POŚWIĘCONE SPRAWOM RODZIMEGO :: PRZEMYSŁU NAFTOWEGO ::

CZASOPISMO NAFTOWE

WYCHODZI 1-go i 15-go KAŻDEGO MIESIĄCA JAKO DODATEK DO

CZASOPISMA GÓRNICZO-HUTNICZEGO

Redakcją kieruje Komitet Redakcyjny. — Redaktor zast. St. Kamiński.

Prenumerata z przesyłką pocztową w Polsce:

Rocznie . . . Mk 90*—.

Cena pojedynczego numeru . . . Mk 5 —.

Rękopisy niezużytkowane zwraca się na żądanie — Przedruk artykułów dozwolony tylko z podaniem źródła.

Biura Redakcji i Administracji: w Krakowie, ulica Jagiellońska L. 5 Telefon (międzymiastowy) Nr. 243!, — w Warszawie, Bielańska 18

Konto Pocztowej Kasy Oszczędności Nr. 141.049.

Sprawa gazociągów w Sejmie.

Warszawa 2 lutego 1920.    watnego. Na poparcie swoich wywodów przytacza

Na posiedzeniu setnem czternastem Sejmu Usta- Pos- Diamand fakt , że pomimo uchwalonej ustawy wodawczego rozpatrywano sprawozdanie Komisji Ro- z dnia 2 maja o nieudzielaniu koncesji osobom pry-bót publicznych o wniosku nagłym posła Maślanki, watnym na budowę gazociągu, firma „Waterkeyn Szmigla i .tow. w sprawie natychmiastowego przy- w dniu 9 maja, t. j. w dniu ogłoszenia ustawy taką stąpienia do budowy rurociągów gazowych na prze- koncesję otrzymała ; dalej powołuje się pos. Diamand strzeni z Moderówki na Rzeszów. Przemyśl, Lwów na wyniki w celu omówienia tej sprawy przez ko-i przez Nowy Sącz do Krakowa. Wniosek Komisji misję robót publicznych zwołanej ankiety i przyta-brzmiał:    cza zapatrywanie Dra Nowaka, który obawia się, ze

Wzywa się Ministerstwo przemysłu i handlu, aby: wskutek dopuszczenia do gospodarki gazami osób

1.    przystąpiło co rychlej do budowy gazociągu prywatnych tereny zostaną w za szybkim czasie

Krosno—Sanok, poruczając równocześnie sporządzę- wyzyskane, że przeto gospodarka gazami powinna nie planów na budowę gazociągu Sanok—Ustrzyki, spoczywać wyłącznie w ręku państwa. Następnie oraz Gorlice—N. Sącz—Limanowa ;    ' wykazuje pos. Diamand korzyści, płynące dla prze-

sno

2.    wywłaszczyło główną linję gazociągu Kro- mysłu z objęcia w wyłącznie własne przedsiębior-— Nieglowice, znajdującą się w rękach prywa- stwo budowę gazociągów i stwierdza za posłem Osie

tnych;

ckim, że dotychczasowa praca Rządu w tym kie-

3.    stworzyło udziałowe Towarzystwo budowy runku (Rząd otrzymał kredyt 15,000.000 mk i wybu gazociągu, dopuszczając kapitał prywatny w mniej- do wał już ok. 6 km gazociągu) jest najzupełniej za szym stosunku od kapitału, pozostającego w rękach dowalniającą.

Rządu polskiego.    W dalszym ciągu dyskusji nad tą sprawą bro-

za

Sprawozdawca, pos. Szymański, w obszernym nił pos. Szymański stanowiska komisji, poczem referacie przedstawił obraz przyrodzonego bogactwa brał głos p. Minister P‘ i H. Olszewski, który pod-gazów ziemnych na Podkarpaciu.    niósłszy aktualność i ważność sprawy gazociągów

Budowa gazociągów na terenie Podkarpackim ze względu na katastrofalny brak węgla, obawia się jest sprawą ważną i pilną, bo wszak od 1908 r. czy ilość rozporządzalnego obecnie gazu ziemnego gaz ziemny uchodzi w powietrze bezproduktywnie, wystarczy na zaopatrzenie wszystkich objętych pro a im później się do niej weźmiemy, tem droższe jektem miejscowości i proponuje dla tego, aby kwe-będą ceny na ruiy. Uważamy za pożyteczne dopu- stję sporządzenia planów' doprowadzenia gazu do ścić inicjatywę i kapitał prywatny, naturalnie w sto- Ustrzyk i Limanowej odłożyć do czasu, w którym sunku zapewniającym Rządowi większość. Mówca uzyskamy pewność odnośnie do rozporządzalnej ilo-poleca do przyjęcia wnioski Komisji, z których osta- ści gazu. Przeszedłszy do 3-go punktu wniosku Ko-tni mówi o stworzeniu udziałowego Towarzystwa misji p. Minister zaznacza, że o tem, czy dopuścić budowy gazociągu, z dopuszczeniem kapitału pry- prywatny kapitał do gospodarki gazami czy nie, de-watnego.    cydować powinny wyniki i rezultaty, jakich po obu

W dyskuji nad wnioskiem Komisji zabiera naj- tych sposobach należy się spodziewać. Jako moment pierw głos p. Osiecki, oświadczając się przeciwko najważniejszy w tej sprawie wysuwa p. Minister punktowi 3-ciemu i przemawiający w tym samym sprawę dokonania budowy w czasie jaknajkrótszym, dachu pos. Diamand, który zaznaczając, że już 927₀ ilość bowiem gazów, które przy obecnym stanie gazu jest w obcem ręku i podnosi niebezpieczeń- wierceń można przez rurociągi przepuścić, odpowiada stwo tworzenia w ustawie takich szczelin, jak pro- ilości około 1000 ton węgla dziennie, t. j. inpiej-jektowana wnioskiem Komisji o dopuszczeniu do więcej tych ilości, które dla przemysłu całej Kon-do współudziału w budowie gazociągu kapitału pry- gresówki, tej najbardziej uprzemysłowionej części

■o

kraju naszego, przeznaczyć można. Z tego widać, leżało i nie byłoby innego wyjścia, jak tylko dożę każdy dzień opôz'nienia nieopisane straty przy- puszczenie owych kapitałów prywatnych. Jeżeli je-nosi i na szali całej naszej gospodarki waży. Dla- dnakże fundusz na ten cel potrzebny będzie mógł tego też sprawa terminowości wykonania robót tych być znaleziony, a wydaje się, że niema ważniej-na pierwszy plan niewątpliwie się wysuwa. Powtóre szego celu, jak zwiększenie ilości opału w chwili zaś — przeprowadzenie rurociągów przyczyni się obecnej katastrofy węglowej i większej potrzeby, w znacznym stopniu do wzmożenia ruchu wiertni- na którą warto byłoby pieniądze wydawać, to dal-czego, będącego obecnie w zastoju, a tern samem sza budowa rurociągów winna być oddana w ręce pośrednio, jeżeh nie do uleczenia, to przynajmniej Państwa, do ulżenia jednej z główniejszych naszych bolączek — kwestji walutowej. I dlatego szybkość wykonania szone przez pos. Diamanda dwie kwestje : amorty-robót tych jest momentem odgrywają ym pierwszo- zacji rurociągów i kwestji cen obecnie za gaz pobieranych. Wprawdzie amortyzacja rurociągów przy Przechodząc do zagadnienia podstawowego, obecnych dość niskich cenach, odpowiadających uwzględnić należy przedewszystkiem następujące mniej więcej połowie ceny węgla i obliczonym kosz-dwa punkty. Pierwszy z nich dotyczy sprawy osz- t;ie budowy linji w przypuszczeniu, iż ceny obecne czędnośei w gospodarce drogocennemi gazami. Nie budowy nie podskoczą bardzo raptownie w czasie

samego jej wykonania — może nastąpić nie jak

Następnie omawia jeszcze p. Olszewski pono-

rzędną rolę.

ulega też żadnej wątpliwości, że utrzymanie rurociągów w jednych rękach, poddanie całej eksploata- było powiedziane, w trakcie 2 3 lat, lecz w prze-cji gazów jednej przewodniej idei i myśli jest rze- ciągu 5 lat, to jednak sprawę tę należy traktować czą ogromnego znaczenia i pod tym kątem widzenia przedewszystkiem pod kątem tych ubocznych korzy-gospodarka państwowa wydaje się bardziej wskazaną, ści, które Państwu z powodu dostarczenia taniego

paliwa przypadają i myślę, że nawet szybsza amortyzacja i przybliżenie się do tych 2-3 lat przy odpowiedniej podwyżce ceny dałoby się osiągnąć.

Dalej zaznacza p Minister, odnośnie do drugiej kwestji, dotyczącej obecnych cen za gaz, pobieranych przez przedsiębiorstwa prywatne, że na podstawie punktu 6 ustawy z dnia 3 maja Rząd ma prawo ceny te normować. Oczywiście może to uczynić na zgłoszenie się zainteresowanych. Dotychczas jednakże ze strony konsumentów nie było żadnych reklamacji i dlatego też w sprawie tej Rząd nie ingerował.

Jako drugi wzgląd nie mniej może ważny, należy wysunąć kwestę zysków z danego przedsiębiorstwa. Nie ulega wątpliwości, że przedsięborstwo tego typu powinno być prowadzone nie pod kątem widzenia zysków, ale powinien być uwzględniony interes konsumentów i mam wrażenie, że tutaj należy dojść do wniosku, iż jest bardziej pożądane mieć sprawę w rękach Rządu. A przemawia za tern jeszcze ważka okoliczność, że Rząd już do tych robót się wziął i naogół trudności pokonał; nie ulega więc wątpliwości, że będzie on w stanie doprowadzić roboty do pomyślnego końca. Dlatego też kwestja dopuszczenia kapitałów prywatnych jest tylko sprawą czysto pieniężną i gdyby zagadnienie stanęło tak, że albo gaz się będzie marnował, albo dopuścić prywatną inicjatywę, to wtedy wahaćby się nie na-

W odbytem po ukończeniu dyskusji głosowaniu przyjęto punkt 1 i 2-gi rezolucji komisji, punkt 3-ci odrzucono.

Wl K.

Z Drohobyckiego Okręgu górniczego.

Drohobycz, dnia 26 stycznia 1920 r.

Jak to wykazują daty statystyczne za grudzień daje się w tym miesiącu spostrzedz spadek produkcji ropy w obrębie drohobyckiego okręgu górniczego z 6032 wagonów w listopadzie na 5419 wagonów w grudniu t. j. o przeszło 10°/₀, przy czem tę całą prawie utratę wytwórczości ponosi ropa marki bory-sławskiej, której wytwórczość spadła od listopada do grudnia o przeszło 611 wagonów. Do spadku produkcji przyczyniły się rozmaite czynniki. Był nim przedewszystkiem trzydniowy strajk (od 10 do 13 grudnia), wywołany niedomaganiami aprowizacyj-nemi, następnie zaś brak węgla opałowego i kuzien-nego. Z powodu braku opału zużyto w grudniu na opał ropy w bory Sławskiem zagłębiu 568 wagonów t.j. o blisko 9°/^ więcej jak w listopadzie. Z powodu braku węgla kuziennego musiano wprowadzać na kopalniach nawet kilkudniowe stójki celem przeprowadzenia najkonieczniejszych napraw i robót, związanych z ruchem kopalni.

W każdym jednak razie daje się już w grudniu odczuwać pewne polepszenie zarówno w stosunkach aprowizacyjnych jak i dowozu materjałów technicznych. Katastrofalnie natomiast przedstawia się sprawa ekspedycji ropy, na którą zwróciliśmy już uwagę w poprzedniem sprawozdaniu. Ekspedycja cysternami kolejowemi była w grudniu o 716 ton mniejszą jak w listopadzie, przetłoczono zaś do rafinerji rurociągami o 1328 ton mniej. Jednocześnie wzrastają oczywiście zapasy ropy w zbiornikach towarzystw magazynowych i dochodzą według stanu z dnia 31 grudnia 1919 do przeszło 52303 wagonów, wzrastając zatem w porównaniu do stanu z dniem 30 listopada o prawie 1828 wagonów, tak, że wolne miejsce do magazynowania ropy wynosi obecnie jeszcze 13000 wagonów, jeśli zatem ruch ekspedycji ropy nie wzmoże się, otrzymamy jak najfatalniejsze skutki, których dalszym wynikiem będzie musiało być prawie zupełne zastanowienie ruchu.    (Sk).

Z Jasielskiego Okręgu górniczego.

Iwonicz 4 lutego 1920.

Nasz korespondent (B.) donosi : Na Białobrzegach koło Krosna za kopalnią Poellera zaczyna stawiać szyb nr 1. Towarzystwo „Limanowa“. Obszar terenów firmy 150 morgów, kierownictwo techniczne objął Inż. Witold Rutkowski. — W Warszawie powstało niedawno Tow. naft. p. n. „Kresy“. Towarzystwo finansują kapitaliści litewscy. Kapitał początkowy koło 3 milj. marek Towarzystwo zakupiło na Krościenku niżnem koło Krosna teren naftowy o obszarze 20 morgów, częściowo od p. Wł. Jasińskiego i zaczyna odrazu ruch wiertniczy 3 rygami. Plantowanie terenu już ukończone. Zwózka materjałów w toku. Dyrekcyę techniczną z siedzibą w Krośnie objął p. Karol Rogawski. Kopalnia „Kresy“ graniczy bezpośrednio z kopalnią Dra Dunikowskiego.

W niedalekiej odległości stamtąd kończy montować 1-szy szyb firma Bronisław Rappaport. Dyrekcję techniczną i kierownictwo robót sprawuje p. Klier. Firma „Hrabeń“ Ska z o. p. zastanowiła roboty w Borku w szybie nr. 1. w 475 mtr. głębokości i 10” rurach. W szybie tym wodę zamknięto 14” rurami w 116 mtr. 1-sza ropa z 223 mtr. głęb. dawała kilkaset kg. dziennie produkcji. Właściwy horyzont spodziewany koło 600 mtr. Obecnie jest w montowaniu szyb nr. 2. położony bardziej na południe i w którym liczy się na płytszą ropę. Spółką zawiadują pp. Dr. Kaden i Dr. Röhr. Dyrektorem technicznym kopalni jest p. Jan Kurkiewicz, który równocześnie prowadzi w Głębokiem ad Rymanów kopalnię firmy „Eter“. Firma ta ma w nr. 1-szem 305 mtr. głębokości przy 10” rurach. Ślady ropy były, obecnie mają wodę zamykać.

W Łazach otrzymały „Karpaty“ w swoim szybie w 665 mtr. przy 7” zarurowaniu ładne ślady ropy i bardzo silne gazy. W Posadzie rymanowskiej firma „Opiag“ z szybu nr. 1. tłokuje ropę w ilości 150 kg. dziennie. Szyb ma obecnie 810 mtr. głęb. przy 7” rurach ruchomych, podczyszcza się i wierci dalej do właściwego horyzontu.

Wykaz produkcji i tłoczeń ropy w Polsce za grudzień 1919 r,

Zestawienie ogólne.

Miejscowość

Zapas z d. 30/XI. na kopalniach

Produkcja

Opał

Manko

Odtłoczenie

Zapas z d. 30/XII. 1919 nakopalniach

w tonach

Drohobycki Okręg górniczy :

- Tustanowice Borysław .

Mrażnica I.

6.699

12.874

613

Razem . .

20.186

19.100

21.509

8.213

48.822

2.411

3.147

126

2.914

1.194

376

5.684

4.484

13.937

17.576

7.659

39.172

to 05 os b»

05 05 05 05 Ot

19.668

Mrażnica II.    .    .    .

Schodni ca    .    .    .    .

- Urycz ......

Kropiwnik , . . .

Opaka ......

Rypne ......

Rajskie.....

Ropienka    .    .    .    .

Wańkowa    .    .    .    .

Paszowa.....

Słoboda dubeńska Strzelbice , . . Ustrzyki dolne . . Polana .....

Ol O 2 Hi. 05 tfc. tO i-*

728

301

402

7.692

263

50

1.013

17

25

38

1.827

800

43

38

28

88

1.590

737

40

660

76

17

508

218

1.673

44

31

140

16

145

325

212

766

18

12

10

0-5

67

66

301

-920

536

8.378

20

60

276

21

1.143

32

25

Razem . .

Jasielski Okręg górniczy: Stanisławowski Okręg górniczy;

32.461

8.764

6.229

54.193

5.9585

4,690

42.908

33.097

4.360

599

53

Razem

47.429

1.667

60.220

19

211

6.576-5

4.930

3.593

3.577

49.078

8.878

5.419

47.395

t>

CO 10

LU9zey

748

582

1569

185

1312

2078

2765

1497

1677

14101

6468

4860

792

2038

WYKAZ

ekspedycji ropy koleją i rurociągiem przez Towarzystwa magazynowe w zagłębiu borysławskiem w miesiącu grudniu 1919 r.

___ Cyfry w tonach.

.2,-

'S

B.

[9U|Ef08dS

Adoy

837

69

988

1894

429

429| 14158

a>

•'S [9j>jSMB|SAj0q

Âdoy

Urycka Spółka

Ropa Ropc borysławska specjalna

magazynowe

Towar z y s t w a

Nazwa

Rohag

Galicia

Fanto

Montan

Karpaty

Petrolea

Ropa Ropa borysławska specjalna

Ropa Ropa borysławska specjalna

Ropa Ropa borysławska specjalna

Ropa Ropa borysławska specjalna

Ropa Ropa borysławska specjalna

Ropa j Ropa borystawskaj specjalna

Dokąd

nastąpiła ekspedycja

kole

i!

c-

CO

851

851

748j

582!

1569!

185

1243

2078!

2765

1497|

1497

582

689

988

12207

6468

im

792

2038

13729

9881

429

4431

2348}    - I — ; —

kspedycja

2402

429

4431

24021

748’

1569!

185

il

09

CO

1243!

20781

2765!

688

ç» LÜ

CO

1825

l>

CO

8034

4065!

s s

05 ço l> O

6896

Drohobycz P. F. olei mineralnych

Drohobycz—Galicia

Drohobycz—Dros

Drohobycz—Wiszniewski

Ustrzyki

Krosno

Jedlicze

Jasio

Libusza

Glinik Maryampolski

Limanowa

Trzebinia

Dziedzice—Schodnica Dziedzice—V acuum Razem Dokąd

Drohobycz P. F. olei mineralnych

Drohobycz—Galicia Drohobycz—Dros Drohobycz—Wiszniewski Razem

Zestawienie produkcji gazów za miesiąc grudzień 1919 r.

I-

Ilość produkujących gaz j!

GMINA

2

łfl

fil

*s| S

O

B 3 a ® — "5

il

otworów

świdrowych

a

e*e?

cd

£ T3

a>* o 1-

Ilość otworów świdrowych produkujących

mniej

więcej

1.

2.

j będących • w mchu

całkowicie za-

stanowionych

4. I!

wi BAZĘ M

j na 1 minutę w m³

na jeden otwór będący w ruchu

<i

„ na jeden otwór produkujący gaz

mż przeciętna ilość gazu

niż przeciętna ilość gazu

niż podwójna przeciętna ilość gazu

RAZEM

UWAGA

9- I 10.    11. ! 12.

13.

Tustanowice

i 132

69    40

i!

109    211*29

16001

1*938    73    21    15    109

Otwory produkujące największą ilość gazu :

Tustanowice :

Tadeusz II.

Borysław

158

65

22

! 87    242*45

1*534

2*786    64

13    10    87

.    . 12-85 m⁸

Bukowice XXVI. .    10-77 »

9-75 »

Margary Grace .    .

Borysław :

Mrażniea

39

10 j

10

89*86    2302

8*986!    4

Popiele

h    Pilsudzki I.    .    .    .    26'74    >

10 i    Nafta Nr. 30    .    .    .    21-81    *

Olex II.....16-00 v

14‘00 » 10-00 »

Olex I. ij Mac IX

Mraźnica :

Razem

332

144

62

206

543 60    1*637

2*639 141 ¹

38    27

206

Zofia 1. Zofia TI

. . 18-10 » . 22-08 .

ij

Zestawienie zapasów ropy w drohobyckim okręgu górniczym.

Stan z dnia 30 listopada 1919 r.

Zanie-

Marka ropy

Tow. magaz.

Zapas ropy brutto

Zapas

czyszczenie czystej ropy tonach

Stan z dnia 31 grudnia 1919 r.

Zapas ropy brutto

Zapas

czyszczenie czystej ropy w tonach

Zanie-

Borysławska

Petrolea

Karpaty

Galicja

Nafta

Montan

Fanto

249.440

87.652

47.315

24.370

63.125

H* 05 ! cc GO

05 **4 CO

o to o

CÔ

H t>-O 00 00 <N

242.550 86.180 46 354 14.662 23569 59.838

254.167 92 425 52.135 15.113 24397 65.137

00 OO C- -r-t 00 Th

CdCOlOiOHiO OiflOTÿQOH ló rJ ł-H

co

249.129 90.857 51.079 14 662 23.580 61983

Razem

473.154 Razem

491.290

Schodnicka

Petrolea

Galicia

Rohag

4^ 4** 4^* ĆU ÔC b'

00 GO ou

Mkh

05 05 tH 05 CO tO CO Th

4.452

4.511

14.132

r-*

ił** 4^ 4^ GO <1 H

to 00

^ GO CO

O 00 o

h i>in CO Ttn

4.091

4.350

14.393

Razem

23.095 Razem

22.834

Urycka

Rohag Urycka Sp.

3 616

163

3.453

3.069

05 05 05 bi O H*

00 to

CO C-

<x> co

Razem

6.523 Razem

3.349

3.570

6.919

Mraźnicka

Opacka

Petrolea

Karpaty

05

lO OO O 05

CJ< CC

1.010

977

r—

co co

<M tH rH 05

1.085

908

Razem

504.759 Razem

523.036

Górniczy :

Styczeń . . . Luty

Marzec . . . Kwiecień . *. Maj ,    . .

4444

1943

3899

4398

4378

64308    4359

1792

2092

1879

1634

63300 66561 62569 65577 64821 60321 54193

Razem 501650

4^

to 4^ to 05 0tO**]r]WC OI OkWOhIHW

1-0 rH co CO

Th Th Th I r-H

5*1

-iiO CO I> l> D- 05 CO 05 O IO rH fO CD Tł* CO ® t> CD O I> CC i-* t-t H H H Cl H H

świekt. 3, w pompowania 63, samopłynn 15, w montowaniu 2, zastawionych 80, — W szybie „Viribus“ Drohobycki okręg.    zamykanie wody w głębokości 358*8 m rurami 12”.

Wytwórczość wosku ziemnego ogranicza się do W ruchu było 823 otworów wiertniczy cli, z czego kopalń T-wa dla przemysłu naftowego „Borysław“ w wierceniu 42, instrument. 8, tłokowaniu 31, łyżko w Dźwiniaezu i Borysławiu, wynosiła ona w grudniu waniu 5, pompowaniu 711, samopłyn. 1, gazowych 7, w Dźwiniaezu 41 q, w Borysławiu 169 q ; w listo- w montowaniu 18.

padzie w Dźwiniaezu 36 q, w Borysławiu 271 q.    Stanisławoski Okręg. W Stanisławowskim okręgu

Zapasy wynosiły z końcem grudnia na kopalni górn. zatrudnionych było ogółem 533 robotników w Dźwiniaezu 87 q, w Borysławiu 3398. Wysyłka według stanu z 31 grudnia 1919 r. Otworów wiert-z Borysławia w grudniu 101 q.    niczych było razem 176, z których w wierceniu było

Stan załogi robotniczej z końcem grudnia wy- 7, w instrumentowaniu 2, w stokowaniu 4, zapomocq nosił w Dźwiniaezu 67 rob. w Borysławiu 376 rob.

(K).

Z końcem grudnia było w borysławskiem za- Ropa ,,Kosmackau w Kosmaczu wstrzymała pompo-głębiu naftowem w ruchu 367 otworów świdrowych wanie z powodu braku miejsca na magazynowanie z czego w wierceniu 103, w tłokowaniu 164, w instru- ropy. mentacji 45, samopłynu 10, w montowaniu 8, w pom-    Uzupełnienie. W zestawieniu ogoliłem za listo-

powaniu 1, gazowych 36. Na innych kopalniach dro- paci 1919 r., podanem w Czasopiśmie Górn.-Hutn. hobyckiego okręgu poza zagłębiem, stan otworów z 15 stycznia b. r. na stronie 22 należy uzupełnić świdrowych nie uległ zmianom.    rubrykę odnoszącą się do Jasielskiego Okręgu Gór-

Ilość zatrudnionych robotników w drohobyckim niczego następującemi cyframi : okręgu górniczym wynosi w grudniu 6442.    * Zapas 1/XI 88484, Produkcja 41011, Opał 5989,

Jasielski Okręg. W okręgu górniczym Jasiel- Manko 156, Odtłoczenie 35705, Zapas 30/XI 87645. skim zatrudnionych było w grudniu 2779 robotników.

Rozporządzenia i mianowania.

USTAWA

z dnia 18 grudnia 1919 roku o czasie pracy w przemyśle i handlu ).

Art. 1.

dukcję lub po niej następujących, oraz robót mających na celu pilnowanie materjałów lub zakładów pracy, jakoteż w rzemiosłach na wsi i w miasteczkach, ze względu na związek tych rzemiosł z pracą na roli, określi dla każdej kategorji pracowników osobnem rozporządzeniem Minister Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu w dzie-Czas pracy wszystkich pracowników, zatrudnionych na    dżinie pracy w rzemiosłach wymienionych w tym artykule

mocy umowy w przemyśle, górnictwie, handlu, komunikacji    i z Ministrem Rolnictwa i Dóbr Państwowych, odnośnie zaś do

Art. 5.

W zakładach pracy lub ich oddziałach, w których praca jest szczególnie dla zdrowia pracowników szkodliwa, może być zarządzony czas pracy krótszy, niż wymieniony w art. 1, a to w sposób, wskazany w ąrt. 19 niniejszej ustawy.

i przewozie, oraz w innych zakładach pracy, choćby na zysk zakładów pracy podlegających bezpośrednio poszczególnym Minie obliczonych, a prowadzonych w sposób przemysłowy, nie- nisterstwom właściwy Minister w porozumieniu z Ministrem zależnie od tego, czy te zakłady pracy są własnością prywa- . Pracy i Opieki Społecznej, tną, czy państwową, czy też organów samorządowych, wynosi bez wliczenia przerw odpoczynkowych najwyżej 8 godzin na dobę, w sobotę sześć godzin na dobę i nie może przekraczać 46 godzin na tydzień.

Art. 2.

Art. 6.

Za czas pracy uważa się liczbę godzin, przez które pracownik obowiązany jest na mocy umowy pozostawać w zakładzie pracy lub poza nim do rozporządzenia kierownika robót.    Przedłużenie czasu pracy jest dopuszczalne w wypad-

W górnictwie czas, zużyty na zjazd i wyjazd wlicza się kach następujących : w czas pracy. Regulamin wewnętrzny kopalni winien określić    a) w razie, gdy z powodu zaszłych, lub grożąćych zakłh-

wyraźnie kolejność, w jakiej zjazd 1 wyjazd robotników, pra- dowi pracy żywiołowych wydarzeń lub'nieszczęśliwych wypadających w górnictwie, ma się odbywać.    ków jest to konieczne dla zapewnienia bezpieczeństwa pracu-

W handlu czas sprzedaży towarów 1 otwarcie sklepów, jących, dla utrzymania w całości zakładu pracy i umożliwienia za wyjątkiem aptek i jadłodajni, bez względu na to, czy są dalszego jego ruchu, oraz dla wykonania robót, których niewy-tam zatrudnieni pracownicy, nie może przekraczać ustalonych konanie spowodowaćby mogło zepsucie materjałów lub urzą-w tej ustawie norm czasu pracy.    dzeń mechanicznych, przyczem czas pracy nie może przekra-

Godzinę otwierania 1 zamykania sklepów określi dla ka- czać godzin na dobę, o ile nie chodzi o akcję ratowniczą żdej gałęzi handlu jednolicie, dla danej miejscowości powia- w wypadkach tych może być czas pracy przedłużony w kątową władza samorządowa, a w miastach wyłączonych miej- żdym dniu tygodnia, nie wyłączając niedzieli, pracodawca wi-scowa Rada miejska po wysłuchaniu stron interesowanych.    nien jędnak bezzwłocznie zgłosić wypadek, powodujący konie-

Art. 3.    czność przedłużenia czasu pracy; do właściwego Urzędu inspek-

Czas pracy osób zatrudnionych w przemyśle przewozo- cji Pracy; wym — o ile tego wymagają techniczne warunki pracy, może    b) w wypadkach, spowodowanych szczególnemi udowo-

Minister Pracy i Opieki Społecznej, w. porozumieniu z Mini- dnionemi potrzebami zakładu pracy, może być czas pracy prze-strem Przemysłu i Handlu, a w zakładach pracy podlegających dłużony za otrzymanem poprzednio zezwoleniem Ministerstwa bezpośrednio poszczególnym Ministerstwom właściwy Minister Pracy i Opieki Społecznej, zaś w handlu dla celów dorocznej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Opieki Społecznej, po wy- inwentaryzacji — za uprzedniem zawiadomieniem Urzędu In-słuchaniu opinji związków zawodowych pracowników i praco- spekcji Pracy, przyczem ilość godzin nadliczbowych dla poszcze-dawców danej gałęzi, uregulować osobnem rozporządzeniem, gólnego pracownika nie może wynosić więcej, niż 120 godzin zastępując normy ustalone w niniejszej ustawie przez normy na rok i 4 godziny na dobę;

Art. 4.

Konieczne odstępstwa od ustalonego w art. 1, 10 i 14 czasu pracy, celem wykonywania robót, poprzedzających pro-

równoważne.    c) w zakładach o ruchu ciągłym, o ile utrzymanie w ru

chu zakładu pracy niezbędnie tego wymaga. W takich zakładach może Minister Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu, po wysłuchaniu opipji związków zawodowych pracowników i pracodawców, zezwolić na *) Porównaj „Cżaspismo Górniczo-Hutnicze“ Str. 154 (Ze- przedłużenie czasu pracy poszczególnych grup pracowników, szyt VII) z r. 1919.    przeciętnie do 56 godzin tygodniowo. Ustalony w art. 1 -szÿm

muszą

Praca nocna dopuszczalna jest we wszelkich zakładach o ruchu ciągłym, nadto w innych wypadkach, przewidzianych w art. 6 i 11-ym.

W miejscowościach, w których nie istnieją jeszcze Urzędy Inspekcji pracy, aż do ich utworzenia, kompetencje, tymte urzędom w niniejszej Ustawie przyznane, należą do władz administracyjnych I instancji.

ROZPORZĄDZENIE

ośmiogodzinny czas pracy na dobę może być w tych zakładach przedłużony jednego dnia w każdym tygodniu dla jednej lub dwóch po sobie następujących zmian robotników, jednakże wówczas musi być' czas pracy w ten sposób podzielony, by każdy robotnik mógł korzystać w każdym okresie 3-tygodnio-wym z dwukrotnego, conajmniej 24-godzinnego odpoczynku;

d) w wypadkach, spowodowanych konieeznościami naro-dowemi, może być z decyzji Rady Ministrów, ewentualnie po wysłuchaniu opinji związków zawodowych pracowników i pracodawców , wydane rozporządzenie, dozwalające przedłużyć czas pracy w każdym dniu tygodnia, nie wyłączając niedzieli, w poszczególnych zakładach pracy lub kategorjach tychże — za każdym razem jednak na okres nie dłuższy, niż 3-miesięczny.

Art. 7.

Podlegające niniejszej ustawie zakłady pracy obowiązane są prowadzić dla każdego pracownika osobne wykazy godziu nadliczbowych z oznaczeniem należnej za nie płacy.

Art. 8.

W zakładach o ruchu ciągłym dozwolona jest w sobotę stała ciągła praca 8 godzin na zmianę, jednak w tym wypadku pracownicy muszą otrzymać osobną zapłatę za 2 godziny nadliczbowe według norm, ustalonych w art. 16.

Art. 9.

W handlu, oraz zakładach fryzjerskich i łaźniach dozwolona jest w sobotę stała normalna praca przez 8 godzin, jednak w tym wypadku pracownicy muszą otrzymać w ciągu miesiąca tub roku równoważną ilość wolnych od pracy i zapłaconych dni poza ustawowym urlopem.

Art. 10.

W niedzielę i dni świąteczne, ustawą oznaczone, praca w zakładach podlegających niniejszej ustawie jest wzbronioną, z wyjątkiem wypadków przewidzianych w art. 11.

Art. 11.

Praca w niedziele i dni świąteczne jest dozwolona :

a)    dla^wykonywania robót koniecznych ze względu na icli użyteczność społeczną i codzienne potrzeby ludności, a w szczególności dla utrzymania wodociągów, oświetlenia, dla czyszczenia, pi*zy komunikacji, w aptekach, hotelach i jadłodajniach, w “kąpielach rzecznych i morskich, oraz we wszelkich kąpielach w miejscach kuracyjnych, w zakładach służących opiece chorych, w teatrach i widowiskach publicznych, poza tern, nie dłużej jednak, niż przez trzy godziny, do godz. 10-tej przed południem, w mleczarniach i kawiarniach;

b) ”w zakładach o ruchu ciągłym dla wykonywania robót, które ze względu na techniczną naturę produkcji nie mogą być wstrzymane ;

c)    w wypadkach przewidzianych w art. 6 a i 9 d;

d)    w sklepach od godziny 1-ej w południe do 6-tej wieczorem w ostatnią niedzielę przed świętami Bożego Narodzenia i Wielkiej Nocy.

Art. 12.

We wszystkich wypadkach stosowania pracy w niedzielę (w myśl art. 11), z wyjątkiem przewidzianych w art. 6-tym, należy poprzednio zawiadomić o tern właściwy urząd inspekcji Pracy.

Art. 13.

O ile pracownicy pracują w niedzielę, dłużej niż 3 godziny — z wyjątkiem zakładów o ruchu ciągłym otrzymać równą ilość godzin wolnych w tygodniu.

Art. 14.

Praca nocna, to jest w czasie od godziny 9 wieczór do 5 rano, a w zakładach pracujących na dwie zmiany, od 10 wieczór do 4 rano, jest wzbroniona, z wyjątkiem wypadków przewidzianych w art. 15.

Art. 25.

Art. 16.

Praca w godzinach nadliczbowych, przewidziana w art. 6 i 8 niniejszej ustawy, ma być wynagradzana conajmniej 50°/o-ym dodatkiem do płacy normalnej. Za godziny nadliczbowe" posad 2 godziny dziennie, oraz za pracę w godzinach nadliczbowych, przypadających na noc lub w niedziele i święta, dodatek ten ma wynosić conajmniej 100%. Przy pracy akordowej dodatkifpowyższe będą obliczane na podstawie płacy za czas, o ile ich umową w danym zakładzie inaczej nie unormowano.

Art. 17.

Najdalej po każdych 6 godzinach pracy ma nastąpić przerwa, nie krótsza, niż jednogodzinna, podczas której ruch maszyn powinien być tam, gdzie na to pozwalają techniczne warunki pracy, wstrzymany, a pracownik wedle swej woli może opuścić miejsce pracy. W zakładach o ruchu ciągłym, oraz w tych, w których z powodu natury pracy pracownik nie może miejsca pracy opuścić, praca może trwać bez wyżej wymienionej godzinnej przerwy; w takim razie jednak pacownik musi otrzymać możność spożycia posiłku podczas ruchu zakładu pracy.

Art. 18

Przekroczenia przepisów niniejszej ustawy karane będą w drodze sądowej grzywną do 5.000 marek lub aresztem do 3 miesięcy.

Art. 19.

Wykonanie niniejszej ustawy powierza się Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Przemysłu i Handlu, odnośnie zaś do zakładów pracy, podlegających bezpośrednio poszczególnym Ministerstwom, powierza się wykonanie ustawy właściwemu Ministrowi w porozumieniu z Ministrem Pracy i Opieki Społecznej.

Art. 20.

Ustawa niniejsza wchodzi w życie w cztery tygodnie po jej ogłoszeniu ; równocześnie tracą moc obowiązującą wszystkie inne przepisy, dotąd w tym przedmiocie wydane, o ile są sprzeczne z postanowieniami niniejszej ustawy.

PRZEPISY PRZEJŚCIOWE.

Art. 1.

W wypadkach wyjątkowych może Minister, powołany w myśl art. 19 do wykonania niniejszej ustawy, po wysłuchaniu opinji interesowanych związków zawodowych pracowników i prabodawców, odroczyć jej wykonanie dla pewnych kategorji pracy, nie dłużej jednak niż na przeciąg 6 miesięcy. Dalsze odroczenie w wymienionych wypadkach, jednak nie dłużej niż na rok, nastąpić może tylko z decyzji Rady Ministrów.

Art. 2.

Art. 3.

Wprowadzenie czasu pracy przewidzianego w ustawie niniejszej w zakładach, w których dotychczas stosowany był czas dłuższy, nie może pociągać za sobą zmniejszenia zarobków.

Marszałek: (—) Trąmpczyński. Prezydent Ministrów: (—) L. Skulski. Minister Pracy i Opieki Społecznej : (—) E. Pepłowski. Minister Przemysłu i Handlu: (—) Antoni Olszewski

Ministra Pracy i Opieki Społecznej w sprawie zmiany terytorjum okręgu Zakładu ubezpieczenia robotników od wypadków we Lwowie, oraz w sprawie przekazania temuż Zakładowi tymczasowo wykonywania ubezpieczenia górników w b. zaborze austrjackim.

Na podstawie § 9 ust. 3 austrjackiej ustawy o ubezpieczeniu od wypadków z dnia 26 grudnia 1887, L. 1 Dz. U. P. z r. 1888, oraz § 19 ustawy o ubezpieczenia od wypadków robotników górniczych z dnia 30 grudnia 1917 L. 523 Dz. U. P. i na zasadzie porozumienia z Rządem Krajowym Księstwa Cieszyńskiego, postanawiam co następuje :

Art. 1. Uchyla się rozporządzenie austrjackiego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia 1880, L. 11 Dz. U. P., którym ustalono okręg terytorjalny Zakładu ubezpieczenia robotników od wypadków we Lwowie, i postanawia się, że okręg Zakładu ubezpieczenia robotników od wypadków we Lwowie obejmować ma całą b. Galicję i tę część Śląska austry-jackiego, która pozostaje pod zwierzchnim zarządem Rady Narodowej w Cieszynie.

Art. 2. Wszystkie przedsiębiorstwa podlegające obowiązkowi ubezpieczenia w myśl ustawy z dnia 28 grudnia 1887 Dz. U. P. L. 1, z r. 1888 oraz ustawy z dnia 20 lipca 1894 L. 168 Dz. U. P., działające na terytorjum, oznaczonem w art. 1, mają być ubezpieczone od 1-go stycznia 1919 w Zakładzie ubezpieczenia robotników od wypadków we Lwowie.

Art. 3. Zakładowi ubezpieczenia robotników od wypadków we Lwowie przekazuje się tymczasowo wykonywanie na

terytorjum, w art. 1 określonem ubezpieczenia robotników górniczych, podlegających obowiązkowi ubezpieczenia w myśl postanowień § 1 i 2 ustawy z dnia 30 grudnia 1917 L. 523 Dz.

STATUT

Głównej Rady Statystycznej

Rozporządzenie Prezydenta Ministrów w sprawie Statutu Głównej Rady Statystycznej, ogłasza urzędowy Monitor Polski w Nrze 19-tym z 24-go stycznia 1920.

U. P. w Zakładzie ubezpieczenia od wypadków robotników gór niczych w Wiedniu, za czas od 1-go stycznia 1919 r. począwszy.

USTAWA

Zakładowi ubezpieczenia robotników od wypadków we Lwowie przekazuje się również wszelkie dotychczasowa prawa i oeowiązki Zakładu ubezpieczenia od wypadków robotników górniczych w Wiedniu wobec przedsiębiorst w ust. 1 określonych

1    pracowników w tych przedsiębiorstwach zatrudnionych.

z dnia 8-go stycznia 1920 r.

o zniesieniu książki robotniczej.

Art. 4. Zaliczanie przedsiębiorstw do kategorji i klas niebezpieczeństwa, dokonane przez Zakłady wymienione w art.

Art. 1. Znosi się wszelkie postanowienia ustawowe, dotyczące legitymowania się książką robotniczą na ziemiach b. zaboru austrjackiego, a w szczrgólności §§ 79. 80, 80-a., 80-b., 80-e,, 80-d-, 80-e, 80-f., 80-g., 80-h., 80-i, 81 ustęp 2 ustawę austrjackiej z dn. 8. III, 1885 r. Dz. Pr. Nr. 22, następnie §§ 99 ustęp 4 i 5 ustawy austrjackiej z dnia 5 U. 1907 r. Dz. Pr. Nr. 16, daiej §§ 26 i 27 ustawy austrjackiej z dnia 28 VII. 1912 r. Dz. Pr. Nr. 156, wreszcie § 208 ustawy austrjackiej z dnia 23 V. 1854 r. Dz. Pr. Nr. 146.

Art. 2. Niniejsza ustawa otrzymuje moc obowiązującą z dniem jej ogłoszenia. Z tym dniem tracą moc obowiązującą wszelkie inne postanowienia ustawowe, które pozostają wr sprzeczności z tą ustawą lub normuią inaczej te same stosunki.

Ar. 3. Wykonanie tej ustawy poleca się Ministrowi Pracy i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Spraw Wewnętrznych

2    i 3, pozostaje w mocy do dnia 31-go grudnia 1924, względnie do odwołania. Taryfa opłat Zakładu ubezpieczenia robotników' od wypadków' dla Moraw' i Ślązka wr Bernie oraz taryfą Zakładu ubezpieczenia od wypadków' robotników górniczych w Wiedniu pozostają niezmienione.

Art. 5. Właściciele przedsiębiorstw' w art.. 2 i 3 wymienionych, względnie ich pełnomocnicy, zgłoszą w przeciągu dni 30, licząc od dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzienia, swe przedsiębiorstwa w Zakładzie ubezpieczenia robotników od wy-padków' we Lwmwie, dołączając orzeczenie o zaliczeniu wydane przez Zakład ubezpieczenia robotników od wypadków dla Moraw' i Śląska w Bernie oraz przez Zakład ubezpieczenia od wypadków robotników górniczych w Wiedniu. Przedsiębiorstwa nowo otwarte winny być zgłoszone w terminie 14-to dniowym w myśl § 18 i 19 ustawy z dnia 29 grudnia 1887, a to pod grozą następstw § 52 tejże ustawy.

Marszałek :

(—) Trąmpczyński

Prezydent Ministrów:

(—) L. Skulski.

Minister Pracy i Opieki Społecznej :

(—) E. Peplowski.

Art. 6. Właściciele przedsiębiorstw w art. 3 wymienionych, względnie ich pełnomocnicy, obowiązani są przedłożyć Zakładowi ubezpieczenia robotników od wypadków' we Lwmwie obliczenia opłat za ubiegłe okresy płatności i przesłać temu Zakładowi przypadające opłaty, o ile nie uiścili już tych opłat w Zakładzie ubezpieczenia od wypadków' robotników górniczych w Wiedniu.

Minister Spraw Wewnętrznych :

( -) S. Wojciechowski. (Dz. Ust. Nr. 4 z dnia 21 stycznia 1920, poz. 17).

Przedsiębiorcy, którzy uczyńili już zadość ciążącemu na nich obowiązkowi przedłożenia obliczeń względnie uiszczenia opłat za czas od 1-go lipca 1918, winni przedłożyć Zakładowi ubezpieczenia robotników' od wypadków' we Lwowie dowody, że obowiązek ten rzeczywiście wypełnili.

ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW

z dnia 29 grudnia 1919 r. w przedmiocie przejęcia w b. zaborze austrjackim przez Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej spraw, wchodzących w zakres działania tego Ministerstwa.

Art. 7. Doniesienia o wypadkach, zaszłych w czasie od i-go stycznia 1919 w przedsiębiorstwach wymienionych w art. 3, które przedsiębiorcy, względnie ich zastępcy obowiązani są wnosić po myśli § 29 ustawy z dnia 29 grudnia 1887 do władz politycznych 1-szej instancji, władze te mają po myśli § 30 powołanej ustaw'y odsyłać bezzwłocznie Zakładowi ubezpieczenia robotników od wypadków we Lwowie.

Art. 1. Na zasadzie rozporządzenia Rady Ministrów z d. 7 marca 1919 r. Dz. P. Nr. 24, poz. 240, Ministerstwo Pracy i Opieki Społecznej obejmuje w b. zaborze austriackim zwierzchni zarząd i kierownictwo wszystkiemi działami administracji, wchodzącemi w zakres tego Ministerstwa.

Akta dochodzeń wypadkowych, nieukończonych do dnia ogłoszenia niniejszego rozporządzenia, mają być przesłane zakładowi ubezpieczenia robotników od wypadków we Lwowie.

Art. 2. We wszystkich sprawach tych działów admini-

i Opieki Społecznej.

Art. 8. Ubezpieczeni, którzy przed 1-szym stycznia 1919 roku pobierali renty z Zakładu ubezpieczenia robotników od wypadków dla Moraw i Śląska w Bernie oraz Zakładu ubezpieczenia od wypadków robotników górniczych w Wiedniu, przedłożą w przeciągu 3 miesięcy orzeczenia rentowe, wydane przez te Zakłady, Zakładowi ubezpieczenia robotników od wy- stracji generalny delegat Rządu podlega Ministrowi Pracy padków we Lwowie.

Art. 9. Działalność sądów rozjemczych w Krakowie i Dro-    Art. 3. Rozporządzenie powyższe wchodzi w' życie z dniem

hobyczu, powołanych do życia rozporządzeniem Ministerstwa ogłoszenia. Wykonanie tego rozporządzenia porucza się Mini-Sprawiedliwości, Ministerstwa Robót Publicznych i Spraw We- strowi Pracy i Opieki Społecznej, wnętrznych z dnia 26 listopada 1914 Nr. 339 Dz. U. P., będzie

(-■) L. Skulski.

Minister Pracy i Opieki Społecznej :

(—) E. Peplowski. (Dziennik Ust. Nr. 3. z dnia 17 I. 1920 r. poz. 16).

uregulowana osobnem lmporządzeniem właściwych władz.    Prezydent Ministrów':

Art. 10, Czynności wynikłe z postanowień niniejszego rozporządzenia w sprawach ubezpieczenia robotników górniczych od wypadków, sprawuje dotychczasowy Zarząd Zaikładu ubezpieczenia robotników od wypadków we Lwowie aż do dalszego rozporządzenia.

POSTANOWIENIE

Art. 11. Rachunkowość w zakresie czynności przekazanych Zakładowi ubezpieczenia rohotników od wypadków we Lwowie prowadzona będzie odrębnie

Ministrów Przemysłu i Handlu oraz skarbu w przedmiocie za-renty uszkodzonym, jakoteż przyjmowały opłaty od przedsię-    twierdzenia statutu Spółki Akcyjnej p. n. „Związkowa Rafi-

biorców, przedłożą Zakładowi ubezpieczenia robotników od    nerja olejów Mineralnych, Spółka Akcyjna we Lwowie“, po-

wypadków we Lwowie w przeciągu miesiąca od dnia ogłoszę- daje w Nrze 15-tym Monitor Polski z dnia 20 I. 1920 r. nia niniejszego rozporządzenia wykazy rent wypłaconych, wykazy rent przyznanych i wykazy pobranych od przedsiębiorców    —— -----

opłat.

Art. 12. Władze i instytucje, które na mocy polecenia Starostwa Górniczego w Krakowie wypłacały i przyznawały

POSTANOWIENIE

Art. 13. Rozporządzenie niniejsze obowiązuje od dnia

ogłoszenia.

Minister Pracy i Opieki Społecznej:

(—) E. Peplowski

Warszawa, dnia 29 grudnia 1919 r.

Ministrów Przemysłu i Handlu, oraz Skarbu w przedmiocie powiększenia kapitału zakładowego, oraz zmiany statutu Spółki Akcyjnej Zakładów Górniczo-Hutniczych i fabryk „Stąporków“, podaje Nr. 15-y Monitora Polskiego z dnia 20 I. 1920 r.

Wiadomości bieżące.

W Saksonji postanowiono zmienić niektóre paragrafy państwowej ustawy węglowo-górniezej, celem uniknięcia specjalnych utrudnień przy przechodzeniu w prywatne posiadanie państwowych terenów, (zs,)

Na Morawach niedaleko Göding natrafiono na obfite pokłady węgla i nafty, tak, że w najbliższej przyszłości ma w tej okolicy powstać rafinerja — oraz zostać uruchomiona kopalnia węgla, (zs.)

Na Węgrzech podniosła się dzienna produkcja węgla kamiennego z 654 na 1.406 wagonów, tak, że rząd jest pełen najlepszej otuchy na najbliższą przyszłość gospodarczą i przemysłową, tembardziej, że rozporządza b. dzielnym i wyszkolonym materjałem robotniczym, (zs.)

Szpital zakładów Witkowickich został powiększony pięknym nowem gmachem mieszczącym w sobie instytut fizykalno - terapeutystyczny, przeznaczony w pierwszej linji do leczenia górników powracających z wojny z nadwerężonem zdrowiem. Równocześnie położono kamień węgielny pod nowy szpital położniczy. Jedna instytucja jest, a druga będzie urządzona, według wszelkich najnowszych wymagań hygieny i medycyny, (zs.)

Najniższy punkt kryzysu węglowego należy zdaniem kół górniczych do przeszłości. — Od jesieni produkcja węgla we wszystkich okręgach górniczych zaczyna się z wolna podnosić. Oczywiście, że nie osięgnięto jeszcze przedwojennej produkcji, ale procentowe porównanie np. roku 1913 z rokiem 1919 — nie wydaje się tak beznadziejnym — jakby z chwilowego ogólno europejskiego głodu węglowego wnosić należało.

Anglja

CC CC

CC CU

287

Niemcy Francja Belgja Czechosłowacja

195

05 O

41

23

34

28 18

27

ze szczegółowych planów i licznych działów nauki i pracy widać, największy nacisk położonym będzie na przemysłowe zastosowanie i wyzyskanie węgla i otrzymywanie przeróżnych produktów wtórnych, (zs.)

Rezultat strejku w Zagłębiu ostrawskiem i jego wpływ na życie przemysłowe, uwidoczniają najlepiej podane poniżej cyfry.

Wytwórczość w tym Zagłębiu wynosiła w okresie od 4 do 11 stycznia 1920 : węgla 144.667 ton, koksu 25.255 ton, zaś w okresie od 18 do 24 stycznia mimo podjęcia hasła do pracy : węgla 69.922 ton, koksu 14.562 ton, t. j. zaledwie połowę normalnej produkcji, albowiem w czasie tym pracowało przeciętnie tylko około 70% robotników.

Spowodowany strejkiem ubytek w produkcji w czasie od 13 do 24 stycznia obliczają w przybliżeniu na około 170.000 ton węgla i około 20.000 ton koksu. (x.).

Przeciw 6-cio godzinnej dniówce oświadczyły się cztery wielkie Związki robotników w Bochum, wskazując na stosunki w Austrji i Wiedniu. Oświadczono się tam również przeciw podniecaniu do strejków przez bolszewików i komunistów. (x.).

Produkcja węgla w Anglji, Szkocji i Walji w ciągu tygodnia od 13—20 grudnia r z. wykazuje dalszy wzrost w porównaniu z tygodniem poprzedzającym, który z kolei wykazywał maksimum produkcji tygodniowej, licząc od miesiąca maja r. z.

„Polska Nsfta“. Dnia 16 b. m. odbyło się nadzwyczajne Walne Zgromadzenie To w. Akc „Polska Nafta“ w Warszawie (Centrala : Warszawa, ul. Moniuszki 2), które uchwaliło podwyższenie kapitału akcyjnego do wysokości pięćdziesięciu miljonów marek.

%    —*32    —-25    —*32    —22    —21

Sfery przemysłowe mają nadzieję, że chwilowy zastój w przemyśle spowodowany brakiem węgla już się nie powtórzy — i że międzynarodowa konferencja ureguluje racjonalny rozdział wydobywanego węgla pomiędzy wszystkie kraje stosownie do ich zapotrzebowania. (zs.)

Międzynarodowa komisja węglowa na ostatniem swem zebraniu w Katowicach, w którem brali udział przedstawiciele Anglji, Ameryki, Francji, Włoch, Polski, Czechosłowacji i Niemiec, obradowała prawie wyłącznie nad zagadnieniami transportowemi oraz brakiem wagonów, i doszła do przekonań, że o ileby tylko dało się te niedomagania usunąć, to wszystkie kraje byłyby dostatecznie zaopatrzone we węgiel. Na to potrzeba jednak 10.000 wagonów, a niestety wagony obiecane przez koalicję, zwłaszcza przez Francję, jeszcze nie nadeszły — tak, że o szybkiej zamianie tych stosunków na lepsze na razie mówić jeszcze nie można, (zs.)

Z Inspektoratu węglowego w Cieszynie. Z dniem 1 lutego b. r. objął agendy Inspektoratu węglowego Księstwa Cieszyńskiego inż. Leopold Szefer.

Nowy zakład dla badań nad węgiem brunatnym

zostanie z wiosną otwarty we Freibergu w Saksonji, składający się z trzech wielkich działów: chemicznego, górniczego i badań technicznych, a pozostający w ścisłym związku z tamtejszą akademią górniczą. Jak

Towarzystwo, dążąc do spełnienia celu statutowego i ideowego, t. j. organizacji swojskiego kapitału dla rozszerzenia polskiego stanu posiadania w przemyśle naftowym, musiało zająć stanowisko wobec niepokojącej inwazji obcego kapitału oraz zwyżki walorów w naszym przemyśle naftowym.

Znaczne tedy podwyższenie kapitału nastąpiło zgodnie z nakazem chwili oraz objęciem przez „Polską Naftę“ działalności w głównych gałęziach przemysłu naftowego, zatem eksploatacji kopalń i terenów naftowych w Borysławiu i zachodniej Galicji, rafinerji oraz zorganizowanego handlu produktami naftowymi.

Członkami założycielami są : Bank Przemysłowy — Galicyjski Ziemski Bank Kredytowy Dr. Ernest Adam — Dr. Alfred Halban —- Dr. Alfred Kohl — Marja księżna Lubomirska — Dr. Zdzisław Słuszkiewicz.

Ropa w Szwajcarji. W kantonie Genewskim znaleziono pokłady ropy różnego gatunku, które podobno będą mogły zapewnić w przyszłości całkowite po krycie krajowego zapotrzebowania benzyny, nafty i smarów, (z. s)

Ropa w Szymbarku, jak nam donoszą, pojawiła się w szybie Bystrzyca Nr.II, około 4 km. na południowy zachód od Gorlic, gdzie dowiercono się w głę bokości 226 m. produkcji dziennej 40—45 q, trwa jącej już od miesiąca — Eksploatacja odbywa się zapomocą łyżki, co z powodu wielkiej dymensji.rur (10 cali) i małej głębokości okazało się praktycznem,

i zapuszczaniem pompy.

gdyż unika się ciągłej manipulacji z wyciąganiem a część zanurzona pod wodę 42/7₂ stóp głębokości.

Kadłub okrętu podzielony jest na 13 dokładnie W grudniu wydał ten otwór około 10 wagonów uszczelnionych części, z których 12 przeznaczonych

jest na przechowywanie towaru a jeden oddział na Petroleum World podaje w numerze za luty 1920, ropę służącą do opalania parowca samego. Każda ciekawe zestawienie zeszłorocznego importu do Angji z dwu potężnych pomp umieszczonych na statku ropy i jej przetworów" w roku 1919. — Cała suma może w ciągu 1 godziny przepompować 300 ton wynosząca: 723,026.780 galionów, o łącznej wartości nafty. Cały system rur przebiega okręt w różnych 36,448.622 £ rozdziela się na poszczególne gatunki, kierunkach (od 8—10 cali średnicy), — tak urządzo-w następujący sposób :    nych, że można równocześnie cztery gatunki olejów

ziemnych wyładowywać lub załadowywać, bez obawy (235.559 S) jakiegokolwiek pomieszania się ich. Jak skompliko-

ropy. (z. s.).

galionów 7,577.549

153,371.858 (6,174.621 „ ) wanym jest cały ten system, może dać pojęcie fakt, 200,332.648(15,767.846 „) że długość rurociągów znajdujących się na parowcu 473.522

Ropa w stanie surowym

Nafta.........

Olej pędny ......

(40.491 „ ) wynosi 472 mili angielskiej, a z każdego boku parowca

Inne gatunki......

Pozostałości (osady) . .    65,832.998 (6,854 447 „) znajduje się dziewięć otworów wypływowych na olej.

Olej gazowy Ropał . . .

30,033.002    (988.032 „ ) Oczywiście prócz tych specjalnych urządzeń odpowia-

265,405.203 (6,387.626 „ ) dających przeznaczeniu parowca, znajdują się na Zaopatrzenie Francji w naftę. Na odbytej nie- nim wszystkie ulepszenia i udoskonalenia ostatnich dawno konferencji francuskich i angielskich przed- czasów zapewniające całej załodze, inżynierom, ka-stawicieli świata naftowego, uradzono sprowadzić pitanowi itd. wszelką wygodę, komfort i bezpieczeń-potrzebne ilości nafty i smarów⁷ (miesięcznie po stwo. (z. s.).

60.000 ton), z Baku do Batum, częściowo rurociągiem,    Opodatkowania nafty w Niemczech. W Niemczech

częściowo koleją a uastępnie parowcami cysterno- prZy omawianiu pośrednich podatków zastanawiano wemi wprost do Francji. Prócz tego spodziewają się się nad opodatkowaniem nafty. Już w roku 1912 w przyszłości większej ilości nafty z świeżo objętych sprawa ta była przedmiotem obrad Sejmu Rzeszy, w racjonalną eksploatację obszarów Mezopotamji. wówczas jednak nie chodziło bynajmniej o przyspo-(z- s )- r    _    rżenie dochodu państwu, lecz o ochronę przemysłu

Państwowy monopol naftowy ma być zaprowa- niemieckiego przed samowładnymi rządami wszech-dzony w republice czechosłowackiej, w ten sposób, potężnej „Standard Oil Co“. Dziś ponownie rząd że prawo poszukiwań ropy przysługiwać będzie je- niemiecki rozpatruje tę kwestję, choć z odmiennego dynie państwu. Bliższe szczegóły odnoszące się do stanowiska, gdyż w pierwszej linji chodzi tu o na-tego projektu podają Tägliche Montan Berichte w Nr. pełnienie państwowej kasy, co wobec ogromnego 12-ym z dnia 19 stycznia 1920 r. (zs.)    zapotrzebowania nafty i pochodnych produktów wNiem-

Zakaz wywozu parafiny z Niemiec wydany został czech zapewniłoby państwu znaczne dochody, (z s).

przez ministra gospodarki państwowej pod datą    Ruch naftowy we Włoszech. Włochy wprowadzały

ßerhn 22 stycnzm 192°. Zakaz ten obejmuje towary do sjebie /woJną rocznie okJ₀ f₇₀ tysięcy

objęte trzecim rozdziałem taryfy celnej, a mianowi- ,on naft i‘benzyny. Resztę zapotrzebowania pokrycie przetworzony wosk stare kwasy tłuszczowe, wały wł⁷sną pr0Vkcją wynoszącą około 6-7 ty-paratinę . podobne materiały świecowe, wyroby si ⁷ ton. obecnie w6bec coraz bardziej wzrastają-z wosku mydła i wszelkie inne towary wytwarzane J⁷ (u za t j produk,ami starają się Wł6si

PrZy Wytw6?ozi7T.meSsWkic°h SeUrN ÄnS Po«" krajową" produkcję i eksplodują stare, wytworczosc amerykanskicn ratinerji (w Stanach a wiercą na n0 ch terenach naftowych, z których

äää    zrjt,jąs>się w oko,icy BoIonii’ Medi°-

nych ogłoszonych przez organa rządowe na poszczę- nu „ ecP0U- \z-    )

gólne produkty przypadają następujące ilości :    Batonowe wozy cysternowe. W Rumunji przepro-

Baryłki

Benzyna

Nafta

% z całej wartość w tysią- wadzają próby zbudowania cysternowych wagonow produkcji cach dolarów    z betonu, których dotychczasowy wynik jest całkiem

85,000.000 23⁻47 684.200    pomyślny. Byłoby to bardzo ważnym wynalazkiem,

43,400.000    12'00    136.400    przyczyniającym się do rozwiązania problemu tak

Smary

Wosk ziemnv ....    1,000.000

Koks Asfalt

Olej gazowy i ropał . 174,300.000 48 16 385900 dziś skomplikowanego transportu ropy. (z. s.).

20,000.000 5-54 152 800    Olbrzymie zakupy produktów ropy w Rumunji

oennnnn ruoQ    przeprowadziła „Standard Oil Co“. Do końca lutego

o^nn nnn    n on    1 f onn    maJ4 dostarczone 70.000 ton. Bliższe szczegóły

2.J00.UÜ0    096    14.200    odnoszące się do tego kolosalnego przedsięwzięcia

Inne produkta . . .    30.600.000    8 38    6o800    i pojedyncze punkty umowy obowiązującej podaje

Razem 362,300.000 100 00 1,486.0UO

Zamiana ropału rumuńskiego na naftę świetlną.

Czasopismo angielskie „Petroleum World“ podaje

w Nrze 24 z 15 grudnia 1919 „Allgemeine Ósterr. Na pierwsze miejsce wybija się produkcja ben- Chemiker und Techniker Zeitnng“. zyny wynosząca 23,47°/₀ całej produkcji ilościowej, a 46°/o ogólnej wartości, (z. s.).

Największy    na    świacie cysternowy parowiec „San    ciekawy opis prób przedsiębranych w Akademji

FiorenŁino“    został    w    grudniu z. r. spuszczony na    Górniczej we Freibergu, celem uzyskania nafty

wodę w warsztatach firmy „Eagle Oil Transport Co“, świetlnej z ciemnobrunatnego, ciężkiego oleju zieiri-Tonaż jego wynosi 18 tys. ton, podczas gdy dotych- nego, pochodzenia rumuńskiego, którego wielkie czasowe parowce osiągały conajwyżej 15 tys. ton. ilości pozostały w Niemczech z zapasów wojennych Długość tego nowego arcydzieła budownictwa okrę- marynarki — a nie mogły nigdzie znaleść zastoso-towego wynosi 546 stóp (166 m), szerokości 68 stóp wania. — Próby te dały całkiem pomyślne wyniki,

TABLE DE MATIERES.

z. s.

tak, że ogółem można uzyskać przez silną destylację 65°/₀ nafty z ropału. (z. s.)-

Egzamina na kierowników kopalń nafty. Urząd górniczy okręgowy w Drohobyczu podaje pod datą z dnia 20 stycznia 1920 r. następujące obwieszczenie:

Po myśli § 3 rozporządzenia c. k. Starostwa górniczego w Krakowie z dnia 10/X. 1913, L. 5232 Nr. 96 Dz. u. i rozp kraj. podaje się do wiadomości, że egzamina kandydatów na kierowników ruchu kopalń oleju skalnego przed komisją egzaminacyjną w Borysławiu, odbędą się w dniach 15 marca 1920 i następnych, oraz w dniach 13 września 1920 i następnych

Egzamina kandydatów na dozorców ruchu odbędą się w dniach 22 marca 1920 i następnych, oraz w dniach 20 września 1920 i następnych.

Do egzaminu w tych terminach dopuszczeni będą kandydaci, którzy najdalej do 20 lutego, względnie 15 sierpnia 1920 wniosą podania do Urzędu górniczego w Drohobyczu o dopuszczenie ich do egzaminu, zaopatrzone w dowody, że uczynili zadość odnośnym postanowieniom krajowej ustawy naftowej z dnia 22 marca 1908 Dz. u. i rozp. kraj. Nr. 61, oraz odnośnym postanowieniom przepisów górniczo-policyjnych z dnia 10 paTdziernika 1913 Dz. u. i rozp. kraj. Nr. 95.

Obecny stan przemysłu i warunki jego rozwoju

przedstawił p. Minister Przemysłu i Handlu przedstawicielom prasy na zwołanej przez siebie w tym celu konferencji. Z wywodów p. Ministra wynikało, że jakkolwiek Rząd wszelkiemi sposobami, czyto drogą udzielania większym i drobnym przemysłowcom pożyczek ulgowych (do końca stycznia b. r. wydano takich pożyczek 34 przedsiębiorstwom 28,600.000 Mk) czy to drogą popierania nakładów przemysłowych przez udzielanie im rządowych obstalunków (dotychczasowe zamówienia opiewają na kwotę blizko 17,000.000 Mk) czy wreszcie drogą przymusowego obejmowania w zarząd niektórych zakładów i uruchamiania ich (Żyrardów, Hantke, Westen, Hr. Renard. fabr. celulosy w Włocławku, Blachownia, Sto-larow, Katarzyna), to jednak podstawowa kwestja egzystencji przemysłu, a mianowicie kwestja zaopatrzenia zakładów przemysłowych w węgiel przedstawia się zawsze jeszcze bardzo czarno i kwestja ta rozwiązaną będzie być mogła pomyślnie dopiero po przyłączeniu do Polski Śląska Górnego. Ogólnie jednak stwierdza p. Minister, że przemysł nasz przetrwa ten kryzys, ponieważ posiada ogromną zdolność przystosowania się do warunków (czego dowodem przemysł łódzki) i sytuacja w przemyśle poprawi się natychmiast po ustaleniu granic i skończeniu się tego przejściowego okresu w jakiem się Polska obecnie znajduje. (x.).

Olbrzymi popyt na wyroby hutnicze górnośląskie

wzmaga się — jak donosi „Dziennik Gdański“ z 29

stycznia 1920 — z dnia na dzień. Mianowicie cieszą się niebywałem powodzeniem na rynku światowym materjały pochodzące z Królewskiej- i Laurahuty. To też dwa te przedsiębiorstwa górnośląskie zarzuca się wprost w czasie ostatnim zamówieniami w wysokości setek miljonów marek. Zamówienia te pochodzą w części znacznej z zagranicy. Towarzystwo to akcyjne, zaopatrzone jeszcze wystarczająco w kruszce szwedzkie, będzie mogło wyzyskać nawet zupełnie fabrykę wyrobów stalowych i kół Królewskiej huty. Tymczasem trwa zastój w hucie koprowej, w której topi się kruszce hiszpańskie w dalszym ciągu. (x.).

„Tygodnik dostaw“ czasopismo fachowe, poświęcone polskiemu dostawnićtwu i odbudowie, założone w roku 1908, ogłasza wszelkie rozpisania ofertowe władz, informuje o zapotrzebowaniu prywatnem itp. Przenumerata roczna 150 — Mk, półroczna 80 — Mk

Główna Redakcja i Administracja we Lwowie, ulica Potockiego 26.

W sprawie terminów dla składania ofert dla dostaw rządowych szerzą się, w sferach dostawców małopolskich słuszne skargi, których wyrazem jest otrzymany znowu niedawno komunikat, podnoszący, że władze centralne rozpisując rozprawy ofertowe na dostawy materjałów oraz wykonywanie budów, wyznaczają termin do składania ofert zaledwie kilku-nastudniowy, co uniemożliwia zupełnie małopolskim dostawcom składanie swoich ofert, zwłaszcza, że listy z Małopolski do Warszawy są nieraz po kill; a dni w drodze.

Pozatem niema dostawca zupełnie czasu na opracowanie oferty, sporządzenie ścisłej kalkulacji, porozumienie się ze swoją fabryką etc. i skutkiem tego zmniejsza się kontyngent oferentów, co dzieje się ze szkodą dla Skarbu Państwa, który mając większy wybór ofert, ma możność lepszego wyboru dostawcy wzgl. przedsiębiorcy.

Firma : „Inż. F. Omiljanowski i Ska“ w Dąbrowie Górniczej z dniem 1 lutego 1920 roku przestaje istnieć.

Likwidacja firmy wspomnianej prowadzona bę dzie przez dotychczasowego kierownika firmowego p. Franciszka Omiljanowskiego, zamieszkałego obecnie w Warszawie przy ulicy Czackiego Nr. 8 i prowadzącego tamże swoje Biuro Techniczne pod własną firmą niepodzielnie.

Kredyt państwowy dla przemysłu. Komisja kwalifikacyjna do spraw kredytów ulgowych dla przemysłu przy Min. Przemysłu i Handlu udzieliła do dnia 17 ub. m. z sumy 75 miljonów Mk — przeznaczonej w myśl uchwały sejmowej z dnia 30 maja 1919 r., na kredyt dla przemysłu — Mk 2 miljony 798 tysięcy. Z kredytu korzystają następujące firmy: „Lilpop i Ran i Loewensztein“, „Perkun“, „Drzewiecki i Jeziorański“, „Stąporków“, huta szklana „Praca“, oraz „Ursus“.

TABLE DE MATIERES.

Revue Montane

Le feu ingénieur Zdzisław Kamiński.

De la manière d’obtenir de la poix dans les alambics en destillant du charbon.

De l’emploi de l’air liquide dans les mines de Silésie. Les questions d’anjourd’hui.

Le marché des produits des mines et des hauts fourneaux. Communiqués de l’Académie montanistique de Cracovie.

Statistique de charbon et de sei,

Table comparatoire des poids et mesures.

Revue de Pétrole.

La question des conduits de gaz discutée par la Diète

polonaise.

Correspondances. Statistique de pétrole. Décrets et nominations. Chronique.

jt-

■A.

LJ

'S

-ôj

WYDAWNICTW

GÓRNICZYCH

TOWARZYSTWO POLSKICH

posiada na składzie głównym w Krakowie, ul. Jagiellońska 5

Telefon 2431

TEWUGE

WYDAWNICTWA:

Mk.

2310

Górnictwo, H. Kondratowicz T. I........................

T. II. . ........• • • ............

Borysław, Studium geologiczne, Dr. J. Grzybowski z 7 mapami..........

Monografia Krakowskiego zagłębia węglowego, część I., II. i IV. z mapami

Stosunki ekonomiczne zagłębia Krak., prof. J. Michalski ............

Droga wodna Dunaj-Odra Wisła-Dniestr, Dr. Józef Rosłoński...........

Uwagi gospodarcze, przemysł górniczy i fabryczny w zagłębiu Krak., Dr. Artur Benis Taryfy kolejowe, Bronisław Chodkiewicz )

Handel węglem kamiennym, Tadeusz Filippi j

Pieśni górnicze, Zdz. Kamiński i P. Mooss, opraw.    .............

W    'ff    tt    f)    tt    biosz. .    .^.......... • •

Sprawdzanie pokładów węglowych w otworach świdrowych, F. Jastrzębski . . .

Pamiętnik I. Zjazdu górn. i hutn. poi. w r. 1906 (wyczerpany)..........

II. Zjazdu górn. i hutn. poi. w r. 1910................

Memorjał w sprawie założenia Akademii górniczej w Krakowie..........

Kalendarz górniczy „Szczęść Boże“

Woda w przyrodzie i górnictwie Podsadzka płynna...... .

Przyszłość polskiego górnictwa, prof. Uniw. Jag. Dr. Wł. Szajnocha.........

Badania geologiczne terenów naftowych na wyspie Sumatrze (z ilustr.), Dr. K. Tołwiński Uboczne opory ruchu w wyciągach kopalnianych (z ilustr ), prof. górn. Karol Miłkowski Początki opieki socyalnejrobotników przy górnictwie solnem w Polsce, inż. Erw.Windakiewicz

Płace robotników według systemów amerykańskich Artur Benni.........

Budowa geologiczna utworów węglowych w zagłębiu Dąbrowskiem, St. Czarnocki Wypadki nieszczęśliwe w kopalniach węgla kamiennego w zagłębiu Dąbrowskiem

w r. 1904, 1905 i 1906, Wł. Choroszewski i J. Hofman ..........

Wapień muszlowy w zagłębiu Dąbrowskiem, Karol Bogdanowicz.........

Przemysł węglowy w Królestwie Polskiem, K. Srokowski i J, Hofman.....

Geologiczny opis Polski, Jerzy Bogumił Pusch ................

Pokłady węglowe wzdłuż przyszłego kanału Dunaj-Odra-Wisła, Dr. W. Petraschek .

W królestwie nocy zbiór nowel z życia górników, Kazet.............

Pamiątka I. Zjazdu górników z 66 ilustracyami.................

Galicyjski przemysł naftowy, (z wykresami) wydanie na kredowym papierze Dr. Leon Rymar

W zapadłym szybie, Ludwik Stasiak..............•.......

Niemiecko-polski słownik górniczy, inż. górn, Feliks Piestrak ...........

Przemysł produkcyi ropy wobec projektowanej noweli naftowej.........

Znaczenie solanki dla wytwórczości soli, inż. Erwin Windakiewicz . . . •    ....

0 złożach węgla brunatnego w Galicy! i Polsce, inż. Edward Windakiewicz ...

Nasz przemysł naftowy w rozrachunku z Austrją, Dr. Alfred Kohl........

Przyczynek do Geologji Ks. Cieszyńskiego, Karol Buzek...... ......

Zagadnienia przemysłu naftowego w Polsce, Dr. K. Tołwiński ..........

Przemysł żelazny w Królestwie Polskiem, Julian Hofman . . ..........

Myśli do ustawy górniczej, inż. Roman Brzeski.................

Przegląd obszarów naftonośnych Karpat Polskich wraz z mapą, Dr. J. Grzybowski .

Do powyższych cen dolicza się 10% dodatek drożyźniany.

TEWUGE dostarcza wszelkich dzieł zawodowych i technicznych z literatury polskiej, francuskiej, angielskiej, niemieckiej i i.

36-96

42 —

56 —

3*85

3*50

2-80

1*40

3*92

2*80

210

7*—

7*—

1*40

1020

na

r. 1910/11/12/13/14

196

112

1*12

1-75

1-75

1-75

-•56

1-12

210

3-50

2*10

4*90

2-80

5*60

3-50

4*90

4*20

980

1-40

210

2*45

560

1-96

0-70

3*85

7-—

40 —

A.

zJsC

mmmmmm

kjt,

I 4%

I od wkładek

—mmiwn u in w

BANK

KUPIECTWA POLSKIEGO

od wkładek

w WARSZAWIE

Filia w Krakowie, ul. Pijarska L 2

Telefon Nr 3106

ooooooooooo

vis a vis Hotelu Francuskiego

Kupuje i sprzedaje: efekty, walory, dewizy, towary.

Przeprowadza transakcye: handlowe, giełdowe i przekazowe zagraniczne. Przyjmuje tak korony jak i marki polskie na książeczki wkładkowe

na 4%!!

Otwiera rachunki bieżące i oprocentowuje takowe na 3%,.

Reprezentuje wyłączne zastępstwo wielkiego amerykańskiego BROADWAY FINANCE CORPORATION i złączonych z nim banków polskich Broadway National Bank, Falis National Bank i American Bank.

Finansuje i przeprowadza zakupna wszelkiego rodzaju towarów i surowców w Ameryce.

Pośredniczy we wszelkiej korespondencji i transakcjach pieniężnych z emigrantami polskimi w Ameryce.

Uczestnicy w organizacji pasażerskiego i towarowego ruchu z Polski do Ameryki na własnej linii okrętowej przez Gdańsk z każdej miejscowości Rzeczypospolitej Polski.

Przesyła telegraficznie i przez pocztę pieniądze z Polski do Ameryki i wypłaca nadeszłe stamtąd przekazy.

9%

dywidendy od akcji płaci Bank kupiectwa Polskiego za rok 1919.

4%

od wkładek

1022

WŁASNE FILJE:

Lwów, Przemyśl, Tarnopol, Sanok, Drohobycz, Lublin, Gdańsk, Poznań.

■■■■■■■■■■■

I    4 7.

I od wkładek

SZCZEGÓŁOWY

PRZEGLĄD OBSZARÓW NAFTONOŚNYCH

KARPAT POLSKICH dzieło opracowane przez Dra Józefa Grzybowskiego Profesora Uniwersytetu Jagiell. na które składa się alfabetycznie zestawiona Część Opisowa obejmująca dwa arkusze druku 8-0 i Mapa w skali 1:400.000, wykonana w czterech kolorach.

Jest do nabycia w Towarzystwie „Tewuge“ w Krakowie, ul. Jagiellońska 5, w Reprezentacjach w Warszawie (ul. Bielańska 18), w Borysławiu (Związek Techników Wiertniczych) i we wszystkich większych księgarniach.

CENA 40 Mk. (70 Kor.).

CENNIK OGŁOSZEŃ

w Czasopiśmie Górniczo-Hutniczem (15 każdego miesiąca) i w Czasopiśmie naftowem (1-go każdego miesiąca) obowiązujący od 1-go stycznia 1920 r. (wydawnictwa rok V.).

Cała strona .    .

y2 strony

Ul Ul

Mk

Mk

V4 strony .    .

V8 strony .    .    .

. 50 Mk.

Ul o

Vie strony .

Poszukiwanie posad 1 Mk za wiersz petitowy. — Dodatek za układ tabelaryczny 30°/₀.    ~

Dodatek za skład petitowy 20%. — Dodatek za układ nonparelowy 30%. —    S

Dodatek za ogłoszenia na okładce lub na stronach do okładki i do tekstu przyległych 50%.

Dodatek za ogłoszenia umieszczone w tekście 100°/°-Zniżka przy umieszczeniu tego samego ogłoszenia w 3 szytach 10%. — W 6 po sobie następujących zeszyta*

serentów osobne ulgi.

Zeszyty dowodowe wysyłamy tylko na ogłoszenia od V4 strony wzwyż.

Pozostające w styczności z nami biura ogłoszeń otrzymują zawsze 1 egzemplarz

bezpłatnie.

Od 15 lutego 1200 dolicza się do powyższych cen z powodu podniesienia kosztów nakładu 50%

Administracya.

następujących ze-— Dla stałych in-

zoc

CZZ2DCZZ2DCZ22DCZZ2DCZZ2DCZZ2^DCZZ2DCZZ2DCZZ2DCZZ2DCZ22DCZ2ZDCZ.

POLSKIE TOWARZYSTWO HANDLOWE w Krakowie, ulica Sławkowska 1.

BIURO SPRZEDAŻY ŻELAZA HUT ŚLĄSKICH i GALICYJSKICH.

Żelazo walcowane (płaskie, okrą- Osie wozowe (zwykłe i apretow.) Rury lane (wodociągowe, gazowe

i odpływowe).

Odlewy dla kolei państwowych.

Drut (walcowany, ciągniony i o Odlewy handlowe (płyty kuchen-powłoce metalowej).    ne, ramy, ruszta).

Półfabrykaty.

Blacha gruba, cienka i oćynkow.) Surówka i hematyt.

głe, kwadratowe)

Kształtniki i dźwigary.

Szyny kolejowe, kopalniane, podkłady i zwrotnice. Konstrukcye żelazne.

Żelazo na zimno walcowane. Żelazo na podkowy.

Obręcze kół kute Śruby i nity

Gwoździe.