do centrali rozdzielczej, t. j do Paryża. — czość rafinerji mniej więcej się wzmogła po zastoju Stosownie do planów mają być przeprowadzone pod wywołanym przesileniem wojennem, to w Rumunji, ziemią dwa rurociągi, jeden większy o 25 cm. śred-na skutek wydanego przez poprzedni rząd zakazu nicy dia ropału, drugi o średnicy wynoszącej 10 cm. wywozu ropy i spowodowanego tern przepełnienia dla nafty i benzyny. Port w Hawrze ma być przebudo-wszystkich zbiorników i rezerwoarów, produkcja wany i odpowiednio uposażony, a także ma być zbu-została sztucznie obniżoną, (z. s.).    dowany szereg rezerwoarów w Rouen i w Paryżu. —

Wielka Wystawa Naftowa ma się odbyć w lecie Koszta tego całego przedsięwzięcia obliczają na 1920 r. w Londynie w Kryształowym Pałacu, jako 90,000.000 franków, a według obliczeń miesięcznie część wszechświatowej wystawy wojennej urządzanej można będzie przetransportowywać 200.000 ton. Poprzez rząd angielski. Wobec niesłychanego wzrostu przednie zaś plany wybudowania małej rzecznej w obecnych czasach ważności nafty, jako czynnika flotylli składającej się z 30 holowników i 100 szkutów, w życiu gospodarczem i ekonomicznem niemal wszyst- kosztem 140,000.000 franków, a mogącej przetranspor-kich narodów, spodziewanem jest ogromne zaintere- towywać miesięcznie jedynie połowę powyższej ilości sowanie tymi działami i umiejętne zaarażowanie tj. 100.000 ton zostaną zaniechane, (z. s.). pokazu wszelkich nadesłanych exportôw. „Petroleum    Zestawienie konsumcji produktów naftowych we

World“ w lutowym numerze podaje plan sali prze- Francji znajdujemy w urzędowych datach statystycz-znaczonej na to, oraz kilkudziesięciu gablotek wy- nych,' ogłaszanych przez państwo. Dla porównania stawowych. Ze względu na doniosłość dla Polski, podano kilka dat przedwojennych : zaznaczenia swej produkcji i swego uprzemysłowienia    import    Eksport

przy takich międzynarodowych okazjach, podajemy    w tysiącach cetnarów metrycznych,

adres dokąd interesowane firmy czy też towarzystwa powinny się zgłaszać po bliższe informacje: „The Administrator, Oil Section, Crystal Palace, Sydenham, S. E. 19“. Dla objaśnienia dodajemy, że listy z Londynu idą przeciętnie do nas 2 — 3 tygodni.

Konsumcja

1893

1903

1913

1914

1915

1916

2.588

18

2.606

4.323

5.533

4.886

4.727

6.436

6.272

7.414

68

89

102

62

18

4.255

5.444

4.784

4.665

6.418

6.276

7.366

Konferencje naftowe pomiędzy Anglją a Francją trawają dalej i dotyczą przede wszy stkiem kwestji transportowych, by jak najszybciej wielkie ilości produktów naftowych nagromadzone w południowej    Jak widzimy zużycie nafty etc. wzrosło w Ciągu

Rosji i Rumunji dostawić do Francji. W myśl uchwał 20 lat w trójnasób ; zapotrzebowanie zaś węgla wy-tej konferencji zarezerwowała sobie Anglja wyłączne kazuje małą stosunkowo różnicę. I tak w roku 1893 prawo regularnego wywozu olejów mineralnych z po- zużyto we Francji 36,379.000 q węgla kamiennego łudniowej Rosji, gdzie z powodu zastoju w komuni- i brunatnego, a w roku 1918 43,400.000 q. kacji nagromadziło się około 150.000 ton produktów.    W roku 1919, przedstawia się za pierwsze 9

1917

1918

16

48

miesięcy bilans wywozu i przywozu Francji następująco :

który zdystansował wszystkie inne metody budownictwa okrętowego, tak że wszystkie ostatnie zamówienia (przeszło 500 obstalunków), będą uskutecznione według tego wzoru. Gdy cała ta flota będzie uruchomioną, to dochodząc wraz z parowcami już

Wywóz

Przywóz

1919    1918    1919    191'8

w cetnarach metrycznych Ropa, nafta    i    benzyna    .    •    4,068.286    5,295.538    40.000    27.321

Ciężkie    oleje    i    smary    .    .    925.140    1,244.058    35.691    49.497    gotowymi    łącznej    liczby 2.000    okrętów    wywoła

Ropa, nafta i benzyna . . Oleje ciężkie i smary . .

w tysiącach    franków ^    niezmiernie    wielkie    zmiany w międzynarodowym

157274    213020    4854    6732    świecie naftowym    i    wpłynie na    olbrzymi    wzrost

Pokłady łupku menilitowego, coraz bardziej zwracają na siebie uwagę. Nietylko w Ameryce, zawsze szukającej nowych dróg (o czem już na innem miejscu wspomnieliśmy) ale i w Szwecji i w Anglji, zaczęto zajmować się poważnie kwestją eksplotacji pokładów łupku. Spółka akcyjna utworzona w Szwecji specjalnie dla sfinansowania tego przedsięwzięcia

ma » zamiar £ budować elektrownię; pędzoną jedynie ,    .    ...    .....    ,

olejem otrzymywanym z łupków i uzyskała od rządu dowiązania grosistow niemieckich wobec zagranicy

nie stały się przyczyną zupełnej rumy tych firm. (z. s.).

Obniżenie przydziału nafty w Niemieckiej Austrji.

zużytkowania ropału.

Centralny Związek Wielkiego Handlu w Niemczech, który z powodu kontraktów zawartych z zagranicą, z polecenia rządu, jeszcze w czasie wojny — znajduje się dziś dzięki stosunkom walutowym w fatal-nem położeniu, zwrócił się do swego rządu z prośbą o ratunek. Jak się dowiadujemy rząd zamierza przedsięwziąć celową akcję, by niepokryte dotychczcs zo-szwedzkiego poparcie. Również w Anglji w hrabstwie Norfolk urządzono na większą skalę eksploatację

W Meksyku na skutek ostatnich zarządzeń upaństwowujących cały przemysł naftowy (patrz Natomiast otrzymuje się z 1 tony tego łupku „Czasopismo naft.“ zeszyt 3-ci z 1 II. 1920 r.) po-angielskiego cały szereg smarów, 15% parafiny, wstało pewne zamieszanie. Na razie jednak, aż do i 60—70 funtów ang. siarczkul,amonowego. W prze- czasu przyjęcia przez kongres owego prawa nafto-ciwieństwie do warstw szkockich, jest lupek nor- wego, pozwolono koncernom naftowym dalej wiercić folski bardzo gruby (od 5—13 stóp). Retorty owe szyby. (z. s.). zbudowane są całkowicie z'kamienia i cegły, co ze względu na dzisiejsze trudności w dostawie żelaza pisała subskrypcję na 90 000 sztuk nowych akcji przedstawia znaczne ułatwienie i wielką doniosłość, imiennych po 500 Mk wartości nominalnej, celem

podniesienia kapitału zakładowego z 5,000.000 na

łupku. Towarzystwo, rozporządzające kapitałem Wstrzymanie transportów nafty z Polski i niemożność 300.000 £, zakupiło tereny obejmujące około 100 sprowadzenia jej skądinąd, wywołała znaczne ob-rail kwadr, i zawierające, zdaniem geologów około ostrzenia w rozdziale materjału świetlnego w Austrji. 100 iriiljonów ton łupku i wybudowało szereg retort, Obecne miesięczne racje wynoszą : dla mieszkań które z czasem będą mogły do 1000 ton dziennie 1/4 ütra> dła podnajemców Vs litra, dîa zarobkujących przerabiać. Metoda tam używana, ma dokła nością w doimi Va litra, dla sklepów etc. ¹k litra, dla scho-przewyższać inne t. zw. szkockie retorty otvch- ddw i korytarzy l,s litra, w cenie 5 K 20 li za 1 litr. czas będące w użytku, gdyż nawet bardzo lotne ',ako częściowe ulżenie tym stosunkom, przyznano produkty zostają zatrzymane i wyzyskane. Obliczono, jednorazowo następujące ilości świec : dla mieszkań że 1 tona łupku powinna dać 50—60 galonów oleju, 5 sztuk, dla podnajemców 3, dla zarobkujących w domu który różni się bardzo od oleju otrzymywanego ,f5 d^a sklepów etc. 8, każda o wadze ¹ 32 kg. w ce-z łupków szkockich, jest lżejszym, zawiera 6—8% nie P° 1*20 K. benzyny, oraz nie daje olejów gazowych i sola-rowych.

Polska Nafta, Spółka Akcyjna w Warszawie roz-

Zawartość ichtiolu w ropie staje się coraz częstsza.

Dotychczas otrzymywano ichtiol z bitumicznych    50,( »00.000 Mk. (x.).

łupków tyrolskich, oraz trochę z rumuńskiej ropy,

rop amerykańskich, co wobec wysokich cen tego nicy: tłuszcze i oleje do celów technicznych, smoły produktu (1 uncja=28*3 gr., kosztuje 4 dolary), bar- otrzymywane z węgla brunatnego oraz kamiennego,

olej z łupków, smoła naftowa i stearynowa, olejek anilinowy oraz nitrobenzol.

Zniżenie ceł naftowych w Hiszpanii ; w grudniu 1919 zniżono cła od 100 kg. gazoliny z 30 na 10 pezetów, a nafty z 150 na 0'50 pezetów.

Olbrzymi hotel Astoria w Nowym Yorku jest

Zwolnienie od cła na Węgrzech otrzymały w dal-obecnie zaczęto go wydobywać także i z niektórych szym ciągu następujące towary przywożone z zagra-

dzo się będzie opłacało, (z. s.).

Zaopatrzenie"Oanji w ropę. Wobec braku węgla w Danji, przedsiębiorstwo wr porcie’ Nyborg, na wschodzie wyspy Fünen budowę olbrzymiego portu naftowego. Tama długa na 400fm ma;Lbyć wbudowaną w morze z głębokością obustronną wody na

10 m, celem umożliwienia parowcom cysternowym obecnie opalany wyłącznie ropą. przybijania do brzegu. Rurociągami, wybudowanemi    Ameryka przebudowała do opału ropą, kosztem

‘os a

przez duńską naftową spółkę akcyjną, przepływać 3 miljonów dolarów, dwa dawne niemieckie parowce, będzie ropa do zbiorników, z których 3 już gotowe, „Aeohis“ („Gr. Kurfürst“) i „Dekali“ („Prinz Eitel każdy o pojemności 4 miljonów litrów przeznaczone Friedrich“). Projektowane przebudowanie „Levia-są na benzynę, 4 za zbiorniki na naftę o łącznej than’u“ (b. „Vaterland“) kosztować ma 5 miljonów pojemności 24 milj. trów są już na ukończeniu, dolarów, (z. s).

Cały szereg zbiorników osobnych na ropę ma też    Stacja naftowa dla zaopatrywania okrętów w ropał

powstać w najbliższym czasie, a wskutek tych wszyst- zostaje założoną w Liverpoolu. Zrazu tamtejsze wła-kich zarządzeń zapewne niebawem wiele palenisk dze portowe nie chciały się na to zgodzić, obecnie węglowych zostanie przystosowanych do opału odstąpiono przestrzeń 8 hektarów na ten cel i cztery ropą. (z. s.).    wielkie amerykańsko-angielskie Towarzystwa naftowe

Angielskie pisma notują olbrzymi popyt na pa- przystępują do budowy zbiorników na ropał łącznej rowce cysternowe, zwłaszcza systemu „Isherwood“, pojemności kilku miljonów galonów, (z. s.).

Argentyńskie koleje, które dotychczas w braku węgla posługiwały się drzewem ze swych nieprze- Dawid Fanto i Ska. rozbiło się na trzy siostrzane To-branych lasów, postanowiły, zwłaszcza na linji po- warzy siwa : w Polsce, w Czechach i na Węgr ech. łudniowej i zachodniej, wprowadzić opalanie ropą.

Tow. akr. dla przemysłu oleju skalnego, przedtem

Szyb „ Elżbieta “ Twa ake. dla przem. oleju skal-

Sprostowanie. W podanej Nrze z 15-go lutego

Cena wypadnie mniej więcej tasama t. j. 3 Ł za tonę, nego (Fanto) spłonął doszczętnie. Pożar wybuchł loco Buenos Aires. Lokomotywy już są w przebu- 8 lutego w niedzielę. Strata wynosi około 3,000.000 K. dowie, a niektóre zbiorniki jak n. p. y, ^orcie Buenos Aires, będący w angielskiem posiadaniu, już go- „Czasop. Górn.-Hutn.tt Zeszyt IV) na str. 35 tablicy towe. (z. s.).    porównawczej niektórych miar i wag wkradły się

Do Preszburga ma zawinąć w tych dniach pierw- fatalne omyłki, które należy sprostować według dat szy transport rumuńskiej nafty świetlnej idący Du- podanych w dzisiejszym numerze na str. w zesta-najem, w ilości 350 cystern. Dalsze transporty wy- wieniu porównawczem niektórych miar i wag. noszące 650 cystern są już w drodze na rzece. (z. s.).    Redakcja „Czasopisma Górniczo-Hutniczego.

Od Wydawnictwa.

Z powodu podniesionych kosztów nakładu naszego Czasopisma, zmuszeni jesteśmy z dniem 1. marca b, r. podnieść prenumeratę na 90 M rocznie.

Wydawnictwo Gzasupisma Górniczo-Hutniczego. •

We Włoszech wedjug urzędowych danych wwieziono w pierwszej połowie r. 1919 amerykańskich produktów naftowych za 221,365.481 lirów a samej parafiny za 32,498.000 lirów.

Władze Egiptu zabroniły wywozu ropy poza granice kraju.

Zestawienie porównawcze niektórych miar i wag.

Rosja.

Anglia i Ameryka.

1 tonna (ton=t) = 1016 kg 1    „    =20 cwt (hundredweight)

1 cwt=112ang. funt. (lbs)

1 ang. funt (lbs) = 453 6 gramów 1 baryłka == 40 ameryk. galionów „ =w Ameryce 42 galionów 1 galion ameryk.=37853 1 1    „ angielski=4*543 1

1 mila ang. = 1609 m = 5280 stóp foot (ft) 1 stopa foot (ft)=30*5 cm 1 yard=914 cm (około 30 stóp)

1 mila kwadr, (zwana w Ameryce także „section“) = 640 acrów »    =2 589 km²

1 acre=40 46 ara (===4,046 m²)

1 pud=16*3805 kg

1 wiorsta = 1500 arszynów = 1,066*5 m 1 arszyn = 0711 m 1 sążeń = 3 arszyny=2133 m

1 wiorsta kwadr. = 1*1388 km²= 113*88 ha 1 dziesięcina=108 ha=108 arów

Reszta Europy.

1 cysterna = 10 ton

1 tonna = 10 cetnarów metrycznych (q) 1 q = 100 kg 1 kilometr=1000 m

1 km² = 100 hektarów (ha) 1 ba=100 arów (a)

1 ar = 100 m²

DCZ

CENNIK OGŁOSZEŃ

W Czasopiśmie GÓrniczo-Hutniczem (15 każdego miesiąca) i w Czasopiśmie naftowem (1-go każdego miesiąca) obowiązujący od 1-go stycznia 1920 r. (wydawnictwa rok V.).

Cała strona .    .

Va strony .    .

V4 strony . .

Vs strony . . .

TT TT

. . 250 Mk . . 150 Mk

Vie strony ...    50 Mk.

Poszukiwanie posad 1 Mk za wiersz petitowy. — Dodatek za układ tabelaryczny 30%. Dodatek za skład petitowy 20%. — Dodatek za układ nonparelowy 30%. — Dodatek za ogłoszenia na okładce lub na stronach do okładki i do tekstu przyległych 50%.

Dodatek za ogłoszenia umieszczone w tekście 100°/°.

Zniżka przy umieszczeniu tego samego ogłoszenia w 3 po sobie następujących zeszytach 10%. — W 6 po sobie następujących zeszytach 20%. — Dla stałych in-

serentów osobne ulgi.

Zeszyty dowodowe wysyłamy tylko na ogłoszenia od V4 strony wzwyż. Pozostające w styczności z nami biura ogłoszeń otrzymują zawsze 1 egzemplarz

bezpłatnie.

Od 1 marca 1920 dolicza się do powyższych cen z powodu podniesienia kosztów nakładu 100%

Administrccya.

Tlapas

Tow. I Odttoczono |z dn. 31./XII mag.

1910

Cetnary metryczne

180

20

19

INI I2?!£833'li2 IS

rH Ol Ol    t—!

OH    I --D CO CO rj CO H co    I hH    |    I    -f le    | ® H    I    CO

30 Ol    l^rH-^O3C£>03LOîO^    ! 00    I.    I    Ol rH    I CTO CO    I

rH iC5 Ol 03

33 rH    CO tH 33 GO

rH    CO lO

b£

153

15

83

129

88

151

103

-f. [ —

- GO 00 Cr: O    ^

rH O    <M

rH Lr 1.0 O l

tH GO

co

7636

o,

714

234

586

285

977

574

1274

1205

178

3825

Ph w

Ph r r

Wykaz kopalni oleju ziemnego za miesiąc grudzień 1919.

Manko

Opat

Wytwór

czość

w gruduiu

Zapas

z dn. 30./XI.

1919

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Zapas

TT

__N___

To w. Odttoczono

mag.

Manko

Opat

Wytwór

czość

w grudniu

Zapas

Iz dn 80./XI. 1919

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

metryczne

Cetnary

Cetnary metryczne

metryczne

Cetnary

33

287

661

33

311

38

91

50

44

13

81

139

42

264

14

28

159

58

159

6325

26

460

78

rH

250

1500

1330

197

I ^ IO O M lO œ (M H H T)< 33 I I OJ TH ! L' ! Ol I

iOT)(05tOOJ(N0^^500 I I COX I foolcol I t—I 03 L" CO 03 iH    i O    hH co    CC

138

1434

95

200

53

150

182

1403

50

009

250

3500

391

7052

1224

rjł 05 03 00 OOJOH 03 OÎ t> CO

2269

3239

1098

4462

212

1056

§§

333

7866

194

7690

300

586

09?

112

18 11

Ol

715

1089

2707

I l£8£

lO CO TH

r— rt

Gwiazda północna

Hucuł.....

Jakób .....

Jawa.....

■i/Sas .... !\ Walka . . . (Dąbrowa III.

305

305

30

141

139

' si i

1063

400

001

03

233

hH

525

g 1.8 I

rH rH

SS8SS

rH rH CO

Al

VIII.

XI

ŁC

78

V

Łapaczka Las IV. . Las VII.

» VIII.

V IX. Matkowski Bank XII.

AIX

Sh

„ XVIII. .

„ XIX. . .

„ XXIII. . Łapaczka . . . Bukowice XXI.

„ XXV. XXVI.

(Ponerla XXV.

Kinga.....

Kopernik . . . Las szlachecki .

Luisa.....

Mamcia.....

Merkur ....

Moneta

Nelson

Oil City Otylia . Farnes

Długosz II. Łaszcz II.

Erdölwerke II.

VII.

5?

, XII. Galie. Ska II.

IV. .

CC

Hilda

King Edward VII. Henry VIII. . . Tomasz XII. . . Küthe XIII. . . . Magdalena XV. .

Marcel.....

Marja Teresa I. .

0-

ii

1048

238

1050

I §3£§§S

‘Ol CO rH r—i

130

912

428

998

207

65

ton

982

2313

1-050

1975

1215

28

1077

14761

979

208

380

1725

800

1137

3054

4737

1420

008

625

188

009

175

1721

645

3385

694

88

71

249

126

56

12222

643

1504

4329

9072

1965

87

2499

4170

1664

3849

8373

II.

200

; 86t

fcifl

hh r

Ol rH

CC 03 tH

2240

755

3365

740

«W

390

621

091

200

9943

275

14

68

400

81

OL

1928

453

380

102

1989

107

109

801

105

391

O,

1995

138

333

240

284

525

50

I 8 I S.«3 I « I

CO

300

1320

14280

1118

1962

11471

10585

I £ I îgsgg

co et- r- .-O

rH H CO ^

1191

332

8?8Ć

1125

3987

8706

|2g?

iO

? '»i«s>§ig§łfiiss'siiis®iiiiii*s'igsiiiiiis-'ig«'<¹ '-i¹

*"Q*    -rH rH    r-i rH Ol y—'. rH L^- rH tH n M ^ n rH

O

Tustanowice.

■ö .    .

■.’S

bc

A la dar

JsC

Banzay I. [

.EL:

£-2

Bohem i a .

Bronisław

Cecylia .

Columbia

ll=

NÎS ÖC

Eugeniusz .

Spitzman I.

Columbus III.

Spitzman V.

Babycz VI. .

•Terlecki VII.

Spitzman VIII

Terlecki X. .

Freudenheim

Elżbieta

' III

IV. .

Franciszka

Filiom II.

Gliński .

Herzfeld I

Jenny .

Kniep .

Ć5 ÖJ

u inaw

_2

~ oi cd

c>

<

Ewka

PJ2MP3

utoifn

_C_

t> J[ { o d s r 0]UBJ P ! A\ b a

= ï a; o Ł, fx,

Frania .

Friedrich

Fortuna Gunkel

:§•/ Alfred

<3 1 Tadeusz

•C

& a

8|znz

MIS

Zapas

zd.31/XII.

1919

Odtłoczono

Cetnary metryczne

Ssi8S.iii.i8*s«gf8i is*iS§53s-a8|S328|.i8i i i isgssasgsg iggg

3

fH

Th O A tH

204

T*

32(50

201

8 oB 2 188 18

588 §55

rH

OH

4744

kk⁽:

1107

1059

igigg i

os t> »O t> 00

I 8

CS

1977

23(57

4004

720

Tow.

mag.

PU

b£

ÎU

X rCu«

»! R

PU

Manco

31

300

176

21

238

2293

331

03

400

142

115

41

381

34

23

126

43

145

i 18

[Opał

200

400

452

200

250

833

116

4(5

2(50

290

394

93

90

8111

027

500

1200

200

300

150

164

785

Wytwórczość w grudniu

200

491

300

3600

350

400

710

81901

8938

01?f

LfP,

860

1980

1730

H0

740

689 L il?

96

075

2040

99

0f?I

10343

798

029

745

4710

475

1100

280

2325

1100

2250

4789

97

o

Ol »o cc

05^01»

Zapas

z d. 30./XI.

Ce

19)9

507

29

<>47

00

04J

CÔ <M

CO l '-

1470

CCHX

1720

210

H9

14017

11

324

1380

00?

110

1424

1231

295

804

8:8£‘i3888§ ! 288

-tfi ro r-ł

r-t

TC CC

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

hA

a a>

I—I N

o 05

® £

Borysławski 1. .

Charitas . .

O Ni J®

--.2 g g

S3|0JJ8J = E es sap jeu H ZT" -«IB! 03 c5 ejqaa

Schuster

Donamon I.

Diamant . .

Equivalent Jobku

Ernuśka . .

Eros

Estera

Everest

Dawid man II.

Etna I

Joanna 1.

Karol III.

Kornhaber II.

Ludwik . .

Port Artur I.

w-:

Sieghard 1. .

w^lS i o;u«^ piMKQ

reliejan .

Zapas

z d. 31./XIJ.

1919

(52

101

1(52

38

192

238

800

152

lit

1000

39

138

ICI

191

109

303

732

724

497

387

21

1471

150

514

4.30

122

327

51

399

177

904

181

Odtłoczono

Cetn» rv

2087

1571

1039

I!

198

I 23528S2

(Mö5Q0C5 »O iO 00 'rrt 03 rH t—(

002

240

7345

4951

972

926

201

2761

399

Tow.

mag.

R' R R

R^

Mauao

214

181

109

180

80

01 f

Kl

207

088

117

103

45

15

157

68

14

433

| t—» i rr O

I o I »o r-

01

Opal

Wytwór

czość

w grudniu

; Zapas • z dn.30./XI.j

6161

0 e t n ary metry e z n e

88

r-t r5

8?<J

1544

M 12!

30

290

700

1520

I 18

600

125

125

2130

1900

0101

84⁽-'I

1(530 :

8 I 11818    *|

GS 00 O l    X

H H 03

405

1200

1005

29'.i

001 s'

044

5850

1055

1435

203

8144

co

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Pontresina I.

3Ś

S s

punajj--c c ~°!A

I Ida II.

I Helena

£ • •    ■■§ F . .

£ «O x

° ■ c g § : ■

•2 g« a

JO

Ignacy

Jan Albert .

Kleiner

Krakus

Wrocław

?88

BJL

881

88?

190

103

65375

20

1129

001

90

206

034

139369

fW[

40

29137

•>22

710

24114

1(51

730 :

038

1940

715

191004

Il ! i 5 I

CO

IIPpS IS-:|1II|S3|||1 Ig8g isgsg i pgsg l||,ssp l|

£ri>

r⁻¹ • r ».

7i

c=

Maria Mimt

Br. Popper I. .

Staatsland V. .

VI.

I Jor

Hubicze II. . .

III aoX-p.ian

Kileen V.

Dorrit VI

Edna IX.

Margary Grace X.

Fusia XI.

Waliszko .

Livia

Staatsland XIII.

' 20

946

100

„J 8 1 Ul 9 J

Rosa

Stefa II

Stefania

Szczęść Boże I

.2

Trnn k walter

Goldberg II

X.

Fiume XII.

AIX

Feuerstein IV

•R

Gartenberg

0)

q}Au|ej3uiui Mçfajo ‘aoi

'I

• A

__-I

3M0JJBH

Vulkan II

Vulkan III

Wiedeń 11

Wilno

Zeppelin . .

Razem Tustanowice

Borysław.

Anna . . „ Barbara II.

„ III. Barber . . Br. Konrad Berta . . .

•jn ■

• lii

Zapas

zd.bl ixn.

1919

Odtloczono

Cetnary metryczne

CM

si l

ZD

089

124655

1781

C0 H* tH

1708

9599

250

2£3?

rH CO

s^?5 ! I â8£3££cê&0

01 rH

oi cm i.es

m oa

CM CO

6603

8202

CM CM vo

œm»

50 t>

«O

Ol

Sî CO ÎO CM- S cm » os »es cm

/1405

11366

175758

•foooo^xwoo Hf los i eo

C- 05 H* CM CO rH l> rH CM &\ OC’ ¹ 05 I 00 > 0 l> rX i© O I> M O O *fl CM C005C0C0OCD05H«

!MHt>

CO

1116

278

2681

1057

1331

9041

126

I 18

15902

Tnw.

•mag.

R R b£)PU R R R bß R

Pr

kP3 bd 0- M CU «

CL

Manko

Opal

Wytwór

czość

w grudniu

Zapas zd. 8-I./XI.

Cetnary metryczne

25

320    820

646

1919

286

73

2119    2472

128740    215084    31473 111938

47

947

752

939

8616

207

107

590

522

946

592

3762

I I SS I i

880

880

17

17

230

85

1255

10

01

I I3§ M.M 13

nr

Tf

284

284

88828

9550

4151

3690

6352

6750

30458

11618

82133

284

99

383

204

1305

495

2681

1040

SSggSS88 I 18-81 8&ë

CO ZD !M CM CC ÎO ÎO    1-1 ri T-(

r-l    HH    vO

15

<JS

439

305

352 !    1294

2755    10930

70

99

30

60

60

48

364

55

175

181

4725 i 18268

S8|ï 5 83⁰⁵ R

oS 3 S

■Sti t>

05

00

x8823

^1 rH Oî

82i-^5

H » ^ ~rf 70 JO

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Zgoda .........

Zyta I. Amalia.....

„ II. Kanada . . . .

Garfunkel-Buszyński . .

Razem Borysław Mraźnica.

Gottfried I.

II.

Karla I, II. Janina . . Union . . . Oil Spring . Monte Carlo Zofja I. . . ,, II. . .

Razem Mraźnica I

H. Backenroth i M. Horn

Kraków........

Miriam . !......

Temida........

Razem Mraźnica II.

Schodnica.

Artur........

Armand, Babiak . . .

Fela...........

Selig Weismann . . .

Galicia.......

Helena, Zosia, Maryla

Perutz.......

Pasieczki......

Rohag ........

Ska Labor .....

„ Podwawelska . . The European Comp. Ltd Tryumf — Zygmunt . Mar ja .........

Razem Schodnica

Urycz.

Urycka S-ka ......

Rohag ........

Zamoyski Neustem . . .

Razem Urycz

Opaka.

Karpaty I

II

III. ......

iv.

Razem Opaka

Zapas

zd.ai./xn,

1919

Odtloczono

Cetnary metryczne

82

71

243

307

937

1126

672

200

742

281

220

347

293

397

375

255

230

44

290

366

4576

421

66908

308

178

356

627

173

769

860

9??

1102

663

530

269

65

80

400

979

1061

56

09E

I I i?s ! gggSg? I

33§?§g

Ol GO

1476

497

2908

2388

CO

05

05

1257

14790

3483

24155

! 1-cSSS

Ol rH

! 558

5602

5793

3337

12697

2221

05

1343

1071

i Tow.|

mag.;

Ph R W CU rk-Sn

rQh

* *§ *

R bD r2L*

*£    *S'

! Manko

46

16a

242

392

155

226

142

21

! t-< i r-    r- zo 71 rf os o

I 05 I w    rH ^ I Q \C Q ?1

CO rH

CO

733

175

150

'M

4 4M

H X H.

I CO OS O

I 00 H H rH

Opal

408

508

731

56

120

220

00?

21 XJ

001

0001

LL()Ô

860

358

100

980

107

3    1 ISS l:$ IS33&2 I

3î as

h* Q h* .h Q0 ■r* bl

MWHMW

Wytwór

czość

w grudniu

250

891

425

1967

2931

2998

9300

50

7331

1332

800

2580

260

2810

1560

118

1447

16799

3790

1140

83

23250

1097

7431

4700

7785

490

5966

4710

267

15524

3001

1117

300

300

2325

975

195 :

Zapas d. 30./XI.

Ce

RI 61

ISg;slS§llSliiS l|S8S3$l3!|lii§i I

SM    rH    05

O

s I 'ISils■■'■IIlSf8SgSI®S

H    rH

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

K

’Z)

£> rH «—<

co

' .NHÖ .    .    .

.    .    * M

ê? :4 *^2| ;

. . r- £ . b Æ a §1

. . .- . .* 2 ._;■-.Sfr© ■§ fflHSü ^.Sjg >, lh 3 S. S ~ £ O C T5 g £2    O 'S ^3 * A *

C    £â-S~ ‘-g~-2    M UZ

l'iîsrifflill-si 1^12^51'¹ ' '

3 -m MŹcooSSŹ&ćŁ „«unau“ g

•O

VIII. Gerti I.

1-C

Rema

«i c£

• CM O

CM

TIXXX

Brugger I,

Br. Raili II

Galotti III.

U|BJ3U'ID (3|fl

jfjauyejj ‘me *fl|

BqiBS

ubs

Silva Plana I. .

bSs:^

Kozak

Berta

Sobieski .

•«I ' •

fflS • •

s .

£*(Zi

Trapp

Ural .

•    5 *

S

'mss

Wanda

05

Zapas zd.3¹ ./XII.

1919

Od tłoczono

Cetnary metrycene

2329

535

394

O'Cp CO Ol

207

58

xs 2

CAI t*H

rH 'O

ii ! f2g

-t O

085

295

157

159

Ol os

X ri

T—1

S I 00

CD TH

570

450

»O

£532

I - ÎO CO 01

057

503

402

1055 j 10138 2104    3130

1970

Tow.

mag.

Rym.

W u R 03 * *

Manko

Opal

Wytwór

czość

w grudniu

Zapas * d. 30./XI.

Cetnary metryczne

1919

Okręg górniczy Jasielski.

25

25

1048

192

00-<M

•*-H »C t> rfi

21

1210

361

33

> o CO

CD O ^

H#* t'» tH

tss

O CO CD

rH t-H

GC> 0^ rH iO (M rH ^ (M

H*

570

205

232

O rH D5 O CD TH -

7-Ll

99

I 13

OTgg§:

JD— iO T—J

(M CO O

«O

os

I 133 I

CO OJ

169

84

lllis

CD O O CD

18

O

204

186

2948

2398

950

210

183

800

i' os

O E— CO «O

200

457

8245

2830

1014

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Białobrzegi.

Gerdasglück

Bobrka.

Opal . .

Dominikowice.

Eugenia . .

Grabownica st.

Gaten . . Graby . .

Harklowa.

Böhmko, Minerwa . .

Kiarfeld...... .

Wede........

Humniska.

Iwonicz.

Klęczany.

Genpeg

Antoni

Junosza

Karolina . . Elżbieta, Ida Teresa . . .

Klimkówka.

Emma

Iza

Maks . . Minka . . Minia . .

Kobylanka.

Światło . . Wiktor . .

Kobylany.

Berta 1

Korczyna-Biecz.

Stanisław.....

Krościenko niine.

Kranem......

Mae Allan .....

Krościenko wyisze.

Arnold ......

Zapas

z d. 31./XII. 1919'

Od tłoczono

Cetnary metryczne

50

134

7479

7663

3015

5350

83780

2759

320

8 S-S

rH CS

0901

11433

330974

250

500

2500

3250

001

9190

000

009

429085

Tow.

mag.

Manco

009

801

247

46903

Opat

Zapas | Wytwór-* d. 3U./XI.

czość

w grudniu

Cetnary metryczne

1390

50

1446

182

110

oot

59583

1919

i;

250 550 . 4225

50

5081

2179

10725

fff

!    «r*

! T-H TM

CC CO

1401

541931

CS

3015

4020

70920

2029

170

25

9£t

501

247

1030

10132

324614

- Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Rypne.

Wielka Sarinacja Polonia Jurand Alfa .    ...

Tep.ige ....

Razem Rypne

Rajskie.

Luli

Ropienka.

Ska Ropienka

Wańkowa.

Société des Pétroles de Wańkowa .... . . . . .

Paszowa.

Tryest. Rafiner]a Olejów Mineralnych.....

Ustrzyki Dolne.

' BUÂpO'J

Słoboda dubeńska.

Tryumf . . Fortuna . .

Razem Słoboda d.

Polana.

i Fryderyk i Concordia . .

Kropi wnik.

Karpatia ........

Popiele.

Luks

Bandrów.

Tow. akc. eksploatacyi i transportu.....

Perehińsko. •

Tryumf

Strzelbice.

Ska kopalniana „Strzelbice“ . .......

Razem Drohob. Okręg Górn.

Zapas

z d. 31 ./XII.

1919

Odtłoozono

Cetnary metryczne

18!

184

278

60

666 T

367

001

143

173

432

779 !

3626

I g§

§5

88787

625

858

Cl OJ g iQcbn

329

901

»i

906

5.

•SN

359297

Tow.

mag.

Manko

Opal

Wytwór

czość

w grudniu

t nary metryczne

171

11

30

g IS

l>

40

980

11

122

30

966

lO H ^ TH lC ÎO ^CCCCI

73

423

1430 !    271

210

21

536

518

43602    59%

Zapas

z d. 30./Xf. 1919

Ce

141

156

60

1441

156

105

367

27

49

166

779

2467

85

516

905

87645

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Starawieś.

Edward

Szymbark.

Bystrzyca . . . Lassek.....

Tokarnia.

Toroszówka.

Jerzy

Hector . . .

Turzepole.

Nadgrabcem

Węglówka.

Granat . . Kiczary . v Pory . . .

Wielopole.

Eres . . . Konstanty

Wietrzno.

Radium . . Reich . »- .

Witryłów.

Katarzyna

Wójtowa.

Lux .

Wola jaworowa.

Janina '.........

Wnika.

Flora

Zagórz.

Warszawa . Włodzimierz

Zmiennica.

Nadzieja........

Razem jasielski Okręg Górn.

Xapas z d.Hi./XII.

6i6l

Od tłoczono

Cetnary metryczne

§ I I

▼H

75

89

132

T- cc —

i?

1461

25

9806

7849

95

755

20559

OB

474

419

300

418

CC

655

1619

28

22

11533

2532

0611

261

2224

448

i s?

-O

Manko

Cl

•I

es ~~o i t> Cl I

T—I

k>

5346

S§ I I I §8

tH

30

130

78

Wytwór

czość

w grudniu j

ary m

Cl cc

75

60

1290 i

2015

110

77

193

64

82

83

4527

2532

607

1131

117

1838

670

398

JS

§3

Cl

.i

Zapas

z d. 3U./XI. 1919

157

Cl CC

66:

1530

25

16812

583

6979

95

638

>0 O

-* *-t Cl

05 I - iC

771

250

226

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

Kryg.

Kinga . . . Roma . . . Sobieski . .

Łęki.

Niepodległość . . Rubin ......

Libusza.

Adam

Lipinki.

Lipy......

Belweder . . . Morgenstern I. .

II.

99

Rużyca . .

Mokre.

Stefan

Pagorzyca.

Pewede

Posada górna.

Posadowa.

Potok.

Ella

Elbe

Leon . . Lubicz . . Piast . .

Rogi.

Ropianka.

Emilja . Marta .

Goldschmidt

Równe.

August . . Karol . . . Perki ńsko .

Rudawka rym.

Sękowa.

Nafta

Opteg

Ugoda . . .

ij-

CS!

<1

cc

«a

Table de matières.

.    •Betu i

BI61    j

ll'/ig-p z oaoKX)jipo '*°¹ i

Cetnary metryczne

00 00 ce t» t> i> os cï <to -sti eo

ÎO co oo io

C5 05

246

317

Revue de pétrole Nr V d. 1 mars 1920. L'analyse des frais du mètre foré.

35 Les résultats analytiques de différentes espèces de pétrole.

Correspondances des différents districts de pétrole a) Drohobycz, b) Jasło.

La Roumainie et son pétrole.

Le souci d’Amérique quant à l’avenir au point de vue

35768

de pétrole.

Manko

t>

2112

Opat

Wytwór-

rzośó

w giudniu j

Zapas

z d. 30 /XI.

Cetnary metryczne

H Ci

(MHH^

«O <N CO 00 O OJ

- co -f

651

191«

OJ OJ 05 OJ <© 00 ri ** fi

SB i

220

oj eo

iO if5 tH 05

62290

La production universelle de pétrole.

Tables statistiques de pétrole rédigée d’après les eomimi-niqués officiels du Bureau de mines.

Marché du pétrole et de ses fabricats.

Communiqués officiels.

Communiqués de l’Académie montane.

Bibliographie et revue de publications périodiques. Chronique.

Tables comparatoire de poids et mesures.

Table de matières.

Fabryka przetworów tłuszczowych w Trzebini, Spółka Akcyjna.

Nazwa kopalni i otworu świdrwoego

Pniów.

Kałus*

Bitumen

Maurycy

Kałusz I

I) obrotów.

HH*

.«

Słoboda rungurska.

Aron Rosenkranz i Ska

t> O TH

(szybów 15) . .

(M

ni

‘ ©J    «3

>» rv-r

N    3

CC

3

be

Kosmacz.

Premier

•o S -o c

Ii ?

u% à

Zapas

zd.31./XII.

1H19

Odt.toczono

Cetnary metryczni'

49081

20746

I    I    I X 05    05    II    1-1

!    I    I X    35    II    CM

SINI

t>

7958

2196

1686

1344

(22

Opat i Manko ;

Tow. i mag. i

] Wytwórczość

i w grudniu

Zapas zd. 30./XI.

Cetnary metryczne

1919

Nazwa kopalni i otworu świdrowego

III. Okręg Górn. Stanisławowski.

2083

3315

55286

00

Bitków.

7958

1388

Itsg I I

CO r-ł

IMS

ja •>

a 05

ar

644

896

909

100

IMS!

204

1589

IISI

co

:! ;

• £ •

Si '1 =

Austrya

Stella

N. Gold (szyb. 3)

Tepege

Ropex

’.s-«' •’io-ê ;.2ë

. ca

*2

Pasieczna.

1 •£

2    & * * CßH

Isaîi

¥;§fis

OfcSsä

W dniu 25-go bm. odbyło się w Banku Przemysłowym organizacyjne Walne Zgromadzenie akcjo-narjuszów powyższej Spółki, która ukonstytuowaną została jako Towarzystwo akcyjne o kapitale początkowym K 5,000.000’— podzielonych na 10000 sztuk „akcji po K 500 —.

Spółka ta wybudowała i urządziła Fabrykę mydła i przetworów ubocznych w Trzebini. Fabryka ta urządzoną jest na początkową produkcję 500 wagonów zwykłego mydła oraz 50 wagonów mydła toaletowego kosmetyków itp. Fabryka może produkcję swoją w przyszłości zwiększyć w trójnasób. Ruch fabryki rozpocznie się prawdopodobnie w przeciągu bieżącego roku.

Walne Zgromadzenie przyjęło sprawozdanie Komitetu założycieli do wiadomości i udzieliło temuż Komitetowi absolutorjum.

Nowa placówka przemysłu powstała z inicjatywy znanych przemysłowców krakowskich pp. Inż. Jana Rożnowskiego i Bronisława Rożeckiego, przy wybitnej pomocy współudziale Banku Przemysłowego. Do Rady Zawiadowczej weszli : p. Dr. Tadeusz Bednarski,

„ Dyr. Tadeusz Filippi,

„ Stanisław Lambert,

„ Jan Michalik,

„ Władysław Potulicki,

„ Jan Rożnowski,

„ Bronisław Rożecki,

„ Dr. Marcin Szarski.

Dyrektorami Spółki wybrano pp. Inż. Rożnowskiego i Rożeckiego.

Do Komisyi rewizyjnej wybrano: p. Prof. Adam Kramaizyński,

„ Teofil Przybylski,

„ Dyr. Rudolf Rosiński,

„ Dyr. Tadeusz Winiarz,

„ Dyr. Mieczysław Walczak.

Rada Zawiâdowcza ukonstytuowała się w następstwie wybierając piezesem Towarzystwa p. Dyr. Tadeusza Filippiego, zaś zastępcą p. Dr. Tadeusza Bednarskiego.

I n I

od wkładek I

...............miii.........nil

I 4%

I od wkładek

BANK

KUPIECTWA POLSKIEGO

W WARSZAWIE

Filia w Krakowie, ul. Pijarska L. 2

Telefon Nr 3106

ooooooooooo

vis a vis Hotelu Francuskiego

Kupuje i sprzedaje: efekty, walory, dewizy, towary.

Przeprowadza transakcye: handlowe, giełdowe i przekazowe zagraniczne. Przyjmuje tak korony jak i marki polskie na książeczki wkładkowe

na 4%!!

3%.

Otwiera rachunki bieżące i oprocentowuje takowe na

Reprezentuje wyłączne zastępstwo wielkiego amerykańskiego BROADWAY FINANCE CORPORATION i złączonych z nim banków polskich Broadway National Bank, Falis National Bank i American Bank.

Finansuje i przeprowadza zakupna wszelkiego rodzaju towarów i surowców w Ameryce.

Pośredniczy we wszelkiej korespondencji i transakcjach pieniężnych z emigrantami polskimi w Ameryce.

Uczestniczy w organizacji pasażerskiego i towarowego ruchu z Polski do Ameryki na własnej linii okrętowej przez Gdańsk z każdej miejscowości Rzeczypospolitej Polski.

Przesyła telegraficznie i przez pocztę pieniądze z Polski do Ameryki i wypłaca nadeszłe stamtąd przekazy.

9%

dywidendy od akcji płaci Bank kupiectwa Polskiego za rok 1919.

4% I

od wkładek I

WŁASNE FILJE:

Lwów, Przemyśl, Tarnopol, Sanok, Drohobycz, Lublin, Gdańsk, Poznań.

47.

od wkładek

[9

i*

TOWARZYSTWO

POLSKICH

TEWUGE

WYDAWNICTW

GÓRNICZYCH

'J

posiada na składzie głównym w Krakowie, ul. Jagiellońska 5

Telefon 2431

WYDAWNICTWA :

Górnictwo, H. Kondratowicz T. I........................

T II

” » ¹ • ¹¹........................

Borysław, Studium geologiczne, Dr. J. Grzybowski z 7 mapami..........

Monografia Krakowskiego zagłębia węglowego, część I., II. i IV. z mapami . .

Stosunki ekonomiczne zagłębia Krak., prof. J. Michalski ............

Droga wodna Dunaj-Odra Wisła-Dniestr, Dr. Józef Rosłoński...........

Uwagi gospodarcze, przemysł górniczy i fabryczny w zagłębiu Krak., Dr. Artur Benis Taryfy kolejowe, Bronisław Chodkiewicz Handel węglem kamiennym, Tadeusz Filippi

Pieśni górnicze, Zdz. Kamiński i P. Mooss, opraw. ...............

yy    yy    >>    )>    >j    brosz................

Sprawdzanie pokładów węglowych w otworach świdrowych, F. Jastrzębski . . .

Pamiętnik I. Zjazdu górn. i hutn. poi. w r. 1906 (wyczerpany) ..........

II. Zjazdu góra. i h utn. pol. w r. 1910    ...... ......

Memorjał w sprawie założenia Akademii górniczej w Krakowie.........

Kalendarz górniczy „Szczęść Boże“ na r. 1910/11/12/13/14............

Woda w przyrodzie i górnictwie ........................

Podsadzka płynna ..............................

Przyszłość polskiego górnictwa, prof. Uniw. Jag. Dr. Wł. Szajnocha.........

Badania geologiczne terenów naftowych na wyspie Sumatrze (z ilustr.), Dr. K. Tołwiński Uboczne opory ruchu w wyciągach kopalnianych (z ilustr), prof. górn. Karol Miłkowski Początki opieki socyalnejrobotników przy górnictwie solnem w Polsce, inż. Erw. Windakiewicz

Płace robotników według systemów amerykańskich Artur Benni.........

Budowa geologiczna utworów węglowych w zagłębiu Dąbrowskiem, St. Czarnocki Wypadki nieszczęśliwe w kopalniach węgla kamiennego w zagłębiu Dąbrowskiem 1904, 1905 i 1906, Wł. Choroszewski i J. Hofman ..........

O» ^ W K5

g© ck c© i* f \ó m. *t © o en I I os©-,

1-40

3*92

2*80

2-10

7-—

7-—

1-40

1 96

112

112

1-75

1*75

175

-•56

112

4*90

w r.

Wapień muszlowy w zagłębiu Dąbrowskiem, Karol Bogdanowicz.........

Przemysł węglowy w Królestwie Polskiem, K. Srokowski i J. Hofman.....

Geologiczny opis Polski, Jerzy Bogumił Pusch .................

Pokłady węglowe wzdłuż przyszłego kanału Dunaj-Odra-Wisła, Dr. W. Petraschek .

W królestwie nocy zbiór nowel z życia górników, Kazet.............

Pamiątka I. Zjazdu górników z 66 ilustracyami.................

Galicyjski przemysł naftowy, (z wykresami) wydanie na kredowym papierze Dr. Leon Rymar

W zapadłym szybie, Ludwik Stasiak..............•.......

Niemiecko-polski słownik górniczy, inż. górn, Feliks Piestrak...........

Przemysł produkcyi ropy wobec projektowanej noweli naftowej .........

Znaczenie solanki dla wytwórczości soli, inż. Erwin Windakiewicz . . . • .... 0 złożach węgla brunatnego w Galicyi i Polsce, inż. Edward Windakiewicz ....

Nasz przemysł naftowy w rozrachunku z Austrją, Dr. Alfred Kohl........

Przyczynek do Geologji Ks. Cieszyńskiego, Karol Buzek...... ......

Zagadnienia przemysłu naftowego w Polsce, Dr. K. Tołwiński..........

Przemysł żelazny w Królestwie Polskiem, Julian Hofman

Myśli do ustawy górniczej, inż. Roman Brzeski.................

Przegląd obszarów naftonośnych Karpat Polskich wraz z mapą, Dr. J. Grzybowski .

210

3*50

2*10

4*90

2-80

5*60

3-50

4*90

4*20

9 80

1*40

210

2*45

560

1*96

070

3*85

7*—

40

Do powyższych cen dolicza się 10% dodatek drożyźniany.

TEWUGE dostarcza wszelkich dzieł zawodowych i technicznych z literatury polskiej, francuskiej, angielskiej, niemieckiej i i.

1020

f*

[9

[9

[1

tj

[9

Nakładem Towarzystwa Polskich Wydawnictw Górniczych TEWUGE, Spółki z ogr. odp. — Redaktor odpowiedzialny : Stanisław Kamiński. — Drukarnia Związkową,-w Krakowie -Mikołajska 13, pod zarządem J. Dziubanowskiego.

L. 340.

OGŁOSZENIE LICYTACYI.

Celem zabezpieczenia dostawy dla Zarządu żupy solnej w Lacku p. Dobromil w roku 1920 następujących materjałów a mianowicie:

I. WYROBY Z ŻELAZA

żelazo kute płaskie, okrągłe walcowane, blachy ślusarskie, pocynkowane, blachy panwiowe, blachy lane, drut żelazny, stal lana, stal inerberska, sprężynowa, nity panwiowe, fasonowe, ślusarskie, śruby z nakrętkami, gwoździe, siekiery, kłódki, szyny kopalniane, liny stalowe szybowe, słupy żelazne lane, łopaty stalowe, kilofy, pilniki, koła i osie do wózków kopalnianych.

II. WYROBY Z DRZEWA

konewki i czerpaki, drabiny szybowe i kosze z wikliny, pralniki.

III. ARTYKUŁY SKLEPOWE

smar Toyota, oliwa cylindrowa, maszynowa, waselina biała, pokost lniany, pasta do podłóg minia, terpentyna, maź pogazowa, karuk stolarski, bawełna kolorowa do czyszczenia maszyn, konopie, świece, mydło zwykłe, wosk pszczelny, zapałki,

szczotki ryżowe, murarskie, penzle.

IV. DRZEWO

Żerdzie

rozpisuje się niniejszem publiczną rozprawę ofertową. Oferty mogą opiewać na dostawę poszczególnych grup lub materjałów franko żupa solna względnie stacja kolejowa Dobromil. Oferty w kopercie zamkniętej z napisem „Oferta na dostawę materjałów“ wnosić należy na ręce Naczelnika Zarządu żupy solnej w Lacku p. Dobromil najpóźniej do dnia 18 marca 1920 r. do godz. 10 V2 przed południem. Otwarcie ofert nastąpi o godzinie 11 przed południem, przyczem oferenci mogą być obecni. Bliższe szczegóły co do jakości i ilości materjałów powziąść można z wykazów materjałów, które wraz z formularzem oferty otrzymać można w Zarządzie żupy solnej w Lacku i z warunków licytacyjnych.

1025

Lacko, dnia 13 lutego 1920.

OGŁOSZENIE.

PolskieTowarzystwo handloweT.A.

w Krakowie, ul. Sławkowska L. 1

przeprowadza

na mocy upoważnienia Wydziału górniczego Komisyi Rządzącej wszelkie trans-akcye przy odbiorze

węgla,

na podstawie urzędowych przydziałów ze wszystkich kopalń, a mianowicie:

Jawornickiego, Gwarectwa węglowego w Jaworznie, Galicyjskich Akcyjnych Zakładów Górniczych w Sierszy, Towarzystwa przemysłowego i górniczego w Borach, kopalni węgla Compagnie Galicienne de

Mines w Libiążu.