Prenumerata z przesyłką pocztową to Austryi wynosi: rocznie

6 złr.

półrocznie ....    3    „

Numer pojedynczy kosztuje 60 ct.

Bedakcya i administracya znajduje się przy ulicy Krasickich 1.8*

Członkowie Tow. będą otrzymywali to pismo bezpłatnie.

Wszelkie reklamacye należy wnosić najdalej do dni 14.

TOWARZYSTWA POLITECHNICZNEGO WE

Wychodzi dnia 20. każdego miesiąca.

Inseraty przyjmuje w Wiedniu, Pradze i Peszcie, expedycya anonsów Haasenstein & Vogler, jakoteż jej ajencje w Austryi, Niemczech i Szwajcaryi.

Komitet redakcyjny składają panowie: Heppe Edward, inżynier kolei Karola Ludwika, Jägermann Józef, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej. Paweł Stwiertnia, inżynier-elew kolei Karola Ludwika, Julian Zadmriewicz, rektor c. k. Szkoły Politechnicznej i Dr. Władysław Zajączkowski, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej. Odpowiedzialny redaktor LUDWIK BADWANSK1 autoryzowany inżynier cywilny.

Dwa Medale zasługi na wystawie Lwowsïiej 1817.

Wr.1878. przyjęty do budowy gmachu sejmowego.

Jaisz fferyla Darowsti

FABRYKA CEMENTU

DŁUGOSZOWSKIEGO & STRUSZKIEWICZA

Stacja drogi żelaznej arcyks. Albrechta i tele-graficzna Dolin«) poleca icyrób ten krajowy równający się fabrykatom /a-i 53 granicznym, o 40% droższym B stwierdzony licznemi pró- B' pj? bami publicznemu potwier-^

|||jj dzony przez inakomiy^y fäP tośc i fachowe pochie-#j£L w S-sS bnemi świadectwami, /^ “ również zaszczycony medalami za podnie-# sienie przemysłu #>Q krajowego.    B ^

CEMENT mający zastoso-wanie:    B

przy wszel-kich budo-

w lach wo-    #żłoby etc. przyjmuje na powyż-

g dnych prz vBB 8ze roboty zamówienia i wykonuje , , j    C Bp° umiar. cen. jak również udziela wszel-

L za ' a a- m    #kich wyjaśnień i sporządza na żądanie

^wszelkie techn. oblicz., plany etc.

M fundamentów, do B narzutek na wypra-B wy w miejscach B na wilgoć narażo-B nych, do wylewania warstw izolacyjnych, do ciągnienia gzymsów, do odlewania wszelkich

1 ozdób architektonicznych, do sporządzenia posadzek, chodników betonowych, korytarzy, stajen, do sporzą-B dzania rur wszelkiego rodzaju, #kładąc takowe na miejscu, — do »sporządzania zbiorników na wodę, gnojówkę etc., do wyprowadzenia robót (rowów) betonowych, schody,

niu

Główny skład dla Lwowa u Jana Schumana pl. Marjacki 1. 9.    j

k. koneesyonowany i zaprzysiężony inżynier cywilny

otworzył foióro we Lwowie

przy ulicy Jagielloński\ej l. (, na I. piętrze.

c.

Przyjmuje wszelkie zamówienia i podejmuje się wypracowania planów i kosztorysów, tudzież prowadzenia lub wykonania w drodze przedsiębiorstwa robót we ziach budownictwa lądowego i wodnego, dróg i mostów, pomiarów geometrycznych, nia i nawodniania łąk, drenowania pól, kładania młynów etc., jakoteż wszelkich czynności przy sądowych oszacowaniach budynków, fabryk i całych gospodarstw, sprawdzania granic etc.

wszystkich gałę-

osusza-

za-

A9,

Medal zasługi na wystawie przemysłowej i rolniczej we Lwowie 1877.

PIERWSZA GALICYJSKA PASOWA FABRYKA PABKIETOW

w Kamionce Strumiłow ej.

Nowo otworzona fabryka parkietów" w Kamionce Strumiłowej ma zaszczyt uwiadomić mniejszem szan. Pu-blicao*urrSs.yna stop, odpowiedni, «saedkim «,'maganiom cps^, smjtu, P₌

i wykonywa wszelkie zamówienia które adresowane byc mogą a o o -aŁUvJ -, nJiVn Żółkiewska Nr 8b Strumiłowej albo do Kantoru młyna parowego Kamioneck.es« ». Lwowie. nltca Zolkiewoka Nr

Fabryka parkietów raopatrrona jest w masryny parowe stolarskie według najoowstych wyoalaaRow i konstrukcyj, w sztuczne aparaty suszarniane i w nader obfity wybór najpię niejsz    wvkoiîanie

..mówieni, gwarantować może z. trwały i sueby matery.ł, ». ra gustowne . modne    .

Na żądanie rozsyła fabryka parkietów ilustrowane katalogi i cenniki.    KSFOi ul. MlBlf ii. luHlłui 1 uy 11«

@®8®®®©©®@®®®S@e©©@&3@@®©»®Ô©®®®©®®S®®®®®®

©®

90

PRZEMYSŁOWE

Stowarzyszenie zarejestrowane z nieograniczoną poręką

‘ WE LWOWIE

ulica Kopernika liczba 9

§ wykonywa pod gwarancyą, na podstawie tak j| własnych jak i cudzych projektów, wszelkiego g rodzaju roboty budownicze, wodne, irrygacyjne

i miernicze.

jFctlor^łsza,

PIECÓW KAFLOWYCH na Zwierzyńcu pod Krakowem przyjmuje zamówienia na

PIECE KAFLOWE

zwykle lub OZDOBNE z KOMINKAMI i

| Ozdoby architektoniczne J

z Terrakoty

podium danych rysunków'.

§ Cenniki pieców przesyłają się na żądanie franco. g

Aires ila listów Mów, met dom lila.

®®®©®®®©©®©©©©©©©e©e©fc©9©®®©j&$©©©®©8®©©©®©

Sä

I St. XT'aydo-sxricz

8    Lwów ulica HaMa !. 1.

poleca swój

nowsze dzieła techniczne

znajdujące się na składzie w księgarni

GÜBEYNOWICZA i SCHMIDTA

M AGAZYN

obficie zaopatrzony

2 w papiery kancelaryjne, lutowe i rysunkowe, rekw-i- g g żyta do pisania, rysowania i malowania, perfumy, g B mydlą, pudry francuzkie i wiedeńskie, książki do g B modlenia, albumy, pugilaresy, portmonetki berlińskie g S    i inną galanteryę,    g

oraz    w

w rozmaite przybory do robienia kwiatów, |

S przyjmuje wszelkie zamówienia na bilety wizytowe dra- fjjj g kow ane i litografów ane jakoteż najmodniejsze monogramy g

B na listach i kopertach w rozmaitych kolorach po najumiarkowaó- g g    • szych cenach.    !

B es«r Zamówienia na prowineyę załatwiają się najakuratniej i nnj- © g    spieszniej-    g j

BB®B®B®B®B®B®B®B®B ®Bg|B®B®B®B®B®B®B®B $B®B®B i

DRUKARNIA

KORNEL PILLER

Właściciel DRUKARNI, LITOGRAFII I GISERNI

LIT o cs-xa

we Lwowie

ulica Łyczakowska 1. 3,

poleca swój odpowiednio urządzony Zakład będący w możności

współzawodniczyć z każdym zagranicznym Zakładem,

W DRUKARKI wykonywa dzieła wszelkiej objętości, księgi tabela-raporta, rejestra, juksta i kwity gospodarskie, lasowe i ban-adresy, rachunki, oblatorja, frachty i aiisze różnej wielkości, jako też i bilety wizytowe a la minute w różnych kolorach.

ryczne,

kowe,

W LITOGRAFII portrety kredowe i ryte, listy zastawne, kwity udziałowe, kupony i wszelkie druki manipulacyjne, bankowe, weksle, dyplomy ekonomiczne i wypisowe dla rzemieślników, nuty muzyczne litografowane, pisane na kamieniu lub autografowane wraz z tytułami, sygnatury aptekarskie, etykiety kupieckie, adresy, bilety wizytowe, noworoczne, zaproszenia, listy lub bilety ślubne, jakoteż wszystkie roboty autograficsne w różnych kolorach.

W GISERNI odlewa czcionki, justunki, linje, sztegi i interlinje, przyjmuje linje mosiężne do przecinania podług systemu.

Ceny bardzo umiarkowane.

•we Lwowie.

Dąbrowski, Przewodnik dla ślusarzy .

Heurich, Przewodnik dla cieśli .

„ Przewodnik dla stolarzy .

Hirszel, Przewodnik dla murarzy Kluger, Wykład wytrzymałości materyałów Kucharzewski i Kluger, Wykład hydrauliki Niewęgłowski, Arytmetyka

„ Kurs mechaniki rozumowej 2 tomy .

Pietraszek, Przewodnik dla maszynistów Rylski, Podręcznik mechaniki rolniczej Sągajło, Algebra wyższa Zajączkowski, Wykład nauki o równaniach różniczkowych, 6 zeszytów Engelhard und Ćhlupp, Handbuch des Eisen-bahu-Transportdienstes, 2 tomy .

Hermann, Mechanik der Zwischen- u. Arbeite-

maschinen, 3 części .    »    7.80

Heusinger von Waldegg, Handbuch für specielle Eisenbahn-Technik: I. Band, Eisenbahnbau złr. 16.60. II. Der Eisenbahn-Wagenbau złr. 18.20. III. Der Locomotivbau złr. 23.40. IV. Technik des Eisenbahnbetriebes złr. 19.50. V. Bau und Betrieb der Secundär- und Tertiärbahnen.

Klassen, Handbuch der Hochbau-Construc-tionen .    .    •    •    _ •

Rohr, Handbuch des practischen Eisenbahndienstes, 2 tomy

Winkler, Vorträge über Eisenbahnbau:

Oberbau złr. 4.—. II. Weichen und Kreuzungen złr. 3.20. III. Schiebebühnen und Drehscheiben złr. 3.20. V. Unterbau złr. 3.60. XI. Signalwesen. Winkler, Vorträge über Brückenbau : Eiserne Brücken: Gitterträger und Lager gerader Träger złr. 5.20, Theorie der Brücken*. Aeussere Kräfte gerader Träger złr. 5. Innere Kräfte gerader Träger złr. 4.80.

. złr. 2.50

2.—

2.—

2.50

*    9.75

„ 13.— „ 2.60 „ 16.25 „ 3.75 , 3.— „ 3.58

« 8.—

,    7.50

. złr. 24.05

.    * 9.75

I. Eisenbahn-

Księgarnia utrzymuje zawsze znaczniejszy skład róinyeh planów architektoniczny eh, wzorów budowli i przyjmuje zamówienia na wszystkie dzieła w zakres budownictwa, mechaniki I technologii wehodzące. Katalogi rozsyła na żądanie.

Rok założenia 1773.

Prenumerata z przesyłicą pocztową w Austryi wynosi: rocznie .    .

półrocznie .... 3    „

Numer pojedynczy kosztuje 60 ct.

.    . G złr.

DŹWIGNIA

Redalrcya i administracya znajduje się przy ulicy Krasickich 1.8.

Zużytkowane artykuły będą według umowy honorowane.

Członkowie Tow. t>ędą otrzymywali to pismo "bezpłatnie.

ORGAN

TOWARZYSTWA POLITECHNICZNEGO WE LWOWIE.

Rękopisma nie użyte zwraca Redakcya na żądanie.

Wychodzi dnia 20. każdego miesiąca.

Komitet redakcyjny składają panowie: Edward Heppe, inżynier kolei Karola-Ludwika, Józef Jägermann, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej, Pawef Stwiertnia, inżynier - elew kolei Karola-Ludwika, Julian Zachariewicz, rektor c. k. Szkoły Politechnicznej i Dr. Władysław Zajączkowski, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej, Odpowiedzialny redaktor: LUDWIK RADWAŃSKI,

autoryzowany inżynier cywilny.

Sprawy Towarzystwa.

petycye będą drukowane w odpowiedniej liczbie egzemplarzy jako odbitk

„Dźwigni“ i będą przesłane odpowiednim władzom i osobistościom W skutek zmiany nazwy Towarzystwa zachodzi potrzeba nabycia nowych pieczęci i tablic. Zarząd uchwala na ten wydatek odpowiedni kredyt. . Na wniosek p. Radwańskiego uchwala Zarząd uzupełnić wydawnictwo Pan Antoni Idzikowski, inżynier kolei Łupkowskiej w Przemyślu, j auj;₀graflj planu gmachu sejmowego przez bezpłatne udzielenie człon-przyjął mandat na reprezentanta Towarzystwa, o czem się Szano- | jj.Qm Towarzystwa autografij rysów poziomych. Dla wykonania tej wnych członków uwiadamia.    ; uchwały wybiera Zarząd komisyę złożoną z pp. Janowskiego, Radwań

skiego i Slapy. Komisya ta jest upoważniona do robienia układów co do kosztów z rysownikiem i zakładem litograficznym. Zarząd uchwala wystosować podziękowanie do p. rektora Zacharjewicza za życzliwość z jaką popiera nasze czasopismo przez ofiarowanie swoich prac do Składamy serdeczne podziękowanie p. U. Koschinie inżynierowi-; je^o ujy^]jU> Uchwalono zwołać nadzwyczajne posiedzenie Zarządu, elewowi kolei Karola-Ludwika we Lwowie , za dzieła techniczne ofia-

L. 288.

Ogłoszenie.

Lwów, I3. sierpnia 1878.

L, 289.

Zarząd Towarzystwa.

Podziękowanie.

rowane przez Niego bibliotece Towarzystwa.

skoro komisya petycyjna przedłoży wszystkie petycye. Na wniosek skarbnika uchwalono zakupić z funduszu żelaznego jeden los krakowski

Lwów, 13. sierpnia 1878.

Zarząd Towarzystwa.

i stanisławowski.

Sprawozdanie

Sprawozdani©

z posiedzenia Zarządu odbytego na dniu 22. lipca 1878 r.

z posiedzenia Zarządu odbytego na dniu 5. sierpnia 1878 r.

Przewodniczący p. Niedzielski.

Obecni pp. Goltental, Kakowski, Kovats, Radwański, Slapa,

Stwiertnia.

Przewodniczący p. Niedzielski.

Obecni pp. Janowski, Kakowski, Kovats, Radwański, Slapa

Zatwierdzono protokół z posiedzenia Zarządu odbytego na dniu .    : 22. lipca b. r. Przyjęto 5 nowych członków. Komisya petycyjna uwia-

'"'zatwierdzono protokół- posiedzenia Zarzadu odbytego na total*.mi.    ii prawo ustawodawstwa dla c.Ł szkoły politechniczej

3 czerwca b. r. Przyjęto 16. nowych członków. Pismo c. k. dyrekcyi : aaleiy obecnie wyła.czme od c k Ministerstwa. Wskutek tego oświ.d-Policy, we Lwowie z dnia 4. lipca b. r. 1. 13.609, w którem oznajmia, i cienia, przyjmuje Zarząd en bloc petycję wypracowana przez komisję, iż statut uchwalony na walnem zgromadzeniu Towarzystwa zatwier- : w sprawie przyznania głosu wirylnego w Sejmie każdoczesnemn r.kto-dziło Wysokie c. k Namiestnictwo, powziął Zarząd do wiadomoSci. i rowi tutejszej c k. szkol, politechnicznej Po rozpatrzeniu projektu Komisya petycyjna przedkłada petycye w sprawie przyznania gloB„ : petycji w sprawie zaprowadzenia języka polskiego przy kolejach gali-wirylnego w Sejmie kaidoczesnemu rektorowi tutejszej c. k. szkoły ; cyjskich, uchwala Zarząd zwrocc uwagę komisji petycyjnej, aby w tej

politechnicznej. Ponieważ swojego czasu toczył się spór między Sej- ;    ore ***    h-eprowa-

L a Minist rstwem ożwiat, co do przyznania prawa ustawodawstwa i dzenie naszego i,dama „inoiUwiły. List p. Bronisława Komorowskiego,

, .    .    ,    ,    .    „ „U Un literata we Lwowie, w którym tenże oświadcza, iż zaproszeniu na

w rzeczach c.k. sz o y po i ec niczuoj, pize ⁰ ^ ”?Sl '    ’    i i członka korespondenta Towarzystwa czyni zadość, przyjmuje Zarząd

misya petycyjna wj wie zia a się, czy sz-o a p    _ ,    , , i j zadawalajacej wiadomości. Skarbnik przedkłada budżet za miesiąc

smeiDiuBiu UWJU1B1 1 « lu .    °    .    , J ' i uchwala zaprosić p. Idzikowskiego, inżyniera kolei Łupkowskiej

takowe od Sejmu za eza o ■ razie zas przeciwnym, pe ycya ypi ; Przemyślu na reprezentanta Towarzystwa. Zarząd uchwala urządzić co«ua pite. komis,ę bet żadnej zmiany prz,jętabędzua Potwrerdzon, ;    ? członków do Żółkwi, Dla wykonania tej uchwały wy-

now, statut Towarzystwa uchwala Zarząd d.c wydrukować w 1.000;J ^ tomitet urządzając, złożony z p. przewodniczącego egzemplarzach . maja byc załączone egzemplarze takowego do Wj-. Gajewstieg0j i„iJni,ra-el.w» kolei Karola Ludwika; Góreckiego bliższego numeru -Dźwigni“ lako dodatek. Również uchwalono dać ; w J    y J .    . . , . t i* • a •

wydrukować regulamin Towarzystwa w

niektóre paragrafy nowego statutu kolidują z niektórymi paragrafami dawnego regulaminu, przeto uchwala Zarząd wybrać komisyę złożoną z pp. Goltentala i Stwiertni, któraby poczyniła odpowiednie poprawki

i Zarządowi dotyczące wnioski przedstawiła, po czem dopiero nastąpić j    f₀ warZVStwa przystąpili:

może przedruk. Na wniosek komisyi petycyjnej uchwala Zarząd wnieść i

do Sejmu 3 osobne petycye, t. j. petycyę’w sprawie przyznania głosu ; Baranowicz Antoni, inżynier Wydziału krajowego, wirylnego w Sejmie każdoczesnemu rektorowi tutejszej szkoły polite- i Bartl Jan Karol, urzędnik kolei Czerniowieckiej. chnicznej, petycyę w sprawie zaprowadzenia języka polskiego przy ; Barzykowski Szczęsny, inżynier-elew Wydziału kiajowego. kolejach galicyjskich i petycyę w sprawie budowniczych. Wszystkie ; Borkowski, urzędnik kolei Czerniowieckiej.

Ô00 e^zemularzach Ponieważ i adjunkta w urzędzie budowniczym miejskim ; Jarockiego, inżymera-5°° egzemP'aizacłl- °nie " asystenta kolei Karola Ludwika; Nowakowskiego, urzędnika Wydziału

trajowego; Schmidta, inżyniera-elewa kolei Karola Ludwika i Świątkowskiego, arebitekty. Na tern zamyka p. przewodniczący posiedzenie.

: języku przedstawia często znaczne trudności. Na dzisiejszym ! stanie rzeczy zatem cierpi sama służba kolejowa, a wszelkie I czynności niepotrzebnie i ze szkodą dla admiuistracyi bardzo | są utrudnione.

Borowicz Ludwik, inżynier-elew kolei Karola Ludwika.

Br. Brückmann Artur, inżynier

Drewnowski Ignacy, inżynier-asystent kolei Czerniowieckiej.

Geringer Józef Kalasanty, urzędnik kolei Karola Ludwika.

Gustawicz Bronisław, nauczyciel gimnazyalny.

Hermatnik Erazm, architekt.

Idzikowski Adam, inżynier kolei Łupkowskiej.

Kempner Władysław, inżynier kolei Albrechta.

Klein Józef, inżynier-elew kolei Karola Ludwika.

Koszyk Stanisław, inżynier-asystent kolei Karola Ludwika. Krzyżanowski Kazimierz, architekt.

Mahl Maksymilian, urzędnik kolei Czerniowieckiej.

Machniewicz Kazimierz, c. k. praktykant budownictwa.

Mitscha- Adam, c. k. praktykant budownictwa.

Łaba Wiktor, inżynier-elew kolei Karola Ludwika.

Ezehak Jan, chemik.

Zamojski Antoni, inżynier-asystent kolei Czerniowieckiej.

Żuławski, inżynier.

Członkiem korespondentem mianowany p. Bronisław Komorowski literat we Lwowie.

Z powodu urzędowego języka obcego, zarząd kolei że-i lazuycb, które w kraju i dla kraju istnieją, z kraju czerpią i swe soki żywotne i są subwencjonowane z publicznego grosza,

I jest złożony w ręce ludzi obcych, którzy znają stosunki kra-i jowe z pisanych relacyj, którzy z krajem niczem nie są związani i i którym myśl o interesach kraju i gorliwa o nie troskliwość i jest nieznana. Taki zarząd w swej taryfowej polityce i zarzą-i dzeniach często interes kraju stawia na ostatnim planie, sprowadza nieustanne a słuszne skargi publiczności, przedsiębiorców, kupców, producentów, skargi całego kraju, zatem odpowiednim być nie może.

<>©<£>

PETYG YE

które wniesie

ZARZĄD TOWARZYSTWA POLITECHNICZNEGO

NA. TEGOROCZNY SEJM KRAJOWY.

Wysoki Sejmie!

Dalszem następstwem używania niemieckiego języka przy kolei jest to, że młodzież nasza ciężką nieraz pracą i wśród walki o chleb powszedni, przebija się przez szkoły średnie, kończy akademickie studya techniczue, ażeby potem lata całe czekać na miejsca, zajmowane przez obcych, mających w obec niej pierwszeństwo. Ci zaś technicy polscy, którzy zdołali się dostać do służby kolejowej, w całej swej dalszej karyerze zawsze bywają upośledzani. I na to tylko kraj opłaca ciężkie podatki na utrzymanie średnich i wyższych zakładów technicznych, ażeby wychodzący z tych zakładów uczniowie, bez-Podpisane Towarzystwo politechniczne, istniejące na pod- j skutecznie walczyli z protegowaną obczyzną i mnożyli tylko stawie załączonego statutu, udaje się do Wysokiego Sejmuj nazbyt liczny proletaryat inteligencyi. z przedstawieniem i prośbą w sprawie mającej nie tylko dla i Że tak fatalne stosunki rzeczywiście istnieją u nas, a ży-lieznego u nas zastępu techników, ale i dla całego kraju do-1 wio1 ob8J ua kolejach naszych jest protegowany z krzywdą niosłe znaczenie.    i krajowców, dowodzą najlepiej cyfry, odnoszące się do dwóch

W kraju naszym ua wszystkich kolejach żelaznych, nawet państwowych, język niemiecki jest dotąd językiem urzę- |^eji a oparte na autentycznych danych, dowym.    Jeżeli posady urzędników (bez wliczenia służby) przy

Zanim przedstawimy bezpośrednie praktyczne następstwa !obu ^ kolejach podzielimy na dwie kategorye, mianowicie tego faktu, w wysokim stopniu i z wielu względów szkodliwe, i wyższe, od dyrektorów do inżynierów lub ekspedytorów włącznie, musimy jako Polacy przedewszystkiem zaznaczyć, iż fakt ten !¹ niższe, od asystentów lub oficyałów, otrzymamy następujący obraża kraj w narodowych jego uczuciach.

Galicya mając od dłuższego czasu prawo przemawiania w swych sprawach przez usta legalnych Reprezeutacyj, umiała ! 48 (32°/₀) krajowców. Prócz tego w tej kategoryi wyższych już sobie wywalczyć zaprowadzenie języka ojczystego w sądzie, i posad, krajowcy zajmują tylko niższe stopnie, czego dowodzi ich szkole i urzędzie. We wszystkich gałęziach admiuistracyi pu- ! roczna płaca. Stu urzędników obcych pobiera łącznie 323.660 złr. blicznej zaprowadzony jest język polski, a gdy nawet pod j płacy, czyli średnio na jednego 3.237 złr., krajowcy zaśpobie-rządem rossyjskim, w Królestwie Polskiem, w zarządach ko-! rają łącznie 117.570 złr. czyli 2.449 złr. na jednego, lejowych język polski jest urzędowym, jedynie tylko galicyjskie koleje opierają się uporczywie powszechnemu a tak natural-! 379 (41%), krajowćy 536 (59°/₀). Pomimo tej przewagi li-nemii i koniecznemu prawu.

Ale oprócz tego, iż lekceważenie tego prawa obraża ! których z powodu bezpośredniej styczności z publicznością w wysokim stopniu nasze narodowe uczucia, jest ono także | znajomość języka polskiego jest konieczną, pod względem wielce szkodliwem ze względu na praktyczne potrzeby i in-i płacy żywioł krajowy jest także pokrzywdzony. Na jednego

bowiem urzędnika obcego wypada średnio roczna płaca 1016 Używanie języka niemieckiego w zarządach kolejowych, j złr., na jednego zaś urzędnika krajowca tylko 933 złr.

Przedstawiając te fakta i smutne ich następstwa świa-

najważniejszych w kraju kolei: Karola Ludwika i Czerniowiec-

rezultat :

Na 148 posad wyższych jest 100 obcych (68°/₀) a tylko

Posad niższych jest razem 915, z tych zajmują obcy

czebuej krajowców na niższych, gorzej płatnych posadaeh, na

teresa kraju.

mających nieustanną styczność z publicznością w ruchu towarowym i osobowym, w różnego rodzaju robotach i przed- jtłej a patryotycznej rozwadze Wysokiej Heprezentacyi kraju siębiorstwach, sprowadza liczne nieporozumienia, stratę czasu i i upraszając o zaradzenie złemu, wychodzimy z tego założe-i zwłokę w obrocie.

uia, iż koleje żelazne obok swego prywatno-przedsiębiorczego Język niemiecki, jako urzędowy, wywołuje także roz- j charakteru, mają także charakter publiczny; że kraj, który liczne trudności w służbie wewnętrznej. Dość powiedzieć, : wygórowanemu taryfami je utrzymuje i do wysokich dywidend im że niższy personel służbowy otrzymuje w języku, którego i dopomaga, a w razie niepowodzenia wspiera je groszem podat-przeważuie nie zna, okólniki i rozporządzenia i za ich wy- j kowym, ma ze swej strony wszelkie prawo stanowczego konanie jest odpowiedzialnym. Również dla urzędników admi- | wymagania od nich, aby nie urągano jego narodowym uczu-nistracyjnych i technicznych, którzy ogólne i zawodowe wy-iciom, aby nie czyniono szkody znacznej części ludności nie kształcenie otrzymali w języku polskim, urzędowanie w obcym¹ znającej niemieckiego języka, aby zarząd ich został oddany

59

w ręce krajowców znających język, stosunki i potrzeby kraju I ważnych spraw edukacyjnych także i w kierunku technicznym,

tyle wmżnych spraw kultury krajowej, w której opinia Repre-W imię praw mowy ojczystej i w imię żywotnych iu- : zentanta szkoły politechnicznej nie będzie bez korzystnego teresów kraju, podpisane Towarzystwo uprasza :

„Wysoki Sejm raczy wezwać c. k. Rząd do zaprowadzenia języka polskiego na kolejach państwowych w Galicyi i do poczynienia wszelkich kroków, ! dynacyę wyborczą sejmową zmienić w tym kie-jakie za właściwe uzna, ażeby także w urzędowaniu i runku, ażeby każdoczesny Rektor c. k. szkoły pomnych subwencyonowanych kolei krajowych za- litechnicznej we Lwowie miał w Sejmie krajowym

głos wirylny.“

i silniej przejętych poczuciem tych potrzeb.

I wpływu na obrady i uchwały Sejmu.

Z tyeh powodów zatem upraszamy:

„Raczy Wysoki Sejm statut krajowy i or-

prowadzono język polski.“

Wysoki Sejmie!

Wysoki Sejmie!

Ordynacya wyborcza do Sejmu krajowego, zapewnia glos w tymże Sejmie nie tylko zastępcom interesów materyalnych i na całą Galicyę szkoły politechnicznej, z przyczyny tak wadli-właścicieli większej i mniejszej posiadłości wiejskiej, jakoteż i wości ustaw, jak i nieodpowiedniej organizacyi technicznej mieszkańców miast i trudniących się handlem lub przemysłem, : służby w ogóle, nie ma właściwie po ukończeniu studyów ża-ale również przedstawicielom interesów moralnych ludności, klnych widoków pracowania w obranym zawodzie, dając głos wirylny reprezentantom wyznań w osobach biskupów, jako też reprezentantom nauki w osobach rektorów oby- i mowania zajęć uiewchodzących w zakres jej powołania, a tym dwu uniwersytetów krajowych ; — uznaje przeto uzasadnioną i sposobem traci ona nie tylko możność dalszego kształcenia się potrzebę zastąpienia instytucyi naukowych w krajowej Izbie : w swoim zawodzie, ale narażoną jest na uronienie tego, czego ustawodawczej. Uniwersytety w teraźniejszej swej organizacyi i'się nauczyła w szkole, a nadto nie przynoszą jej owe uieod-i przy dzisiejszym rozwoju nauk, nie kultywując wiedzy w i powiędnie zajęcia nawet tyle korzyści materyalnych, ile każdy całym jej zakresie, nie przedstawiają tern samem wszelkich i posiadający niższe nauki osiągnąć potrafi.

Rzeczone stosunki są szkodliwymi nietylko dla samych Część pewną nauk stosowanych, zwanych powszechnie jtechników, ale i dla naszego przemysłu, gdyż takie marno-tecknicznemi, wydzielono z biegiem czasu z zakresu uuiwer- i wanie sil a tern samem zniechęcanie do oddawania się stu-sytetów, i utworzono instytucje osobne, szkoły politechniczne, i dyom technicznym zmniejsza zastęp wykształconych praco-wyłącznie temu kierunkowi wiedzy poświęcone, a w uznaniu i wników, powołanych do oddania przemysłowi bardzo ważnych ważności tego kierunku, tej gałęzi ogólnej wiedzy , urządzono .i usług we wszystkich jego gałęziach, nie wyłączając i rolnictwa.

Przyczyna tej dziwnej anomalii, iż w kraju bogatym

Młodzież techniczna, wychodząca rok rocznie z jedynej

Stosunki takie zmuszają młodzież techniczną do przyj-

tejże wiedzy kierunków.

szkoły politechniczne na modłę uniwersytetów. Pod względem udzielania prawa nauczania kandydatów na docentów i profeso- : w surowe produktu a dążącym do rozwoju przemysłu, nawet rów szkól politechnicznych, pod względem organizacyi fakul- ! bardzo nieliczny zastęp techników nie posiada znośnych wa-tetów tudzież prawa wolnego wyboru, postawiono dziekanów j runków bytu, leży w tern, iż ustawodawstwo t nie udziela tech-i Rektora szkoły politechnicznej na równi z uniwersyteckimi, i nikom tej opieki, którą nad iunemi stanami rozciąga, i że dla tak samo jak pod względem nauki samej stoją te szkoły z i wielu gałęzi przemysłu nie ma dostatecznych albo brak uniwersytetami na równi, skoro w umiejętnej formie podają i zupełny odpowiednich technicznych stanowisk, państwowych uczniom swym najnowsze i najwyższe wyniki wiedzy.

W chwili, gdy system reprezentacyjny w Austryi wchodził w życie, organizacya szkoły politechnicznej we Lwowie i wszechstronnej opieki władz. Ustawami poręczono im swo-nie była jeszcze rozpoczętą, ani też szkoła ta pod każdym ! bodnę zastosowywanie wiadomości nabytych na uniwersytetach, względem na równi z uniwersytetem postawioną. Mc też dzi- ; jak niemniej zabezpieczono ich przed pokątną konkurencyą. wnego, że pochodzący z owych czasów statut krajowy i or- i Technik zwalczać musi nietylko bezprawną konkureneyę dyuacya wyborcza sejmowa, reprezentantowi wiedzy technicznej ! osób niefachowych, trudniących się publicznie partactwem, nie nadały prawa zasiadania w sejmie obok reprezentantów I ale oraz konkureneyę z empirykami, z którymi został posta-uniwersytetu. Dzisiaj, po dokonaniu owej réorganizacyi, po i wiony na równi ustawą przemysłową. Instytuty chirurgiczne zupełnem zrównaniu szkoły politechnicznej z uniwersytetem, i zniósł c. k. Rząd, aby połowiczna wiedza nie ubiegała się udzielenie Rektorowi tejże szkoły głosu wirylnego jest konie- j z gruntowną nauką, w technicznym zaś zawodzie walczyć musi cznem następstwem zmian zaszłych od wejścia w życie Sejmu i wyższe wykształcenie częstokroć z brakiem nawet wszelkiej krajowego, jest naturalnem, z tych zmian wypływającem uzu- ; nauki szkolnej.

pełnieniem tego, czego wówczas nie można było dokonać. — i Ustawą przemysłową z r. 1859 (ustępem drugim §. 23.) Jest to ścisłą konsekwencyą myśli, jaka przewodniczyła twór- ! utworzono instytucyę budowniczych. W celu uzyskania, końcom statutu krajowego, którzy chcieli mieć w sejmie repre- i cesyi na zentowaną naukę we wszelkich jej zakresach. Jest zarazem j wcale jakiemikolwiek bądź studyami szkolnemi — tylko zupełnie zgodnem z zasadą systemu reprezentacyjnego, Rektor : trzyletnią praktyką w przemyśle budowlanym lub przy urzę-bowiem szkoły politechnicznej nie jest mianowany, lecz przez idzie budowniczym w służbie wykonawczej, tudzież złożyć grono nauczycielskie wybierany. Jest to nakouiec zgodnem i egzamin, udowadniający uzdolnienie do sprawowania czynności z interesem kraju, ażeby nie tylko umiejętności abstrakcyjne j zawodowych. Brak właśnie gruntownej nauki szkolnej u zna-ale i wiedza zastosowana, tak ważny wpływ mająca na do- i cznej części budowniczych, koncesyowanych na mocy obowią-brobyt kraju, miała w Reprezentacyi kraju swego zastępcę, a j żującej ustawy, jest jedną z główniejszych przyczyn, że nasz to tern bardziej, że w Reprezentacyi tej rozstrzyga się tyle i przemysł budowlany, nie mówiąc już o architektonicznej jego

i autonomicznych.

Adwokaci i lekarze doznają na polu swej praktyki

budowniczego nie potrzebuje ubiegający wykazać się

ma

stronie, nie odpowiada dzisiejszym potrzebom i nie stoi na ; zyskają, ponieważ owi zdolni empirycy, którzy przy dzisiejszych wysokości nauki i sztuki. Wyżej powołane postanowienia j stosunkach wejść by mogli do zastępu budowniczych, pozo-ustawy przemysłowej uzasadnione były ówczesnemi stosun-! staną w zawodach, w których wzrośli i przyczynią się zuako-kami, gdyż przeważnie tylko empirycy byli głównymi czyn-j micie do pożądanego ich rozwoju, nikami przemysłu budowlanego, podczas gdy nieliczni naówczasj technicy poświęcali się wyłącznie tylko służbie państwowej ; dowi, aby stosownie do przeprowadzonego podziału lub kolejowej. Od czasu wejścia w życie rzeczonej ustawy : nauk w szkołach politechnicznych, zreorganizował zmieniły się jednak stosunki. Znaczna liczba techników, po-; odpowiednio państwową służbę techniczną i zmienił siadających wyższe studya, pracuje nietylko w przemyśle w tym duchu stosowne rozporządzenia.44 budowlanym, ale i we wszystkich gałęziach przemysłu, a in-

II. „Wysoki Sejm raczy przedstawić c. k. Rzą-

III. „Wysoki Sejm raczy przedsięwziąć odpo-

stytucya cywilnych techników z upoważnieniem rządowem i Wiednie środki, aby potrzebom kultury krajowej za-nadaje im daleko obszerniejszy zakres działania, aniżeli ustawa i dosyć się stało przez zorganizowanie służby melioracyjnej i obsadzenie takowej dostatecznym perso-.

•przemysłowa dla jednego tylko działu budownictwa.

-<î®€>------

Ogrzewanie i przewietrzanie pomieszkań

za pomocą ciepłego powietrza.

(Z rysunkiem na tab. IX.)

Ogrzewanie i przewietrzanie za pomocą ciepłego fpo-nierskich. Pomijając okoliczność, iż w praktyce przeprowadzono i wietrzą polega na zmniejszeniu jego gęstości i ciężaru ga-już rozdział wie łzy technicznej na architekturę, inżynieryę, : tunkowego przez działanie ciepła. Według prawa Gay-Lusaca mechanikę i technologię chemiczną, trudno pojąć dla czego i rozszerza się powietrze przez podwyższenie temperatury c. k. Rząd, który już uznał potrzebę takiego podziału wiedzy i o 1° C., o R ₂₇₃ swej objętości czyli: Gęstość powietrza technicznej w szkole i zaprowadził odnośne fakultety w poli-i zwiększa sie o */a73 przez zniżenie temperatury o 1° C. technikach , mimo to nie zreorganizował dotychczas odpo- : Jeżeli temperatura powietrza, znajdującego się w rurze pio-wiednio departamentu technicznego i tym sposobem wykluczył ! nowo ustawionej a na obydwóch końcach otwartej, zostanie techników, z wyjątkiem uczniów szkoły inżynieryi, od służby i podwyższona o KXP C., natenczas zmniejsza się ciężar gatunkowy powietrza o ¹⁰%₇₃ podczas gdy objętość zwiększa

Dla słuchaczów prawa, medycyny, filozofii i teologii i nelem technicznym.44 istnieje możność pracowania iw obranym zawodzie na posadach państwowych sędziów, lekarzy itd.; dla słuchaczów architektury, mechaniki i technologii chemicznej nie ma obecnie możności otrzymania posady w służbie rządowej, gdyż orga-nizacya tejże, oparta na dawniejszych potrzebach i systemie kształcenia młodzieży, wymaga rozporządzeniem z dnia 2go grudnia 1860 roku, ukończonych studyów specyalnie inży-

państwowej.

Ponieważ powietrze w górę uchodzące może być użyte

Rolnictwo, owa podstawa gospodarstwa krajowego, po-: się o ¹⁰%₇₃. W tej rurze nie może się przeto pomieścić trzebuje techników do przeprowadzania choćby najzwyklejszych : całkowita ilość powietrza ogrzanego, a przez to ustaje ró-robót melioracyjnych, nie mówiąc już o robotach, mających i wnowaga między powietrzem zewnętrznem a powietrzem wielkie znaczenie dla całych obszarów kraju a polegających i ogrzanem wr rurze, na uregulowaniu dzikich rzek naszych. Galicya nie posiada żadnej sieci rzek spławnych i kanałów. W innych krajach i jako przewodnik ciepła, przeto na podstawie powyżej wymie-rozpościerają rządy troskliwą opiekę nad podniesieniem rolnictwa i nionego prawa zaprowadził profesor Meissner w Wiedniu i handlu w tym kierunku, jak n. p, w Badeńskiem, gdzie na j sposób ogrzewania, który nazwano „ogrzewanie ciepłem po-270 kwadratowych milach funkcyonuje sześciu rządowych in- : wietrzem“. Pierwsze do tego przyrządy były tak zbudowane, żynierów kultury. U nas tylko galicyjskie Towarzystwo go- i iż w przestrzeni mającej być ogrzewanej znajdował się piec, spodarcze, pojmując ważność sprawy, utrzymuje jednego, a hia około którego umieszczono w odpowiedniej odległości

zatem jedynego na całą Gałicyę inżyniera kultury.

płaszcz z blachy lub muru. Miejsce wolne pomiędzy pła-Na podstawie powyższych przedstawień uprasza niżej j szczem a piecem komunikowało u góry i u dołu z powie-podpisane Towarzystwo politechniczne:    i    trzem pokojowem za pomocą jednego lub kilku otworów po-

do ogrzewania kilku innych pokoi, że takowe łączono rurami

Ponieważ w instytucyi cywilnych techników, zapro- i robionych w płaszczu. Zimne powietrze pokojowe dopływało wadzonej rozporządzeniem c. k. Ministerstwa stanu z dnia i dolnymi otworami do pieca, następnie ogrzewało się, aparte 11. grudnia 1860. L. 18.601, zastąpione są wszystkie działy i nowym prądem zimnego powietrza uchodziło górnymi otwo-techniki i przemysłu, a więc i dział budowniictwa lądowego, i rami do pokoju. Przyrząd ten mógł być użyty w ten sposób przez ludzi, którzy ukończyli wyższe studya techniczne,

ponieważ instytucya cywilnych techników w Galicyiiz dolną i górną częścią przestrzeni znajdującej się między istnieje i rozwija się a przeto nie zachodzi potrzeba udzie-i płaszczem a piecem. W taki sposób było przeto umożliwio-

lania nadął konsensów wyłącznie na budowniczych :

nem

Taki przyrząd ogrzewalny nazwano piecem płaszczowym

powietrza utrudniała ogrzewanie odległych pokoi. Również

iż za pomocą jednego tylko przyrządu ogrzewalnego I. „Wysoki Sejm raczy więc uchwalić rezolucyę i zdołano ogrzewać kilka pokoi stykających się z sobą, przez do c. k. Rządu o zmianę §. 23 ustawy przemysłowej i co zaoszczędzano wiele miejsca w pokojach i obsługiwanie z r. 1859 w tym duchu, by w ustępie pierwszym i kilku pieców, w miejsce słowa „budowniczego⁴⁴ zainieszczonem zostało: „cywilnego architekfy łub inżyniera z upo-ilub cyrkularnym. Bardzo mała różnica w wysokości obydwóch ważnieniein rządowem“—zaś ustęp drugi opuszczony ; otworów ogrzewalnych, a tern samem nieznaczna chyżość był całkowicie⁴⁴.

Przez takie ograniczenie postanowień ustawy przemysło- ; napotykało wielkie trudności urządzenie odpowiedniego miej-wej, nie zostaną naruszone bynajmniej prawa majstrów mu-1 sca dla przyrządu ogrzewalnego na tern samem pię-rarskich, ciesielskich i t. d., lecz przeciwnie, rzemiosła na tern : trze, na którem się znajdowały lokale ogrzewane. Umieszczono

61

przeto piec pod pokojami ogrzewauemi w osobnem miejscu,ido przyrządu ogrzewalnego był możliwy. Komórkę i rury izbą lub komórką ogrzewalną. Komórka ta komuni- j ogrzewalne należy wewnątrz i zewnątrz wyprawić zaprawą kowala z lokalem ogrzewanym za pomocą dwóch rur, które j wapienną; z wyjątkiem wewnętrznych części pieca nie może podobnie jak dwa otwory w płaszczu służyły do doprowa-jbyć wcale użytą glina, dzenia i odprowadzenia powietrza. Jedna z tych rur była

zwanem

6) Nim powietrze do komórki wstępuje należy oczyścić w połączeniu z najniższym punktem komórki ogrzewalnej,| takowe z pyłów organicznych, nadto należy je zwilżyć o tyle, druga zaś z najwyższym. W ogrzewanym pokoju znajdował i ₀ ile to okazuje się niezbędnie koniecznem. Do komórki się wylot pierwszej- rury w wysokości podłogi, drugiej zaś i ogrzewalnej wpuszcza się tylko tyle powietrza, aby takowe w wysokości wzrostu człowieka. Przy takim rozkładzie ucho-i pochłonęło całkowitą ilość ciepła wydzieloną w tym samym dziło zimne powietrze z pokoju po nad podłogą i dostawało j czasie, przez aparat ogrzewalny. Wpuszczone powietrze do-się do komórki ogrzewalnej, gdzie się ogrzewało piecem i i prowadza się w taki sposób do aparatu ogrzewalnego, aby powracało przez rurę w wyższym punkcie umieszczoną jako i najzimniejszy prąd powietrza dochodził do zimniejszych, zaś powietrze ogrzane. Późniaj zmieniono położeuie tych dwóch ; cieplejszy prąd do najcieplejszych miejsc przyrządu ogrze-kanałów w ten sposób, iż odprowadzano zimne powietrze w wy-i walnego.

sokości podłogi do komina pokojowego, a natomiast dopro-j ^ Należy umieścić otwory odprowadzające powietrze wadzano do komórki ogrzewalnej świeże powietrze z zewnątrz, ; ^ miejsca ogrzewanego na kilku najniżej położonych pun-które w takowej ogrzane, wciskane bywało do pokoi przez | ktach pokoja { nadaé kaQałom tym taki przekrój, aby chy-dalszy przypływ świeżego powietrza i jednoczesny ubytek jźość powietrza nie przechodziła 0-5 metra w sekundzie, tegoż kominem pokojowym.

8) Ciepłe powietrze Wpuszcza się z jak największą Rzeczony proces ogrzewania wymagał więcej ma- ! chyżością do ogrzewanego miejsca w wysokości 1*5 do 2U teryału palnego, a taka ustawiczna i silna zmiana powietrza i metrów nad podłogą, nie zawsze jest pożądaną, urządzono przeto przyrządy ogrzewalne w taki sposób, iż według potrzeby ogrzewanie świeżem j zwykłym kominem, lecz przez osobny do tego przeznaczony łub z pokoju odprowadzonem powietrzem zastosowane być! kanał ogrzewany, mogło. Dla ogrzania powietrza używano piece konstruowane na różny sposób i z różnego materyału. Używano najczęściej j vvadzac po podłodze zużyte powietrze, zaś świeże doprowadzać piece murowane, kaflowe i żelazne, które bardzo mało ró- i górą w wysokości wzrostu człowieka. W porze letniej odbywa zniły się od zwykłych. Piece żelazne zalecały się przez nizką ! się wentylacya za pomocą prądów w kierunkach przeciwnych, •cenę, małą objętość i wielki skutek. Skuteczne użycie takich

prostych środków, zapewniły temu systemowi ogrzewania j jak najmniejszej obsługi, szybkie i rozległe zastosowanie w praktyce jak n. p. w bardzo wielu domach publicznych i prywatnych.

9) Zużyte powietrze nie powinno być odprowadzane

10) Przy przewietrzaniu należy w porze zimowej odpro-

11) Należy aparaty tak konstruować, aby wymagały

Powyższe warunki przyjęto przy konstruowaniu aparatu ogrzewalnego przedstawionego na tablicy IX. a o ile takowe Chęć czynienia ulepszeń w zastosowaniu tego systemu ; Wypełniono, raczą osądzić czytelnicy z poniżej umieszczo-przez ludzi nie kompetentnych spowodowała powstanie gło- | Ü0O-O opisll [ rysunku, sów potępiających zastosowanie takiego sposobu ogrzewania.'

Pomimo niezbitych dowodów odpierających wszelkie poczynione zarzuty, znalazły takie głosy wielu zwolenników.

Na podstawie kilkuletnich doświadczeń w tym kierunku, pozwalamy sobie podać warunki, pod któremi ogrzewanie i j któw palenia, przewietrzanie za pomocą ciepłego powietrza ze skutkiem zastosowane być może :

Na rysunku oznaczają: 6r. Ognisko.

B. Palenisko.

a. Drzwiczki do wyprzątywania pozostałych produ-

a\ Zruszt mogący być obrócony na swej osi. b. Drzwiczki do nakładania paliwa i rozniecania ognia.

1) Należy obliczyć ilość ciepła utraconego w pewnym czasie przy średniej temperaturze zimowej przez ściany i powały, które miejsce ogrzewane zamykają.

c.    Otwór do przypływu powietrza.

d,    e, f, g, h. Drzwiczki do czyszczenia.

E. Dymochłon (Bmisseur) utworzony przez system rur

2) Należy przyjąć aparat o tak wielkiej powierzchni j prostopadłych, ogrzewalnej, aby ta powierzchnia wydawała w tym samym I a- Kanał dla zimnego powietrza.

•czasie tyle ciepła, ile utracone zostało przez ściany.    ß• Kanał dla ciepłego powietrza.

Powierzchnia, która ciepło wydziela, powinna być ogrzana !    Rura dla zużytego powietrza. .    _

najwyżej do 90» C„ w naj«rSZym zaś razie nie powinna! A- Kura fj* »grzan,a kanału , w zimie.

J i ., .    , -ronnP    i z. Piec dla ogrzania kanału e w lecie.

przechodzić temperatury 180» C.    i R W) & Regulatory dla przypływu powietrza.

Y. Komórka ogrzewalna w której są ustawione przyrządy.

3) Powierzchnię ogrzewalną należy sporządzić z takiego materyału i tak połączyć jej części składowe, aby takowa przy jakiejkolwiek temperaturze nie przepuszczała powietrza i nigdy się nie rozżarzała.

Ognisko 6r napełnia się węglem, z którego wytwarzają się gazy. Te gazy utleniają się całkowicie w górnej

4)    Przyrząd ogrzewalny powinien być tak skonstruo- | części B, przy dostatecznym przypływie powietrza. Powietrze

wany, aby materyały palne mogły się spalić całkowicie, je-| potrzebne dla podtrzymywania obydwóch procesów regu-dnostajnie i bez tworzenia dymu.    iłuje swój przypływ samodzielnie. Spalenie odbywa się bez

5)    Materyał komórki i rur ogrzewalnych winien być | dymu. Piece napełniają się laz na 24 godzin i funkcyonują wykonany ze złych przewodników ciepła, tudzież winno być ! w tym czasie bez żadnej pomocy. Ruch powietrza odbywa urządzenie tak przeprowadzone, aby każdego czasu dostęp i się podczas ogrzewania i przewietrzania w następujący sposób:

]) Powietrze uchodzi na dwór kanałem a i ogrzanym kanałem f, a natomiast wchodzi do komórki Y świeże powietrze z dworu otworem -tt, następnie ogrzewa się w komórce i uchodzi kanałem ß do pokoju.

WYSTAWA RYSUNKÓW

uczniów lwowskiej szkoły politechnicznej.

2) Zimne powietrze pokojowe dochodzi kanałem a doi

Z okazyi zakończenia roku szkolnego, urządziła tutej-komórki Y— i powraca napowrót kanałem ß jako ogrzane isza szkoła politechniczna w dniach 24, 25, 26 i 27 lipca do pokoju. Za pomocą klapy h i regulatora R, reguluje się j wystawę prac uczniów tejże szkoły. Myśl urządzenia podobnej dopływ zimnego lub ciepłego powietrza do ogrzewanego i i wystawy wyszła z grona profesorów, któremu należy się

przewietrzanego miejsca.

; prawdziwe uznanie, iż podano naszej publiczności sposobność Klapa P umożliwia samodzielny dostęp świeźego po-; przekonania się o postępie i rozwoju tego zakładu technicznego

wietrzą do komórki Y.

w kraju. Szkoła budownictwa, inżyuieryi i budowy maszyn 3) W lecie uchodzi powietrze z pokoju do komórki U wystawiła rysunki, szkoła chem. technologii wytwory che-przez kanał /3, z komórki odprowadza się takowe na dwór i    a wszystkie okazy w całości czyuiły dobie wrażenie

za pomocą klapy Y i ogrzanego kanału E. Wciąganie świe- na zwiedzających.

żego powietrza z dworu odbywa się kanałami ir i a samo- i Rozpoczynamy nasze sprawozdanie od rysunków z przed-dzielnie lub za pomocą wentylatora. Nim powietrze do ka- ; mi°tów pomocniczych. Z rysunków wolnoręcznych zasługują nału a wstąpi, należy takowe oczyścić z k'Tzu i w miarę po-;lia szc^gólną wzmiankę: i ysunek plafonu, kilka cieniowanych trzeby oziębić. Wszelkie możliwe działanie przyrządu można :§UW * ornamentów. Przy rysunkach wolnoręcznych jako za pomocą regulatorów R, W, S spowodować, przyczem re- i P^J^o^owawczych do szkól fachowych, głównie mieć się po-

gulatory te samodzielnie zaznaczają rodzaj działania.

Łatwo dostrzedz, iż pierwotny system Meissnera w zasadzie zachowano z wyjątkiem kilku uzupełnień, jako też że i zastąpiono przyrząd ogrzewalny nowym aparatem, który bar-: dziej odpowiada wymogom. Kanały ogrzewalne są tak urządzone, iź można także w porze letniej zmieniać powietrze,; a zatem przyrząd ogrzewalny może być użyty także jako ; aparat wentylacyjny tak w porze letniej jako też w porze: zimowej. Nadto umożliwia klapa k i regulator R regulacyę; temperatury ciepłego powietrza, również może kanał dla przepływu ciepłego powietrza doprowadzać do miejsca ogrzewanego zimne powietrze. Tym sposobem można wywołać skutek odwrotny. Klapa P sama się otwiera gdy powstaje wielka różnica między temperaturą w komórce ogrzewalnej ; a temperaturą powietrza zewnętrzuego, przez co zapobiega: się zbyt wielkiemu ogrzaniu komórki ogrzewalnej.

i winno na oku rysunek ornamentalny, dla tego pozwalamy i sobie zrobić uwagę , iź przez wypełnienie tej luki wytwo-: rzyłby się kierunek więcej praktyczny. Rysunki z Geome-tryi wykreślnej wypadły pod każdym względom bardzo dobrze. Szczególnie przecięcia brył geometrycznych i cieniowanie farbami wykonano w niektórych rysunkach z wielką biegłością. Czystość rysunku i dokładność konstrukcyj stanowią zalety tych okazów. Nadto zasługuje na podniesienie wprawa słuchaczów w obieraniu trafnych pozycyj pojedyńczych figur, przez co wypadły figury przecięcia w ramach rysunku.

| W rysunkach z Geometryi wykreślnej po winne być pojedyń-cze linie konstrukcyjne cienko wyciągane, aby linia rysunku zbliżała się do linii matematycznej, a co nie mało przyczyni nia się do dokładności konstrukcji. W wystawianych rysunkach wypełniono ten warunek z wszelką precyzyą, przez co nabyli słuchacze pewność i cierpliwość przy wykończaniu najtrudniejszych nawet konstrukcyj. Także pod względem Użycie apaiauii należy w następujący sposób, prze- | liczby tablic wypracowanych przez pojedyńczych słuchaczów prowadzić:    .    .    ; odznacza się ta wystayya bogactwem. Widzieliśmy, iż

Napełnia się piec węglem lub innym materyałem pal- ; niektórzy słuchacze wystawili po 60 tablic, co dowodzi nym, aż do wyższych drzwiczek, następnie roznieca się siliły wielkiego zaintereso wania się przedmiotem, ogień. I o całkowitem zapaleniu się wyższej warstwy węgla :    Rysunki z Geodezyi odznaczały się także starannem

zamyka się szczelnie drzwiczki dolne i górne a i h. Odpo- : vvyk₀iiaaiein i dokładnością. Szczególnie podobały nam się wieduia konstrukcya drzwiczek umożliwia szczelne przyle- ; gjtuacyjne plany miast prowi ncyonalnych i okolic, zdjętych ganię takowych do pieca. Zruszt a winien podczas palenia : przez słuchaczów na ćwiczeniach praktycznych. Z wielką przyjąć położenie w rysunku naznaczone. Podczas palenia : elegancyą wykonano plany warstwie według modelu. Do są dizwiczki zamknięte i otwierają się dopiero następnego j większych robót należy plan części Lwowa od dworców ko-dnia, gdy piec ma być na nowo napełniony. Przypływ po- ; lejowych począwszy, który ze znajomością fachową zdjęto, wietiza pizeznaczonego do spalenia reguluje się za pomocą ; Bardzo trafną wydaje nam się myśl urządzania ćwiczeń regulatoiów przytwierdzonych na drzwiczkach aie. Proces j praktycznych z Geodezyi w każdym roku w innej miejsco-palenia może być przeto ujęty w pewne granice, a zatem ; wości. Rozmaitość terepu nasunie podczas ujęcia takowego wydzielenie ciepła może się odbywać jednostajnie. Popiół i;w ramę rysunku nie jedne nową myśl praktyczną, niespalone produkta mogą być usunięte zdolnej części pieca; Szkoła fachowa inżynieryi bogata w rysunki mostów przez przechylenie zrusztu a .    ; blaszanych i trawersowych. Nadto widzieliśmy kilka staran-

Jeżeliby zachodziła potrzeba dołożenia materyału pal- i nie wykonanych rysunków z działu kolejowego. Także z nego, natenczas winno to nastąpić w chwili, kiedy siła ognia j budownictwa drogowego i wodnego było kilka pięknych robót, nie doznaje przez tę czynność znacznej zmiany. Wnętrze ; Na uwagę zasługują: projekt drogi i projekt melioracyjny, komórki ogrzewalnej winno być przynajmniej raz na dwa Plany przedstawiające różne sposoby osuszania i nawodniania miesiące oczyszczone z pyłu, który się pomimo wszelkich i łąk i pól są dla naszych stosunków bardzo na czasie. Dla środków ostrożności nagromadza. Nadto winne być zawsze ; tego można tylko przyklasnąć profesorowi tego przedmiotu, zamknięte przy użyciu wszystkie drzwiczki u przyrządu ; że nie zapomniał w swoich wykładach o kwestyi, która dla ogrzewalnego, które są umieszczone w suterenach    ; wymogów kraju rolniczego jest wielkiej doniosłości, chociaż

F. Ryćhnowski. i w programach szkół technicznych pomijaną bywa. Zdjęcia

Ro zmaitości.

przedmiotów z natury uwalać należy jako jeden z najlepszych środków oswajających słuchaczów z praktyką. Prace takie wyrabiają samodzielność, wprawiają oko i dają możność

Wycieczka do Żółkwi. Zarząd naszego Towarzystwa naocznego przekonania się o zastosowaniu wiedzy tooiety- ; uchwalił urządzić wycieczkę do Żółkwi, w którejby wszyscy członko-cznej. Rysunków tego rodzaju nie udało nam się odszukać, iwie udział wziąć mogli. Dla wykonania tej uchwały wybrany komitet,

Szkoła architektury wystawiła projekta zamków, wił dworców kolejowych, szkół, kaplic, szczegóły i porządki ar-

postanowił 1. września b. r. (w niedzielę) tę wycieczkę urządzić. Zwracamy przeto uwagę szanownych Czytelników na sposobność , jaka się nadarza do zwiedzenia jednego z piękniejszych miast prowin-chitektoniczne. Kilka projektów wypracowano Z wielką sta- : cyonalnych. Słynny ze swej architektury kościół, zbiór historycznych rannością. Polot artystyczny W tych rysunkach zdradza, iż i obrazów, nowo założoną hutę szklanną i kopalnie węgla będą mogli szkoła ta pozostaje pod opieką profesora, który przy wyJ uczestnicy wycieczki zwiedzić. Tyle ciekawych przedmiotów zachęci

trwałej pilności słuchaczów wykształci zastęp dobrych architektów w naszym kraju, których brak tak dotkliwie uczu-

dobrze.

cowauo

' niezawodnie ogół naszego Towarzystwa, który z każdej takiej sposobności korzystać powinien, albowiem wycieczki takie podają oprócz rozrywki także korzyści naukowe. Nadto przyczyniają się niemało do wać się daje. Rysunki Z budownictwa lądowego, przedstawia- : wzajemnego poznawania członków i utrzymania pomiędzy nimi tak jące konstrukcye szczegółów przy budynkach, wypadły i pożądanej łączności. W nadziei, że w naszem sprawozdaniu o tej wycieczce będziemy mogli z przyjemnością zaznaczyć żywy udział członków, oczekujemy z ich strony gorącego poparcia. W końcu nadmieniamy, Rysunki wystawione przez szkołę budowy maszyn zasłu- : że dokładny program wycieczki ogłosi wkrótce komitet urządzający, gują na szczególne uznanie. Z fachową znajomością wyprą-i* że wszelkie zgłoszenia ustne lub pisemne do tej wycieczki, przyj-W niezwykłych rozmiarach konstrukcye maszyn i rauje ^‘ur0 naszego. Towarzystwa, ulica Kopernika 1.14. na 2. piętrze.

parowych, żórawi, łącznic, młyuów parowych, tartaków, itd.

Wycieczki urządzane przez Towarzystwo politechniczne. Myśl urządzania wycieczek w porze letniej, w każdą W Ogóle był zastąpiony ten dział wiedzy baidzo bogato. :sobotę do tutejszych zakładów przemysłowych przez nasze Towarzystwo, Wypracowane szkice niektórych maszyn przedstawiały się nam ! okazuje się w skutkach bardzo praktyczną. Członkowie mają bowiem jako najlepszy sposób obznajomienia słuchaczów Z tak rozli- i sposobność poznać szczegółowo stan i rozwój naszego przemysłu, od

cznemi konstrukcjami, które przy szczegółowem wypracowaniu rysunku ograuiczyćby musiano z braku czasu tylko

którego zastosowanie wiedzy technicznej w tak znacznej części zawisło. Odbyto dotychczas 4 wycieczki, na których zwiedziło grono członków ^ fabrykę zipałek p. F. Dydackiego i Tow. przem., miejskie muzeum na zasadniczych. Z przyjemnością przychodzi nam zaznaczyć j przemysłowe, fabrykę wyrobów koszykarskich p. Kellera i muzeum piękny rozwój tej najmłodszej szkoły .fachowej, która W tak j przyrodnicze J. W. hrabiego Włodzimirza Dzieduszyckiego. Rozpoczy-krótkim czasie złożyła dowody skrzętnej pracy technicznej, i naÎ4c nasze sprawozdanie od znanej fabryki p. Dydackiego i Tow.

Tym sposobem wykształca sie z czasem w nasz »m kraju i    która na lwowskiej wystawie.przemysłowo-rolniczej tak wiele

.    : pięknychokazow wystawiła, nadmienić nam tylko wypada, że pomimo

zdolni mechanicy, których zastęp dotychczas wyłącznie za | dobrego w,robu prodatt0i msja właściciele W,ryki do zwalczenia 8ii„ą

granicą tworzyć musiano.    : konkurencyę z firmami zagranicznemu Konkurencya dałaby się prze

Z technologii chemicznej wystawiono wytwory z melasy cukrowej, uzyskane metodą Szejblera, barwniki i wytwory

łamać tylko przez fabrykacyę prowadzoną na większą skalę niż dotychczas. Brak jednak odpowiedniego kapitału , nie zezwala właścicielowi podwyższyć stopień produkcyi, przez co tylko częściowo może być Z Wosku ziomnGgO krajowego. Nadto wystawiono zbiór płytek j zaspokojony popyt w kraju, a tern samem jest umożliwiony napływ mikroskopijnych rozmaitych formacyj i marmury szlifowane, i obcego wyrobu. Sama fabrykacya odbywa się częścią ręcznie, częścią Bardzo szczupła liczba słuchaczów W tej szkole fachowej i za^ maszynami. Do układania i umocowania patyczków do zapałek

jest powodem, iż okazy nie sa bardzo liczne. Jest to naile-l"a odpowiednich dessczutkach, uiywaja w tej fabryce jednej tylko

. .    . . i maszyny. Po największej części odbywa się ta czynność recznie, przez

pszy dowód, wiele to uauka cierpi na tern, jeżeli kraj nie|C0 marń₀trawi się wiele czasu, któryby maszyna lepiej spożytkowała, stara się O zapewnieuie przyszłości młodzieży poświęcającej ; Pudełka na zapałki wyrabiają po największej części z papieru , odpo-się zawodowi, któryby mógł być jednym Z najważniejszych i wiedniemi przyrządami -przecinanego na pojedyńcze kawałki, które

czynników wpływających na produkcyę krajową.

służą za ściany do pudełek. Oglądaliśmy ulepszony przyrząd do przecinania papieru, pomysłu jednego z robotników tej fabryki. Ulepszenie Oto rezultat jednorocznej pracy profesorów i słucha- i polega na tern, iż znajdują się przy tym przyrządzie dwa noże, z któ-czów uaszej szkoły technicznej. Pocieszające objawy w tym i ^ jeden poruszany z góry na dół przecina papier na kawałki, drugi

tak ważnym kierunku pracy, każą się spodziewać trwałego

U nas, rozwoju nauk technicznych któiych zastosowaniem : papieru karby, które do sklejania pojedynczych części są potrzebne, dotychczas tak mało się zajmowano. Mniemając, iż wszyscy i Materyału dostarczają tej fabryce lasy wełdziskie w kształcie długich słuchacze Z jednakową pilnością pracowali W tym roku | a cienkich patyczków, które się nożami na kawałki przecinają.

szkolnym nad powiększeniem zasoba wiedzy, nie wymieniamy .

.,    . i , v    -i/ Tkiii. / i , ,    :    trudno wdawać się w opis wybitniejszych nawet okazów. Z radością

nazwisk pojedynczych pracowników. Dla tych zas, którzy:. ...    ,    , j . • , .    ...    •    ‘

lekceważyli sobie Wiek młodociany, przeznaczony dla Zgłę- | nem poparciu ogółu, bardzo pomyślnie, i że wkrótce obejmie bogaty bionia tajników wiedzy, niech to będzie bodźcem do wy- I zbiór dzieł należących do rzędu polskiej sztuki i przemysłu, trwania w roku przyszłym w obranym kierunku pracy, przygotowującej przyszły zawód. Zarazem nadmieniamy, iż dzielimy się z Szanownymi czytelnikami tylko ogólnem wrażeniem, jekieśmy z tej wystawy wynieśli.

' zaś zakończony w ostre kanty porusza się z dołu do góry i przedziurawia papier w taki sposób , iż tworzą się na brzegach kawałków

Przechodząc do tutejszego muzeum przemysłowego miejskiego,

Fabryka wyrobów koszykarskich p. Kellera przy ulicy Łyczakowskiej , jest prawie jedyną fabryką tego rodzaju w naszym kraju. Oprócz produktów koszykarskich z pręcia łozowego, wyrabia ta fabryka rocznie kilka tysięcy wózków dla dzieci. Elegancya i trwałość wyrobu, odszczególniają tę fabrykę od zagranicznych , które sprzedają po naj-

Na specyalne sprawozdanie nie pozwalaja ramy naszego : wi?kszeJ cz(?ścł Produkt z lichego materyału i lichej roboty, starając

czasopisma.

P. S.

się przez pozornie nizkącenę wytrzymać w handlu konkurencyę z pro-luktem uczciwej pracy. Oprócz palmy do wyrobu wózków używa ». Keller wyłącznie swojski materyał. Wszystkie części składowe wózka, wyjąwszy nagłówków przy osiach, wyrabia fabrykant we wlanych warstatach, które ze znajomością rzeczy są prowadzone. Szczególnie fabrykacya kół odbywa się bardzo racyonalnie, albowiem spry-chy są przy tych kołach zapuszczone głęboko w wieniec koła, podczas

gdy przy kołach wyrabianych w fabrykach zagranicznych są sprychy ; średnicy, zaledwie l-57m. Ta grubość pierścienia zmniejsza się w tylko słabo wetknięte, przez co też po krótkim czasie okazują ślady i dziesięciu równych odstępach =; 1250m. o pół cegły tak, iż grubość zepsucia. Z prawdziwą przyjemnością dowiadywali się obecni członko- ; ściany najwyżej położonego pierścienia wynosi 0-36=1 */₂ cegły. Zewnę-wie, od inteligentnego polskiego przemysłowca szczegółów tyczących : trzna średnica najwyższego pierścienia wynosi 3'86m. tak, iż nachy-się fabrykacyi. Pracowity i zapobiegliwy ten fabrykant, wystawił na ! lenie zewnętrznej powierzchni płaszcza wynosi 1 : 45. Cały komin wystawie powszechnej w Paryżu wózek swego pomysłu, przy którym | włącznie z fundamentem jest zbudowany z dobrych cegieł, spojonych także podczas jazdy odbywać się może kołysanie kosza, czyli wóz może i zaprawą wapienną, która się składa ze zwyczajnego wapna, piasku i służyć zarazem za kołyskę. Ulepszenie to polega na urządzeniu strze- j odpadków żelaza. Komin wzniesiono bez żadnych rusztowań, użyto mion obrotowych, żelaznych, kolo dyszla. Wystawca ma uzyskać za tę | jedynie wewnątrz komina przyrządy i windy do wyciągania materyału. pracę medal, który byłby dla niego niezawodnie bodźcem do wytrwania i Koszta budowy wynosiły 65.000 złr. (w złocie) czyli jeden metr w tej pracy. Ze smutkiem jednak dowiedzieliśmy się, iż bardzo wielu i kosztował 462 złr. Objętość komina (w płaszczu) od górnej krawędzi tutejszych kupców sprowadza zagraniczne wyroby tego rodzaju. Dopóki | fundamentu licząc, wynosi go*73kbm. Jeżeli ciężar gatunkowy handel nie będzie popierał przemysłu krajowego, dopóty wszelkie j ceglanego wynosi 1-60 to wynosi ciężar bezwzględny komina 4,276.800 kg. zabiegi czynione z ofiarnością przez pojedyncze jednostki, będą tylko j czyli na kwadratowy metr dźwigającej powierzchni dolnego pierścienia, gwałtownem wysileniem, które przy najlepszych chęciach nareszcie ; którego ściana ma grubość 1 57m. przypada ciśnienie 106 kg. Dnia 9. osłabnąć musi. Z prawdziwem ukontentowaniem opuściliśmy tę kra- \ września 1859 brakowało do projektowanej wysokości tylko l-50m-jową fabrykę, która przy odpowiedniem poparciu wypełni wielką lukę i Zaprawa wapienna nie stwardniała jeszcze w tym dniu całkowicie w dziale naszego przemysłu. Z naszej strony możemy tylko dodać : : co było powodem, iż wielka burza nachyliła komin u góry o 2‘36m5 „Przemysł i praca, Teraj i naród wzbogaca“.    i    Dla sprostowania, nacięto takowy piłą, w stronie przeciwnej nachylenia,"

Znane powszechnie muzeum przyrodnicze J. W. hrabiego Wło- i w dwunastu prawie równych odstępach, co jego sprostowanie urnożli-dzinrerza Dzieduszyckiego zaliczyć wypada do jednego z pierwszych i wiło. Od tego czasu stoi komin całkiem prosto i bez żadnego uszko-tego rodzaju zakładów w całym świecie. Niemal cała polska flora i fauna : dzenia. Komin ten służy do odprowadzenia z fabryki ciągów ze 40 znalazły w tym przybytku wiedzy wygodne umieszczenie. Podziwu j palenisk i 4 ciągów wentylacyjnych. W tej fabryce funkeyonuje sześć to godne, iż jeden człowiek, bez żadnej pomocy poświęcił tyle | 'kotłów parowych do czterech maszyn parowych o 65 siłach końskich, pracy i kapitału dla kraju i wiedzy. Zbytecznem byłoby tutaj dzić się nad bogatymi zbiorami i osobliwościami, które znaczna część ludności naszego kraju już kilkakrotnie miała sposobność zwiedzić.

muru

W. d. östr. Ing. Ver.

Przenośny aparat ogrzewalny, pokojowy. Architekt Hageu w Berlinie, uzyskał patent na nowy aparat ogrzewalny, Kończąc sprawozdanie z czterech pierwszych wycieczek sobotnich, i za pomocą którego przyjmowanie ciepła może się odbywać niezależnie wypada nam jeszcze podnieść, że w obec tylu odniesionych korzyści, i. od miejsca, w którem przyrząd jest ustawiony. Do przyjmowania ciepła powinien większy zastęp członków wziąć udział w tak przyjemnych j z paleniska, znajdującego się po za miejscem ogrzewanem , służą albo rozrywkach. ( Członkowie życzący sobie wziąć udział w tych wycieczkach. \ ciała z lanego żelaza w kształcie krzyża, ostrokręgu , linii spiralnej, zechcą s i§ w każdą sobotę zgromadzić o godzinie 5. po południu na i lub też stare szyny kolejowe, odpadki żelaza, na koniec takie ciała,

i które posiadają własność przyjmowania wielkiej ilości ciepła a dające i się z jednego miejsca na drugie łatwo przenieść. Ciała te ustawiają zużytkowane w p r z e m y ś 1 e. i się po silnem rozgrzaniu w cylindrycznej pochwie, opatrzonej w po-Na powszechnej wystawie paryzkiej wystawił p. Monchat przyrządy i dwój ne ściany. Dno tej pochwy jest kilkakrotnie przedziurawione, u do gotowania potraw, destylacyi płynów i t. d. za pomocą ciepła sło- i góry zaś jest pochwa otwarta. Wewnętrzny płaszcz i wewnętrzne dno necznego. Przyrząd taki składa się z ostrokręgu ściętego, przymoco- I są szamotowe, zaś zewnętrzny płaszcz jest żelazny i ma u dołu kilka wanego na podstawie podobnie jak instrument niwelacyjny. Oś ostro- ! otworów. .Zewnętrzny ten płaszcz jest szczelnie zamknięty pokrywą, kręgu jest ruchoma i może być ku słońcu ustawiona. Wewnętrzna j w kształcie ostrokręgu o podwójnej ścianie. Wydrążone miejsce w po-powierzchnia płaszcza jest polerowana i odbija promienie słoneczne j krywie wypełnia się piaskiem. Do prędkiego wypuszczenia ciepła służy ku osi ostrokręgu, w którym się znajduje cylinder szklanny. Do tego | otwór w pokrywie, zamykany małemi drzwiczkami. Opisany przedmiot cylindra nalewa się płyn poddany destylacyi lub wkłada się wiktuały | ustawia się na odpowiednim ruchomym koziołku, w środku którego gotować się mające. Jeżeli średnica górnej podstawy wynosi 40cm. a i jest umieszczona rura, otwarta u góry i u dołu, która służy do pro-wysokość ostrokręgu ściętego 25cm. to można zgotować: Boeuf â la : wadzenia powietrza. Bura ta dochodzi do ogniska i wciąga zimne mode we Francyi w przeciągu 1. g. 30 m., w Algeryi 1 g/20 m. ; i powietrze pokojowe, doprowadzając je bezpośrednio do ogniska. A powetowane) mięso wołowe: we Francyi w przeciągu 3 g. 30 m., w Al- i wyższego opisu łatwo dostrzedz, iż piec może być gdziekolwiek usta-geryi w 3 g. ; kurczę: we Francyi w 25 m. w Algieryi 20 m. Między ; wiony w miejscu ogrzewanem, gdyż nie potrzeba rury odprowadzającej placem Trocadero a Sekwaną, będzie ustawiony wielki przyrząd, | PaiT- Przyrząd ten nadaje się szczególnie do chwilowego ogrzewania przy którym średnica górnej podstawy kilka metrów wynosi. Zarazem i izfy tomor, sypialni i t. d.    D. B. Z.

ma być zaprowadzony ulepszony mechanizm, do odpowiedniego obracania! osi ostrokręgu.

Wałach Hetmańskich, naprzeciw wystawy Trzenieskiego).

Ciepło

słoneczne

P. S.

rozwo-

Eus ztowanie żelazne. Dla wykonania robót archite-(W. d. österr. Ing. V.)    ; ktonicznych przy jednym z publicznych gmachów w Berlinie, wznie-

Naj większy komin w świecie. W roku 1859 wybu- ! słono rusztowanie żelazne. Takowe skład t się z masztów w kształcie dowane w Grlasgowie, w jednej z fabryk, komin, który jeszcze dzisiaj:™* żelaznych, średnicy 12 cm., ustawionych w odległości l-60m. do uchodzi za największy na świecie. Wysokość jego mierzona od terenu : l‘^0 m. od siebie. Pojedyńcze części składowe są związane ze sobą za wynosi 138-38m., zaś od fundamentu licząc 142-64m. Przekroje poprze- : pomocą muf i śrub. Poziome sztaby są utworzone przez rury o takiej czne w całej wysokości tworzą koła. Największa średnica fundamentu ; sameJ wytrzymałości, jak prostopadłe rury i są związane z masztami wynosi 14-33m. Całkowita głębokość fundamentu wynosi aż do terenu i za pomocą strzemion i śrub. Zasuwki są wyrobione z rur, których śre-4-27m. następnie przyjmuje w tern miejscu kształt pierścienia, którego ! dnica 8cm. wynosi.

średnica zewnętrzna wynosi 9.75m. wewnętrzna zaś 5-59m. W tej części :    Budowa kolei w południowej Ameryce. Obecnie

fundamentu schodzą się z 4 przeciwnych stron kanały ogniowe, które ! rozpoczęto w Brazylii roboty przygotowawcze i konstrukcyjne dla bu-przy swem ujściu mają P83m. szerokości i 2'29m. wysokości. Kanały i dowy 100 kolei. Szyny i materyał dostarczają Stany Zjednoczone pół-te, są obmurowane na jedne cegłę trzema oddzielnymi, eliptycznymi i nocnej Ameryki. Winnych częściach. południowejAmeryki prace znaczył pierścieniami. Na wychodzącym z tąd pierścieniu o grubości 2,08m- i rząd w bieżącym roku 20 milionów złr. dla konstrukcyi kolei żelaznych, osiada mar komina na fundamencie , jednak nie jest to podstawa na

której spoczywa komin, gdyż dla niższej wysokości 12-50m. jest urzą- ; dostarczenie potrzebnych materyałów.

dzony płaszcz ochronny od dźwigającego muru aż do komina, grubości i___

0-25m. z miejscem wolnem (0-25m. szerokiem). [Grubość dolnego pierścienia płaszcza, dźwigającego komin, wynosi przy 9 75m. zewnętrznej ’ darz techniczny za rok 1879‘, jako też „Statut Tow. Politechnicznego“.

Fabrykanci w północnej Ameryce otrzymali już zamówienia na

W d. östr. Ing. V.

Do dzisiejszego numeru dołącza się „Zaproszenie do przedpłaty na Kalen-

Treść: Sprawy Towarzystwa. — Petycye które wniesie Zarząd Towarzystwa politechnicznego na tegoroczny Sejm krajou-y. — Ogrzewanie i przewietrzanie pomieszkań za pomocą ciepłego powietrza, (z rysunkiem na tab. IX.). — Wystawa rysunków uczniów lwowskiej szkoły politechnicznej. — Rozmaitości.

Nakładem „Towarzystwa politechnicznego“ we Lwowie.

Z drukarni Kornela Pillera.

!...

Va

/ZZ

/.

Zs

/.

A/s

V/

c*.

Z/

Y.

Przekrój SR.

'~U-

ł-

-■ asz

PHZYHZĄD OCRZEWALNy I WENTYLACYJNY

jiodłua patentowanego zy/temu Fr. Mijchnowskiego

we Lwowie.

Przekrój T U,

lÉflIP

Ws

4r

Ws.

Ws

mm

Przekrój FK.

•■ .

ZIZySä*;«!

'/

Y * Y; Pf¹ vAA

pi

mm

WAsTt-,

W/m.

«Z

vv

"\AAY/A

7-

wmm

wm

VA

ZA

yz

-•C

/(«.•

A/a

Ws

Tablica AIT.

Hl

//Va

//

y;

Va

Ys

SA

22

v/vw

ŻY/.

r/

Y/s

VÆ,

ZV

Y/s

jj^wŹ/ZA

V.

//

Ya

Aa

•/

ź,

YA///''

//s.

••

m

if

i

Va

w-m

mm.

aa

•Z-

Z-

a/a

y/

fi

w

Y

fcSS

vm

l_

L—

'Am.

As

//

Tirm

JF

üüÛHfei

wpp

(Zr*

Il

■§

--

y

il

//

Am

m,

Z,

A/Y

il

Y/

i'¹

Wz

SA-

Ci

AA

€4

A/s

A/,

Va

y.

:'z

f!

7s

•1s

Y//

ym

AA.

l#

iiili

A/s

Zzzz

m.

Mil

■■

il

•z

AA

Ézizzz

TAT

■V

Z7A

WmÈm.

Y,

T.

Jÿ

!i

AwZ//4

'mm

T”ï

A j -yy

WM AM.

II

Wà

i!

Y/s

;i

As

y.

s.

.z

WÊÊÊm:

ZAA/ZA/s/A/s

Ys

~AT7

■ Przekrój Ci H .

immm

z'

yWâV//////A jßW/mv

s.

w /fmmm

Wk

Przekrój LM

m0.

YA

mwm

JC

WA,

s?a

v//

as

ET

VJ

m.

’ ’ÎH’tî

y.

-=e_

t ⁼'ii«

•<Z;

y/

Vs

TîEzETErr

Y/

SU

Aa

VzL

im

WM

______

WM

|j|

||pL

"WÆ

M*«

Hä«

L--------1—

///s.

Ys

m/m--*

WMA

Y/

c*

s)kola * /

cm

77 tir.

2, mtr.

y;

A//

A/

W?S

Ys

/.

Z/

A//

A,

A/

zz

YA

As

A/y/ZZ/s

A//A///A

Z/zVa

Z,

•zzz

A,

AAmóYzśY/2/AjZ/z.

Ą/-FsZ//Vć.

AA

f/

ff

. k/ieioma /SAS.

//

Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie.

(Uchwalony na Walnem Zgromadzeniu z dnia 27. stycznia 1878 r. zatwierdzony reskryptem Wysokiego c. k. Namiestnictwa z dnia 22. czerwca 1878 r. I. 31.720.)

Ceł i siedziba Towarzystwa.

f)    Zawiązywanie stosunków z podobnemi Towarzystwami w kraju i za granicą;

g)    Założenie biblioteki technicznej.

§• I-

.§• 3.

Czynność Towarzystwa w kierunku nau-Celem Towarzystwa jest:    i kowym obejmuje działy następujące:

a)    Zespolić jednostki pracujące    we wszystkich    j    a)    Architekturę i budownictwo    lądowe;

gałęziach zawodu technicznego dla wzbu-    |    b)    Budownictwo wodne, dróg    i    mostów, ko-

dzenia zamiłowania do fachowego kształcę-i lejnictwo i miernictwo; nia i obznąjamiania się z    postępem wie-    |    e)    Mechanikę i budowę maszyn;

dzy technicznej;    Id)    Górnictwo i hutnictwo;

b)    Wpływać na polepszenie społecznych sto-1 e) Matematykę, fizykę i chemię w zastoso-sunków techników i utrzymać łączność po- ; między nimi.

wamu.

irr.

. 4.

. 2.

Odczyty i rozprawy treści politycznej są wykluczone.

Cel powyższy osiąga się:

a)    Przez odczyty w gronie Towarzystwa lub publiczne, i rozprawy odnoszące się do wiedzy fachowej; jakoteż przez wzajemną wymianę myśli członków ;

b)    Zgromadzenia, na których omawiane będą sprawy naukowe, odnoszące się do wiedzy fachowej, jako też takie, które przez władze lub osoby z poza grona Towarzystwa celem rozpatrzenia i najodpowiedniejszego

rozwiązania podnoszone będą;    i    a)    Z członków zwyczajnych;

c)    Rozpisywanie konkursów na wypracowanie i b) Z członków korespondentów i

różnych tematów treści technicznej;    je) Z członków honorowych.

d)    Prenumerowanie czasopism i wydawanie |    ^

pism fachowych, o ile środki Towarzy- j    *

stwa na to zezwolą;    Na członka zwyczajnego może być przy-

e)    Bezinteresowne wynajdowanie odpowiednie- j jęty każdy technik używający nienagannej sła-

j cia dla zgłaszających się członków j wy, który pracuje w jednym z objętych §. 3.

działów fachowych.

§. 5.

Siedzibą Towarzystwa jest miasto „Lwów“.

Skład Towarzystwa i przyjmowanie członków.

§. 6.

Towarzystwo składa się:

go

Towarzystwa ;

GO

§• 14.

Ma członków korespondentów zaprasza się j Członkom korespondentom i honorowym osoby zajmujące wybitniejsze stanowisko w dzie- I przysługują prawa członków zwyczajnych dżinie teoryi lub praktyki.    jw §. 13. pod a, c, d, e, f, wymienione; mo-

| gą być przypuszczeni do głosu doradczego ii mogą używać tytułu: „Członek korespon-i dent (ewent. honorowy) Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie“.

. 9.

Członkami honorowymi mogą być mianowa- i ne takie osoby, które położą szczególne zasługi j dla Towarzystwa.

. 15.

Członek Towarzystwa może żądać po .    i uprzedniem porozumieniu się z Zarządem,

Zwyczajnych członków przyjmuje Zarząd j apy zastanowiono nad jego ulepszenia-przedstawienie dwóch członków Towarzy- j mj }up wynalazkami, poczyniono próby i stwa, zaś członków korespondentów zaprasza j WyC|ano Zarząd na przedstawienie jednego członka te- | warZyStWa goż. I_ Członków honorowych może tylko Wal-Zgromadzenie mianować na przedstawienie Zarzadu.

u

§. io.

na

ne

Obowiązki i prawa członków Towarzystwa.

orzeczenie fachowe w gronie To-, tudzież może żądać wyjaśnień w sprawach tyczących się jego zawodu.

Wykreślenie I wykluczenie członków.

§. Iß-

Jeżeli członek zwyczajny przez 3 miesiące wkładek nie uiścił, natenczas zosta-

o    ⁷

je wykreślony z listy członków Towarzy-Członek zwyczajny jest obowiązany:    I stwa. Członek, który przez swe nieodpo-

a) Uiścić wpisowe w kwocie 1 z Ir. a. 'w.; i wiednie postępowanie czyni ujmę Towarzy-bj Opłacać regularnie z góry miesięczna wkład-1 s^wu zostaje wykluczony. O wykreśleniu i wy-ke 50 cent a w.*    "    i kluczeniu członków orzeka Zarząd. Wykre-

c)    Popierać wedle możności cel Towarzystwa;¹^⁰¹¹^7 cz,l°Hek może być na nowo do To warzy-

d)    Zastosowywać sie do statutu i uchwał To-1 stwa przyjętym. — Wykluczonemu członkowi

warzy stwa    "    I    przysłużą prawo odwołania się do Walnego

! Zgromadzenia.

§. u.

§• 12-

§. 17.

Członkowie korespondenci i honorowi nie

Członek, który zamierza wystąpić z To-„ obowiązani do uiszczenia wpisowego i mie- | warzystwa, obowiązanym jest siecznych wkładek.    :    Ł

sa

przynajmniej

miesiąc przedtem zawiadomić pisemnie Zarząd o swem wystąpieniu, winien jednakowoż do dnia wystąpienia wszelkim na Członkowi zwyczajnemu przysłużą prawo: j s*§ przyjętym obowiązkom zadość uczynić.

a)    Brania udziału we wszystkich zgromadzeniach Towarzystwa;

b)    Głosowania i wyboru;

c)    Miewania odczytów i udziału we wszystkich innych czynnościach Towarzystwa;

d)    Przedstawiania Zarządowi nowych członków ;

e)    Przedstawiania pisemnie Zarządowi wniosków tyczących się Towarzystwa;

f)    Korzystania z czasopisma „Dźwignia“ jako organu Towarzystwa, również z biblioteki Towarzystwa;

§. 13.

Załatwianie spraw Towarzystwa, Walne Zgromadzenie 1 zakres czynności tegoż.

. 18.

Wszelkie sprawy Towarzystwa załatwia Walne Zgromadzenie i Zarząd.

. 19.

Wszelkie wnioski członków, mające być przedłożone Walnemu Zgromadzeniu, powin-g) Używania tytułu: „Członek zwyczajny To-i ne być wniesione do Zarządu najpóźniej z koń-warzystwa Politechnicznego we Lwowie“. ! cem grudnia.

ZSSÏ

vr.

§. 20.

§. 20.

rze się ściślejszy wybór między tymi, którzy przy pierwszem głosowaniu otrzymali najwięcej głosów.

§. 24.

Wybory na Walnem Zgromadzeniu odby-j wają się kartkami.

Walne Zgromadzenie odbywa się raz na rok i w miesiącu styczniu; przewodniczy mu pre- i zes lub jego zastępca, zwołuje je zaś Za-j rząd przez ogłoszenie w dziennikach naj- I później na dni 14 przedtem.

zm

Zarząd i jego czynności.

. 21.

Zarząd może zwołać nadzwyczajne Walne ;

Zgromadzenie na żądanie 5. członków Za- I    §• 25-

rządu lub Vs części wszystkich członków j a) Zarząd, jako organ wykonawczy To warzy -Towarzystwa najpóźniej w terminie cztero- j stwa, załatwia wszelkie sprawy tegoż, zwy-tygodniowym.    jatkiem spraw leżących w zakresie Wal

§. 22.

Walne Zgromadzenie załatwia następujące

czynności :

a)    Wybiera Zarząd składający się z prezesa i jego zastępcy, tudzież 7. członków i 3. za- ! d) Zarząd odbywa swoje zwyczajne posiedze-stępców na rok jeden, i komisyę lustracyjną złożoną z 3. członków i 2. zastępców;

b)    Zatwierdza regulamin dla Zarządu i komisy i lustracyjnej;

c)    Zatwierdza roczne sprawozdania i rachunki Zarządu, jako też budżet na rok następny;

d)    Uchwala zmianę statutu;

nego Zgromadzenia.

i b) Członkami Zarządu mogą być tylko członkowie zwyczajni we Lwowie zamieszkali, c) Zarząd wybiera z grona swego sekretarza, skarbnika i ich zastępców.

nia przynajmniej raz na miesiąc pod przewodnictwem prezesa lub jego zastępcy. W razie słabości lub nieobecności czasowej we Lwowie tak prezesa jako też i jego zastępcy, upoważnia prezes pisemnie jednego z członków Zarządu do przewodniczenia na posiedzeniach Zarządu.

e)    Uchwala lub odrzuca wnioski pojedynczych i e) Prezes może sam lub na żądanie 5. człon-członków, Zarządu lub komisyi lustracyjnej ; I ków Zarządu zwołać posiedzenie Zarządu

f) Jeżeli członek Zarządu wystąpi z Towarzystwa lub opuści Lwów, natenczas może Zarząd na miejsce tegoż powołać innego miejscowego członka Towarzystwa na członka Zarzadu.

u

f)    Mianuje członków honorowych.    ad hoc.

ZTA

. 23.

a) Do załatwienia czynności Walnego Zgromadzenia potrzebny jest komplet dwóch trzecich części miejscowych członków zwyczajnych. Jeżeli Walne Zgromadzenie nie zbierze się w komplecie, natenczas odracza się takowe na dni 30. Drugie to Walne Zgromadzenie obraduje i uchwala bez wzglę- j jest obecność przewodniczącego i 5. członków, du na liczbę członków obecnych, jednako- i woż tylko nad sprawami umieszczonemi na porządku dziennym pierwszego zgromadzenia.

§. 26.

Do powzięcia uchwały Zarządu potrzebną

. 27.

Uchwały Zarządu zapadają bezwzględną większością głosów. Przy równej liczbie głosów

b)    Dla powzięcia uchwał obowiązujących człon- j rozstrzyga przewodniczący. Wyjątek stanowią ków Towarzystwa, potrzeba bezwzględnej i uchwały tyczące się przyjęcia członków, do większości głosów obecnych; w razie rów- j czego potrzebną jest większość ²/₃ części gło-ności głosów rozstrzyga przewodniczący. | sujących.

§. 28.

Pisma wychodzące z Zarządu, mają nosić podpis prezesa i sekretarza lub ich zastępców,

W celu zmiany statutów potrzebną jest większość ²/₃ głosów członków obecnych, zaś w celu powzięcia uchwały co do rozwiązania Towarzystwa obowiązuje §. 34.

c)    Jeżeliby przy wyborach nie było bezwzglę- j którzy zarazem reprezentują Towarzystwo na dnej większości głosów, wtedy przedsiębie- j zewnątrz.

I się z 3. członków, z których dwóch wybie-I rają strony sporne, ci zaś dobierają sobie su-i perarbitra. Przeciw wyrokowi tego sądu nie ma i odwołania.

Komisya lustracyjna.

§. 29.

Zadaniem tej komisyi jest:

a)    Sprawdzać rachunki całoroczne, które Za- j rząd z końcem każdego roku najpóźniej na j dm 14. przed Walnem Zgromadzeniem wraz j z wszystkiemi aktami komisyi lustracyjnej ; przedłożyć jest obowiązany i zdać Walne- j mu Zgromadzeniu sprawę ze swojej czyn- ; ności;

b)    W razie spostrzeżenia jakichkolwiek nie- j dokładności, ma zażądać od Zarządu wy- | jaśnień, których tenże jak najrychlej i naj- j dokładniej udzielić powinien.

Rozwiązanie Towarzystwa i przeznaczenie majątku.

. 34.

JA

. 30.

Wniosek o rozwiązanie Towarzystwa może być tylko na Walnem Zgromadzeniu postawiony. Do prawomocności uchwały o rozwiązaniu Towarzystwa, potrzeba obecności ²/₃ części wszystkich członków Towarzystwa i większości ³/₄ głosów na tern Zgromadzeniu obecnych członków. Jeżeliby w tym celu zwołane Walne Zgromadzenie nie mogło posiadać potrzebnego kompletu, natenczas rozstrzyga dru-Tak członkowie Zarządu, jako też komisyi j gie Walne Zgromadzenie w myśl §. 23 a.

lustracyjnej pełnią swe obowiązki bezpłatnie. [ również większością

i członków.

³A głosów obecnych

Fundusz Towarzystwa.

. 31.

Fundusz Towarzystwa dzieli się na żelazny i obrotowy.

a)    Fundusz żelazny nienaruszalny stanowią: wpisowe i dobrowolne datki członków.

b)    Fundusz obrotowy stanowią wkładki mie-członków, odsetki kapitału żelaz-

sięczne

nego i dochody nadzwyczajne. Fundusz ten używa się na pokrycie wszelkich wydatków Towarzystwa.

Pieczęć Towarzystwa.

JA

CO

Towarzystwo przyjmuje pieczęć z napi-„Towarzystwo Politechniczne we

sem : Lwowie“.

Rozstrzyganie sporów.

§• 3ö.

W razie rozwiązania Towarzystwa przeznacza się:

a)    Cały majątek Towarzystwa, z wyjątkiem biblioteki, na stypendya dla ukończonych słuchaczów c. k. Szkoły Politechnicznej we Lwowie, w celu odbycia podróży kowych. Przeprowadzenie tego aktu ma być przelane na grono profesorów e. k. Szkoły Politechnicznej we Lwowie, które ma pra-

administrować tym funduszem i rozdawać stypendya tak długo, jak długo język polski będzie językiem wykładowym w c.k. Szkole Politechnicznej we Lwowie. W razie przeciwnym, przechodzi majątek Towarzystwa na własność Akademii umiejętności w Krakowie.

b)    Dzieła i czasopisma biblioteki Towarzystwa własność biblioteki c. k. Szkoły Politechnicznej we Lwowie.

nau-

wo

na

CO

GO

CSJ

tz

& S³.

co

^ o

PS

CO C3 P-i Tl

cm Eh co <x> o

‘3 "3

O CsJ

PS

Ps

PS

'5?

We Lwowie dnia 27. stycznia 1878.

Z drukarni Kornela Pillera.

Nakładem „Towarzystwa politechnicznego“ we Lwowie.

PRACOWNIA STOLARSKA

BRACI W C Z E L A K

Lwów, ulica Łyczakowska 1. 27.

wykonuje wszelkie wyroby w zakres stolarstwa wchodzące, jako to :

Drzwi, Okna, Sufity, Posadzki, Okładziny ścian, Werandy, Pawiloniki ogrodowe, Domki studzienne, Portale, Bramy wjazdowe.

Urządzenia wewnętrzne-. Szafy i lady sklepowe, Bióra kancelaryjne i t. p.

z mate-

Wszelkie powyższe roboty uskutecznia według najnowszych wzorów i najlepszej konstrukcyi

ryałów doborowych różnych gatunków.

Zamówienia tak w miejscu jak i z prowincyi wykonuje jak najstaranniej po cenach nader umiarkowanych.

ii

SPÓŁKA

dla

•••••••»i

■J    TECHNICZNY    ,■

■    PISMO    I

| poświącone sprawom techniki i przemysłu.

I

Wychodzi w zeszytach

Warszawie.

raz na miesiąc w

Skład główny

Przeglądu Technicznego

na Austryę, Niemcy, Francję itd.

znajliije się w tsiprai

■WŁ. ESŁZ "2r a

WE LWOWIE.

ROBÓT ASFALTOWYCH

w Galicy'!.

TOWARZYSTWO PRZEMYSŁOWE

Dr. K. E. LEWAKOWSKI

WE LWOWIE

ulica Kopernika i. 9.

wykonują z materyałów w Europie najbardziej renomowanych, robotnikami wprawionymi, po cenach najumiarkowań-szych, wszelkiego rodzaju roboty asfaltowe jako to: chodniki, terasy, posadzki w gorzelniach, browarach, stajniach, piwnicach i t. p. warstwy izolacyjne itd. itd.

••••••••

A. BRATKOWSKI I SYN polecają

SKŁAD WYROBÓW Z BLACHY

i pracownię

bobót blachabskich

BUDOWLANYCH,

ulica Teatralna Ir, 9. naprzeciw Katedry

we Lwowie.

Sprzedaż po cenach fabrycznych

według oryginalnego cennika

Na wystawie wiedeńskiej dyplomem

z roku 1873 premiowany uznania

Pod redakcyą prof. Dr. Br. Radziszewskiego, wychodzi w@ Lwowie już rok trzeci, czasopismo

pod liczba 9. róg ulicy Sykstuskiej,

J. NEUHOEFER

Lwów, ulica Karola Ludwika

c. k. nadworny optyk    .

Lwów, ulica Karola Ludwika liczba 9

róg ulicy Sykstuskiej.

Największy skład przyrządów optycznych,

matematycznych i fizykalnych,

a mianowicie :

wielki wybór Okularów, Lornet i Cwikierów o najlepszych szkłach w najrozmaitszych oprawach, Bitiokii teatralnych i polowych jakoteż dla marynarki najnowszej i najlepszej konstrukcyi. Dalekowidzów, mikroskopów, Ciepłomierzy, Cnkromierzy, Alkoholomierzy, Kompasów, Busoli, Lup i t. p.

NAJWIĘKSZY SKŁAD

Barometrów metalowych t. z, Aneroidów,

najnowszej konstrukcyi, służących do spostrzeżeń meteorologicznych i do mierzenia wysokości, te ostatnie z tabelami redukcyjnemi.

Wielki skład przyrządów

ma pp. iaźFPieróf, lekarzy właścicieli fatryi i szkół

mianowicie :

Theodolity, Teleskopy, stoły miernicze, instrumenta niwelacyjne , Sextanty, Kątomierze, Taśmy miernicze, Bajscejgi i t. p. Maszyny indukcyjne, laryngoskopy, lustra dla okulistów (Augenspiegel), zbiory szkieł optycznych dla okulistów, Manometry i inne części do montowania parowych kotłów i t. p.

Beparacye przyjmują się. — Cenniki rozsyłam. Ekspedycya najszybsza. *ngäg£

Lwów, uh Karola Ludwikal. 9, róg ul. Sykstuskiej,

ri

IP

Lwów, ulica

arola Ludwika pod liczbą 9. róg ulicy Sykstuskiej.

BOW SOS

KOSMOS

organ Towarzystwa Przyrodników imienia Kopernika.

H# ©H

Kosmos wychodzi w zeszytach miesięcznych, zbro-szurowanych, około 40 arkuszy rocznie, z drzeworytami $ i tablicami litografowanemi.

Półroczna prenumerata wynosi we Lwowie w księgarni ^ Bełzy złr. 2 ct. 50 — w Warszawie u Gebethnera i Wolfa Rs. 2, w Poznaniu u Żupańskiego Mk. 6.

^broszurowane roczniki z r. 1876 i 1877 można jeszcze ¹ O! nabyć po cenie prenumeracyjnej. — Roczniki te zawierają i Kij prace pp. Abakanowicza, Birkenmajera, Ciesielskiego, F a-    i

biana, Godlewskiego, Grabowskiego, Janoty, Kreutza, Nen- > ckiego, Niedźwiedzkiego, Ochorowicza, Bościszewskiego, Staneckiego, Syrskiego, Tynieckiego, Zacharjewicza i wielu innych.

__ Prenumerować można we wszystkich księgarniach krajowych i zagranicznych.

rs: o s o s

p»; a Tg-SP . AK T~)

ir

ŁlfOSRmCZHY !

Y

■y

-f    TOWARZYSTWA

J PRZEMYSŁOWEGO we Lwowie,

ulica K.oper*niłŁa 1. 9. wykonywa

wszelkie w zakres ten wchodzące roboty

jako to :

etykiety, formularze, blankiety rachunkowe, wekslowe, rejestra gospodarcze, bilety wizytowe, plany, mapy itd. itd%,

niemmej przedmioty najwyszukańszego artystycznego jj_ wykończenia wymagające    1

|    po cenach najumiarkowańszych.

. budowniczy ciesielski,

ROBÓT

podejmuje się wszelkiego rodzaju

CIESIELSKICH

w zakres ciesiołki wchodzących tak w miejscu jako też i r.a prowincyi, a to z tern nadmienieniem, źe jak dotąd tak i nadal starać się będzie wykony wad wszeikie mu powierzone roboty jak najsumienniej i w najkrótszym czasie — ma także

i kilka parcel grunta pod zabudowania pod bardzo korzystnemi warunkami do sprzedania oraz przyjmuje zamówienia na drzewo opalowe bakowe, a mianowicie :

I stos 4 metrowy w dobrym gatunku wraz z odstawą do domu 15 złr. 50 ct.

12 ,,

12 „

Wszelkie łaskawe zamówieni! przyjmuje, jako też i wszelkich udziela wyjaśnień we własnym domu ulicy Gródeckiej pod liczbą 99. naprzeciw dworca kolei Czerniowieckiej we Lwowie.

,, krąglaków

})

5?

»»

przy

w

ï$5,

Nakładem Towarzystwa Politechnicznego we Lwowie.

Z drukarni K. Pillera.