POŚWIĘCONE SPRAWOM RODZIMEGO :: PRZEMYSŁU NAFTOWEGO ::

CZASOPISMO NAFTOWE

WYCHODZI 1-go M5-go KAŻDEGO MIESIĄCA JAKO DODATEK DO

CZASOPISMA GÓRNICZO-HUTNICZEGO

Angielska polityka naftowa.

Zestawienie zapasów ropy w drohobyckim okręgu górniczym.

Przegląd zawodowego piśmiennictwa.

Wiadomości bieżące.

Listy do Redakcji.

CZASOPISMA GÓRNICZO-HUTNICZEGO

Redakcją kieruje Komitet Redakcyjny. —Redaktor zast. St. Kamiński.

Rocznie .

Prenumerata z przesyłką pocztową w Polsce :

Cena pojedynczego numeru .

. . Mk 90-—.

. . Mk 7—.

Rękopisy niezużytkowane zwraca się na żądanie. — Przedruk artykułów dozwolony tylko z podaniem źródła.

Biura Redakcji i Administracji: w Krakowie, ulica Jagiellońska L. 5 Telefon (międzymiastowy) Nr. 243I, — w Warszawie, Bielańska 18.

Konto Pocztowej Kasy Oszczędności Nr. 141.049.

Angielska polityka naftowa.

Anglja posiada dziś największą na świecie flotę nej i liberalnej, przez popieranie przedsiębiorstw handlową i wojenną, nic też dziwnego, że w kwestjach prywatnych. Rząd angielski nie dąży ani do zmo-naftowych, wytworzyła sobie własną, jednolitą poli- nopolizowania światowej produkcji ropy, ani do tykę, której się konsekwentnie trzyma, także ze zmonopolizowania swego własnego handlu ropą, lecz względu na rozwój awiatyki i automobilizmu, ściśle do osiągnięcia tej pewności, że krajowe zapotrzebo-z kwestjami tymi związany. Charakterystyczną jej wanie produktów naftowych będzie w całości po-cechą jest dalekowzroczność, powiedziećby można krywane przez przedsiębiorstwa, których kapitał, umiejętność przewidzenia i chęć uprzedzenia przy- siedziba, statuty oraz organizacja będą się znajdo-szłości. Przedewszystkiem chodzi rządowi angielskiemu wały pod kontrolą rządu angielskiego i będą od nie tylko o zabezpieczenie na cały szereg lat, dosta- niego zależne. A zresztą rynek zbytu w Anglji stoi tecznego pokrycia dla siebie, lecz o wykonywanie otworem dla konkurencji wszystkich krajów produ-pewnej kontroli nad Wszechświatowym ruchem naf- kujących naftę, dla przedsiębiorstw różnej narodo-towym. Stanowisko to wywołało silne zaniepokojenie, wości, zgodnie z dotychczasową polityką anglo-sak-zwłaszcza w Ameryce *) na skutek czego „Petroleum sońską „transakcyjną“, łączącą w sobie interesy World“ ogłasza w jednym z swych ostatnich nume- państwa z interesami narodowerni a nawet obcymi, rów oficyalne zaprzeczenie pogłosek o dążeniu Anglji Istotnie trzeba przyznać, że pod tym względem, do bćgemonji nad światową produkcją naftową, współudział rządu angielskiego, raczej zresztą po-Punkta owego oświadczenia są następujące :    średni w Tow- naft. holenderskich nie oznacza ucią-

1.    Anglja nie dąży do kontroli nad terenami żliwej kontroli angielskiej (jak to twierdzi punkt 4-ty naftowymi świata, lub nad światowym przemysłem owego oświadczenia) nad ogólnoświatową ropą —

naftowym.

z wyjątkiem oczywiście Stanów Zjednoczonych.

2.    Anglja, co się tyczy sfer rządowych nie za-    Że jednak zaniepokojenie Ameryki, co do prepon-

warła z Tow. „Koninklijke“ (Royal Dutch), ani też derancji Anglji w świecie naftowym, ma swoje uza-z Tow. „Shell“ żadnych umów, mających ną celu sadnienie, dowodzą następujące okoliczności. Upor-wykony wanie podobnej kontroli    !■    czy Wie - Utrzymuje się pogłoska, że rząd angielski

3.    Bynajmniej nie leży w interesie Anglji wy- wszedł w porozumienie z grupą „Royal Dutch“ (Ko-

wierać przeważający wpływ na naftonośne obszary ninklijke“ i „Shell“), zajmującej drugie miejsce w rzę-świata, lub przyłączać się do jakiejś akcji prowadzą- dźie Tow. Naftowych i że zamierza dzięki temu cej do tego celu.    przymierzu zagarnąć pod swój wpływ cały szereg

4.    Nawet gdyby rząd partycypował w Tow. krajów, przedsiębiorstw — ogółem większą część

„Koninklijke“ lub w Tow. „Shell“ — nie oznaczałoby produkcji światowej. Owe T-wa holenderskie zawarły to jeszcze wcale kontroli angielskiej nad przemysłem podobno umowę z Bankiem Niemieckim („Deutsche naftowym świata całego, z wyjątkiem Stanów Zje- Bank“) o przejęcie od niego większej liczby akcji dnoczonych. ,    „Steaua Romana“ — tern samem więc wpływ an-

Te negatywne oświadczenia rządu, dają przecież gielski w Rumunji pośrednio bardzoby się wzmocnił, pewne wskazówki co do jego polityki faktycznej, i L W Rosji Towarzystwa owe zakupiły większą a mianowicie, że usuwając się od interweniowania część akcji kilku towarzystw naftowych, a dalsze w charakterze państwa w wszechświatowe sprawy transakcje są w toku. Nie dosyć na tern. Rząd an-naftowe, chce bronić swych interesów, w myśl swej gielski partycypuje w „Anglo-Perskiem Tow. Nafto-tradycyjnej polityki ekonomicznej indywidualistycz- Wem“ również podlegającem grupie „Koninklijke-

*) O czem już w poprzednio) numerze „Czasopisma naft.“ . wspominaliśmy.

Shell“ â to 2 miljoaami akcji nowych, miljonem akcji pierwszych i wielką ilością obligacji. To Anglo-Perskie Two ma prawo poszukiwawcze w Persji po-

łudniowej, na obszarze przenoszącym 200.000 ha, lifornji, Meksyku oraz Venezueli, a znajdujące się a uznanym za bardzo korzystny. Rurociągi dopro- w pełnym rozwoju.

wadzające ropę do zatoki perskiej już są w budowie,    Oczywiście, że taki plan wspólnej akcji an-

o przemysł bawełniany. Wówczas Anglja, ograni-

Z. S.

a osobne towarzystwo żeglugi powstało, które prze- gielsko-holenderskiej, zaniepokoił Amerykę, dostar wozić będzie całość produkcji do portu Swansea czającej ²/s z całej światowej produkcji ropy (a pod-w Anglji, który otrzymuje specjalne adaptacje dla czas wojny pokrywającej 80°/₀ potrzeb koalicji). Nie wyładowywania i przechowywania owych transpor- jest jednak prawdopodobnem, by to miało dopro-tów. Grupa „Koninklijke-Shell“ zakupiła w dalszym wadzić do konfliktu między Ameryką a Anglją, ciągu — zawsze za zgodą angielskiego rządu — całe tembardziej, że analogiczna sytuacja już raz iniała przedsiębiorstwo „Mexican Eagle Oil Co“ podobno między terni mocarstwami miejsce, gdy chodziło za cenę 15 miljonów funtów i ma mu nadać nową organizację i zapewnić wielki rozwój głównie przez czona zrazu do dowozu z Ameryki, postarała się powiększenie już istniejącej sieci naftociągów dopro- o założenie i wzrost plantacyj bawełny w Egipcie wadzających ropę do portów specjalnie do tego celu i w Indjach Wschodnich. Nie wywołało to bynajmniej przystosowanych, a w dalszym ciągu przewożoną nieporozumienia pomiędzy państwami terni» ' lecz do Europy na cysternowych parowcach zabranych owszem, rozwój ekonomiczny świata, stworzył nowe Niemcom. Prócz tego, utworzono właśnie nowe po- rynki zbytu dla spotęgowanej produkcji bawełny, tężne Towarzystwo, „British Controlled Oilfields, Ltd“ Podobnie się będzie miała rzecz z ropą i jej prżetwo-mające na celu sfinansowanie, oraz zakupienie w Ame- rami. Zastosowanie jej jest tak wielorakie, a dzięki ryce środkowej kilku naftowych towarzystw wiert- temu konsumcja tak ogromna, że bez najmniejszej niczych, przewozowych i handlowych, pomijając już trudności cała, choćby nie wiadomo jak wielka pro-całkiem przedsiębiorstwa dawne stworzone przez dukcja znajdzie umieszczenie, ową wszech-potężną holenderską organizację w Ka-

Wykaz produkcji i tłoczeń ropy w Polsce za styczeń 1920 r.

Zestawienie ogólne.

Czasopismo naftowe

■SI ’

■ H.

Miejscowość

Zapas z d. 31/XTI. 1919

Produkcja

Opał

Manko

Odtłoczenie

Zapas z d. 30/1. 1920

w tonach

Drohobycki Okręg górniczy:

Tustanowice......

Borysław.......

Mrażnica I.......

6.537

12.465

666

20.423

23.518

8.329

O 00 00 lO ON MSN 05

2.547

1.287

351

15.073

18.576

7.773

i!

6.590

12.162

643

Razem . . .

196.68

52.270

6.936

4.185

41.422

19.395

Mrażnica II. . . . Schodnica . . . .

Urycz......

Krópiwnik . . . .

Opaka......

Rypne ......

Rajskie.....

Ropienka . . . . Wańkowa . . . .

Paszowa.....

Słoboda dubeńska Strzelbice . . . Ustrzyki dolne . . Polana .....

od

T—

m. toajo*co<ito>-icoa5

05 00 01 K® COOJOOO

49

49

1.829

1.461

39

770

83

743

217

1.594

44

80

578

976

1.055

103

555

274

809

301

1014.5

540

2857

1.5

188

6.101 :

304

I I

03 CO l I

32

148

IC,

CD

CO Ul

48 •

983

25.

24

24

Razem . .

Jasielski Okręg górniczy: Stanisławowski Okręg górniczy:

Razem . .

33.097

8.878

5.426

47.401

5.7807

4.172

1.868

63.847

ri N O r- t> Dl

<M U5

7.803

5.284

47.783

24

11

5.319

4.235

4.711

56.729

30.626

8.219

3.716

42.561

La

1 ujôzyy

18-5

CSI

ai

S. f9U|Bfoeds

»

Q>

Adoy

18-5

E—

IM

•'S fai>|SMB|sÀJoq ° ' ’* Âdoy

S¹

IM

M

Urycka Spółka

Ropc

specjalna

Ropa

'<■/: ' : ■ !    .v>-;p i, VOi

CZASOPISMO NAFTOWE

■:V5?;.!ïa

•V z T

"V.*:},!i

sin

141-7

88;6

88-6

70-7

410

158-4

70-7

410

158-4

2332

1591

404*4

163-3

172-7

29-7 1 : — l;..29-7 15111 1160-2 11681-4

233-2

159*1

404-4

163*3

172-7

1091-2 14104 41-2 825-9

3191

784-8

516-2

91-1

1711-2 1132-4 2843:6

t-

IT

WYKAZ

i rurociągiem przez Towarzystwa magazynowe w zagłębiu borysławskiem

— -    O V f r V w t o n n r h

owego

magazyn

Nazwa

Rohag

Galicja

Fanto

Montan

Karpaty

Petrolea

Ropa Ropa borysławska specjalna

Ropa Ropa borysławska specjalna

Ropa Ropa borysławska specjalna

Ropa

specjalna

Ropa

Ropa ] Ropa borysławska specjalna

Ropa j Ropa borysławskaj specjalna

Dokąd

nastąpiła ekspedycja

ole j

ß te

1091*2

784-8    41-9

88-6

17-7

41-0

233-2

1091-2

784-8    41-9

163-3

269-6

46-7

18-5

141-7

53-0

158-4

1591

404-4

126-0

29-7

930-6 160-2 II 320-9

Drohobycz P. F. ol. miń.

Drohobycz—Galicj a

Drohobycz—Dros

Drohobycz—Wiszniewski

Ustrzyki

Krosno

Jedlicze

Jasło

Libusza

Glinik Maryampolski

Limanowa

Trzebinia

Dziedzice—Schodnica Dziedzice—Vacuum

Stanisławów_

Razem

(G

TJ

70-3

70-3

146-3 102*5

• 516-2

911

753-6 102-5

Dokąd ekspedjowano

Drohobycz P. F. ol. min. Drohobycz—Galicja Drohobycz—Dros Drohobycz—Wisz:

Zestawienie zapasów ropy w drohobyckim okręgu górniczym.

Marka ropy

Tow. magaz.

Stan z dnia 31 stycznia 1920 r.

Zapas ropy brutto

Zanie

czyszczenie

tonach

Zapas czystej ropy

■i

Bory sławska    Petrolea

Karpaty Galicja , Nafta Montan Fanto

99

99

99

Schodnicka

Petrolea . . Galicja . . . Rohag . . .

255.600

95.326

52.607

15.113

24.007

70.516

Razem . .

1.774

4.566

4.868

Razem . .

H-i. I—L -<1

Ö OO ^ ö 05 tu. to üi ® M O* co i— OO îO O

co

247.880 93.703 51 539 14.662 23.178 67.471

489.433

Ttl CO T—I

OOOiO

HCC'ÿ

O CO I> •• t>* GÖ i-H ÇO T—I T*ł tH Tłł

CM

Urycka

Rohag . . Urycka Sp,

3.828

9.959

Razem

104

39

3.665

3.920

7.585

Mraźnicka

Opacka

Petrolea

Karpaty

966

912

53

913

907

Łącznie wszystkie marki ....    518.108

Wyrwórczość wosku ziemnego w styczniu 1920 roku.

Zapas z końcem Stan załogi miesiąca

Okrąg

Wytwórczość

Ekspedycja

nowiono z powodu braku miejsca na magazynowanie ropy.

robotn.

Stanisławowski 55 q Drohobycki

77³)

142 q¹)

200 q 100 q²)    3587 q 400

Razem 255 q

100 q 3587 q 477

Uwagi: 9 Wysłano do magazynu Towarzystwa „Borysław“ w Borysławiu. ²) Do Anglji. ³) Z czego przypada 70 robotników na produktywną kopalnię Towarz. Akc. „Borysław“ w Dźwiniaczu, a 7 na kopalnię Mojżesza Lautmanna Staruni, na której przeprowadza się roboty przygotowawcze.

Okręg Jasielski:

W styczniu b. r. zatrudnionych było w przemyśle naftowo-górniczym 2 769 robotników. Na 814 w ruchu będących otworów wiertniczych było w wierceniu 50, w instrumentów. 5, w tłokowaniu 29, w łyżkow. 5, wpompowaniu 700, samopłynnych 1, gazowych 7, w montowaniu 16.

f;

Okręg Stanisławowski:

W styczniu b. r. było w Stanisławowskim okręgu górniczym zatrudnionych robotników 536, z czego na Tow, Dąbrowa (dawniej Opiag) przypoda robotników 286. Na 175 otworów wiertniczych było w wierceniu 9, w instrumentowaniu 1, w tłokowaniu 4, zapomocą inzekt. 3, w pompowaniu 62, samopłyn. 15, w montowaniu 1, zastanowionych 81.— Ruch pompowy na szybach Ski „Ropa Kosmacka“ w Kosmaczu zasta-

Okręg Drohobycki:

W zagłębiu Borysławskiem było z końcem stycznia w ruchu 371 szybów wiertniczych z czego w wierceniu 111, w tłokowaniu 155, w instrumentowaniu 47, samopłyn. 9, w montowaniu 7, gazowych 41, w pompowaniu 1. Na innych kopalniach poza zagłębiem stan otworów świdrowych nie uległ zmianom.

Ilość robotników zatrudnionych w Drohobyckim okręgu górniczym wynosiła w styczniu 6471 (+29).

Przegląd zawodowego piśmiennictwa.

CO

ratury technicznej. — Towarzystwa.

Czasopismo Techniczne. Lwów 10 II. 1920 — Treść numeru 3-go: A. Nawiatil: O użyciu wyskoku drzewnego i spirytusu denaturowanego w przemyśle i o szkodliwem ich działaniu na zdrowie robotników. (Ciąg dalszy). — Dr. M. Hubei : W sprawie obliczenia strzemion w belkach żelbetowych. — Sprawy publiczne. — Inż. Krug : Kilka uwag o organizacji władz technicznych w Polsce. — Wiadomości lite-

bieżące. — S rawy

Treść Nru 4~go. — Lwów, 25 II, 1920. — Dr O. Nadolski: Przebudowa zdrojównictwa polskiego, ze szczególnem uwzględnieniem Krynicy. — -.A. Na-wratil: O użyciu wyskoku drzewnego i spirytusu denaturowanego w przemyśle i o szkodliwem ich działaniu na zdrowie robotników. (Dokończenie), i— Sprawy publiczne. — Inż M. Geister: Parę uwag w sprawie projektów organizacji władz technicznych w Polsce. — Nekrologia. — Wiadomości z literatury technicznej. — Sprawy Towarzystwa.

Przegląd Techniczny. Warszawa, 4 II. 1920. —    Przemysł i Handel, Warszawa, 12 II. 1920. Ze-

Nr. 5-ty. Badanie inżynieryjne w Stanach Zjedno- szyt 7-my. — Treść: E. Rose: Sprawa odszkodowań czonych. — Mierzejewski H. O naszych przedwojen- w traktacie wersalskim. — Jerzy Paciorkówski: Bez-nych postępach w zakresie budowy obrabiarek ko- robocie i akcja doraz'nej pomocy bezrobotnym. (Do-lejowych. (Dokończenie). —• J. Kwiatkowski. Przyczy- kończenie). — Alfwd Liebeneichen : Reglamentacja nek do przepowiedni wezbrań na Wiśle. (Dokończenie), handlu. (C. d.).— Dr Kazimierz Rakowicz: Instytut Przegląd wydawnictw zawodowych. — Związki i Sto propagandy handlowej i eksportowej. — J. L Prze-warzyszenia techniczne.    bieg ostatnich strejków w Anglji i Stanach Zjedno-

Treść Nru 6-go z 11. II. b. r. Nowa taryfa celna i jej czonych. Kronika krajowa. — Kronika zagraniczna, zastosowanie w dziedzinie komunikacji.— J. Jakobi. Dział informacyjny.

Zeszyt 8 — 9. Warszawa, dnia 26 II. 1920. — Inz. Z Kwiatkowski : W sprawie przemysłu przetwórczo-węglowego. — Alfred Liebeneichen: Reglamentacja handlu. (C. d ). — E. Rose : Warunki finansowe traktatu wersalskiego. — S. C. Przegląd gospodarczy Wielkopolski.

graniczna. — Dział informacyjny.

Przemysł hutniczy Zagłębia Donieckiego. (Dokończenie). — Związki i Stowarzyszenia techniczne. *

Treść Nru 7-go z dnia 18 II. 1920. — K Fila-siewicz : Prace wstępne przy organizacji warsztatów mechanicznych według syst. Taylora. — S. Szyller:

Kronika za-

Kronika krajowa

Dwudział w architekturze polskiej. — Bibljografia. —

Zebrania i Zjazdy. — Związki i Stowarzyszenia techniczne.

Przemysł chemiczny, Lwów, styczeń Nr. 1. —

Treść Nru 8-go. — Standardyzacja. — K. Fila- ^ siewicż: Prace wstępne przy organizacji warsztatów Treść: Od Redakcji. Prof J. Mościcki i prof. Dr. mechanicznych według syst. Taylora. (Dokończenie). Ti. Kling : O nowych metodach technicznych rozdziału R. Piętkowski. Wzór Kennedy do określenia prze- emulsyj wodno-olejowych. — Dr. Inz. Walenty Donośnej siły wody. — Bibljografia. — Przegląd wy- minik: Manometry różnicowe. — S. p. Zdzisław

dawnictw zawodowych. — Związki i Stowarzyszenia techniczne. — Kronika.

Kamiński.

Wiadomości bieżące.

WĘGIEŁ.

Sprawa węgla i kolej! we Francji. Narodowy należy i skutki moralne. Ale trzeba wszystkim bra-związek Syndykatów węglowych zwołał niedawno kom koniecznie zaradzić, przez umiejętną organizację kongres do Paryża, na którym omawiano cały sze- zawodową, nie zapominając jednak, że przy wielkiej reg bieżących i ważnych spraw'. Przedewszystkiem administracji niezbędną jest i wielka dyscyplina, celem podniesienia produkcji uchwalono zażądać od    Następnie zawiadomił minister izbę, że prace

rządu dodatkowych 2 godzin dziennie pracy, a na- by 9.000 km linji kolejowej zelektryfikować, są już stępnie dotrzymania przez Niemcy, nałożonego na rozpoczęte, oraz, że liczba sygnałów bezpieczeństwa nich traktatem pokojowym obowiązku dostarczania powtarzających się, umieszczonych na lokomotywie, miesięcznie 2,250.000 ton węgla, oraz uzyskania od zostanie znacznie powiększoną, gdyż przekonano się, Anglji minimum miesięcznie 1,500.000 ton, po cenach iż znacznie sprawniej działają, niż sygnały umiesz-z góry oznaczonych, wreszcie od rządu belgijskiego czone na torze. W najbliższym czasie zostanie na

250.000 ton.

kolejach francuskich zastosowany system sygnalizo-Następnie zastanawiano się nad poprawą kwestji wania oparty na t. zw. elektrycznych falach Hertza, transportowej i postanowiono domagać się od rządu jak wykazały liczne próby przeprowadzone z pole-przywrócenia wolnego obrotu węglem, zniesienia cenią rządu, funkcyonujący bez zarzutu, rekwizycji statków i galarów zarządzonej przez rząd,    Nowy zakład dla przeróbki chemicznej węgla bru-

poprawy stosunków kolejowych, zorganizowanie tran- natnego. Obecny silny popyt na oleje pędne i smary, sportów automobilami dla odciążenia kolei, wreszcie zwrócił uwagę nietylko chemików lecz i kół prze-udziału przedstawicieli syndykatów opałowych w Ko- myślowych na produkta otrzymywane w generato-mitecie doradczym żeglugi wewnętrznej.    rach z węgla brunatnego, także i ze względu na

Prawie równocześnie z temi obradami, przema- liczne wtórne wyroby jak parafina, kreozoty i smoła, wiał w izbie francuskiej minister robót publicznych Ze względu na coraz większe zainteresowanie się i przedstawił stan kolejnictwa we Francji w chwili tą przeróbką i na wysoką wartość smoły otrzymy-obecnej, utrzymując, że kryzys transportów nie może wanej z węgla, jako materjału pierwotnego, dającego mieć swej przyczyny w braku materjałów. Lokomo- się w dalszym ciągu przerabiać na cały szereg poty w posiada Francja 17.836, z czego 4.910 w naprawie, chodnych produktów — a wskutek tego i ze względu wagonów frachtowych 375.000, a osobowych 34.000. na wielką doniosłość gospodarczą całej tej gałęzi prze-Zapas zaś węgla wynosi 940.000 ton i o ile nie mysłu chemicznego, Instytut wiedeński dla zgazowania wzrośnie w najbliższej przyszłości, to utrzyma się węgla i osiągania pobocznych produktów, założył, nie w każdym razie w obecnej wysokości. Bardzo ujemnie szczędząc kosztów, specjalny zakład badań smoły na sprawność koleji odbiło się zaprowadzenie 8-go- węglowej, jako osobny hojnie wyposażony dział za-dzinnego dnia roboczego, tak, iż mimo że przyjęto kładu badań środków opału, urządzeń opałowych 124.000 robotników dodatkowych i osiągnięto znaczną i oświetlenia gazowego, istniejącego już przy wie-poprawę stosunków przez zaprowadzenie systemu deńskiej politechnice.

Taylora, trzeba koniecznie zastanowić się nad wy-    (W Czasopiśmie naszem zwracaliśmy niedawno

datnem powiększeniem produktywności pracy, co uwagę na powstający właśnie w Saksonji podobny za-zresztą już poruczono osobnej komisji.    kład chemicznych badań nad węglem, a w nr. z 15.

Do tych materjalnych skutków wojny, dodać stycznia—poświęciliśmy tej nad wyraz aktualnej spra-

wie, osobny wyczerpujący artykuł wytrawnego znawcy tych spraw p. inż. E. Kwiatkowskiego. Przyp. Redakcji).

Gospodarka smołę i jej pochodzenie. Ministerstwo czecho-słow. robót publicznych zwołało z początkiem lutego ankietę, na którą zjechało się około 60 delegatów z różnych gazowni, koksowni i fabryk papy dachowej. Uchwalono domagać się zmian w obecnem odnośnem ustawodawstwie i na nowo zorganizować gospodarkę pochodnemi wytworami smoły oraz benzolu.

Międzynarodowy kongres górników ma się odbyć 2 sierpnia b. r. w Genewie. Przedmiotem obrad ma być upaństwowienie kopalń, warunki pracy, międzynarodowe płace oraz stanowisko Niemców wobec Belgów.

1913

1919

brunatnego

Ruch towarowy na kolejach czecho-słowackich.

Z ogłoszonych przez poszczególne dyrekcje kolejowe obliczeń ruchu frachtowego w obrębie Czecho-Słowacji za rok 1919 i porównania danych z rokiem 1918, wynika prawie bez wyjątku wszędzie znaczna nadwyżka frachtów w drugiej połowie 1919 (od 1 VII.) przy również powszechnem minus w pierwszych sześciu miesiącach tegoż roku. (z. s.).

Przeciwko 6-godzinnemu dniu pracy w górnictwie oświadczył się Centralny Zarząd Robotniczej Organizacji w Niemczech, motywując swoje stanowisko tern, że spowodowałoby to ubytek produkcji 22,000.000 ton rocznie, co niedałoby się żadnymi środkami zrównoważyć nawet gdyby próbowano powiększyć obsadę poszczególnych kopalni. Co więcej w dalszym ciągu obrad, wyrażono obawę, że ze względów na uciążliwe warunki pokojowe oraz konieczność podniesienia przemysłu niemieckiego, należy dążyć do wzmożenia produkcji węglowej, choćby kosztem pracy poza szychtami (Uberschichten) lub nadliczbowemi godzinami.

Górnośląska konferencja węglowa, została przedłużoną na pięć lat, t. j. aż do 30 września 1925.

Przydział węgla dla celów rolniczych został ustanowiony przez czecho-słowackie ministerstwo robót publicznych. W najkrótszym czasie zostanie posiadaczom wielkich obszarów, przydzielonych kilka setek wagonów węgla, oraz znaczne ilości benzyny dla uruchomienia lokomobili. Równocześnie jednak zapowiedziano, iż bardzo ścisła kontrola zostanie przeprowadzoną, by węgiel ten został istotnie jedynie dla celów gospodarki rolnej zużytkowany.

Sprawa dłuższych zmian w Zagłębiu Ruhr, została przez rady zarządzające, mimo, iż niektóre z nich miały bardzo radykalny skład, w ten sposób załatwiona, że polecono górnikom zjazd na pracę w szychtach nadkładowych ze względu na konieczne podniesienie produkcji węglowej.

Szychty nadkładowe w niemieckich kopalniach węglowych. W ostatnich czasach odbywały się w obecności kanclerza państwa narady przedstawicieli związku cechów oraz organizacji górników w sprawie podniesienia produkcji węglowej. Powzięto następujące rezolucje : Dwa razy na tydzień będą miały miejsce dwie szychty nadliczbowe (wynoszące połowę szychty normalnej), za co otrzymują robotnicy pracujący podziemią 100°/o dodatek do obowiązujących płac, zaś robotnicy nad ziemią 50°/₀. Prócz tego otrzymają podwyższoną rację chleba i tłuszczu po cenach maksymalnych. W gwarectwach Thysseńskich (powiat Hamborn) nadszychty stały się bardzo popularne i uprawia się je na wielką skalę, tak, że przeciętna produkcja ostatniego tygodnia podniosła się wskutek tego o 30°/o.

Cieszyńska komisja plebiscytowa postanowiła przenieść inspektorat węglowy dla okręgu karwińskiego z Orawy do Cieszyna. W najbliższych dniach ins-

pektor węglowy Schwarz przenosi tam swe urzędowanie. Życzeniu Polaków, by powołano ich przedstawiciela do inspektoratu nie stało się zadość, tylko poruczono p. inż. Dr. Czaplińskiemu wykonywanie kontroli nad układem z 15 marca 1919 r.

Amerykański węgiel kamienny w ilości 8.200 ton, przeznaczony w połowie dla Berlina, w połowie dla Hamburga wpłynął na japońskim parowcu na rzekę Łabę.

Urząd górniczy w Dąbrowie ogłasza w Nrze 49 „Monitora Polskiego“ z dnia 1 marca, że p. Jan Zawadzki w Ciągowicach odkrył węgiel brunatny w dniu 3 stycznia b. r. za pomocą otworu świdrowego na gruntach własnych, majątku Ciągowice, gminy Rokitno-Szlacheckie, starostwa Będzińskiego oraz, że firma „Knothe i Przedpełski“ w Sosnowcu, odkryła węgiel brunatny w dniu 18-go grudnia 1919 r. za pomocą otworu świdrowego na gruntach włościanina Antoniego Sroki, we wsi Chruszczobród, gminy Ro-kitno-Szlacheckie, Starostwa Będzińskiego, w województwie Kieleckiem.

Projekt zaprowadzenia monopolu handlu węglem,

jest obecnie rozważany w republice Czechosłowackiej. Zamiast dotychczasowego podatku węglowego, chce rząd ująć w swe ręce cały handel, usunąć grosistów i pośredników i wszystkie kolosalne zyski zagarnąć dla siebie. Chodziłoby tylko o wykonywanie ścisłej kontroli na kopalniach i o uniemożliwienie handlu łańcuszkowego. Myśl sama nie jest nową, poruszano tę sprawę już i w Anglji i w Rosji, jednak bez ostatecznego opowiedzenia się za nią. Może Czechosłowacja zechce spróbować tego eksperymentu.

Wagony francuskie zakupione przez Austrję dla transportu węgla brunatnego z Czechosłowacji już są drodze. 300 wagonów przejechało przez Insbruck i po opatrzeniu w Linzu w austrjackie państwowe napisy (obok francuskich pozostawionych) udadzą się na miejsce przeznaczenia po oczekiwane niecierpliwie ładunki.

Produkcja węgla w Niemczech wynosiła w roku

1918

węgla kamiennego 116,500.000 t 160.500.000 t 190,000.000 t 93,800.000 t 100,600.000 t 87,000.000 t

Z ogólnej sumy węgla kamiennego za rok 1919 wypada na Zagłębie Ruhr: 71,240.000 ton, a na Śląsk górny: 24,780.000 ton, ze sumy ogólnej węgla kamiennego za rok 1918 wypada na Zagłębie Ruhr : 95,940X00 ton, a 39,750.000 ton na Górny Śląsk. Ogółem daje się zauważyć, że od lipca z. r. miesięczna produkcja przy obu gatunkach węgla utrzymuje się na nieco wyższym poziomie, łączna jednak produkcja stoi jednak znacznie w tyle poza cyframi przedwojennemi, mimo iż obsadę powiększono o jakie 100.000 ludzi.

Gwarectwo Klara „IV.“ w Wielkopolsce zamierza uruchomić kopalnię węgla brunatnego w zachodniej części Księstwa Poznańskiego. Przy obecnym braku środków opałowych, oraz dobrych wynikach, osiągniętych w przemyśle przy opalaniu kotłów węglem brunatnym, zapowiada się dla przedsiębiorstwa dobra konjunktura. Według dotychczasowych danych gatunek węgla brunatnego będzie conajraniej dorównywał łużyckiemu. Gwarectwo uzależnia uruchomienie

CK

>■

i;

kopalni öd wyniku pertraktacji, prowadzonych obecnie wstać w najbliższym czasie. Izba pracodawców w BÖ-z Rżądem W Celu otrzymania pewnych koncesji.    rysławiu Uchwaliła na ten cel 400.000 Mk miesięcznie.

Porównanie wytwórczości węgłów»] w latach 1919

w'Zagłębiu aDąbrowśk!eme wynosiła² ta°wytwórczość Jania należeć będzie : prowadzenie statystyki produkcji w roku 1913 6,813.588 ton, zaś w roku 1919 4,613.710 ropy, jej zapasów i ekspedycji kolejowej, prowadze-ton; w Zagłębiu Krakowskiem w roku 1913 1,970.790 me ewidencji zapotrzebowania ar yku ow    ■

ton, zaś w roku 1919 1,422.682 ton. W stosunku nych szybkie informowanie się u źródeł o ich cenach, odsetkowym oznaczają te cyfry spadek produkcji fposobie nabywania i sprowadzania, utrzymywanie węgla kamiennego w Zagłębiu Dąbrowskiem o 32'29°/₀ kontaktu z pracownikami w sprawie zgo nego a w Zagłębiu Krakowskiem o 2*57%. (x).    ,    mowama stosunków ich płacy i aprowizacji ; udzie-

& v ■    lame przemysłowcom wskazówek w sprawach po

datkowych, ubezpieczeniowych i t. p.

Działalność biura winna stworzyć wierny obraz

Rurociąg naftowy Drohobycz - Gdańsk. Ponieważ wydatności naszych pokładów ropnych, kosztorys dziś cały zagraniczny świat naftowy zajmuje się wierceń szybów i eksploatacji ropy. Jeśli producenci, gorączkowo kwestją powiększenia sieci rurociągów, opierając się na ścisłych danych, a nie obracając jako jedynego sposobu mogącego zaradzić zastojowi w cyfrach ogólnikowych, uzasadnią swe słuszne po-zarównó w eksporcie nafty, jak i w pokryciu kra- stulaty u Rządu, należy spodziewać się uzdrowienia jowego zapotrzebowania oraz spowodować odciążę- stosunków w przemyśle naftowym i dalszego jego nie koleji żelaznych i rafinerji, trzeba z uznaniem rozwoju.

podnieść fakt, że i u nas o podobnych kwestjach    Związek brutowców naftowych. Właściciele pro-

już się zaczyna myśleć i mówić* czego dowodem centów brutto, niezadowoleni z wyznaczenia różnej świeżo powstały projekt bezpośredniego naftoclągu ceny na ropę brutto wą niż naftową, chcą się n ano wo pomiędzy Drohobyczem a Gdańskiem, ewentualnie zorganizować (podobny związek istniał już przed Puckiem.    wojną) i utworzyli komitet celem ułożenia statutu.

Naftociąg taki na przestrzeni około 1000 kilo-    Urząd do spraw naftowych podlegający Minister-

metrów miałby za zadanie dostarczać nafty z Galicji stwu Skarbu powstał we Francji, specjalnie dla za-i, zasilając nią po drodze miasta polskie, pompować łatwiania i kierowania wszelkich spraw związanych ją wprost ze z'ródeł na brzeg morza polskiego, gdzie z eksploatacją, produkcją i przeróbką ropy nafto-nafta zlewana do okrętów, wywożona byłaby za granicę.

Naftociąg kaukaski, długości 1.100 km, który

NAFTA.

wej. (z. s.).

Mazut zamiast węgla. W niektórych miejsco-.    .    ,    .    .    .......    - i • wościach francuskich probowano używać mazutu

obeęme w braku komunikacji kolejowej okazuje zamiast wę„ja do opalania kotłów parowych, przy-ogromną pomoc Anglikom, okupującym Kaukaz, w do- czem zau*|żono £ j kg mazuta posiada tę s mą starczaniu nafty na brzeg morza Czarnego, uznany wartość kaloryczną Co 2 kg węgla.

, «r».«.».«--»bsj.jp.t

go: usilnie, aby doprowadzić do    Mm.    So‘zî.go"in"&l. % rl.M pŁioo-

Polski naftociąg z zagłębia naftowego w Galicji, ski(£ który zaczął się doskonale rozwijać, czego doprowadzając na -brzęg morza chocby tylko 50% dow=dem (akt że linja lotnicza Londyn-Paryż w ciągu wydobywanej w Galicji nafty, da moznosc zwolnienia j taich miesięcy potrzebuje 2.Ó00 galonów (s. z.).

koleji od jej przewozu, oswabadzając znaczną dose    Cziiszczenie smarów Wobec coraz bardziej ida-

niepomiernie, a dziś szalenie drogo kosztującego    Czyszczenie smaro -    Hnctanii ioli

taboru kolejowego, zmniejszy znacznie liczbę pocią- ^ Y

gów dla przewożenia nafty, <0 które to pociągi dzisiaj ^ potrzebnej dosci, # wsk prni* nr*7vwiśH^nie

: Połączenie, w przyszłości, Ją drogą komunikacji

ntskicf110 1 ^ *ranSPOrt nafty wyłąCZnie d° rąk moSżnaZętu "oszczędzać na ilości. Niestateczne na-p    ’    oliwienie części maszyn, mogłoby tylko wielkie

zagłębia galicyjskiego ze źródłami' nafty w Rumunji, ^    do istatka wszelMej^nad-

oddałoby niespożyte usługi państwu polskiemu, które żki pozostałei i zanieczyszczonej po ukończonem na rynku naftowym zajęłoby pierwsze miejsce. Je- smarowaniu. Z powietrza przychodzi piasek i pył, żeli zważymy, że dostawa nafty na brzeg morza za cząsteczki metali z części smarowanych, para, wilgoć, pomocą rurociągu kosztowałaby znacznie taniej, to wreszcie węgiel z karbonizującej szybko w gorącu łatwo przewidzieć, że nafta polska z powodzeniem oli Najprostszym sposobem jest filtrowanie, czy mogłaby konkurować z naftą z Kaukazu 1 z innych to pJzez pakuły lub tkaniny, czy też zapomocą vyę-krajów.    g]a drzewnego. Metoda ta jednak przy bardzo lepkich

Gazociąg w Jaśle, którego budowa ciągnęła się olejach nie będzie dość dokładną, gdyż duża część już od roku 1918, wreszcie zaczął funkcjonować, ku zanieczyszczeń nie zdoła się od silnie oblegających ogólnemu zadowoleniu. Rurociąg wykonany z rur cząsteczek oleju oddzielić. W tym wypadku najlepszym stalowych mufo wy ch.Mannesmannowskich liczy 11 km jest silne ogrzanie smaru, przez co lepkość znacznie długości. Wobec/'katastrofalnego braku opału fakt maleje a brud opada na dno. Po ustaniu, odlewa tęuil jest poprostu liistoryczHiego znaczenia w dziejach się ostrożnie czysty smar, który można jeszcze dla roźwojn 7Jasła. Obecnie już połowa miasta posiada dokładności przefiltrować. (ś. z.), rurociąg niosący ciepło do ognisk domowych, (z. s.).    Ameryka rozważa zakaz wywozu nafty. Donoszą

Biuro ekonomiczno-statystyczne mające ńa celu z Londynu 21 b. ni: Słychać, że rząd Stanów Zjed-Spècjalnie odbudowę przemysłu haftowego ma po- noczonych rozważa zakaz wywozu nafty, ponieważ

produkcja nafty w Ameryce nie pokrywa własnego    Węgiel ze jedwab. Fabryka jedwabi w Sk PöF

zapotrzebowania. W. ubiegłym roku dostarczyły. Stany ten pod Wiedniem zobowiązała się jeszcze we wrze-Zjednoczone 66% produkcji światowej,; podczas gdy śniu u. r. przez wiedeński urząd kompensacyjny do-' konsumcja w Stanach Zjednoczonych wynosiła. 68% starczać Czechom miesięcznie 15 wagonów jedwabiu produkcji światowej.    w ząmian zą 30 vçag, węgla i 30 wag. koksu. Układ

Niemcy a nafta polska. „Danziger Zeitung-⁴ za- ten jednak obustronnie nie został dotrzymany mieszczą długi artykuł wstępny, poświęcony sprawie tak*, że obecnie, ma się zawrzeć nową umowę na in-przemysłu naftowego w Polsce. Artykuł twierdzi, że dych warunkach.

tereny naftowe w byłej Galicji mają dla Niemców    Nowoczesne metody organizacji pracy. Instytut

w dalszym ciągu pomimo rozpadnięcia się Austrji, organizacji pracy podjął badania nad dotyćhcząso-wielkie znaczenie, gdyż Niemcy nie mogą z powodu wyra zastosowaniem i w Polsce nowoczesnych niezłej waluty sprowadzać nafty" z Ameryki, a nadto tod organizacji pracy na wszystkich jej polach w celu Niemcy potrzebują nie gotowych produktów, lecz wyjaśnienia warunków i odnalezienia przyczyn, które tylko surowców, któreby u siebie przetworzyły, Ame- hamowały ich rozwój.

ryka zaś niechce dostarczyć surowców. Nadto odgry-    Uważając, iż badanie tej sprawy może dać

wają tutaj wielką rolę listy przewozowe. Niemcy wiele cennych wskazówek dla znalezienia dróg do nietylko nie mogą dopuścić du zmniejszenia się szerokiego zastosowania w naszym kraju tak ważnej wpływów niemieckich w galicyjskim przemyśle nafto- wiedzy technicznej jaką jest prawidłowa i naukowa wym, lecz powinny go jeszcze bardziej powiększać organizacja pracy, Instytut zwraca się do wszyst-i nie dać się wypchać kapitałowi en tenty.    "    kich techników i osób, które tą sprawą się zajmo

OGÓLNE.

wały teoretycznie lub stosowały w praktyce o przysłanie o ile można do 1 marca r. b, swych uwag i spostrzeżeń w tym przedmiocie pod adresem : War-Z Lotaryngji wydobyto w październiku 666 tys. szawa, biüro Ligi Pracy,/ ul. Czackiego 3^5. o • ton rudy żelaznej, we wrześniu 444 tys., a w sier-    Instytut mając na celu badanie nowoczesnych

ma

pniu 655 tys. ton. Obniżenie produkcji wrześniowej metod pracy i dostosowanie ich do naszych wafim-swe wylłomaczenie w strajkach ówczesnych. ków, uzdolnień i charakteru naszego narodu,: a na-Czechosłowacja zakupiła w Anglji dla swych fa- dewszystko, jakn aj szersze ich rozpowszechnienie bryk maszyn i narzędzi glinu (aluminjum) 430 ton, w celu podniesienia wydajności pracy w Polsce, które już się znajdują w drodze.    Prosi również wszystkich dotychczasowych pionie-

Państwowi urzędnicy górniczy republiki czecho-słow. na odbytem walnem zebraniu swego związku zawodowego, postanowili zwrócić się do rządu z żądaniem poprawienia ich położenia materjalnego, motywując swoje wywody teni, że po kosztownych i długotrwałych studjach (wydział prawa na uniwersytecie i akademja górnicza), z powodu złego finansowego wynagrodzenia, muszą jeden po drugim stanowiska swe porzucać, szukać innych, bardziej korzystnych zajęć. O ile starania te nie przyniosą pożądanych wyników, wszyscy opuszczą swe stanowiska, przestrzegając młodzież przed wybieraniem sobie tego zawodu.

Współudział pracowników kopalnianych w zarządzie kopalni oraz czystych zyskach jest obecnie omawianym przez kompetentne sfery republiki ezè-cho-słowackiej. Odnosiłoby się to jedynie do przedsiębiorstw zatrudniających więcej niż 200 osób *) i ujęteby zostało w cały szereg paragrafów, gwarantujących normalny rozwój kopalń.

Czeskie radium stanowi wielkie narodowe bogactwo, gdyż państwo czeskie posiadając największe na świecie jego ilości, dzierży tem samem monopol światowy wytwórczości radium. W tej chwili posiada go 2 g, co przy cenie szacunkowej 10.000 K za 1 mg, wynosi 20 miljonów koron i jest największym obecnie zapasem radium na kuli ziemskiej.

Olbrzymie pokłady żelaza w Australii, Z miejscowości Perth w zachodniej Australji donoszą, żę w okolicy odkryto olbrzymie pokłady żelaza. Pokłady te przedstawiają kolosalną wartość dla Australji i im-

r Ceny materjałów^ kolejowych w Niemczech zo- Jów f$/ sPrawy ó stałe współpracownictwo ż Insty-stały podniesione: mianowicie kosztują progi cięż- utem/-kie 2600—2650 (1870 -1900) marek za tonę; szyny kopalniane i kolejek polo wych 2600—2650 (1700—1800)— szyny „żłobkowe¹' 3000 marek, dawniej 2220—2250.

Z ruchu towarzystw i spółek akcyjnych w Austrji.

wym.

Niezmierne ożywienie zapanowało w ostatnich czasach w niemiecko-austryjackiem świecie przemysło-Podczas, gdy za dawnej wielkiej, związkowej Austrji, w ciągu roku 1913 zarejestrowano 51 spółek akcyjnych, a 29 w roku 1914, to w ciągu roku 1919 zezwolono na powstanie 73 spółek akcyjnych, (oprócz 10 zezwoleń tymczasowych, wydanych do końca grudnia 1919). Z tej liczby 73 spółek akcyjnych przypada 42 na przedsiębiorstwa przemysłowe,

5 na banki, 3 na towarzystwa żeglugi, 2 górnicze przedsiębiorstwa i 1 sanatorjum.

Liczba instytucji, które podniosły swój kapitał zakładowy, również wzrosła znacznie: W roku 1913 było ich 37, w 1914—36, a w 1919—124, a już w pierwszych pięciu tygodniach 1920 zgłoszono 27 podwyższeń kapitału, zaś tylko 3 towarzystwa Zawiadomiły o redukcji kapitału.

Jeszcze żywszym jest ruch wśród towarzystw z ograniczoną poręką. W roku 1913 powstało ich w Austrji 538, a w roku 1919 w niemieckiej Austrji 763. Od początku zaś roku 1920 zgłoszono już 250 nowych towarzystw z o. o. W ciągu roku 1919 tylko 85 towarzystw z o. o. przystąpiło do likwidacji.

Nowe stawki frachtowe na rzece Łabie. Z powodu podwyższenia ceny węgla, oraz robocizny, towarzystwa żeglugi na rzece Łabie zaprowadziły bardzo>

znaczną podwyżkę swych frachtów, a mianowicie na perjum brytyjskiego.

*) Robotnicy żądają przyjęcia cyfry 100 za miarodajną.

Łabie środkowej o 66 fenigów, na górnej o 103 do ' Zatrucie parą z gazoliny. Pisma angielskie do-112 f. na 1000 kg. Tak, że obecnie stawki frachtowe noszą o śmierci amerykańskiego górnika, który opa-wynoszą n. p. do Magdeburga 400 f za 100 kg, (dawniej 334), do Drezna 610 (498) i t. d.

trzony ochronną maską z tlenem (V2 godzinną) ze-    Sprawy solne. Na odbytem w dniu 4 III. b. r.

szedł po drabinie do głębokiego na 18 stóp rezer- posiedzeniu państwowej Rady Aprowizacyjnej refe-woaru z gazoliną wysokości tylko 7 cali, by w nim rował Szef Sekcji Jerzy Gościcki między inneini naprawić połączenie rur. Mimo, iż maska nie była i sprawę podniesienia cen soli, na które składają się uszkodzoną, musiała para przeniknąć przez maskę, podniesione koszta przewozu, robocizny, opału i ko-Doświadczenia wielokrotne, czynione potem z tą nieczność nowych inwestycji na salinach, mających maską w laboratorjach, potwierdziły to przypusz- w przyszłości zaopatrzyć w sól całe państwo. Ceny czenie, gdyż przez cienką gumową podszewkę po soli oznaczono z dniem 10 marca b. r. za 1 kg na-dłuższym czasie przenikała płynna gazolina, lub stępująco: 1. gat. (Wieliczka, Ciechocinek) 1 kg 2 40-zgęszczona jej para. Również i cięższe maski „dwu- 2 45, II. gat. (Bochnia) 1‘65, III. gat 1 50—1*55 Mk. godzinne“ nie okazały się wystarczająeemi, tak, że W stosunku odsetkowym podniesiono ceny soli dla dopiero raczej specjalne hełmy powietrzne o zgęsz- I gat o 50°/₀ dla II. gat. o 12¹/₂% i dla III. gat. czonem powietrzu byłyby tu odpowiednie, a w ka- o 30% żdym razie należałoby zawsze spuszczać robotnika na linie, by go módz w danej chwili wyciągnąć.

Małopolskie przedsiębiorstwo przemysłowo-górnicze,

utworzone przed niedawnym czasem w Krakowie, zamierza uruchomić kopalnię węgla w Dąbrowie Olbrzymi wzrost cen wszelkich materjałów zmu- powiatu Chrzanowskiego i wydzierżawiło w tym celu sza przedsiębiorstwa hutnicze do znacznego podwyż-    od Jaworznickiego Gwarectwa węglowego część pola

szenia swych kapitałów zakładowych. Między inne- górniczego „Dąbrowa“.

mi zarząd huty „Laura“ postanowił podnieść swój    Projektowana kopalnia obliczona jest na 25-30

kapitał z 18 na 54 miljony marek, właśnie z tych wag0nów dziennej produkcji.

powodów, ponieważ samo n. p. drzewo kopalniane,    z amerykańskiego rynku stali i żelaza. „Dziennik

cen.

Nowa Spółka dla eksploatacji węgla ma powstać, jak się dowiadujemy, w Krakowie z inicjatywy Inż czne instalacje o pewnej wydatności obliczały się Franciszka Drobniaka i Dyrektora Banku Ziemskiego dawnie na 280.000 M — a dziś na M 1,800.000. w Łańcucie p. Bolesława Żardeckiego.

• 00

GO

Oh

1—t

K-

którego rocznie potrzeba około 100.000 „festmetrów“, Gdański“ donosi, że trudności w produkcji, jak brak poszło w cenie z 15 marek (przed wojną), na 140 M, środków komunikacyjnych, węgli i robotnika powie-a w niedalekiej przyszłości na 200 M, zaś cena rudy kszyły się z powodu zakazu transportów kolejowych, podniosła się z 40 f na 14 M, a kocioł parowy, Tylko niektóre fabryki pracują do 80% ich zdolności który przed wojną, z całem urządzeniem kosztował wytwórczej. Znaczny popyt na żelazo i stal spowo-40.000 M, dziś kosztuje 1,000.000 M, zaś turbina, dował dalsze podwyższenie którą można było jeszcze w r. 1916 ustawić kosztem 28.000 M, kosztuje obecnie 1,200.000. Elektry -

Listy do Redakcji.

Z powodu artykułu p Z. Rozena, otrzymujemy djabie wykazał, że utwory paleozoiczne zostały na-od p. Dra Łozińskiego sprostowanie odnośnie do „sy- sunięte na formację solną, która jest prawdopodobnie lurskiej formacji solnej“ w Pundjabie, o której autor trzeciorzędnego wieku, a w każdym razie od nasu-wspomina na str. 4 na podstawie jakiejś rozprawy niętych utworów grubo młodszą, zupełnie taksamo, czy notatki Dra Giebąla. Rzeczywiście też formacja jak u brzegu Karpat¹ flisz nasunął się aż na pod-solna Pundjabu występuje pod utworami paloroicz- karpacką formację solną. Po szczegóły warto sięgnąć nymi (nawet Kambryjskimi). Jednakowoż Dr. Rudolf do ważnej i obficie ilustrowanej rozprawy : Zuber, Zuber, profesor lwowskiego Uniwersytetu, na pod- Beiträge zur Geologie des Pundjab. Jahrbuch d. stawie swej podróży i badań geologicznych w Pun- Geolog. Reichsanstalt. T. 64. 1914. Str. 333 i nast.

Table de matières.

Revue Montane.

La différence entre l’ingénieur-géometre ordinaire et l’in-génîeur-géometre montanistique.

Nouvelle méthode d’obtenir le courant électrique.

La fabrication de carnalithe au point de vue de la science. Communiqués de l’Académie Montanistique de Cracovie. Production mondiale du charbon.

Le marché des produits des mines et des hauts fourneaux. Statistique de charbon et de sel rédigée d’après les communiqués du Bureau des mines.

Revue de Pétrole.

L’Angleterre et sa politique de pétrole.

Statistique de pétrole rédigée d’après les communiqués du Bureau des mines.

Correspondances.

Décrets et nominations.

Revue bibliographique.

Boîte à lettres.

Chronique.

Table de matières.