y

-.• *»•>■■ z-h&iar-'*

|l a*

■

\v-

/

«

fc;

'

■

\ Ä,

* *»*. y*~

^ t:.:

pF,,

"

/

Vv

P

-.

P

F-

*

K! ' -3? S

.s-, “ i&kA

2S

P

~

i . -    •

••

i&

'•Ä

SPF.’âî«Sfei$

'

■

W

«

'

g8ne&!£,$r

•:

'

*

N

'

pisg

tPi

ü

*

’:§à

■me:

#";■>

y .■

méi

V*-

f

g'

■■■

SMI

’^&s •• :

-Vv -

-

X-

W,

V

gfe

p$j

■

■

.

* m Cfef»

f

. ■' ■

»

3?

il

■■•. $■

KJ***

i

®s

Ü|s

...

/ .K-0.

O C/3

■ O

B3 13

esj

POŚWIĘCONE SPRAWOM “RODZIMEGO PRZEMYŚLU GÓRNICZO-HUTNICZEGO i NAFTOWEGO

ORGAN ZWIĄZKU GÓRNIKÓW i HUTNIKÓW POLSKICH.

Rok 1918

Tom II.

Wydawnictwa rok trzeci.

KRAKÓW.

CZCIONKAMI DRUKARNI ZWIĄZKOWEJ pod zarządem J. Dziubanowskiego.

1919,

TRESC

rocznika „Czasopisma górniczo-hutniczego“ za rok 1918.

ZESZYT I.

Początek opieki socyalnej robotników przy górnictwie solnem w Polsce, inż. Erwin Win-

dakiewicz...............

O solach i łączących się z niemi w całym ciągu Karpatów pewnych ciałach, a szczególniej o solach warzonkach w Polsce, St. Staszic Krakowskie Zagłębie węgłowe. Dyr. inż. Roman Rieger..............

Wspomnienie pośmiertne: S. p. Julian Nie-

dźwiecki ...............

Wykłady popularne dla górników w Wieliczce Zestawienie produkcyi gazu za listopad 1917 r.

(Tustanowice, Borysław, Mrażnica, Popiele) Zestawienie produkcyi gazu za grudzień 1917 r.

Sprawy bieżące................

Spis rzeczy rocznika »Czasopisma górn.-hutn« za r. 1916/7.

Ogłoszenia.

ZESZYT II.

Początki opieki socyalnej robotników przy górnictwie solnem w Polsce (dokończenie) inż.

Erwin Windakiewicz..........

O solach i o łączących się z niemi w całym ciągu Karpatów pewnych ciałach, a szczególniej o solach warzonkach w Polsce (dokończenie), Stanisław Staszic......

Górnictwo i hutnictwo w Królestwie Polskiem,

prof. Dr. J. Morozewicz...... , ..

Pamiętnik górnictwa i hutnictwa z r. 1830 K. Z.

(2 ilustracye).............

W sprawie galicyjskich fosforytów: prof. Dr

Władysław Szajnocha.........

Wspomnienia pośmiertne: S. p. Aleksander Godek Wykaz tabelaryczny stanu bań solnych w Polsce. Stanisław Staszic.........

Wykaz tabelaryczny miejsc soli kopalnej i źródeł słonych^iaokoło Karpatów, Stanisław

Staszic . ..........'......

Zestawienie produkcyi gazu za r. 1917 w zagłębiu borysławsko-tustanowickiem.....

Wykaz tabel, miejsc, w których znajdują się w krajach Polski kopalnie siarki, węgli ziemnych, źródeł siarczystych, skał olejów ciekących, skał olejów stwardłych, bursztynów, Stanisław Staszic.......

Sprawy bieżące...............

Ogłoszenia.

ZESZYT. III.

O przemyśle naftowym, inż. Maryan Szydłowski Cementowanie górutworu wodonośnego, inż. Jan Naturski

C/i

co io vo oo co no

ON

Ni

Ol

ON o

ÇNt M

- <Nt (Nr

to

CO LO

Zmiana ustawy górniczej, K/Z. . y .    . ", ",

Stacye geologiczne naftowe .........

Nowe wiercenia za ropą...........

Zestawienie produkcyi gazu za styczeń i luty

1918 r.................

Sprawy bieżące...............

W dodatku: Pogląd na źródła solne i naftowe, tudzież na warzelnie soli kuchennej w Galicyi i nä Bukowinie, Dr Alojzy Altlt Ropa w Rumunii K Z.

Ogłoszenia. -

ZESZYT IV.

Myśli do ustawy górniczej: inż. Roman Brzeski Górnicy polscy w Westfalii i Nadrenii: Dr Stanisław Wachowiak......... . .

Układ naftowy z Rumunią, K. Z.......

Kronika finansowa.............

Kopalnie nafty i otwory wiertnicze......

Sprawy bieżące    ..........

Wspomnienie pośmiertne, S. p. Zygmunt Heyda Od Redakcyi.

W dodatku: Pogląd na źródła solne i naftowe, tudzież na warzelnie soli kuchennej w Galicyi i na Bukowinie, Dr Alojzy Al tli. Nafta w Królestwie Polskiem: Dr Władysław Szajnocha.

Ogłoszenia.

ZESZYT V.

Myśli do ustawy górniczej, (ciąg dalszy) inż. Roman Brzeski..............

Układ naftowy z Rumunią (dokończenie) K. Z. Górnicy polscy w Westfalii i Nadrenii (dokończenie), Dr Stanisław Wachowiak .... Nowe upośledzenie galicyjskich kopalń węgla,

Dr Artur Benis............

Sprawozdanie rachunkowe delegacyi górników

i hutników polskich..........

Zestawienie produkcyi gazu ziemnego za miesiąc marzec i kwiecień 1918 r......

Kopalnie nafty i otwory wiertnicze......

Sprawy bieżące...............

Sprawy osobowe..............

Wytwórczość ropy w maju 1918 r. w okręgu

wschodnio-galicyjskim.........

Ogłoszenia.

ZESZYT VI.

Myśli do ustawy górniczej : (ciąg dalszy) inż. Roman Brzeski..............

Górnicy polscy w Westfalii i Nadrenii (ciąg dalszy), Dr Stanisław Wachowiak ....

C

^ co rO co

Oj Oj On On

Oj

ON

On On on    On Cn

NO CO • On -fi. i-i

On On On On m m O

4—

On •

ON

CO On

7¹

'O

^7

00 co

81

9¹

CC4-.

On

100

ior

103

107

IT3

IT7

118

119

123

U⁸

Oj

I39

140

-s-

146

148

Znaczenie solanki dla wytwórczości soli, jej występowanie w przyrodzie i sposoby sztucznego wytwarzania z szczególnem uwzględnieniem żup galicyjskich, inż. Erwin

Windakiewicz (dokończenie).......

Ustrój władz górniczych w Królestwie Boiskiem i Rosyi (ciąg dalszy), inż. Stanisław Świętochowski ...............

Polskie zagłębie górnicze, inż. Emil Czerlun-czakiewicz...............

149

I53

166

169

. i7o . 170 .    170

171'

172

178

183

190

194

. 194

197

. . 201

. . 204

Str.

Akademia górnicza w,Krako.wi,e, .(Plan studyów przyszłej akademii górniczej —' Program nauk .

Borysławski okręg naftowy. Zestawienie produkcyi gazu za,miesiąc maj i czerwiec b. r.

Wiadomości bieżące.............

Przegląd literatury górniczej : Górnictwo, Hieronim Kondratowicz..........

Sprawy bieżące...............

Wspomnienie pośmiertne..........

Od Redakćyi................

Ogłoszenia.

ZESZYT VII.

Myśli do ustawy górniczej (dokończenie), inż,

Roman Brzeski............

Górnicy polscy w Westfalii i Nadrenii (Ciąg .

dalszy) Dr Stanisław Wachowiak ....    84

Akademia górnicza w Krakowie (dokończenie)

Program nauk. Preliminarz budżetu ...    86

Borysławski okręg • naftowy. Kopalnie nafty i otwory wiertnicze. Wiadomości bieżące Przegląd, literatury górniczej : Udział polskiej nauki w rozwoju geologii, napisał Dr Władysław Szajnocha...........

Sprawy bieżące. . . . . . . ........

Wspomnienia pośmiertne: Ś. p. Karol Stadtmüller .................

Od Redakćyi . . ..............

Ogłoszenia.

ZESZYT VIII.

Znaczenie solanki dla wytwórczości soli, jej występowanie w przyrodzie i sposoby sztucznego wytwarzania z szczególnem uwzględnieniem żup galicyjskich, inż. Erwin

Windakiewicz.............

Płace robotników według systemów amerykańskich: Artur Benni...........

Układ naftowy z Rumunią . . .......

Bórysławki okręg naftowy. Wiadomości bieżące 114 Kopalnie nafty i otwory wiertnicze Zestawienie produkcyi gazu za miesiąc lipiec 1918    117

Przegląd literatury górniczej .........

Sprawy bieżące ..............

Ogłoszenia.

ZESZYT IX.

Znaczenie solanki dla wytwórczości soli, jej występowanie w przyrodzie i sposoby sztucznego wytwarzania z szczególnem uwzględnieniem żup galicyjskich, (ciąg dalszy),

inż. Erwin Windakiewicz ........

Ustrój władz górniczych w Królestwie Polskiem

i Rosyi, inż. górn. Stanisław Świętochowski 127 Popęd elektryczny na kopalniach nafty . . . . 133 Nieszczęśliwe wypadki w przemyśle naftowym 136

Urządzenia w przemyśle naftowym......

Borysławski okręg, naftowy. Kopalnie nafty

i otwory wiertnicze...........

Zestawienie produkcyi gazu za miesiąc sierpień 1918...............

Jasielski okręg naftowy. Wykaz kopalń nafty

jasielskiego okręgu górniczego.....

Stanisławowski okręg naftowcy. Wykaz kopalń oleju skalnego w obrębie urzędu górniczego okręgowego w Stanisławowie . . . 143

Str.

Stanisławowski okręg górniczy. Wykaz produkcyi odtłoczonej oraz wyekspedyowanej ropy kopalń stanisławowskiego okręgu

w I półroczu 1918 . . .........14

Wykaz produkcyi ropy kopalń oleju ziemnego

stanisławowskiego okręgu za lipiec 1918 r. 145 Borysławski okręg naftowy. Wiadomości bieżące 145

Sprawy bieżące...............

Wspomnienia pośmiertne: Ś. p. Aleks. Tyszka—

inż. Roman Plenkiewicz.........

Ogłoszenia.

ZESZYT X.

160

Ropa w Mezopotamii, inż. Zygmunt Bielski. . 161 Wykaz produkcyi ropy jasielskiego okręgu górniczego za rok 1917 i pierwsze półrocze roku 1918

Borysławski okręg naftowy. Wiadomości bieżące 168

Kopalnie nafty i otwory wiertnicze......

Zestawienie produkcyi gazu za miesiąc wrzesień 1918 Sprawy bieżące Od Redakćyi .

Ogłoszenia.

ZESZYT XI.

Odezwa..................

Ustrój władz górniczych w Królestwie Boiskiem i Rosyi, inż. Stanisław Świętochowki (dokończenie) ............ . . .

W sprawie »Polskiego Instytutu Geologicznego«

Uwagi ogólne.............

W sprawie terenów węglowych, nabytych przez Wydział Krajowy Kr. Galicyi od Westd. Thomasphosphatwerke, inż. górn. Roman

Brzeski................

Ropa w Mezopotamii, inż. Zygmunt Bielski (dok.) 185 Gdzie powinna powstać Akademia górnicza, inż. PYanciszek Drobniak Borysławski okręg naftowy. Wiadomości bieżące 193 , Sprawy bieżące . .

Od Redakćyi . -. .

Ogłoszenia.

ZESZYT XII.

Polskie ministerstwo górnictwa, prof. Dr Władysław Szajnocha ...........

O złożach węgla brunatnego w Galicyi i Polsce, inż. Edward Windakiewicz. Przełożył St. K ................ .

Nafta w Królestwie Polskiem, prof. Dr Władysław Szajnocha, (Dokończenie), . . .

Nowe normy pracy i płacy w okręgu ostraw-sko-karwińskim . .

Nowe normy warunków pracy przy państwowych żupach solnych..........

Str.

Str.

Jasielski okręg naftowy. Zastój w pzzemyśle

i naftowym ...............

O zdrową wodę dla kraju. (Sprawa wody dla

miejscowości wojną zniszczonych) .... 207 Organizacja krajowych kopalń węglowych . . 208 Spis autorów. Tymczasowa organizacya przemysłu naftowego 209 Spis ilustracyi.

Wiadomości bieżące.............

206 Ogłoszenia.

Treść Iii-go rocznika »Czasopisma Górniczo-Hutniczego«.

210

SPIS AUTORÓW.

ciałach, a szczególniej o solach warzonkach w Polsce. Zeszyt I i II.

Wykaz tabellaryczny stanu bań solnych w Polsce. Zeszyt II.

Wykaz tabellaryczny miejsc, soli kopalnej i źródeł solnych naokoło Karpatów. Zeszyt II.

Wykaz tabel mieysc, w których znajdują się w krajach Polski kopalnie siarki, węgli ziemnych, źródeł siarczystych, skał olejów ciekących, skał olejów trwałych, bursztynów. Zeszyt II.

S w i ę to ch o w ski S t ani sław inż.: Ustrój władz górniczyeh w Królestwie Polskiem i Rosyi. Zeszyt IX, X i XI.

Szajnocha Władysław prof. Dr. W sprawie galicyjskich fosforytów. Zeszyt II.

Nafta w Królestwie Polskiem. Zeszyt IV i XII.

Przegląd literatury górniczej. Zeszyt VII.

Polskie ministerstwo górnictwa. Zeszyt XII.

Ałth Alojzy Dr: Pogląd na źródła solne i naftowe tudzież na warzelnie soli kuchennej w Ga-licyi i na Bukowinie. Zeszyt III i IV.

Benni Artur: Płace robotników według systemów amerykańskich. Zeszyt VIII.

Benis Artur Dr: Nowe upośledzenie galicyjskich kopalń węgla. Zeszyt V.

Bielski Zygmunt inż.: Ropa w Mezopotamii. Zeszyt X i XI,

Brzeski Roman inż.: Myśli do ustawy górniczej.

Zeszyt IV, Y, VI i VII.

W sprawie terenów wąglowych, nabytych przez Wydział Krajowy Kr. Galicyi od Westd.

Thomasphosphatwerke. Zeszyt XI.

CzerlunczakiewiczEmil inż.: Polskie Zagłębie górnicze. Zeszyt X.

Drobniak Franciszek inż.: Gdzie powinna powstać Akademia górnicza. Zeszyt XI.

K. Z.: Pamiętnik górnictwa i hutnictwa z r. 1830. Szydłowski Mar y an inż.: O przemyśle nafto-Zeszyt II.

Zmiana ustawy górniczej. Zeszyt III.

Ropa w Rumunii. Zeszyt III.

Układ naftowy z Rumunią. Zeszyt IV i V.

Kondratowicz Hieronim: T. I. Przegląd literatury górniczej. Zeszyt VI.

Moroz ewicz J. prof. Dr: Górnictwo i hutnictwo Windakiewicz Erwin inż.: Początek opieki w Królestwie Polskiem. Zeszyt II.

Naturski Jan inż. Cementowanie górutworu wodonośnego. Zeszyt III.

Rieger Roman inż.: Krakowskie Zagłębie węglowe. Zeszyt I.

Staszic Stanisław: O solach i o łączących się z niemi w całym ciągu Karpatów pewnych

wym. Zeszyt III.

Wachowiak Stanisław Dr.: Górnicy polscy w Westfalii i Nadrenii. Zeszyt IV, V, VI i VII.

Windakiewicz Edward inż. O złożach węgla brunatnego w Galicyi i Polsce. (Początek). Zeszyt XII.

socyalnej robotników przy górnictwie solnem w Polsce. Zeszyt I i II.

Znaczenie solanki dla wytwórczości soli jej występowanie w przyrodzie i sposoby sztucznego wytwarzania z szczególnem uwzględnieniem żup galicyjskich. Zeszyt VIII, IX i X.

Ilustracye do artykułów „Czasopisma górniczo-hutniczego“.

1 podobizna Dyrektora inż. Romana Riegera. Zeszyt I, str. 5.

1 podobizna ś. p. Juliana Niedźwieckiego. Zeszyt I. str. 6.

1 Ilustracja Korpusu Królewskiego Górniczego do artykułu :    » Pamiętnik górnictwa i hutnictwa

r. 1830«. Zeszyt II. str. 14.

1 podobizna ś. p. Aleksandra Godka. Zeszyt II. str. 17.

5 szkiców sytuacyjnych do artykułu inż. Jana Na-turskiego: »Cementowanie górutworu wodonośnego«. Zeszyt III. str. 27 i 28.

4 szkice sytuacyjne do artykułu »Myśli do ustawy górniczejinż. Romana Brzeskiego. Zeszvt V. str. 52 i 53.

1 Ilustracja projektu Akademii Górniczej w Krakowie. Zeszjt AT. str. 74.

1    mapa sytuacjjna i 9 ilustracyi do artykułu »Ropa

w Mezopotamii « inż. Zj gmunta Bielskiego. Zeszyt X. str. 162, 163 i 165.

3 szkice sytuacyjne do artykułu »Ropa w Mezopotamii« inż/Zygmunta Bielskiego. Zeszyt XI. str. 186.

2    szkice do artykułu »Nafta w Królestwie Polskiem«

prof. Dra WP.Szajnochy. Zeszyt XII. str. 201 i202.

1    mapa poglądowa i

2    szkice do artykułu »O złożach węgla brunatnego

w Galicji i Polsce« inż. Erwina Windakie-wicza. Zeszj't XII. str. 198, 200 i 201.

CZASOPISMO GÓRNICZO-HUTNICZE

POŚWIĘCONE SPRAWOM RODZIMEGO PRZEMYSŁU GÓRNICZO-HUTNICZEGO

WYCHODZI CO MIESIĄC W KRAKOWIE.

REDAKCYĄ KIERUJE KOMITET REDAKCYJNY.

WYDAWNICTWO „ZWIĄZKU GÓRNIKÓW i HUTNIKÓW POLSKICH W AUSTRYI“.

Rocznie . . . Kwartalnie . .

Cena pojed. numeru .

Prenumerata z przesyłką pocztową:

. K 32.—

• » 8-» 8.-

Dla członków Związku : Rocznie . . .

Kwartalnie . .

K 24—

Cena ogłoszeń :

Za całą stronę    .    .    K 100 —    za ¹/« strony    . . . K 25¹ —

„ >/¹ strony .    .    •    ¹ 50—    , 7₁₀    »

Zresztą według umowy.

. „ 10'-

Rękopisy niezużytkowane zwraca się na żądanie. — Przedruk artykułów dozwolony tylko z podaniem źródła.

Wszelkie korespondencye prosimy wysyłać pod adresem: Związek górnikowi hutników polskich w Austryi, Kraków, Pańska 7. Nr. tel. 2431. Zastępstwo dla Warszawy, Łodzi i Lublina w księgarniach: C.Dbethnera i Wolffa.

Początki opieki socyalnej robotników przy górnictwie solnem

w Polsce.

Napisał inż. Erwin Windakiewicz.

i w drugiej połowie 15-go wieku o tych urządzeniach

Górnictwo jest nie tylko najstarszą gałęzią te- siar daje wiadomość o istnieniu tych kas. Zadziwia chniki, sięgającą zarania ludzkości, ale warunki jego jednak, że późniejsze dość licznie pojawiające się powstania i istnienia wywołały również pierwsze za- w Niemczech regulaminy górnicze z początkiem czątkiTurządzeń humanitarnych.

Początkowa forma udziałowa pracowników nie zawierają żadnej wzmianki, podczas gdy ogło-i warunki tej pracy rychło powołać musiały silniej- szone z początkiem 16-go wieku przytaczają je już szą organizacyę udziałowców, pociągającą za sobą wyraźnie jako instytucye z dawna istniejące a z koń-nietylko szczególne zwyczaje i przewileje, ale także cen? 16-go wieku zawierają także przepisy o wspo-ściślejsze związki pracowników służące początkowo możeniu tych kas przez pracodawców w razie zwię-tylko celom obrony wzajemnej, potem religijnym kszonych wydatków¹).

i towarzyskim a wreszcie także samopomocy na wy-    Górnictwo solne w Polsce tj. żupy Krakowskie:

Tutaj wspaniały duch ostatniego z Piastów, w każdej dziedzinie organizacyi państwowej obejmujący szerokie horyzonty sięgające daleko po za wiek swój — króla Kazimierza Wielkiego zapoczątkował po raz pierwszy opiekę socyalną górników wyprzedzając inne narody i państwa o wieki całe. Mianowicie listem fundacyjnym z r. 1357 erygował król Kazimierz dla Bochni fundacye św. Antoniego a 6 lat później identycznym listem w Wieliczce fun-dacyę św. Ducha mającą na celu zaopatrzenie gęrników.

Treść listu fundacyjnego z r. 1357 przepisana

padek przerwania pracy, choroby, nieszczęśliwych Wieliczka i Bochnia od najdawniejszych czasów były wypadków i śmierci. Forma udziałowa mimo dłu- Królewszczyzną, to też nie dały sposobności do roz-giego okresu zniszczeń przez zdobywców i pracy winięcia się instytucyi samopomocy, jak to wyraźnie niewolników utrzymywała się w wielu zakątkach wypływa z poniżej przytoczonego dokumentu, i przetrwała nietylko w zmienionej formie, ale nawet w pierwotnej do naszych czasów (poszukiwacze złota). Dopiero z rozwojem górnictwa w głąb i mnożeniem się przeszkód naturalnych wymagających wielkich wkładów kapitału przemieniała się stopniowo wspólnota w płatną pracę najemnych robotników zatrzymując jednak i rozwijając urządzenia humanitarne w istniejących już kasach brackich. Do wydatków tych dopiero stosunkowo dość późno przyczyniali się początkowo doraźnie a potem w oznaczonej stałej wysokości pracodawcy. Oznaczyć dokładnie czas powstania tych instytucyj niepodobna, ginie bowiem w mrocznej przeszłości.

cia naszej ery górnictwa rzymskiego w Dacyi pozwalają wnosić, że już wtedy isniała tam silna or- ginąłem łacińskim) przytaczamy w ówczesnej pi-ganizacya górników w rodzaju gildy mającej, jak sowni: przypuścić można, także cele samopomocy dla jej członków. Następnie długo brak śladów historycznych dopiero przywilej Fryderyka I. z r. 1188 dla Go-

Odkryte dokumenty i kontrakty z i-go stule- w księgach magistrackich w Bochni z r. 1777 według

transkryptu z r. 1634 (nie ściśle dosłownego z ory-„Działo się na ratuszu Bocheńskim w piątek priwacyi. Ażeby tedy przyrzeczony Szpytal bez od-nazajutrz po S. Jędrzeju Apostole y Męczenniku włoki od Raicow byl zbudowany, y po wszystkie

Rok 1634/

druga zagrodnicy od których za Cyns dwadzieścia grzywien bierze, y robie powinni, znowu na dwa-

czasy o Ubogie dobre staranie było z laski naszey Do tegoż Sądu Woytowskiego przyszedłszy Specialney Raycom przyrzeczonego Miasta, którzy Osobamy swemi Sławetni panowie Woyciech Grzy- na ten czas będą, collacyi kaplice szpitalney ze bek Burmistrz wespół z Raycami Miasta Bochnie wszystkiem rządem, Czasy wiecznemi, daiem y Con-swoim y wszystkiego pospólstwa imięniem przynieśli ferujemy Na co dla Świadectwa Pieczęć naszę wię-do wspiszania pewnego Przywileiu Transcript z sa- kszą przycisnąć kazaliśmy. Działo się w Bochni we mego Oryginału prawdziwie wypiszany Fundacyi Czwartek nazaiutrz po S. Jakubie Apostole Roku Spytała S. Antoniego w Bochni przez Naiasnieyszego Pańskiego 1357. Prowenty Spytała. Naprzód sześć Swiętey Pamięci Kazymirza Króla Polskiego. Roku łanów roli z łąkami, z których nad potrzebę swoię Pańskiego 1357 zalożoney, którego to przywileju może przedać siana najmniey za dziesięć grzywien, słowo do słowa taki tenor.

W imię Pańskie Amen. Ponieważ wszystko co

na

chwale Odkupiciela dla pożytku Chrystuszowych naście robotnika w górach, a jeżeli by większe pro-wiernych, Majestat królewski zwykł stanowić, to co wenta z gor były nad te dwanaście, może jeszce ma bydz Confirmowano Świadectwem godnych, mieć dwóch tenże Szpytal, może mieć Direktora y autentycznym piszaniem dla pamięci wieczney, Swiedzkiego według Przywileiu, a iezeliby, był si-My tedy Kazimierz z laski Bozey Kroi Polski y Ziem wecki, powinien mieć Wikaryego, y dawać mu dzie-Krakowskiey, Sądomierskiey, Sirackiey, Łączyckiej, si§ć grzywien a ieżeliby byl kapłan obcy rząd po-Kuiawskiey etc. Pan y Dziedzic wszystkim komu winien tak Duchowny, jako y doczesny objąć, a ubo-należy, wiedzieć tak nieniejszym jako y przyszłym g™ w żywności jako y w odzieniu według mo-oznaymuięmy, iż przyszedszy do Nas y Rady Naszey żności prowidować. W tym ze szpytalu na niektóre Nam wierny Petrycinus Żupnik, y Raycy Bocheńscy święta bywaiąc odpusty, z offert tedy y Elemoziny

nędzie Ubogich Chrystusowych Wiernych, którzy ze wszech stron Świata się zeszli, robiąc w Górach Bocheńskich ręćę przez nieszczęsny przypadek łomiąc pierwsie Antoniego Świętego przy którem powinien y ciała swoie psując, tak żo więcey nie mogąc ro- kapłan Msze Święte odprawować, drudy Ołtarz bić, y w ustawicznym są niebezpieczęstwie, a po S. Krzyza ktorego kolacya do Tragorzów należy“, takich przypatkach nie maią gdzie głowy skłonie,    Fundusz tak obficie dotowany przyniósł też

y od kogo ratunek mieć, defekt wielki, y oppresyą górnikom niezmierne dobrodziejstwa, a administro-ich Nam zalobliwie exponowali y opowiedzieli, które wany uczciwie, sumiennie i sprężyście powinien opowiedzenie za Miłosierdziem Boskim słuszne po- był wzróść do dziś dnia w milionowe kwoty, wziąwszy z Condolencyi na temiż ubogemi na wy-    Niestety późniejsza ogólna anarchia, system

bawięnie dusz Rodziców naszych y Nam odpuszczę- dzierżawny żup i powodowane tern częstsze zmiany nie wszystkich grzechów, y z miłości jako należy kierujących osób, brak kontroli i niesumienność pobożności Krolewskiey chcąc upadłem rękę podać zmarnowały obfity plon wielkiego dzieła! Dzierżawa Raicom wzwyż mianowanym na miescu sposobnym gruntów fundowanych nie przynosiła należytej in-do upodobania ich blisko Miasta Bochni szpytal traty a z biegiem czasu przez brak ewidencyi i kon-z kapellą Mianowanym Ubogim postawie y zbudować troli wiele gruntów przeszło na własność nieuczci-dozwalami skarbu też naszego z laski Bożey nam wych dzierżawców jak to się stało także z innymi pozwolonego w zupie Naszey Bochenskiey rzeczonym funduszami górniczymi w Wieliczce i w Bochni.

Po zajęciu Galicyi i objęciu żup solnych przez

na trzy części ma isc, dwie na fabrikę kościoła, a trzecia w tym ze Szpytalu i są dwa Ołtarze

ubogim y ich Rectorom do żywności, y odziezy z łaski Naszey chcąc prowidować ze wszystkich gor, Austryę, nie istniały już schroniska funduszowe które są teraz w Mieście Bocheńskim, y na potym (szpitale) tylko kościoły i klasztory zawiadujących ieżeli które będą w każdej Górze dwóch robotników niemi zakonników; mianowicie: w Wieliczce kościół z tym co od nich przychodzi w przerzeczonych go- św. Ducha na dolnym rynku obecnie magistrat, rach robiących dla Sustencyi ich wiecznemi czasy a w Bochni kościół św. Antoniego i klasztor Bernar-daięmy, y Conferuięmy których robotników rzeczeni dynów na placu obecnie gimnazyalnym. Kościół ten Raicy dla pożytku spytalu, y Ubogich w nim zosta- przeniosła gmina do wsi magistralnej Krzyżanowice jących według dyscrecyi swoiey maią disponowac. a plac i budynek klasztorny oddała w r. 1817 na Nadto aby pomienioni Raicy dla rządu Spytała Rec- umieszczenie gimnazyum, w r. zaś 1826 odstąpiła go tora dożywotniego według swego zdania postanowili na rzecz funduszu szkolnego. Budynki folwarczne, lubo Świeckiego, lubo kapłana, iezeliby kapłan byl karczmy i kaplice zniesione względnie sprzedane, za dozwoleniem Biskupim niech obeymie rząd tak zostały w r. 1792. Z uzyskanych dochodów wysta-doczesny iako y Duchowny, a iezeliby Świeczki, tedy wiono w Bochni na gruntach funduszu św. Macieja za dozwoleniem Biskupim niech ma władzę posta- naprzeciw kościoła dotąd istniejący dom przytułku wić wikarygo dożywotniego dla starania dusz kto- dla ubogich, co do którego ówczesny zarząd funda-remu na każdy Rok dziesięć grzywien powinien dac cyi św. Antoniego zrzekł się współwłasności, zastrze-będzie. A Rector Spytalny bez dozwolenia Rayców gając sobie prawo dożywotnego umieszczania nieza-pieniędzy Spytalnych nie może oddolać, pod winą opatrzonych i bezdomnych wdów po górnikach.

(Dokończenie nastąpi).

Stanisław Staszic.

0 solach i o łączących się z niemi w całym ciągu Karpatów pewnych ciałach, a szczególniej o solach warzonkach w Polsce.

(Ciąg dalszy).

Nie wspominam jego użytku w chemii i w far- rzchu ziemia pionkowa z gliną; pod nią glina z pia-macyi. To wszystko kraj zakupuje z zagra- skiem i z rożnem rumowiskiem kamieni, krzemieni, nicy, nie mając własnych fabryk i nie czyli skałek i konch morskich ; pod piaskiem gips, umiejąc użyć tego, co ma w swojej ziemi, albo margiel wapienny z bułami gipsu lub alaba-Wszędzie w tern samem położeniu znajdują się gi- stru. Dalej ił; ten bywa skałolejem przesiąkły, psy, czasem alabastry, gdzie nie gdzie ziemie ału- i z niego biją wody w wysokim stopniu słone, nowe {alaunerde, argilla aluminaris bituminosa, Emer-ling). Ód miasta Kałusz, na którem stanęliśmy wyżej, ciągną się dalej njeprzerwane źródła słone. W oko- błonowa, Kossowa, Kutów. Dobywają się z ziemi licach wsi i miast Dolina, Rożniatów, Nowica, Stru wyżej wykazane gatunki skałolejów; w piaskach, tyń, Krasne, Rosolna, Starunia, Sołotwina, Gwozd, w glinach spotykać stwardniałe bitumina, kawałki Maniawa, Mołodków, Nadworna, Łojowa, Łanczyn, bursztynów. W okolicach Halicza, Stanisławowa, Iwanowce, Sapów, Delatyn, Zarzycze, Markowa, Mo- przy Nowem siole, Chocimierzu, są źródła siarczyste, łodiatyn, Peczeniżyn, Kołomya, Pererów, Kluczów, Z rozbioru chemicznego większej części źródeł siar-Kosów, Pistyń, Uteropy, Kuty. Wiele z tych miejsc czystych w tej stronie Polski i wyżej wymienionych, ma po kilka źródeł słonych. Kałusz, Nadworna, są okazuje się taki ich skład wewnętrzny. W trzydzie-banie główne i mają swoje przysiółki. Jabłonów stu funtach wody siarczystej znajduje się: oprócz swoich kilku studni ma przysiółki Cwirsk,

Bankę, Kluczów. Przy Mołodiatynie, Peczeniżynie,

Rosolnej są studnie, które w lata suche mają niedostatek soli, czyli posoki słonej. Z deszczem w kilka godzin napełniają się wodą słoną ; znak, iż sól tu być musi niedaleko. Czasem gdy długo deszczów nie masz, nalewają z góry studnie wodą, i w kilka dni woda staje się słoną.

Są w wielu miejscach bliżej rzek studnie słone, które niżej od rzeki obok bieżącej o kilka sążni wykopane, bynajmniej i od słodkiej wody rzecznej nie bywają uszkodzonemi. W Łanczynie jest studnia siarczystych : małe tylko w mierze części powyż-jednym tylko sążniem głębiej od rzeki Prutu; prze- szych zachodzą w niektórych źródłach zmiany. Wody

w Swosowicach mają więcej siarki; wody w Koro-wie więcej żelaza ; wody przy Nowem siole więcej wodorodu siarkowauego.

Gips również i tu ciągle towarzyszą źródłom słonym i źródłom siarczysiym, miejscami z gipsem łączą się alabastry. Widać to w kilku miejscach nad Dniestrem, szczególniej w okolicach Halicza, Kokol-ników, Meduchy.

W miejscu schodzenia się granic Polski z granicami Multan, najwyższy grzbiet Karpatów, dotąd od zachodu na wschód idący, zakręca się i całkiem kierunek swój obraca od północy na południe. Również i w tym punkcie i ten krajec ziemi, w którym leżą opisane dotąd sole, siarki, węgle, skałoleje, skręca się podobnież, i obraca swój kiernnek od północy na południe (I). I tak ciągnie się dalej nieprzerwany przez Multany i Wołochy, aż do miasta Oko Rymnik ostatniej kopalni soli w Wołoszczy-źnie (1).

cięż woda wierzchem przechodząca, słoności studni wcale nie odbiera.

Również w tym przeciągu źródeł słonych, znajdują się węgle ziemne w okolicach Kamionki, Ja-

Gazu wodorodu siarkowego hydrogéné sulfure .... Gazu węglowego .......

Siarki..........

Siarczanu wapna......

Siarczanu sody......

Solanu sody.......

Węglanu wapna......

Siarczanu żelaza ......

15— granów

14—

496—

70—

2V,

25-

3-

Taki skład jest powszechny tutejszych wod

Gwozd, Mołodków, ma w swoich wodach wiele siarczanu wapna. To robi przy wyważaniu soli wielki kamienny osad, który prędko uszkadza panwie. Ale sól z tych źródeł przy Łanczynie, Mołodkowie, Rosolnej wywarzaua, jest stałą na wilgoć najmniej niknącą. Delatyn leży tu na górach najwyżej (I). Od południo-zachodu ma już wynioślejsze góry ościenne, od północno-wschodu kraj otwarty pagórki schobno ku równinom zniżają się, między któremi liczne wydobywają się wody słone. Miasta Kuty, Kołomya, takowemiż źródły słonemi są otoczone. Ale przy Kutach dawniej znajdujące się banie, zaniedbane zostały, przyczyny niedostatku już w bliskości lasów.

Nadto sól z źródeł tutejszych wywarzona, zbytnio jest niknąca, ciągnie w się chciwie wilgoć, i naocznie prędko jej ubywa. Musi w sobie mieć wiele części obcych soli innych. Może w operacyi w parowauiu

potrzebowałyby te wody szczególniejszej uwagi.    ,    .    . . T K i

W okolicach Utorop dziewięć słonych studni jest stach Wysnice, Dziesła-Przyłuczyk, Kaczyki, Lubenka, zdobytych. Tu bardzo wiele spostrzegać poślaki ka- Koroma, Slatina Plessa, Slatina Plossi, Solka, Sla-miennej soli : okoliczne ziemie, iły, margle, nasiąkłe tina maere> gdzie bania główna : Portiesti, Slato-są słonością. Jakoż w bliskości tu w Bukowinie przy Ua (2)-

Kaczykach, są źródła solne : Założono nowe banie    Przy Kaczykach oprócz dobytych studni wód

i odkryto sól kopalną. W całym przeciągu wymię- słonych, odkryto od dwóch lat sól kopalną. Studni nionych bań od Kałusza aż do Kut: Głębokość stu- głębokość dla dobrania się aż do czystej soli (die dni rozmaita: od 5 do 70 sążni miewa. Porządek soole) czyli do miarnej wody słonej, jest mniejsza, zwierzchnich warstw ziem, przez które studnie aż jaka była z strony Polsktej. Tu głębokość ta bywa do wody słonej przebijane, jest nastąpujący: z wie- tylko od 3 do 30 sążni.

Źródła słone w Multanach przy wsiach i mia-

Skład warstw ziem, przez które studnie po- słone wody po całem Pokuciu miewają wszechnie tu przebijać trzeba, jest następujący: zwykle od 19 do 23, a w lecie do 24 i 25 soli z wierzchu ziemia płonkowa, pod nią glina, pod tą w cetnarze wody. piasek z krzemieniami, potem margiel z konchami morskiemi, czasem gips ławicą albo kłębami w mar- jedna w lecie, druga w zimie. Z doświadczenia oka-gielu. Dalej następuje glina czyli czarny ił, ten czę- żuje się, że woda, która w zimie w dni wilgotne nie sto bywa skałolejem nasączony i z niego biją wody wydaje jak na cetnar 21 funtów soli, ta sama woda słone. W wielu miejscach bez bicia studni, używają w lecie w dni ciepłe, pogodne i gdy powietrze jest tu prosto wody słonej jaka się sama z ziemi doby- suche, wydaje 3 i 4 funty więcej, wa. Ta zwykła trzymać miarę gęstości tylko od 6 do 9.

Dwa razy do roku brane bywają próby wody,

Ta wielka, prawie do sytości wód słoność, jest

Wywar wody tak jeszcze mało słonej, potrzebuje mocnym dowodem, iż wody te blisko leżą, albo zu-wiele drzewa. Lecz tego wartości tu żadnej nie pełnie stoją na soli. Ostrzega o tem i ten czarny znają, dla wielkości naokrom lasów. Oprócz powy- pył bituminu pełny, którego tu w studniach doko-żej wymienionych źródeł słonych, już używanych, pują się, gdy najobfitsze i najsłodsze biją wody. jeszcze znajduje się wiele innych nie używanych. Słoność wody nie jest tu każdego roku stała, jed-Wiele podobnych źródeł spostrzegać w tych naka : w jednych latach powiększa się, w drugich miejscach błotnistych, które część Multan zalewają zmniejsza się, przeto corocznie brane bywają próby, i aż ku Rotuszanom i Jassom ciągną. Rozlewy wód    Najmniej słone źródła są przy Sprynce (1),

Sól zwykle w dwudziestu czterech godzinach

i bagniska tutejsze robią się przez spór wód w rze- Nachyjowicach, Kolpeciu. Tam tylko 16 wydają na kach Seretu, Mołdawy, Pruta, szczególniej nad rze- 100. Studnie ich na wzgórkach głębokie, miewają kami Siła i Starastinia. Zdaje się, iż to ramię góry do 80 sążni. Wody zaskórne tu są znaczne, i te pierworodnej, które przechodzi ku Podolowi, ku psują zole. Nadto jest w niej wiele ziemi. Z tych Ukrainie, podniosło tu, w niektórych miejscach zna- przyczyn mały z nich użytek, przeto już są prawie czniej zwierzchni poziom, co ją pokrywa, a przez to opuszczone udziałany został spór wodom rzek wspomnianych.

Pakowania soli jest trojaki sposób, w har-

wody.

Uważałem, iż w tych miejscach bieg wód w tutej- dwa razy z panwi wielkich/ a co sześć, co ośm go-szych rzekach w porównaniu do ich bystrości wyżej dżin z cerunów wybieraną bywa. i niżej jest bardzo powolny. Wpada to nawet w oko, gdy przyjechawszy do pewnego punktu tę wynio- many, w solowki i w beczki. Sól naprzód słość, razem zaczyna się ukazywać poziom coraz z cerunów bywa wyrzucana w poboczne pochyło spadzistszy aż ku Czarnemu morzu, a spadek wód stojące koryta, z których jeszcze woda ocieka w ce-coraz się powiększa. W tymże przeciągu słonych run. Potem pakują taką sól w formy drewniane na źródeł towarzyszą i tu siarczany wapna, spostrzegać kształt głowy soli. Te stawiają około ognia ceruny ałunowe ziemie, są poszlaki kamiennego węgla, do- ogrzewającego. Gdy dobrze przeschną, wynoszą je bywają się skałoleje i w kilku miejscach siarczyste do izb suszarnych, i tak idą w handel. Sto Harma-

nów czyni sotek czyli 150 dawnych funtów polskich.

W nalewanki i rozchódki prosto zaraz z ceru-okręgami, przy każdej znajduje się Dyrekcya solna nów lub z panwi sól nalewają, zostawiając ją przez swego okręgu. Drohobycka jest z nich największa, kilka godzin nad panwią dla ocieku wody. Potem i najwięcej soli wydająca. Około 180 tysięcy centna- bywają zabijane i wynoszone do izb suszarnych. rów soli w swym okręgu wywarza.    Zapiekanki również prosto z panwi są na-

Wszystkie na jeden sposób są urządzone, woda pełoiane solą z górą głowiastą, zostają dla ocie-z studni bywa wyciągana skórzanemi bulgami przez czenia wody nad panwią, potem idą do suszarni, windę z kołem. Przy każdej jest jedna lub kilka ka- Głowę miewają przypiekaną i tak bez zabicia z wie-dzi zapasnej wody (réservoir). Są kotły do rozgrze- rzchu bywają sprzedawane.

wania wody, są ceruny, to jest gatunek średnich    Hetmanki już używanemi nie są. Lecz na-

panwi, mających zwykle od 10 do 15 stóp długości, tomiast przybyły beczki skarbowe, które po 140 i po a od 6 do 8 stóp szerokości, głębokość 9 do 10 cali. 145 funtów wiedeńskich mają.

Przy innych bywają wielkie panwie od 18 do 24    Do takich beczek sól bywa naprzód z panwi

stóp długie, 18 do 20 stóp szerokie; a na stopę głę- wyrzucana na poboczne koryta pochyło stojące dla bokie. Tak ceruny jak panwie stoją na podmurowa- ocieku wody. Z tych po kilku godzinach sól prze-niu, miewają ognisko do palenia i kraty do odpad- noszą do izb suszarnych. W czternaście dni dobrze ków popiołów, w tyle i po bokach bywają otwory wysuszone pakują w beczki, potem zabita idzie do przeciągu powietrza, przy większych panwiach w sprzedaż, znajdują się przeciągające ogień kanały. Przy tem wielkie suszarnie dla wysuszenia soli. Nie masz

tu budynków graduacyjnych, gdyż warzonej, która takjest na wszelką w i 1-wszystkie słone wody Pokuckie są pra- goć znikoma. Przecież dla nawykłości ludzi do niej, wie do nasycenia (saturation) napełni o- robią Harmany przy wszystkich baniach, w których ne solą. Wiadomo, że woda do zupełnego nasy- sól idzie w handel Wołynia i Podola, gdzie lud na cenią się solą nie obejmuje tej w sobie, jak tylko wszystkie inne solówki i beczki przenosi Harmany. mało co więcej nad czwartą część swego ciężaru.    Harmany bywają tylko obwijane w słomę i do

Więc cetnar wody mający w sobie 25 funtów soli, przewozu powinny być pakowane szczelnie jest nią prawie do nasycenia napełniony. Nasze

W Polsce na Pokuciu i w Bieszczadach na ca- Solówek jest trojaki gatunek. Zapiekanki po 94 łem Podgórzu północnem Karpatów jest około sto funtów wiedeńskich,Rozchodki po 115, Nalewanki dziesięć źródeł słonych, znanych. Z tych 40 nie jest po 130 funtów, bywały także jeszcze Hetmanki użytych, używanych jest przeszło 60. Bań solnych po 154 funtów mające, jest 50. Te podzielone na pięć bań głównych z swemi

Z tych wszystkich sposobów Harmany są najmniej stosowne do zachowania soli

Cerun wydaje soli w 24 godzinach od 14 do 18

Krakowskie Zagłębie węglowe.

Dyrektor inż. Roman Rieger.

W ciągu prawie dwudzies^₀-trzechletniej działalności technicznej, wyrobił sobie p. inżynier Roman Rieger znane imię w święcie górniczym. Spostrzeżenia nabyte w licznych podróżach naukowych na zachód, zastosowuje na kopalni, którą kieruje. Wprowadziwszy w niej mechaniczną odwózkę w szerokim zakresie, stawia ją na pierwszem miejscu w zagłębiu śląsko - morawskiem pod względem wydajności na dniówkę górniczą i niskich kosztów produk-cyi. W znacznej mierze przyczynia się do tego własny, opatentowany mechaniczny system od-wózki węgla z nizkich pokładów przy pomocy ruchomych rynien. Czas wolny od zajęć na kopalni poświęca pracy społecznej. Organizuje Koło Związku górników i hutników polskich w Austryi dla Śląska i Moraw, któremu dotychczas przewodniczy, bierze żywy udział w założeniu polskiej szkoły górniczej w Dąbrowie śląskiej, w. której komitecie zasiada od jako członek Delegacyi Górników

sotków. Ż panwi zaś wielkicti raz albo dwa razy w tymże czasie sól wybierana wynosi od 20 do 30 sotków. Sążeń drzewa twardego mający 8 stóp wysokości, 6 stóp szerokości, a szczapy długie półsio-dma cala, wyparuje zwykle na cerunach do 20 sotków soli, to jest około 30.000 cetnarów, a na wielkich panwiach takiż sążeń wygotuje przeszło 40.000 cetnarów.

Powszechnie pozostałe z wywaru ługi są tu wyrzucane. W niektórych baniach bywają po drugi raz parowanemi, jedynie dla wyciągnienia jeszcze, choc mniej czystej soli kuchennej. Lecz inne w tym ługu znajdujące się sole, jako to, siarczany sody, solany magnezyi, sole, które do tylu różnych potrzeb są używane, i które kraj z zagranicy kupuje, a swoje własne dla nie do statk u fabryki do czyszczenia ich, w błoto wyrzuca. I ten osad kamienny, który także w wielu miejscach wyrzucają, a w niektórych ubogi lud go zakupuje, ma także jeszcze znaczną część soli w sobie.

Ogółem ze wszystkich bań polskich bywa na rok soli warzonej przeszło do dziewięćkroć sto tysięcy cetnarów.

Wielka liczba źródeł zaniedbanych, pochodzi z niedostatków lasów.

Tych początkowy wszędzie zbytek, w tutejszych krainach wprowadził nieporządek w ich wycinaniu. Ten prędzej lasy zniszczył, niżeli potrzeba potrafiła ludzi pouczyć, porządniejszego ich używania sposobu. Węgla ziemnogo jeszcze używanie nie jest zaprowadzone. Dotąd oszczędność ognia, kształt obmurowania ognisk, któryby ognia działalność skupiał skuteczniej pod pan wie, nie jest jeszcze doprowadzony do najwyższego stopnia.

Sążeń drzewa wywarza tu soli około 30 najwyżej 40 cetnarów, gdy zwykle we Francyi, w Niemczech, taki sążeń wyparuje około 50 i 60 cetnarów. Nie biorę porównania z warzonek Tyrolskich przy Halli, gdzie sąg jeden wywarza do stu cetnarów.

Wydział krajowy przystępując obecnie do eksploatacyi nabytych terenów węglowych, t. j. do zakładania kopalń i dalszego od-wiercania otworów świdrowych, zaangażował na naczelnego dyrektora p. inż. Romana Riegera obecnego inspektora kopalń Wit-kowickiego Gwarectwa węglowego w Morawskiej Ostrawie.

Pan inżynier Roman Rieger pochodzi ze Lwowa. Po ukończeniu gimnazyum we Lwowie i odbyciu jednorocznej powinności wojskowej, udał się na studya górnicze do Leoben. Złożywszy chlubnie egzamina państwowe, otrzymuje przed 22 laty posadę inżyniera w Witko wiekiem Gwarectwie węglowem. Przez pięć lat pełnił służbę na kopalni Eleonora w Dąbrowie śląskiej, skąd obejmuje kierownictwo szybu „Ludwik“ w Witkowicach. Z wiosną 1917 roku, po śmierci naczelnego dyrektora Gwarectwa witkowickie-go, ś. p. Augusta Fillungera zostaje powołany do Dyrekcyi w charakterze inspektora kopalń tego Gwarectwa, przez co chwili jej otwarcia, obejmuje techniczne kierownictwo jednego z naj- i Hutników polskich, większych przedsiębiorstw górniczych zagłębia śląsko- mor aw skiego.

WSPOMNIENIA POŚMIERTNE. Ś. p. Julian Niedźwiecki.

Służył najpierw przy c. k. Państwowym Zakładzie Geologicznym we Wiedniu jako geolog — w roku 1873 mianowany profesorem Szkoły Politechnicznej we Lwowie i geologii, mineralogii, był jej rektorem, przeszedł w stan spoczynku 1905 roku, miał tytuł i charakter radcy dworu, był członkiem Krajowej Rady Górniczej przy Wydziale Krajowym przez szereg lat i rozwijał tam żywą i nader pożyteczną działalność. Nader pracowity, czynny i doskonały profesor i bardzo zasłużony uczony publikował wiele rozpraw mineralogicznej, petrograficznej i geologicznej treści w polskim i niemieckim języku przeważnie w „Kosmosie“ we Lwowie i po niemiecku w „Verhandlungen der Geologischen Reichsanstalt“ we Wiedniu.

wnie dla użytku techników po polsku w 3-ech wydaniach, dalej zwięzłe streszczenie swych wykładów z geologii ogólnej] w 3 częściach w r. 1909, a przed rokiem'po polsku* i po niemiecku, t. j. w r. 1915 osobną rozprawę o występowaniu i działaniu wody pod względem geologicznym.

Był członkiem czynnym'Akademii Umiejętności w Krakowie od r. 1893, członkiem honorowym Towarzystwa O polskich przyrodników imienia Kopernika we Lwowie, oraz doktorem honoris causa nauk technicznych Szkoły Politechnicznej we Lwowie.

Założył bardzo cenne muzeum mineralogiczne i geologiczne przy Szkole politechnicznej w.znacznej części przez siebie zebraneini zbiorami.

Podróżował wiele po Europie, biorąc udziałw międzynarodowych Zjazdach 1 geologów w różnych stolicach Europy.

Mimo podeszłego wieku zachował umysł świeży i żywy, czyce, oraz do utworów kopalń galicyjskich w oko- zdolny do pracy wydatnej na polu geologicznem, licy Bochni, Nadworny i Przemyśla.

Osobno wydał mały podręcznik petrografii głó- dźwieckiego jest dla nauki stratą bardzo dotkliwą.

Główne jego prace geologiczne odnoszą się do kopalń soli (w latach 1883—1891) w Wieliczce, Bochni, Kałuszu i Ka-

"iyW*

W-

!s.v

W\

jÉH ••

zêS

IIÉÉ3

wskutek czego śmierć przedwczesna ś. p. J. Nie-

Sprawy bieżące.

Produkcya metali w Austryi. Wytwórczość metali    W austryackim handlu metalem są też Niemcy

w Austryi powiększyła się znacznie podczas wojny, w wysokim stopniu interesowani, a z wyjątkiem Udało się podnieść produkcyę już istniejących hut miedzi dostarczało państwo niemieckie w czasach przez intenzywniejszą eksploatacyę kopalni rud. pokojowycz Austryi najwięcej metali.

Wytwórczość miedzi wynosiła w Austryi w r.

Wreszcie rozpoczęto prace w wielu kopalniach, leżących dotąd odłogiem, bo z powodu nizkich cen 1913 36.845 ctn. m. Największa część jej przypada metali, eksploatacya przed wojną nie rentowała się. na Salzburg, największym zaś producentem tak co Państwo starało się przedewszystkiem o podjęcie do uzyskania miedzi, jak i wydobywania kruszców pracy w małych kopalniach. Poszukiwania górnicze jest tu towarzystwo akc. Mitterberger. Uzyskana okazały, że przy całym szeregu kruszców opłaca miedź nie wystarcza nawet w części do pokrycia się obecnie wyzyskiwanie, wskutek czego dużo za- zapotrzebowania, to też w ostatnim roku przed kładów górniczych rozpoczęło pracę na podstawie wojną importowano 364.810 ctn. m. do wspólnego ustawy o świadczeniach wojennych. Poszukiwania okręgu cłowego. Z tego dostarczyły Stany Zjedno-górnicze okazały również, że w szczególności istnieje czone Ameryki półn 248.442 ctn. m. Udział Niemiec szereg pokładów rud rzadkich metali, których wy- wynosił w imporcie do Austro-Węgier 77.205 ctn. m. dobywanie się opłaca (rudy niklowe, glinowe, man- Eksport wynosił niespełna 14.000 ctn. m. Podczas ganowe, antymonowe, chromowe). W związku z tą wojny zwiększono znacznie produkcyę miedzi i na-wzmożoną działalnością na polu uzyskiwania me- leży się spodziewać, że normalne zapotrzebowanie tali pozostaje wzrost hut metalowych, państwowych pokojowe uda się pokryć w czasie przejściowym bez i prywatnych.    importu z Ameryki, zwłaszcza, jeśli się będzie i na-

Fakt, że pokrywa się ogromne zapotrzebowa-

Huty państwowe rozszerzyły znacznie produk- dal zużytkowywało także i stary metal, ćyę, powstały też nowe huty. Te ostatnie wydobywają głównie metal z materyału starego i z resztek, nie wojenne przez tak długi przeciąg czasu ^bez Powstały też w ostatnich czasach liczne to warzy- importu z państw nieprzyjacielskich, świadczy stwa dla eksploatowania kopalni kruszców. Ciekawe chyba dowodnie, że można będzie pokryć o tyle jest, że uczestniczy w tern w znacznym procencie mniejsze zapotrzebowenie w czasie pokojowym, kapitał niemiecki, a także w poszukiwaniach górniczych    W produkcyi ołowiu konjunktura jest o wiele

biorą coraz większy udział niemieccy przedsiębiorcy, korzystniejsza. Produkcya ołowiu w Austryi wyno-

, Będzińskie górnicze i hutnicze tow. akcyj.“ zo-

siła w ostatnim roku przed wojną 223.116 ctn. m.,

Borysław redivivus. Czytamy w dziennikach : Górna część Borysławia, tak zwany Potok, była kolebką produkcyi ropy zagłębia Borysławsko-Tusta-nowickiego. Z chwilą odkrywania nowych szybów w niższej części „przy ulicy Pańskiej “ powoli zaniedbywana

w Tustanowicach została prawie zupełnie zaniechana.

Przed kilku dniami Tow. fabryki olei mineralnych w Poszcie (Nafta) otrzymało w szybie nr. XXX., położonym na Potoku, w głębokości 1442 m. olbrzymią jak na dzisiejsze czasy produkcyę, dochodzącą według urzędowych sprawozdań do 40 wagonów dziennie, co przy obecnych cenach przedstawia wartość około 150.000 kor., czyli miesięcznie 4.500,000 kor. Prywatne wiadomości głoszą o 60 cysternach dziennej produkcyi.

z tego przypadało 58.680 ctn. m. na przedsiębior- stało ukonstytuowane w dniu 27 grudnia 1917 r. na stwa państwowe, 164.436 ctn. m. na przedsiębior- pierwszem zebraniu akcyonaryuszów. Powyższe przed-stwa prywatne. Główne miejsce zajmuje tak co do siębiorstwo górnicze założone zostało przy pomocy kruszców jak i co do metali Karyntya i G a 1 i c y a. niemieckiego kapitału (1 milion marek). W zarządzie Największym prducentem ołowiu jest Związek gór- tego tow. akcyjnego, jak informuje „Deutsche Lodzer niczy bleibergski w Celowcu, który posiada w Ka- Zeitung“ zasiadają sami Niemcy, ryntyi kopalnie kruszcu (także cynku) huty i zakłady fabryczne. Podczas wojny podwyższyło Towarzystwo znacznie swą wytwórczość. Import ołowiu wynosił podczas pokoju okrągło 120.000 ctn. m. i pochodził głównie z Niemiec.

a od czasów wielkich wybuchów

Produkcya cynku wynosiła w Austryi w r. 1913 195.084 ctn. m., z tego przypadało 43.433 ctn. m. na zakłady państwowe, 151.651 ctn. m. na przedsiębiorstwa prywatne w G a lic y i. Importowano do wspólnego obszaru cłowego 318.413 ctn. m., z czego 310.511 ctn. m. pochodziło z Niemiec. Eksport głównie do Niemiec wynosił 131 740 ctn. m. Produkcya cyny jest w Austryi bardzo mała. Import wynosił w r. 1913 42.141 ctn. m. (połowa z tego pochodziła z Niemiec), eksport wynosił 11.000 ctn. m.

Import aluminium wynosił w r. 1913 5.888 ctn. m. Do wybuchu wojny nie istniała w Austryi produkcya aluminium, podczas wojny rozpoczęto eks-    Przez niespodziewany, a tak nadzwyczajny wy-

ploatacyę węgierskich pokładów bauksytu.    buch otwierają się dla całej okolicy Potoka nowe

Wytapianie kruszców tam uzyskanych odbywa horyzonty. Właściciele zaniedbanych i zastanowio-

się dziś w hutach niemieckich. Istnieje jednak zamiar rozpoczęcia po wojnie wytapiania aluminium rzom energią ku intensywnej pracy na tych tere-w Węgrzech. W Austryi istnieje już teraz produk- nach, pewni dodatnich rezultatów.

Świetna przyszłość — olbrzymie bogacłwa stoją przed... obcymi kapitałami i przedsiębiorcami.

nych szybów niezawodnie rzucą się ze znaną nafcia-

cya aluminium, na później jest w projekcie wyzyskanie wielkich pokładów bauksytu na Krasie.

Wykłady popularne dla górników w Wieliczce²).

ROK V.

Program Seryi II. wykładów na październik, listopad i grudzień 1917 r.

W niedzielę dnia 7 października

Prof. c. k. szkoły realnej W. Rutkowski: „W setną rocznicę zgonu Tadeusza Kościuszki“ (z obraz, świetl.), (na początku i na końcu wykładu koncert orkiestry salinarnej).

W niedzielę dnia 14 października

C. k. fizyk powiatowy Dr. M, Wróblewski: „O gruźlicy w obecnej dobie“ (z obr. świetl.).

W niedzialę dnia 21 października:

Prof. c. k. szkoły real. J. Bystrzycki: „Proroctwa patryotyczne w literaturze Polskiej“.

W niedzielę dnia 28 października :

Kierownik Muzeum młodzieży polskiej S. K o-ł o m ł o c k i : „Nowa placówka szkolna w Polsce“.

W niedzielę dnia 4 listopada :

Prof c. k. Uniw. Jagieł. Ks. K. Zimmermann : „Polityka Fryderyka Wielkiego wobec zabranych Polsce dzielnic“.

W niedzielę dn\a 11 listopada:

Prof. c. k. szkoły realnej M. Westwalewicz:

„Techniczne zużytkowanie azotu powietrza“ (z obaz. świetlnymi).

W niedzielę dnia 18 listopada:

Inż. Zygmunt Ajdukiewicz: „Żelazo“ (z obr. świetlnymi).

W niedzielę dnia 2 grudnia :

Inż. Stanisław Skoczylas:

W niedzielę dnia 9 grudnia :

Katecheta c. k. szkoły realnej Ks. T. Faber: „Z męczeńskich dziejów Unii“.

W niedzielę dnia 16 grudnia :

C. k. laborant salinarny Z. Sławiński: „Wyrób cukru“ (z obr. świetl.)

W niedzielę dnia 23 grudnia:

Inż. Feliks Pi est rak: „Z podróży do Poznania i Gniezna“ (z obr. świetl.)

ROK VI.

Program seryi I. wykładów na styczeń, luty I marzec 1918 roku.

W niedzielę dnia 6 stycznia:

Prof. c. k. szkoły realnej J. Bystrzycki: „Powstanie listopadowe w historyi i poezyi².

W niedzielę dnia 13 stycznia :

Mechanik c. k. Uniw. Jagieł. W. Grodzicki: „Skraplanie powietrza“ (z demonstr.)

R niedzielę dnia 20 stycznia:

Docent c. k. Uniw. Jagieł, pr. M. Szyjko-wski: „Początek polskiej tragedyi“.

W niedzielę dnia 27 stycznia:

Inż. Jan Jurkiewicz: „Z wycieczki do Białej i Bielska“ (z obr. świetl.)

W niedzielę dnia 3 lutego:

C. k. fizyk powiatowy W. Wróblewski: „Hygiena wieku dziecięcego i szkolnego“ (z obrazami świetl.)

W niedzielę dnia 10 lutego:

St. nauczyciel szk. wydz. męsk. F. Cisek: „O narodowem wychowaniu młodzieży“ część IV. (z obr. świetl.)

W niedzielę dnia 17 lutego:

Artysta teatru krakowskiego Z. Zelwerowicz: „Teatr, źródło kultury narodowej“.

W niedzielę dnia 24 lutego:

Katecheta c. k. szk. realnej Ks. T. Faber: „Z polskich misyi w Afryce“ (z obr. świetl.)

W niedzielę dnie 3 marca:

Prof. c. k. szk. realnej W. Rutkowski: „Sprawa polska na kongresach wiedeńskich“ (z obr. świetlnemi).

W niedzielę dnia 10 marca :

Inż. Z. Ajdukiewicz: „Znaczenie maszyn w przemyśle“ (z obr. świetl.)

W niedzielę dnia 17 marca:

Prof. c. k. szkoły realnej W. Michalski: „Szata roślinna ziem polskich“ (z obr. świetl.)

W niedzielę dnia 24 marca :

Inż. F. Piestrak: „Różdżka czarodziejska w górnictwie“ (z obr. świetl.)

W nieyzielę dnia 31 mai ca:

C. k. st. sztygar salin M. Richter: „Hodowla kóz w gospodarstwie domowem“ (z obr. świetl.)

Wykłady odbywać się będą w sali szybu cesarza Franciszka I Początek o godzinie 5 popołudniu.

Dla górników i ich rodzin wstęp bezpłatny, dla obcych 30 hal: od osoby: Dzieciom poniżej 14 lat wstęp na wykłady wzbroniony:

Dochod ze wstępów uzyskany przeznacza się na koszta wykładów tudzież na dobroczynne cele miejscowe:

Zestawienie produkcyi gazu za listopad 1917.

DLU, PRZEMYSŁU

¹

Der Bergarbeiter von Otto Hue Stuttgard 1910.

²

Wieliczka pod względem dbałości o kształcenie górników zajęła wśród kopalń polskich miejsce pierwszorzędne. Zapoczątkował je już przed kilku laty p. inż. Feliks Piestrak, radca górniczy, który nader chętnie obejmuje także pośrednictwo w tej sprawie między prelegentami a zarządami kopalń.    P- P•

Zestawienie produkcyi gazu za listopad 1917.

GMINA

1.

Tustanowice

Borysław

! Mraźnica

Popiele

Razem

Ifl

fil

-o S g

g

Isf

s- s s

nl

2.

Ilość produkujących gaz

otworów

będących w ruchu wyk. r.

całkowicie zastanowi onych

RAZEM

Produkcya gazu przeciętnie za miesiąc sprawozdawczy w m w 1 min.

Produkcya gazu za miesiąc sprawozdawczy przeciętnie mniej

Ilość otworów świdrowych produkujących

więcej

na 1 otwór będący w ruchu

na jeden otwór produkujący gaz

niż przeciętna ilość gazu r. 8

niż przeciętna ilość gazu 8 4 63 m :f

niż podwójna przeciętna ilość gazu

RAZEM

UWAGA

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.    10. || 11.    12.

13.

193    88

170    74

27 I 7

395    169

40    128

12

52

333-79    1-730 2 607

87

23    18

128

86

221

25513

6609

625-01

1-324 2 620

2 450 9-441

1-582

63

10    13

86

2 828 150 ! 34 j| 37

221

Zestawienie produkcyi gazu za grudzień 1917.

Tustanowice

194    90 ' 37 I 127 li 319 62

1-647

2-516

88

25

14

127

Borysław

171    74

13    87    219-49

1-283

2523

66

13

87

Mraźnica

29

62-30

2148

8-90

Popiele

Razem !

399 ¹¹ 171 |l 50

221 ||    60141

1507

2-721

155

34

32

221

TREŚĆ

rocznika czasopisma górniczo-hutniczego

za rok 1916/17.

Zeszyt t.

Cel i zadanie pisma, str. 1.

Akademia górnicza w Krakowie, K. Z., str. 2.

Przyszłość polskiego górnictwa, Dr. Władysław Szajnocha, prof. Uniw. Jagieł., str. 6.

Unarodowienie przemysłu naftowego w Galicyi, inżynier Maryan Szydłowski, str. 9.

Przemysł węglowy w Krakowskiem Zagłębiu w czasie wojny, Tadeusz Filippi dyrektor Banku Przemysłowego, str. 10.

O węglu słów kilka, Franciszek Bartonec radca górniczy, str. 11.

Sól polska w początkach panowania austryjackiego w Galicyi, Stanisław Majewski inż. górn., str. 12.

Czy są pokłady soli w Królestwie Polskiem? — Stanisław Kontkiewicz inż. górn., str. 13.

Bank przemysłowy w Galicyi, jego znaczenie dla przemysłu polskiego wogóle, a w szczególności dla górnictwa, Władysław Żukowski, str. 14.

Jasielski okręg naftowy, Henryk Salomom de Friedberg c. k. st. kom. górn., str. 15.

Borysławski okręg naftowy — Wykaz kopalń oleju skalnego okręgu Górn. Drohobycz będących w ruchu w dniu, 30 czerwca 1916 r., str. 17.

Z targu naftowego, O. S., str. 20.

Krakowski okręg górniczy, K. Z., str. 21.

Wspomnienia pośmiertne, str. 25.

Ci, którzy odeszli..., str. 26.

Stowarzyszenia górnicze, str. 27.

Sprawy bieżące, str. 26.

Sprawy osobowe, str. 30. M. S.

Inhaltsangabe str. 30.

Zeszyt 2.

Przyszłość polskiego górnictwa (dokończenie), dr. Władysław Szajnocha prof. Uniw. Jagieł., str. 3.

Badania geologiczne terenów naftowych na wyspie Sumatrze, dr. K. Tołwiński, str. 34.

Kilka słów o galicyjskiem hutnictwie Żelaznem, Zenon Jędrkiewicz inż, górn.

Typy tektoniczne karpackich pól naftowych, dr. Jan Nowak docent Uniw., str. 37.

Przegląd ekonomiczny górnictwa, dr. Maryan Rosenberg, str. 39.

Sprawdzanie pokładów węglowych w otworach wiertniczych, E. C., str. 41.

Wytwórczość węgla w Austryi w miesiącu sierpniu 1916 r., Tadeusz Filippi, str. 43.

Jasielski okręg naftowy, Henryk Salomon de Friedberg c. k. st. kom. górn., str. 43.

Borysławski okręg naftowy, Wykaz kopalń oleju skalnego okręgu Drohobycz będących w ruchu w dniu 30 czerwca 1916, str. 47.

Z galicyjskiego przemysłu naftowego, dr. Stanisław Olszewski, str. 56.

Stowarzyszenia górnicze, str. 56.

Zamknięcie rachunków dochodów i wydatków Pierwszej Grupy Lgo Stów. górn. w Krakowie za rok 1915, str. 57.

Bilans majątku pierwszej grupy 1-go Stowarzyszenia górn. w Krakowie, z dniem 31 grudnia 1917 r, str. 57.

Preliminarz wydatków 1-szej Grupy za rok 1916, str. 58.

Sprawy bieżące, str. 58.

Przegląd literatury górniczej, str. 59. K. Z.

Sprostowania, str. 60.

Inhaltsangabe, str. 61

Zeszyt 3.

O naszą przyszłość, Franciszek Mackiewicz, str. 63.

Uboczne oporu ruchu w wyciągach kopalnianych, prof. górn. Karol Miłkowski, str. 65.

Kilka słów o galicyjskiem hutnictwie Żelaznem, Zenon Jędrkiewicz inż. górn, str 71.

Sól polska w początkach panowania austryjackiego, Stanisław Majewski inż. górn., str. 72.

Przegląd ekonomiczny górnictwa, dr. Maryan Rosenberg, str. 75.

Szkic oryentacyjny stosunków na salinie wielickiej, inżynier Stanisław Skoczylas, referent salin, str. 78.

Przemysł górniczo-hutniczy na Górnym Śląsku, Emil Ca-spari (w roku 1915) str. 79.

Badania geologiczne terenów naftowych na wyspie Sumatrze, dr. K. Tołwiński, str. 81.

Wytwórczość węgla w Austryi w miesiącu wrześniu 1916, str. 86. T. F.

Borysławski okręg naftowy. Wykaz obrotu ropą za miesiąc październik 1916, str. 87.

Jasielski okręg naftowy, str. 87.

W sprawie różdżki, str. 88.

Stowarzyszenia górnicze, str. 89.

Przegląd czasopism, str. 91.

Sprawy bieżące, str. 91.

Wspomnienia pośmiertne, str. 93.

Inhaltsangabe, str. 93.

Sól polska w początkach panowania austryjackiego w Galicyi, Stan. Majewski, str. 165.

Próba przeróbki ropy z Bustenari (Rumunia), Stanisław Myśliwy, str. 171.

Borysławski okręg naftowy. Wykaz obrotu ropą za mie- Przyszłość polskiego przemysłu solnego, inż. Erwin Windakiewicz, str. 239.

Wytwórcyość węgla w Austryi w roku 1917 na poästa- Pożar na kopalni „Koszelew“ Tow. francusko-włoskiego wie dat c. k. Ministerstwa robót publicznych, T. F., str. 175.

Zeszyt 4.

Unarodowienie przemysłu naftowego, Maryan Szydłowski, str. 95.

Uboczne opory ruchu w wyciągach kopalnianych, prof górn. Karol Miłkowski, str 97.

Zamykanie wody przy pomocy pierścienia gumowego lub ołowianego, Stanisław Baczyński, str. 100.

Kilka słów o galicyjskiem hutnictwie Żelaznem, Zenon Jędrkiewicz. str. 102.

O gazie ziemnym, Aleksander Ost, str. 104.

Przemysł górniczo-hutniczy na Górnym Śląsku w r. 1915, Emil Caspari.

Badania geologiczne terenów naftowych na wyspie Sumatrze, dr. K. Tołwiński, str. 108-

Zjazd przemysłowców naftowych, str. 113. K. L.

Borysławski okręg naftowy. Wykaz obrotu ropą za miesiąc październik 1916 roku, str. 118.

Wytwórczość węgla w Austryi w roku 1916 na podstawie dat c. k. Ministerstwa robót publicznych str. 120 F. T.

Sprawy bieżące, str. 121.

Wspomnienia pośmiertne, str. 124.

Sprostowania, str. 125.

Inhaltsangabe, str. 125.

Zeszyt 5.

Węgiel kamienny w najbliższej okolicy Krakowa, Franciszek Drobniak, str. 127.

Uboczne opory ruchu w wyciągach kopalnianych, Karol Miłkowski, str. 129.

Sól polska w początkach panowania austryjackiego w Galicyi, Stanisław Majewski, str. 135.

O obecnym braku węgla słów kilka T. F., str. 139.

Przemysł naftowy w dobie obecnej, Władysław Długosz, str. 140.

Przegląd ekonomiczny górnictwa, dr. Maryan Rosenberg, str. 142.

W sprawie różdżki czarodziejskiej, prof. dr. Rudolf Zuber i prof. górn. Karol Miłkowski, str. 148.

Wytwórczość węgla w Austryi w roku 1916, T. F., str. 152.

Jeszcze o gazach ziemnych, str. 153.

Stowarzyszenia górnicze. Zamknięcie rachunków dochodów i wydatków pierwszej Grupy I. stowarzyszenia górniczego w Krakowie za rok 1916, str. 155.

Borysławski okręg naftowy. Wykaz obrotu ropą za miesiąc grudzień 1916 r., str. 156.

Borysławski okręg naftowy. Wykaz obrotu ropą za miesiąc styczeń 1917 r, str. 156.

Sprawy bieżące, str.' 157.

Inhaltsangabe, str. 158.

Zeszyt 6.

Węgiel kamienny w najbliższej okolicy Krakowa, Frań-Drobniak inż. gór., str. 159.

Z Krakowa do Mezopotamii, prof. dr. Józef Grzybowski, str. 163.

siąc luty 1917 r., str. 174.

Wytwórczość węgla kamiennego w Królestwie Polskiem w roku 1916, str. 176. T. F.

Stowarzyszenia górnicze. Preliminarz dochodów i wydatków pierwszej grupy I-go Stowarzyszenia górn. w Krakowie na rok 1917, str. 177.

Dział ekonomiczny Tow. dla przedsiębiorstw górn. Te-pege Spółka z ograniczoną odpow. w Krakowie, str. 177.

Przegląd literatury hutniczej, str. 179.

Sprostowania, str. 179.

Sprawy bieżące, str. 180.

Inhaltsangabe, str. 180.

Zeszyt 7 pamiątkowy.

Starania kraju o Zagłębie, Jan Zarański, str. 181.

Odzyskanie terenów węglowych, dr. Władysław Jahl, członek Wydziału kraj., str, 184.

Z historyi rokowań o kupno terenów węglowych, dr. Jan Steczkowski dyrektor Banku krajowego, str. 187.

O Krakowskiem Zagłębiu węglowem, inż. Antoni Schi-mitzek, str. 187.

Z przed laty dwudziestu, dr. Władysław Szajnocha, str. 193

Nabycie przez kraj terenów węglowych w W. Ks. Krakowskiem, prof. Leon Syroczyński, str. 194

Jeszcze w sprawie Krakowskiego Zagłębia, inż. Franciszek Drobniak, str. 195.

Przyczynek do wyjaśnienia granicy wschodniej krakowskiego karbonu, F. Bartonec radca górniczy, str. 197.

Węgiel a wyodrębnienie Galicyi, inż. Czerlunczakiewicz, str. 199.

W sprawie wykupna terenów węglowych Schlutiusa w zagłębiu krakowskiem, Jan Naturski inżynier górn., str. 201.

Waluta węglowa, str 203

Wytwórczość węgla w Austryi w roku 1917 na podstawie dat c. k. Ministerstwa robót publicznych w mie-ciącu marcu, str. 204. T. F.

Borysławski okręg naftowy. Wykaz obrotu ropą za miesiąc marzec 1917 roku, str. 206.

Stowarzyszenia górnicze, str. 209.

Sprawy bieżące, str 209.

Od Redakcyi, str. 211.

Inhaltsangabe, str. 180.

Zeszyt 8.

Przyszłość polskiego przemysłu solnego, inżynier Erwin Windakiewicz, str. 213.

Przyczynki do geologii Borysławia i okolic, dr. K. Tołwiński, str. 216.

O używaniu gazu ziemnego, Stanisław Myśliwy, str. 218.

Węgiel kamienny Zagłębia krakowskiego w okresie wojennym, inż. Czerlunczakiewicz, str. 220.

Borysławski okręg naftowy. Wykaz obrotu ropą za miesiąc kwiecień 1917 roku, str. 222.

Projekt statutu Związku Górników i Hutników polskich, Kazimierz Srokowski, str. 227.

Sprawy bie/;ące, str. 237.

Inhaltsangabe, str. 238.

Zeszyt 9.

Dąbrowskich kopalń węgla 12. VIII. 1914, F. Zaleski, str. 242.

Obliczenie muru tam kopalnianych, Jan Naturski inż. górn., str. 250.

Znaczenie i trudności przemysłu gazowego, inż. Mieczy- llustracye do artykułów Czasopisma górniczo-hutniczego.

sław Seifert, str. 255.

Sekcya VII. górniczo-hutnicza w Dąbrowie Górniczej,

" str. 258.

Krajowe Tow. naftowe, K. Z., str. 260.

Wspomnienie pośmiertne, str. 264.

Sprawy bieżące, str. 266.

Inhaltsangabe, str. 268.

Zeszyt 10.

Archiwum wiertnicze, dr. K. Tołwiński, str. 270. Przemysł górniczo-hutniczy w Królestwie Polskiem, Julian Hofman, str. 270.

Połączenie tlenowe w ropie borysławskiej, Stanisław Myśliwy, str. 274.

W sprawie polskich dróg wodnych, St. K, str. 279. Kwestya węglowa w Anglii, S. K., str. 281.

Sprawy osobowe, str. 282.

Przegląd literatury górniczej, str. 283.

Stowarzyszenia górnicze, inż. Dunajecki, str. 285. Sprawy bieżące, str. 286.

Inhaltsangabe, str. 289.

Zeszyt 11.

Polski instytut geologiczny, napisał dr. Jan Nowak, str. 291.

Archiwum wiertnicze, napisał dr. K. Tołwiński, str. 292.

O solach i o łączących się z niemi w całym ciągu Kar-patów pewnych ciałach, a szczególniej o solach warzonkach w Polsce, Staszic, str. 294.

Przemysł górniczo-hutniczy Galicyi a Austrya, napisał dr. Artur Benis, str. 298.

Sekcya górnicza (Zjazd przemysłowców w Krakowie ^w r. 1917). str. 301.

O kapitale krajowym (z przemówienia które wygłosił dr. Jan Kanty Steczkowski, obecny polski minister skarbu, na Zjeździe przemysłowym w Krakowie), str. 302.

Przemysł żelazny a odbudowa kraju, napisał Stanisław Pankowski, str. 303.

Sprawy bieżące, str. 305.

Inhaltsangabe, str. 306.

Zestawienie produkcyi gazu za lipiec 1917 fr.. str. 308.

Zeszyt 12.

Od Redakcyi, str. 307.

Miedzianka, dra Stanisława Łaszczyńskiego, str. 308.

Przemysł górniczo-hótniczy Galicyi a Austrya, napisał dr. Artur Benis, str. 310.

Górnictwo węglowe, napisał inżynier Antoni Schimitzek, str. 313.

O przemyśle naftowym, wygłosił inżynier Maryan Szydłowski, str. 315.

Przemysł żelazny w Polsce, str. 316.

Sprawozdanie rachunkowe Delegacyi górników i hutników polskich od 1 stycznia 1914 r. do 30 czerwca 1917 r., str. 317.

Sprawy bieżące, str. 318.

Inhaltsangabe, str. 322.

3    ilustracye do projektu akademii górniczej w Krako

wie, zeszyt 1.

2 podobizny ś. p. Surzyckiego i ś. p- Marcelego Osadcy, zeszyt 1.

1    ilustracya wraz z mapą do artykułu » Badania geolo

giczne terenów naftowych na wyspie Sumatrze, dr. K. Tołwińskiego, zeszyt 2.

5 ilustracyi typów tektonicznych karpackich pół naftowych, dr. Jan Nowak, zeszyt 2.

2    ilustracye do artykułu: „Uboczne opory ruchu w wy

ciągach kopalnianych Miłkowskiego Karola, zeszyt 3. 1 ilustracya wraz z przekrojem geologicznym terenów do artykułu: Badania geologiczne terenów naftowych na wyspie Sumatrze, dra Tołwińskiego, zeszyt 3.

5 ilustracyi do artykułu : Zamykanie wody przy pomocy pierścienia gumowego lub ołowianego, Baczyński Stanisław, zeszyt 4.

4    ilustracye do artykułu: Badania geologiczne terenów

naftowych na wyspie Sumatrze, dra Tołwińskiego, zeszyt 4.

1 podobizna ś. p. Romana Brzezowskiego, zeszyt 4.

3    ilustracye do artykułu: Uboczne opory ruchu w wy

ciągach kopalnianych, Miłkowskiego Karola, zeszyt 5. 3 ilustracye do artykułu: Z Krakowa do Mezopotamii, prof. dra Józefa Grzybowskiego, zeszyt 6.

1 podobizna Jana Zarańskiego, zeszyt 7.

1 podobizna dra Władysława Jahla, zeszyt 7.

1 podobizna dra Jana Steczkowskiego, zeszyt 7.

1 podobizna Antoniego Schimitzka, zeszyt 7.

1    mapa sytuacyjna terenów węglowych nabytych przez

Wydział krajowy, Antoniego Schimitzka, zeszyt 7.

2    szkice sytuacyjne do artykułu: Przyczynek do wyja

śnienia granicy wschodniej krakowskiego karbonu, F. Bartonec, zeszyt 7

10 szkiców geologicznych i 1 plan sytuacyjny do artykułu: Przyczynki do geologii Borysławia i okolic, dra K. Tołwińskiego, zeszyt 8.

1 szkic statystyczny do artykułu: Węgiel kamienny Zagłębia krakowskiego w okresie wojennym, Czerlun-czakiewicza, zeszyt 8.

24 przekroi do artykułu: Pożar na kopalni Koszelew Tow. Francusko-włoskiego Dąbrowskich kopalń węgla 12. VIII. 1914, Zaleski, zeszyt 8.

3    przekroje muru do artykułu: Obliczenie grubości muru

tam kopalnianych, Jana Naturskiego, zeszyt 9.

1 odbitka dyplomu Syndykatu Dziennikarzy krakowskich, dla Henryka Sienkiewicza, rysował Tadeusz Harajewicz, zeszyt 9.

1    szkic sytuacyjny do artykułu: W sprawie polskich

dróg wodnych. St. K., zeszyt 10.

2    przekroje wiertnicze do artyknłu: Archiwum wiertni

cze, dr. K. Tołwińskiego, zeszyt 11.

Spis autorów.

Baczyński Stanisław: Zamykanie wody przy pomocy pierścienia gumowego lub ołowianego. Zeszyt 4, str. 100.

Bartonec Franciszek, radca górniczy: O węglu słów kilka, zeszyt 1, str. 11. Przyczynek do wyjaśnienia granicy wschodniej krak. karbonu, zeszyt 7, str. 197.

Dr. Benis Artur: Przemysł górniczo-hutniczy a Austrya, zeszyt 11, 12.

Caspari Emil: Przemysł górniczo-hutniczy na Górnym Śląsku, zeszyt 3 i 4.

packich pól naftowych, zeszyt 2.

Czerlunczakiewicz Emil, inż. górniczy: Węgiel a wyod- Dr. Nowak Jan, docent Uniw.: Typy tektoniczne kar-rębnienie Galicyi, zeszyt 7. Węgiel kamienny Zagłębia krakowskiego w okresie wojennym, zeszyt 8. Dr. Nowak Jan, docent Uniw.: Polski instytut geologi-E. C., Sprawdzanie pokładów węglowych w otworach wiertniczych, zeszyt 2.

Eksc. Długosz Władysław, b. minister: Przemysł naftowy w dobie obecnej, zeszyt 5.

czny, zeszyt 11.

Dr. Olszewski Stanisław: Z galicyjskiego przemysłu naftowego, zeszyt 2.

Ost Aleksander: O gazach ziemnych, zeszyt 4.

kraju, zeszyt 11.

Drobniak Franciszek, inż. górn. : Węgiel kamienny w naj- Pankowski Stanisław: Rrzemysł żelazny a odbudowa bliższej okolicy Krakowa, zeszyt 5 i 6. Jeszcze w sprawie Krakowskiego Zagłębia węglowego, ze- Dr. Rosenberg Maryan : Przegląd ekonomiczny górnictwa,

szyt 7.

Filippi Tadeusz, dyrektor Banku Przemysłowego : Przemysł węglowy w Krakowskiem Zagłębiu w czasie wojny, zeszyt 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7. Wytwórczość Schimitzek Antoni, inżynier górniczy: O krakowskiem węgla w Austryi w miesiącu sierpniu, wrześniu, październiku, listopadzie i grudniu 1916 r., oraz w miesiącu styczniu i marcu 1917 r. — O obecnym Seifert Mieczysław, inżynier: Znaczenie i trudności prze-braku węgla słów kilka, zeszyt 5.

Friedberg Henryk Salomon, inżynier górniczy: Jasielski Skoczylas Stanisław, referent salin: Szkic oryentacyjny okręg naftowy, zeszyt 1 i 2.    stosunków na salinie wielickiej, zeszyt 3.

Dr. Grzybowski Józef, prof. : Z Krakowa do Mezopotamii, zeszyt 6.

Harajewicz Tadeusz : Dyplom Syndykatu dziennikarzy krak. dla Henryka Sienkiewicza.

Hofman Julian : Przemysł górniczo-hutniczy w Królestwie Polskiem, zeszyt 10.

Dr. Jahl Władysław, członek Wydziału Krajowego: Odzyskanie terenów węglowych, zeszyt 7.

Jędrkiewicz Zenon, inżynier: Kilka słów o galicyjskiem hutnictwie Żelaznem, zeszyt 2, 3 i 4.

zeszyt 2. — Górnictwo węglowe Królestwa polskiego, zeszyt 3. — Przegląd ekonomiczny górnictwa, zeszyt 5.

Zagłębiu węglowem, zeszyt 7. — Górnictwo węglowe, zeszyt 12.

mysłu gazowego, zeszyt 9.

Srokowski Kazimierz: Projekt statutu Związku Górników i Hutników polskich, zeszyt 8.

Staszic Stanisław: O solach i o łączących się z niemi w całym ciągu Karpatów pewnych ciał, a szczególniej o solach warzonkach w Polsce, zeszyt 11.

Dr. Steczkowski Jan, dyrektor banku: Z historyi rokowań o kupno terenów węglowych, zeszyt 7.

Prof. Syroczyński Leon : Nabycie przez kraj terenów węglowych W. Ks. Krakowskiego, zeszyt 7.

K. St. : W sprawie polskich dróg wodnych, zeszyt 10. p>r Szajnocha Władysław, prof. Uniw, Jagieł. : Przyszłość

polskiego górnictwa, zeszyt 1 i 2. — Z przed laty dwudziestu, zeszyt 7.

K. Z.: Akademia górnica, zeszyt 1.

„ Krakowski okręg górniczy, zeszyt 1.

Szydłowski Maryan, inżynier górniczy: Unarodowienie przemysłu naftowego, zeszyt 1 i 4. — O przemyśle naftowym, zeszyt 12.

S. O.: Z targu naftowego, zeszyt 1.

Dr. K. Tołwiński: Badania geologiczne terenów naftowych na wyspie Sumatrze, zeszyt 2, 3 i 4. — Przyczynek do geologii Borysławia i okolic, zeszyt 8. Archiwum wiertnicze, zeszyt 10 i 11.

„ Przegląd literatury górniczej, zeszyt 2.

„ Zjazd przemysłowców naftowych, zeszyt 4.

„ Z Krakowa do Mezopotamii, zeszyt 6.

„ Przegląd literatury hutniczej, zeszyt 6.

Kontkiewicz Stanisław, inżynier górn.: Czy są pokłady soli w Królestwie Polskiem, zeszyt 1. — Akademia górnicza w Krakowie. — Krakowski okręg górniczy.

Windakiewicz Erwin, inżynier: Przyszłość polskiego przemysłu solnego, zeszyt 8 i 9.

Mackiewicz Franciszek, inżynier górniczy : O naszą przyszłość, zeszyt 3.

Majewski Stanisław, inżynier górniczy: Sól polska w początkach panowania austryackiego, zeszyt 1, 3, 5 i 6. Zaleski Fr. : Pożar na kopalni „Koszelew“ Tow. francu-

sko-ydoskiego dąbrowskich kopalń węgla 12. VII, 1914 r., zeszyt 9.

Zarański Jan, poseł do Rady Państwa : Starania kraju o Zagłębie, zeszyt 7.

Dr. Zuber Rudolf, prot. : W sprawie różdżki czarodziejskiej, zeszyt 5.

Miłkowski Karol, prof. górn.: Uboczne opory ruchu w wyciągach kopalnianych, zeszyt 3, 4 i 5. — W sprawie różdżki czarodziejskiej, zeszyt 5.

Myśliwy St : Próba przeróbki ropy z Busterari (Rumunia), zeszyt 6. — O zużytkowaniu gazu ziemnego, zeszyt 8. — Połączenia tlenowe w ropie borysław-skiej, zeszyt 10.

kopalnianych, zeszyt 9.

Jan Naturski, inżynier: Obliczenie grubości muru tam Żukowski Władysław: Bank Rrzemysłowy i jego znaczenie w górnictwie, zeszyt 1.

■w

motory parowe i benzynowe. —

Tłuszcz do ma-

Materyał instalacyjny.

! IlL

ELEKTROWNIA

F. LORD

Ül

ZWIĄZKOWA

SPÓŁKA Z OGR. ODPOW.

WE LWOWIE,

UL. LEONA SAPIEHY L. 3.

Na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia podwyższenie kapitału^ z 1,200.000 koron na 5,000.000 koron celem budowy elektrowni okręgowych, pędzonych gazem ziemnym, torfem i wodą.

PRZYJMUJE ZGŁOSZENIA NA UDZIAŁY PO 1000 K.

BIURO TECHNICZNE

Kraków, Lubicz 1.

Telefon 230.

Skład maszyn i artykułów technicznych.

Lokomobile

Kompletne urządzenia tartaczne, gatry, cyrkularki, heblarki, piły, toczki szmirglowe, wały transmisyjne, tarcze pasowe żelazne i drewniane, łożyska.

Maszyny młyńskie, kamienie francuskie i holendry, gaza jedwabna, narzędzia do ostrzenia kamieni.

Oleje maszynowe i cylindrowe, szyn, uszczelnienia wszelkiego rodzaju, klingeryt, oliwiarki, rury gazowe, łączniki, armatury do wody i pary.

Pompy parowe, transmisyjne, ręczne i elektryczne, studzienki, sikawki, węże gumowe i parciane. Pasy skórzane, bawełniane, parciane, sierściowe i żelazne. — Narzędzia i pilniki.

Przybory elektryczne, dynamo, elektromotory, rozdzielnice, przewody miedziane i żelazne, żarówki, telefony, dzwonki elektryczne. Przewody elektryczne.

f GALICYJSKIE KARPACKIE ^ NAFTOWE TOWARZYSTWO AKCYJNE

!    Biuro centralne : Wiedeń I., Graben 29 Trattnerhof.

Kopalnie ropy    ¹

Rafinerye nafty

Fabryki maszyn i narzędzi wiertniczych.

Dyrekcye kopalń w Borysławiu i Krośnie. — Dyrekcye Rafineryi jakoteż zakładów budowy maszyn i narzędzi wiertniczych w Gliniku

maryampolskim.

MM

®013[|]000E000EEÎI000000000000000

PAMIĄTKOWY ZESZYT CZASOPISMA GÓRNICZO-HUTNICZEGO

poświęcony nabyciu przez Kraj Krakowskiego Zagłębia węglowego,

ozdobiony licznemi ilustracyami i mapą poglądową

zawierający artykuły: Fr. Bartloneca, inż. Czerlunczakiewicza, inż. Fr. Drobniaka, Dra Władysława Jahla, inż. Jana Naturskiego, inż. Antoniego Schimitzka, Dra Jana Steczkowskiego, prof. Dra

Wł. Szajnochy, prof. Leona Syroczyńskiego i w. i.

jest do nabycia w Biurze Związku Górników i Hutników polskich (Kraków, ul. Pańska 7) za cenę Kor. 3.

@00000000000000000®®®®®®®®®®

E. J. GOBIET’Ä ZASTĘPCY

Armand. Gobiet budowniczy Morawska Ostrawa.

TELEFON Nr. 103.

Wykonywa mury ogniotrwałe, piece koksowe, piece wysokie, piece Martina, piece żarowe, stosowe, głębokie, p'ece obrotowe, kowalskie, generatory, do prażenia magnezytu, kotły parowe, kominy fabryczne itp. Kompletne budowy mieszkalne, przemysłowe i budynki na kolonie wszelkiego rodzaju. Podejmuje się wykonania kompletnych budowli w kraju i zagranicą. Świadectwa jak najlepsze firm kraj. i zagrań.

NAJSTARSZE I NAJWIĘKSZE SPECYALNE PRZEDSIĘBIORSTWO BUDULCOWE DO WYKONYWANIA WSZELKIEGO RODZAJU BUDOWLI PRZEMYSŁOWYCH W AUSTRO-WĘG. Rok założenia 1858. Zwiedzanie zakładu i oferty bezpłatnie. Długoletni wyszkolony personal służbowy.

WOJENNA CENTRALA

HANDLOWA

w Krakowie, ul. Sławkowska L. I

zakupiła większe ilości materyałów budowlanych i oddaje na cele odbudowy pod najkorzystniejszymi warunkami:

W oddziale drzewnym:

drzewo kopalniane, budulcowe okrągłe, ciosane i ma-teryały tarte, belki do budowy mostów i gotowy ma-=■■■■■    teryał dla wież wiertniczych. =====

W oddziale budowlanym:

blachę pocynkowaną, dachówkę prasowaną, ciągnioną i szklaną, papę, szkło, wapno, cement, płytki szamotowe wyroby cement., okucia, żelaza budowl. i cegłę murarską.

□□

fl

g Kopalnia węgla |

WANDä“

w Sierszy

’é

poszukuje sztygara.

□ □

o Zgłoszenia wraz z podaniem warunków płacy °

I i odbytej praktyki należy zwracać do zarządu ||

'I    ==r: kopalni „WANDA“ w Sierszy.    R

P.

7K

Biuro sprzedaży i spedycyi soli T.W.S.

w Wieliczce

oferuje dostawę wszelkich gatunków soli po cenach umiarkowanych loco salina w Wieliczce.

Czysty dochód przeznaczony na wsparcia dla wdów i sierót po funkcyonaryuszach salinarnych.

Bliższe informacye listownie pod powyższym adresem.

h.

TOWARZYSTWO

DLU, PRZEMYSŁU

WIE

DYREKCYR WE LWOWIE, UL ROMRNOWlCZR ?L. 1.

DOM WŁASNY

RDRES TELEGRAFICZNY: TOWARZYSTWO HANDLOWE, LWÓW.

TELEFON NR. 564.

FILIE ORAZ SKŁADY: W BORYSŁAWIU, TUSTANO WICACH, HU BICZACH, NADWORNEJ I KROŚNIE.

WYŁĄCZNE ZRSTĘPSTWO NR (5RLICYĘ I BUKOWINĘ:

Mannsemanna walcowni rur stalowych bez szwu w Komotau i żelaznych patentowo spawanych w Schönbrunn; Galicyjskiej fabryki narzędzi wiertniczych Perkins, Mac Intosh, Zdanowicz w Stryju i Borysławiu; Fabryki uzbrojeń (armatur) i odlewów z bronzu fosforowego - firmy E. von Munsterman w Bielsku i t, d. -----------------

TOWARZYSTWOJUTRZYMUJE NA SKŁADACH I DOSTARCZA:

Rury wiertnicze, pompowe, gazowe i wodociągowe, oraz wszelkie połączenia do tychże. Kotły, maszyny i pompy parowe; kompletne żórawie wiertnicze różnych systemów, oraz przybory i narzędzia wiertnicze. Liny stalowe, druciane i manilowe. Pasy wielbłądzie, bawełniane i skórzane. Materyały uszczelniające i izolacyjne. Kompletne urządzenia oświetlenia elektrycznego, kompletne urządzenia kuzienne.

¹    Przybory i artykuły techniczne. ............

ARTUR LORIE

KRAKÓW

UL. STAROWIŚLNA L. 19.

POLECA SWÓJ

SKŁAD MATERYAŁÓW BUDOWLANYCH

zaopatrzony bogato w cement portlandzki: Górka, Szczakowa i Podgórza. — Gips murarski, stztukaterskl i alabastrowy, wapno skaliste, proszkowe, nawozowe i hydrauliczne (Roman-cement), dachówkę w różnych gatunkach wyrobu firmy „Aktiengesellschaft der Wiener Ziegelwerke, Wien“, papę dachową, karbolineum, posadzkę betonową i rury betonowe, posadzkę

szteingutową i rury szteingutowe.

Wykonuje konstrukcye dachów (patent „Stefana“) jakoteż podłogi asbestowe (Feuertroth).

Zamówienia uskutecznia szybko i starannie po cenach bardzo przystępnych -----

I Galicyjska spółka naftowa

■'i

"•4-

„POTOK“

te *-

⁵*A ar

••

99

ma

do sprzedania

2°lo brutto

z należących obecnie do „Société française des pétroles de Potok“ terenów naftowych w powiecie krośnieńskim, Stary Sambor i Ustrzyki dolne.

Reflektanci zechcą się zgłosić : KRAKÓW - UL. PIJARSKA L. 3, I p.

^ Obecna cena tej ropy loco Jedlicze 33*25 K.

Łmm

:₇;

300 morgów

terenów zbadanych ropodajnych

w pobliżu Bitkowa :

z wolnej ręki zaraz do sprzedania.

Wiadomość w Administracyi Czasopisma Górniczo-Hutniczego Kraków, ul. Pańska L 7.

:: J. POHLIG ::

SIS

ftrmn

JTC.

/j\

n,

lÿheiiban

men .. i

’im Verla de-

... ~

Æ§#-

Anlagen

Towarzystwo z ogran. poręką

Biuro inżynierskie i przedsiębiorstw do urządzeń przewozowych konces. J. Pohlig T. A. w Kolonii.

Koleje linowe systemu Obach, Ottd i Pohlig. Urządzenia składnic, pochylni hamulcowych wyciągów kopalnianych, urządzeń linowych wszelkiego rodzaju.

Konto żyrowe w c. k. uprzyw. Zakładzie kredytowym dla handlu i przemysłu w Wiedniu, □ □ o □

e=> Adres dla telegramów: JPOHLIG, WIEDEŃ. ¹⁼³

Czek P. K. O. Nr. 109.966.

LUX“ Kraków, plac Dominikański 2

99

poleca wszelkie przybory do urządzeń światła elektrycznego a w szczególności c-'~¹    ■«=■— ■■ przewodniki miedziane, żelazne i cynkowe. ■■=======

| Krajowe Towarzystwo Naftowe

w Galicyi.

Centralne Biuro we Lwowie: ulica Akademicka L. 5.

1]

DELESRTYE:

w Borysławiu w Krośnie -

- przewodniczący p. Tadeusz Chłapowski pizewodniczący p. Wacław Smakowski.

Celem Towarzystwa jest opieka nad rozwojem górnictwa naftowego.

Członek zwyczajny opłaca oprócz wpisowego K lO— roczną wkładkę K 50 — Przedsiębiorstwa zaś według wysokości produkcyi.

BANK PRZEMYSŁOWY

dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Ksiąstwem Krakowskiem

FILIA W KRAKOWIE

Zakład Centralny we Lwowie. Filia w Drohobyczu. Ekspozytury: w Borysławiu i Wiedniu. Reprezentacye: w Lublinie i Dąbrowie Górniczej

KAPITAŁ AKCYJNY K 10,000.000. aaauaaao TELEFON: 0092, 2375, 2377. Uskutecznia wszelkie transakcye bankowe, a w szczególności przyjmuje

WKŁADKI na książeczki wkładkowe i rachunek bieżący

za korzystnem oprocentowaniem dziennem.

Podatek rentowy od wkładek oszczędności ponosi Bank z własnych funduszów.

Kupno i sprzedaż walut, dewiz i papierów wartościowych, inkaso weksli, przekazów i czeków. Uskutecznia przekazy i akredytywy i wydaje listy kredytowe na miejscu krajowe i zagraniczne itd. Udziela wszelkich wyjaśnień i wskazówek odnośnie do korzystnej lokacyi kapitałów i do przeprow. wszelkich transakcyi finansowych. Wynajmuje SCHÖWKI (Safe deposits) w skarbcu stalowym.

Kasy otwarte codziennie w godzinach: 9—12 , i od 3—4 po południu z wyjątkiem niedziel i świąt.

C. K. U PRZY W.

Fabryki maszyn i wagonów L ZIELENIEWSKI

w Krakowie, Lwowie i Sanoku, Tow. Akcyjne wyrabia :

Maszyny parowe, maszyny wydobywcze, maszyny wiertnicze, rygi kopalniane.

i^UdMMgsa» lABii

r/ ■

§pgpiï

Pompy, kompresory, rurociągi, transmisye itd. Kotły parowe wszelkich systemów, kotły lokomobilowe dla celów wiertniczych. Wieże szybowe, konstrukcye dachowe. Przyrządy do podnoszenia i przenoszenia ciężarów. Pogłębiarki (bagry) łyżkowe, chwytaczowe i czerpakowe. Obrotnice kolejowe. Wagony wszelkich typów, normalnotorowe i wązkotorowe. Cysterny do przewozu ropy, nafty, benzyny i t. p. Wózki dla kolejek górniczych. — Odlewy: Drzwiczki paleniskowe, ruszta, koła pasowe. Rury cienkościenne i t. d. Motory ropne „Elzeta;‘,

c~.-

GÓRKA

TOWARZ. AKCYJNE FABRYKI CEMENTU

POLECA

PORTLAND CEMENT

NAJLEPSZEJ MARKI

STACYA KOLEJOWA: SIERSZA WODNA.

«SK

BIURO ZWIĄZKU

GÓRNIKÓW I HUTNIKÓW POLSKICH

KRAKÓW, UL. PAŃSKA L. 7.

MA DO SPRZEDAŻY NASTĘPUJĄCE WYDAWNICTWA:

1. Nakładem Związku górników i hutników polskich:

Monografia - Krakowskiego zagłębia węglowego, część I., II.

z mapami....................

Stosunki ekonomiczne zagłębia Krak., prof. J. Michalski . . .

Droga wodna Dunaj-Odra Wisła-Dniestr, Dr. Józef Rosłoński Uwagi gospodarcze, przemysł górniczy i fabryczny w zagłębiu Krakowskim, Dr. Artur Benis ....

Taryfy kolejowe, Bronisław Chodkiewicz Handel węglem kamiennym, Tadeusz Filippi

Pieśni górnicze, Zdz. Kamiński i P. Mooss, opraw.......

brosz.......

Sprawdzanie pokładów węglowych w otworach świdrowych,

F. Jastrzębski....................

Pamiętnik I. Zjazdu górn. i hutn. poi. w r. 1906 (wyczerpany) .

„ II. Zjazdu górn. i hutn. poi. w r. 1910 .......

Memoryał w sprawie założenia Akademii górniczej w Krakowie Kalendarz górniczy „Szczęść Boże“ na r. 1910/11/12/13/14    . .

Woda w przyrodzie i górnictwie..............

Podsadzka płynna .....................

Przyszłość polskiego górnictwa, prof. Uniw. Jag. Dr. Wł. Szajnocha Badania geologiczne terenów naftowych na wyspie Sumatrze

(z ilustracyami), Dr. K. Tołwiński............

Uboczne opory ruchu w wyciągach kopalnianych (z ilustracyami), prof. górn. Karol Miłkowski..............

2. Posiada na składzie komisowym:

Budowa geologiczna utworów węglowych w zagłębiu Dąbro-

wskiem, St. Czarnocki................

Wypadki nieszczęśliwe w kopalniach węgla kamiennego w zagłębiu Dąbrowskiem w r. 1904, 1905 i 1906, Wł. Choro-

szewski i J. Hofman.................

Wapień muszlowy w zagłębiu Dąbrowskiem, Karol Bogdanowicz Przemysł węglowy w Królestwie Polskiem, K. Srokowski i J. Hofman

Geologiczny opis Polski, Jerzy Bogumił Pusch........

Pokłady węglowe wzdłuż przyszłego kanału Dunaj-Odra-Wisła,

Dr. W. Petraschek..................

Słownik techniczny niemiecko-polski, prof. K. Stadmüller . . .

W królestwie nocy, zbiór nowel z życia górników, Kazet . . .

Pamiątka I. Zjazdu górników z 66 ilustracyami .......

Matka, poemat z doby współczesnej, Kazet..........

Galicyjski przemysł naftowy, (z wykresami) wydanie na kredowym

papierze Dr. Leon Rymar...............

W zapadłym szybie, Ludwik Stasiak .    ...........

Niemiecko-polski słownik górniczy, inż. górn, Feliks Piestrak

Koron

i IV.

40 —

2-50

V—

3*60

99

99

99

99

99

3-—

10 —

6*—

—•80

—•30

—•30

1-50

1*50

3*75

1-90

250

1-25

3-75

—•50 30*—

2*—

5*—

3-50

KW :

wt

'• |

;

■ •. s«i-

■

H& A

.

’

X

V

\

⁵

\

» J il v I t

^ .?

.,    ^    ,    v.-.    -    ...

:

\

•'v.

H

s»

i§

•-N

,sv

.

:

)'

g

»

•M¹

% ß m :    *

>V ’ \.

)

: - :ÆsJ

-mm

■Mm

■

'

m

si

msSM S

1

mm

w

i\; v

Mi

m

'4

\

A'

t.

ł

ïgh-\ -

*

:(

/

-

•-

Mi

s

t;

V ■'?*

'■

t -■

.

-

■

.

■

m

:

a

v.

O CD ~ T3

C >_

UJ

r-

ł05

AfńDtMil

GÓRNICZO

J»C_

IüTN1 CZE^

toejo