;

YvYlyfYY Y. ' r    -

■;■■■.    -    -    ;    .;•■    * ;, • •    : ; y; .

Bocznik III,

lwów, 20. Lutego 1879.

Ir. 2.

Prenumerata 3 przesyłką poczio-

wą to Austryi wynosi: rocznie

fi złr.

półrocznie Numer pojedyńczy kosztuje 60 et.

Członkowie Tow. będą otrzymywali to pismo bezpłatnie.

Wszelkie reklamacye należy wnosić najdalej do dni 14.

DŹWIGNIA

Redakcya i administracja znajduje się przy ulicy Wałowej 1. 4.

c a & a ir

TOWARZYSTWA POLITECHNICZNEGO WE LWOWIE

Wychodzi dnia 20. każdego miesiąca.

Inseraty przyjmuje w Wiedniu, Pradze i Peszcie, eæpedycya anonsów Haasenstein & Vogler jakoteż jej ajeneye w Austryi. Niemczech i Szwajcaryi.

i?

Komitet redakcyjny składają panowie: Heppe Edward, nadinżynier kolei Karola Ludwika, Jägermann Józef, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej, Pawet Stwiertnia, inżynier-elew kolei Karola Ludwika, Julian Zachariewicz, profesor e. k. Szkoły Politechnicznej i Dr. Władysław Zajączkowski, rektor e. k. Szkoły Politechnicznej, Odpowiedzialny redaktor LUDWIK RADWAŃSKI autoryzowany inżynier cywilny.

<?

1?

mana plac Mariacki I. 9

•»łowny skład dla Lwowa u .Jana Schu

4/

ftt

2, c. *•

(X—    <-t-    ■

H. K O

° 'S £ §•p ! ï i i:

^3 ac <D

§ p‘ f-

//

Z'

2,> =

ff I- Ę"

<9= *

5 £ k

g S* 5.

TJOTOŒ

stacya kolei Albrechta

bs

Ć=S o

f=3 m

cr= ^

C=3    2

Da "* fc-a

rn

oa

p»=r

<=

zawsze świeży

mający

szerokie zastosowanie

i lądowych

Z*

<?

do wszelkich budowli wodnych

» « 40

B'

moqojfm w firnom

g    g

. en,    °

f «

*=Ł

6»

'■«

3Ö

2* a*=?

a. §§

o c=r

C* s=s

&■=

o ero

<**.    5-i

-,

cdi

=S

otrzymał dostawo

TRZEMA

r~

FABRYKA

pierwsza krajowa

poleca

Z'

"§ CD

3 «g

Wyszczególniony

1-

/Z X

lh nabycia w biurze Towarzystwa Politechnicznego.

SD

C voua 1 zł. 150 centów

T-

« » n » s⁵-«

-I

*5.

®

S-*

*Ł

Ss

TT

•ę

r*

3.

napisał

według wrtłaity prof. D. Zbrożka

Cb“

Co’

Cd

es.

*^5

Di

O,

TEORYA

ZASADY

St_ T^T" a^d-OTxricz

Lwów ulica Halicka 1. 1

poleca swój

MAGAZYN

obficie zaopatrzony

w papiery kancelaryjne, listowe i rysunkowe, rekwi-zyta do pisania, rysowania i malowania, perfumy, mydlą, pudry francuzhie i wiedeńskie, książki do modlenia, albumy, pugilaresy, portmonetki berlińskie i inną galanter y e, oraz

w rozmaite przybory do robienia kwiatów,

przyjmuje wszelkie zamówienia na bilety wizytowe drukowane i litografów ane jakoteż najmodniejsze monogramy na listach i kopertach w rozmaitych kolorach po najumiarkowau-szych cenach.

$/&■ Zamówienia na prowincję załatwiają się najakuratniej i najspieszniej.

perspektywy wolnej

NAPISAŁ

KAROL MASZKOWSKI

profesor c. k. szkoły Politechnicznej we Lwowie.

Nabyć można u autora i w biurze Towarzystwa politechnicznego, ulica Wałowa liczba 4, na 1 piętrze.

Cena egzemplarza 1 złr. w. a.

/\

PRACOWNIA STOLARSKA

BRACI WCZELA K ?

Lwów, ulica Łyczakowska 1. 27.

wykonuje wszelkie wyroby w zakres stolarstwa wchodzące, jako to :

Drzwi, Okna, Sufity, Posadzki, Okładziny ścian, Werandy, Pawiloniki ogrodowe, Domki studzienne, Portale, Bramy wjazdowe.

Urządzenia wewnętrzne: Szafy i fady sklepowe, Bióra kancelaryjne i t. p.

Wszelkie powyższe roboty uskutecznia według najnowszych wzorów i najlepszej koństrukcyi z matę-

ryałów doborowych różnych gatunków.

Zamówienia tak w miejscu jak i z prowineyi wykonuje jak najstaranniej

po cenach nader umiarkowanych.    ‘ !

A. BRATKOWSKI I SYN

polecają

8KŁA D WYROBÓW Z BLACHY

i pracownię

ROBÓT BLACHABSKICH BUDOWLANYCH,

ulica Teatralna Ir. 9. naprzeciw Katedry

we Lwowie.

<99

SPÓŁKA.

dla

■- TECHNICZNY

ROBÓT ASFALTOWYCH

■    PISMO

| poświęcone sprawom techniki i przemysłu.

Wychodzi w zeszytach

raz na miesiąc w Warszawie.

Skład główny

I Przeglądu Technicznego

na Austryę, Niemcy, Francję itd.

znajduje się w Księgarni

I¹ 3HZL ~^KT ILS A

WE LWOWIE.

w Galicji.

TOWARZYSTWO PRZEMYSŁOWE

Dr. K. E. LEWAKOWSKI

WE LWOWIE

ulica Kopernika I. 9.

wykonują z materyałów w Europie najbardziej renomowanych, robotnikami wprawionymi, po cenach najumiąrkowań-szych, wszelkiego rodzaju roboty asfaltowe jako to: chodniki, terasy, posadzki w gorzelniach, browarach, stajniach, piwnicach i t. p. warstwy izolacyjne itd. itd.

99

9999990®

Rocznik III.

Lwów, 20. Lutego 1879.

Ir. 2.

Prenumerata z przesyłką poczto-icą w Austryi wynosi: rocznie półrocznie ....    3    „

Numer pojedynczy kosztuje 60 cfc.

6 złr.

DŹWIGNIA

EedaJccya i administracya znajduje się przy ulicy Wałowej 1. 4-

Zużytkowane artykuły będą według umowy honorowane.

Członkowie Tow. będą otrzymywali to pismo bezpłatnie.

TOWARZYSTWA POLITECHNICZNEGO WE LWOWIE.

Ręltopisma nie użyte zwraca Redakcya na żądanie.

Wychodzi dnia 20. każdego miesiąca.

Komitet redakcyjny składają panowie: Edward Heppe, nadinżynier kolei Karola-Ludwika, Józef Jägermann, profesor c. k Szkoły Politechnicznej, Paweł Stwiertnia, inżynier - elew kolei Karola-Ludwika, Julian Zachariewicz, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej i Dr. Władysław Zajączkowski, rektor ces król. Szkoły Politechnicznej. Odpowiedzialny redaktor: LUDWIK RADWAŃSKI.

autoryzowany inżynier cywilny.

żywota, lecz jak już wspomniałem, będąc w pierwszej połowie rozwoju swego , do punktu kulminacyjnego jeszcze nie dotarła. Dla tego też nie lękajmy się stagnacyi, nie bądźmy fatalistami, nie zakładajmy rąk bezczynnie, lecz korzystajmy z sytuacyi. Nadarza się nam bowiem Kursor Towarzystwa Ferdynand Wasilewski został ze służby i wyborna sposobność zastosowania naszych doświadczeń: oddzielmy oddalony. W miejsce jego został przyjęty na kursora Bronisław Maty- ; ziarno od plewy, a stworzymy tym sposobem opokę, na której wzniesie siewicz, który jest upoważniony do zbierania -wkładek, jakoteż wszel- i się świątynia techniki polskiej! Czy i o ile zadaniu temu odpowiedzie-kich pieniędzy wręczonych mu tylko za odpowiednem pisemnem po- ; liśmy w roku zeszłym, osądzicie sami po wysłuchaniu sprawozdania twierdzeniem. Na żądanie P. T. członków jest obowiązany wykazać się i sekretarza, dla którego o uwagę waszą proszę.

pisemnem upoważnieniem od Zarządu, tudzież przyjmować wszelkie i    _

zlecenia członków tyczące się Towarzystwa.

Lwów, 11. lutego 1879.

Sprawy Towarzystwa.

L. 80.

Ogłoszenie.

Zarząd Towarzystwa.

L. 31.

Podziękowanie.

Składamy serdeczne podziękowanie p. J. Rudkowskiemu, c. k inspicyentowi telegrafu we Lwowie, za przyrząd mierniczy ofiarowany przez Niego dla zbiorów Towarzystwa.

Lwów, 11. lutego 1879.

Zarząd Towarzystwa.

Sprawozdani©

Następnie odczytuje zast. sekretarza p. Stwiertnia, protokół z pierwszego Walnego Zgromadzenia, który zgromadzenie bez poprawki przyjmuje. P. przewodniczący udziela z porządku dziennego głosu p. Stwiertni, który odczytuje następujące sprawozdanie z czynności Towarzystwa :

SZANOWNE ZGROMADZENIE!

, Przeszłość jest matką naszą. Z przeszłości czerpiemy iciarę w przyszłość\

Z tern hasłem rozpoczyna nasze Towarzystwo trzeci rok swego

z Walnego Zgromadzenia, odbytego na dniu 26. stycznia 1879. i istnienia.

Mając zaszczyt zdać Wam Panowie sprawę z naszej przeszłości, niech mi przedewszystkiem wolno będzie porównać chwilę obchodziliśmy w roku zeszłym pierwsze Walne Zgromadzenie, z chwilą

ufna w powodzenie każdej

Przewodniczący p. Gostkowski.

w której

Referent ze strony Zarządu p. Stwiertnia.

Obecnych 86 członków.

P. przewodniczący skonstatowawszy potrzebny komplet t. j. ²/₃ i teraźniejszą. Garstka mężów dobrej woli części członków miejscowych, powołuje na sekretarzy pp. Bartelmusa i dobrej sprawy, podjęła wtedy pracę organizacyjną, która przygotowała

i Góreckiego i zagaja zgromadzenie następującemi słowy :

grunt dla sprawy nauki i dobra jej zwolenników. Nie mając za sobą przeszłości, mogliśmy tylko pobudzeni przez naglącą potrzebę, obmyśleć środki, które by nasze usiłowania i dążności poprzeć mogły. Zachęceni Chociaż słabością zdjęty, pospieszam jednak, bo nie chcę pominąć i Jednomyślnością naszych uchwał i narad mogliśmy być pewni, że nadarzającej się sposobności powitania Was Panowie i Szanowni ko- i biedy po roku znowu się zejdziemy, już będziemy mogli cieszyć się ledzy na drugiem Walnem Zgromadzeniu Towarzystwa Politechnicznego, j widokiem owoców naszej pracy. Nadzieje nasze, pokładane we własnej Jest nas tutaj nie wielu, liczba obecnych wystarcza jednak do i P™cy, nie zawiodły nas. Środki użyte dla podtrzymywania pracy pro-powziecia uchwał, a w każdym razie przedstawia ona pół tysiąca inte- i dukcyjnej okazały sie zbawiennemi, a tern samem zabiegi czynione ligencyi technicznej. A to znaczy wiele, bo zawód nasz będąc w mło- dla zachęty drugich i powiększenia liczby ochotników w naszym sze-docianym wieku żywota swego, nie mógł jeszcze zjednać sobie tylu i regu, nie były nadaremne. Na dowód tego niech posłuży liczba zwo-przyjaciół i zwolenników, iloma się szczycą nauki zwane humanitär- j lenników naszej idei, która na ostatniem Walnem Zgromadzeniu wy-nemi. Pomimo to przyczyniła się technika w ostatniem stuleciu prze- : nosiła zaledwie 272, dzisiaj zaś wzrosła do 473 czyli została prawie ważnie do rozwoju umysłu i dobrobytu powszechnego. Odwaga i siła, j podwojoną.

zdobiące młodziana, a więc cechujące i zawód nasz, sprawiły taką przewa-j    Pierwszym warunkiem pokonania jakichkolwiek trudności,

gę. Że tak jest, świadczą śmiało przez bezdenne przepaście rzucone mosty, i nasuwających się na drodze, prowadzącej do lepszej przyszłości, jest

które ze zdumieniem podziwiamy ; świadczą dalej ciężary godne bark j niezawodnie poważna liczba współpracowników A liczbę naszą mogę cyklopów, jakie w warstatach naszych, że tak powiem, mimochodem i już nazwać poważną, bo zawiera ona wielki zastęp polskich techników, tylko, bez wszelkiego natężenia poruszamy. Świadczą wreszcie j którzy dotychczas rozrzuceni, nie mogli się ogrzać około własnego lokomotywy przewożące pociągi po liniach żelaznych, jakie zarysowała j ogniska. Wystawieni często na pastwę złowrogich żywiołów, nie mogli technika po nad granicą śniegów wiecznych. Dzieła techniki żyją j myśleć o dalszym rozwoju swej duchowej indywidualności. Genialne między nami, podczas gdy prace spekulacyi częstokroć spoczywają : często myśli pojedynczych jednostek marniały dla braku poparcia w martwych foliantach bibliotek naszych. A wiecie panowie zkąd to jw otchłani życia walczącego o byt. A kiedy nasze Towarzystwo jakby pochodzi? Otóż, technika opiera wątki swych zagadnień na prawach ; zwiastun lepszej przyszłości w chwili ogólneg o zwątpienia wlało otuchę przyrody, podczas gdy nauki humanitarne wznoszą pałace swych j i ożywiwszy skostniałe członki wspólnego organizmu, stanęło na gruncie fantazyj na podstawie spekulacyi. A przecie czas obecny technice j urodzajnym, z którego nie tak łatwo go zepchnąć można?, poczęli się nie sprzyja. Pochodzi to ztąd, że technika do rozwoju swego potrzebuje i w niem gromadzić wszyscy Ci, którzy w harmonijnej łączności upatrują kapitałów, podczas gdy spekulacya , papierem i atramentem się zada-i potęgę, poczęły się w niem gromadzić jednostki, które idąc luzem, nabiały walnia. A kapitał, przestraszony przesileniem finansowem , stroni od i nareszcie przekonania, że we wszystkich warstwach społeczeństwa konie-nas, od nas, którzy właśnie całą wartość nadać mu umiemy. Zjawisko i cznem jest przeprowadzenie procesu krystalizacyi, jeżeli z natuiy izecz} to jest tylko przejściowem, bo technika nie stoi u schyłku swego i wypływający interes mężów jednego zawodu, nie ma być zdanynałaskę

lub niełaskę ogółu. Już pod tym względem mamy do wykazania rozwój, , miesiąc przypomina ogółowi, źe polscy technicy nie pozostają w letargu, jeżeli w spotęgowanym zastępie siły moralnej i materyalnej upatrywać j „Dźwignię“ drukowano przez 9 miesięcy w 500 egzemplarzach, przez można nadzieję zbierania obfitych plonów. Nie sądźcie bym się i 3 miesiące w 600 egzemplarzach, czyli rozesłano w ciągu roku 6100 przejął zasadą fałszywą, jakoby liczba członków Towarzystwa była i egzemplarzy po odtrąceniu numerów pozostałych i utraconych. Do absolutną przeciętną, orzekającą o żywotności i rozwoju Towarzystwa. ; innych prowincyj i za granicę wysyła się każdego miesiąca około 40 Powiększenie liczby członków Towarzystwa dowodzi, że przybywa chęci, i egzemplarzy, że obrane środki do celu prowadzące uznano za odpowiednie i źe będzie można ich ze skutkiem użyć. W tern miłem położeniu znajdujemy się i zajął się Zarząd wydawnictwem Kalendarza technicznego na rok le79. dzisiaj w porównaniu do chwili, w której obchodziliśmy pierwsze j Do opracowania tegoż powołał osobny komitet. Z egzemplarzy, które Walne Zgromadzenie. Że jednak oprócz spotęgowanych chęci mamy j Szanowni Panowie macie w ręku, osądzić możecie, czy wydawnictwo do wykazania także zdrowe owoce podjętej pracy, łatwo panowie do- i odpowiedziało potrzebie, i czy zasługuje na poparcie ogółu. Z powo-strzeżecie, skoro przesunę przed Wami obraz naszej wprawdzie młodej» i dów, od redakcyi Kalendarza niezawisłych, spóźniło się wydawnictwo lecz ruchliwej przeszłości.    i o kilka dni. Materyał do druku był przez współpracowników już

Stosownie do uchwały pierwszego Walnego Zgromadzenia

Zacznę najpierw od czynności Zarządu, któremu powierzyliście iw miesiącu lipcu i sierpniu przygotowany. Wielkie trudności okazały na rok jeden opiekę nad Towarzystwem, a który tak na mocy naszej : się w sporządzaniu tablic i figur obok tekstu umieszczonych. Trudności ustawy, jakoteź w obec własnego sumienia i Waszego zaufania jest i techniczne w drukowaniu oraz brak wprawnych do tego pracowników odpowiedzialny za każdy krok, który Towarzystwo w ciągu ostatniego i w krajowej drukarni pociągnęły za sobą stratę czasu i były powodem, roku uczyniło. Zarząd ukonstytuowawszy się na dniu 31. stycznia 1878 i że musiano pierwotnie zapowiedzianą cenę egzemplarza 2 złr. podwyż-wybrał z pomiędzy siebie sekretarzem p. Adolfa Markla , zastępcą se- i szyć o 30 cnt. Te powody, jako prawdziwe, zechciejcie Szanowni Pano-kretarza p. Pawła Stwiertnię, skarbnikiem p. Stefana Kakowskiego. i wie uwzględnić, mając nadto na uwadze wielkie trudności, które Pierwszem zadaniem tego Zarządu było, aby uchwały Walnego Zgro- i pokonać musiano, aby zebrać przynajmniej część znacznego funduszu, madzenia zostały wykonane. Zarząd poczynił przeto odpowiednie za- j jaKi to wydawnictwo wymagało. Z przykrością jednak przyznać trzeba, biegi, aby zmieniony statut przez Wys. c. k. Namiestnictwo zatwier- i że słabe poparcie ze strony członków Towarzystwa co do nabywania dzony został. Reskryptem Wys. Namiestnictwa z dnia 22. czerwca ; egzemplarzy, może sparaliżować na przyszłość dobre chęci i szlachetne 1878 r. L. 31.720 został statut zatwierdzony. Zarząd odbył 16 posiedzeń, i dążności Towarzystwa w tym kierunku. Największego poparcia doznało z tych 12 zwyczajnych. 4 nadzwyczajne.    i wydawnictwo od nieczłonków, a gdyby nie oni, to o wydawnictwie

Ważna bardzo sprawa została przez Zarząd w ostatnich czasach

W skutek powiększenia liczby członków musiał Zarząd pomyśleć ; kalendarza ani marzyćby nie było można, o powiększeniu lokalu Towarzystwa, gdyż dla odbycia posiedzeń licznych komisyj dawny lokal był za szczupły. Przez zmianę lokalu j podniesioną i toczy się właśnie jeszcze w łonie Towarzystwa, t. j. zwiększyły się wprawdzie wydatki Towarzystwa, lecz natomiast można i sprawa utworzenia sekcyi inżynierskiej i architektury. Ostatnie słowo było zwiększyć liczbę członków w komisyach, a tern samem dążność i w tej sprawie nie zostało jeszcze wypowiedziane, i jest przedmiotem w kierunku naukowym i podtrzymywanie łączności członków przez swo- ; ogólnej dyskusyi. Czy w ogóle sprawa ta pomyślnie z ułatwioną zosta-bodną wymianę myśli, doznały energicznego poparcia. Co do kierunku : nie > dopiero czas pokaże, gdyż wyłoniły się w tym względzie różne naukowego, pracowało Towarzystwo z uznania godną gorliwością, i zapatrywania.

Co do środków naukowych posiada Towarzystwo małą bibliotekę,

Przypomnę tylko Szanownym Panom zgromadzenia tygodniowe odbyte

członków.

w ciągu całego roku. Powaga i wytrwałość, z jaką ogół członków brał i która zawdzięcza swoje powstanie ofiarności pojedyńczych udział w dyskusyach nad kwestyami naukowemi, zdradzały dojrzą-i Liczy obecnie 89 dzieł w 210 tomach i 16 atlantów. Z prawdziwem łość, zaś praca panów prelegentów składała dowody poświęcenia. ; uznaniem wypada mi wspomnąć o dwóch szlachetnych dawcach, którzy Zgromadzeń tygodniowych odbyło się w ciągu roku administracyj- i cenne swoje zbiory dzieł technicznych naszej bibliotece ofiarowali, nego 25.    ; Są to pp. Edward Prokopowicz, inspektor urzędu budowniczego miej-

Jako znakomity środek, mogący się przyczynić do rozwoju Towa- i skiego we Lwowie i prof. Karol Maszkowski.

rzystwa, do poznania, praktycznego zastosowania wiedzy technicznej

w naszym kraju, do zawiązania stosunków na prowincyi, do poznania ! bliższe stosunki : Z krakowskiem Towarzystwem technicznem, braków w naszym przemyśle, do zbliżenia techników i przemysłowców, i rzystwem inżynierów i architektów w Wiedniu i z Klubem techników uważać należy wycieczki naukowe urządzone przez Zarząd w półroczu ; w Cieszynie. Tyle — co do czynności w kierunku naukowym, letniem. Każdy z uczestników tych wycieczek przyzna, że czas spędzony na tych wycieczkach nie był stracony. Oprócz rozrywki umysłowej i społecznym było wniesienie trzech petycyj do Wys Sejmu, t. j. o podają one wiele korzyści naukowych. Wycieczek takich odbyło się 8, i zaprowadzenie języka polskiego na kolejach galicyjskich, o zmianę z tych 5 we Lwowie a 3 po za obrębem Lwowa.    justawy przemysłowej i o przyznanie głosu wirylnego kaźdoczesn emu

Niezmordowana praca niektórych członków naszej komisyi sło- j lektorowi lwowskiej szkoły Politechnicznej. Znany Wam Szanowni wnikowej zasługuje ze wszech miar na uznanie. Dążność przełamania I Panowie przebieg obrad nad temi sprawami w Izbie Sejmowej, znany ogromnych trudności, aby nasz język ojczysty był nietylko językiem ! Wam wszystkim ucisk, któremu poddawać się muszą setki techników, poetów, lecz także językiem ludzi realnych, znalazła w tych członkach j znane Wam poparcie ogółu i oburzenie na tak anormalne stosunki, dzielnych rzeczników. Jakkolwiek nie mieliście jeszcze Szanowni Pa- i znany Wam nakoniec rezultat w tej sprawie. Ogólna ^życzliwość obja-nowie sposobności przekonać się o prawdziwości tego twierdzenia, i wioną w tej sprawie ze strony najpoważniejszych władz i korporacyj , to jednak niedaleka przyszłość to wykaże, gdyż komisya ta swoja: nadały jej piętno sprawy piekącej narodowej, i uczyniły ją popularną.

: W obec takich danych, wypada Towarzystwu nie zadawalniać się czczym Do spraw naukowych,    wymagających wiedzy    fachowej    i doświad-    : rezultatem , lecz mając cały kraj za sobą dalej kołatać , dopóki się

czenia, wybierał Zarząd komisye. Komisyj takich było czynnych w i głos pomocy nie odezwie. W obec sprawiedliwego i światłego wyroku ciągu roku 7. Że sprawy takie nie po dyletancku, lecz ze znajomością i wydanego w sprawie, najbliżej polskich techników obchodzącej, przez rzeczy załatwiano,    dowodzą    wymownie    zgłoszenia    osób nie    należących    ; dostojnych reprezentantów naszego kraju w Wysokim Sejmie, nie

do Towarzystwa,    celem wyjednania    orzeczeń fachowych    ze strony    i godzi się zapominać o patryotycznych zabiegach, uczynionych przez

tegoż.    : niektórych pp. posłów celem korzystnego załatwienia petycyj Towa-

Wydawnictwo naszego organu „Dźwignia“ w ciągu roku nie do- i rzystwa. Zarząd Towarzystwa w przekonaniu , że Szanowne Zgroma-znało żadnej przerwy. Uczciwie redagowana „Dźwignia“ zyskuje sobie jdzenie zechce złożyć wyraz uznania tym pp. posłom sejmowym, którzy więcej zwolenników, którzy nadsyłaniem artykułów starają się : w dyskusyi nad sprawami w petycyach zawartemi w Sejmie głos za-popierać dążności redakcyi i Towarzystwa. Przez ogłaszanie spraw i bierali, a przez znakomite mowy swoje niemały wpływ na przebieg Towarzystwa w łamach „Dźwigni“ dowiaduje się ogół czytelników i obrad wywarli, pozwala sobie przedstawić Walnemu Zgromadzeniu o tendencyach i czynnościach Towarzystwa. Gdyby mi wolno było ; następujący wniosek do uchwały: uczynić skromną uwagę co do wyboru środków, jakiemi podobne To- ;    Walne zgromadzenie raczy uchwalić :

warzystwa utrzymać i rozwijać można, powiedziałbym, iż punkt:    „Drugie zwyczajne Walne Zgromadzenie Towarzystwa politechni-

kardynalny leży w wydawnictwie odpowiednich organów. „Dźwignię“ i cznego we Lwowie, uznając gorliwe zabiegi uczynione przez pp. posłów przeto -wszyscy a wszyscy popierać winni, bo dopóki ona wychodzi,; sejmowych celem pomyślnego załatwienia petycyj Towarzystwa, wnie-dopóty żyjemy i żyć będziemy. „Dźwignia“ bodaj raz na miesiąc i sionych do Wys. Sejmu w roku 1878, wyraża podziękowanie przez skupia myśli wszystkich członków w jedno ognisko , bodaj raz

Z następującemi Towarzystwami technicznemi zawiązał Zarząd

z Towa-

Jedną z najgłówniejszych czynności Towarzystwa w kierunku

pracę w organie Towarzystwa publikować będzie.

coraz

na

: powstanie panu Dr. Ottonowi Hausnerowi, panu Dr. Janowi Spławiń-

11 -

Z porządku dziennego udziela p. przewodniczący głosu p. Ilnic-

skiemu, panu hrabiemu Władysławowi Koziebrodzkiemu i panu hi-d-biemu Władysławowi Badeniemu. Zarazem poleca się nowemu Zarżą- j kiemu, który imieniem komisyi lustracyjnej zdaje sprawę z funduszów dowi , aby zechciał w drodze odpowiedniej o tej uchwale dotyczących j Towarzystwa za rok 1877, konstatując pocieszający stan kasy, który PP posłów uwiadomić“.    i jest zgodny z prowadzonemi rachunkami. P. sprawozdawca czyni przeto

Co do wynajdowania zajęcia dla członków zgłaszających się, i wniosek imieniem komisyi lustracyjnej, aby Zarządowi udzieliło Walne udawał sie Zarząd z prośbą do Wydziału krajowego, dyrekcyj kolejo- j Zgromadzenie absolutoryum za rok 1877. Wniosek przyjęty. P. spra-wy eh i innych korporacyj o uwzględnienie członków Towarzystwa przy i wozdawca oznajmia w końcu, iż z powodu braku czasu, komisya lustra-obsadzeniu posad. Obietnice, któremi dyrekeye Zarząd Towarzystwa j cyjna nie mogła skontrolować wszystkich rachunków za rok 1878, dla zbywają , dowodzą ostatecznie, jakiej to forsy użyć potrzeba aby pier- j tego dopiero na następnem Walnem Zgromadzeniu będzie mogła zdać lody przełamać. Wszystkich więc środków, oprócz jednego §. 2 j sprawę o stanie funduszów za rok 1878. Powzięto do wiadomości. Na

' wniosek p. Kędzierskiego, popart} wywodami prof. Zbrożka uchwaliło

wsze

1. c statutu przepisanego, t. j. rozpisywanie konkursów na wypracowa-nie różnych tematów treści technicznej, użył Zarząd, aby się ku celowi ; Zgromadzenie : .Poleca się Zarządowi, aby zbadał sprawę redukcyi wytkniętemu zbliżyć. Środek wspomniany jedynie dla braku funduszu, ! urzędników przy kolei Czerniowieckiej, ewentualnie aby poczynił sto-który na tyle rozmaitych pożytecznych celów użyto, nie został zasto- j sowne kroki i zdał sprawę na jednem ze zgromadzeń tygodniowych“.

'Wniosek jednogłośnie przyjęty. Na wniosek p. Bieńkowskiego uchwa-

sowany.

Towarzystwo liczyło 477 członków zwyczajnych i dwóch kores-| liło Zgromadzenie: „Upoważnia się Zarząd do pokrycia wydatku na pondentów. W ciągu roku administracyjnego Wystąpiło z Towarzystwa | koszt administracyi Towarzystwa tytułem zaległych wkładek za rok czterech członków. Pozostaje przeto ogólna liczba członków zwyczajnych i 18<9 od dwóch członków Iowarzystwa, którzy w skutek redukcyi 473. Z tych 102 miejscowych i 371 zamiejscowych.    |    urzędników przy kolei Czerniowieckiej posady utracili i swoje wystą-

Jak z jednej strony mamy w naszym bilansie do wykazania ; pienie z lowaizystwa zapowiedzieli. Zastizega się jednak, aby Zarząd wielki zysk, tak niestety z drugiej mamy do wykazania i bolesną i najpierw z nimi się porozumiał, czy dalsza przynależność do iowa-stratę przez zgon zwyczajnego członka Towarzystwa ś. p. Augusta Da- i rzystwa jest im pożądaną.“ Wniosek przyjęty. iSakoniec przystąpiono wida, inżyniera przy urzędzie budowniczym miejskim we Lwowie. Niech ■ do wyboru nowego Zarządu i komisyi lustiacyjnej. Isa skrutatorów będzie pamięć nasza zasłużonem koleżeńskiem wspomnieniem!    j    zaprosił p. pizewodniczący pp. Chowańca, Kłapkowskiego i Jankow-

Na straży interesów prawnych Towarzystwa stał syndyk w oso- ; skiego. Piezesem wybiano p. Romana bar. Gostkowskiego , inspektora bie Mecenasa p. Dr. Karola Mallego, który z największą uprzejmością j kolei Albrechta; zastępcą prezesa p. Ludwika Raciborskiego, nadinży-udzielał Zarządowi na żądanie swoich rad i wskazówek. Nie mogę także ; nieia Wydziału kiajowego. Członkami Zaiządu zostali wybrani: pominąć wielkich zasług położonych przez Reprezentantów, których ; PP- fetefan Kakowski, asystent szkory politechnicznej; Ludwik Rad-Towarzystwo liczy obecnie 17. We wszystkich większych miastach j wański, autoryzowany inżynier cywilny; Paweł Stwiertnia, inżynier-zastępują oni Towarzystwo z uznania godną energią. Większą część | ełow kolei Kaiola Ludwika; Kaiol Slapa, c. k. nadinżynier ; Altred zamiejscowych członków, zawdzięczamy ich rozumnej agitacyi. Są oni : Kamienobiodzki, budowniczy; Napoleon Kovats , inżynier kolei Czernie jafco węzłem łączącym zapomniane niekiedy jednostki z ogółem, j; niowieckiej ; Józef Jägermann, profesor szkoły politechnicznej ; Ludwik Ułatwiają nadto Zarządowi porozumienie z członkami i popierają i Baitelmus, inżyniei-elew kolei Czerniowieckiej; Ludwik Goltental, usilnie dążności Towarzystwa w każdym kierunku. Należy im się przeto | inżynier kolei Karola Ludwika i Julian Zachariewicz profesor szkoły także wyraz uznania!    ;    politechnicznej. Członkami komisyi lustracyjnej wybrani: pp. Józef

Korespondencja prowadzona przez prezydyum Towarzystwa | Horoszkiewicz, inżynier kolei Albrechta ; Gustaw Keutt, inżynier Wy-z członkami, władzami, korporacyami, towarzystwami i t. d. była bar- ; działu kiajowego; Bronisław Bauer, aichitekt ; Józef Gajewski, inzy-dzo ożywiona. W ciągu roku administracyjnego załatwiono 510 kores- ; niei-elew kolei Kaiola Ludwika i Dominik Zbiożek, piofesor szkoły pondencyj.    ;    politechnicznej.

Na tern zamyka p. przewodniczący posiedzenie

Z odczytanego sprawozdania łatwo Szanowni Panowie osądzić możecie, czy zaufanie pokładane w Zarządzie zostało usprawiedłiwionem.

W licznych sprawozdaniach umieszczonych w „Dźwigni“ mogliście dostrzedz, z jaką przezornością Zarząd każdą sprawę rozbierał. Dla każdej ważniejszej sprawy wybierano komisyę, która ją dokładniej analizowała. Może się to wydawać zbytecznem, lecz w gruncie rzeczy jest to radykalny środek, aby Towarzystwo uchronić od śmiertelnych j Zgromadzenie tygodniowe odbyte na dniu 11. stycznia 1879 r. skoków i sztucznego rozwoju, tudzież przyczynić się do złagodzenia często oceanowych prądów myśli członków.

Zarząd w przekonaniu, że wypełnił obowiązki swoje sumiennie. i że usiłowania jego nie były nadaremne , składa swój mandat jako wygasły, w ręce Szanownych Panów, dziękując zarazem za szczere poparcie z Waszej strony, które mu umożliwiło zrealizować wszelkie zamiary. Kończąc sprawozdanie o naszej przeszłości tak urozmaiconej,

wolno mi wierzyć w przyszłość , która da Bóg przyniesie nam zwy- .    ...    .. . .    .    .    ,    ,    , , ,    . ,

cięztwo nad tam. co dzisiaj jeszcze za OM jesteśmy pokona«, żelazna j wodu opozmonej pory odtcjdz.e sie dyskusya nad wykładem najednem wiara w dalsze powodzenie'naszej szlachetnej sprawy, nabyte doświad-l²    zgromadzeń tygodniowych. W końcu oznajmia p. prze-

czenie , pocieszające rezultaty przeszłości, poparcie ogółu, niech dodadzą w tym nowym roku siły i werwy, aby usiłowania polskich techników wyszły Towarzystwu na chlubę a krajowi na pożytek.

Śmiało więc rozszerzajmy granice naszego pola pracy, a wygrana po stronie naszej !

Sprawozdania ze zgromadzeń tygodniowych.

Przewodniczący p. Gostkowski.

Obecnych 87 członków.

Po przyjęciu protokołu z ostatniego zgromadzenia, udziela p. przewodniczący głosu p. prof. Rychterowi , który kończy swój wykład „O środkach zaradczych przeciw wylewowi rzek, oraz nawodniania i osuszania okolic według systemu Hobohma“. Zgromadzenie przyjęło wykład z należytem uznaniem. P. przewodniczący oznajmia, iż z po-

nam

wodniczący, iż na dniu 18. b. m. o godzinie 6. wieczorem odbędzie się w tej samej sali zgromadzenie przedwyborcze, celem omówienia sprawy wyboru nowego Zarządu i komisyi lustracyjnej. Na tern zamyka p. przewodniczący posiedzenie.

Zgromadzenie tygodniowe odbyte na dniu 18 Stycznia l»79 r.

Zajęte sprawą wyboru nowego Zarządu i komisyi lustracyjnej.

Ponieważ nikt głosu nie zabiera w dyskusyi nad sprawozdaniem,

przeto podaje p. przewodniczący następujący wniosek Zarządu pod gło-    ,    .

sowanie: Drugie zwyczajni Walne Zgromadzenie Towarzystwa poli- j Zgromadzenie tygodniowe odbyte na dniu Lo. stycznia 18*9 r.

technicznego we Lwowie, uznając gorliwe zabiegi spełnione przez nie- :    Przewodniczący p. Raciborski,

których pp. posłów sejmowych, celem korzystnego załatwienia petycyj iowarzystwa, wniesionych do Sejmu w roku 1878, wyraża podziękowanie przez powstanie pp. Dr. Ottonowi Hausnerowi, Dr. Janowi Spła- i przyjęcie do Towarzystwa, oznajmia sekretarz, iz dwóch członków wy-wińskiemu, Władysławowi hrabiemu Koziebrodzkiemu i Władysławowi ; stąpiło z Towarzystwa, gdyż utracili posady przy kolei Czerniowieckiej. hrabiemu Badeniemu. Zarazem poleca się nowemu Zarządowi, aby i P. prof. Zbrożek zabiera w tej sprawie głos, i czyni wniosek, aby tym dotyczących pp. posłów sejmowych zechciał o tej uchwale uwiadomić“ i dwom członkom, którzy niezawodnie przez utiatę siodków utizymania Wniosek został jednogłośnie przyjęty. Na wniosek p. Kołodzieja, wy- i nie mogą zadość uczynić obowiązkom członka co do uiszczania mie-raziło Zgromadzenie Zarządowi podziękowanie przez powstanie za jego i siecznych wkładek, ułatwić dalszą przynależność do Towaizystwa przez skuteczną działalność. '    "    ! uwolnienie ich od płacenia należytości statutem przepisanej. P. prze

Obecnych 56 członków.

Po przyjęciu protokołu i odczytaniu spisu zgłaszających się o

ma

wodniczący oznajmia, iż wniosek ten sprzeciwia się statutowi, dlatego Ip.prof. Rychtera. W długiem swem przemówieniu wywodzi wadliwości tylko na Walnem Zgromadzeniu postawiony być może. Z powodu nie- j systemu Hobohma. Z powodu opóźnionej pory nie udziela p. przewo-obecności prelegenta p. prof. Rychtera, zapytuje p. przewodniczący : dniczący głosu w tym przedmiocie i czyni uwagę , aby dla zupełnego zgromadzenie, czy ma się odbyć dyskusya nad jego wykładem, czy też : wyczerpania kwestyi, względnie dyskusyi , wybraną została komisya, być takowa odroczoną do następnego zgromadzenia. P. prof. Jäger- j która by ostatnie słowo w tej sprawie wypowiedziała. Na wniosek mann czyni wniosek, aby pomimo nieobecności p. prelegenta odbyła j p. Jägermanna, asystenta, uchwaliło Zgromadzenie, aby ta sprawa była, się dyskusya nad systemem Hobohma w ogólności bez uwzględnienia : dyskutowaną w komisyi na osobnych w tym celu zwołanych zgroma-osobistych zapatrywań p. prelegenta. Nadto wspomina p. wnioskodawca, j dzeniach , z zastrzeżeniem jednak, ażeby wszyscy członkowie, którzy iż na zgromadzeniu są obecni członkowie , którzy zasiadali w ankiecie i się tym przedmiotem interesują mogli być na tych zgromadzeniach przez Wydział krajowy do tej sprawy wybranej, a tern samem będą się j obecnymi. Na tern zamyka p. przewodniczący posiedzenie, mogły ścierać różne zapatrywania fachowców. P. Karpuszko, członek j ankiety, sprzeciwia się wnioskowi p. prof. Jägermanna i przemawia za : odroczeniem dyskusyi. P. prof. Zbrożek popiera wniosek p. prof. Jä- ; germanna. Przy głosowaniu upada wniosek p. prof. Jägermanna a i wniosek p. Karpuszki przyjęty. P. Karpuszko interpeluje Zarząd, czy i poczynił stosowne kroki w sprawie redukcyi urzędników przy kolei i czerniowieckiej, która dotyczy także kilku członków Towarzystwa. P. prze- ; wodniczący odpowiada na tę interpełacyę, iż redukcya urzędników przy j kolei czerniowieckiej jest faktem dokonanym przed kilkunastu dniami, i skutkiem czego Zarząd nie miał na tyle czasu, aby dane potrzebne dla ; podniesienia tej sprawy u kompetentnej władzy, zebrane być mogły. ;

Nadto nadmienia p. przewodniczący, iż ostatnie posiedzenie Zarządu : „Starej Wisły" pod Krakowem, wykazując konieczność i było poświęcone sprawie Walnego Zgromadzenia, tudzież nie wątpi> ; sposoby wykonania tego projektu.

że nowy Zarząd ujmie się za członkami, którym odebrano możność; Przyjąwszy zapatrywanie sie na rzecz ze stanowiska egzystencyi. P. prof. Jägermann udziela zgromadzeniu wiadomości» :    -,    ,    ,    .    “    , , .    ,

która otrzymał rektorat tutejszej szkoły politechnicznej od mtaisterstwa i    technicznego za Cel tej rozprawy, odsyłam

w sprawie udzielania konsensów na inżynierów lub architektów cywil- j vvń6g0 czytelnika do brOSZUl* obszernie tę kwestyę traktu-nych, że według nowego wydać się mającego rozporządzenia, konsensy ; jących, a mianowicie do broszury: „Projekt uregulowania udzielane będą wyłącznie technikom, którzy się wykażą egzaminami pań-; Starej Wisły w ogólnych zarysach", napisanej w roku 1876

stwowemi, tudzież mają być według nowego rozporządzenia ministerstwa j

STARA WISŁA

pod Krakowem i przekop pod Dąbiem.

Napisał

I S Z ZEC O "W SSI

c. k. adjunkt budownictwa.

(Z xysvLnalcIeKö. aa.®, ta/blicy X"V i T7").

Od lat kilku poruszano kwestyę zasypania tak zwanej szano-

handlu do służby kolejowej państwowej przyjmowani na przyszłość

przez dyrektora budownictwa miejskiego w Krakowie, pana

tylko technicy z egzaminami państwowemi. Zarazem wpływa ministerstwo jMoraCZeWSkie£⁰’ } bi'OSZury : „Czy można zasypać Starą handlu na prywatne Towarzystwa kolejowe , aby tacy technicy przy j Wisłę ? napisanej W r. 1877 przez C. k. nadinżyniera pana obsadzeniu posad pierwszeństwo mieli. Zgromadzenie przyjęło oświad- ; Matulę, przyczem jednakowoż dla przedstawienia rzeczy po-czenie p. prof. Jägermanna do zadowalającej wiadomości. P. Kołodziej ; daję w krótkości jej stan, jakoteż i treść po mienionych

Istnienie w mowie będącej odnogi Wisły pod Krakowem .(Starej Wisły) sięga czasów Kazimierza Wielkiego,

Pogląd na sytuacyę Wisły pod Krakowem (fig. 5) nasuwa przekonanie, że. koryto Starej Wisły nie mogło utrzy-I mać się bez sztucznej pomocy przez dłuższy przeciąg czasu i w pierwotnie udzielonych mu rozmiarach. Stara Wisła bowiem i mając mniejszy spad a tern samem i mniejszą chyżość wody i niż Wisła właściwa, nie była wstanie uprowadzić naniesio-i nego przy wysokich wodostanach materyału w takiej ilości,

zwraca uwagę Zarządu na nieodpowiednie kwalifikacye, niektórych j broszur kandydatów zgłaszających się o przyjęcie do Towarzystwa, których; nazwiska poprzednio odczytane zostały. P. przewodniczący przypomina i zgromadzeniu , iż Walne Zgromadzenie odbędzie się 26. b. m. w sali i wykładowej Geodezyi szkoły politechnicznej. P. prof Zbrożek zaprasza i który ją kazał wykonać W celu ułatwienia dowozu Żywności przy tej sposobności członków, aby zechcieli przed Walnem Zgrorna- i dla miasta Krakowa, dzeniem zwiedzić gabinet Geodezyi. W końcu oznajmia p. przewodni- i czący, iż na porządku dziennym jest sprawozdanie komitetu przedwy- ; borczego, a jako członek Zarządu ustępuje przewodnictwo p. prof. Zbroż-kowi, który do tego przez Zgromadzenie został uproszony.

Zgromadzenie tygodniowe odbyte na dniu 1. lutego 1879 i.

Przewodniczący p. Gostkowski.

Obecnych 57 członków.

Protokół z poprzedniego zgromadzenia przyjęto z poprawką.

zwierciadło i dno ustawicznie się obniżały, że przeto w miarę

P. przewodniczący ogłasza wynik wyboru członków Zarządu i komisyi i 'V jakiej się tenże stosownie do większej CZyŻOŚci wody W wła-lustracyjnej na rok 1879, przeprowadzonego na Walnem Zgromadzeniu, ; Ściwej Wiśle, n wpływu pierwszej nagromadzał. Niemniej które się odbyło na dniu 26. stycznia b. r. Następnie ogłasza p. prze-i j okoliczność, Że przez regulowanie właściwej Wisły jej Avodniczacy ukonstytuowanie Zarządu tudzież wybór sekretarza, jego i

zastępcy i skarbnika. Ponieważ p. prof. Zachariewicz z powodu licznych ;    .    .,    ...    »    . ,    .

od roku 1851 do roku 1876 u jej wpływu o 1'1 metrów, jak to w fig. 1 jest uwidocznione.

Do Starej Wisły wpływają ścieki i kanały z dzielnic

w profili I, zatem kał naniesiony nie może być przy niskich i średnich wodostanach spłukauym, pozostając zaś w jej ko-

szerzą

się w zastraszający sposób a to przeważnie w dzielnicy Stradom-

zajęć zawodowych nie przyjął wyboru „a członka Zarządu, przeto ! toS° °balzailla Się prąd jej wody musiał sio co raz więcej uchwalił Zarząd w miejsce jego powołać p. Janowskiego jako najwię- i wzmagać przy równoczesuem słabnięciu prądu w Wiśle Starej, kszą liczbę głosów na Walnem Zgromadzeniu mającego, o czem i przemawia za słusznością powyższego twierdzenia. W tell p. przewodniczący zgromadzenie uwiadamia. Przy tej sposobności po- i sposób tłumaczy się fakt, Że dno Starej Wisły wzniosło się świeca p. przewodniczący kilka słów dla podniesienia znakomitych: zasług, położonych dla Towarzystwa przez byłego zastępcę prezesa, p. Niedzielskiego, w ciągu jego blisko dwuletniej działalności. Z przyczyn niewiadomych zrezygnował p. Niedzielski na nowy wybór, przez co utracił Zarząd w p. Niedzielskim wytrwałą siłę, która niełatwo dajStradomia i Kazimierza; a ponieważ dno jej leży (według się zastąpić. P. przewodniczący wyraża z tego powodu w imieniu Za- ; p) o 27 centymetrów wyżej od zera wody właściwej Wisły rządu p. Niedzielskiemu należyte uznanie, ubolewając, iż przez jego : rezygnacyę utracił Zarząd jedne z najlepszych sił swoich. Zarazem wzywa p. przewodniczący tych panów, którzy dzielą to zapatrywanie, aby zechcieli dać objaw tego, przez powstanie z miejsc. Wszyscy po-i rycie, napełnia miazmami atmosferę, i staje się tym sposo-wstają a huczne oklaski przywitały wezwanie p. przewodniczącego. Nadto ; bem zarzewiem chorób epidemicznych, które według tabel oznajmia p. przewodniczący, iż nadzwyczajne posiedzenie pełnej korni- ; śmiertelności, zestawionych W powołanych broszurach, syi słownikowej odbędzie się we środę dnia 5. lutego b. r. o godzinie ;

7. wieczorem w biurze Towarzystwa. Zwołanie tego posiedzenia zostało i spowodowane przez wielki zapas wyrazów, które do komisyi nadesłano.:®^®! Stojącej pod bezpośrednim wpływem tych SzkodllWrych Następnie zabiera głos p. prof. Jägermann w dyskusyi nad wykładem ; wyziewów. Nie wspominając jllż nawet O względach estetycznych i wymogach każdego większego miasta, usunięcie ; z r. 1813 wzniesie się po zasypaniu Starej Wisły w profilu obecnego stanu rzeczy jest tedy dla Krakowa kwestyą ży- j przy moście Franciszka Józefa o 23 cmtr. czyli 9 cali po wotuą i koniecznością , którą pp. autorowie wymienionych ! uad poziom wezbrania z r. 1813 broszur tak dowoduie wykazali, iż wydaje się zbytecznem j cześnie nadmienia, że w razie, gdyby walów niewykonywauo,

przyczem autor równo-

nad nią dalej się zastanawiać.

poziom tej powodzi zniżył by się z powodu odpływów bo-Niniejsza rozprawa ma zatem służyć tylko do dalszego j cznych donic nie znaczącej wartości. Co do wzmiankowanego poparcia doniosłej myśli i wysnutych z niej przez powyż- j przekopu pod Dąbiem, twierdzi autor, że po jego wykonaniu, szych autorów rezultatów, a to o tyle więcej, że będąc opartą Uniżyłby się stan wody około 0*29 metr. w porównaniu na odrębnem zapatrywaniu się na rzeczoną kwestyę, zdąża i dzisiejszym.

za

I.    O ile wzniesie się stan wody w właściwej Wiśle, po : zasypaniu starej Wisły, przy obecnych stosunkach.

II.    Czy i o ile to wzniesienie da się zneutralizować przez wykouauie projektowanego przekopu pod Dąbiem.

III.    Jakich korzyści można się spodziewać po wykonaniu obu powyższych projektów.

do wytkniętego przez nich celu, polegającego na ćcislem ; Zważywszy, że wały zalewowe obeenie nie istniejące, a ile możności wykazaniu, iż trudności, na jakie wykonanie : w wymienionej broszurze za podstawę obliczenia przyjęte, sta-projektu zasypania Starej Wisły a względnie usunięcia jej i uowiéby musialy odrębna dla siebie kwestye, zamierzam, Ii-szkodliwych wpływów na stosunki sanitarne miasta Krakowa i cząe si? „ teraźniejszym stanem rzeczy, przyjąć takowy „ i jego okolice natrafia, nikną zupełnie w obee korzyści, ; podstawę dalszych wywodów, streszczając zarazem cala rzeez jakich się po tym projekcie pod pewnemi warunkami spo- ; w rozwiązaniu następujących zagadnień:' dziewać należy. Do tych trudności zalicza się w pierwszym rzędzie ogólua obawa, iż przez zasypanie Starej Wisły ujmie się odpływowi wód znaczną odnogę, przezco powodzie mogą się w przyszłości stać groźuiejszemi od dotychczasowych.

Rezultaty badań w pomienionych broszurach zawarte są w krótkości następujące :

Ad I.

Pan Moraczewski podaje ua str. 11 swej broszury, biorąc za podstawę obliczenia stan wody z r. 1845, że : „w skutek

Przekrój podłużny Wisły pod Krakowem (fig. 4,) wy-

nastąpi“.

zasypania koryta Starej Wisły, stan wody właściwej Wisły wzniósłby się przy tej, do 4*45 metrów uad zerem w profilu I sięgającej powodzi o 35 cmetrów, którą to liczbę z powodu I kazuje zgoduie z planem sytuacyjnym (fig. 5.), że poziom rozszerzania się zalewów przy zwykłych powodziach co uaj- i największych, dotychczas znanych powodzi, t. j. z lat 1845 i mniej o dalszych 10 cmtrów, przy nadzwyczajnych zaś jak j 1^13 sięgał wysoko po nad brzegi Wisły; a ponieważ plany w r, 1813 prawie do zera zredukować należy. Rzeczywiście j sytuacyjne wykazują prócz tego spadek terenu od brzegów na więc spodziewać się należy wzniesienia wody o 25 cmtrów i zewnątrz, zatem obszar zalewowy obu tych powodzi był bez czyli 9»/₂ cali jako prawdopodobniejszego maximum, z czego i wątpienia dość znacznym, aby się z nim przy oznaczeniu ilo-jednak bynajmniej nie wynika, iż takowe bezwarunkowo| ści odpływającej wody, liczyć należało; — porównawszy jednak szerokość zalewu z szerokością koryta dzisiejszej starej Przy tej sposobności trudno pominąć, że pan Mo-! Wisły, nabiera się, nawet przy pominięciu okoliczności, że raczewski twierdząc z resztą całkiem słusznie, iż w miarę j spadek obszaru zalewowego w kierunku odpływu wody jest rozszerzania się zalewu wpływ Starej Wisły słabnie pod | większym niż w starej Wiśle, łatwo przekonania, że przy ka-względem spiętrzenia wody w właściwej Wiśle, rozumie Udem po nad brzegi Wisły sięgającem wzniesieniu wody, tejże zapewne pod ,,zwykłemi powodziami“ powodzie w ogóle i w obszarze zalewowym więcej się pomieści i z niego więcej jeszcze większe niż z r. 1845, skoro twierdzi, że przy tych i odpłynie, niż w dotyczącej części profilu przepływowego starej „zwykłych powodziach“, obliczone dla powodzi z r. 1845 ! Wisły, a tern samem, że w miarę spiętrzania się wody, wpływ

spiętrzenie o 10 cmetrów zredukować należy.

starej Wisły na spiętrzenie właściwej Wisły działający musi Na stronicy 13 swej broszury nadmienia również cał- ! słabnąć, z czego w następstwie wynika, że największe wznie-kiem słusznie, że: „zasypanie Starej Wisły straci zupełnie | sienie wody zasypaniem koryta starej Wisły wywołane, na-swą niebezpieczną naturę, jeżeli równocześnie nastąpi syste- i stąpi przy pewnej, stosunkowo mniejszej powodzi.

matyczna regulacya pewnej części Wisły właściwej“.

wody a zastosowane do nieregularnego pod każdym względem Wreszcie projektuje autor, w celu odprowadzenia ście- i koryta, w którem woda w różnych możliwych kierunkach od-ków i kanałów wpływających do Starej Wisły, pozostawianie | pływa, nie mogą żadną miarą wyłonić wiarygodnego rezultatu, odpowiedniej otwartej kinety (eunete) w jej dzisiejszym, j wypada, niezależnie od wpływu obszaru zalewowego, który jednak w dolnej części skrócić się mającym, kierunku przyj jako poniekąd na korzyść działający odpada z rachunku, ozna-zresztą całkowitem zasypaniu koryta, do której to kinety j czyć stan wody, który wprowadza za pomocą pompy centryfugalaej, poruszanej lokomobilem o sile 7 koni, potrzebną do spłukania kału wodę; chyżość, jaka dla tej wody może być osiągniętą ozna- j zasypanie koryta starej Wisły wywrzeć zdoła ua wzniesienie

zwierciadła właściwej Wisły przy różnych wodostanach.

Że ten stan wody dający się objąć ścisłem obliczeniem

Zważywszy dalej, że dokładne obliczenie ilości wody od-Pod tą systematyczną regulacyą należy w pierwszej i pływającej obszarem zalewowym jest wręcz niemożliwe, a linii rozumieć projektowany już dawniej przekop Wisły pod i to tak z powodu braku dokładnych przekroi terenu, jak nie-Dąbiem mający na celu częściowe sprostowanie i skrócenie j mniej z przyczyny, że wzory służące do obliczenia odpływu jej biegu, a względnie odpowiedue obniżenie zwierciadła.

1)    dałby się zastosować do ścisłego obliczenia ;

2)    dałby podstawę do dalszego ocenienia wpływów, jakie

cza się przytem na 0*5 metra.

Autor broszury „Czy można zasypać Starą Wisłę“ biorąc za podstawę największy znany stan wody t. j. z r. 1813, j w tym wypadku może być zarazem i tak oznaczonym, iż daje który wynosił w profilu I 6*16 m. nad zerem, jako też w j równocześnie wyraz absolutnie największego, a zasypaniem sta-przypuszczeniu, że obszar zalewowy Wisły zostanie obwie-jrej Wisły wywołanem być mogącego, spiętrzenia wody, po-dziony wałami, oblicza iż poziom powodzi w rozmiarach j służy ku temu następujące zapatrywanie:

Jak wyżej wspomniano, dno starej Wisły leży przy jej ; wejściu (w prof. I) o 27 cmtr. wyżej od zera wody właści- : wej Wisły w tymże profilu, z czego wynika, że koryto starej I Wisły poczyna działać dopiero wtedy, skoro stan wody wła- I śeiwej Wisły wzniesie się po nad zero na wysokość wyno- i 000155 szącą więcej niż 0*27 metra.

Dalej jest widocznem z profilu podłużnego (fig. 4.), że j powyższych wartości w wzór pod A) wynosi » = 1*8 m. przy stanie wody wynoszącym około (10'—2") 3-2 metrów nad zerem w właściwej Wiśle, woda poczyna występywać po nad jej brzegi, czyli że w tej chwili zaczyna się faza, w której podług powyższego wpływ starej Wisły na wzniesienie zwierciadła Wisły właściwej słabnie, z czego znowu wynika, że absolutnie największe wzniesienie wody w właściwej Wiśle nastąpi przy stanie wody wynoszącym w tejże : przed zasypaniem starej Wisły, około 3 metry nad zerem, skoro wzniesienie właściwej Wisły, zasypaniem starej Wisły wywołane, przyjmiemy a priori na 0.2 metra; przy tern wynosi głębokość wody w profilu 6 (względnie 7) starej Wisły, licząc od dna 3'0—0'27 = 2‘73 metrów.

Przy powyższym stanie wody przepływa teraźniejszem korytem starej Wisły według obliczenia pod A). 35-7 metrów sześć, wody na sekundę.

A) Obliczenie ilości wody, przepływającej na sekundę profilem Nr. 7 starej Wisły (przedstawionym na fig. 2.) przy głębokości wynoszącej 2’73 metrów.

Według wzoru Ganguillet et Kutter wynosi chyżość 0-00155

Y RJ

0-00155

) VÎT

= 6 03113, \f~R = °‘0²²⁴⁵

YRJ = V0-000344 == 0.0186, zatem I 23 + 38-4615 + 6-03113 } v — 11 4_ (23 + 6-03113) 0-02245 j Ilość wody przepływającej na sekundę:

Q — F. v = 47 X 0*76 = 35 7 m sz-

500

125

n = 0⁻025,

ii _0-025

YR~ 2

= 0-0125

= 4-8, zatem chyżość po włożeniu

= 0*168 m = (6"—5"'), czyli o 3

me-

= 0-063 m = 2" - 5'",

X 3 = 160nm

= 37-4615

23+ -j

n + (23-ł

Dla profilu Nr. 7. wynoszą :

powierzchnia przekroju F = 47 □ m-mokry obwód p — 35 m-

Rz= f ⁼ % ⁼ 1,34285> VjR — 1-15882

spadek J wynosi według najnowszych niwelacyi (podług broszury p. Matuli) J = 0.000257,

współczynnik n wypada przyjąć w tym wypadku na n =0-026, zatem = 38-4615,

0-00155

} 0-0185 = 0-76m-

W razie, jeżeliby koryto starej Wisły zostało zasypa-nem, powyższa ilość wody musiałaby odpływać korytem właściwej Wisły.

Chyżość wody w Wiśle właściwej, obliczona dla profilu fig. 3., znajdującego się w pobliżu mostu Franciszka Józefa, i za przeciętny przyjętego , wynosi przy wysokości źwierciadła 3 2m- nad zerem według obliczenia pod R)

metrów

B) Obliczenie chyzości wody, odpływającej na sekundę profilem właściwej Wisły (fig. 3.) przy stanie wody, wynoszącym 3‘2 metrów nad zerem, analogicznie z obliczeniem pod A).

F = 500 p = 125, R =

YR = 2, spadek J = 0-000321 (według D)

= 40, RJ = 0 001292

YRJ = 0-03594,

0-00155 J “ 0-000323

Przy tym stanie wody wynosi szerokość zwierciadła wody w powyższym profilu 118 metrów, zatem wzniesienie zwierciadła wyniosłoby po wprowadzeniu do właściwej Wisły powyższych, starą Wisłą odpływających, 35-7 m. sz.

_    35-7

,Z!l ~ 1-8 X 118 centymetry mniej, niż w celu obliczenia a priori przyjęto.

Powyższe cyfry wyrażają zatem absolutnie największy wpływ, jaki w ogóle zasypanie starej Wisły wywołać może pod względem wzniesienia zwierciadła w Wiśle właściwej, a zarazem dają poniekąd kontrolę do sprawdzenia oceny wzniesienia źwierciadła przy innych stanach wody o tyle, że te wzniesienia muszą przy wszystkich innych od przyjętego wyższych stanach wody, czy to z rachunku czy z kombinacyi wypaść mniejszemi.

Dokładne obliczenie, o ileby zwierciadło właściwej Wisły wzniosło się po zasypaniu starej przy powodzi w rozmiaraoh r. 1813, jest, jak poprzednio wspomniano, niemożliwem ; y przybliżeniu można jednak takowe określić na następujących podstawach. Wrysowawszy w profil 7. (fig. 2.) starej Wisły stan wody z r. 1813, który sięgał, licząc od zera, 19' czyli 6 m., zatem od dzisiejszego dna do 6-0 — 0-27 = 5-73 metrów, otrzymamy ilość wody, jakaby starą Wisłą przy jej dzisiejszym przekroju i spadku, a przy powyższej głębokości odpłynąć mogła, według obliczenia pod C) na sekundę 251 trów sześć.

Ta ilość wody musiałaby po zasypaniu starej Wisły odpływać po części właściwą Wisłą, a po części inundacyą ; zważywszy, że tak w Wiśle, jak w iuundacyi spadek jest znacznie większy, i że przeważna część tej wody odpływałaby w kierunku największego spadku, tj. samej Wisły, można dla odpływu przy tak wysokim stanie przyjąć jako minimum przeciętną chyżość tak dla głównego prądu jak iuundacyi na 2 metry; ponieważ jednak szerokość źwierciadła przy stanie wody z r. 1813, co najmniej 2000 metrów wynosi, zatem wzniesienie, zasypaniem starej Wisły wywołane, wyniosłoby przy obecnych stosunkach i przy rozmiarach powodzi z r. 1813 250

2 X 2000

a zatem wzniesienie, które jakkolwiek na nieco dowolnych zostało oznaczone podstawach, daje jednakowoż z powodu przyjęcia niekorzystnych punktów wyjścia dostateczną rękojmię, że wpływ zasypania starej Wisły na wzniesienie źwierciadła nawet takiej powodzi jak w r. 18.13 może być tylko bardzo nieznacznym.

C) Obliczenie ilości wody, odpływającej profilem 7. starej Wisły, w fig. 2 przedstawionym, przy głębokości wody — 5'73 metrów.

/•₌₌47₊ iktli

p = 35 + 3-5 + 1-5 = 40m

= 4- YR = 2, n = 0-026

= O 013, —

2    n

VRJ= V 4 X 0-0U0257 = 0*032, zatem analogicznie z obliczeniem pod A) wynosi chyżość: 67-430 ~    1*377

X 0*032

= 48*96 X 0*032 = 1*57 metr., zatem ilość wody Q = Fv — = 160 X 1*57 = 251

m. sz

(Dok. nast.)

Rozmaitości.

—    Towarzystwo naukowe techników polskich w Wiedniu, istniejące od roku 1877 ogłosiło sprawozdanie z swych czynności w roku ubiegłym, z którego się dowiadujemy, że liczyło w tym okresie członków zwyczajnych 61, wspierających 20, honorowych trzech. Przychód wynosił 449 złr. 10 ct., która to suma wystarczyła na pokrycie wydatków bieżących. W ciągu roku w lokalnościach Towarzystwa odbyło się 18 odczytów fachowych, 26 posiedzeń wydziału i cztery walne zgromadzenia. Towarzystwo rozpisało było konkurs z matematyki i przyznało nagrodę p. Wł. Kopaczowi. Biblioteka Towarzystwa zawierała 162 dzieł w 250 tomach, a czytelnia liczne czasopisma. Wybrany na walnem zgromadzeniu d. 26. stycznia 1878 wydział składał się z pp. Korytyńskiego Konrada, jako przewodniczącego, Nadachowskiego Antoniego, zastępcy tegoż, dalej z sekretarza Józefa Leitera, zastępcy tegoż Pinkusa Reinera, bibliotekarza Józefa Zawiszy i zastępcy tegoż Karola Schmiedehausena.

—    Zakłady techniczne w Europie. Ciekawe daty statystyczne podane w mowie inauguracyjnej rektora wiedeńskiej szkoły politechnicznej, profesora i sławnego statystyka p. Brachelli, zasługują na bliższą uwagę. We wszystkich europejskich państwach istnieje 57 zakładów technicznych, które do rzędu szkół politechnicznych należą. Z tych przypada : 7 na monarchyę austryacko-węgierską, 10 na państwo niemieckie, 4 na Francyę, 8 na Włochy, 6 na Rossyę, 6 na Belgię 3 na Szwajcaryę, 3 na Hiszpanię , 2 na Portugalię, 2 na Turcyę, 1 na Niderlandy, 1 na Szwecyę, 1 na Danię, 1 na Grecyę, 1 na Rumunię i Ina Serbię. W Wielkiej Brytanii i Irlandyi nie istnieją szkoły politechniczne; natomiast znajdują się prywatne towarzystwa, które urządzają wykłady z dziedziny nauk technicznych, tudzież istnieje zakład naukowy w londyńskiem muzeum South-Kensington, gdzie się mieszczą bogate zbiory przyrodnicze, techniczne i sztuk pięknych. Oprócz tego odbywają się wykłady z nauk inżynierskich na wszechnicy w Londynie, Glasgowie, Edynburgu i Dublinie. Również nie posiada Norwegia szkoły politechnicznej a miejsce jej zastępuje tamtejsza wszechnica. Z następującego bardzo pouczającego zestawienia, powziąć można liczbę słuchaczów, uczęszczających na różne zakłady techniczne w Europie:

Zakłady naukowe

1. Liczba profesorów i słuchaczy.

Profesorowie Słuchacze Rok Docenci Asystenci i t d.

1545

75

50

265

55

31

Zakłady naukowe

Profesorowie słuchacze Rok Docenci Asystenci i t. d.

Królewski wyższy zakład techniczny w Me-

dyolanie ..........

Królewska szkoła inżynieryi w    Turynie

„    „    „ Palermo

„ Bolonii . . Królewskie muzeum przemysłowe w Turynie 1876/77 Do tego kandydaci dymplomów inżynierskich

na uniwersytetach....... „

Razem we Włoszech......

1876/77

1878

rJ< CC O CO «G OÎ CC

157

Cesarski instytut technologiczny w Petersb. 1877/78    45

Cesarska szkoła inżynieryi w Petersburgu . 1874 ,,    „ budownictwa

. 1878

41

36

techniczna w Moskwie , . 1877/78    46

Szkoła politechniczna w Rydze..... „

Cesarska szkoła politechniczna w Helsingfor 1878/79    27

31

Razem w państwie rossyjskiem . . .

Królewska szkoła politechniczna wBtokholmie 1877/78    36

Królewski politechnicz. zakład w Kopenhadze Królewska szkoła politechniczna w Delft . 1875/76    26

Szkoła politechniczna w Brukseli .... 1876/77 Królewska szkoła inżynieryi cywilnej w Gent „ sztuk pięknych w Gent Szkoła inżynieryi cywilnej w Loewen .    .

Szkoła sztuk pięknych w Loewen ....

Królewska szkoła sztuk pięknych w Luettich

Razem w Belgii........

Szkoła politechniczna w Zurychu .... 1877 Wydział techniczny w Lozannie Techniczny kurs w Lugano

226

24

75

h-Ł M-

«<1 O*

187*777    66

1878

107

13

220

295

230

77

150

36

30

296

779

3 S 8 3 8 3 8 !

—i thh «o iH m so

2315

278

229

260

££ lO o

O T-*

205³)

107

693

987

58

11

Razem w Szwajcaryi .... Królewska szkoła inżynieryi w Madrycie „ architektury „

„ handlowa i przemysłowa

. 1877/78 128 . 1878

1056

41

w Madrycie

Królewska szkoła politechniczna w Lizbonie 1877 „ akademia politechniczna w Porto

Ti

75

201⁴)

96

Królewska szkoła politechniczna w Atenach 1877/78 lo Wydział techniczny w Belgradzie .... 1878

Bardzo zajmującem jest także porównanie kosztów rocznych utrzymania zakładów i kosztów przypadających na jednego słuchacza.

13

2. Koszta utrzymania zakładów technicznych. Zakłady naukowe

Rok

235

16

5?

55

38

Całkowite Na jednego koszta roczne złr. w. a.

słuchacza przypada złr. w. a

C. k. czeski zakład politechniczny w Pradze „ niemiecki zakład „    „

Królewska politechnika Józefa w Peszcie    „

Razem w monarchii austryacko-węgierskiej „ Królewska akademia budownicza w Berlinie 1877/78 przemysłowa

szkoła politechniczna w Hanowerze „

„    „    Akwizgranie „

Monachyum „

51

43

52

345

74

75

50

45

46

80

658

cc cc

4073

1027

692

746

605

1180

Szkoła politechniczna w Wiedniu .    .

„ Gracu .    .    .

„ Bernie . .

„ Lwowie . .

Czeski zakład politechniczny w Pradze Niemiecki „

Politechnika Józefa w Peszcie .... Razem w monarchii austryacko-węgierskie

1878

Ti

245.000    158-57

95.000    358-49

75.000    457-31

74.000    328-87

Ti

55

Ti

Ti

211.938    184-93

190.000    260-99

890-938    218-74

75

Ti

55

72

• T.

* Ti

52

30

Ti

31

Razem w państwie niemieckiem *) . .

Szkoła politechniczna w Paryżu .... 1876 Ecole des ponts et chaussées w Paryżu . . 1877/78    24

Centralna szkoła przemysłowa i sztuk pięknych 1876 Razem we Francyi²)........

• Ti

535

68

63

155

661

543

588

213

179

6434

527

102

532

1161

1)    Te daty odnoszą się do półrocza zimowego.

²)    Bez szkoły architektury. Do 102 słuchaczów Ecole des ponts et chausses należy jeszcze 14 słuchaczów w szkole przygotowawczej.

Akademia budownicza w Berlinie .    .

Akademia przemysłowa w Berlinie . . Szkoła politechniczna w Hanowerze .    .

„ Akwizgranie . „ Monachyum

Ti

Ti

Politechnika w Dreźnie......

75

75

75

75

1878/79 140.665 „    139.065

„    73.375

„    124.100

1877    215.0U0

1878    143.085 140.000 121.800

78.825 1878/79    92.585

7?

75

134-04

200-96

98-35

205-12

182-20

216-47

257-82

207-14

370-07

517-24

Razem w Państwie niemieckiem .

3)    Włącznie ze słuchaczami szkoły min.

⁴)    Pomiędzy temi 78 uczni wojskowych.

1,268.500    197-15

Zarządy naukowe

Bok

Całkowite Na jednego koszta słuchacza ; rocznie przypada ; złr. w. a. złr. w. a. \

176.400    334-72 !

200.000 1724-13 I

Szkoła politechniczna w Paryżu .... 1876 Ecole des ponts et chaussées w Paryżu . 1878 Centralna szkoła sztuk pięknych i przemysłowa w Paryżu ......

Razem we Francyi.....

Zakład technologiczny w Petersburgu Szkoła budownictwa w Petersburgu .

Szkoła techniczna w Moskwie . . .

Szkoła politechniczna w Rydze . . .

Szkoła politechniczna w Helsingfor .

Szkoła politechniczna w Stokholmie .

Zakład politechniczny w Kopenhadze

Szkoła politechniczna w Zurychu . .

Wydział techniczny w Lozannie .    .

Techniczny kurs w Lugano ....

Razem w Szwajcaryi ....

Szkoła inżynieryi w Madrycie . . .

Szkoła politechniczna w Lizbonie . .

„    „w    Atenach . .

Z powyższego zestawienia kosztów okazuje się, jak wielkie sumy

1876

190.400

566.800 . 1877/78 369.027 . 1878    119.680

. 1077/78    285.573

145.680

. 1878/79    44.000

. 1878 . 1877

79344

32.490

. 1877    176.563

.    „    10.327

5.680

1878

1878

Budżet dla Anglii tego samego działu:

1.    Koszta zarządu centralnego .    .    .

2.    Koszta instytutów, nagrody, stypendya . .    . 3,474.400 „

452.000 „

4,967.475 *

211.000 fr.

357-89 : rubryki rozdzielają

482-39

812-83

729-79

490-67

411-52

444-44

285-41

141-87

192.570    182-36

15.430    376-34

. 1878/79 147.702 734-83 . 1877/78 29.909 127-27

3.    Zakupno dzieł sztuki..........

4.    Wydatki na muzea narodowe.......

5.    Różne koszta i wydatki które się na powyższe

686.250 „

Czyli razem budżet sztuki dla Anglii na r. 1879 9,791.125 fr. Prócz tego uchwalono na powiększenie budynku South Kensing-ton Muzeum 400.000 fr. to samo British Muzeum 125.000 fr.

Jak się w obec tych zestawień przedstawia budżet odnośny Państwa austryackiego ? Jak naszej prowincyi? Są to zapytania na które odpowiedzi w rozprawach sejmu nad budżetem Galicyi, bylibyśmy nie słyszeli, gdyby p. Bobrzański nie był się domagał sub-wencyi dla teatru. Nomen est omen. Czy i kiedy lepiej u nas będzie ? 178-88 i Sześciomilionowa ludność może ma prawo do takiego zapytania. Kto 178-05 i da na nie odpowiedź? Kiedyż sztuki piękne w kraju uważane będą 516-36 ! nie jako zbytek ale jako to, czem są: najbardziej kształcącym pierwiastkiem? Kiedy reprezentacye miast i kraju, oraz administracye tychże zastosowywać zaczną środki prowadzące do celu, do oświaty ?

- J. Z.

•J* Gustaw Kos china. Z bolesną wiadomością przychodzi

nam się podzielić z szanownymi czytelnikami. Dnia 11. lutego b. r. za-

_    . ,    ,    , ,    ,    , . kończył żywot członek Towarzystwa ś. p. Gustaw Koschina, inżynier-

onaruja państwa europejskie na cele produktywnych nauk technicznych» i ,    . . .„    , T * -, n ■ i • j • i

, , J ‘    J    r    r. elew kolei Karola Ludwika. Zasób wiedzy i wrodzone talenta, którymi

którym wiek 19. swoi postęp i sławę zawdzięcza. Neue .Fr. P. , ,    , .    ,    , ,    ,    ,    . ,    ,    ,

J    i    \    I zbyt wcześnie zgasły kolega rozporządzał, zjednały mu powszechne

— Podług sprawozdania deputowanego Anthonin i uznanie w kołach, które miały sposobności poznać w nim wykształco-Proust (kandydata na utworzyć się mające ministerstwo dla sztuk i nego inżyniera. Pokój jego cieniom.

pięknych) wstawiono i uchwalono w budżecie dla sztuk pięknych dla: — Rząd Rumunii, która nie jest ani mocarstwem potężnem, ani Francyi na rok 1879 :

1. Koszta zarządu centralnego 341.300franków;

nawet drugorzędnem państwem, mógłby poł pewnym względem istotnie służyć za wzór niejednemu mocarstwu. Oto co donosi wiedeńska 2. Koszta instytutów sztuki 643.990 fr., a ztego: Akademia francuska i Deut. Ztg. w telegramie z Bukaresztu z dnia 12. lutego: „Rząd ru-w Rzymie 114.200 fr.. Akademia sztuk pięknych w Paryżu 320.940 fr., i muński zmusił zarząd drogi żelaznej Suczawsko-Jasskiej do odstą-inne subwencyonowane Instytuty 178.850 fr.; z tej sumy otrzymują: : pienia od zamiaru dymissyonowania 51 rumuńskich urzędników i do E’cole des arts décoratifs (szkoła industryi artystycznej) w Paryżu i zatrzymania ich nadal w służbie czynnej“. Koledzy nasi, oddaleni 77.260 fr., Szkoła rysunków dla dziewcząt w Paryżu 22.200 fr., Szkoły i niedawno bez wszelkiego powodu ze służby przy kolei Lwowsko-Czer-rysunkowe w departamentach jako dodatek 30.000 fr., resztujące 49.300 fr. j niowieckiej mają więc wszelki powód żałowania, że nie są — Rumunami... są przeznaczone do subwencyonowania tych szkół artystycznych (Ecoles ; des beaux-arts) wLugdunie, Dijou i Toulouse, które gminy wymienione i

utrzymują.

3.    Zakupno dzieł sztuki i na ozdobę publicznych budowli 759.640 fr. Główim pozycye dzielą się na : a) Ozdoba publicznych budowli i placów monumentalnemi malowidłami i rzeźbą 400.000 fr.

b)    Zakupno dziel żyjących artystów dla kościołów i publicznych budynków 30.000 fr., dla muzeów w Paryżu i na prowincyi 137.140 fr

c)    Zakupno odlewów, modeli, w ogóle środków do nauki dla szkół rysunkowych w Paryżu i na prowincyi 30.000 fr. d) Zakupno marmurowych brył, które rzeźbiarzom dla wykonania rządowych zamówień bezpłatnie się dostarcza 50.000 fr. e) Dzieła sztycharzy w miedzi sub-wencyonowanych lub zamówionych 45.000 fr. f) Roboty rytowników jak poprzednio 35.000 fr. g) Koszta dozoru i przysyłek (wizytacyi) 7500 fr. h) Koszta ram, opakowania posyłek i t. d. 25.000 fr.

4.    Roczne wystawy w Salonie........

z tych około 300.000 fr. na premiowanie i zakupno.

5.    Subwencya teatrów i konserwatoryów muzyki .    1,748.700

6.    Subwencya dla popularnych koncertów w Cir

que d’hiver i Theatre Ch&telet i dla popularnych koncertów południowych w teatrach..........

7.    Zakupno i publikacye dziel z dziedziny sztuki

8.    Premie i zapomogi artystom, wdowom i sierotom,

jakoteż dla prywatnych zakładów sztuk pięknych .    .    .

9.    Nagrody jak poprzednio.........

10.    Koszta utrzymania i restauracyi historycznych

502.300 fr.

50.000

90.000

140 000 130.000

pomników

1,355.500

11.    Koszta utrzymywania muzeów w Luwrze, Luxembourg, w Versailles i St. Germain.......

12.    Wydatki dla zakładów w Sevres, w Paryżu,

w Beauvais (porcelany i gobelinów)........

Czyli raz mi budżet sztuki dla Francyi na rok 1879 7,515 010 fr. i rodząca stożka*.

855.780

887.800

— Konkurs na szkice planów (Planskizzen) nowego gmachu gimnazyalnego w Dreźnie , z terminem ostatecznym do dnia 16. Kwietnia 1879, ogłasza zarząd miejski stołecznego miasta Drezna, który ;eż na pisemne lub ustne żądanie pp. architektów dostarczy im po-rzebnych programów szczegółowych. Warunki konkursu zresztą są te ame co w każdym innym konkursie. Nadesłane szkice przed ostate-znem roztrzygnięciem konkursu wystawione będą przez dwa tygodnie na widok publiczny. Najlepsza praca otrzyma premię w kwocie 1000 mark, wie po niej najlepsze otrzymają po 500 mark. Sędziami konkursowymi są pp. radca miejski Heubner i prof. Nicolai w Dreźnie, radca mdownictwa Lipsius w Lipsku, miejski radca budownictwa Friedrich Dreźnie i starszy prezydent tegoż miasta Stieber.

Deutsche Bauzeitung nr. 12 r. 1878.

— Budowa domu leczniczego (Kurhaus) w Zoppot przy Gdańsku.

Konkurs. W tutejszej miejscowości ma być wybudowany ” i nowy dom leczniczy w miejsce starego, nieodpowiedniego. Podpisana i komisya, której powierzono czynności przygotowawcze, zaprasza przeto : panów architektów o nadesłanie projektów wraz z kosztorysami naj-” ; później do 15. kwietnia b. r. Przeznacza się za trzy najlepsze, progra-” i mówi odpowiadające projekty, nagrody po 1.000, 500 i 250 mark.

Szczegółowy program i plan sytuacyjny placu budowy, przesyła : na żądanie komisyi, p. August Karpiński w miejscu.

Zoppot przy Gdańsku, 10. stycznia 1879.

H. Friedrichs. A. Karpiński. J. Derowski. F. Frantzius. Prasser. Licht.

Sprostowanie. W numerze pierwszym na str. 4. w wierszu ” : 7 od góry zamiast: „z najwyższą rodzącą stożka* ma być „najwyższa

Do dzisiejszego numeru załącza się trzy tablice (nr. III, IV i V.) /dodatek: matmjahj do słownika technicznego.

Treść: Sprawy Towarzystwa. — Stara Wisła pod Krakowem i przekop pod Dąbiem (z rys. na tab. IV i V). — Rozmaitości. — (Do artykułu

absydę kościoła klasztoru Sióstr św. Franciszka Najśw. Sakramentu we Lwowie na tab!. III)

Z drukarni K. Pillera.

później zamieścić się mającego: Widok

na

Nakładem Towarzystwa politechnicznego.

■j; Kntfjyr

■^/cnacayazte: Trorourzzaioeza. J. -/ÜÛ &/?&. >/ Jśffl

J; WySofiçsc ’ /XJ'mu

■ ui

*CÂ_

i/ySOÂOSr

2er/c u?*dy

ffy&okeść

-Z ™<z/ivf/ższeyc/ iC‘ &-<X7ot taody

-i.

•y

Mvm\

~Ł

: Êb

m

§

■fl

il

i fe

ifiU'j

• •ta’

J ! ète

^11 fc:'

Si°f j""

9S

'sT

¥, .

Ms

âO

5*

-+-

ZK

Ë'' -    ,

0jbau»n?ttj^/axic nuoi£j2rj.*/ omzojjr

*z_

1/

iï

s-'

y*-

«r

j^7“&/ïl /Z/7C^^ićz.77Z/ Jrt&iy    (?ć&7Ïos7tze cŸ& sy?utu*z/i Ôÿ

J: u>/rua rctc7z uvtfecj/vtafrty wterfen. .•/

»^„9'8+if

—s-------

i-ft

w

te

IS

vk

>T

iZ

śPodzia/ka dfa ury-sr/ceści / ; Z/6-

TżoĄ-.

-9-„S^-te6-9-£ęu------

^ J^r-1 'ALi -iif

-mS;»-0Sf

-«S-.f-,09l-----

•As^bzz:

-J> *S ~M> *-----

-6 -„S - g+, j-----

«y

•Ü

fioœ J7a&ze77i-

^4 «0 *0

*jf

î;

r »/ ^ /

11

ift

m

i.

*S

'T'

----îs.- ——

II lïr

j! W

tey

Ite

ofe

4“-... 400°

!.j

^ Ąstf /Savjv VZJSfy

P?

\C

*«szui

IH-OO

IZPQ

(üt

v¹

if*/'

IJIr

1000 —U—

k_

ZO£- ■ Z5îZJItVjyr -iSOjf

~ÔÔî

i!

11,

faoo

.*»" ijiszaœpiuis js0fg~

4oi>

-f—

ŚPfdziałka d/a duyości / : Z8.800

mii'

Jfv

®V -

-W:

aot.

l€~

■73C&na?fo% yjvivg

mtr

?\ . i\“-    ^

f/- • Nw\

JMu??y?zùi _^K “JT 78/p

. ■

Yi

. Prûfîl Jïoprzerz/zy zfar£/ ll/zzly

J^ïp. Z.

do mat. k-7'ctz&eg[ź TtrerefcŁourgTteao jŁcŁ^ytutc.

li^-L^-••••■*-----: ' ' ' '    -==r------------==

P-

t?r

'S

Cif

J.orccxii$ wxx.bran-ie

---&'«■

n

i -

I { Cł»

4ii _

- - -j-gje -- - slf^-^'ej«-

=L

fF

<1.1 ■-

-3

Wm^--

-;----V°

if

.Prof.il fiodfuzriy tfctnf Iffï&iy

P?-/

V 0.1,7

Zt*

^ r|

_____L llsyo

j:.

'Y* ’

^ r^u^/a&

ç-'sh-b-

r

i

4(j'2/

9-jna

5X0^

r/

Tablica JE

flro/zl /zv/zrzecztzz/ usfrxs'czztya/ Zûlsly iv /laklzżu szzasku _ßz: J?az.

Jic?. 3.

,PaztQ77Ł Utezbrctnćct z. /-■ /.

Wezbranie cZorocxrie

ÇV-H --

pk

‘üä

I-

Çç.+T

Zerç

^ srednta yćeb&A*,sc

§r

••5

Ze>iv u>#t?os7razu

mm^iâZ6-7s»Z

Źsł^Ł

ł?łOm

7/y. ^

witacmi/* mm

'istV 7?t

TC

g;

0'0£>OS*ir _    ^

k?

?,

ftî/sûkesc abitz s r: /S/'ô

| Zyjsokaść krza: z r. /&£/

-t»___;___

w.

J-T-i

Kraków

<>/

_ _»

/}

éPw.

-Y7

Z&lzasle. Zwieziy/rtifcklz'

♦*

#*iŁ£

JSz&żcrzy st-iec *7^7"

' PSÄ

■ ;jr *

IwÄ.. ?    j£# V;

$#. Tiakçniïûrz

vis

O O _

^ *

S-va»

r*

Cu-zec/orz.k i

Vb

JPiauskiy » JPcg&ie

IB »    *

\7p£\

r%

»

; * -.-x

fi

y;;

r.

z-f

•jvai

JZZftoijet

V=-

Wjdfcft

->ś.

Sx 'l

as

vv

ip

WJ

#4"!

<>v •> t

c^o J&atyo.

?l>

cS

•a

>1

x%.

\ r»-' . >f £czfcrzozveÀ*?'•'

#■

c'^

Wtikfóz/telcrazkcct

J\

\^'

!?

*sù

■"-'«mi

J^edzialka = / •• ôâ/lûk

jJ&utÿriîaJPJT. à/jp:

r

r,;.

rr

FiAßz/mR

we Jüwöwie.

JV^itekt jiroJ. Juÿan Zacljariewic^

;n

WIE OK JMÄ JffljSYEE

M

'Jn

r:

î m fm

eJU

4lU

Ff

i!

il 1

fl

i« 1

Üi

<gr==

IR

iMg

iM

i

it

ISS

Di

<11

■■BBflpr

ÜEj

RT

EI

!;:

f:

Kl

Müi

sü

w:

II --'ja

11

Kfc

FR- JR

Ena

RA

fekr

sj

■a

. WH

IM

UłliiłiiHułru

lilii..

'VT'"    : ! -, .

fJIÈ-

Hfl!

il

f# R lrI?:-

iS

il lift

ni

iT«f;

fjf

i¹

f! ü li i li J i ■ IHh

f RR

iil j::

1“ =

m

y»

il

7’

lll

m\

;R

mm

Î® H |

gp

Û H

:•

1Ś

if

il

■a»

y|

mm

j M*

fl

RH BiiSp

mÊ^ÊmÊSÊSSm

.    , iMiimiiiniim irniinwifmil

, ii'" ^fflSalSâët

Eüa

:/

4a-

si

Rîfc

liF

1-

Pf

ISS

rxr-

W:

jï |[i » y fc

ißt*

ÜB^jÜ

-■,    j,,.

If»

11

Üiz m

fii

II

iV

*Ê

Rf Z'

mm+M

wm

Y <

=?=

II!

Ml

II!

ffc.s

:î:l. ....

... : i .1

!||

:c”

iiü

i,ms

■Fs

a±.

WÊ

IM

RS

-EEEr.'rF.

=^TRZXrrx

-------ł-l.yiyl-r

F.

I “ ;-|i

11

»•

llüétgwp

mm

mm

mm?Ą

mmham : 7

! H

mwm

IpiIIf

%ÊÊkwm

mwmmwm

mmmm

WmmMm

üpi

•A ‘

:'Fr

ii

i' E ’-'i

IpR!. Itf

Ę

f-*:

•V

il

R:    ;. .

fFFF-R.

JJzwigrma. j\r~Jf. /879.

4=

ili

Mir

1

1

itü

Zi:

mm:ir

fm \ :

lii

W

Ë5Si:if|f

- 13-

■fis HUI

fi r)W'

isfcslÄR

lg,.x

m

?)

ODEZWA.

Komisya słownikowa Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie, przystępując do ogłaszania prac swoich drukiem, pragnie pozyskać ogól polskich techników do współpracow-nictwa, nie uważając siebie za ciało decydujące, ani też prac swych za doskonałość. Zamiarem jej jest : dać popęd ogółowi techników, dbających o język ojczysty, do pracy nad ustaleniem słownictwa polskiego w dziedzinie nauk i zawodów technicznych.

Odzywamy się więc do ogółu polskich techników, by nie odmawiał nam swego poparcia, ale zechciał przyczynić się do postępu pracy udzielaniem swych światłych rad, zbijaniem mylnych zapatrywań i rozbudzeniem zajęcia dla tej . sprawy w jak najszerszych kołach.

Po otrzymaniu zatwierdzenia przez ogół, wyrazy umieszczane w ,,Dźwigni“ mają służyć jako materyał do ułożenia słownika technicznego w przyszłości.

Zamierzamy zatem stale zagościć w łamach „Dźwigni“ i żywimy niepłonną nadzieję, iż jak długo Towarzystwo Politechniczne istnieć będzie, a członków chętnych mu nie braknie, praca ta nie dozna przerwy. Obecnie nie dosięgła ona jeszcze tych rozmiarów, by opracowane wyrazy podawać można było w pewnych działach, na jakie umiejętność dzieli wiedzę techniczną, jakoteż, by przytaczać znaczenie pojedyń-czych wyrazów we wszystkich tych działach; wiadomo albowiem, iż często jeden i ten sam wyraz w rozmaitych działach co innego określa.

Wreszcie niech nam wolno będzie wyrazić podziękowanie szanownym P. T. członkom lwowskiej komisyi językowej Akademii umiejętności w Krakowie, którzy nietylko nie odmówili przejrzenia pracy niniejszej, ale z prawdziwie obywatelską ofiarnością przyrzekli i nadal poświęcać swój czas przejrzeniu przedkładanych prac naszych.

Lwów, w lutym 1870,

Komisya słownikowa.

Domek dróżniczy (bud. kol. żel.) n. *) Wächterhaus, f.²) maison de garde, a.³) senty box, watch box, watchman’shouse, budynek dla dróżnika.

Droga dojazdowa (bud. ko 1. że 1.) n. Zufahrtstrasse, f. twe d'accès, a. ascent, wyłącznie do dworca prowadząca.

Dróżnik kolejowy (kolejnictwo) u. Bahnwächter, ï. garde, a. watchman, mający bezpośredni nadzór nad pewną przestrzenią kolei żelaznej.

Dworzec, stacya kolei żel. (bud. kol. żel.) u. Bahnhof, Station, f.    station, a. terminus, station, miejsce prze

znaczone do zatrzymywania pociągów i odpowiednio do tego urządzone.

Głowa szyny (bud. kolei żel.) n. Schienenhopf, f. champignon, a. head, górna grubsza część szyny.

Iglica, szyna zwrotnicowa (bud. kol. żel.) n. Zunge, Weichenzunge , Wechselzunge, Spitzschiene, f. aiguille, a. switch, szyna ruchoma przy zwrotnicy właściwej, zawsze w parze używana.

Kąt skrzyżowania (bud. kolei żel.) n. Kreutzungsicin het, f. angle de croisement, a. angle of Crossing, kąt, pod którym przecinają się dwa tory.

Kolej wązkotorowa (bud. kol. żel.) u. schmalspurige, Eisenbahn , f. chemin de fer à voie étroite, a. narrow. gauge rail-way, kolej, której szerokość toru jest mniejszą od 1‘436 ni. (w świetle).

Krzyżów u i ca (bud. kol. żel.) u. Herzstück, Herz, f. crois-sement, patte de lièvre, patte d'oie, a. Crossing, część toru na przecięciu się dwóch szyn.

krzyżownica dwulicowa n. wendbares Herzstück, f. croisement symétrique, a. symetrical Crossing, ma z wierzchu i u spodu ten sam kształt

Kotlina I. n. Mulde, a. dale, f. jatte, maie, zaklęśnięcie gruntu. Ił. n, Tobel, Thalkessel, rozszerzenie głębokiej, a wązkiej doliny.

Łubki, kleszcze, łączniki (bud. kol. żel.) u. Laschen, Lappen, Kuppelungslappen, Kuppelungslaschen, f. èclisses, a. fish-plate, części spajające dwie szyny przy zetknięciu, zawsze w parze używane.

łubki kątowe n. Winkellaschen.

Mur podporowy (budów.) n. Stützmauer, f contre mur, a. retaining wal, ściana murowana, podtrzymująca ziemię.

ł) Po niemiecku.

²)    Po francusku.

³)    Po angielsku.

Nawierzchnia, budowa wierzchnia (bud. kol. żel.) u. Oberbau, Eisenbahnoberbau, f. superstructure , voie permanente, a. superstructure, permanent way, część kolei żelaznej, obejmująca podłoże (żwirowanie) i tory.

Odbojnica, szyna odbojowa (bud. kol. żel.) n. Leitschiene, f. contr e-r ai !, contra-rail, szyna zabezpieczająca koła od zboczenia z właściwej szyny.

Obrotnica, pomost obrotowy (bud. kol. żel.) u. Drehscheibe, f. plaque tournante, plateforme tournante, a. turntable, przyrząd do obracania wozów i maszyn na miejscu.

Ogrzewalnia (bud. kol. żel.) n. Heizhaus, Heizhausgebäude, Locornotivschuppen, f. remise à locomotives, a. engine house, budynek na dworcach kolei żelaznych , w którym parowozy po przebytej drodze bywają czyszczone i przyspasabiane do dalszej jazdy“

Okap (budownictwo) n. Traufe, Abfalltraufe, f. gouttière, a. eaves, krawędź dolna pochyłej powierzchni, z której spada woda ściekająca.

Opierzenie (b ud o wnict w o) n. Verschalung, Heschalung. f. revêtement en planches, a. boarding, obicie z desek.

Opierzyć (budownictwo) n. verschalen, f. planchéier, a. to board, obić deskami.

Pionować n. abbleien, ablothen. f. plomber, a. to plumb, ustawiać w kierunku pionowym, lub też sprawdzać takowy.

Przesnwnica, pomost suwany (bud. kol. żel.) u. Schiebebühne, f. charriot roulant, przyrząd do przeprowadzania wozów kolejowych z jednego toru na drugi bez obrotu.

Rozjazd (bud. kol. żel.) n. Weiche, f. changement de voie, a. turn-out,    układ torów od iglic do krzyżownicy dla przejazdu

__ pociągów z jednego toru na drugi.

Ściek, linia ścieku, u. Thalweg, Rinnsal, f. passe de fleuve, a. water course, szereg najniższych punktów doliny, ku którym wody po stokach spływają.

Siodełko (b u d. k ż.) n. Stuhl, Śchuh, f. coussinet, a. chair, podstawka dla szyn siodełkowych, opornic (n. Stoch schienen) i iglic.

Spad, n. Abfall, Fall, f. chute, a. fall, pionowa różnica wysokości dwóch punktów.

Spadek, n. Gefälle, f. pente, a. pitch, kąt nachylenia powierzchni do poziomu.

Spust, spuszcz (stolarstwo), n. Fiighobel, Bankhobel, Rauhbank, f. varlope galère a long-plane, strug (hybel) do ostatecznego wyrównania.

Spuszczać (stolarstwo) u. fügen, f. dresser sur la planche, a.    the edge, zestrugać dokładnie krawędź dla uzyska

nia szczelnego zetknięcia.

Stopa szyny (bud. kol. żel.) n. Schienenfuss, f. patin, a. foot, część dolna szyny szerokostopowej.

Szlak kolejowy, linia kolejowa (b ud. ko 1. ż e 1.) n.

Strecke, Bahnstrecke, Bahnlinie, f. voie, rail route, a. rail road, pas ziemi zajęty pod kolej żelazną.

Szyja szyny, ścianka szyny (b u d. k o 1. ż e 1.) u. Schienensteg, f. l'âme, tige, a. wm>g, część środkowa szyny między głową a stopą.

Szyna (bud. kol. żel.) n. Schiene, f. rail, a. rai/, część składowa toru, po której bezpośrednio toczy się kolo. szyna Brunela, n. Brunei schiene, Brückenschiene, f. rail en U inverse, a. brigde rail, o przekroju przewróconego U. szyna siodełkowa, n. Stuhlschiene, f. rail à coussinet, a. cÄ/nr rail, szyna ujęta w siodełka.

szyna grzybkowa, n. einköpfige Stuhlschiene, f. à 2/w champignon, a. rail T shapeed, single headed rail, o jednej główce w kształcie T ujęta siodełkami, szyna dwugłowa, n. zweiköpfige Stuhlschiene, f. rail à champignon symétrique, a. parallel rail, o dwu głowach, szyna plaska, n. Flachschiene, f. rail plat, a. plate rail, o przekroju niskiego prostokąta.    -

szyna szerokostopowa, szyna Vignola, n. breitbasige Schiene, plattförmige Schiene, plattfüssige Schiene, Vignol-schiene, f. rail à patin, rail américain, a. foot rail, rail fignoles, o głowie gruszkowatej i płaskiej podstawie.

Wyżlabiacz (stolarstwo) n. Grundhobel, f, guimbarde, a. router plane, old woman's tooth, strug do wyżłabiania i wyrównywania dna ważkich i krótkich zagłębień.

Zwrotnica (bud. kol. żel.) u. Wechsel, f. changement, a. shunt-siding, turn-out, część rozjazdu, obejmująca iglice i opornice.

Zwrotniczy (kolejnictwo) n. Weichenwächter, f. aiguilleur, a. point-man, obsługujący zwrotnice.

Żuraw wodny (bud. kol. żel.) u. Wasserkrahn, f. grue hydr au'ique, a. water - cock, przyrząd służący do zasilania wodą parowozów.

żuraw wodny wiszący, n. Wand wasserkrahn, a. hanging water - cock, składa się głównie z rury wylotowej, przytwierdzonej bezpośrednio do zbiornika lub do ściany budynku, w którym znajduje się zbiornik.

(C. d. n.)

żuraw wodny wolnostojący, n. freistehender Wasserkrahn, f. grue isolée, a. freestanding water - cock, umieszczony z dala od zbiornika między torami stacyjnymi.

•2

PRZEMYSŁOWE

PIECÓW KAFLOWYCH l

J. ÂBtejfiWStoi

Stowarzyszenie zarejestrowane z nieograniczoną poręką

WE LWOWIE

nliea Kopernik» liczba 9.

wykonywa pod gwarancyą, na podstawie tak własnych jak i cudzych projektów, wszelkiego rodzaju rohoty budowuicze, wodne, irrygaeyjne i miernicze.

na Zwierzyńca pod Krakowem

przyjmuje zamówienia na

PIECE KAFLOWE

zwykle lub OZDOBNE z KOMINKAMI i

Ozdoby arehitektoniezne

z Terrakoty

podług dawnych rysunków.

Cenniki pieców przesyłają się na żądanie franco. 9

Adres ile listów: Kretów, ryneł, dom lila-

••

*•

Medal zasługi na wystawie przemysłowej i rolniczej we Lwowie 1877.

P1EBWSZA GALICYJSKA PABDWA FABRYKA PARKIETÓW

w Kamionce Strumilowej.

Nowo otworzona fabryka parkietów w Kamionce Strumilowej ma zaszczyt uwiadomić niniejszem szan. Publiczność, że urządziwszy swe warsztaty na stopę odpowiednią wszelkim wymaganiom czasu i smaku, przyjmuje i wykonywa wszelkie zamówienia które adresowane być mogą albo do samej Dyrekcyi fabryki w Kamionce Strumilowej albo do Kantoru młyna parowego Kamioneckiego we Lwowie, ulica Żółkiewska Nr. S&.

Fabryka parkietów zaopatrzona jest w maszyny parowe stolarskie według najnowszych wynalazków i konstrukcyj, w sztuczne aparaty suszarniane i w nader obfity wybór najpiękniejszych wzorów, tak że przyjmując zamówienia gwarantować może za trwały i suchy raateryał, oraz za gustowne i modne wykonani t-Na żądanie rozsyła fabryka parkietów ilustrowane katalogi i cenniki.    KoFOl llF MÎ6F L TßüüCF S?lî

Wyszedł i jest do nabycia

't

Cena jednego egzempl. 2 zł. 30 cent. w. a.

Zamówienia uprasza się nadsyłać pod adresem : „Biuro Towarzystwa politechnicznego we Lwowie“ ulica Wałowa 1. 4, na I. piętrze.

Lwów w Grudniu 1878.

Zarząd Towarzystwa politechnicznego.

do wykonania projektów lub przeprowadzenia budowli

Lwów, u!. Karola Ludwika l. 9, róg ul. Sykstuskiej.

ZYGMUNT KĘDZIERSKI

inżynier cywilny z npow. rządowem

ot-werzył ikancelarjf

we Lwowie,

przy ulicy Majerowskiej 1. 3.

przyjmuje zamówienia i wszelkich robót wchodzących w zakres inżynieryi lub budowniczy

tak w miejscu, jako też i na prowincyi.

Nakładem Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie.

Z drukarni K. Filiera.

Sprzedaż po cenach fabrycznych

według oryginalnego cennika

Na wystawie wiedeńskiej dyplomem

*. roku 1878 premiowany uznania

pod I. 0. róg nlicy Sykstuskiej.

J. NEIIHOEFER

c. k. nadworny optyk

Lwów, ulica Kerola Ludwika liczba H

róg ulicy Sykstuskiej.

Największy skład przyrządów optycznych,

matematycznych i fizykalnych,

Lwów, ulica Karola

ii

Pod i v dakcyą prof. Dr. lir. Radziszewskiego, wychodzi we Lwowie już rok trzeci, czasopismo

SOSMOS

organ Towarzystwa Przyrodników imienia Kopernika.

Kosmos wychodzi w zeszytach miesięcznych, zbro- j szurowanycb, około 40 arkuszy rocznie, 35 drzeworytami ! i tablicami iitografowanemi.

Półroczna prenumerata wynosi we Lwowie w księgarni i Cl Bełzy zlr. 2 ct. 50 — w Warszawie u Gebethnera i Wolfa Rs. 2

O i w Poznaniu u Zupańskiego Mk. 6.

O:

Lwów, ulica Karola Ludwika

x mianowicie :

wielki wybór Okularów, Lernet 1 Cwikierów o najlepszych szkłach w najrozmaitszych oprawach. Binokli teatralnych I poleitjtk jako też dla marynarki najnowszej i najlepszej konstrukcji. Oalekowidzów, mikroskopów, Ciepłomierzy, Cukromierzy, Alkoholomierzy, Kompasów, Saloli, Lnp i t. p.

NAJWIĘKSZY SKŁAD

Barometrów metalowych t. z. Aneroidów,

najnowszej konstrukcji, służących do spostrzeżeń meta-orolegfczi ych i co mierzenia wysokości, te ostatnie z tabelami redukeyjnemi.

Wielki skład przyrządów

ilajj. Mi Merów, iełarcy, właściueli fair?! i szkół

mianowicie :

Theodolity, Teleskopy, stoły miernicze, instrumenta niwelacyjne , Sesdanty, Kątomierze, Taimy miernicze, Bajscejgi i t. p. Maszyny indukcyjne, laryngoskopy, lustra dla okulistów (Augenspiegel), zbiory szkieł optycznych dla okulistów, Manometry i inne części do montowania parowych kotłów i i. p.

Beparacye przyjmują, się. — Cenniki rozsyłam. Ekspedycya najszybsza.

Ludwika pod liczbą 0. róg ulicy Sykstuskiej.

Zbroszarowane roczniki z r. iSyó i 1877 można jeszcze nabyć po cenie prenumeracyjnej. — Roczniki te zawierają prace pp. Abakanowicza, Birkenmajera, Ciesielskiego, Fa-biana, Godlewskiego, Grabowskiego, Janoty, Kreutza, Nenckiego, Niedźtmedzkiego, Ochorowicza, Bościszewskiego, Staneckiego, Syrskiego, Tynieckiego, Zacharjemcsa i wielu I innych.

Prenumerować można we wszystkich księgar-niach krajowych i zagranicznych. ^    T

mi

ta

SOSMOS

ŁIWSRiflCZST I

TOWARZYSTWA

PRZEMY SLO WEGO we Lwowie,

ulica. Kopernika 1. 9. wykonywa

| wszelkie w zakres ten ‘wchodzące roboty

jako to :

etykiety, formularze, blankiety rachunkowe,

J! wekslowe, rejestra gospodarcze, bilety wizytowe, |!    plany, mapy itd. itd.,

-i

niemniej przedmioty najwyszukańsztgo artystycznego || wykończenia wymagające    !;*

po <r«paiach 11»jumłarkowańszych.