Prenumerata z przesyłką pocztową w Austryi icynosi: rocznie .    .

półrocznie .... 3    „

Numer pojedynczy kosztuje 6<> ct.

Członkowie Tow. będą otrzymywali to pismo bezpłatnie.

Wszelkie reklamacye należy wnosić najdalej do dni 14.

.    .    (> złr.

DŹWIGNIA

Bedakcya i administracya znajduje się przy ulicy Krasickich 1.8.

TOWARZYSTWA

TECHNIKÓW WE LWOWIE,

Wychodzi dnia 20. każdego miesiąca.

Inseraty przyjmuje w Wiedniu, Pradze i Peszcie, expedycya anonsów Haasenstein & Vogler jakoteż jej ajeneye w Austryi, Niemczech i Szwajcaryi.

Komitet redakcyjny składają panowie: Heppe Edward, inżynier kolei Karola Ludwika, Jägermann Józef, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej, Kard Setti, c. k. nadinżynier, Paweł Stwiertnia, inżynier-elew kolei Karola Ludwika, tlulian Zachariewicz, rektor c. k. Szkoły Politechnicznej i Dr. Władysław Zajączkowski, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej. Odpowiedzialny redaktor LUDWIK

KADWAŃSK1 autoryzowany inżynier cywilny.

Ü? Swa Keflale zasłngi ne vystayie LTowsïiej 1877. M’

Wr. 18Î8. przyjęty do budowy gmachu sejmowego. *

Konstanty Iskierski

FABRYKA CEMENTU

S DŁUGOSZOWSKIEGO & STRUSZKIEWICZA $

gü Stacja drogi żelaznej arcyks. Albrechta i tele-

graficzna Dolina poleca wyrób ten krajowy B równający się fabrykatom 7SL~ BB^\ granicznym, o 40% droższy m,#^^Sf stwierdzony licznemi pró- Bj bamipublicznemi, potwier-#    ß

dzony przez znakom i-#^ y B

LWÓW

ulica Teatralna 1. 11.

naprzeciw katedry

utrzymuje w znacznym zapasie wszelkiego rodzaju

g fundamentów, do B narzutek na wypra-W wy w miejscach na wilgoć narażonych, do wylewania warstw izolacyjnych,

OKUCIA

sienie przemysłu

krajowego.

CEMENT

mający zastosowanie:    i

wszelkich budowlach wo-dnych prz yß zakłada- B

przy

B dzania rur wszelkiego rodzaju, 'kładąc takowe na miejscu, — do sporządzania zbiorników na wodę, gnojówkę etc., do wyprowadzenia robót (rowów) betonowych, schody,

'y*‘v Bżłoby etc. przyjmuje na powyż- Igp Bsz® roboty zamówienia i wykonuje C y #P° umiar. cen. jak również udziela wszel- 4É5& #kich wyjaśnień i sporządza na żądanie **|» ^wszelkie teehn. oblicz., plany etc. ^

Główny skład dla Lwowa u Jana Schu- |p| mW    mana pl. Marjacki 1. 9.

niu

do drzwi, okien, kucheń i pieców,

wszelkie gatunki

gwoździ, drutu, blachy i żelaza jakoteź narzędzia rolnicze i rzemieślnicze.

Obejmuje dostawy z żelaza, jako to : rur wychodkowych, schodów, balustrad, słupów, balkonów i t. p., podług zbioru rysunków i wzorów fabryk tutejszych, niemieckich, francuskich i angielskich, jakoteż dostarcza wraz z ustawieniem na miejscu budowy wszelkich gatunków pomp, rurociągów, water closetów i t. p. Wyroby z żelaza kutego a mianowicie tragarze, tak nitowane jak walcowane, dostarczam nawet w małych partyach, po cenach fabrycznych na podstawie umowy z jedną ze znakomitszych hut.

tÆ&éÊÊkÆkÆhâÊ&ÆÊtéËkjSÊhÆ&iâûÈ&i

Medal zasługi na wystawie przemysłowej i rolniczej we Lwowie 1877.

HB GALICYJSKA PAEOffl FABRYKA PABKIBTÛW

w Kamionce Strumiłowej.

Nowo otworzona fabryka parkietów w Kamionce Strumiłowej ma zaszczyt uwiadomić niniejszem szan. Publiczność, że urządziwszy swe warsztaty na stopę odpowiednią wszelkim wymaganiom czasu i smaku, przyjmuje i wykonywa wszelkie zamówienia które adresowane być mogą albo do samej Dyrekcyi fabryki w Kamionce Strumiłowej albo do Kantoru młyna parowego Kamioneckiego we Lwowie, ulica Żółkiewska Nr. 85.

Fabryka parkietów zaopatrzona jest w maszyny parowe stolarskie według najnowszych wynalazków i konstrukcyj, w sztuczne aparaty suszarniane i w nader obfity wybór najpiękniejszych wzorow, tak że przyjmując zamówienia gwarantować może za trwały i suchy materyał, oraz za gustowne i modne wykonanie.

Na żądanie rozsyła fabryka parkietów ilustrowane katalogi i cenniki.    KRFOI llF. MÎBF) L, iß BßF 1 SY .

t=s

•999999999999 90O99999999&999999999999S999 9    99

PRZEMYSŁOWE

IE' afbr^Hsa,

PIECÓW KAFLOWYCH

Stowarzyszenie zarejestrowane z nieograniczoną poręką

WE LWOWIE

ulica Kopernika liczba 9

wykonywa pod g-warancyą, na podstawie tak własnych jak i cudzych projektów, wszelkiego rodzaju roboty budownicze, wodne, irrygacyjne i miernicze.

na Zwierzyńcu pod Krakowem

przyjmuje zamówienia na

H*aea*H&B«»Sae£aBMK>iaGBUBe3MtC;!MiS»Hell»BiM

St. T7Ta-37‘cä.o⁻wIczi

Lwów ulica Halicka 1.1.

poleca swój

PIECE KAFLOWE

zwykłe lab OZDOBNE z KOMINKAMI i

§ Ozdoby architektoniczne %

z Terrakoty

podług; danych rysunków.

• Cenniki pieców przesyłają się na żądanie franco. •

Aires dla listów Kralów, ryneŁ dom Haela.

O©

ogasoaeas-T-aao»»—0008.3000000

Nowsze dzieła techniczne

znajdujące się na składzie w księgarni

GUBHYFOWICZA i SCHMIDTA

-we Lwowie.

■ i Dąbrowski, Przewodnik dla ślusarzy .

§ 1 Heurich, Przewodnik dla cieśli .

„ Przewodnik dla stolarzy .

Hirszel, Przewodnik dla murarzy Kluger, Wykład wytrzymałości materyałów Kucharzewski i Kluger, Wykład hydrauliki „ 13,— Niewęgłowski, Arytmetyka .    .    .    „    2.6

„ Kurs mechaniki rozumowej 2 tomy .    „ 16.2

Pietraszek, Przewodnik dla maszynistów    .    „ 3.7

Bylski, Podręcznik mechaniki rolniczej £ Sągajło, Algebra wyższa

« PrzyimuJe wszelkie zamówienia na bileiy wizytowe dru- g Zajączkowski, Wykład nauki o równaniach

■    kowane i litografowaiie jakoteż najmodniejsze monogramy S    ‘ różniczkowych, 6 zeszytów

| na listach i kopertach w rozmaitych kolorach po najumiarkowań- • Engelhard lind Chllipp, Handbuch des Eisen-

■    szych cenacl1-    g    bahn-Transportdienstes, 2 tomy .

8 99 Zamówienia na prowincyę załatwiają się najaknratniej i naj- 2 Hermann, Mechanik der Zwischen- U. Al’beitS-

spieszniej.    ■    maschinen, 3 części

8■0B9WB»aoH»B»Bi»aHeusinger von Waldegg, Handbuch für specielle Eisenbahn-Technik : I. Band, Eisenbahnbau złr. 16.60. IL Der Eisenbahn-Wagenbau złr. 18.20. III. Der Locomotivbau złr. 23.40. IV. Technik des Eisenbahnbetriebes złr. 19.50. V. Bau und Betrieb der Secundär- und Tertiärbabnen.

Klassen, Handbuch der Hochbau-Construc-

tionen ....•• złr. 24.05 Bohr, Handbuch des practischen Eisenbahndienstes, 2 tomy .    9.75

Winkler, Vorträge über Eisenbahnbau: 1. Eisenbahn-Oberbau złr. 4.—. IL Weichen und Kreuzungen złr. 3.20. III. Schiebebühnen und Drehscheiben złr. 3.20. V. Unterbau złr. 3.60. XI. Sigualwesen. Winkler, Vorträge über Brückenbau : Eiserne Brücken: Gitterträger und Lager gerader Träger złr. 5.20, Theorie der Brücken: Aeussere Kräfte gerader Träger złr. 5. Innere Kräfte gerader Träger złr. 4.80.

Księgarnia utrzymuje zawsze znaczniejszy skład różnych planów architektonicznych, wzorów budowli i przyjmuje zamówienia na wszystkie dzieła w zakres budownictwa, mechaniki i technologii wchodzące. Katalogi rozsyła na żądanie.

M AGAZYN

. złr. 2.50

obficie zaopatrzony

§ w papiery kancelaryjne, listowe i rysunkowe, rekwi- g J żyta do pisania, rysowania i malowania, perfumy, || J mydlą, pudry francuzkie i wiedeńskie, ks iązki do g g modlenia, albumy, pugilaresy, portmonetki berlińskie g g    i inną galanterye

w    oraz    ^

1 w rozmaite przybory do robienia kwiatów, ■

DRUKARNIA

KORNEL PILLER

właściciel DRUKARNI LITOGRAFII I GISERNI

„ 2.—

n 2,

„ 2.50 „ 9.75

» 3.

„    3.58

„ 8.—

„ 7.50

„ 7.80

LIT O G-CEŁ.AJFI.A.

we Lwowie

-ulica Łyczakowska 1. 3,

poleca swój odpowiednio urządzony Zakład będący w możności

współzawodniczyć z każdym zagranicznym Zakładem.

W DRUKARNI wykonywa dzieła wszelkiej objętości, księgi tabelaryczne, raporta, rejestra, jnksta i kwity gospodarskie, lasowe i bankowe, adresy, rachunki, oblatorja, frachty i afisze różnej wielkości, jako też i bilety wizytowe a la minute w różnych kolorach.

W LITOGRAFII portrety kredowe i ryte, listy zastawne, kwity udzia-łow-e, kupony i wszelkie druki manipulacyjne, bankowe, weksle, dyplomy ekonomiczne i wypisowe dla rzemieślników, nuty muzyczne litografowane, pisane na kamieniu lub autografowane wraz z tytularni, sygnatury aptekarskie, etykiety kupieckie, adresy, bilety wizytowe, noworoczne, zaproszenia, listy lub bilety ślubne, jakoteż wszystkie roboty autograficzne w różnych kolorach.

W GISERNI odlewa czcionki, justunki, linje, sztegi i interlinje, przyjmuje linje mosiężne do przecinania podług systemu.

Ceny bardzo umiarkowane.

NTuraacarsi-o

Rok. '/alożanla 1773.

Prenumerata z przesyłką pocztową w Austryi wynosi: rocznie .    .    .

półrocznie .    .

Numer pojedynczy kosztuje 60ct.

M Ci

zh\

DŹWIGNIA

JRedakcya i administracya znajduje się przy ulicy Krasickich 1.8.

Zużytkowane artykuły będą według umowy honorowane.

Członkowie Tow. będą otrzymywali to pismo bezpłatnie.

ORGAN

TOWARZYSTWA UKOŃCZONYCH TECHNIKÓW WE LWOWIE.

Rękopisnta nie użyte zwraca Redakcya na żądanie.

Wychodzi dnia 20. każdego miesiąca.

Komitet redakcyjny składają panowie: Edward Heppe, inżynier kolei Karola-Ludwika, Józef Jägermann, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej, Karo! Setti c. k. nadinżynier, Pawef Stwiertnia, inżynier - elew kolei Karola-Ludwika, Julian Zachariewicz, rektor c. k. Szkoły Politechnicznej i I)r. Władysław Zajączkowski, profesor c. k. Szkoły Politechnicznej, Odpowiedzialny redaktor: LUDWIK

RADWAŃSKI, autoryzowany inżynier cywilny.

datów. Zarząd uchwala wzmocnienie komisyi językowej następującymi członkami: pp. Józef Sarę, Leon Syroczyński, Maksymilian Thullie , Henryk Walter. Prenotowano p. Talagę wskutek jego pisemnej prośby o ewentualną posadę. Zarząd uchwala zwrócić uwagę Dyrektora Składamy serdeczne podziękowanie członkom Towarzystwa: : ruchu kolei Karola Ludwika, p. Sladkowskiego, na istnienie naszego pp. B. Długoszowskiemu inżynierowi w Wełdzirzu, N. Nawarskiemu i Towarzystwa przez wystosowanie pisma, które przez osobną deputacyę i M. Ślosarskiemu inżynierowi w Dolinie, tudzież p. baronowi Poppe-: wręczone zostanie. Podobne pisma mają być wystosowane do Wysokiego rowi właścicielowi dóbr w Ludwikówce, za gotowość z jaką pospie- i Wydziału krajowego i do Rad powiatowych w całej Galicyi. Zamknięcie szyli przyjąć naszych członków i umożliwić Im zwiedzanie zakładów ; rachunków z każdego miesiąca i przedłożenie preliminarza na następny przemysłowych na wycieczce naukowej w Wełdzirzu, odbytej w dniach j miesiąc, nastąpić winno na każdern zwyczajnem posiedzeniu Zarządu.

i W końcu uchwalono wystosować do Wydziału krajowego prośbę o karty i jednorazowego wstępu na plac budowy gmachu sejmowego. Na tern ! zamyka p. przewodniczący posiedzenie.

Sprawy Towarzystwa.

L. 240.

Podziękowanie,

9. i 10. czerwca b. r.

Lwów, 15. czerwca 1878.

Zarząd Towarzystwa.

L. 241.

Podziękowanie.

Sprawozdanie

Składamy serdeczne podziękowanie p. E. Prokopowiczowi inspektorowi urzędu budowniczego miejskiego we Lwowie, za bogaty zbiór : z posiedzenia Zarządu odbytego na dniu 20. maja 1878 r. dzieł technicznych, tudzież p. W. Postępskiemu budowniczemu w Stryju, i za roczniki czasopism technicznych, ofiarowane przez Nich bibliotece ;

Przewodniczący p. Niedzielski.

Obecni pp. Gołtental, Janowski, Jägermann, Kakowski, Kowats, Raciborski, Slapa, Stwiertnia.

Zatwierdzono protokół posiedzenia Zarządu z dnia 15. kwietnia b. r. Przyjęto 10 nowych członków. P. Slapa jako referent, zdaje ; sprawę z czynności komisyi wydelegowanej przez prezydyum na zapro-; szenie członka Towarzystwa p. Richnowskiego, dla zdania sprawy o z posiedzenia Zarządu odbytego na dniu 15. kwietnia 1878 r. ; konstrukcyi pieca jego pomysłu. Komisya skonstatowała, źe piec jest

: zbudowany podobnie jak żelazne piece Meidingerowskie, z tą jednak Marki, Slapa , i różnicą, iż posiada urządzenie umożliwiające zupełne spalenie produktów ; uchodzących przy zwykłych piecach jako dym. Piec ten może być użyty Protokoł posiedzenia Zarządu z 11. kwietnia b r. zatwierdzono, i także bez komina. P. referent wykazuje następnie zalety tego pieca Towarzystwo techniczne krakowskie, w odpowiedzi na pismo Towa-i tak co do materyalu z którego jest zrobiony, jako też co do małej rzystwa naszego, tyczące się zniżenia cen jazdy koleją na wystawę ; objętości i nizkiej jego ceny. Nadto wywodzi p. referent, iż do-paryską, oznajmia, że dotychczas żadnych kroków w tym względzie i pływ zimnego powietrza odbywa się nadzwyczaj regularnie i w dostanie poczyniło i że oczekuje odpowiednich propozycyj z naszej strony. : tecznej ilości. Nakoniec oznajmia p. sprawozdawca, iż wynalazca wysłał Zarazem zaprasza do współudziału w pracach swojej komisyi językowej. ; dzieło swoje na wystawę powszechną paryską, przez co próba palenia Zarząd uchwala podnieść w odpowiedzi, że w łonie naszego Towarzy- ; odbyć się może dopiero w jesieni. Zarząd powziął to sprawozdanie do stwa komisya językowa już od kilku miesięcy się zawiązała, że wpra- : zadawalającej wiadomości, i uchwalił uprosić p. Richnowskiago, aby cach swoich znacznie postąpiła i że odnośne zaproszenie zachęcające : w tym przedmiocie przygotował artykuł do „Dźwigni“, celem wywo-do brania udziału w pracy tejże komisyi, już w 2gim numerze „Dźwi- i łania krytyki i obznajomienia ogółu techników z tern waźnem ule-gni“ ogłoszone zostało. Zarząd udzieli naszej komisyi językowej : pszeniem. Zarząd uchwala zamknąć pierwsze półrocze czynności zgro-wiadomość o istnieniu podobnej komisyi w Krakowie , i za pośredni- i madzeń tygodniowych na dniu 25. maja b. r. i odroczyć następne zgro-ctwem Zarządu obie komisye będą się mogły znosić. Ponieważ p. Kuhn : madzenie aż do października b. r. Zarazem konstatuje Zarząd żywy podaje ważne powody, dla których godności organizatora sekcyi budo- i udział, jaki brali członkowie Towarzystwa w sprawach naukowych wniczej przyjąć nie może, uchwala Zarząd jednogłośnie zaprosić p. i omawianych na zgromadzeniach tygodniowych. Na wykłady mie-nadinżyniera Settiego na organizatora, ewentualnie przewodniczącego : wane przez pojedynczych członków Towarzystwa uczęszczano bardzo powyżej nadmienionej sekcyi. P. rektor Zachariewicz oświadczył goto- j licznie, dyskusye były bardzo pouczające, a rozwój Towarzystwa wość udzielenia projektów 2. kościołów przez niego wykonanych do użytku : przez takie zainteresowanie członków znajduje ciągłe poparcie. Powzięto naszego czasopisma. Zarząd wyraża podziękowanie p. Zachariewiczowi : do zadawalającej wiadomości list p. Dr. Karola Małego , i uchwala, ażeby redakcya „Dźwigni“ preliminarz kosztów tych publi- ; oświadcza, iż na wystosowane zaproszenie Zarządu, przyjmuje godność kacyj na następnem posiedzeniu Zarządu przedłożyć zechciała. P. Dr-i syndyka Towarzystwa. Powzięto do wiadomości list Towarzystwa austr. Karol Mały adwokat krajowy we Lwowie, udzielił z wielką gotowością i inżynierów i architektów w Wiedniu, w którym rada zawiadowcza rad i wskazówek na prośbę Zarządu przy zmianie statutu. Pracę swą ; tego Towarzystwa oświadcza, iż w sprawie pozyskania zniżonych cen już ukończył i odpowiednie uwagi poczynił. Zarząd wyrażając serde-i jazdy dla członków Towarzystw technicznych, zamierzających udać się czne podziękowanie za bezinteresowne zajęcie się sprawami naszego i na wystawę powszechną paryską, poczyniło odpowiednie kroki, i za-Towarzystwa, uchwala zaprosić p. Dr. Małego na syndyka Towarzy- i wiązano w tym celu komitet. Zarazem oświadcza, iż nie omieszka w stwa. P. Kowats imieniem komisyi językowej oświadcza, że komisya ta i swoim czasie nasze Towarzystwo o przebiegu tej sprawy celem ogólnie zupełnie zgadza się na propozycyę Zarządu, ażeby wszyscy chętni ; nego poparcia powiadomić. Zarząd uchwala na Zielone święta t. j. współudział w pracach komisyi brali i że proponuje pewnych kandy-i dnia 9. i 10. czerwca b. r., urządzić wycieczkę naukową do Wełdzirza

Towarzystwa.

Lwów, 15. czerwca 1878.

Zarząd Towarzystwa.

Sprawozdanie

Stwiertnia.

Przewodniczący p. Niedzielski.

Obecni pp. Gołtental, Kakowski, Kowats,

w którym

42

Do Towarzystwa przystąpili:

której by udział wziąć mogli wszyscy członkowie Towarzystwa.

Celem wykonania tej uchwały, wybrano komitet w którego skład j Birgfenner Karol, inżynier-asystent Wydziału krajowego, wchodzą: pp. Bieńkowski, Bykowski, Darowski Bolesław, Fechter, : j)ziewiński Placyd, profesor szkoły realnej.

Górecki, Grzymalski, Jägermann asystent, Kowats, Kakowski, Rudko- | G0<łfrejów Adolf, urzędnik kolei Karola Ludwika, wski, Walter, Wierzbowski. Uchwalono zaprosić pp. Błazowskiego ;    ^ jński, inżynier-elew kolei Karola Ludwika,

dyrektora ruchu kolei Łupkowskiej w Przemyślu i Rogojskiego inży- j Görz Wacław, architekt, niera górniczego w Łanczynie, na reprezentantów Towarzystwa.    ; Jaworski Władysław, inżynier górniczy.

List p. Radwańskiego, w którym tenże uwiadamia, iż w skutek : Kolhepp, inżynier-asystent kolei Karola Ludwika, jego wyjazdu w celach naukowych za granicę, komitet redakcyjny po- ; Kułakowski Kazimierz, inżynier Wydziału krajowego, wierzył redakcyę „Dźwigni* na kilka miesięcy p. Stwiertni, powziął ; Kruszelnicki Bolesław, inżynier-asystent kolei Karola Ludwika. Zarząd do wiadomości. Skarbnik Towarzystwa zdaje sprawę ze stanu i Krysta Józef, inżynier-asystent kolei Karola Ludwika, funduszów Towarzystwa i przedkłada preliminarz wydatków na miesiąc ; Köhler, konces. budowniczy, bieżący. Skarbnik konstatuje, że członkowie regularnie wkładki ui- : Mathias Franciszek, inżynier, szczają z wyjątkiem kilku. Na tem zamyka p. przewodniczący ; j^igrin Karol, inżynier górniczy.

Rogojski Stanisław, zarządca salin.

Słuszkiewicz Władysław, c. k. mierniczy.

Steczkowski Józef, inżynier-asystent kolei Karola Ludwika. Słotołowicz Franciszek, inżynier kolei Łupkowskiej.

Strzelbicki Antoni, sekretarz c. k. dyrekcyi skarbowej.

posiedzenie.

Sprawozdania ze zgromadzeń tygodniowych.

Zgromadzenie tygodniowe odbyte na dniu 4. maja 1878.

Przewodniczący p. Gostkowski.

Walz , urzędnik kolei Karola Ludwika.

--<>•<>-

PIEC POKOJOWY

Obecnych 48 członków.

Po odczytaniu protokołu z ostatniego zgromadzenia tygodnio-    .

wego, zawiadamia sekretarz zgromadzenie, że Zarząd przystąpił w j (ranchverzehrender Ofen) oraz przyrząd wentylacyjny podług imieniu Towarzystwa do uchwał 15. generalnego zgromadzenia zwią- j    patentowanego systemu

zku niemieckich towarzystw inżynierskich w Hamburgu; następnie

oświadcza, że p. Dr. Karol Mały adwokat krajowy we Lwowie, przyjął;    -w© Lwowie *).

godność syndyka Towarzystwa. Po czein udziela p. przewodniczący;    (Z rysunkiem na tablicy VIII.)

głosu p. Dr. Wolskiemu, który mówi o pneumatycznych fundacyach. ;    Ożywieni głębokiem pragnieniem zastosowania dla po-

Wykład był objaśniony rysunkami i zajął bardzo wszystkich obecnych. ;    życia codziennego, zdobyczy duchowych przeszłości

W dyskusji nad wykładem biorą udział pp. Jägermann profesor,;. teraŹQjejgzo£ci w dziedzinie Pirotechniki leżących, i Zllżyt-Rychter i Aleksandrowicz. W końcu udziela p. przewodniczący głosu p. Aleksandrowiczowi, który zdaje sprawę z czynności komisyi lustracyjnej. Konstatuje przedewszystkiem zgodność stanu kasy ze spraw-dzonymi rachunkami i księgami kasowymi, jakoteż wzorowo przepro- j ogrzewalnych i wentylacyjnych, którą to gałąź traktowano wadzony zarząd majątkiem Towarzystwa. Ponieważ na podstawie i dotąd W porównaniu Z ilioemi działami przemysłu, bezsprze-tutów udzielenie absolutoryum Zarządowi przysłużą tylko Walnemu j    macoszemu,

zgromadzeniu, nie żąda sprawozdawca udzielenia absolutoryum i nad- j    Rzuciwszy okiem na umiejętną działalność wielu mężów

mienia, że tylko dla zaspokojenia opinii, komisya lustracyjna przed-:    J    .    , .    .    ,    ,    ■l

Stawia stan rzeczy zgromadzeniu tygodniowemu. Na tem zamyka j oddających się temu zawodowi w kierunku teoretycznych p. przewodniczący posiedzenie, wyznaczając następne zgromadzenie | badań i praktycznego zastosowania spostrzeżemy, ile nauki, tygodniowe na dzień 11. maja b. r.    ;    ile mozołu poświęcono już tej gałęzi przemysłu, a jak mała

część tylko z tego skarbca pomysłów została zużytkowaną. Przekonamy się, jak często nie jeden mozolnie zdobyty .znakomity pomysł został zdeptany, gdy zarazem inny, przez

ecnyc cz on ow.    ... i reklame wyniesiony, przez nieświadomych rzeczy popierany

Po odczytaniu protokołu z ostatniego zgromadzenia tygodnio-;    •    *    . ^    ^    .    ,    .    .,    .

wego, udziela p. przewodniczący głosu p. Poźniakowi, który mówi o ; pomysł wątpliwej wartości doznaje najlepszego pizyjęcia, budowlach ochronnych i regulacyjnych na rzece Łomnicy, zaprojekto- j spostrzeżemy dalej, iż długiej i upartej walki, jak niemniej wanych dla zabezpieczenia kolei Arcyksięcia Albrechta. W dyskusyi ; Wytl*Wa,łych i sumiennych zwolenników potrzeba, zanim ponad wykładem, zabierają głos pp. prof. Jägermann i Aleksandrowicz, j j u powszechne uznanie i zastosowanie sobie zdobędzie. P. prof. Jägermann utrujmuje: 1. Ur*,dto„o skrzydła mr t«a«h ;    Zaoz|lijmT pr2egląd od „ajpodnędlliejszych dla n»S,

częściowo regulacyjnych i ochronnych w punktach nie sięgających;    J *    1    '    ,    •    •    /

linij przyszłych brzegów. 2. Przyjęto nieodpowiedni przekrój i oskar- ; jednakże najpotrzebniejszych przyiządow Ogrzewa \ powanie tam zatorowych. Z powodu spóźnionej pory przerywa p.prze-1 pokojowych. Najwięcej rozpowszechnione są piece kamyczkowe wodniczący dyskusyę i zamyka posiedzenie.    ; j kaflowe , których urządzenie jednak *od czasu ich wynale-

Zgromadzenie tygodniowe odbyte na dniu 18. maja 1878. ; zienia mało, lub też wcale się nie zmieniło. W drugim Przewodniczący p. Niedzielski.    !    redzie występują piece żelazne, między którymi piece przez

Obecnych 26 człondów.    j prof. Meissnera najpierw płaszczem zaopatrzone, jako tez

Po Odczytaniu protokołu z ostatniego zgromadzenia tygodniowego i obecnie już bardzo rozpowszechnione piece, umożliwiające

udziela p. przewodniczący głosu p. Poźniakowi, który odpiera zarzuty j dowolne regulowanie procesu palenia, (Regulirfüllöfeu) zaj-poczynione przez p. prof. Jägermanna, wykonaniu budowli ochronnych ; mnja najwybitniejsze miejsce. Odpowiednio konstrukcyi i regulacyjnych na rzece Łomnicy, a zaprojektowanych dla zabezpie-; g • •    zaleŻllie od zastosowanego materyałll , odpo-

ownia kolei Arc,księcia Albrechta. P. prol żąda wyjaśnienia co do j    ’    wieeej swemn przeznaczeniu,

niektórych szczegółów. P. prelegent omawia takowe w dłuźszem ; wiauają P    J,    ; J „    . M    „j.

przemówieniu i wywodzi konieczność zastosowania takiego sposobu ; Dokładne zbadanie tychże , przekonało nas, u zamiar udo-regulacyi. względnie zabezpieczenia objektów kolejowych. W końcu | gkonalenia tych pieców, uwiehczony być może skutkiem, podnosi p. prof. Jägermann, iż należy się p. prelegentowi uznanie za j Wynikiem pracy W tym kierunku jest piec pokojowy przed-tak fachowe i sumienne opracowanie swego wykładu i odpowiedzi na ;__—

interpelacye, która niezawodnie tylko do lepszego wyjaśnienia tak zaj-!    *) Na wystawie paryskiej znajduje się obecnie piec ten, wykonany

mującego przedmiotu przyczynić się mogła. Na tem zamyka p. prze- j według niniejszego opisu i rysunku, jako też plan pieców wentylacyjnych

gmachu sejmowego, obmurowanie kotła parowego i kuchni. Przyp. Red.

Zgromadzenie tygodniowe odbyte na dniu 11. maja 1878.

Przewodniczący p. Niedzielski

wodniczący posiedzenie.

służący do najzupełniejszego spalenia paliwa

CH N O WSKIBGO

o ile

kowania wypływających z tegoż korzyści, pracujemy, skromne siły nasze pozwalają, uad polepszeniem przyrządów

Z powodu ścisłej łączności palenia z wentylacyą, odbywa się ostatnia w celu lepszego zużytkowania palnych gazów, i jest dlatego podwójnie użyteczną.

stawiony na tablicy 1. VIII; o ile postawione sobie zadanie | i wychodzi szczelinami S do pokoju. Regulacya tego prze-rozwiązaliśmy, zechcą Szanowni czytelnicy z następującego i biegu, uskutecznia się ruchem dźwigni L. opisu osądzić.

Proces palenia, odbywający się w naszym przyrządzie opiera się na następującej zasadzie :

1.    Z nałożonego paliwa wywiązują się gazy, które w bardzo krótkim czasie po swem powstaniu pod wpływem gorącego powietrza spalają się, podobnie przebiegowi przy paleniu się lampy lub świecy.

2.    Spalenie odbywa się w mocno ogrzauem, od wychło-dnięcia należycie ubezpieczonem naczyniu, przy mniejszym lub znaczniejszym przypływie powietrza, względnie do tego czy tylko ogrzewać, lub wentylować zamierzamy.

3.    Dopływy powietrza potrzebnego do wywiązywania się gazów, jakoteż do spalenia tychże, są nie tylko zupełnie oddzielnie urządzone, ale też i każdy z nich osobno regulowanym być może, przez co osiągnęliśmy, iż zupełne spalenie w miejscu wywiązujących się gazów, lub też w powyżej tego położonem palenisku, uskutecznić się daje.

4.    Urządzenie tego pieca umożliwia odprowadzenie zepsutego powietrza pokojowego, i zastąpienie go świeżem, ogrzanem.

Do ogrzewania może być użyty każdy rodzaj paliwa; szczególnie nadają się do tego węgiel kamienny i koks; można jednakowoż i odpady węgla zresztą nieużyteczne, używać ze stosunkowo dobrym skutkiem.

Odpowiednio rodzajowi paliwa może być piec użyty do spalenia postępującego z góry na dół, lub też odwrotnie. W pierwszym wypadku odbywa się spalenie w ognisku, przy czem wywiązujący się hojnie tlenek węgla, spala się za pomocą doprowadzonego gorącego powietrza pokojowego w spalenisku T. W drugim wypadku tworzą się w ognisku produkta suchej destylacyi, dla kt5rych spalenia znaczną ilość gorącego powietrza doprowadzić należy. Według życzenia zastosować można sposób użycia tego pieca do jakości paliwa; marki znajdujące się na regulatorach K i Z, uwidoczniają użycie tychże. Przy jednorazowym napełnieniu pieca możliwy jest przebieg spalenia w ciągu dwu do dwunastu godzin.

Piec ten składa się z następujących części:

Drzwiczki E i popielnica H, urządzone są w ten sposób, *) że przy każdorazowem zamykaniu przez własną cięź-

E.    Drzwiczki do nakładania paliwa i rozniecania ognia i kość, zamykają się otwory szczelnie.

Z piecem należy się obchodzić w następujący sposób: Po napełnieniu ogniska D, roznieca się na najwyższej warstwie węgla żywy ogień ; skoro ta warstwa dobrze się

(Heitz od : Füllthüre).

D. Ognisko, (Füll od : Reitzraum) ogniotrwałym materya-łem wyłożone.

T. Palenisko (Brennraum) utworzone jest z części ognio- jjuż rozpaliła, stawia się dźwignia L na odpowiednią markę,

trwałych B i C.

K.    Przyrząd do regulowania tworzących się gazów.

L.    Przyrząd do regulowania spalenia gazów.

a regulator K otwiera się o tyle, o ile chcemy mieć ciepła, i jak długo palić się ma włożony węgiel. Dołożenie świeżego węgla, jest w każdej chwili możliwem, jednakże odby-H. Popielnica (A.schenlade) służąca zarazem jako zruszt. ; wać się powinno tylko wtedy, gdy wewnętrzne części pieca Zruszt schodowy J jest przymocowany do popielnicy i i są jeszcze dostatecznie ciepłe i regulator L otwarty. Oczy-może być zastąpiony przez nowy, wr razie zużycia sta- i szczenię pieca z popiołu i żużli uskutecznia się przez wyjęcie

rego rusztu.

A. Rury z falowatej żelaznej blachy.

Z. Rura, która z kominem połączoną być może.

popielnicy, w której resztki spalenia się gromadzą.

Przy tern urządzeniu pieca zredukowana jest przestrzeń przez niego zajęta do minimum, tak, iż zabiera zaledwie

potrzebne. Przyjąwszy potrzebną płaszczyznę dla umieszczenia pieca murowanego w Vs całego pokoju, a przeciętny czynsz roczny opłacany za jeden pokój 168 złr., to wypadnie 21 złr. ako ósma część za miejsce przez piec zajęte. Jeżeli jeszcze

F.    Zebra, odlaue z piecem w jednym kawałku, tworzą ¹ trzecią część tego miejsca, które dla pieca murowanego jest z płaszczem G kanaliki.

6r. Płaszcz z falowatej blachy.

W. Naczynie z wodą.

a. Kanaliki dla cyrkulującego powietrza pokojowego.

ß. Kanaliki dla cyrkulującego powietrza pokojowego lub j uwzględnimy, iż piec zwykły potrzebuje o dwa kilog. węgla dla dopływu powietrza świeżego.    : dziennie więcej, przy jednakowych zresztą wymaganiach,

nr. Kanał przewodni dla świeżego powietrza ze dworu.    ; niż dobrze urządzony piec żelazny, to pokazuje się, iż w

t. Kanaliki odprowadzające zużyte powietrze pokojowe, j ciągu pięciomiesięcznego opalauia oszczędzamy 300 kilo:

M.    Przestrzeń, która według potrzeby komunikować może ; węgli; przyjąwszy cenę węgla za 100 kilo: 1.60 złr., otrzy-

z powietrzem pokojowem. Z przestrzeni tej odprowadza : mamy 4.80 złr. jako oszczędność na paliwie; dalej oszczę-się powietrze do kanalików s.    \    dzamy ²/₃ przestrzeni zajętej przez piec murowany, czyli

N.    Kanały pośredniczące komunikacyę w ogniotrwałym j 2jz x 21 złr. = 14 złr., a razem wziąwszy, oszczę-

płaszczu U.    \    dzamy 4.80 złr. -f 14.0 złr. = 18.80 złr. w ciągu roku na

Przebieg ogrzewania i wentylacyj jest następujący: i jednym pokoju średniej objętości, 100—120 metrów sześcien-

1.    Przez otwory R wchodzi powietrze pokojowe po pod j nych. Obliczenie to zależne jest od każdorazowych stosun-

piec, przepływa kanalikami a i ß, ogrzewa się w nich, ijków lokalnych i daje tylko wyobrażenie o prawdopodobnej powraca szczelinami Q i S do pokoju.    : oszczędności. Porównawszy wreszcie trwałość pieca murowa-

2.    Powietrze pokojowe wpływające przez kanaliki £, i nego z piecem żelaznym, znajdziemy, że i to porównanie na ogrzewa się w tychże i służy do spalenia gazów w miejscu j korzyść ostatniego wypadnie.

*) Nie uwidocznione w rysunku.

T, z kąd spalenizna i nadwyżka powietrza uchodzą do ko-1 Zarzuty czynione używaniu pieców żelaznych, są tylko mina otwoiami Æ¹, i rurami A i Z. W miejsce tak spotrze- j wtenczas uzasadnione, gdy powierzchnia ogrzewająca tychże bowanego powietrza pokojowego, wpływa kanałami R i P: świeże powietrze z dworu, ogrzewa się w przesmykach ß

— 44 -

nie dosyć jest szczelną i wielką, w skutek czego ogrzewanie ; miaru pokoju za pomocą żarzącego i nie szczelnego pieca odbywać i odkrycia Ameryki. Jeszcze Kolumb używał zegarów takich t się musi. Jeżeli jednakże powierzchnia ogrzewająca wt od-; Cq jednak na kołyszącym się okręcie sprawiać musiało w powiednim stosunku do ogrzać się mającej przestrzeni się ; ustawieniu zegara niepospolite trudności. Co raz więcej znajduje, tak, iż wyżej 80—98° Cels. ogrzaną być nie po- : rozwijająca się żegluga domagała się jednak głośno odpo-trzebuje, by otrzymać wymaganą temperaturę w pokoju, to ; wiedniejszych zegarów, gdyż od nich zawisłem było oryento-jest nam zupełnie obojętnem, z jakiego ciepłodajnego ciała ; wauie się ciepło otrzymujemy, i z jakiego materyału ta ogrzewająca | powstała też myśl użycia sprężyn zamiast ciężarków, lecz powierzchnia zrobiona, jeżeli ta ostatnia dostatecznie szczel- i tern zaprowadzeniem nie zażegnano jeszcze niedokładno-nie sporządzona, nie pozwala na przeciskanie się produ-i^ci, jaką sprawiał nieregularny bieg kółek, pozostających

pod wpływem sprężyny działającej w miarę rozwijania się Ponieważ dalej przy wszystkich, przez najznakomitszych Co raz wolniej. Dalszy rozwój żeglugi był już zagrożonym, uczonych wszelkich narodowości dotąd przeprowadzonych ba- i holenderski wynalazek wahadła jednak sprowadzają na inne daniach został znaleziony i udowodniony tylko jeden rodzaj ; tory. Huygens, astronom kraju, którego żegluga najwięcej stanu „ciepła“, które w rozmaitem natężeniu (Tension) i ilości i była rozwinięta, wskazując w roku 1650 na ruch jednostajny znajdować się, lub też utworzonem być może, i przez roz- ; wychylania się wahadła, sprawia, że już tak ciężarki, jakoteż maite powierzchnie względnie do ich jakości, łatwiej lub :i sprężynki, które dotąd były motorami, ustępują miejsca trudniej przeprowadzane mniej lub więcej promienieje, i Qowemu przybyszowi. Z pierwszem wahnięciem wahadła wynika z tego, ze .stan ciepła przy jednak o wem natężeniu zastosowanego do pomiaru czasu powstaje ów podział, (Tension) i jednakowej powierzchni promieniejącej zawsze którego dokładność w przepowiadaniu zjawiska na niebie, jest jednakowy, tak co do jakości jako też i ilości tegoż *). ; podziwiamy. Z zaprowadzeniem wahadła jako miernika czasu Uwzględniając te niewątpliwe założenia, i porównywu- i kończy się historya podziału dnia na części. Podobnie jak jąc je z orzeczeniami, dotyczącemi ogrzewania pomieszkań, | bieg słońca na niebie, tak też i bieg księżyca, a miano-niektórych lekarzy, zajmujących wpływowe stanowisko, dziwić ; wicie regularna zmiana jego postaci, ujść nie mogła żadną się należy, z jakiego źródła czerpano zasady, według których i miarą uwadze narodów na Wschodzie, wszystkie przyrządy do ogrzewania, z wyjątkiem pieców mu-

któw spalenia.

czasu.

Takiemi zegarami zadowalniauo się aż do

na morzu.

Pod wpływem naglącej potrzeby

Zatrudnienie ich niejako zmuszało do obserwacyi wsoa-rowanych, kaflowych i rur ciepłą wodą ogrzanych, jako niałych zjawisk objawiających się na księżycu, a które w zdrowiu szkodliwe, prawie bezwzględnie potępiono.

Przy założyć się mającym przyrządzie do ogrzewania ; kańców Wschodu. Tak n. p. witali z radością w jaskiniach i wentylowania lokalów mieszkalnych, szpitali, szkół itd., i zamieszkali praojcowie nasi każdy nów księżyca. Mieszkańcy powinniby pp. lekarze oznaczyć nam tylko dokładnie dopu- j Gwinei obchodzą po dziś dzień jeszcze uroczystość nowiu szczalną temperaturę płaszczyzny ogrzewającej, stopień wilgoci | świątecznymi tany, a murzyni szczepu Fetu po trzy kroć i ciepłotę, w ogóle stan powietrza pokojowego, wreszcie ilość ; skaczą w górę na pierwszy widok nowiu. Obywatele zaś świeżego powietrza, która ma być doprowadzoną w pewnym i państwa Kongo witają dzisiaj jeszcze nów na klęczkach, a okresie czasu, a po wykonaniu przyrządu ogrzewalnego i i muzułmanie oklaskami przepisanemi Koranem.

Ody więc księżyc stał się raz czci religijnej przedmio-w    razie niezadawał- i tern, śledzono    bacznie cały przebieg zmian jego postaci, a

niającym,    żądać    bezwzględnie ogrzanego    powietrza,    w tym i gdy zauważano    ich trzy (rożek zagięty w lewo, pełne koło,

stanie jak    go    przypisano. Tym sposobem    posiadałby    niewąt-i rożek zagięty    w prawo), podzielono okres czasu od jednego

pliwie nie jeden zakład leczniczy lepsze przyrządy ogrze- j do drugiego nowiu na trzy części. Dnie zaś, które rozdzielały te trzy części od siebie, nazywauo ldus, Kolenda i Zasady, na podstawie których sporządzony być ma j Nona. Dzień ldus przypadał w połowie miesiąca, przeto za-według przedstawionych „danych“ przyrząd, sposób wyko-; wsze na 13go lub 15go, ato według tego, czy miesiąc miał liania i ocena tegoż, jest rzeczą techników.    j28 lub też 30 dni. Na dzień dziewiąty liczony w tył od

Fr. Rychnowski. i pierwszego ldus przypadała Nona, podczas gdy pierwszy i każdego miesiąca był Kalendą. Każda część miesiąca skła-: dała się z innej liczby dni, ztąd też tygodnie Rzymian ! były nierówne. Zważywszy, że i długość ta była zmienną, i pojmiemy, iż rachuba czasu należeć musiała do zawilszych (Ciąg dalszy).    j zadań. Celem    usunięcia wszelkich pomyłek zgromadzano

,    ,    .    .    ! lud każdego miesiąca i obznajamiano go ze świętami, wa-

Później ulepszono klapsydry otjle, ze sypiący się pia-1 z#mi ośeiami> jakie sie odbywać miały i t. p. sek lub wylewająca się woda działały ua kółka, których 10bowj k te„ wlożono ua kapłanów, 'a dnie, w których obrót liczono. Klapsydry były pizez 13 wieków w powsze-j^ zwoływano do Kapitolu, nazwano Kalendami, po łacinie ebnem używaniu Można byto je znaleźć tak w celi mo-;której to nazwy pochodzi dzisiejsza nazwa ka-dlącej się zakonnicy, jakoteż u adeptów i astrologów.;le|ldarza Kap,auii korzystając z zawiłości rachuby czasu, W dwunastem stuleciu wchodzą klapsydry w nowe stadyum.; ezaIj to za wynagrodzeniem, to znów skutkiem nakazu Obrót ich kółek bowiem nie odbywa się już wskutek ciężą-dowoIaie caIe dnie, a nawet i miesiące. Przy rów spadającej na nie wody lub sypiącego się piasku, lecz;    ku rzeezypo8politej kaplatti juł wcai₆ „awet nie taili

pod wpływem ciężarków umocowanych na sznurku. Byl j maehinac , 8wyeh, a byiy one tak znane, że Cało w kon-wielki postęp w konstrukcyi przyrządów służących do P°-jtrakcie dzierżawy wyraźnie sobie zastrzega, iż ,w razie.

gdyby zmieniono długość roku, usuwając miesiąc cały lub

taki sposób magicznie oddziaływały na wyobraźnię rniesz-

wentylacyjnego zapomocą fizykalnych i chemicznych środków, zbadać stan ogrzanego powietrza,

walne i wentylacyjne, niżeli niestety obecnie posiada.

----

O rachubie czasu.

pfAPrSAŁ ąOMAN jGr OSTKO WSKI.

*) Wyraz ilość, nie jest rozumiany w znaczeniu objętości.

jakąś część jego, nastąpić ma......“ Cicero, będąc zmuszonym

zawiadywać pewną prowincją małej Azyi, wzywa przyjaciela ; czasu, szukali Egipcyanie takowej na niebie, w skutek czego swego w Rzymie, aby tym razem roku nie przedłużano o i obeznali się daleko lepiej ze zjawiskami na błękicie nieba» jeden miesiąc lub o więcej.

Grecy lepiej byli obeznani ze zjawiskami na niebie

Nie mając na ziemi dostatecznie wielkiej podziałki

niż obeznani są z niemi dzisiaj częstokroć ludzie wykształceni. Czystość wiecznie wypogodzonego nieba, zdradzała Fa-niż Rzymianie. Spostrzegli też wcześnie, że okres czasu od iraonom wcześnie, że chwilę wezbrania świętych wód Nilu jednego nowiu do drugiego, dobrze się daje podzielić na i wyprzedza zawsze pojawienie się Syryusza w blasku sło-cztery części, jako też że między dwiema po sobie następu- | uecznym. jącemi fazami księżyca, wschodzi słońce siedm razy i dlatego

A ponieważ w czasie leżącym między dwoma po sobie podzielono miesiąc na cztery tygodnie po siedm dni. Między j następującymi wylewami, odbywał się w Egipcie cały sze-innemi starano się także wykryć związek zachodzący między i reg czynności rolnika, więc też ten okres czasu nasuwał się siedmioma naówczas znanemi planetami. Do planet zaliczano j sam jako najdogodniejsza jednostka miary, dawniej Saturna, Słońce, Księżyc, Marsa, Merkurego, Jowisza i Wenerę, a każda z tych planet otrzymała swój dzień, w i Idem i w ten sposób otrzymano największą miarę czasu.

Światłym kapłanom Egiptu ujść nie mogło, że w prze-

Cały też okres czasu powyź wspomniany, nazwano ro-

którym panować miała. Saturn jako planeta najwięcej oddalony od ziemi objął patronat nad pierwszym dniem tygodnia, : ciągu czasu dwóch po sobie następujących zjawień się Syryusza podczas gdy dzień drugi poświęcono słońcu, trzeci księżycowi : w promieniach słonecznych księżyc postać swą 12 razy i t. d. tak, że Wenera czyli Jutrzenka nasza zadawalniać się I zmienia, musiała królowaniem nad dniem ostatnim. Podług pojęć naszych jest to może niegrzecznie, Grecy jednak oddawali ; ma po sobie następującymi nowiami słońce 30 razy wscho-pierwszeóstwo bogom przed boginiami. Powyższy system j dziło, więc rok zawierać musiał 12.30 == 360 dni. zachowywano długo, uznał go także Mojèesz, a później przeszedł na całe chrześciaństwo z tą jedynie zmianą, że lecz właściwie 365 dni, a spostrzeżenie to dało w roku 3.280 święcono nie pierwszy lecz drugi dzień tygodnia, a to w i przed Ch. powód do zaprowadzenia pierwszego kalendarza.

Kalendarz ten ułożyli Egipcyanie za panowania króla

A ponieważ już dawniej wiedziano, że pomiędzy dwo-

Nieco później przekonano się, że rok nie zawiera 360

celu uczczenia dnia zmartwychwstania Chrystusa. Z podobnych względów obrali muzułmanie ostatni dzień tygodnia Pephi, a pracę tę nazywali podług imienia królewskiego.

Podług kalendarza Pephi tworzył wprawdzie szereg

za święto Mahometa, podczas gdy Żydzi przechowali bez zmiany dawny zwyczaj starych Greków rozpoczynając ty-, 360 dni okres czasu, zwany rokiem. Każdy rok jednak

otrzymał po upływie normalnych 360 dni, jeszcze nadzwy-Dzisiejsze nazwy dni tygodnia w języku Romanów iiczajny dodatek składający się z 5 dni, który nazwano Germanów zdradzają pochodzenie pogańskie, jak o tern \ Epagomeną. z następującej tabliczki przekonać się można.

dzień sobotą.

Rządząca

planeta

Dzisiejsza nazwa dnia w jejyku

łacińskim J francuskim J angielskim J niemieckim

Suturn

Safcurni

Samedi

Saturday

Samstag

Słońce

Dominica

Dimanche

Sunday

Sonntag

Księżyc

Lunac

Lundi

Monday

Montag

Dni tworzących epagomeną, nie rozdzielano między pojedyncze miesiące, każdy miesiąc miał bowiem jak i dawniej 30 dni, tylko następowały z końcem każdego roku, epa-gomena była więc wsuniętą między końcem jednego, a początkiem następnego roku.

Już późniejsze wieki wykazały niedokładność kalendarza Pephi, pouczając, że Syryusz, ta najwięcej na Wschodzie znana i święcona gwiazda, nie wraca po upływie 365 dni w to samo miejsce, zkąd wyszła była przed okresem tego

czasu.

Gwiazda ta opóźniała się bowiem każdego wieku w biegu swym o całe 25 dni, rocznie więc o ²⁵/ioo = ¹U dnia, zkąd wniosek, że rok nie zawiera 365 dni, lecz 365 */« dnia.

Kalendarz Pephi opuszczając */* dnia na każdą setkę lat, sprawił że po upływie 1460 lat, błąd wynosił już ¹h 1460 = 365 dni, czyli rok cały.

Chcąc więc błąd naprawić trzeba było po każdorazo-Co    się    tyczy    nazw    w    języku    Germanów, to    wiedzieć j wym upływie 1460 lat liczyć o jeden rok więcej, lub też

trzeba, że    w    miejsce bożka Mars,    przychodzi    u nich    Thus, i po upływie ¹⁴⁶⁰/₃₆5 = 4 lat dodawać jeden dzień.

„    Wodan, i O konieczności podobnej poprawki byli arcykapłanie

„    Thor, j Egiptu jak najlepiej przekonani, trzymano jednak wiedzę tę

„ Freya. w sekrecie, gdyż tylko pod płaszczem tej wielkiej tajemnicy, Podziałem czasu na miesiące, tygodnie i dnie zadawał-I którą zwano okresem Sotha, otaczać mogła arcykapłanów niano się długi czas. Potrzeby ujęcia nieco większego okresu i aureola, stawiająca ich w poczet świętych, czasu, jak miesiąc, nie miano, a gorąca strefa ówczesnych; Dopiero Ptolomeusz Iszy, król Egiptu, zdarł w roku krajów cywilizowanych, nie mając tak wybitnych pór roku, i 238 przed Chryst. zasłonę z tej tajemnicy, wyprowadzając jakiemi celuje strefa umiarkowana, zacierała różnice, które-: w rachubę czasu ową opuszczoną ćwiartkę dnia na każde mi się odznaczają u nas pory roku. Dłuższe okresy czasu | stulecie, określano też w najrozmaitszy sposób, mierząc je liczbą; generacyj, czasem panowania dynastyj, liczbą po sobie na-1 stępujących Westalek i t. p.

Mars

Martis

Mardi

Tuesday

Dienstag

Merkury

Mercurii

Mercredi

Wednesday

Mittwoch

Jowisz

Wenera

Jovis

Jeudi

Thursday

Donnerstag

Veneris

Vendredi

Friday

Freitag

Merkurego „

Jowisza

We nery

(Dok. nast.)

Wzory tablic (tableaux)

ruchem kolejowym. Zdawałoby się na pierwszy rzut oka, źe

statystyki międzynarodowej i powszechnej kolei Żelaznych i wypada poszukiwać wyłącznie za dochodem czystym linii

kolejowej; dochód czysty jest różnicą pomiędzy dochodami ogólnemi a wydatkami: dochody wynikłe z ruchu są zawsze inżyniera, naczelnika biura statystycznego towarzystwa kolei Karola Ludwika, j znane, lecz powiedzieć tego nie można bynajmniej 0 wydat-byiego komisarza c. k. generalnej inspekcyi kolei austryackich.

opracowane i wydane przez

JAROSŁAWA MICHAŁOWSKIEGO

kach spowodowanych zwyź wspomnianym ruchem.

Interesa mięszane stają się częstokroć powodem wydatków wspólnych obrachunków, kosztów nadzwyczajnych i

Przedstawione IX. kongresowi statystycznemu międzynarodowemu w Bu da-Peszcie, w sekcyi VI., i zalecone przez walne zebranie kongres

z dnia 7. września 1876 komisyi specyalnej, utworzonej dla sprawy    .

międzynarodowej statystyki kolei żelaznych, a wniesione na posiedzę- : tysiąca innych kompllkacyj, do tego stopnia, ze wykazanie niu komisyi zwołanej w Rzymie dnia 8. września 1877.    i dochodu czystego sieci kolejowej zawisłem się staje zupełnie

od innego czynnika aniżeli ruch. Aby więc dojść pomimo tych wszystkich trudności do celu, wskazanego przez tablicę V., nie pozostaje nic innego jak tylko wykazać wpływ wywierany przez interesa obce na działalność linii kolejowej, pod względem ostatecznego dochodu czystego tychże. W tym Dochody ogólne dzielimy w stosunku dochodu wynika- j celu założono rubrykę 9 Tabl. 17 i rubrykę 10 Tabl. V.

Stało to się w przypuszczeniu, źe w ksiąźkowaniu wy-

(Ciąg dalszy).

Objaśnienia do tablic.

Tablica Nr. IV. V.

jącego z ruchu podróżnych i z przewózki towarów, gdyż to są właściwe źródła dochodu. Każdy prawidłowo prowadzony j szczególnione są interesa obce ruchowi kolei żelaznych, że zarząd posiada potrzebne daty dla kategoryj uwidocznionych j takowe posiadają bilans w obec sumy ogólnych wydatków w tablicy. Rubryki 7. A B C, odnoszą się do poddziału linii, ; towarzystwa; otóż w takim razie saldo czynne czy też

bierne, 'wykazane jasno w rubrykach tablicy IV (9) lub Pomiędzy Rubryką 7/c i 8 możnaby włączyć rubrykę j Tabl. V. (10) a dodane stosownie do zachodzącego przypadku dla „wszelkich innych dochodów mających związek z siecią ido sumy dochodów lub wydatków, uwidocznionych w rubrykach poprzednich, utworzy ogólną sumę dochodów lub wyda-Dla towarzystw kolejowych w ścisłem słowa znaczeniu, : tków odnosząc się wprost do ostatecznego dochodu czystego, wykazanie sumy dochodów ogólnych w rubryce 10 Tabl. IY. j Dowiodłem ostatecznie, że daty rubryk 1—8 Tabl. IV. i 1—9 nie przedstawi żadnych trudności, ani też nie powinno wzbu- jTabl. Y. stoją w związku tylko z odnośnemi liniami kolei dzać wątpliwości; ta rubryka wykaże nam sumę dochodów ! żelaznych, wykazując tychże dochody i wydatki ogólne, z wszystkich gałęzi ruchu sieci kolejowej i odpowie dokładnie rubryce 11. Tabl. Y; całość zgodzi się zupełnie z rezultatami j czystych sieci kolejowej u towarzystw akcyjnych o interesach poszukiwanemi następnemi rubrykami Tabl. Y, z dochodami j mięszanych, będzie zawsze wątpliwem; gdyż będzie zawisłem czystemi i z podziałem tychże. Dochody z akcyj, pożyteczny | od tego, o ile rachunkowość będzie mogła lub też będzie skutek wydanych kapitałów wykaże się od razu jako finan- j chciała wytworzyć osobny bilans dla interesów nie mających sowy rezultat ruchu wspomnianych sieci kolejowych.

Inaczej przedstawia się rzecz z towarzystwami akcyj-

wspomnianego w objaśnieniach do Tablicy Nr. I.

kolejową".

Jasną jest rzeczą, iż poznanie wydatków i dochodów

vspólności z ruchem kolei żelaznych.

Wtedy zaś tylko przez porównanie poszczególnie wyka-nemi o interesach mięszanych; ostateczny czysty dochód i zanych wydatków i dochodów, będzie sobie można utworzyć tychże, dochody akcyj nie stoją w bezpośrednim stosunku j pośrednie wyobrażenie o właściwym dochodzie czystym wy-z ruchem sieci kolejowej. Często rozwija się ruch kolejowy | nikłym z ruchu kolejowego, bardzo korzystnie, pomimo to akcye nie odczuwają tego, gdyż j

przeciwnie dochody akcyj posilają się innemi źródłami a nie (tylko najogólniejsze poddziały.

Co się tyczy poszezególnienia wydatków, wprowadziłem

(C. d. n.)

Statystyka międzynarodowa kolei żelaznych. Tablice proponowane przez J. Michałowskiego.

Tablica,    XT7\

Dochody.

Dochody

09

‘O

CD

Ruch podróżnych

Ruch towarowy

Oznaczenie i poddział linii

t-H

CO

CÖ

Nadzwyczajna

Pakunki etc.

Razem

Pospieszny

Zwykły

O taryfie zniżonej

Razem

o taryfie zwykłej i zniżonej Razem,

towarowy zwykły i posyłki pospieszne

Poczta

îfî

1*1 t ** æ ? t?

*■33-

&S*:2

J35

■s-g

Hf!

NJ

5-'S 5

ist

Q B E

ruchu

o?

N

CS

OS

Dochody

z linii

wła

snych

obcych

wła

snych

obcych

exploatowanyck

przez

obcych

włas-

nym in-

teresie

przez

obcych

w włas-

ym in-

na rachunek

własnych innych

Subweneye gwarancye lub inne zaliczki państwowe, lub dochody bez obowiązku

zwrotu

Franki

Franki

Fr. Fr.

Fra

c:

Saldo czynne z bilansu przedsiębiorstw lub operacyi finansowych po za obrębem jlinii kolejowej, lecz odnoszących się dc tego samego kapitału i na ryzyko tych samych akcyj (dobra, kopalnie lasy, żegluga, etc.)

Suma

dochodów ogólnych

Uwagi

f>

10

il

- 47 —

Statystyka międzynarodowa kolei żelaznych. Tablice proponowane przez J. Michałowskiego.

Wydatki

Ta/blica, USTr- T7\

Dochód

czysty.

Koszta i wydatki

Oznaczenie i poddział linii Ogólne koszta zarządu Konserwacya kolei, budynków itd. Konserwacya parku

Służba w

ogólności (ruch itd.)

Koszta nadzwyczajne, wypadki itd.

Środki komunikacyjne nadzwyczajne (statki, promy itd.)

Służba na liniach własnych, w zarządzie obcym, a na rachunek własny

Służba na liniach obcych, w zarządzie rachunek własny

Podatki, stemple etc.

Saldo bierne z bilansu przedsiębiorstw po za obrębem linii kolejowej, lecz odnoszących się do tego samego kapitału i na ryzyko tych samych akcyj (statki ___________promy etc.)_

Suma wydatków na rachunek dochodu

Eozdział czystego zysku

Dochód czysty

'O

-a

"Ö

<D

Dług bieżący

Obligacye,

kypoteki

Zwrot subwen-eyj, gwarancyj, zaliczek etc.

araor-

tyzacya

odsetki

amor

tyzacja

odsetki

amor-

tyzacya

suma dochodu (dywidenda)

amor-

tyzacya

odsetki

kwota

kwota

kwota i

kwota

kwota

kwota

kwota

kwota i

Rezerwowy kapital

Przeniesiono na rachunek przyszły

■>1

's

to

! ! ! !

Fr. % Fr. | % Fr °/₆ Fr °/o Fr.i % Fr % Fr.¹ °/₀ Fr. % Franki

! I . !    i    !

10    11 12 13 14 14 A 14 B 14 C 15 115 A 15 B 15 C 16 16 A 16 B 16 C 17 I7A17B17C 18 18A

Wypróżnianie zbiorników wychodkowych w Carlsruhe

według systemu Talwrda.

miejscu, w dzień gorący wiosenny (9 maja r. b.) o godz. 12 w południe i mogę poświadczyć, że czyszczenie kloak, odbywa się istotnie bez wszelkiej woni nieprzyjemnej. Jako paliwo używają koksu, aby jak najmniej wytwarzać dymu. Powietrze rozrzedzone w beczce do prężności 20cm. —

W ciągu mej podróży, podjętej z wiosną r. b. w celu studyów w dziale melioracyjnym, przybyłem do Carlsrntae i i 30cm- wystarcza do wyprowadzenia nawet gęstej cieczy

z zbiornika —■ i wymaga pary o ciśnieniu 2 do 3 atmosfer.

Beczki, objętości około 2*5 m. sz. sporządzone są z żelaza, do hermetycznego zamknięcia sposobne i osadzone na wózku. Napełnienie jednej beczki trwa 4 do 5 minut przy

przypadkowo natrafiłem na jednej z głównych ulic — maszynę Talarda, kiedy właśnie była w ruchu.

Przyrząd ten zainteresował mnie wielce, przypatrzyłem się więc tegoż działauiu a następnie udałem się do naczelnika miejskiego urzędu budowli wodnych i drogowych, inży- i normalQych stosunkach.    .

niera p. ScMck, który „dzieli! mi z „znania godną uprzejmo-i . Połączenie pojedynczych części kiszek (Schlauche) tak

pomiędzy sobą, jakoteż z beczką jest bardzo proste i

ścią żądanych wyjaśnień. Miasto Carlsruhe

nie posiada dotychczas takiej sieci iszczelae (za P0m00ił ^wigni).    .    .    , ,

kanałowej, któraby odpowiadała potrzebie i racjonalnym za-:_ Jed^    można w °‘*SU do,a P^ciętnie około

sadom budowy kanałów.    : oO beczek napełnić.

Zamierzona budowa nowej kanalizacyi, której koszta obliczono na 2 mil. mark, nie usunie wcale potrzeby zbiór- j ręczną pompą przedstawiają się obecnie następujące korzyści: ników na kał — gdyż kanały te służyć mają tylko do od- i 1) Pompą ręczną można było tylko płynne części ze prowadzenia opadów atmosferycznych i płynnych nieczystości j zbiornika wyciągnąć, podczas gdy osad prawie zawsze po-miejskich.    I zostawał i poprostu musiał być wyczerpywanym. Drugą tę

W obec tego okazało się rzeczą tern bardziej niezbędną, | czynność podejmywano porą nocną — w skutek czego na-pomyśleć o zastąpieniu odpowiedniejszym przyrządem da- i rai ano mieszkańców domu na dwurazową niepizyjemność. sposobu wypróżniania zbiorników do beczek drewnia- i Maszyną Talarda można zaś, w obec silniejszego jej działania, wszystek kał od razu całkowicie wydobyć.

2) Zdarzało się dawniej często, iż osad wcale wydoby-

W porównaniu z dawniejszym sposobem wypróżniania

wnego

nych za pomocą rozrzedzonego, pompą ręczną powietrza.

W tym celu wysłano inżyniera Schück'a za granicę, który na podstawie poczynionych spostrzeżeń w Strassburgu j wanym nie bywał, pozostając latami nie tkniętym. Okoli-system Talarda do przyjęcia zalecił.    i    czność ta przeciwna względom zdrowotnym i uniemoźliwia-

System ten polega również na rozrzedzaniu powietrza jjąca oględziny podłogi i ścian zbiornika przez organa sam-w beczce — lecz za pomocą pompy, poruszanej siłą pary, j tarne, przy pompie lalarda miejsca mieć nie może. a umieszczonej na lokomobilu, który z łatwością daje się transportować. Cylinder pompy (umieszczony poziomo) po- i czuego, była ta praca tem łatwiejszą, im więcej zbliżoną łączouy jest z beczką i z paleniskiem lokomobilu, w skutek i została beczka do zbiornika; przy znaczniejszej odległości czego wyssane wyziewy kloaczne (w początkach powietrza) j niemoźliwem było pompowanie. Z tego powodu zataczano z beczki wtłaczane zostają do paleniska i tamże całkowicie i wóz z beczką i rekwizytami na dziedziniec domu, czemu się spalają, tak, że w ciągu całego przebiegu wypróżniania j sprzeciwiali się właściciele, a z tąd powstawały ciągłe zatargi, zbiornika nie jest możliwem nawet najmniejsze zanieczy- i System Talarda dozwala użycia daleko dłuższych ki-szczenie powietrza. Przekonałem się o tem osobiście na i szek (Schläuche) a zajeżdżanie z lokomobilem i beczkami

3) Dla służby sprawującej czynność pompowania rę-

— 48 -

Ro zmaitości.

na podwórze sprawia przedsiębiorcy więcej trudu aniżeli przedłużenie rurociągu kiszkowego.

4)    Przy ręcznem pompowaniu cieczy zbiornikowych wy-j ₍ Wycieczka naukowa do W e I dz i i-z a. Zarząd naszego wiązywały się zawsze wyziewy,, zakuwające powietrze, po- |m/łTwVcfZ'TJoZ'Z mimo piecyka, któr} te gazy miał spalać. (W Monachium w odleglejsze miejscowości. Pierwsza taka wycieczka naukowa odbyła się do Wełdzirza (w Stryjskie) podczas Zielonych świąt t. j.

Kiszki (Schläuche), które były wązkie — i dlatego | dnia 9- 1 10- czerwca b. r. W wycieczce wzięło udział 24 członków

z łatwością sie zatykały, musiano często rozśrubowywać i ¹Wpua-10Szunyf °®bC1» nadto pizyłączyło się w stryju, Dolinie i “ Y J    '    .    •'i wełdzirzu po dwóch członków. Rannym pociągiem kolei Albrechta

(w spojeniach) pizy czem rozlewająca Się ciecz potęg'0- i wjjechali uczestnicy wycieczki ze Lwowa dnia 9. czerwca i przybyli wała szkodliwe wyziewy. W tym względzie sposób Talarda i do stacyi kolejowej Dolina, o godzinie drugiej po południu. Korzystania niezaprzeczoną wyższość nad dawniejszym.    |Javc 2 przestanków kolejowych, zwiedzano podczas jazdy miasto Stryj,

-ii    -.nii i tudzież nowo otworzony zakład leczniczy p. Stillera w Morszynie,

5)    D» ręcznego pompowania, będącego me tylko bardzo ; którJ co do „.e,5nętl.zneg0 urz,d2enia i t„m,ortu w „lcMm ni8 ust,_

natężającą ale oraz z brudem i fetorami połączoną pracą, ■ puje pierwszorzędnym zakładom tego rodzaju. Z Doliny odbyto drogę trudno było użyć porządnych robotników— a z tąd wynikały i dwu milową podwodami do Wełdzirza, gdzie zv»iedzano różne i uzasadnione skargi mieszkańców domu.

możua się dziś dowodnie o tern przekonać).

znaną

w kraju z dobrego produktu fabrykę cementu p. Długoszewskiego, członka naszego Towarzystwa. Następnie zwiedzano w tej miejscowości tartak wodny, hamernie, walcownie, gisernię i różne warstaty inecha-i to, Że pompowanie odbywało się pomału w skutek ; niczne. Tego samego dnia udali się uczestnicy wycieczki do Ludwikó-czego przy nawale zamówień, a mianowicie w czasie epi- i wki, wsi o 2¹/, mil od Wełdzirza odległej, gdzie postanowiono przeno-demij, nie był W stanie przedsiębiorca zadość uczynić po- : cować- Ka drugi dzień zwiedzano szluzę do spławiania drzewa, zbudo-

trzebię, czego obecnie obawiać sie nie potrzeba. "    1”? T odle»foW    m“»d Łudwikówki na rzece Świcy, a która

: to drogę uczestnicy wycieczki tam i napowrót pieszo odbyli. Budowa

: tej szluzy jest właśnie na ukończeniu i będzie kosztowała około 30000 złr. i nie wliczając w to materyału drewnianego. Szluza ta, jako sztuczny : środek zwiększający głębokość rzeki, która przy zwykłym stanie wody i nie da się użyć do transportu drzewa, może nagromadzić około 3000U 1. Zâ 25.774 m.sz. kału wybranego pompą ręcz. 12.540 mark ; kubicznych sążni wody. Ilość nagromadzonej wody wystarcza do spła-

: wiania drzewa na odległość dwóch mil. Wielkie lasy w tej górzystej ! okolicy przedstawiałyby ogromną wartość, gdyby przewóz drzewa nie | był tak utrudnionym. Dla tego też zdecydował się właściciel na po-j noszenie tak wielkich kosztów, aby tanią drogę wodną uczynić przy-« i stępną dla transportu drzewa. Rzeka przerzynająca w tej okolicy i wielki obszar lasu, unosi drzewo na odległość dwóch mil do tartaku : parowego w Ludwikówce. Ścinanie drzew następuje w różnych miej-i scach lasu, skąd na rzekę spuszczane bywają. Tartak parowy w Lu-: dwikówce o sile 120 koni, zaliczyć należy do jednego z największych : tartaków w całej Gulicyi. Do tartaku należy także kilka warstatów ; mechanicznych. Tego samego dnia powrócono ochoczo o godzinie 10. i wieczór do Doliny, skąd pociągiem wieczornym przybyli turyści | lwowscy na trzeci dzień o godzinie 4. rano. do domu. Jednem słowem, 21 048 mark i wycieczka udała się znakomicie, co głównie zawdzięczyć należy | bardzo trafnemu wyborowi miejscowości, która nietylko pod względem i ruchu przemysłowego, lecz także pod względem swego romantycznego | położenia na zwiedzenie zasługuje.

Kontrakt zawarty między gminą miasta Carlsruhe a :    ^ Prawtlz(wem uznaniem wspomnąć nam także wypada o przy-

T n    ‘    -w ; gotowaniach, jakie poczynione zostały dla przyjęcia gości ze Lwowa u

p. L. Carnere względem czyszczenia wszystkich zbiorników;“ , , n, "    ,. ,    , ,;    m

r    0 •    J    J    : paustwa Długoszowskich, u członków naszego Towarzystwa pp. mzy-

wychodkowych według systemu Talarda, na przeciąg lat j nierów bawarskiego i ślosarskieg 15tu, począwszy od 1. stycznia r. b. ustanawia jako wyna- i wszystkich zwiedzonych zakładów przemysłowych p. barona Poppera grodzenie za wypompowanie i wywóz lmsz. Kału 80 feników, | w Ludwikówce, który z wszelką gotowością przydzielił nawet Towarzy-zaś 3 marki od lmsz. jeżeli W skutek gruzu, kamieni i t. p. j 8fcwu kilku swoich urzędników dla oprowadzania. Za staropolską

-, -,    ,    j ,    ,    ,    ,    gościnność, z jaka naszych członków w tamtych okolicach przyjmowano

zwykłym sposobem ręcznym wydobyć go potrzeba.    ...... ‘ ,    .....    , . J , ,    ,    , ,J .    ,

J J r    . j j j a r    ji za zabiegi jakie dla umożliwienia pobytu w tych górzystych i mało

i znanych okolicach poczynione zostały, zanosimy serdeczne dzięki 1

. 23.200 mk. i Także komitetowi urządzającemu, w którego skład weszli pp. Gajewski,

Górecki, Jägermann asystent, Jägermann prof, i Kakowski należy

się chlubna pochwała za energiczne kierownictwo, któremu zawtlzię-

czyć można, iż w krótkim czasie tak wiele przedmiotów zwiedzono.

Wycieczka ta pozostanie niezawodnie w miłej pamięci wszystkich,

Ze względu na poszczególnione znaczne korzyści uważać j którzy w niej udział wzięli, a ci, którzy nie uczynili tego, mają

można tę nadwyżkę ceny jednostkowej jako nie znaczną, a iistotn,e cze2° żałować.

6) Ujemną stroną dawniejszego systemu było wreszcie

Koszta czyszczenia zbiorników w mieście Carlsruhe przy użyciu pompy ręcznej wynosiły w r. 1876 :

2. Za 1.006m.sz. kału wodą zbytnio rozcień

czonego — lub z powodu innych domieszek, do gnojenia nieużytecznego, zapłacono à 2 marki.

. 2.012

3. Rolnicy wywieźli w ciągu roku tego wla-

sneini końmi 2.743m.sz. nie żądając w po-jedyńczycb wypadkach wcale żadnego wynagrodzenia, czasami jednak od 2 do 6mark;przyjąwszy tylko 2 mark otrzymamy 5.846    „

4. Roczna pensya miejskiego kontrolera do

nadzorowania czynności czyszczenia kloak 1.010    „

Razem .

Czyli przy 29.523m.sz. jeden metr. sześć, przeciętnie 71 feników.

Przyjąwszy ilość kału jak powyżej, otrzymamy: po 0’80 mk.

523 „    „    „ 3*00 „

29.000 m. sz.

. 1.569    *

Razem .

czyli 1 m. sz. przeciętnie 84 feników.

. 24.769 mk.

przyrząd do czyszczenia wychodków systemu Talarda jako zalecający się do najrozleglejszego zastosowania.

L. Radwański.

o w Dolinie, tudzież u właściciela

P. S.

Treść: Sprawy Towarzystwa. — Piec pokojowy (z rys. na tabl. VIII). — O rachubie czasu. — Wzory tablic (tableaux) statystyki międzynarodowej powszechnej kolei żelaznych. — Wypróżnianie zbiorników wychodkowych w Carslsruhe. — Rozmaitość'.

Nakładem „Towarzystwa ukończonych techników“

Z drukarni Kornela Pillera.

'

.

■

\

.

Tablica Mf.

oC

od

Hf!

Jt

A____________Ttj

/A

li—

■^u~

(i

:4.

rprzr:

:SŁ

PROFIL CH

r—

—r -...........

xs>

ii;!

i::'¹

'■■■i

!=S

LD

mm m

■P

|V

•f-PA

r.

!l

Ll":

r5g-w:

WL

■AVÄ

.'V.

Gn

PPf

mu, j—-

III 1

Je

öl

s:

5S5S«5SSS5S

r:-

•o

mm

3/

-,

i;-

CĆ.

z^£

•wssmm&z&gżŁ*

§y

Si*»=«=^ ii ni ni

" f---------------1

"TEBsggi

££5=5====:

gg

ftWIwaaBB

itr

if

ii

V*

§i

Mii

"1^

gnij

ć-

C5

>1

Silił

#»Wî«ÿ«î

%mMsr=z

_b 1

PIEC POKOJOWY «z PB/reZAO WtlffYLACyjNY

jiodhuj patentowanego systemu In Äichnowskiepo we Lwowie.

PROFIL RS

UJ

i <d

PROFIL K

OJ

UJ

ninrą

<3

Ili

liii

-~

w

ftfi

tl

li

Jł

ii

Hi !!

ilti

li

Ax

Ä,

«5.

17łfc»V

§1

•V

^ %\ {XÎ r ^

>- rNj

jlL

Cx->

Ul

§§-—

i'

W!

■:

iii

liii

CJ

OJ

0Q

>-----1

iŁ

CL,

ie

UJ ■

-U=V

fL-A

TLD

rS!

\V-

«i

____i

■o,

■3

ż'

» 25'n!.,, 1,’

#v>

ZZZI

j.

-CL

-I

PROFIL EF

X'""'

il

07

"~T

mm

I4J

■

«r

V

■

ï

j

t

'

•-

<

.

.

-

■j -

.

;

.

PRACOWNIA STOLARSKA

PRACOWNIA STOLARSKA

BRACI WCZELA

Lwów, ulica Łyczakowska 1. 27.

wykonuje wszelkie wyroby w zakres stolarstwa wchodzące, jako to :

Drzwi, Okna, Sufity, Posadzki, Okładziny ścian, Werandy, Pawiloniki ogrodowe, Domki studzienne, Portale, Bramy wjazdowre,

Urządzenia wewnętrzne-. Szafy i lady sklepowe, Bióra kancelaryjne i t. p.

Wszelkie powyższe roboty uskutecznia według najnowszych wzorów i najlepszej konstrukcyi z materyałów doborowych różnych gatunków.

Zamówienia tak w miejscu jak i z prowincyi wykonuje jak najstaranniej

po cenach nader umiarkowanych.    j

00900000

00

0©

SPÓŁKA

dla

ROBÓT ASFALTOWYCH

■„ TECHNICZNY „■

PISMO

■ poświącone sprawom techniki i przemysłu. |

w Galicy!.

TOWARZYSTWO PRZEMYSŁOWE

Wychodzi w zeszytach

raz na miesiąc w Warszawie.

Dr. K. E. LEWAKOWSKI

Skład główny

Przeglądu Technicznego

na Austryę, Niemcy, Francyę itd.

znajduje się w tsiprni

WE LWOWIE.

WE LWOWIE

ulica Kopernika 1. 9.

wykonują z materyałów w Europie najbardziej renomowanych, robotnikami wprawionymi, po cenach najumiarkowań-szych, wszelkiego rodzaju roboty asfaltowe jako to: chodniki, terasy, posadzki w go-$ rzelniach, browarach, stajniach, piwnicach 2 i t. p. warstwy izolacyjne itd. itd.

00

00000000

0

::

A. BRATKOWSKI I SYN polecają

SKŁAD WYROBÓW Z BLACHY

i pracownię

ROBÓT BLACHARSKICH BUDO WLANYCH,

ulica Teatralna Ir. 9. naprzeciw Katedry

w© Lwowie.

Sprzedaż po cenach fabrycznych

według oryginalnego cennika

SOSMOS

Na wystawie wiedeńskiej dyplomem

z roku 1873 premiowany uznania

Pod redakcyą prof. Dr. Br. Radziszewskiego, wychodzi we Lwowie już rok trzeci, czasopismo

Lwów, ulica Karola Ludwika pod liczbą 9. róg ulicy Sykstuskiej.

J. NE110EFER

c. k. nadworny optyk

Lwów. ulica Karola Ludwika liczba 9

róg ulicy Sykstuskiej.

Największy skład przyrządów optycznych,

matematycznych i fizykalnych,

a mianowicie :

wielki wybór Okularów, Lornet i Cwikierów o najlepszych szkłach w najrozmaitszych oprawach. Binokli teatralnych i poiowycli jakoteż dla marynarki najnowszej i najlepszej konstrukcyi. Dalekowidzów, Mikroskopów, Ciepłomierzy, Cukromierzy, Alkoholomierzy, Kompasów, Busoli, Lup i t. p.

NAJWIĘKSZY SKŁAD

Barometrów metalowych t. z. Aneroidów,

najnowszej konstrukcyi, służących do spostrzeżeń meteorologicznych i do mierzenia wysokości, te ostatnie z tabelami redukcyjnemi.

Wielki skład przyrządów

lia pt. Inżynierów, lelarz? właścicieli fałryt i szkół

mianowicie :

Theodolity, Teleskopy, stoły miernicze, instrumenta niwelacyjne , Sesctanty, Kątomierze, Taśmy miernicze, Bajscejgi ij t. p. Maszyny indukcyjne, laryngoskopy, lustra dla okulistów (Augenspiegel), zbiory szkieł optycznych dla okulistów, Manometry i inne części do montowania parowych kotłów i t. p.

Beparacye przyjmują się. — Cenniki rozsyłam. Ekspedycya najszybsza.

Lwów, ul. Karola Ludwikal. 9, róg ul. Sykstuskiej„

Lwów, ulica Karola Ludwika

pod liczbą 9. róg ulicy Sykstuskiej.

KOSMOS

organ Towarzystwa Przyrodników imienia Kopernika.

(I)    Kosmos wychodzi w zeszytach miesięcznych, zbro-

0 j szurowanych, około 40 arkuszy rocznie, z drzeworytami u I i tablicami litografowanemi.

Półroczna prenumerata wynosi we Lwowie w księgarni Bełzy złr. 2 ct. 50 — w Warszawie u Gebethnera i Wolfa Rs. 2, w Poznaniu u Żupańskiego Mk. 6. n    Zbroszurowane roczniki z r. 1876 i 1877 można jeszcze

' nabyć po cenie prenumeracyjnej. — Roczniki te zawierają prace pp. Abakanowicza, Birkenmajera, Ciesielskiego, Fa-[ j biana, Godlewskiego, Grabowskiego, Janoty, Kreutza, Nenckiego, Niedźwiedzkiego, Ochorowicza, Bościszewskiego, Staneckiego, Syrskiego, Tynieckiego, Zacharewicza i wielu innych.

iw i

1°

sorrsoa:

Prenumerować można we wszystkich księgarniach krajowych i zagranicznych.

ł-

wykonywa

wszelkie w zakres ten wchodzące roboty

jako to :

etykiety, formularze, blankiety rachunkowe, jjf. wekslowe, rejestra gospodarcze,. bilety wizytowe , £ plany, mapy itd. itd.,

niemniej przedmioty najwyszukańszego artystycznego 5-wykończenia wymagające    5-

18-

9-

|9-

3-

jj    po cenach najumiarkowańszych.

S9

budowniczy ciesielski

ROBÓT

podejmuje się wszelkiego rodzaju

CIESIELSKICH

w zakres ciesiołki wchodzących tak w miejscu jako też i na prowincyi, a to z tern nadmienieniem, że jak dotąd tak i nadal starać się będzie wykonywać wszelkie mu powierzone roboty jak najsumienniej i w najkrótszym czasie — ma także

i kilka parcel grantu pod zabudowania pod bardzo korzystnemi warunkami do sprzedania oraz przyjmuje zamówienia na drzewo opalowe bakowe, a mianowicie .

I stos 4 metrowy w dobrym gatunku wraz z odstawą do domu 15 złr. 50 ct.

I „    3    „    „    „ — „

I „    4    ,, krąglaków    >»    »»    ” xz »    ”

Wszelkie łaskawe zamówienia przyjmuje, jako też i wszelkich udziela wyjaśnień, we własnym domu -    ---    -    99 uaprzeciw dworca kolei Czermowieckiej we Lwowie.

•s

Cn *v

przy

t»

Nakładem Towarzystwa ukończonych techników.

Z drukarni K. Pillera.