Prenumerata z przesyłką pocztową to Austryi wynosi: rocznie . . półrocznie .... 3    „

Numer pojedynczy kosztuje 60 ct.

Członkowie Tow. będą otrzymywali to pismo bezpłatnie.

Wszelkie reklamacye należy wnosić najdalej do dni 14.

. . 6 złr.

DŹWIGNIA

OSG-AU

TOWARZYSTWA POLITECHNICZNEGO WE LWOWIE.

Wychodzi dnia 20. każdego miesiąca.

Redakcya i administracya znaj_ duje się przy ulicy Wałowej 1. 4.

Inseraty przyjmuje w Wiedniu, Pradze i Peszcie, escpedycya anonsów Haasenstein & Vogler jakoteż jej ajeneye w Austryi, Niemczech i Szwajcaryi.

Komitet redakcyjny składają panowie: Heppe dward, inżynier kolei Karola Ludwika, Jägermann Józef, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej, Paweł Stwiertnia, inżynier-elew kolei Karola Ludwika, Julian Zachariewicz, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej i Dr. Władysław Zajączkowski, rektor c. k. Szkoły Politechnicznej. Odpowiedzialny redaktor LUDWIK RADWAŃSKI autoryzowany inżynier cywilny.

2 . &= g- fl

C- ~ ST o o a *<

<    ~ O. “ S* g.

™ Ç fl / s ^ S    S < Q- 1/3

* ? ? 2.

warne :

mana pi. Marjacki 1. 0.

a»

|l|ss

Ëâ||t|^

Z, ₅-g c-„ S-'I 3

S ® 5'§g.p ^§'S

C « s- r te 2 £. °-

^ s ^’fü »g o- " s

B S1 £||.i1 s

S S ^ 4 55 f»

ff’Lg-S.a ? §■

ë-i*f s-|~! a

, B - - o,sB j ^

: %ihi:n

i g>H;*2§.i

;

; ...___    ■    • O â O I    £3

® SL

zbiorników na wodę,

mający zastoso-

CEMENT

krajowego.

sien ie przemysłu

medalami za

również

kładąc takowe na miejscu, — do

dzama rur wszelkiego rodzaju,

O

*-t O-N C3

* Sr

C'

c/^

■o

zaszczycony

bnemi świadectwami,

to sei fachowe pochle-

'C

*0

'TT

bami publicznemi, potwier-

stwierdzony licznemi pró

QFQ 2

*-1 O

i. *

3 ^

^ C« ⁰ « o S'

S-ï §• I

poleca wyrób ten krajowy,

VU O

s £Z

v C_ ^ CD

CL ⁰

°E. O

? o m

8—0 S 3 ⁰

*

wolnoręcznych, geometrycznych, architektonicznych i t. d. i t. d.

ZA MIERNEM WYNAGRODZENIEM.

Uprasza się kolegów, którzyby o takich lekcyach wiedzieli , aby się zechcieli zgłosić do Zarządu Towarzystwa politechnicznego lub Redahcyi „Dźwigni.“

CZŁONEK

Wr.1818 przyjęty do budowy gmachu sejmowego

Dwa Medale zasługi na ustawie Lwowskiej 1877,

udziela lekcye rysunków

Towarzystwa politechnicznego, były asystent rysunków przy tutejszej c. k. szkole politechnicznej,

do sporządzenia posadzek,

£.£* ûo

S** -h

S . =D

f !>

C-

3

£. cr n> o>

P O

CL. O

C 3

#3

s I B- i s 3 §• I 5

nych, do wylewania

narzutek na wypra-

K.'

Z końcem bieżącego miesiąca wyjdzie

ar*

EGlniczny“ 1 i 1879

w. a.

i Cena jednego egzempl. 2 złr.

i Zamówienia uprasza sie nadsyłać pod adresem : „Biuro Towarzystwa politechnicznego we Lwowie“ ulica Wałowa 1. 4, na I. piętrzę.

Lwów w Grudniu 1878.

3«

Zarząd Towarzystwa politechnicznego.

o 88888888889808888888888888898888888888888

©•

PRZEMYSŁOWE

Stowarzyszeni©

zarejestrowane z nieograniczoną poręką

WE LWOWIE

uiiea Kopernika liczba 9.

wykonywa pod gwaraneyą, na podstawie tak własnych jak i cudzych projektów, wszelkiego g rodzaju roboty budownicze, wodne, irrygacyjne

i miernicze.

ZF’aTbrjrlsia,

PIECÓW KAFLOWYCH na Zwierz/Asa prl Krakowem przyjmuje zamówienia na

PIECE KAFLOWE

zwykle lub OZDOBNE z KOMINKAMI i

Ozdoby architektoniczne

z Terrakoty

podług dawnych rysunków.

Cenniki pieców przesyłają się na żądanie franco. 9

Aires tla listów: Kretów, met óom Ragls.

! 8©8@88®9g

•I

•r.v,\

1

I

m

1

i-łĄ

i

te

Sf

te

te

Medal zasługi na wystawie przemysłowej i rolniczej we Lwowie 1877.

PIERWSZA GALICYJSKA PAROWA FABRYKA PIRUETÓW

w Kamionce Strumitowej.

Nowo otworzona fabryka parkietów w Kamionce Strumiłowej ma zaszczyt uwiadomić niniejszem szan. Publiczność, że urządziwszy swe warsztaty na stopę odpowiednią wszelkim wymaganiom czasu i smaku, przyjmuje i wykonywa wszelkie zamówienia które adresowane być mogą albo do samej Dyrekcyi fabryki w Kamionce Strumiłowej albo do Kantoru młyna parowego Kamioneckiego we Lwowie, ulica Żółkiewska Nr. 85.

Fabryka parkietów zaopatrzona jest w maszyny parowe stolarskie według najnowszych wynalazków i konstrukcyj, w sztuczne aparaty suszarniane i w nader obfity wybór najpiękniejszych wzorów, tak że przyjmując

gustowne i modne wykonanie.

KaroL ïr. Hier, L-

zamówienia gwarantować może za trwały i suchy materyał, oraz za Na żądanie rozsyła fabryka parkietów ilustrowane katalogi i cenniki.

mmmmmm.

DRUKARNIA

S=l

S fc- “^a7”&37’0.©’,77’5-©z

Lwój ulica Meta ! 7.

KOMBI PILLER

poleca swój

Mi

MAGAZYN

Właściciel DRUKłRHI LITOGRAFII I GISERNI

obficie zaopatrzony

w papiery kancelaryjne, listowe i rysunkowe, rek wizyta do pisania, rysowania i malowania, perfumy, mydlą, pudry francuzkie i wiedeńskie, książki do modlenia, albumy, pugilaresy, portmonetki berlińskie i inną galanter y ą, oraz

w rozmaite przybory do robienia kwiatów,

przyjmuje wszelkie zamówienia na bilety wizytowe drukowane i litografowane jakoteż najmodniejsze monogramy na listach i kopertach w rozmaitych kolorach po najumiarkowań-szych cenach.

630 Zamówienia na prowineyę załatwiają się najaknratniej I najspieszniej.

i..

• *

>:

§§

we Lwowie

ulica Łyczakowska 1. 3,

poleca swój odpowiednio urządzony Zakład będący w możności współzawodniczyć z każdym zagranicznym Zakładem.

W DRUKARKI -wykonywa dzieła wszelkiej objętości, księgi tabelaryczne, raporta. rejestra, jnksta i kwity gospodarskie, lasowe i bankowe, adresy, rachunki, oblatorja, fraehty i afisze różnej wielkości, jako też i bilety wizytowe a la minute w różnych kolorach.

W LITOGRAFII portrety kredowe i ryte, listy zastawne, kwity udziałowe, kupony i wszelkie druki manipulacyjne, bankowe, weksle, dyplomy ekonomiczne i wypisowe dla rzemieślników, nuty muzyczne litografowane, pisane na kamieniu lub autografowane wraz z tytułami, sygnatury aptekarskie, etykiety kupieckie, adresy, bilety wizytowe, noworoczne, zaproszenia, listy lub bilety ślubne, jakoteż wszystkie roboty autograficzne w różnyeh kolorach.    v

W GISERKI odlewa czcionki, justunki, linje, sztegi i interlinje, przyjmuje linje mosiężne do przecinania podług systemu.

Ceny bardzo umiarkowane, "ipS

■vxBKäcasx-©

m

-s

Rok założenia 1773.

A:;"-    ,;-w-

Prenumerata z przesyłką poczto-icą w Austryi wynosi: rocznie .    .

półrocznie .

Numer pojedynczy kosztuje 60ct.

.    .    6 złr.

DŹWIGNIA

Redakcya i administracyci znajduje się pizy ulicy Wałowej 1. 4

Zużytkowane artykuły będą według umowy honorowane.

Członkowie Tow. Tjędą otrzymywali to pismo bezpłatnie.

ORGAN

TOWARZYSTWA POLITECHNICZNEGO WE LWOWIE.

Rękopisma nie użyte zwraca Redakcya ua żądanie.

Wychodzi dnia 20. każdego miesiąca.

Komitet redakcyjny składają panowie: Edward Heppe, inżynier kolei Karola-Ludwika, Józef Jägermann, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej, Paweł Stwiertnia, inżynier - elew kolei Karola-Ludwika, Julian Zachariewicz, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej i Dr. Władysław Zajączkowski, rektor ces. król. Szkoły Politechnicznej. Odpowiedzialny redaktor: LUDWIK RADWAŃSKI,

autoryzowany inżynier cywilny.

Sprawy Towarzystwa.

L. 461.

Podziękowanie.

Składamy serdeczne podziękowanie pp. R. Iszkowskiemu c. k. adjunktowi budownictwa i K. Bukowskiemu, urzędnikowi kolei Czerniowieckiej, za fotografię mostu i rysunki, ofiarowane przez Nich bibliotece Towarzystwa.

Lwów, 12. grudnia 1878.

Zarząd Towarzystwa.

przy Wydziale krajowym. Sprawa urządzenia wykładów przez Towarzystwo dla techników, poświęcających się temu zawodowi, ma być postawiona na porządku dziennym jednego z następnych posiedzeń.

Zarząd uchwala zaprosić p. Komorę , inżyniera-asystenta kolei czerniowieckiej w Czerniowcach, na reprezentanta Towarzystwa. Uchwalono podwyższyć płacę kursorowi od 1. listopada b. r. na 20 złr. P. Goltental jako delegat Towarzystwa w komitecie urządzającym obchód 401etniego jubileuszu, członka Towarzystwa p. Henryka Strzeleckiego, dyrektora krajowej szkoły gospodarstwa lasowego, zdaje sprawę ze swoich czynności. P. sprawozdawca oznajmia, iż uroczysty obchód odbędzie się 7. grudnia b. r. Komitet urządzający uchwalił

utworzyć stypendyum imienia Strzeleckiego dla ubogiej młodzieży poświęcającej się zawodowi lasowemu. P. sprawozdawca czyni przeto wniosek, aby Towarzystwo zechciało także wziąć udział w składaniu z posiedzenia Zarządu odbytego na dniu 28. października lS18r-: 4atków na ten cel. Zarząd poleca prezydyum wystosować odezwę do

i członków Towarzystwa celem zebrania odpowiedniej sumy. Na razie . I uchwala Zarząd wypłacić z kasy Towarzystwa p. de’egatowi 20 złr. tytułem zaliczki na zebrać się mające datki.

Sprawozdani©

Przewodniczący p. Gostkowski.

Obecni pp. Goltental, Janowski, Jägermann, Kakowski, Raci borski, Marki, Niedzielski, Stwiertnia.

Zatwierdzono protokół posiedzenia Zarządu z dnia 16. września b. r.

Przyjęto 28 nowych członków. Sekretarz odczytuje następujące pismo galicyjskiego Towarzystwa gospodar>kiego we Lwowie : „W załatwieniu szanownej odezwy z d. 14. sierpnia b. r. mamy zaszczyt donieść, iż ; Zgromadzenie tygodniowe odbyte na dniu 9. listopada 1878 r nadesłaną nam petycyę co do zaprowadzenia języka polskiego na tutejszych kolejach żelaznych, wniesioną równocześnie podaniem do Sejmu krajowego na ręce posła p. Henryka Janki jak najusilniej popieramy, wyrażając przytem Szanownemu Towarzystwu należne uznanie za ini-cyatywę w tej arcyważnej sprawie“. W skutek pisma Izby handlowej i przemysłowej we Lwowie, co do zmiany ustawy przemysłowej, wybrał Zarząd komisyę złożoną z pp. Radwańskiego, Markla i Niedzielskiego. Komisya ta ma zbadać wnioski poczynione w tej sprawie przez Izbę handlową, i zdać sprawę Zarządowi ze swoich czynności List Towarzystwa austryackich inżynierów i architektów w Wiedniu, w którym rada zawiadowcza tego Towarzystwa oświadcza, iż nowy ; Zgromadzenie tygodniowe odbyte na dniu 23. listopada 1878 r. statut naszego Towarzystwa odebrała i że z radością wita nasze cele i usiłowania, powziął Zarząd do wiadomości. P. prof. Jägermann usprawiedliwia listownie zwłokę w obradach komisyi, wybranej dla wydania orzeczenia fachowego o konstrukcji drewnianej mostu, po-i sekretarz pismo komitetu urządzającego obchód 401etniej rocznicy mysłu członka Towarzystwa p. Ibjańskiego, i oznajmia, iż komisya ta ; działalności p. Henryka Strzeleckiego, dyrektora szkoły lasowej, ukonstytuowała się wybierając przewodniczącym p. Dr. Wolskiego > i wodzie leśnictwa. W piśmie tern zaprasza komitet członków Towa-

sekretarzem p. Jägermanna, asy- ; rzystwa, aby zechcieli za złożeniem 2 złr. a. w. ofiarować swoje foto-stenta c. k. szkoły politechnicznej. Zarząd poleca prezydyum, wysto- j grafie do albumu, który jubilatowi w dzień uroczystości wręczony sować pismo do komisyi tej z prośbą, aby zechciała pospieszyć z wy-j zostanie. Następnie odczytuje sekretarz list, który p. prof. Zacharjewicz daniem orzeczenia w tak ważnej sprawie fachowej, i przedłożyła Za- ; wystosował do członków, pracujących w zawodzie architektury lub rządowi protokoły z swoich posiedzeń po ukończeniu czynności. i budownictwa, w sprawie utworzenia sekcyi architektury. P. przewo-Celem złożenia podziękowania ze strony Towarzystwa osobom, ; dniczący zabiera głos i mówi „O ślepocie baiwnej i jej wpływie które szczególne zasługi położyły dla korzystnego załatwienia petycyj | sygnalizację kolejową“. Nad wykładem, który zgromadzenie zwielkiem Towarzystwa w Wysokim Sejmie, wybiera Zarząd komisyę złożoną j uznaniem przyjęło, wywiązała się ożywiona dyskusya. P. pizewo ni z pp. Rakowskiego i Raciborskiego. Komisya ta ma poczynić w tej i czący oznajmia, że w skutek wyjazdu p. Praglowskiegoodbędzie się

dyskusya nad jego wykładem na następnem zgromadzeniu.

W sprawie próby betonu wełdzirskiego, wywiązała się dyskusya,

Sprawozdania ze zgromadzeń tygodniowych.

Przewodniczący p. Niedzielski.

Obecnych 87 członków i jeden gość.

Po przyjęciu protokołu z ostatniego zgromadzenia, udziela : p. przewodniczący głosu p. Pragłowskiemu, który mówi „O systemach ! nawierzchniej budowy na wystawie paryzkiej i o nowym przyrządzie do | sprzęgania wozów kolejowych“. W dyskusyi nad wykładem biorą udział pp. Darowski, Jägermann asystent i Kołodziej. Wniosek p. prof. Jägermanna, aby dalszy ciąg dyskusyi nad wykładem został odroczony do następnego zgromadzenia, przyjęto.

Przewodniczący p. Gostkowski.

Obecnych 57 członków.

Po przyjęciu protokołu z ostatniego zgromadzenia, odczytuje

w za

dy rektora ruchu kolei Albrechta

na

mierze odpowiednie wnioski.

W sprawie utworzenia sekcyi inżynierskiej poleca Zarząd pre-zydyum wystosować pismo do pana Aleksandrowicza z zapytaniem , i w której brali udział pp. Kołodziej, Łaba i Rychter. jak daleko postąpiły w tym kierunku prace przygotowawcze. Uchwa- .    .    .

łono by p. prof/Jägermann, imieniem Zarządu, raczył uprosić p. Za- j Zgromadzenie tygodniowe odbyte charjewicza do zajęcia się organizacyą sekcyi architektury. Uchwalono i    Przewodniczący p. Gostkowski,

uprosić p. Raciborskiego, aby zechciał dowiedzieć się u osób kompe- ;    Obecnych 74 członków i jeden gość.    _

tentnych o warunkach, pod któremi przyjmowani być mogą kandydaci i    Po przyjęciu protokołu z ostatniego zgroma zenia oznajmia

na posady inżynierów i inspektorów górniczych, utworzyć się mające; sekretarz, iż pan prof. Zacharjewicz zaprasza wszys ic

na

dnia 30. listopada 1878 r.

90 —

pracujących w zawodzie budownictwa lub architektury, aby zechciel

się zgromadzić w sobotę dnia 7. grudnia b. r. o godzinie 5. po południu ; ^emy oznaczyć najniekorzystniejsze obciążenie belki, w sali rysunkowej muzeum przemysłowego w ratuszu, celem omówię- ' nia sprawy utworzenia se kcyi architektury w łonie Towarzystwa.

Następnie udziela p. przewodniczący głosu p. Jägermanowi, który ! strzeni AH jako też i w polu BC sprowadza ujemny moment mówi „O nowszych poglądach na regulacyę rzek“. Zgromadzenie przy-i w przy jednostajnem więc obciążeniu chcąc otrzymać jęło wykład z wielkiem uznaniem.

Narysowawszy krzywą influencyjuą (fig.l.) łatwo mo-

Widzimy bowiem, źe każda siła działająca na prze-

maximum ujemnych momentów w E obciążymy belkę od A

Zgromadzenie tygodniowe Odbyte na dniu 7. grudnia 1878 r. \&o H i cale drugie pole (fig. 2.), przeciwnie dla maximum

dodatnich momentów w E obciążyć musimy przestrzenie

Przewodniczący p. Niedzielski.

HB i CD.

Obecnych 88 członków.

Po przyjęciu protokołu z ostatniego zgromadzenia oznajmia sekretarz, iż p. inżynier Aleksandrowicz zaprasza wszystkich członków, którzy pracują w zawodzie inżynieryi na poufne zgromadzenie, które . się odbędzie w sobotę dnia 14. grudnia b. r. o godzinie 5. po południu ! znanych zkąd inąd piawideł wiemy mniej więcej, jakie w sali rysunkowej muzeum przemysłowego w ratuszu, celem omó- ima być położenie systemu ciężarów pojedynczych, aby wy-wienia sprawy utworzenia sekcyi inżynierskiej w łonie Towarzystwa, j wołać W danym przekroju E największą siłę poprzeczną lub Następnie odczytuje sekretarz spis]zgłaszających się o przyjęcie <io j największy moment. Przyjąwszy pewue położenie systemu, Towarzystwa.

Z porządku dziennego udziela p. przewodniczący głosu p prof.

Zbrożkowi, który mówi „O zjawiskach wynikających z pozornego obrotu i krzywej influencyjnej , dodając rzędne tej krzywej w tych kuli nieba“. Zgromadzenie przyjęto wykład z uzua iiem. W dyskusyii punktach , gdzie siły działają, zmieniwszy jednak przedtem nad wykładem bierze udział p. Łaba.

Trudniej cokolwiek jest wynaleźć najniekorzystniejsze obciążenie przy obciążeniu systemu ciężarów pojedynczych.

dostaniemy moment lub siłę poprzeczną z odpowiedniej

te rzędne stosownie do wielkości sil poprzecznych, np. dla

Do Towarzystwa przystąpili:

G,

Bielański Boman c. k. inżynier.

Bohuss Teofil, inżynier.

Czedziwoda Antoni, ukończony technik.

Gluziński Eugeniusz, c. k. mierniczy-elew.

Götz Aleksander, inżynier-adjunkt kolei Czerniowieckiej. Hićkiewicz Ferdynand, c. k. mierniczy.

Kacicki Hipolit, urzędnik techniczny kolei Warszawsko-Kronstein Hipolit, ukończony technik.

Machan Seweryn, inźynier-elew kolei Karola Ludwika. Piotrowski Stanisław, inżynier.

Puzdrowski Kornel, nadinżynier kolei Albrechta.

Bużiczka Gustaw, urzędnik techniczny kolei Albrechta. Schulz Jan, architekt.

Słonecki Teofil, architekt.

Tschirschnitz Wincenty, dyrektor c. k. szkoły przemysłowej. Wrzosek Tomasz, inżynier-asystent kolei Lelucbowskiej. Wychowski Albin, inżynier-adjunkt kolei Czerniowieckiej. Złotnicki Maryan, inżynier.

0 Krzywych influencyjnych

/ ich zastosowaniu do wyznaczania graficznego sił działających

w zwykłej belce kratowej.

Kapisał

Maksymilian Jhullie, dyplom, inżynier.

(Z rysunkiem na tablicy XI.)

: siły G, i mnożąc rzędne ilorazem ^ . Otrzymamy w ten spo-

j sób moment lub siłę poprzeczną w E przy danem położeniu i systemu. Posunąwszy system na prawo, a potem na lewo, ! możemy w podobny sposób uzyskać moment a względnie i siłę poprzeczną dla tych położeń systemu, a Lem samem Wiedeńskiej i także wynaleźć położenie dla maximum momentu lub siły : poprzecznej.

W ten sposób używano dotychczas krzywych influen-icyjnych do wyznaczenia sił działających w belce ciągłej przy obciążeniu systemem sił pojedyńczych. Konstrukcya tych krzywych jest żmudną i uciekamy się do krzywych influencyjuych w tym przypadku tylko dla tego, że nie mamy innego łatwiejszego sposobu wyznaczania sił przy obciążeniu systemem sił pojedyńczych.

Dla belki zwykłej kratowej mamy inne metody do wyznaczenia natężeń, są one jednak z wyjątkiem najprostszych przypadków zwykle tylko przybliżone, a nawet, jak się to później okaże, nie zawsze uzasadnione. Za pomocą irzywych influencyjnych można jednak w wielu przypadkach dokładniej oznaczyć natężenia, a dokładność wzrasta jeszcze tego powodu, że momenta lub siły poprzeczne otrzymujemy jako powierzchnie dosyć wielkie, gdy przy dotychczasowych metodach otrzymujemy krótkie linie z błędem stosunkowo wielkim.

WSTĘP

Oprócz tego krzywe iufłuencyjue przedstawiają się tu >ardzo prosto, bo składają się z Unii prostych , których

wykreślenie jest bardzo latwem.

Źe krzywe inliuencyjne dla belki zwykłej i dla dźwi-Gdy na belkę spoczywającą na n podporach (fig. J), i garu łukowego o trzech zawiasach przedstawiają się w formie działa w dowolnym punkcie F siła G, wtedy wywołuje ona i prostych, wspominali, już dawniej nawiasowo niektórzy teo-w każdym przekroju działanie sił wewnętrznych. W prze- j retycy. Jednak dopiero Frankel w roku 1876*), pierwszy o kroju E powstaje w skutek działania siły G pewien moment, i j]e mj wiadomo, zastanowił się bliżej nad krzywemi influ-który przedstawiamy linią jf‘ wykreśloną pod punktem F. \ 01ieyjnemi i nad ich zastosowaniem do belki kratowej zwykłej. Gdy teraz siła G poruszać się będzie wzdłuż belki i gdy ; ye w krótkiej swej rozprawce nie wyczerpał on wcale przed-w każdem miejscu wykreślimy linię odpowiadającą momen- j miotu, dlatego zastanowię się tu trochę bliżej i więcej szczętowi w punkcie E z uwzględnieniem znaku momentu, | gółowo nad zastosowaniem linij influencyjnych do wyznaczenia wtedy końce tych prostych wyznaczają nam krzywą linię, | sił działających w zwykłej belce kratowej, która nazywa się krzywą influencyjuą, wpływową (Influe nz-curve). W ten sam sposób, jakeśmy tu dostali krzywą in-

§. 1. Ogólne własności krzywych influencyjnych.

*) Patrz Ciwilingenieur z r. 1876 str. 443, rozprawkę Frankla : flueucyjną dla momentów, możemy tez wykreślić i krzywą \ {jeber die ungünstigste Einstellung eines Systems von Einzellasten

auf Fachwerksträgern mit Hilfe von Influenzcurven.

influencyjuą dla sił poprzecznych.

a kąt nachylenia

Przypuśćmy, że ciężar G działa na pasie górnym i weźmy na uwagę pole CH, wtedy dostaniemy dla x < £

(fig. 3.)

e-f>*

2.)

G (a — Xi)

Q

— (a%-\-axi — Ixi) =

(LL

. 3.)

gdyż dla a?i=e> dostaniemy Q =--jak w 1.) a dla

0 (/ — (g + a)

jak w 2.)

Ça % — x' (l—a

r\-\

4.)

5.)

— V 2 (/— xf)p

_p(l—^—a)i ‘    2 (l—a)

minimum Q = & A⁴ C⁴ F⁴ —A⁴F⁴.E⁴C⁴ —

---m =

7.)

Mi

.... 10.)

dla x

=    - G(V - x).

Belka kratowa zwykła o pasach równoległych.

A.) Kratownica pojedyncza.

§. 2. Oznaczenie natężenia w krzyżulcach.

Jak wiadomo natężenie krzyżulców jest tu zależne od nachylenia krzyżulca i od siły poprzecznej, a mianowicie natężenie P = Q, sec a, eżeli Q oznacza siłę poprzeczną krzyżulca.

Ponieważ a jest dla pewnego krzyżulca liczbą stalą, zatem P wprost proporcyonalne do Q,, a więc chodzi nam jedynie o wykreślenie krzywej influencyjnej dla siły poprzecznej Q.

Gx a zatem równanie linii prostej.

Dla x

dla x — l jest zrobiwszy więc B‘ B“ =G, wykreślmy A B", której część A'C' jest linią influencyjną.

Dla    + a będzie

G (l — x) więc znów równanie prostej, równoległej do pierwszej.

Dla x = o, jest Q = G dla x = l jest Q = o, więc zrobiwszy A' A" — G, wykreślmy A" B‘ a dostaniemy B‘H' jako linię influencyjną.

Dla £ + a x g dostaniemy (fig. 5.)

G (a — Xt) _G (l—%—xi)

«=-więc znów równanie linii prostej, a mianowicie linii C⁴H⁴,

=a, Q,=

Dla wykreślenia zatem linii infłueucyjnej potrzebujemy tylko zrobić A⁴ A⁴⁴ — B⁴ B" = G, wykreślić A‘ B“ \A⁴⁴B⁴, a w węzłach C i H prostopadłe i połączyć C⁴ z H⁴. Linia CR¹ przecina oś w punkcie F\ który nazywa się punktem obojętnym, gdyż ciężar działający w tym punkcie nie wywołuje żadnej siły poprzecznej w tern polu.

Jak widzimy oznaczenie tego punktu jest bardzo łatwem a zrobić tu musimy uwagę, że punkt F⁴ jest niezależny od wielkości ciężaru £, że zatem zamiast A B⁴⁴ i A" B⁴ możemy dowolne linie równoległe wykreślić w celu znalezienia punktu obojętnego.

Położywszy w równaniu 3.) Q=o

dostaniemy o =— a ztąd x' = ~

t— a

*> = t + x'=ÏZTa

wzory znane, które dotychczas zwykle na innej drodze otrzymywano.

a) Ciężar ruchomy. Z fig. 4. widzimy, że dla maximum Q musi być obciążona przestrzeń B⁴ F a przeciwnie A¹ F⁴, uieobciąźona. Jeżeli ciężar ruchomy jest jednostajnie rozłożony i wynosi p na jednostkę długości, wtedy musimy zrobić A⁴ A⁴⁴ = B⁴ B4/ = p

a trójkąt F' H⁴ B⁴ = maximum Q a trójkąt A' C' P = minimum Q Wartości algebraiczne na maximum i minimum Q, znajdziemy w następny sposób:

max Q — £ P H⁴ B⁴ = ¹/₂ F⁴ B⁴ ,H‘ G‘ —

(l-j-a)__p^    Çtltz

6,

— ~ 2 (l—a

także znane wzory.

Przy obciążeniu systemem ciężarów pojedynczych, postępuje się w sposób wskazany poprzednio.

Z konstrukcyi na figurze 4. wypływa, że proste A⁴ B44 i A⁴⁴ B⁴ zostają te same dla wszystkich pól, że zatem możemy w tym przypadku wykreślić na jednej figurze linie influencyjne dla wszystkich pól (fig. 6). Konstrukcyę tę podał Frankel w wyżej wspomnianej rozprawie.

b) Ciężar własny. Jak wiadomo działa ciężar własny po części na pas górny, po części na dolny. Chcąc więc oznaczyć natężenie krzyżulca ad (fig. 6.) musimy przeciąć belkę w kierunku ef. Dostaniemy więc dla pasu górnego linię influencyjną g a⁴ b" h a dla dolnego g c‘ d" h. Jeżeli ciężar własny jednostajnie rozłożony, działający na pas górny jest g‘ a na pas dolny g'\ wtedy

pow. g a⁴ b⁴⁴ h-\- pow. g c'd" h . . 8.)

przyczem trójkąty leżące poniżej osi uważamy jako ujemne.

§. 3. Oznaczenie natężenia w pasach.

Weźmy pod uwagę pole CH (fig. 7.). Natężenie w pasie górnym CH: 9.) a nateżenie w pasie dolnym EL:

s =Æ.....

gdzie h oznacza wysokość belki a i M₂ momenty ze względu na punkty E i H.

Niezważając, że każdy ciężar przeniesionym być może tylko na belkę główną w węzłach za pomocą poprzecznie, dostaniemy

D =

Wziąwszy za przykładem Fränkla £' za podstawę graficzną, otrzymamy

i¹ -1)

j) z=z G Ç1 — przedstawia nam linia A“

11.)

B⁴ gdy A⁴A⁴⁴—G.

przedstawia nam linia A" E\ gdyż dla x = o dostaniemy G, a dla x •— £' dostaniemy o.

I górnym. Dwa rodzaje tych linij są już przedstawione na i fig. 9., drugie dwa rodzaje równie łatwo wykreślić na tej samej figurze, ale aby nie uczynić jej niewyraźną, podajemy je osobno na figurze 11.

Drugi wyraz 6^1--^

12.)

Dla x7% jest

B) Kratownica wielokrotna.

§. 4. Zasada obliczania.

a zatem powierzchnia influencyjna J“ E' B' = A' E" B'.

Kratownica wielokrotna jest właściwie statycznie nie oznaczoną, a zatem dla dokładnego obliczania musielibyśmy zastosować prawidła sprężystości. W skutek tego rachunek nawet w prostych przypadkach stałby się bardzo zawiłym tak, że nawet trudnoby było ułożyć ogólne wzory, trzebaby zatem w każdym specyalnym przypadku osobne

Z tego wynika, że dla maximum momentu belka musi : być całkiem obciążona a przy ciężarach pojedynczych naj-1 cięższe ciężary znajdować się muszą blisko przekroju.

Przy jednostajnem a zupełnem obciążeniu mamy i

max, M —

13.)

Dlatego też zawsze prawie zadowalniamy się metodą

Teraz zastanowimy się nad tern o ile zmienia się linia | równania układać, influencyjna jeżeli uwzględnimy poprzecznice.

Oczywistą jest rzeczą, że zmiana ta zachodzić tylko i przybliżouą, rozkładania kratownicy wielokrotnej na systemj może w przedziale, dla którego linie influencyjne wykreślić j pojedyncze, lub też i iunemi metodami przybliżonemu

chcemy.

W dalszych badaniach naszych wychodzić będziemy Gdy więc ciężar G działa w przedziale CH na fig.8. |z tego przypuszczenia, że kratownicę wielokrotną rozkładać

rozkłada się on na G/ i G" a G" = G -——

/ x\

możemy na pojedyócze systemy, przyczem każdy krzyżulec tylko w jednym systemie się znajduje, gdy części pasów do wszystkich systemów należą.

a — x₂

M n    na—x₂ u

— = v — h - pr;

a £

14.)

§. 5. Oznaczenie natężenia w hrzyzulcach. Zastanowimy się teraz, jaki wpływ wywiera siła G {fig. 12.) działająca w górnym pasie belki o kratownicy wielokrotnej na krzyżulce HL i L N, leżące w polu H N. Siła G rozkłada się na Gt i G₂. 6r, nie wywiera żadnego a zatem dostajemy znów równanie prostej. Dla x₂ — o ma- ; Wpływu na przyjęte krzyżulce, gdyż działa na inny

== D.

- a dla x₂ — a ,

U

Spuściwszy więc z węzłów G i H pionowe, dostajemy punkta £7" i H", które są punktami linii influencyjnej dla przedziału środkowego. W ten sposób dostajemy ostatecznie linię infłuencyjuą A' C" H" B'.

Z konstrukcyi na fig. 8. widzimy, że linia A“ B‘ zostaje ta sama dla wszystkich węzłów. Możemy zatem na jednej i tej samej figurze {fig. 9.) wykreślić wszystkie linie influencyjne dla momentów. Zwrócimy tu uwagę na to, że powierzchnię infłuencyjuą musimy pomnożyć przez podstawę graficzną, czyli odległość punktu obrotu dla momentów od lewej podpory =    , która to odległość jest inną dla każ-

system, więc jedynie G₂ = G — działa na te krzyżulce. Dostaniemy mianowicie :

D = Gi(i-xi)=a (l-r³)

15.)

Q = D — G₂ =- G U ^

6> i

Dla u=e jest Q——G-~ a zatem, gdy ciężar działa

dego węzła.

W figurze 9. działa ciężar na pas dolny, linie influencyjne ciężaru ruchomego dla pasu dolnego są wyciągnięte liniami pełnemi a dla pasu górnego kreskowane. Te ostatnie jak widzimy wykreślone są bez względu na poprzecznice, gdyż poprzecznice nie wywierają żadnego wpływu na linię infłuencyjuą, jeżeli ciężar i punkt obrotu znajdują się na tym satnym pasie, co pojąć łatwo, jeżeli zauważymy, że ciężar G {fig. JO.) rozkłada się na G' i 6r", dostajemy więc

G{a— x₂) a _

na węzłach dotyczącego systemu, to odpowiednie punkta linii influencyjnej leżą na tej samej linii prostej, którą się otrzymuje przy kratownicy pojedyóczej. W ten sposób dostaniemy punkta C‘\ Hu i inne. Przyjąwszy x₃ jako stałe widzimy (z równania 15), że w jednem polu n. p. F C linia influencyjna jest prostą.

Dla u—o otrzymamy Q — o, zatem F‘ C“ jest odpowiednią linią infłuencyjuą. To samo uczynić wypadnie po drugiej stronie punktu G i przy innych węzłach.

Analogiczne trójkąty dodatnie dostaniemy dla *    £ + a—wykreślenie więc linij influencyjnych jest

G‘ a

== D

- == D -

i tutaj bardzo łatwe, tak, że możnaby dla wszystkich krzy-żulców na jednej figurze linie influencyjne wykreślić.

ró-

a) Wpływ ciężaru ruchomego.

xr.

wnanie 11.)

Jeżeli ciężar ruchomy jest jednostajnie rozłożony, wtedy dla maximum siły poprzecznej musi być belka obciążona Ciężar własny musimy znów rozdzielić na pas górny i tylko po prawej stronie przecięcia, a mianowicie muszą być i dolny, i uwzględuić osobno ciężar działający na pas górny | obciążone pola dotykające węzłów danego systemu {fig. 12). a osobno na pas dolny, a wyniki dodać. W ogóle dostajemy i Przestrzeń między temi polami nazywa się przestrzenią obo-cztery rodzaje linii iufluencyjnych: dwa dla pasu górnego, jętną (neutrale Strecke). Przestrzeń obojętna znajduje się gdy ciężar działa na pasie dolnym lub górnym, drugie dwa; więc między dwoma węzłami danego systemu, jeżeli liczba dla pasu dolnego, gdy ciężar działa na pasie dolnym lubipodziału (Theilungszahl) jest większą niż dwa.

Maximum siły poprzecznej przedstawia się więc jako suma powierzchni trójkątów dodatnich, a minimum jako suma powierzchni trójkątów ujemnych.

Na figurze 13. widzimy dwa takie trójkąty cef i dgh. Weźmy na uwagę linię influencyjną między rzędnemiyn ijVgi

a dostaniemy f — pow. (a cf)Ą- pow. (g d b)

a ponieważ

F — pow. (ab c d) — (yu + yn+1) ~

u f

przyezem G₂ — G~ , D = G~[l

a zatem moment ze względu na punkt L : M — D — G₂ (£' — ®.)

y n + yn+1 , 2 e

uf x₃\

= ff7 (i-r)

u f

= ®t( ¹ - -

Gtą* (? - *.)

~ne

jeżeli a =

((■ “ r) - (

x₃

. 17).

więc f —

16.)

= a e

Jeżeli ciężar porusza się od F do C, wtedy zmienia się w tern równaniu tylko u, a ze względu na u jest to rów-

że do

pól końcowych nie można zastosować tego twierdzenia, gdyż tam niezawsze

0-0

Ciężar własny jak wiadomo rodziela się na pas górny i dolny i tu więc musimy osobno uwzględnić ciężar działający na pasie górnym a osobno na dolnym, gdyż linie in-fluencyjne w obu razach są odmienne. Wyniki trzeba potem dodać.

a zatam możemy zatrzymać powierzchnię ab cd jak przy kratownicy pojedynczej, jeżeli zamiast ciężaru p na jednostkę

bieżącą przyjmiemy pt—^. Łatwo jednak pojąć

71

a—ne, a zatem najwłaściwiej jest zatrzymać jako linie influencyjne otrzymane powyższym sposobem trójkąty.

Przy obciążeniu systemem ciężarów pojedynczych, otrzymalibyśmy wynik zupełnie nie zgodny z prawdą, gdybyśmy, jak to dotychczas czyniono, przyjęli, że cały ciężar działa na ten jeden system i wzięli nu- część siły poprzecznej. Zależy tu bowiem głównie od oddalenia pojedynczych ciężarów, albowiem ciężary, które wpadają w przestrzeń obojętną nie wywierają na krzyźulec tego systemu żadnego wpływu, podczas gdy biorąc część siły poprzecznej uwzględniamy także i te ciężary.

Aby okazać, do jak nieprawdziwych wyników może powyższa metoda prowadzić, przypuśćmy przynajmniej w teo-ryi możliwy przypadek, że oddalenia ciężarów są wszystkie równe i zarazem równe odległości dwóch węzłów tego samego systemu, którąśmy przez a oznaczyli (fig. 12). Wtedy dla maximum lub minimum siły poprzecznej ustawimy nasz system ciężarów tak, że każdy ciężar przypadnie na węzeł jednego systemu, a zatem otrzymamy siłę poprzeczną działającą na ten jeden system tak wielką, jakby kratownica była pojedyńczą. Tymczasem według metody dotychczas używanej musielibyśmy ją podzielić przez n, a zatem w tym przypadku otrzymalibyśmy n razy mniejszą siłę poprzeczną, jak ona rzeczywiście występuje.

W innym wypadku może istnieć także takie oddalenie pojedyńczych ciężarów, że większa ich część wpada w przestrzeń obojętną, a dotychczasową metodą otrzymalibyśmy za-wielkie wyniki, dla tego nie pozostaje nam nic innego jak trzymać się ściśle powyższym sposobem uzyskanych linij influencyjnych, a zresztą postępować wedle ogólnej we wstępie wskazanej metody.

b) Wpływ ciężaru własnego. Chcąc oznaczyć natężenie krzyżulca bc (fig. IŁ) ze względu na ciężar własny, musimy przeciąć krzyźulec równolegle do sąsiedniego krzyżulca; siła poprzeczna składa się ze sił, które otrzymamy z krzywej influencyjnej dla pasu górnego w m i dla pasu dolnego w n. Rozumie się, że trójkąty ujemne poniżej osi musimy dodać algebraicznie do trójkątów dodatnich po wyżej osi.

§. 6. Oznaczenie natężenia w pasach.

Zastanówmy się teraz nad tern, jaki wpływ wywiera siła G na pasy belki o kratownicy wielokrotnej (fig. 15). Siła G rozkłada się znowu na Gx i 6r₂

nanie lini prostej. Dla u — o , gr = o a dla u =

jak w równaniu 11)

Wykreśliwszy więc według §. 3. linię A‘L“ B‘ potrzebujemy tylko spuścić pionowe z węzłów pasu obciążonego danego systemu, a otrzymamy punkta C"', //"; w przecięciu linij pionowych sąsiednich węzłów z osią, otrzymamy punkta F', M',N‘, P i tym sposobem linię influencyjną P C“ M" W' H" P' i t. d.

W celu otrzymania momentu potrzebujemy jeszcze pomnożyć powierzchnię influencyjną przez podstawę graficzną £'. Ponieważ jednak jedno pole pasu należy do systemu wielokrotnego, więc chcąc otrzymać najniekorzystniejsze położenie ciężarów musimy uwzględnić równocześnie wszystkie u systemów i wykreślić ze względu na nie linie influen-cyjne, sprowadzając przytem wszystkie linje do jednej podstawy graficznej.

Chcąc n. p. wykreślić linię influencyjną dla pasu dolnego w polu ab (fig. 16.), konstruujemy ją najprzód dla systemu pełno wyciągniętego, wziąwszy za podstawę graficzną . Dla następnego systemu dostalibyśmy naprzód linie cf i fd przy podstawie graficznej Chcąc następne linie in-fluencyjne wykreślić z tą samą podstawą prowadzimy ifllcd, c i aż do przecięcia z r f w punkcie ki połączywszy k z d postępujemy dalej jak przy systemie pierwszym.

To samo robimy z innemi systemami i w ten sposób dostaniemy szereg trójkątów, które się po części nakrywają i tak n. p. trójkąty glm i gem. Łatwo jednak dostrzeżemy, że glm -j- gme^gmet, że zatem, aby otrzymać sumę powierzchni wszystkich trójkątów, potrzebujemy tylko połączyć kolejno wierzchołki wszystkich trójkątów, i otrzymamy w ten sposób jako linię influencyjną wcale nieregularny wielobok, zupełnie odmienny od linii influencyjnej dla kratownicy pojedynczej.

Z figury 16. widzimy, że. dla maximum momentu cała belka musi być obciążoną. Jeżeli ciężar jest jednostajnie na całej długości belki rozłożony, wtedy powierzchnia influen-cyjna pomnożona przez podstawę graficzną £', daje nam od-razu moment. Przy obciążeniu pojedyńczemi ciężarami, musimy postępować według metody ogólnej we wstępie wskazanej.

Mając moment, otrzymamy łatwo natężenie pasa w

M

danem polu wndług znanego wzoru S = -j-

Belka kratowa o pasach wielobocznych.

A. Kratownica pojedyncza.

§. 7. Oznaczenie natężenia w Irrzyzulcach.

Musimy w krótkości przypomnąć znany zresztą związek między momentem statycznym M, siłą poprzeczną Q, siłą 7, htóra jest równą i wprost przeciwną pionowej składowej natężenia P w krzyżulcu i między odległościami b,c, % (fig. 17), a mianowicie:

P = -f- Y sec.a

L-x

c    M    M    f \

Y=Qj = Q— J — Q — J (tgr+tg.r)=Q[l— J.

..18).

/—x

Ciśnienie na lewej podporze J) = G —j    = G

więc dla x xx — ax,Q = G

l_X

M=Q % = G—y~ x j — G (xx — X) = G xx x

0-r)-e

Gx

(■-*

. . 19).

— Gxx —

— Gxx -j- Gx = G x

(■ - ?)

Gx

więc £ =

(>-?)

Gx

— (l — xt)

zatem 1 =

20).

Ponieważ dla jednego krzyżulca b, l i xt są liczbami stałemi, więc równanie 20) przedstawia linię prostą. Równanie to możemy jeszcze napisać:

7=

fb-\-l—xx \    Gx7l-\-m\

V b~~ )=—~t\b~ )

21).

G~f~ , co możemy łatwo wykreślić,

Dla x=l ,Y<? — —

odcinając F‘Fn— G, a pociągnąwszy L‘ F“ aż do B“, będzie l-^-m

G~fo~, a zatem A' B" szukaną prostą.

Dla x xx-\-ai jest

B'B“ =

«(■-*)

a ^ = xx a więc

22).

Znów więc dostajemy równanie linii prostej, dla wykreślenia której potrzebujemy oznaczenia dwóch punktów i tak:

xx

dla x—o , Y = Gl 1 —-ß- 1 = G—jj

b—xx Gm

23).

a dla x = l , Y = o

Wykreślmy F‘ Fn‘ — G, połączmy L\ F", a dosta-

Gm

niemy A' Au‘ — a A‘n JB¹ jest prostą oznaczoną równaniem 22).

Według założenia z prostych A' O" i Au< B/ zatrzymać możemy tylko części A‘ C" i H'" B\ Pozostaje nam więc jeszcze tylko wykreślenie krzywej influencyjnej, gdy ciężar działa na polu C H.

Gdy więc xx — a x ^ xx -f- a₂ (fig. 18), dostaniemy x = xx — ax -j- x₂

dalej Q — G~~j l—x m

V T ~

l — xx-\-ax G    l b

G [ {l —xx -f- ax—x-x) m

więc Y = G

fa — x₂\ f b—a, \

G (—; (-- r- j

7= T-

— Xi

„ (a—x₂) (b—at) ⁰    ab~

(a—Xi) (b — ax)

.. 24)

zatem znów równanie prostej. Dla Xi — o jest Y =

G £(/— x) (b—xt)

— {b—xx~

Gxf l — x i\

= -r(l+~)

jak równanie 20).

a zatem jestto punkt C" (Jig. 17).

G (l—x) (b—xx)

Dia x₂ — a, 7 — -y

I-x

jak równanie 22.), zatem jestto punkt H"\ który połączony z Cn daje linię influencyjną C“ H‘u.

Cała linia influencyjną składa się wdęc z trzech prostych A' C“, C“ Hu' i H‘n B\ —C“ Hprzecina oś w punkcie obojętnym K. Aby otrzymać analitycznie położenie tego punktu, połóżmy w równaniu 24). 7 = O, a otrzymamy naznaczywszy C‘ K przez xf :

am (l — xx -f- a,i — xf) = (a — xf) (b — ax) / ztąd m (/ — xt -f- ax) — l (m    xi — ax)

Xi‘ —

a (b — xx) — l (b — ax)

(Xt — a i) (m -f l) a (b — Xi) — l (b —at)

Winkler doszedł na zupełnie iunej drodze.

xf =

a 25)., do którego to wyrazu

Z figury 17. widzimy, że proste A‘ B" i A‘n B‘ zmieniają się dla każdego krzyżulca, a więc trzeba dla każdego krzyżulca osobną figurę wykreślić.

Uwagi zamieszczone przy belce równoległej w §. 2. co do ciężaru ruchomego i własnego, stosują się także tutaj.

Jeżeli punkt L wypada po za papier rysunkowy, łatwo obejść się będzie można bez punktu L‘ za pomocą kon-strukcyi pomocniczej wskazanej w fig. 19.

Na pionowej FFX przyjmijmy punkt f tak, aby Ff =— F Fx, gdzie u jest dowolną liczbą np. 2,3,4. Poprowadźmy

teraz l f c F, więc FI = - F L. Połączmy V z F‘ i F“r

wynieśmy F¹ a‘— — F‘V \F'b'■=■ — F b‘, dalej w a' i b/ [X    u

prostopadłe a otrzymamy punkta a"\b". Poziome poprowadzone przez te punkta, oznaczają nam punkta A“‘ \BU, odpowiadające takimźe punktom w figurze 17. poczem nastąpić może wykreślenie linij influencyjnych.

§. 8. Oznaczenie natężenia w pasach.

M

Jak wiadomo natężenie pasa C D:S — —

(fig. 20.), jeżeli M oznacza moment ze względu na

sec. cr

punkt 4, zaś h wysokość belki w tym przekroju pionowym.

Ponieważ h w jednem i tym samem polu jest liczbą stałą, więc zmienny jest tylko moment, jak dla belki ró

wnoległej.

Możemy więc wykreślić linie influencyjne w tym wypadku tak samo, jak dla belki równoległej, zupełnie wedle wskazówek zawartych w §. 3.

aj §

W.

S = -(... + -²+^ + - +

m‘

sec er

/hx m"hx \    a .

~jp H—jpi—h* • • )30C    — 26.)

*) Opis poniższy podajemy z czasopisma österr. Ing. u. Arch. V“. Nr. 32 z r. 1877.

B) Kratownica wielokrotna.

§. 9. Zasada obrachowania.

I tutaj zadowolić się musimy teoryą przybliżoną mianowicie : rozkładaniem na systemy pojedyńcze. Winkler zastanawia się nad tern bliżej i przychodzi do wniosku, że z dokładnością wystarczającą dla praktycznego zastosowania, da się kratownica wielokrotna rozłożyć na pojedyńcze systemy, jeżeli w węzłach pojedyńczego systemu umieścimy takie ciężary, jakie w odpowiednich węzłach danego systemu działają i jeżeli zamiast części pasa wielobocznego przyjmiemy między dwoma węzłami tego systemu proste części pasa.

§. 10. Oznaczenie natężenia w krzyzulcach.

Gdj ciężar G działa w B, wtedy siła Y jest tak wielką, jak dia systemu pojedyńczego a zatem = bb' {fig 21). Gdy zaś siła G działa w polu D B, wtedy rozkłada się na Gx i G₂. Z tych Gx nie ma żadnego wpływu na krzyżulec dany, zaś

G₂ = G— działa w B. Łatwo pojmiemy, źe wtedy Y— ß

że zatem linia influencyjna jest tn znów prosta.

Dla u—o, będzie Y=o, więe musimy d połączyć z b' i to samo zrobić przy każdym węźle obciążonego pasa górnego. Dostajemy więc podobne trójkąty jak dla belki równoległej, dlatego też twierdzenia wypowiedziane w §. 5. zatrzymują i tu swą ważność.

§. 11. Oznaczenie natężenia w pasach.

Linie inlłuencyjue dla momentów pojedyńczego systemu dostaniemy w ten sam sposób, jak dla belki równoległej. Nam tu chodzi jednak o natężenie w pasach, które otrzymamy według Winklera z następującego wzoru:

m"

czyli

Shx = — Ç... m₂ y -f- mx -{- m

Ponieważ w każdym systemie mamy inny punkt obrotu, a zatem i inne hx. więc musimy krzywe influencyjne sprowadzić nietylko na jednakową podstawę £', ale i na jednakową wysokość hx {fig. 22).

Sprowadziwszy moment według §. 6. na jedną podstawę graficzną, otrzymaliśmy jako moment /Z>, zróbmy bc = h₂, pociągnijmy fc aż do e, tak aby ed=:hx, wykreślmy dy i di i postępujmy dalej według §. 6. a otrzymamy w ten sposób linię influencyjna dla natężenia w pasie k l, podobną jak dla belki równoległej.

Kolej Ouchy-Lausanne w Sżwajcaryi.

Szczęśliwa Szwajcarya posiada oprócz malowniczych obrazów natury bardzo wiele sztucznych utworów umysłu i ręki człowieka, świadczących wymownie o ruchłiwem życiu na pola pracy technicznej, której naród osiadły na małym obszarze ziemi zawdzięcza w znacznej części dobrobyt i cy-wilizacyę.

Szczególnie co do środków komunikacyjnych zajmuje kraj ten pierwsze miejsce pomiędzy państwami europejskiemi.

Każdy o niemal zakątek ziemi aż do niebotycznych szczytów gór Alpejskich jest poprzerzynany bądźto kolejami, bądźto sztucznemi drogami, świadczącemi o nieugiętej woli człowieka, która zdoła największe nawet góry przebijać ulepszonymi przyrządami a rozprzężone żywioły zmuszać do swych usług. Każdą nową kolej budują tam Avedlug innego systemu odpowiednio do stosunków terenu, względów handlowych i przemysłowych, przez co podaną jest sposobność do robienia ulepszeń, które u nas nie znajdując zastosowania bardzo mało są znane. Górzysty teren, z którym inżynier liczyć się musi, jest główną zaporą dla zastósowania tych systemów budowy kolei żelaznych jakie powszechnie są przyjęte a które w miarę potrzeby i postępu doznawać muszą zmian odpowiednich.

Bardzo zajmujące studyum nastręcza niedawno wybudowana kolej linwoAva Ouchy-Lausanne, która łączy miasto Lausanne z portem jeziora genewskiego Ouchy. *)

Została ona otwartą 17. stycznia 1877 r. ; długość jej wynosi 1.500 m., poczyna się w Ouchy ze wzniesieniem 7°/₀Avem, po którem następuje 5°/₀we na długość 800 m.» następnie bieży tunelem około 400 m. długim przy 95°/₀wem wzniesieniu po pod budynkami stacyjnymi i Avbiega na otwarte miejsce, na którem się znajduje budynek stacyjny i ogrzewalnia. Pomysłem szczególnym jest założenie torówr-Przy wszystkich dotychczas znanych kolejach linwowych spostrzegać się dają dwa tory, z których jeden służy dla pociągów jadących pod górę, drugi zaś dla pociągów zjeżdżających. Przy tym nowym systemie jest niejako jeden tor wsunięty w drugi, a tylko w miejscu gdzie pociągi się spotykają, a raczej AYymijają, urządzone są na ten cel tory podwójne jak fig. 1. wskazuje.

Przy tej kolei rozróżnić należy część dolną i górną tj. poniżej i powyżej miejsca przeznaczonego dla krzyżowania się pociągów, znajdującego się w połowie drogi kolejowej. Tory znajdujące się powyżej miejsca tego odmiennie są urządzone, aniżeli tory poniżej takowego, z któregoto powodu w dalszym opisie rozróżniać będziemy nazwy: górna i dolna część kolei. W dolnej części kolei ułożone są szyny toru , przeznaczonego dla pociągów pod górą jadących, w odległości 15 cm. od szyn toru przeznaczonego dla pociągów na dół zjeżdżających, aby tym sposobem uniknąć zastosowania zwrotnic , których użycie byłoby koniecznem, gdyby oba tory miały być w zupełności złączone w jeden tor. W górnej części kolei jest jedna szyna (środkowa) wspólną dla obydwu torów, których środki odległe są od siebie na szerokość normalną jednego toru.

Powód, dla którego Aviększą jest odległość osi torów w górnej części kolei, jest następujący: Jeżeli pociągi stoją na miejscu wymijania (t. j. av połowie drogi), natenczas w górnej części kolei liny ciągnące przypadają obok siebie w odległości równej oddaleniu osi torów; gdyby takowa Avy-nosiła tylko 15 cm., wtedy mogłaby się jedna lina z drugą zaplątywać. Odległość osi obydwóch torów musi przeto być przynajmniej cokolwiek większą niż połowa szerokości toru. Dla zaoszczędzenia bodaj jednego toku , założono (w górnej części) tory w sposób wyżej pomieuiony.

W dolnej części kolei przesuwa się tylko jedna lina, w skutek czego odległość środków obydwóch torów nie potrzebuje być większą jak grubość śladokręgu.

Aby w miejscach krzyżowania się pociągów przesuwały się liny według krzywizn znajdują się oprócz zwykłych poziomo umocowanych krążków, pionowo przytwierdzone krążki. Są to lane walce, których średnica 25 cm., wysokość zaś

„Wochenschrift des

96 —

30 cm. wynosi ; obracają się one około czopa, umocowanego :się wodę wprowadza w jedną lub drugą turbinę, odbywa się

ruch w jednym lub drugiem kierunku. Podczas ruchu obracają się obydwa koła turbinowe, przyczem jednakże w każdym razie obrót jednego z nich jest luźny. Wodę doprowadza się 400 m. długim wodociągiem ze zbiornika Lac de Dret położonego wyżej o 145 m. Dla jednego wyjazdu pociągu pod górę i zjazdu na dół, potrzeba 47 m. sz. wody.

na progu szyn.;

15 cm .

ii Hj<

OjO

Ro zmaitości.

ol

-5'

fig. 1.

1°

POD GORE

fig. 2.

Szopy dl» bydła i rzezalnia przy kolei Pennsylvania we Filadelfii. Nad zachodnim brzegitm rzeki Schuyl-Rill są położone budynki rzezalni, które zajmują 8*5 bkt. powierzchni. Zajęty teren jest cały oparkaniony i podzielony na części gościńcami dobrze brukowanymi, drenowanemi i gazem oświetlonemi. Co do rozkładu budynków znajdują się szopy: 1) dla 7000 sztuk bydła; 2) dla 10000 sztuk owiec; 3) dla 10000 sztuk nierogacizny; 4) nakryte szopy d!a 500 krów i cieląt; 5) Główne biuro i bursa; 6) stajnie d/a koni, przeznaczonych na sprzedaż; 7) rzezalnia; 8) zakład dla przerabiania tłuszczu i odpadków. Wszystkie szopy są połączone osobnemi torami z koleją, która bydło transportuje. Również są te szopy połączone osobnemi torami z rzezalnia. Szopy dla bydła rogatego są z drzewa zbudowane i częściowo kryte, aby zwierzęta mogły przebywać na świe-żem powietrzu i aby się mogły chronić przed słońcem i deszczem.

: Zamiast podłogi znajduje się bruk granitowy, a pod tymże dreny, ; wskutek czego woda i inne płyny nie mogą się zatrzymywać. We i wszystkich szopach, których liczba 172 wynosi, są umieszczone ko-j ryta dla jadła i wody. Skoro tylko uderzy sygnał, iż pociąg z bydłem ; zajeżdża, natychmiast napełniają się    koryta jadłem i wodą, aby zwie-

rzęta zmęczone z podróży, mogły się    pokrzepić. Dla owiec wybudowa-

i no tylko dwie szopy, które znajdują    się w północnej stronie budynku,

j Są jednak tak urządzone, iż każdego    czasu mogą być w nich utworzone

przedziały, dowolnej wielkości. Szopy te są 106-6 m. długie i 39 6 m. szerokie. Są całkiem nakryte, wybrukowane granitem i zaopatrzone w koryta. W każdej szopie znajduje się także przyrząd do ważenia. Szopy dla nierogacizny znajdują się na wschodniej stronie szop, przeznaczonych dla owiec. Szopy dla ninrogacizny są tak urządzone, że j,    . . .    , ,    .    ,    ,    ... ; czystość bardzo starannie utrzymywaną być może, a konstrukcye sa

je    przy    a    lem    założeniu    toi    w    przez    zmniejszeń    e,^ ten SpOS55 wykonane, iż naprawa    uszkodzonych części bardzo łatwo

szerokości całej    budowy    podtorowej,    uzyskuje    się    nadzwyczajne    j poprowadzoną być może. Słupy, na    których lekki dach spoczywa, ja-

ZaOSZCZędzenie, wynika samo ze siebie. Nadto poucza nas : koteż kraty, przedzielające pojedyncze szopy, są z żelaza zrobione, także, jak przebywać ważkie miejsca, dozwalające tylko na i Bruk grnitowy jest ułożony na pokładzie cementu i bywa założenie toru jednego — torem podwójnym bez urządzenia i czyszczony za pomocą systemu rur, w których ustawicznie świeża

woda płynie.

to

)!\

zwrotnic wymagających ciągłej, uważnej obsługi.    Realni* jest budynkiem dwnpi,lrowJm; ttórJ prMZ dwa rz?.

W tym celu należy tylko dolną część uzupełnić w spo- ; żelaznych słupów (żelazo lane na pierwszem piętrze, żelazo kute

na drugiem piętrze) jest podzielony na środkową nawę 15'25 m. sze-Ten sposób założenia zaleca się Z korzyścią dla koleiiroką, i dwie boczne nawy po 19-15 m. szerokie. Pierwsze piątro, na mostach, W tunelach i t. d. jako też przy kolejach kon- j 3-36 m. wysokie, jest sklepione; drugie piętro jest trzema łukowemi ,    ..    . . .    , .    .    ,    • • . n    : dachami pokryte, z których średni dochodzi do 1219 m. wysokości,

nych, w ogólności tam, gdzie wezizny drogi 1 t. d. me do*- ^ Jg-jom. Podłogo jest pokryte 10 om. gruba warstwą asfaltu

walają na założenie zwykłych podwójnych torów.    ;• ma WSZędzie taką pochyłość, iż zmycie takowej każdego czasu usku-

Motorem ruchll pociągów na tej kolei jest woda, której i tecznionem być może. W ścianach bocznych znajdują się 1-8 użycie na ten cel zamiast pary, odszczególnia tę kolej odirokie drzwi (na odległość osi 4-57 m.) od wozów, w których wywozi wszystkich innych dotychczas znanych.    i się mięso. Nad każdymi drzwiami znajduje się osobny wentylator,

- Bliższe szczegóły co do sposobu spożytkowania tej    S

jak również opis zajmującej konstrukcyi maszyn dla ruchu, | piętrze> Zwierzęta pędzi się przez bramy do środkowej nawy, zkąd zawiera. „Maschinenkonstrukteur“ z r. 1876 Nr. 12 i 13.

Tu nadmienia się tylko, że liuia ciągnąca bieży od j żelaznych, od siebie są oddzielone. Powierzchnia podłogi w szopach, iednego pociągu nieprzerwanie, nawijając się na bęben i wystarcza do zabicia 1200 sztuk bydła dziennie i jest pokryta drze-/    •    <    ’7 „Jo rU    Union ał Hn drno-ietrn nnnacni i wem sosnowem. W zimie odbywa się ogrzewanie budynku za pomocą

(z osią równoległą do osi kolei) az do drugiego pociągu. ;    owiec ^ ^ gztuk dziennie)) odbywa gię w zacho.

Z tego powodu obraca się bęben linew w dwóch, odwiotnyc ; dnjej c2ggcj pierwszego piętra, które także jest podzielone na poje-kierunkach, co umożebniają dwa natkuięte kola turbino- ; dy^cze SZOpy za pomocą slupów i krat żelaznyeh. Zabijanie odbywa we, umocowane na walcu trybowym, których łopatki są j się na kamiennym stole, na około którego umocowana jest rynna do osadzone w przeciwnych kierunkach. Stosownie do tego, jak i odprowadzenia krwi _ W. d. ostr. J. V.

sób wskazany fig. 2.

m. sze-

przechodzą do pojedyńczych szop, które przez kraty, utworzone z rur

Do dzisiejszego numeru załącza się pian gmachu sejmowego: plan Igo piętra.

Treść: Sprawy Towarzystwa.—O krzywych influencyjnych i ich

kratowej. (Z rys. na tab. XI.) - Kolej Ouchy-Lausanne w Szwajcaryi — Rozmaitości.

zastosowaniu do wyznaczania graficznego sit działających w zwykłej belce

Nakładem „Towarzystwa politechnicznego“ we Lwowie.

Z drukarni Kornela Pillera.

-j uouca yu u ■

jp

y-

jj

H*

■P

ïïy-7- *

Tili |p (ff 1 |;ü,i: ■■ !pp il

J- ^iiü'JilPii,    Tl I ; i

P>-

Z.

%'

--Ą- ,-

N.

ur

il

>S •

w.

j'"'"

J.

Z7?Z

<.

A\

e\ \

/•"

J?'

yfv.

■J?'

<£

.Taèfcca do arh/hu2u

û Mzrnr// â«/«

e/

’9 ‘Ąf

s>k!

7fy. /&,

U*

-!---*

I*- e -4

J?'

cc --

(T

-N

PP

#■ P

TTTïTTTTTnr

i4 * — —J t- f -4

V.

{J

TT

^f>-T

• 55

*—* —4

•ifm

:%<.

rv

Az

7zg. /0.

a'

Üii-pZ

iz~ i²⁷ —U

\

-V

K-

/"*

•r--

Âr

J7

I ïïniTTTTTTr.^

TF

T"

'A

T⁷

\a

''s,__■ !

"iö"

JT

—j#

*j

L.

£Fiy- £■

-fy¹ -■

il

J&-Ą

JPÿ.5.

PI- -

rJ*

^Xr

>$

s|s

<3

X^.<1

È3<

r.

"■"--j

ff

jA

J?

•H

srZPźwżyjzioc. 98/8 ''

jV

/;

//

Jaôaccx JUS.

Z'

Kg. K.

\ i    I /'

-

î\7v;

%smwWaśp* « AmmMPr

nti>*

i-*"

Z.

x\

J_____

\w/

\ KT

}\

A.

!N

\ i!

— Î5

/-A

v?

■J»

k|

Kr

Zÿ. /s.

\ ~ fxr- f X I*" /

f - -r ~

e>-

\!

.•sk___4-

,ar

*"

x\

Jaüica. do a.rty?ziôhc

o wzmóż c/mi/mwA/yc//:

Z"

->i

^---TÜ

_________§/iV\<r -^rkziÄ* zz::.

sf ZV

-2T

m‘ r

xcfftfiu Îtlîfry Z4ïïiîrrrriL~

__"H'

I

4--,l <r >

¹⁰ “T

&—

/\

tV'

=7F*

TST""‘

44™

k Vy

J_L2

\/

\\

l—l---

V'^ri

i /

-X*.

44^

\/1vL^

T K 'Z% 'Aj

_s

'/

]ps„

,'' V '/ 'i-1

ctuâJAm

Vf?

XA

_____A

zr

4-

/r

-Ak

\i/

'i.______

\/

K!

A'

A

vi

V/ÉÊ

x.

rL

-V

.-4

SV.

Jfy. /z.

------->

\»

s,

x^

.ł--^

"x

uT

«va

li.

-&jr

E=r/

Xï -

-£

lŁ

----7—-------K

VS

:• v

k\X

'k

4x

✓ 's

.Adzodfyzzcz- /8^3.

V<

vs

'Vs

'<p

'•p

«i

7«. a y ą

tO CŁ C

\J:

yr-K

mn

CZ77&

Wychodki

lo

pp h "Tr l—i

_jiJn_

P:;:

ii

—A-----

n::_A

.3

\—t-

033 O

Lt

JR S—Al

OH

< /    \ i : /

----------

d——TT

f'7'A edyzC/koji

tr

r-r

hi

OOe/tartajnenlr ÏÏ-

JUL

/ppX'Cx.;/// //; \\'7/ / a V /

// x/X; "X / /\

XX

óP/X; :V3 7l/y

/ / ! A

//

H;

''v

Xo

a\\

j Ns

- X7;

-X' ■

//

CMAGH SEJMOWr I 0IÖRA WYDZIAŁU KRAJOWEGO WE LWOWIE

l" <7 i /

XT"v I / / u~    ,

'PPhfO

7X

E::X7

$c1ddll

■'s

li

X/7

V ph

xx;

i U-

XX

to⁴

■i

xs.

XX'

!///

Jo-

k_____

/x

C ' ~~

/ / 7 /

X7

//

fX

lö-h - -

?r®o

plan parteru.

7 *■

\\\ ’v\ /

-7.

3'

/ i! i \

ŚA

"-X3

ij

/ h JmTTi

3t>

-M

-o

ih

X>

-Or,

a-

to

i--.

yw

mi n\

-X

ht

\ ///

■' ii : \

''i ii

""h/i :

! ii i \

i ii f \

co=

y-*Vw

mii >o

h L..3

rr~-

31loüfrvtfia.

XXX//7 \ x

OT

- Wÿchi>dki

Wïf

r~ r rti-—=^5: b zcua .*r=:

SŚsM.

mrvörint-

’OLiJe

C\

J-i

fAVAii

XXXX

h:::::'

/SX

TT-Xtorr

JOotla /%t?s>iedze7Ï J<0771Z3T/J

rc

ii\

■“-Hf

fe--

zûAC

<80

i!

!!/

li

r-ho

!\

i !!

i II

7'

kPh

ii

11/

TiXoffi

bl 0

/! I\    7 ! \

IM    I M

71hm.

3

-i

O .!-

■ją

: !'

U

Msp

Tl;

OMd<9

wŒ

fv''.

i/

To:--;

/ ; i '    / ; | \

! !    i ;

vi î/    \! M _

Katt

\. 4/ __ \i i/ M l|4 ^_____~'«iJ !/-■

M

i\ i'

-?i it-

hi

i:

i/U

i'

a ca

fOXX

i; i i

X\i a-

Ti*

—. -va

GD cm

X\

___Cc

OM

i"

7:

i¹ T? ^

E.

/'

J$ala ryszcnTioio

rpr

\ ' '—

iY-~ —

>7

?>&

j.

HT

fc=3

.Jjusl rum en tat i

pc

• X !

_ \i ! / „----.    ' |

;h

/ii

i!

i!

T)Z%

O*¹»

ł%Ct“D

TT

jïÙ to/uj < 5 ~ y

j ~77ze?ożo7tx

ćiesicys:

Xn N

/5. li

Oniynier

s/irzętg techniczne -1-* /

77j. cotfiokoj

Fff<

PI

w\

esej

jX-X____

JVaUîniuuier

moc

Jnżunier

;u

•i

i!

0=71

« \ .7 i

\p

i\

(A

/ S ! L

7 Ol r e

îT.

)i

WczZa jiosiedzerv

J<077iisyj

X.

r::::r

Jttżynie.r

IA

jSaża noi>i£ólz(?7i

i;

i!

ii

:: x

TT⁻¹

Sprośno: "" jÄtSK

>',7171171 Ili; >7 liliiMliii J IllilMlilO! Ili■•''' Niillitlł Tli

11

sa

-X

.u

ri

j 7/enrZ. W.

U7.4j.iJ

ŹFo4

■ K P il

\n

/H\

ii ;i V

\ /

\\

XX

A%tć(x /to^iedzeji ko/ni;:jyj

Odźwierny

rA

iTTf\

>7

P* i!

Sala nosiecizeyt

f/ï&ZUlOÿ

Fxq

LOL-i LizXzAi-i

-----

X______X

izzzzi-x:

L,

ITo

;ptp

TpP

;o

7!

jSchvdy boczn

7-

-    -À-----i

-    ---/*

y_

o!

Wychodki

i!

il

■\s-

\/

O:::; .ÖxviTZrX ._.:rX

jPz-zedszcvzek ykowzzy

”rr-_=.r-c“l

')■

ff

iii

IZbeztĄ i iTeceyraf'

77-

i.

MLlr;

7>ala Jtoszedzen komzüi/J

ći

V.

P<

"mm

NlillMlIllII/

1/

li

LJcntr—u

X' T

X,

r-r-rrrrrjE

''frxeot/tokcj

r

i-!

i(

. Zlyryt. J}r.

rv=

_______n______,

■-=t=Ö

yir/ł n 7-h<??Tien/ IX

i.

____

V-i

IS

to

Cl

» V XX II li | \x li XX

/ \ Ü I⁻! ii

\ji ii lii! X

iiiJ

Tm

hm

L-3

41

\%    4%    <4- jS <[p    ,

3.--—

r 7 -? t

f-c-r T^r=r.v-.r|- ■-- .~sł

JUetràw

*

%

«

»

»

V

*

i

*■

I

1

*

-

*

»

*

■

*

■

«

*

».

4

<

*

>

.

■

»

✓

*

«

*

*

-

'

*

*

*

r

■

■

■

■

<

.

»

■

■

PRACOWNIA STOLARSKA

A. BRATKOWSKI I SYN

PRACOWNIA STOLARSKA

sr*

BRACI W C Z E L A K T

Lwów, ulica Łyczakowska 1. S7.

wykonuje wszelkie wyroby w zakres stolarstwa wchodzące, jako to :

Drzwi, Okna, Sufity, Posadzki, Okładziny ścian, Werandy, Pawiloniki ogrodowe, Domki studzienne, Portale, Bramy wjazdowe.

Urządzenia wewnętrzne: Szafy i lady sklepowe, Biorą kancelaryjne i t. p.

Wszelkie powyższe roboty uskutecznia według najnowszych wzorów i najlepszej konstrukcyi z mate-

ryałów doborowych różnych gatunków.

Zamówienia tak w miejscu jak i z prowineyi wykonuje jak najstaranniej po cenach nader umiarkowanych.

“i

l!

mmmmi

SPÓŁKA

dla

©•

K TECHNICZNY

ROBÓT ASFALTOWYCH

i¹

li

8:

fi

PISMO

| poświęcone sprawom techniki i przemysłu.

Wychodzi w zeszytach

raz na miesiąc w Warszawie.

Skład główny i    Przeglądu Technicznego

na Austryę, Niemcy, Francyę itd.

znajduje m w księgarni

I¹ WÏ. BEŁZ "2T

I    WE LWOWIE.

w Galicyi.

TOWARZYSTWO PRZEMYSŁOWE

Dr. E. E. LEWAEOWSEI

WE LWOWIE

ulica Kopernika 1. 9.

wykonują z materyałów w Europie najbardziej renomowanych, robotnikami wprawionymi, po cenach najumiarkowań-szych, wszelkiego rodzaju roboty asfaltowe jako to : chodniki, terasy, posadzki w gorzelniach, browarach, stajniach, piwnicach J i t. p. warstwy izolacyjne itd. itd.

i®

mmmm

mmmm

A. BRATKOWSKI I SYN

polecają

SKŁAD WYROBÓW Z BLACHY

i pracownię

ROBÓT BLACHARSKICH B UDO WLANYCH, ulica Teatralna Ir. 9. naprzeciw Katedry

we Lwowie.

Sprzedaż po cenach fabrycznych

według oryginalnego cennika

Na wystawie wiedeńskiej dyplomem

z roku 1873 premiowany uznania

Pod i t-dakeyą prof. Dr. Br. Radziszewskiego, wychodzi we Lwowie juz rok trzeci, czasopismo

Lwów, ulica Karola Ludwika pod I. 9. róg nlicy §ykstuskiej.

J. MUH0EFËR

c. k. nadworny optyk

Ln ów, ulica Korola Ludwika liczba 9

róg ulicy Sykstuskiej.

Największy skład przyrządów optycznych,

matematycznych i fizykalnych,

a mianowicie :

wielki wybór Okuł* rów. Lornet i Cw ikierów o najlepszych szkłach w rajrozmaitszych oprawach. Binokli teafrainyth i pniowych jakoteż dia marynarki najnowszej i najlepszej konstrukcyi. Daiekow idzów, Mikroskopów, Ciepłomierzy, Cukromierzy, Alkoholomierzy, Kon pasów', Busoil, Lup i t. p.

NAJWIĘKSZY SKŁAD

Barometrów metalowych t. z. Aneroidów,

najnowszej konstrukcyi, służących do spostrzeżeń meteorologicznych i do mierzenia wysokości, te ostatnie z tabelami redukcyjnemi.

Wielki skład przyrządów

d!s PD- inżpierói, letarzy, właścicieli fabryk i szkół

mianowicie :

Thccdcliiy, Teleslcyt, si ci y miernicze, instrumenta niwelacyjne, Sestanty, Kątomierze, Taśmy miernicze, Bajscejgi i t. p. Maszyny indukcyjne, laryngoskopy, lustra dla okulistów (Augei Spiegel), zbiory szkieł optycznych dla ol ulistóu\ Manometry i inne części do montowania parowych kotłów i t. p.

WßZ 1‘eparacye przyjmują się. — Cenniki rozsyłam. Ekspedycya najszybsza.

Lwów, u!. Karola Ludwika l. 9, róg ul. Sykstuskiej.

Lwów, ulica

BI

(I)

arola Ludwika pod liczbą 9. róg ulicy Sykstuskiej.

HOSMOS

organ Towarzystwa Przyrodników imienia Kopernika.

Kosmos wychodzi w zeszytach miesięcznych, zbro-szurowanych, okoio 40 arkuszy rocznie, z drzeworytami i tablicami litografowanemi..

Półroczna prenumerata wynosi we Lwowie w księgarni Bełzy złr. 2 et. 50 — w Warszawie u Gebethnera i Wolfa Rs. 2 w Poznaniu u Żupańskiego Mk. 6.

^broszurowane roczniki z r. 1876 i 1877 można jeszcze nabyć po cenie prenumeracyjnej. — Roczniki te zawierają prace pp. Abakanowicza, Birkenmajera, Ciesielskiego, Fabiana, Godlewskiego, Grabowskiego, Janoty, Kreutza, Nenckiego, Niedżwiedzkiego, Ochorowicza, JRościszewskiego, Staneckiego, Syrskiego, Tynieckiego, Zacharjewicza i wielu innych.

{Q

_ Prenumerować można we wszystkich księgarniach krajowych i zagranicznych.

|    g A T^rF- A JD    >

TOWARZYSTWA

3-

PRZEMYSŁOWEGO |

we Lwowie,    |t

ulica Kopernika 1. 9. wykonywa

wszelkie w zakres ten wchodzące roboty

jako to :

etykiety, formularze, blankiety rachunkowe, wekslowe, rejestra gospodarcze, bilety wizytowe, | plany, mapy itd. itd.,

niemniej przedmioty najwyszukańszego artystycznego wykończenia wymagające po cenach najctmiarkowońszych.

£    'ff.

!f

13-

!>

ZYGMUNT KĘMERSK

inżynier cywilny z upow. rządowem

otworzył ^ancelarję

we Lwowie,

przy ulicy Majerowskiej 1. 3.

przyjmuje zamówienia do wykonania projektów lub przeprowadzenia budowli i wszelkich robót wchodzących w zakres inżynieryi lub budowniczy —

tak w miejscu, jako też i na prowincyi.

Z drukarni K. Pillera

Nakładem Towarzystwa Politechnicznego %ve Lwcwie.