POŚWIĘCONE SPRAWOM RODZIMEGO :: PRZEMYSŁU NAFTOWEGO ::

CZASOPISMO NAFTOWE

WYCHODZI 1-go i 15-go KAŻDEGO MIESIĄCA JAKO DODATEK DO

CZASOPISMA GÓRNICZO-HUTNICZEGO

Z Krajowej Rady Naftowej.

.. »«*1 «• robotników w Zagłębiu Ostrowsko Kar-

CZASOPISMA GÓRNICZO-HUTNICZEGO

Redakcją kieruje Komitet Redakcyjny. — Redaktor zast. St. Kamiński.

Prenumerata z przesyłką pocztową w Polsce:

Rocznie . . . Mk 180’—. Cena pojedynczego numeru . . . Mk IO⁻—. Za granicą 90 fr. rocznie.

Rękopisy niezużytkowane zwraca się na żądanie. — Przedruk artykułów dozwolony tylko z podaniem źródła.

Biura Redakcji i Administracji: w Krakowie, ulica Jagiellońska L 5. Telefon (międzymiastowy) Nr. 2431, — w Warszawie, Bielańska 18.

Konto Pocztowej Kasy Oszczędności Nr. 141.049.

Z Krajowej Rady Naftowej.

W dniu 19 maja b. r. odbyło się posiedzenie Rady Naftowej pod przewodnictwem Kierownika Starostwa górniczego Naczelnika Wydziału Ministerstwa Przemysłu i Handlu inż. Dr. Antoniego Meyera, na którym powzięto następujące uchwały :

1)    Rada Naftowa przechodzi do porządku dziennego nad projektem Dr. Falka, jako nie nadającym się do dyskusji w przedłożonej formie.

2)    Rada Naftowa wyraża opinię, żc w pewnych poszczególnych, godnych uwzględnienia wypadkach, przedłużenie dzierżawy mogłoby być dopuszczalnem.

3)    Rada Naftowa uprasza rząd, aby przed wniesieniem do Sejmu w tym kierunku opracowanego projektu, zechciał w każdym razie udzielić go Radzie naftowej do zaopiniowania“.

Wskazane są następujące zmiany §§ 40, 42 i 81 kraj. ust. naft. z roku 1908, Nr. 61 Dz. ust. i rozp. krajowych.

§ 40.

w ustępie b) po słowach „które z pomyślnym wynikiem ukończyły“ dodaje się słowa „do końca roku szkolnego 1920/21“.

§ 42.

w przedostatnim wierszu po słowach „i gdy z dowodów tej praktyki“ dodaje się słowa „jak i z dowodów poprzednich teoretycznych studjów“.

§ 81.

Ustęp 2-gi tego paragrafu miałby brzmieć : „Rada naftowa składa się ze Starosty górniczego i z 11 członków ; dziewięciu członków delegują te zawodowe stowarzyszenia, które na każdy okres funkcjonowania wyznacza Minister przemysłu i handlu, dwóch członków mianuje Minister przemysłu i handlu“.

Ustęp 5. tego paragrafu miałby brzmieć: „Koszta posiedzeń Rady Naftowej pokrywane będą przez Rząd“.

Ustęp 6. tego paragrafu miałby brzmieć : „Bliższe postanowienia o składzie, urządzeniu i zakresie działania Rady Naftowej wyda Minister przemysłu i handlu w drodze rozporządzenia“.

W sprawie organizacji państwowej administracji przemysłd naftowego uchwaliła Rada Naftowa me-morjał, który podajemy poniżej w jego pełnem brzmieniu:

„Krajowa Rada Naftowa wyraża zapatrywanie, że wprowadzenie systemu monopolów państwowych do przemysłu naftowego może ku szkodzie Państwa wstrząsnąć podstawami tego wielkiego przemysłu i wpłynąć ujemnie na jego dalszy rozwój, tudzież na pożądane ze wszech miar zwiększenie wytwórczości kopalń.

Wychodząc z tego założenia Krajowa Rada Naftowa wyraża życzenie, by wszelkie projekty Rządu w przedmiocie ewentualnego wprowadzenia jakiegokolwiek monopolu w przemyśle naftowym, były jej udzielane do zaopiniowania.

Z uwagi na potrzeby Skarbu Państwa Polskiego i konieczność zapewnienia Państwu korzyści wynikających z handlu zagranicznego ropą i jej przetworami, Krajowa Rada Naftowa już dzisiaj wyraża opinię, że Państwo powinno mieć udział w różnicy między ceną wewnętrzną a zagraniczną“.

Już za czasów austrjackieh uznaną została po-

rafinerji państwowej i Oddział ropny.

Memorjał w sprawie organizacji państwowej administracji przemysłu

naftowego.

Zrealizowaniu tego postulatu stanęły na prze-wszechnie konieczność zjednoczenia całej administra- szkodzie głównie wypadki wojenne, jakkolwiek już cyi przemysłu naftowego, rozdzielonej pomiędzy Mi- w tym czasie przeprowadzono pewnego rodzaju kon-nisterstwo Robót Publicznych (kopalnictwo) i Mini- solidację agend, tworząc w Ministerstwie Robót Pu-sterstwo Handlu (rafinerje i przedsiębiorstwa maga- blicznych obok Departamentu naftowego, Wydział zynowe i transportowe) w jednem ministerstwie.

Również i w niższych instancjach władz górniczych, a w szczególności w Urzędach górniczych załatwiane były w tym czasie czynności takie, które do zakresu działania tych Urzędów w myśl obowiązujących ustaw i instrukcji nie należały, jednakowoż były z przemysłem naftowym ściśle związane.

Krajowe Towarzystwo naftowe, jako reprezentant przemysłu naftowego, wniosło bezpośrednio po powstaniu Państwa polskiego memorjał, uzasadniający konieczność złączenia wszystkich spraw dotyczących przemysłu naftowego w jednem ministerstwie. Memorjałowi temu można jednak to zarzucić, że odnośnie do organizacji władz naftowych był niezupełnie jasny, a mówiąc o stworzenin urzędów naftowych, mógł wywołać wrażenie, że przemysłowcy naftowi chcą i życzą sobie zupełnie odrębnej organizacji władz naftowych wszystkich instancji, zrywając zupełnie z dotychczasową organizacją.

Powszechnie znanym jest fakt, iż z całego szeregu byłych austryjackich władz administracyjnych, właśnie organizacja władz górniczych stała na wysokości swego zadania tak pod względem sprawności swego działania, jak i pod względem umiejętności współpracy z przedstawicielami przemysłu.

Także i na polu przemysłu naftowego miało to miejsce, a stosunek władz górniczych do przemysłowców naftowych, zwłaszcza w pierwszej instancji, które to władze przedewszystkiem wchodzą w grę, był jak najlepszy. ‘‘Biorąc pod uwagę działalność władz górniczych na polu przemysłu naftowego należy podnieść, że współpraca tych władz z przemysłowcami naftowymi doprowadziła do uregulowania szeregu najpoważniejszych kwestji dotyczących tego przemysłu — o ile to w ramach obowiązujących ustaw i w warunkach ówczesnych było możliwe. I tak:

1.    Bezpieczeństwo na kopalniach zostało zapewnione w tym stopniu, w jakim to da się wogóle przeprowadzić, uwzględniając momenta niebezpieczeństwa właściwe temu przemysłowi

2.    Statystyka, jakkolwiek jej nowoczesne ukształtowanie wobec skrępowania nakazami z góry, nie-dało się przeprowadzić, objęła wszelkie oddziały górnictwa naftowego i produkcyi ubocznej, jak produk-cya gazowa.

3 Sprawa ochrony kopalnictwa naftowego przed ujemnym oddziaływaniem poszczególnych wierceń na całość, została również ujętą i rozwiązaną w sposób, w jaki to na podstawie obowiązującego ustawodawstwa naftowego dało się uczynić — a współpraca władz górniczych z przemysłowcami naftowymi doprowadziła do stworzenia stacji geologicznej w Borysławiu, której działalność jest powszechnie znaną i uznaną. Stworzeniu analogicznych instytucji dla innych okręgów stanęły na przeszkodzie jedynie wypadki wojenne.

Rozwój dalszego działania władz górniczych zależnym jest głównie od takich zmian w postanowieniach obowiązujących obecnie ustaw dotyczących przemysłu naftowego, któreby kompetencję tych władz odpowiednio rozszerzyły.

Jako początek tego ustawodawstwa można uważać ustawę o gazach ziemnych z 2 maja 1919, nad rozbudowaniem której to ustawy w drodze rozporządzeń administracyjnych praca władz górniczych jest w toku.

Co się tyczy przemysłu rafineryjnego i transporto wo-magazy nowego, to podlegały one w Au-strji kompetencji władz przemysłowych, a więc w ostatniej instancji ministerstwu handlu. Zaznaczyć jednak należy, że w czasach pokojowych ingerencja władz ograniczała się jedynie do spraw koncesyjnych i słabo wykonywanego nadzoru nad bezpieczeństwem. Jedynie władze skarbowe ze względów fiskalnych przeprowadzały nadzór nie mający nic wspólnego z właściwą administracją przemysłową.

Opierając się na powyższych wywodach można zupełnie słusznie podnieść, że żądanie stwarzania jakichś specjalnych urzędów naftowych pierwszej, a względnie drugiej instancji, nie jest niczem uzasadnione i byłoby to tylko szukanie nowych dróg tam, gdzie są już dawne i dobrze utarte, połączone z wielkimi kosztami dla skarbu państwu w czasie, gdy koszta administracji państwowej pochłaniają i tak bardzo wysokie sumy, oraz gdy wynalezienie sił fachowych dla należytego sprawowania administracyjnych czynności państwowych, należy do trudności często niemożliwych do pokonania

Zaznaczyć należy, że w razie utworzenia odrębnych urzędów naftowych pierwszej instancji, dawne urzędy górnicze musiałyby być utrzymane dla reszty spraw górniczych, a co najwyżej możnaby ich personal nieco zredukować

Od chwili powstania Państwa polskiego zaszła przeto konieczność stworzenia jedynie najwyższej instancji dla wszystkich spraw dotyczących przemysłu naftowego, która istniała poprzednio w Wiedniu, a to tak w myśl życzeń przemysłowców naftowych, jak i poprzednich doświadczeń w formie jednolitej.

Konieczności tej stało się pierwotnie zadość, przez połączenie wszystkich tych agend w ministerstwie przemysłu i handlu. Jednakże ministerstwo przemysłu i handlu nie znalazło dostatecznego uznania dla ważności tego przemysłu i dla jego specjalnych właściwości, charakteryzujących się tem, iż stosunki w tym przemyśle zm eniają się prawie z dnia na dzień, wskutek czego administracja jego musi być nadzwyczaj sprawną i ogromnie szybko działającą.

Dla przemysłu tego nie stworzono odrębnej sekcji, obejmującej cały przemysł naftowy (kopalnie, rafinerje, magazyny etc.), względnie specjalnego urzędu wyposażonego w daleko idące kompetencje, lecz chciano tenże przemysł wtłoczyć w ramy Sekcji górniczo-hutniczej, a gdy to się nie dało przeprowa dzić, rozdzielono ten przemysł między dwie sekcje, separując kopalnictwo od rafinerji, a tem samem niszcząc dotychczasowy dorobek na tem polu.

To zapoznanie przemysłu naftowego i jego ważności, było powodem, że przemysł ten szukał poparcia gdzieindziej i uciekł się pod opiekę innego ministerstwa, gdzie dano mu takie stanowisko, jakie bezsprzecznie dla niego jest niezbędne.

Wyodrębnienie to jednakże z konieczności rzeczy musiało być tylko połowicznem, trudno bowiem sobie wyobrazić przeniesienie agend czysto technicznej natury do ministerstwa skarbu.

Gdyby to przeniesienie zostało nawet w całości dokonanem, to nie ulega kwestji, że wcześniej czy później wpłynęłoby ujemnie na sprawność odnośnych władz, czego najlepszym dowodem historja administracji salin Małopolskich przez austryjackie ministerstwo skarbu.

Ujemne skutki obecnego rozdziału kompetencji między ministerstwa skarbu i przemysłu i handlu dają się już obecnie odczuwać tak przemysłowcom, jak i samym władzom, względnie ich reprezentantom.

Sprawa przedstawia się faktycznie tak, że zachodzą ciągłe spory kompetencyjne i ani przedstawiciele władz, ani przemysłu, nie mogą sobie dokładnie zdać sprawy, do kogo właściwie cały szereg czynności należy. Stan ten musi powodować zastój i przewlekanie załatwienia poszczególnych spraw, a co za tein idzie odbija się bardzo ujemnie na samym przemyśle, mimo, że rozwój jego obecnie ma dla Państwa, a w szczególności dla jego stosunków finansowych pierwszorzędne znaczenie!

Chociażby więc ministerstwo skarbu było zdania, że osiągnie lepsze rezultaty mając bezpośredni wpływ na działalność urzędu naftowego, to przecież wyżej wspomniane skutki rozdziału kompetencji muszą anulować wszelkie wysiłki tegoż ministerstwa. Zdaniem naszem byłoby zatem bezporównania korzystniej, gdyby ministerstwo to, zachowując sobie konieczny, nawet daleko idący wpływ na załatwienie spraw dotyczących przemysłu naftowego — zrezygnowało z dalszego prowadzenia tych czynności w swoim zakresie działania i zgodziło się na ponowne ich wcielenie do Ministerstwa Przemysłu i Handlu!

Ministerstwo Przemysłu i Handlu chcąc jednak uzyskać napowrót wydzielone agendy dotyczące przemysłu naftowego, nie może przemysłowi temu dać gorszego stanowiska, aniżeli przemysł ten uzyskał już w Ministerstwie skarbu. Przeciwnie, będzie musiało przez zespolenie wszystkich agend dotyczących tego przemysłu w jednym specjalnym dziale, oraz przez zapewnienie temu działowi jak najdalej idącej samodzielności, całkowicie wypełnić zasadniczy postulat całego przemysłu naftowego co do organizacji władz.

Zespolenie takie byłoby pożądane nie tylko w najwyższej instancji, lecz także w niższych instancjach, a da się ono łatwo uzyskać przy bezwzględnej koniecznej reorganizacji wszystkich administracyjnych władz państwowych.

Z drohobyckiego okręgu górniczego.

Przyjęto do wiadomości urzędowej zgłoszenie przez Spółkę: Zygmunf Furgalski, Leon Kulczycki i Dr. Artur Kintzi ruchu kopalni oleju skalnego „Respeklin II“ na terenie parc. gr. lik. 603/1 i 603/2 w Mraźnicy, z terminem rozpoczęcia wiercenia zgłoszonych otworów świdrowych Nr. I i II do 30 czerwca 1920.

Leon Rosner w Drohobyczu nabył na własność uprawnienie do wydobywania na terenie parcel, wchodzących w skład kopalni nafty „Mazepa“ na pg. lik. 212/T, 212/2, 506/1, 507/2, 508/1, 509/2, 510, 511/1, 513, 514/1, 515/2, 593/2, 594/1 w Mraźnicy.

Z terenu wymienionego wydzielił parcele gr. lik. 212/1 i 212/2 w Mraźnicy, Zgłaszając na nich założenie kopalni oleju skalnego „Jasło“ z 3-ma otworami wiertniczymi. Termin uruchomienia wymienionych otworów świdrowych Nr. Nr. I, II, III ustalono urzędownie do 1 stycznia 1921.

Z terenu kopalni nafty „Mazepa“ w Mraźnicy zostało w dalszym ciągu wydzielone pole naftowe „Bielsko“ dla prawa wydobywania minerałów żywicznych z podziemia pg. lik. 509 2, 510, 511/1, 513, 514/1 i 515/2 w Mraźnicy. Prawo to zostało nabyte od Leona Rosnera przez Dra Zygmunta Robinsohna w Bielsku i Leopolda Unikła w Drohobyczu. Na terenie tych parcel zgłoszono przez nowonabywająeych ruch kopalni nafty „Bielsko“ z 4 ma otworami świdrowymi — ustanawiając Leopolda Unikła w Drohobyczu pełnomocnikiem kopalni — przyczem wyznaczono

na

Władysław Matkowski i Ska zgłosili ruch kopalni oleju skalnego „Polska Nafta“ na terenie parc. lik. 1114 1115 w Borysławiu, oraz parc. lik. 662 i 663 w Mraźnicy, przez rozmieszczenie otworów świdrowych Nr. Nr. 1, 2 i 3. Zgłoszenie niniejsze zostało przyjęte do wiadomości urzędowej z poleceniem rozpoczęcia wiercenia otworu świdrowego Nr. 1 do 1 października 1920 — zaś następnych II i 111 w 6 miesięcy po upływie terminu rozpoczęcia wiercenia poprzedniego.

Drohobycz, 2 ezerwca 1920.

Podanie Witkowickiego Gwarectwa kopalń i hut w Wit-kowicach o przedłużenie na dalszy rok miar górniczych : Metud w gminie Opaka, Konstantyn, Izydor, Robert, Feliks, Ryszard, Bertram, Filip i Barbara w gminie Borowa góra, Juliusz w gminie Młodów, Helena w gminie Sieniawa, Agnes w gminie Lisia jama, Rudolf, Emerich, Florjan w gminie Zaradawa, Anton, Lukas, Stefan, Georg, Bazyli, Theodor, Anna w gminie Surna-czówka, Cyryl, Ewa w gminie Nowa grobla — załatwiono odmownie, z poleceniem utrzymywania w stałym ruchu miar dziennych od 15 maja do 30 września każdego roku — przy składaniu przepisanych sprawozdań. W dniu 19 maja b. r. wniosło wymienione Gwarectwo ponowne podanie o przedłużeni© wzmiankowanych miar dziennych na dalszy rok — z prośbą o ewentualne traktowanie podania jako rekurs.

Adam Paszkowski, jako pełnomocnik firmy J. N. Wąter-keyn zgłosił założenie nowych otworów świdrowych Nr. Nr. 4 do 18 na terenie kopalni nafty „Mary“ w Borysławiu.

Zezwolono urzędownie na podjęcie robót wiertniczych w szybie Nr. 55, kopalni nafty „na Ratoczynie“ Galie. Akc. Karp. Towarzystwa naftowego w Borysławiu

Na kopalni nafty „Ratoczyn“ w Borysławiu, Towarzystwa naft. z o. p. „Ratoczyn“ został ruch w szybie Nr. III. zupełnie zastanowiony.

Zezwolono urzędownie na rozpoczęcie wiercenia zgłoszonego otworu świdr. Nr. I, na kopalni nafty „Zyta“ w Mraźnicy, firmy Louis Neumann, Ignacy Tisch, Leon Fellner i Leopold Unikel — oraz zaakceptowano ustanowienie Maksa Freiwilliga w Borysławiu pełnomocnikiem tej kopalni w miejsce Leopolda Unikla.

urzędownie termin do 1 Stycznia 1921 celem uruchomienia tycli otworów świdrowych.

Kontraktem z daty 18 stycznia 1920 L. rep. 62908 nabył Bronisław Rappaport od Jana Lenartowicza własność 87 5 części pola naftowego „Toniusin IV“ w Mraźnicy, na pg. lk. 645 — którem zgłoszoną została kopalnia nafty „Toniusin IV“ — z tein, że pełnomocnictwo zostało powierzone Dr. Szymonowi Herseh-dorferowi, adwokatowi w Drohobyczu.

Przyjęto do urzędowej wiadomości zgłoszoną zmianę planu ruchu kopalni nafty „Silva plana“ w Borysławiu, polegającą na założeniu otworów świdrowych Nr. Nr. 21, 22 i 23.

Zezwolono urzędownie na podjęcie ruchu w otworze świdrowym Nr. II, kopalni nafty „Donamon“ w Borysławiu.

Ruch kopalni oleju skalnego „Barbara“ w Borysławiu, Nafto w#j Spółki kopalnianej „Barbara“ Spółki z ogr. odp. w Wiedniu, został z dniem 16 stycznia 1920 wstrzymany.

Pełnomocnikiem kopalni nafty „Aba“ w Tustanowicach, został ustanowiony Salomon Spitzmann w Drohobyczu.

Ruch kopalni nafty „Erdölwerke 1“ w Tustanowicach został podjęty z dniem 1 lutego 1920 — zaś nazwa kopalni została zmienioną na „Marysia“.

Rajmunü Jarosz w Drohobyczu zgłosił ruch kopalni oleju skalnego „Ewa“ na terenie pg. lk, 521/1 w Mraźnicy. Kopalnię tę zaliczono do i kiasy niebezpieczeństwa. Termin wiercenia zgłosfconych otworów świdrowych Nr. I, II, III i IV wyznaczono do 1 lutego 1921.

Herman Nostel, Piukus Herzig et Co, do rąk pełnomocnika Nisiga Scheinfelda zgłosili ruch kopalń oleju skalnego :

„Zagłoba“ — na terenie pg. lik. 271/1, 271/2, 272, 273 i 274 w Mraźnicy — przez wiercenie zgłoszonych otworów świdrowych Nr. I i II.

„Staszic“ na terenie pg. lk. 690 w Mraźnicy — z otworami świdrowymi Nr. Nr. I, II i III.

Kołłątaj I“ na pąre. lik. 426/3 i 427 w Mraźnicy z otworami świdrowymi Nr. Nr. I i II — oraz

„Kołłątaj II“ na parc. lik. 421, 422, 423, 424, 425 i 426/4 w Mraźnicy, z otworani świdrowymi Nr. Nr. 1 i II.

Termin wiercenia otworów świdrowych na wymienionych kopalniach wyznaczono do 1 października 1920.

Zgłoszony przez Eljssza Koppla, Izraela Lifschiitza i Leona Liftschiitza zamiar założenia kopalni oleju skalnego „Pionier“, na terenie parc. lik. 695 i 696 w Mraźnicy, przez uruchomienie otworów świdrowych Nr. Nr. 1, 2, 3, 4, 5, 6 przyjęto do urzędowej wiadomości — z terminem rozpoczęcia wiercenia do 31 lipca 1920.

Kralupska rafinerja naftv w Pradze, zmieniła nazwę kopalni naft/ „Habsburg“ w Tustanowicach — na „Praga“.

Przyjęto do wiadomości urzędowej puszczenie w ruch otworu świdrowego „Baku Nr. I“ na pg. lk. 1059/3, kopalni nafty „Baku“ w Borysławiu.

Udzielono urzędowego zezwolenia na puszczenie w ruch otworów świdrowych Nr. I i II, kopalni nafty „Likurg“ na parc, lik. 1012 i 1013 w Borysławiu.

Przyjęto do wiadomości zgłoszenie ruchu kopalni oleju skalnego „Tryskaj“, Rudolfa Thorna, na terenie parc. lik. 298, 299, 300/1, 301, 305/1 w Mraźnicy — z terminem rozpoczęcia wiercenia otworu świdrowego Nr. I, do dnia 30 czerwca 1920.

Pełnomocnikiem kopalni nafty „Oil Star“, firmy Wilhelm Mertens, w Borysławiu, został ustanowiony inż. Franciszek Gla-zer w Borysławiu.

Uprawnienie do wydobywania kopalni nafty „Zofia“ na parc. lik. 4319 i 4431 w Tustanowicach, przeszło z rąk austriackiej Spółki dla eksploatacji terenów naftowych „Opteg“ — na rzecz Towarzystwa „Rohölexploitationsgesellschaft m. b. H.“ we Wiedniu - przy ustanowieniu Dra Zygmunta Kłeinberga, adwokata w Drohobyczu, pełnomocnikiem tej kopalni nafty.

Uprawnienie do wydobywauia kopalni nafty „Gerta“ w Borysławiu, przeszło na firmę Koritschoner, Brück i Ska we Wiedniu — przyczem ustanowiony został pełnomocnikiem tej kopalni Jakób Becher w Borysławiu.

Towarzystwo dla handlu ropą w Borysławiu ustanowiło Władysława Henniga w miejsce Ludwika Dunina pełnomocnikiem kopalń Towarzystwa w Schodnicy.

Towarzystwo Akc. Rafinerji olejów mineralnych zgłosiło zamiar otwarcia ruchu kopalni oleju skalnego „Zawisza Czarny I“ na terenie parc. lik. 625/2, 626/2 i 627 w Mraźnicy, oraz „Zawisza Czarny ii“ na parc. lik. 623, 624, 625/1, 626/1 w Mraźnicy.

Jerzy Sasyk zgłosił założenie kopalni oleju skalnego pod hasłem „Sasyk I“ na terenie pg. lik. 263, 264, 265, 266 w Mraźnicy, dtto „Sasyk III“ na terenie pg. lik. 428, 429, 430, 431, 432 1, 433, 434, 435 w Mraźnicy,

dtto „Sasyk IV“ na terenie pg. lk. 614/1 w Mraźnicy, dtto „Sasyk V“ na terenie pg. lk. 689 w Mraźnicy.

Z dniem 13 marca 1920 został puszczony w ruch szyb Nr. 3, kopalni nafty „Aleksander“ w Borysławiu.

Pełnomocnik Jakób Weiss zgłosił zmianę nazwy kopalni nafty „Erdölwerke I“ w Tustanowicach, na „Marysia“.

Uprawnienie do wydobywania na kopalni nafty „Barbara“ w Borysławiu, przeszło na firmę „Barbara“ Naftowa Spółka kopalniana z ogr. odp. w Wiedniu — pełnomocnikiem tej kopalni jest Izak Lockspeiser w Borysławiu.

Ruch na kopalni nafty „Vacuum I“ w oddzielę las. Nr. 50 w Tustanowicach, został z powodu braku maierjałów wiertniczych z dniem 12 lutego 1920 zastanowiony.

Jan Lenartowicz, Dr. Izydor Zieger mann i Ska zgłosili ruch kopalni oleju skalnego pod hasłem „Adam“ na terenie parc. lik. 596/1, 596/2 i 596/3 w Mraźnicy — przyczem wyznaczono termin rozpoczęcia wiercenia zgłoszonych otworów świdrowych Nr. Nr. I, II, III, IV i V do 1 stycznia 1921.

Środkowo Galicyjskie Akc. Towarzystwo dla przemysłu naftowego nabyło kopalnię nafty „Gertruda“ w Tustanowicach na terenie pb. lk. 74/2, pg. lik. 576/2, 578/1, 580/3, 579 (część wschodnia), 576/3 (pole naftowa Margarethe I), pg. 578/5, 580/1, 579 część wschodnia, 581 część zachodnia, 582 część wschodnia (pole naftowe Szujski I). Pełnomocnikiem tej kopajni jest Imre Pirnitzer w Drohobyczu.

Ruch kopalni nafty „Tyzia“ (na Ścigalskim) Benjamina Suchostowa i Ski wr Borysławiu został zupełnie zastanowiony.

Dtto ruch kopalni nafty „Bleriot“ w Tustanowicach, z powodu braku materjałów technicznych spoczywa na razie.

Również został ruch wiertniczy w szybie „Józef“ Nr. 35, kopalni nafty „Kościuszko“, Towarzystwa przemysłu ropnego „Łodyna“ w Łodynie z powodu braku rur 4” z dniem 10 kwietnia b. r. aż do odwołania wstrzymany.

Szyb „Ratoczyn Nr. II“, kopalni nafty Towarzystwa naftowego z o. p. Ratoczyn w Borysławiu został zupełnie rozebrany i zniesiony zaś rury zamykające wodę pozostały w otworze świdrowym.

Kopalnia nafty „Oleks“ w Borysławiu przeszła na rzecz Spółki Majer i ifschütz w 25%> na Gustawa Goldmanna i Ja-kóba Goldmana 7‘5'7o na Holenderski Syndykat, naft. Spółka z o. p. w Borysławiu 60%-

Ruch kopalni nafty „Aladar“ i „Edison“ w Tustanowicach, kopalni nafty Spółki naft. z o. p. „Limanowa“ został na razie zastanowiony.

Otwór świdrowy Hi'- IV, kopalni nafty „Ekwiwalent“ w Borysławiu został w ruch puszczony.

Akc. Galicyjskie Towarzystwo Naftowe „Galicja“ zgłosiło ruch kopalni oleju skalnego na polu naftowem „Emilówka II“, na parc. lik. 247 i 248 w Stańkowej — powiat polityczny Lisko, przez wiercenie otworu świdrowego Nr. I.

Galicyjskie Gwarectwo naftowe „Harklowa“ w Harklowej zawiadomiło o nabyciu 52,27₀ udziału ogr. własności pola naftowego „Gwiazda północna“ w Tustanowicach, na którem założoną jest kopalnia nafty „Gwiazda północna“ w Tustanowicach,

Dtto 83‘5°/„ udziału ogr. własności pola naftowego „Hucuł I, II, III, IV, V“ w Tustanowicach, na których założoną jest kopalnia nafty „Hucuł“ w Tustanowicach.

Również nabyło Galie. Gwarectwo naftowe „Harklowa“ we Lwowie, ul. Hetmańska L. 22 — umowami z dnia 28 kwietnia 1920 — od Lipy Schutzmanna 85'l/2⁰/o kopalni „Oskar“ w Borysławiu.

55fl/₀ kopalni „Szczur“ w Borysławiu, względnie prawa naftowe do 26 listopada 1920. (Prawo naftowe terenów „Szczur“ do 26/XI. 1914 r.), 91 °/₀ kopalni „Ignacy“ w Tustanowicach, kopalni „Salo“ i kopalni „Jakób“ w Tustanowicach.

Upoważnionymi do zastępywania Gwarectwa są : Henri Vilter w Paryżu i Jerzy Haase w Borysławiu.

Przegląd piśmiennictwa

Współudział obcego kapitału w naszym przemyśle

jest tak znaczny, a wynikające stąd dla naszych gospodarczych stosunków niebezpieczeństwo tak groz'ne, że nigdy niema za wiele słów, nigdy dosyć ostrzeżeń! Dlatego skwapliwie notujemy kilka odnośnie do tej sprawy wyrażanych myśli w artykule, ogłoszonym pod powyższym tytułem Nr 138 „Kurjera Lwowskiego“ przez Inż. Władysława Szaynoka.

W artykule tym rozpatruje autor kilka form współudziału kapitału obcego w naszych przedsiębiorstwach i określa stopień ich niebezpieczeństwa dla rozwoju i interesów rodzimego przemysłu. Wyłaniają się tu przedewszystkiem dwa rodzaje przedsiębiorstw o zdecydowanej przewadze kapitału polskiego (te są oczywiście najkorzystniejsze i powinny być jak najbardziej popierane) albo o wybitnej przewadze kapitału obcego. Te ostatnie przyjąć musimy jako zło konieczne, wykluczamy dla nich jakiekolwiek przywileje, uważamy je za dowód słabości naszego kapitału narodowego, a staramy się chyba wprowadzić na naczelne stanowiska takich przedsiębiorstw naszych obywateli. Charakter takiego przedsiębiorstwa jest znany i jasny i z tej strony nie obawiamy się żadnych niespodzianek.

Znacznie niebezpieczniejszą formą przedsiębiorstwa jest ten jego rodzaj, w którym kapitału obcego i polskiego jest mniej więcej wysokość równa (stosunek 1 : 1). Przedsiębiorstwo takie ma pozornie charakter polski, w rzeczywistości zaś służyć będzie wyłącznie obcym interesom. Musimy sobie bowiem zdać sprawę z tego, że wielki kapitał to nie jedna lub druga spółka o kilkudziesięciu łub stu miljonach koron czy marek kapitału", lecz koncern takich spółek. Jedno ogniwo takiego koncernu jest bezsilną jednostką z chwilą, gdy chciałoby pracować niezgodnie z interesami reszty spółek. Do niezgodności rzadko przychodzi, gdyż z chwilą, gdyby dopuszczona do 50 proc. w jednej ze spółek grupa zechciała bronić swoich własnych interesów, wykupuje się popro-stu za każdą cenę kilka akcji i rozbija się większość

przeciwnika. Jeżeli nie można kupić akcji, to kupuje siębiorstw tego ostatniego rodzaju jest rzeczą wysoce się jednego reprezentanta przeciwnej grupy i osiąga szkodliwą i niebezpieczną, rzeczą, którą należy jak

się ten sam skutek.

Częściowym ratunkiem w tych wypadkach jest

najostrzej zwalczać i jej przeciwdziałać.    (X)

Doświadczenia poczynione przy zastosowaniu pędni

z materjałów zastępczych w nadreńsko-westf. Zagłębiu węglowem podczas wojny. W czasopiśmie górn.-hutn. „Glükauf“ znajdujemy ciekawe wiadomości o doświadczeniach poczynionych przy użyciu pasów popędowych i transmisji, z materjałów zastępczych w nadreńsko-westf. Zagłębiu węglowem podczas wojny.

Autor zaznacza, że utrzymanie ruchu w nadreńsko-westf. Zagłębiu było częstokroć umożliwione tylko przy wydatnem użyciu transmisji wykonanych z materjałów zastępczych. Nadawały się one mniej do popędów ciężkich, natomiast przy popędach średnich i lżejszych używano ich z dobrym skutkiem. Początkowo jakość i nieodpowiednie ukształtowanie pasów popędowych zrażało górników do tej nowości, lecz później gdy udało się błędy usunąć i pasy te przystosować do warunków lokalnych, przesądy górników zmalały. Skutkiem stosunków wojennych należy się liczyć z tern, że transportery z materjałów Powodem powstawania takich spółek jest także zastępczych będą jeszcze długo używane, zwłaszcza lenistwo nasze. Łatwiej w kilku konferencjach z re- w *y⁽-‘h fabrykach, kopa mac i i p., w y_ prezentantami obcego kapitału i kilku bankami utwo- za!-v S1« praktycznymi. O ile uda się je ulepszyć znajdą rzyć spółkę na sto miljondw, niż zrzeszyć pięć miijo- z Pe™cią zastosowanie w wielu przedsiębiorstwach, nów marek naszego kapitału, złożonego przez kilku-    Czy kopalnie, fabryki itd. zechcą i wówczas

set akcjonarjuszy. Opinja publiczna i rząd powinien używać pędni z materjałów zastępczych, gdy cena nauczyć się odróżniać wielkie spółki, tworzone „pour skóry, gumy, bawełny itd. będzie przystępną, jest le roi de Prusse“, od drobnych wprawdzie, ale zdro- oczywiście kwestją wątpliwą.    (mb.).

wych, bo naszych przedsiębiorstw.

Nowa książka a nafcie. Świeżo ukazało się we Fran-tworzenie silnych syndykatów, zobowiązujących na- Cji w wydaniu Flammariona, interesujące dzieło p. Hen-leżących do nich akcjonariuszy do solidarnego po- ryka Béranger, szefa generalnego komisarjatu francus-stępowania zgodnie z interesami kraju. Na jakie to kiego dla rozdziału olejów pędnych i płynnego opału, jednak trudności natrafia, uczy doświadczenie. Oto p,t.: „Francja i Nafta“. Prasa francuska przyjęła książkę przed rokiem wykupiono z rąk niemieckich przedsię- tę z wielkim entuzjazmem jako wyczerpujące i źró-biorstwo w ten sposób, że solidarna z wydziałem dłowe studjum obecnego problemu naftowego we krajowym grupa tworząca syndykat objęła 50 proc. Francji. W przedmowie do swojej książki, twierdzi kapitału, a z reszty 10 proc. zostało w rękach poi- autor, że „nafta pomogła nam wyjść zwycięsko z wojny skich poza syndykatem, a 40 proc. w rękach obcych, i musi teraz nam poinódz być zwycięscami w po-Pierwszą troską polskiego syndykatu było pozyska- koju“. Najciekawszy rozdział tej książki, odnoszący nie dla siebie akcji polskich niezsyndykowanych. się do polityki naftowej Francji od chwili zawiesze-Namowy do przystąpienia do syndykatu pozostały nia broni, nie jest jeszcze napisany, gdyż nie można na razie bez skutku. Tylko jeden z posiadaczy akcji epoki tej uważać za skończoną. W każdym razie zgodził się sprzedać kilka akcji za cenę o 300 proc. rozdział to najważniejszy i kryje zapewne dla ludzi wyższą od ceny kursowej, a po namyśle i tej umowy postronnych niejedną' ciekawą rewelację, (sż). nie dotrzymał, rozumując, że będąc języczkiem u wagi, może lepiej jeszcze zdoła wyzyskać swoje wyjątkowe stanowisko.

Przytaczam powyższy przykład, aby wykazać, z jakiemi trudnościami połączone jest utrzymanie polskiego stanu posiadania w spółkach, gdzie większość polska nie jest dostatecznie wielka, aby wykluczyć możliwość wyzyskiwania sytuacji przez destrukcyjnie usposobione jednostki.

Potępić należy tworzenie spółek, w których już przy założeniu kapitał obcy ma równy udział jak kapitał polski. Zawiązujący takie spółki nie zdają sobie widocznie z tego sprawy, że ściągają na siebie podejrzenie (często zresztą niesłuszne, gdyż najczęściej robi się to bezmyślnie), że jedynym celem takiej spółki było wyłącznie umożliwienie obcemu kapitałowi eksploatowania kraju za nasze własne pieniądze.

Spółki takie, zakładane przez wielkie banki, mają jeszcze i tę wielką wadę, że utrwalają chorobliwą u nas nieufność we własne siły.

Przemysł i Handel. Warszawa. Treść Zeszytu Reasumując wywody inż. Szaynoka, należy za- 23-go z dnia 6 czerwca, 1920 r. — Jazy Skarbek-tem powiedzieć: dążyć należy do tego, aby udział Bialobrzeski: Polska polityka kolonialna. — K. Są-polskiego kapitału w przedsiębiorstwie zbliżał się chocki: Sprawa rekwindykacji majątku wywiezionego do 100% albo do zera, w żadnym jednak razie nie przez Niemców. — Br. Mańkowski: O ważności prze-powinien stanowić znacznej mniejszości lub pozornej mysłu zabawkarskiego. — Kronika krajowa. - Kro-równości. Angażowanie polskich kapitałów do przed- nika zagraniczna. — Dział informacyjny.

Przegląd giełdowy.

W Krakowie.

Galie. Akc. Zakłady Górn. Siersza Tepege ............

We Lwowie.

Polska Nafta.........

Galicja............

W Warszawie.

Starachowice........

W Paryżu.

Sosnowice..........

13300

25,5

1/6

15000

10300

18/5

19/5

1440

1420

5,6 Nafta Baku ....

1950 Mexikan Eagle . . . Omnium Pétroles We Wiedniu.

Apollo ....

Fanto ....

Karpaty . . .

Galicja . . .

9700 Schodnica . .

20/5 W Berlinie.

— Deutsche Erdölgessellschaft

5/6

910

3/6

4520

480

4380

501

480

4225

18/5 19/5 20/5 21/5 25/5    1/6    2/6

4350

4225

3480

14400

10800 - 10700 9050 9600 . . 17820 17540 — 18600 17580 16240 16780

16500 16450 16000 — 11400

6/4

750

l-Ł

05

Wiadomości bieżące.

Naftowe.

Związkowe zakłady gazu ziemnego i gazoliny.

W niedzielę d. 6 czerwca o g. 12 w południe odbyć się miała (jak donosi „Kurjer Lwowski“) uroczystość poświęcenia gmachu Towarzystwa związkowych zakładów gazu ziemnego i gazoliny, nowej spółki akcyjnej dla przemysłu naftowego i gazów ziemnych ó kapitale zakładowym 30 miljonów marek. Celem spółki jest stworzenie ogniska polskiego przemysłu naftowego i gazowego bez kapitałów obcych.

Na czele spółki stoi b. poseł sejmowy p. Zygmunt Lewakowski. Siedzibą spółki jest Lwów. Gmach, nabyty od hr. Baworowskiego we Lwowie przy ul. Pańskiej 1. 25, został adaptowany na biura i lokale reprezentacyjne spółki.

Spółka obejmuje kopalnie nafty w Schodnicy, Borysławiu i Krośnie, kopalnię węgla w Potyliczu . i rafinerję we Lwowie. Dyrekcję stanowią : gen. dyrektor p. Stanisław Longćhamps i dyrektorowie pp. Ludwik Dunin i Zygmunt Szulakiewicz. Spółka utworzoną została pod egidą Polskiego Banku Przemysłowego i Banku Krajowego.

Zapotrzebowania produktów naftowych we Francji* Zapotrzebowanie przetworów naftowych we Francji wzrosło znacznie i wytworzyło pomyślną konjunkturę dla polskich produktów naftowych.

Zwiększenie spożycia nafty w Stanach Zjednoczonych, które grozi wstrzymaniem przywozu do Francji i deprecjacja franka w stosunku do dolara zniewala rząd francuski i prywatne rafinerje do poszukiwania nafty w Polsce. Skutkiem tego zawarto z początkiem r. b. umowę naftową polsko francuską.

Ceny za naftę mają tendencję zwyżkową.

Płacono za hektolitr

słu naftowego została zawarta ugoda w sprawie nowych wierceń, wydobywania i przerobu nafty i gazu. Bliższe szczegóły nie są jeszcze znane, jest już jednak pewne, ze rząd amerykański będzie miał poważny wpływ* na regulowanie tych spraw. Dla uniknięcia scysji pomiędzy rządem Związku a rządami poszczególnych Stanów zażądano jednolitego ustawodawstwa dla wszystkich Stanów.

Brak ropy w Kanadzie. Imperial Oil Co, która zawiaduje całym handlem naftowym Kanady donosi, że zachodnia część Kanady posiada bardzo małą ilość ropy tak, że zamówienia ze Stanów Zjednoczonych zostaną wykonane tylko w 70 procent. Zachodzi nawet obawa, że ładunki ropy do Stanów Zjednoczonych zostaną czasowo wstrzymane.

Dawid Fanto, znany przemysłowiec naftowy, założyciel Towarzystwa naftowego jego imienia, zmarł przed paru tygodniami we Wiedniu.

Budowa okrętów cysternowych w dokach wojennych w Anglji. W Anglji rozpoczęto budowę nowych okrętów cysternowych. Z inicjatywy admiralicji bę dzie się budować okręt taki o pojemności 10.000 ton w Portsmouth Dockyard; także w Devonport istnieje podobny zamiar, poza tem ma się tam budować okręt handlowy o pojemności 8000 ton. W Chalham Dockyard konstruuje się część maszyn do tych okrętów.

mb

mb.

Admiralicja wspólnie z ministerstwem żeglugi powietrznej rozpatruje plan wybudowania doku dla aeroplanów morskich i dwóch doków dla budowy

maszyn.

31/8 1920    28/2 1920

nafty........... 92*75 frs. 71*25 frs.

benzyny ......... 47*25 „ 106*25 „

pétrole blanc....... 00*25 „    79*25 „

Z powyższego zestawienia okazuje się jak ceny wzrosły w przeciągu 1 miesiąca.

Tranzakcje naftowe. Minist. Przemysłu i Handlu donosi, że grupa angielska, która nabyła od rządu angielskiego skonfiskowane na początku wojny akcje niemieckie koncernu naftowego „Premier“ zamierza sprzedać akcje te grupie francuskiej.

Objekty te znajdują się w Małopolsce, w Borysławiu i w Rypnem, rafinerje zaś w Peczyniżynie, Drohobyczu i Trzebini i są obecnie pod zarządem przymusowym.

Akcje Tow. British European Oil Company, które posiada tereny naftowe koło Ustrzyk Dolnych, oraz kopalnie w Borysławiu i Tustanowicach są notowane na giełdzie londyńskiej.

Wpływ Anglji na wywóz nafty do Austrji. Austry-jacki Związek naftowy planuje urządzenie wielkich hal dla składania importowanej nafty. Donoszą z Wiednia, że jedno z wielkich angielskich towarzystw naftowych ofiarowało swój współudział przy tej budowie z tem zastrzeżeniem, że będzie się ono zajmowało dostawą wszelkich produktów naftowych do Austrji. Koszta mają wynosić 100 miljonów koron. mb.

Wpływ rządu na sprawy naftowe w Stanach Zjednoczonych. Z Waszyngtonu donoszą, że pomiędzy reprezentantami państwowemi a zastępcami przemy-

rH t-H

(mb).

(mb).

Praca będzie się opierała na podstawach ściśle naukowych, a technika jej będzie przeprowadzona przy pewnego rodzaju współzawodnictwie.

Ma być, o ile możliwe, zaprowadzona praca akordowa. Znaczna ilość robotników zostanie wydalona.

Robotnicy oponują przeciw budowie w Portsmouth, bo liczba wydalonych wyniesie tam 15 od s, itakże dlatego, że wielu z nich nie może pracować w akordzie. Twierdzą, że budowa 7 okrętów proponowana przez lorda Colwyn i majora Cayzer zatrudni nadwyżkę sił roboczych i nie zajdzie potrzeba wydalania robotników.

mb

Konsumcja ropału w Kalifornji wzrasta tak szybko, że przekracza nawet nienormalną konsumcję z czasów wojennych. W roku 1918 wynosiło przeciętne dzienne zapotrzebowanie (przeważnie dla celów marynarki) 297 576 baryłek, w drugiem półroczu r. 1919 292.278 baryłek, w styczniu 1920 301.100, w lutym 304.120 baryłek.

Import nafty do Anglji w czerwcu 1920 wynosił 63,356.383 galony, wartości 5,249.192 £, co w porównaniu z marcem roku ubiegłego, wykazuje 18*1 %*owy przyrost ilości (53,638.094 galonów), a 562 °/₀'owy przyrost wartości (3,358.816 °€).    (sz).

Angielski podatek od olejów pędnych pobierany w wysokości 5d--6d od 1 galona, pozostanie w mocy aż do końca b. r., poczem zostaną zaprowadzone nowe podatki na samochody.

Produkcja szybów naftowych, może być na ogół bardzo rozmaita — a mylnem jest twierdzenie jakoby tylko bardzo obfite szyby się opłacały. Na zebraniu techników naftowych w Londynie przytaczano dwa

(sz).

(sz).

charakterystyczne fakty. W Meksyku w roku 1910 dziele i święta przypadające na czas urlopu zalicza osiągnięto w głębokości 1.912 stóp naftę, która przez się do urlopu i płaci za nie    mb.

3 miesiące gwałtownie wypływała na wierzch, w ilości    Produkcja węgla w Stanach Zjednoczonych w r. 1919.

100.000 baryłek dziennie. Po ośmiu latach produkcji, Wedle zestawień Krajowego Instytutu Geologicznego która osiągnęła 100 miljonów baryłek, szyb zamarł, wyniosła produkcja węgla w Stanach Zjednoczonych wykazując jedynie ropę solną.    w r. 1919 około 544,3 mil. t. (w roku 1918 678.2

zyskać, że nie było strat, owszem przedsiębiorstwa te odnosiły pewne zyski.    (sz).

Zaopatrywanie automobili i motorów w oleje pędne niego roku : Anglja zaprowadza u siebie na wzór Ameryki automatyczne zaopatrywanie się samochodów w środki styczeń popędowe W miejscowościach leżących przy głównych Luty traktach, znajdują się zbiorniki, zaopatrzone w węże, Marzec zapomocą których, po wrzuceniu przepisanych mo- Kwiecień net do otworów, przelewa się płyn poprzez szklane czerwiec naczynie, wskazujące ilość pobranego oleju do re-zerwoaru w samochodzie. („Petroleum Worłdu). (sz).

W Pensylwanji znowu były szyby o samoistnej mil. t.), z tego przypadało w roku ostatnim 86,2 produkcji wynoszącej zaledwie pół baryłki dziennie, mil. t. (w 1918 98,8 mil. t.) na węgiel twardy, które umiejętnem pompowaniem tak umiano wy- 458,1 mil t. (w r. 1918 579,4) na węgiel miękki.

Poniższa tabelka ilustruje rozwój produkcji miękkiego węgla w poszczególnych miesiącach ostat-

1918    1919

42227 41487 44777 31566 48113 33719 46041 32164 50443 37547 51138 37054

1918    1919

1000 sh. t.

56243 43895    18688’)

40184    36612’)

(mb).

Lipiec Sierpień Wrzesień Październik 52300 Listopad Grudzień

Strajki w przemyśle węglowym w Kroacji. W ko-Specjalna wiertnicza szkoła naftowa powstanie palniach węgla w Kroacji strajkuje 4.000 robotników, w najbliższym czasie w Anglji. Kursa praktyczne Górnicy, którzy pobierają dotąd 36 k. jug. dziennie, i techniczne obejmować będą wszelkie metody wier- żądają 58 k. i 15% dia żonatych. Pracodawcy są tnicze używane na całym świecie, tak że wychowań- skłonni przyznać im 54 k., lecz bez dodatku dla kowie zakładu tego będą mogli obejmować posady żonatych.    (mb),

inżynierów naftowych oraz wiertaczy na całej kuli ziemskiej.

Kryzys węglowy we Włoszech. Sprawa braku węgla przedstawia się we Włoszech dosyć groźnie.

Zbiorniki na ropał i benzynę są w wielkiej liczbie W wielu zakładach metalurgicznych musiano wsku-budowane na zachodniem i wschodniem wybrzeżu tek tego przerwać prace; spowodowało to zaburzenia Szkocji. N. p. w małej miejscowości Oban, założyło robotnicze wr Ligurji i w Neapolu. Zamknięto również Angielsko Amerykańskie Towarzystwo Naftowe zbiór- wiele innych zakładów przemysłowych w północnych nik objętości 20.000 galonów specjalnie w celu za- Włoszech, co przyczyniło się do wytworzenia ko-opatrywania w oleje gazowe floty rybackiej, operu- rzystnego podłoża dla agitacji bolszewickiej. Brak jącej na zachodnich wodach Szkocji, która coraz węgla we Włoszech jest wypływem stosunków panu-bardziej przechodzi do opału ropą.    jących dziś w całym świecie, Niemcy i Francja nie

Węglowe.

mogą również pokryć własnego zapotrzebowania, zaś Anglja, która mogłaby jedynie pomódz ogranicza wywóz z powodu ciągłych strajków, które obniżają

Premje w środkach spożywczych dla austrjacklch jej produkcję, i o samo dzieje się w Stanach Zjed-

robotników górniczysk. Rząd austr postanowi} dla    otrzymują od stycznia r. b. zamiast

podniesienia produkcji węgla, rozdawać górnikom ₀    \ J * 300 tvs ton    (mb),

premje w środkach spożywczych, ażeby w ten spo-    8UU    tyfe> t0?’    tyl% dUH .tys, .ton'    .    _    .}mD'*    .. Ä

sob podnieść wydatność pracy. O ile wydatność ta    Przywóz węgla angielskiego do Francji. „Matm

podniesie się o 15—20%, górnicy otrzymają prawie donosi, że delegacja francuska pod przewodnictwem przedwojenny przydział najważniejszych środków M. Adera, dyrektora narodowego biura węglowego spożywczych. Wzmożonej wydatności pracy wyma- udała się do Anglji w celu uregulowania przywozu gałoby się dopiero po upływie dwóch tygodni, kiedy węgla stamtąd do Francji. Sytuacja powiem była górnicy wskutek lepszej aprowizacji nabiorą sił. Po taka, że przywożono coraz mniej węgla przy wzra-upływie tego czasu będzie się rozdawać premje przy stającej równocześnie cenie.

podniesieniu wydatności pracy przynajmniej o 10°/₀.    Anglja ogranicza eksport z powodu własnego

Uzyskane w ten sposób ilości węgla przydzieli się zapotrzebowania i podwyższa ceny węgla wywozo-fabrykom środków spożywczych, dla podniesienia neS°> ażeby zniżyć cenę dla konsumentów w swoim ich produkcji. Górnicy natomiast zrzekli się ł/₃ części państwie.    .    .    ,

swych deputatów węglowych na korzyść ogólnego    Dyrektorowi Aderowi udało się zawrzeć układ

zaopatrzenia    *    (mb)    na podstawie ktorego odnośne biura ang. zawiado-

.. »«*1 «• robotników w Zagłębiu Ostrowsko Kar-

wińskiem Z początkiem ma,a odbyła się w Moraw    przewieziona. W ten sposób będzie można

sklej Ostrawie konferencja dyrektorów kopalń Za-    P    składowe i węgiel załadować

ÄS"^™SipÄ^Z natychmiast p₀Yzawinięciu okrętów do portu, (möl

Ogólne.

udzielania robotnikom górniczym płatnych urlopów.

Odezwa do kolegów słuchaczy górnictwa ! Wydział

Po długich naradach uchwalono, że robotnicy(ce) mają prawo do płatnego urlopu po jednorocznej nieprzerwanej służbie przy górnictwie w rewirze. Na rok 1920 przedstawia się prawo to tak : przy czasie Koła górników słuchaczów Politechniki we Lwowie, służby od 1 do 5 lat, 5 dni, od 5 do 10 lat, 7 dni, zwraca się do wszystkich Kolegów-górników studju-od 10 do 15 lat, 10 dni, po 15 latach, 15 dni. Nie- jących zagranicą, jakoteż do wszystkich absolwentów

h-*

ui ■

H*

dwuletniego kursu górniczego we Lwowie, którzy koksu, kopalnie rudy zaś 86’2%. Na czerwiec przy-reflektują na ukończenie pełnego Wydziału górni- znano hutom 11.450 ton węgla, t. j. 60°/o żądanego, czego na tutejszej Politechnice, o nadsyłanie swych a 11.490 ton koksu t. j. 64 5%, kopalniom zaś zgłoszeń wraz z krótkim przebiegiem studjów, celem 2.260 ton czyli 86-5° ₀ z żądanego kontyngentu, (sz). ustalenia liczby słuchaczów 3-go i 4-go roku.    Zapotrzebowanie wosku ziemnego we Francji

Termin zgłoszeń do końca czerwca 1920 r. a zwłaszcza cerezyny jest bardzo wielkie.

Adres: Koło Górników, Lwów — Politechnika.    Przywieziono do Francji ozokerytu, kwintali metr.

Dodatki do zapomóg udzielanych przez górnicze w roku 1912    6.778    w roku 1918

kasy brackie. Auslrjackie zgromadzenie narodowe    „    1913    6241    „    1919    3.746

uchwaliło, że górnicze kasy brackie będą wypłacały    Ceny cerezyny w marcu b. r. wynosiły od

inwalidom, wdowom i sierotom pobierającym zapo* 540 frs. do 720 frs. za 100 kg.    (mb).

mogi, tymczasowe dodatki.    Miedź z S. H. S, do Czecho - Słowacji. Z kopalni

Od dodatków tych będą wykluczeni obcokra- Bor w S. H. S. nastąpi wywóz 50 wagonów miedzi jowcy mieszkający poza granicami Austrji i obywa- do Czecho-Słowacji w drodze wymiany za koks. (mb). tele obcych państw, które nie traktują obywateli w sprawach zapomóg na równi z obywatelami własnego państwa. Dodatków pobierać nie będą także ci, którzy czerpią wystarczające środki utrzymania z innych źródeł.

Dodatki wynoszą rocznie: dla inwalidy 720 K, dla wdowy 240 K, dla sieroty 120 K, dla sieroty pozbawionej obojga rodziców 240 K. Suma dodatków dla wdowy i sierót po jednym członku kasy brackiej dział pod kierunkiem wybitnych fachowych sił, celem dostarczania kopalniom materjałów niezbędnych f Prof. Inż. Karol Brisker rektor Akademji gór- dla kopalń, wprost, bezpośrednio z fabryk krajowych niczej, profesor hutnictwa żelaznego, zmarł w Leoben i zagranicznych. O ile rzecz ta zostanie dobrze zorganizowaną, stanowić będzie wielkie ułatwienie dla kopalnictwa polskiego.

nie może przekraczać 710 K,

uib,

177

Tow. Âkcyjne B. Handtke, przystąpiło do eksploatacji torfowiska, celem uzyskania dostatecznej ilości opalu na deputaty dla robotników, oraz dla utrzymania ruchu kopalń. Oszczędzi się tym sposobem od 2—15°/₀ węgla, dotychczas zużywanego na wewnętrzne potrzeby przedsiębiorstwa.

(sz).

Sekcja Górniczo-Hutnicza M. P. i H. tworzy osobny

w 46 roku życia.

Zmniejszona produkcja w czeskim i w austr. przemyśle żelaznym. Produkcja żelaza i stali w czeskich zakładach hutniczych zmniejszyła się bardzo znacznie pierwsze 5 miesięcy 1920 roku była następująca: w ostatnich latach. W r. 1919 wyprodukowano w Wit- Linia Paryż—Londyn : dokonano 76 podróży, razem kowicach tylko 56% ilości żelaza w stosunku do 30.350 kilometrów. Statki napowietrzne przewiozły ilości wyprodukowej w r. 1915 — 1916, a produkcja 41 pasażerów, 2160 kg. towaru, 33 kg. listów. Linia stali spadła o 59%. Produkcja żelaza w pragskiem druga Tuluza—Rabat i z powrotem: dokonano na Tow. przemysłu żelaznego wynosiła w r. 1919 tylko linji 47 podróży, razem 84.740 km. Przewieziono 40 52°/₀ produkcji z r. 1916, produkcja stali obniżyła pasażerów, 432 kg. towarów, 100 kg. listów. Linja się o 48%. Sudeckim zakładom hutniczym brak trzecia Tuluza —Bordeaux: dokonano 62 podróży, przedewszystkiem kruszców żelaza, zaś styryjskie razem 15.640 km. Przewieziono 20 pasażerów. Ogó-zakłady nie rozporządzają koksem, wskutek czego łem dokonano 185 podróży, razem 130.730 km., 101 produkcja ich zmniejszyła się jeszcze bardziej. Pro- pasażerów, 2592 kg. towaru i 133 kg. listów, dukcja żelaza Tow. Alpine-Montan wynosiła w r. 1919 9-2% produkcji z r. 1916, a produkcja stali w r. 1919

( mb).

(mb)

(sz).

Handlowa komunikacja napowietrzna we Francji za

Brak rudy żelaznej jest jednym z czynników, hamujących uruchomienie naszych wielkich pieców. Ponieważ przy obecnym stanie kopalnictwa u nas, Odbudowanie i uruchomienie naszego przemysłu ilości miejscowej rudy nie są dostateczne dla zaopa-hutniczego, wymagałoby kapitała około 2% miljarda trzenia naszego przemysłu wielkopiecowego odpo-marek polskich, ze względu na stan naszej waluty, brak surowca i maszyn, oraz na wielkie zniszczenie

22% produkcji z r. 1916.

wiednio do potrzeb kraju, przemysłowcy zaczęli poszukiwać możności sprowadzenia bogatszej rudy za-fabryk i wszelkich przedsiębiorstw hutniczych, spo- granicznej i między innemi zwracali się też do Szwecji, wodowane wojną i rabunkiem przez okupantów, (sz/

Opał dla hut i kopalni rudy żelaznej. W stosunku rezultatu, głównie skutkiem braku środków przewo-do zgłoszonego zapotrzebowania otrzymały w mie- zowych i zbyt wysokich kosztów rudy, do czego siącu maju huty 58.6% żądanego węgla, a 62 8% przyczynia się niski stan naszej waluty.

Jak dotąd starania w tej mierze nie dały pomyślnego

Table de matières«

"Revue montane.

La fabrication du carnalithe au point de vue de la science. De 1’ emploi de l’air liquide comme explosif dans les mines de Silésie.

La souscription nationale.

La production des mines du charbon dans le bassin de

Cracovie.

Les grèves des ouvriers en Allemagne pendant la guerre. La production mondiale du charbon.

Le marché des produits de mines et des hauts fourneaux. Communiqués de l’Academie Montanistique de Cracovie. Revue de pétrole.

Conseil national de pétrole.

Correspondances de Drohobycz.

Bibliographie.

La Bourse.

Chronique.

4L

t]

Ff

[9

TOWARZYSTWO WYDAWNICTW ZAWODOWYCH

TEWUGE

SP. Z OGR. ODP.

£    SP. Z OGR. ODP.

2 posiada na składzie głównym w Krakowie, ul. Jagiellońska 5

Telefon 2431

WYDAWNICTWA:

Mk.

15-

Górnictwo, H. Kondratowicz T. I........................

T II    ...................

Borysław, Studium geologiczne, Dr. J. Grzybowski z 7 mapami..........

Monografia Krakowskiego zagłębia węglowego, część I., II. i IV. z mapami . .

Stosunki ekonomiczne zagłębia Krak., prof. J. Michalski ...........•

Droga wodna Dunaj-Odra Wisła-Dniestr, Dr. Romuald Rosłoński .........

Uwagi gospodarcze, przemysł górniczy i fabryczny w zagłębiu Krak., Dr. Artur Benis Taryfy kolejowe, Bronisław Chodkiewicz 1 Handel węglem kamiennym, Tadeusz Filippi J

Pieśni górnicze, Zdz. Kamiński i P. Mooss, opraw................

„    » brosz.    .....; • •

[ Sprawdzanie pokładów węglowych w otworach świdrowych, F. Jastrzębski . . .

Pamiętnik I. Zjazdu górn. i hutn. poi. w r. 1906 (wyczerpany) ..........

ttö    II. Zjazdu górn. i hutn. poi. w r. 1910 ................

Memorjał w sprawie założenia Akademii górniczej w Krakowie..........

Kalendarz górniczy „Szczęść Boże" na r. 1910/11/12/13/14............

Woda w przyrodzie i górnictwie .......................

Podsadzka płynna..............................

Przyszłość polskiego górnictwa, prof. Uniw. Jag, Dr. Wł. Szajnocha.........

Badania geologiczne terenów naftowych na wyspie Sumatrze (z ilustr.), Dr. K. Tołwiński Uboczne opory ruclm w wyciągach kopalnianych (z ilustr ), prof. górn. Karol Miłkowski Początki opieki socyalnejrobotników przy górnictwie sokiem w Polsce, inż. Erw. Windakiewicz 1*— Płace robotników według systemów amerykańskich Artur Benni (wyczerpane) . . .

Budowa geologiczna utworów węglowych w zagłębiu Dąbrowskiem, St. Czarnocki Wypadki nieszczęśliwe w kopalniach węgla kamiennego w zagłębiu Dąbrowskiem 1904, 1905 i 1906, Wł. Choroszewski i J. Hofman ..........

24-

60 —

56 —

35*—

3*92

2*80

2*10

7*—

7*—

1*40

1*96

1*20

1*20

r-< r-t

A.

1*12

7*—

a    w r.

1 Wapień rauszlowy w zagłębiu Dąbrowskiem, Karol Bogdanowicz........ .

*    Przemysł węglowy w Królestwie Polakiem, K. Srokowski i J. Hofman.....

| Geologiczny opis Polski, Jerzy Bogumił Pusch .................

Pokłady węglowe wzdłuż przyszłego kanału Dunaj-Odra-Wisła, Dr. W. Petraschek .

W królestwie nocy zbiór nowel z życia górników, Kazet.............

| Pamiątka I. Zjazdu górników z 66 ilustracyami.................

*    Galicyjski przemysł naftowy, (z wykresami) Dr. Leon Rymar wydanie na kredowym papierze

zwycz. brosz. . .

3*—

5*—

S'

il—

4*—

8*—

3 50

-10

ff    W    W    »    V '    V    »    ■

Niemiecko-polski słownik górniczy, inż. górn, Feliks Piestrak, brosz,

Przemysł produkcyi ropy wobec projektowanej noweli naftowej .

Znaczenie solanki dla wytwórczości soli, inż. Erwin Windakiewicz . . . • . . .

0 złożach węgla brunatnego w Galicyi i Polsce, inż. Edward Windakiewicz . . . .

Nasz przemysł naftowy w rozrachunku z Austrją, Dr. Alfred Kohl........

Przyczynek do Geologji Ks. Cieszyńskiego, Karol Buzek...... ......

Zagadnienia przemysłu naftowego w Polsce, Dr. K. Tołwiński . .    .......

Przemysł żelazny w Królestwie Poiskiem, Julian Hofman............

Myśli do ustawy górniczej, inż. Roman Brzeski.................

Przegląd obszarów naftonośnych Karpat Polskich wraz z mapą, Dr. J. Grzybowski .

7*

35*—

2*—

350

4*50

6*—

7*—

7*—

40 -

***'

Do powyższych cen dolicza się 10% dodatek drożyźniany.

TEWUGE dostarcza wszelkich dzieł zawodowych i technicznych z literatury polskiej, francuskiej, angielskiej, niemieckiej i i.

1020

,1

[9

•1

[9

A.

Nakładem Towarzystwa Polskich Wydawnictw Górniczych TEWUGE, Spółki z ogr. odp. — Redaktor odpowiedzialny : Stanisław Kamińsku — Drukarnia Związkowa w Krakpwie^ Mikołajska 13, pod zarządem J. Dziubanowskiego,