I

;■

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

100000297126

■\

! \

.*

Vocabolario

Polacco-Italiano

Italiano-Polacco

con i segni della pronuncia compilato da

Fortunato Giannini

Lettore d'italiano nell' Università di Cracovia

Skład główny

Księgarnia wysyłkowa G. Dorn Warszawa

Słownik

Włosko-Polski

Polsko-Włoski

ułożył

Fortunat Giannini

Lektor języka włoskiego Uniwersytetu w Krakowie

.01

Skład główny

Księgarnia wysyłkowa Q. Dorn Warszawa

<o

«BUóTÉif/j 1

*/f

Skrócenia.

Abbreviazioni.

forma czynna czasownika.

skrócony.

przymiotnik.

przysłówek.

rodzajnik.

botaniczny.

tryb łączący.

Spójnik.

zdrobniały.

wykrzyknik.

i tak dalej.

przykład.

rodzaj żeński.

znaczenie przenośne.

tryb rozkazujący.

czas przeszły niedokonany.

nieodmienny.

rodzaj męski.

rodzaj nijaki.

a.

abb.

agg-

avv.

art.

bot

= attivo = abbreviato == aggettivo avverbio articolo botanico

_ Iverbo congiuntivo \congiunzione = diminutivo = esclamazione = eccetera — esempio = femminile = figurato ivnper. = imperativo imperf. — imperfetto ine.

cong.

dim.

esci.

ecc.

es.

f.

fig-

m.

n.

= invariabile

= maschile = neutro

na.

poetyczny.

imiesłów czasu przeszłego, czas przeszły dokonany, czas teraźniejszy, przyimek. ktoś. coś

zwrotny, rzeczownik, topień najwyższy, patrz.

p.    =    per

poet.    = poetico

p. p.    —    participio    passato

p.    r.    =    passato    remoto

= presente

prep.    = preposizione

qu.    = qualcuno

q.    c. = qualche cosa = riflessivo

sost.    = sostantivo

sup.    = superlativo

— vedi

pr.

r.

v.

Ą^Druck^vH. in OrWenhjWe^ -f

Przedmowa i objaśnienia.

Napisanie słownika jest rzeczą względnie łatwą, ale także może być bardzo trudną. Jest wtedy łatwą, jeżeli rozchodzi się o wprowadzenie tych poprawek, które zdaniem autora lub wydawcy są konieczne. Trudną, jeżeli rozchodzi się, jak w tym wypadku, o stworzenie nowego słownika, gdyż istniejące dwa słowniki tego rodzaju są tak przestarzałe i pełne błędów, że nie mogłem ich użyć jako podręczników. Pomimo pracy i trudu nie jestem pewny, czy osiągnąłem cel zamierzony, dlatego tym będę wdzięczny, którzy wykażą błędy, w jakie popadłem przy wypracowaniu słownika i przy najbliższem wydaniu postaram się o ich usunięcie.

Pisząc ten słownik, miałem na wzglądzie sposób, jakiego Polacy używają,ucząc się języków nowoczesnych; dlatego starałem się umieścić w pierwszej części główne odmiany czasowników nieregularnych, wykazując różne nieprawidłowości, i wprowadzając wiele wyrazów, nie bardzo klasycznych, jednak teraz używanych, aby uczący się mógł przetłumaczyć i zrozumieć wszystkie odmiany spotykane w książkach i dziennikach włoskich.

* * *

Brak miejsca nie pozwolił mi na umieszczenie wielu rzeczowników zakończonych na -mento, wielu imion zdrobniałych i niektórych przysłówków zakończonych na-mente. Jednak nie trudno zrozumieć te wyrazy, bacząc na ich pochodzenie n. p. abballottarne n to od czasownika abballottare; librino od rzeczownika libro i przysłówki savia men t e od przymiotnika rodź. żeńskiego savia, velocemente od veloce.

Dla zyskania miejsca został przy przymiotnikach opuszczony rodzaj. Przymiotniki włoskie kończą się na o lub na e Kończące się na o są męskiego, zaś na e są męskiego i żeńskiego rodzaju. Bez wyjątku. Należy pamiętać, że każdy przymiotnik w języku włoskim staje się rzeczownikiem przez dodanie rodzajnika n. p. slavo słowiański, lo Slavo Słowianin.

*

Przez dodanie w nawiasie sposobu wymowy, starałem się samoukom, chcącym się uczyć po włosku dać wskazówki, jak się wymawia. Trudno jednak w ten sposób nauczyć się dobrej wymowy, gdyż wymawianie spółgłosek s i Z, samogłosek e i O jest nawet

VI

dla Włochów nie z Toskany trudnern, i sposób wymawiania tych spółgłosek między Włochami jest różny. Opuściłem sposób wymowy w części włosko-polskiej. Uczący się Włoch niech się uzbroi w odwagę i cierpliwość, jeżeli elice się nauczyć wymowy polskiej.

Ważny jest w języku włoskim akcent na słowach, gdyż to nadaje językowi włoskiemu, który jest najwięcej melodyjnym ze wszystkich języków, cudną harmonię. Dlatego w pierwszej części słownika każde słowo jest akcentowane. W piśmie jednak używa się akcentu (') tylko w słowach Skróconych (piotà, viitù) i w tych, które można zamienić z innymi (ó = jest; (e = i w niektórych odmianach czasownika.

W drugiej części, która służy głównie Włochom, opuszczono wyrazy pochodzące z łaciny (a nie jest ich mało) i w pisowni nie różnią się wcale od źródła. Trudno przetłumaczyć wiele przymiotników, które w jęz. włoskim istnieją tylko jako rzeczowniki ; w polskim zaś języku tworzy się prawie od każdego rzeczownika przymiotnik n. p. cytryna limone; cytrynowy nie da się inaczej przetłumaczyć jak di limone; lody cytryn owe gelato di limone. Tłomacząc te przymiotniki drugim przypadkiem liczby pojedynczej (di, del, dello, della) można mieć <W.,' wyobrażenie o wyrazie polskim. Istnieją wyrazy nie dające się przetłomaczyć na jęz. włoski i trzeba było uciekać się do objaśnień!

Na zakończenie wspomnę o pomocy zwłaszcza przy części pierwszej, jakiej mi udzielili p. Mary a Jabłońska i p. Dr. Antoni Jabłoński, którym tutaj składam serdeczne dzięki, bo bez ich pomocy praca byłaby niemożliwa.

Również Firmie Neufeld-Henius składam dzięki, że się do mnie zgłosiła właśnie w tym czasie, kiedy napróżno podawałem myśl potrzeby słownika włosko-polskiego i polsko-włoskiego firmom polskim.

Jestem zadowolony, że także tą moją pracą dałem dowód przyjaźni dla kochanych Polaków, a zarazem tem przyczyniłem się do rozpowszechnienia mego języka ojczystego.

Kraków, w październiku 1913.

Fortunat Giannini.

Prefazione e spiegazioni.

Il compilare un vocabolario è il lavoro più facile e anche l’opera più difficile. È facile quando con la scorta di molti buoni vocabolari si tratta solo di apportare quei miglioramenti che il criterio dell’autore e le esigenze dell’editore suggeriscono. È difficile quando, come nel caso nostro, si tratta quasi di creare il vocabolario, giacché vocabolari del genere ne esistono soli due e cosi antiquati e pieni di errori che a niente ci hanno potato giovare. Nonostante però il grande lavoro che ci è costato e l’attenzione che ci abbiamo posto, noi non siamo sicari di aver raggiunto quella perfezione che la nostra buona volontà si era prefìssa. Saremo perciò vivamente grati a tutti coloro che ci indicheranno gli errori in cui siamo cadati e ne terremo conto per le prossime edizioni.

Le esigenze

t anti sostantivi in -m e n t verbi in -mente Ma difficile comprendere queste voci, osservando la derivazione, p. e», abballottamento dal verbo abballottare; librino dal sostantivo libro egli avverbi saviamente dall’aggettivo femminile savia, velocemente da veloce.

invece ad omettere molti nomi alterati e alcuni av-Polacco intelligente non troverà

Al modo con cui i poliglotti Polacchi studiano le lingue moderne, abbiamo avuto continuo riguardo, compilando questo vocabolario Abbiamo procurato quindi di arricchire la prima parte mettendoci le forme principali dei verbi irregolari, indicando le diverse irregolarità dei nomi e anche introducendoci tanti vocaboli non troppo classici, ma ormai dell' uso, onde lo studioso possa tradurre tutte quelle forme che trova aprendo un libro o un giornale italiano.    *    *    *

dello spazio, ci costrinsero

°A

Sempre per guadagnare spazio abbiamo tralasciato di mettere il genere agli aggettivi. Tutti gli aggettivi italiani terminano o in o o in e. Se terminano in o sono maschili, se terminano in e sono maschili e femminili. Nessuna eccezione. Parimente si osservi che ogni aggettivo italiano può essere sostantivo con la sola aggiunta dell* articolo, p. es. slavo słowiański, lo Slavo Słowianin.    *    *

Con la lettura figurata, posta fra parentesi accanto al nome, abbiamo inteso aiutare lo studioso Polacco che volesse da solo apprendere l’italiano, ma noi lo illuderemmo facendogli credere che con quella si formerà una pronunzia ginsta e retta specialmente delle consonanti 8 e z e delle vocali e ed o che anche per gli

Vili

Italiani non Toscani formano una difficoltà e una differenza grandissima È facile comprendere perchè abbiamo tralasciato la lettura figurata nella parte polacca italiana. Lo studioso Italiano si armi di coraggio e di pazienza se vuole apprendere la pronunzia polacca !

Far sentire in ogni parola dove cade l’accento è rendere sonora la lingua italiana che è per eccellenza la più armoniosa e musicale di tutte. Kaccomandiamo perciò vivamente allo studioso Polacco di osservare che nella prima parte abbiamo appositamente accentato ogni parola, sebbene nella scrittura si usi accentare (%) soltanto le parole tronche (pietà, virtù), quelle parole che si scambierebbero per altre (è = jest; e r= i) e alcune forme di verbi.

Nella seconda parte poi, dovendo questa principalmente servire per gli Italiani, abbiamo tralasciato tutti quei nomi polacchi (e non sono pochi) che derivano dal latino e anche nella scrittura differiscono ben poco nelle due lingue. Una difficoltà abbiamo incontrato nel tradurre molti aggettivi che in italiano esistono solo come sostantivi. I Polacchi da ogni sostantivo e anche dal verbo formano l’aggettivo, p. es. cytryna s o s t. f, limone; cytrynowy agg. che non si può tradurre diversamente che di limone; lody cytrynowe gelato di limone. Traducendo quindi questi aggettivi col genitivo singolare (di, del, dello, della) si avrà l’idea precisa del vocabolo polacco. Parimente, invece di tradurre la pura parola polacca, dovemmo alcune volte ricorrere a spiegazioni, giacché non esiste addirittura la parola corrispondente italiana.

*

In fine dobbiamo render noto l’aiuto ricevuto, | specialmente per la parte italiana polacca, dalla Signora MariaJa błońska e dal Dott. AntonioJabłoński ai quali rendiamo infinite cordiali grazie, confessando che senza di Loro noi non saremmo stati in grado di compilare questo vocabolario.

Alla Ditta Neufeld-Henius parimente inviamo un ringraziamento per essersi rivolta a noi quando appunto noi suggerivamo e mostravamo invano alle ditte polacche la necessità di un vocabolario italiano-polacco e polacco-italiano.

Noi poi siamo già lieti e soddisfatti di avere, anche con questo lavoro, dato una prova di simpatia e di aftetto ai cari Polacchi, nonché di aver cooperato alla diffusione della nostra lingua materna.

Cracovia, Ottobre 1913.

Fortunato Giannini.

Parte la.

Italiano-Polacco.

A.

ft prep. do nn, o, od, do; andare a Roma, a casa, al teatro iść do Rzymu, do domu, do teatru; a destra, a sinistra na prawo, na lewo ; alla polacca na sposób polski; alle due, alle tre o drugiej, o trzeciej ; oggi a otto od dziś za tydzień; a tàvola, a letto do stołu, do łóżka, abate m opat m. abbacchiare (ab-bak-kja-re) a

otrząsać (orzechy, śliwki), abbacinàre ( czi-) a olśnić, zaćmić, oślepić, àbbaco (ab-ba-ko) m książka /;

rachunkowa, abbadàre r. bad&re. abbadéssa / ksieni /. abbagliare (ab-bal-lja-re) a olśnić, zaćmić, oślepić, abbàglio (-lljo) m omyłka /; nieuwaga f; przeoczenie n; prèndere un ~ pomylić się. abbaiàre n szczekać, abbaino m okno n w dachu, abballare a razem ścisnąć, zwinąć.

abballottare a machać (czem), gibać, wywijać (czapką), abbandonare a opuścić, zostawić ; ~ il capo głowę spuścić ; ~sir upaść ; — ad nna passióne oddać się namiętności, abbandóno m opuszczenie n; lasciare in ~ zostawić, opuścić.

I.-P.

abbandonatamente avv. bezwzględnie, bezradnie, abbarbicarsi (-kar-) r korzenie puścić.

abbaruffare a zamieszać, zamącić; ~ si r bić się; ~ — a paróle kłócić się. abbassaménto w opuszczenie n; obniżenie w; ~ dei prezzi, della temperatura obniżenie * cen, ciepłoty.

abbassare a obniżyć; = far più basso niższym zrobić; = tiràr giù na dół spuścić; ~ si r opuścić, opaść; ~~ delle àcqne opaść (wody).

abbasso avv. na dole, na dół; andare, venire - przyjść na dół.

abbàsso! esci, precz z nim! śmierć ! — il cappèllo ! kapelusz na dół, kapelusz zdjąć, abbastànza (-ca) aw. dosyć, abbàttere a rzucić o ziemię, obalić, zbić, trupem położyć; = demolire zburzyć; ~ si r rozpaczać, tracić serce ; ~ ~ in qualcuno przypadkiem spotkać, abbattiménto m rzucenie n ;

powalenie n, fig. abbatuffolare a zmierzwić, pomieszać, zwikłać; ~ si r bić się. abbazia (ab-ba-dzi-a) / opactwo u.

abbellire (io abbellisko) a upiększyć ; -w si r pięknym się zrobić.

a stroić,

stępny.

abbenchè, benché (-ke) cong.

chociaż.

abbeverare (io ab-bé-we-ro) a napoić; ~ si r napić się. abbeveratóio m koryto n ; w którym poi się konie, abbiadàre a karmić owsem, abbjccì (ab-bi-czì) m abc. abbiètto v. abietto, abbigliare (-Uja-) ozdabiać, abbigliatura (-llja-) / strojenie ny toaleta /.

abbindolaménto to podejście n; oszustwo n.

abbindolare (io abbindolo) a łudzić, odmyć, podejść, bałamucić; ~ si r zaplątać się. abbindolatóre to oszust m. abbisognare (-nnj a-) potrzebnym być; mi abbisógna(no) potrzebuję.

abboccaménto (ab-bok-ka-) m zejście n.

abboccare (ab-bok-ka-) a ugryźć ; ~ Si r razem się zejść; vino abboccato wino słodkawe n. abboccatura (-bok-ka-) / ujście n.

abbominare, abominare a mieć

wrstręt.

abbonacciare (-naczja-) a uspokoić.

abbonaménto m abonament to. abbonare a abonować; ~ nna somma odciągnąć, odjąć; -si rwziąść abonament, złagodnieć n. p. o atmosferze, abbondante obficie, abbondanza (-dza) / obfitość /. abbondare n znajdować się w obfitości.

abbonire (io abbonisko) a uspokoić, obłaskawić, abbordare a przystąpić, zbliżyć 6Ì6.

abbordóne Ul człowiek natrętny m; di facile abbórdo przyszyć,

abborracciare (-czia-) a patta-

abborracciatura (-raczja-) / partanina /.

abborraccióne (-czjo-) m partacz

TO.

abbottonare a zapiać guziki, abbottonatura szereg guzików m.

abbozzare (-boc-ca-) a kreślić, układać, ułożyć, abbozzata / szkicowanie n. abbozzaticcio (ab-boc- ca-ti-czjo) to wpółnaszkicowany, niekształtny.

abbozzatóre m robiący szkice, abbòzzo (-boc-co) m projekt m. abbracciaménto (-czja-) w objęcie r» ; uścisk m. abbracciare a objąć, uściskać;

-    partiti przyłączyć się ; — consigli przyjąć; - una religióne zmienić religię.

abbràccio (-czjo) to objęcie n; uścisk TO.

abbrancare (-karę) a pochwycić, złapać, nagabywać ; — gi r przyczepić się do czego, trzyipaó się czego.

abbreviare (-wja-) a skrócić, abbreviatura, abbreviazióne f (-wjadzjo-) / skrócenie, abbronzare (-dza-) a opalać, [słońca.

abbronzito (-dzi-) m opalony od abbruciacchiare (-czjakkjare) a przeciągać przez ogień, osmalić.

abbruciare v. bruciare, abbrunare « krepą żałobną przybrać ; - metalli polerować;

—    si r żałobę włożyć, abbrunire (io abbru nisko) a i u

brunatno ubarwić, zbrunatnieć, abbrnscàre (-ska-) a smarzyć, przypiekać.

abbrustolire (io abbrustolisko) a smarzyć, przypiekać; dare una abbrustolita a qualche cosa z prędka przypiec, abbrutire (io abbrutisko) « zezwierzęcieć.

bronzować.

abbniàre a zaciemnić, abbuòno m odchód m ; odciągnięcie n.

abburattare a trząść, pytlować, abburattatóre m pytelnik m;

gaduła tn.

abburattóne m bajarz m; ple-ciuch m ; gaduła m. abdicare (io àbdiko) a abdy-kować, zrzec.

Abéle m Abel m. aberràre a zbłąkać się, zbłądzić, abetàia / las jodłowy m. abéte ro jodła /. abiezióne (-dzjo-)/niegodziwość, nikczemność/; bezeceństwo n. - abiètto m bezecny, niegodziwy, nikczemny, àbile zręczny, zdatny, abilità / zręczność /. abilitare (io abilito) a uzdolnić, usposobić; ~ si r habilitować

billtazióne nie n ; habilitacya/.

Abissinia / Abisynia /. Abissino m Abisyńczyk m. abisso rn otchłań /; przepaść /. abitàbile mieszkalny, abitśnte mieszkaniec m. abitàre a mieszkać, abitazióne (-dzjo-) / mieszkanie àbito m snknia /; ubiór m; vestire l’àbito do klasztoru wstąpić.

abituale zwykły, tuzinkowy. abituàre « przyzwyczaić, abitudine / przyzwyczajenie n. abituro m chata /, chatka /;

chałupa /; buda /. abiura / wy pi zy Bięienie n się czego.

abiuràre a wyprzysięgnąć się czego.

ablativo(-wo)m szósty przypadek w cdmianie rzeczowników, oo odejmuje.

abluzióne (-drjo-) f obmycie *; obmywanie n.

(-dzjo-) / uzdolnię-

zamieszkały;

[n.

ftC

abnegare a wyprzeć, zapierać się czego.

abnegazióne f wyparcie n, zaparcie się n.

abolire (io abolisko) a usunąć, abolizióne (.dzjo-) / usunięcie n; zniesienie n.

abominàbile wstrętny, ohydny, odrazę wzbudzający, abominare (io abómino) a mieć wstręt do czego, zbrzydzić sobie co ; niecierpieć czego, abominazióne (-dzjo-) / zbrzy-dzenie n; wstręt nt. abominio m obrzydzenie n; wstręt m.

abominévole wstrętny, wzbudzający odrazę, ohydę, aborriménto m odraza /; ohyda /; obrzydzenie «. aborrire a mieć wstręt do czego, zbrzydzić Bobie co, niecierpieć czego.

abortire (io abortfsko) n poronić, abòrto m poronienie n.

Abràmo m Abraham m. abrogàre o usunąć, uchylić, oddalić.

abrogazióne ( dzjo-) f usunięcia n; uchylenie n; oddalenie n. Abruzzo (-bruc-co) m Abruz. àbside f absyda /. abusare n nadużyć, abusivo (*wo) nieprawny, wprowadzony przez nadużycie, abuso m nadużycie n. acacia (akàczja) / akacya f. acanto (akan-) m niedźwiedź'* łapa (kwiat) /

acattòlico (akat-tóliko) m niekatolik, akatolik m. acc.*= accelerato, accadèmia / akademia /. accademicamente (akkaderoika-) avv. ogólnie, dla przepędzenia czasu.

accadèmico (-ko) m akademi-czny, akademik m. cadére n wydarzyć się.

t*

a fpo-

[wijać.

mocno,

serce, roz-

ne-

àggio (-dżjo) to żebracze, żebractwo n.

to olśnię-

a przyspieszyć.

accagionare (akkadijo-) wodo wad, sprawić, zrządzić; ® accusare a oskarżyć. accagMre(&kkallja-) o krzepnąć ;

~ si r okrzepnąć, accalappiacani m łapacz psów m ; oprawca m.

accalappiàre a łapać, accalcare a skupiać, -ić. accalorare a rozgrz-ewać,. -ać. accampaménto m obóz m. accampare a obozować; ~ ragióni powody podać, accanalàre o wyżłobić, accaniménto m zajadłość /, zapamiętałość/; zacietrzewienie n ; zażartość /.

accanirsi r rozsrożyć się, rozjuszyć, rozgniewać się; — ad lin lavóro pracę wykonywać z zajadłością accanito m zawzięty, accannellare a na cewkę na-accànto prep. iaw. obok, oprócz; przytem.

accàpacciàto (akkapaczjato) m osłabiony umysłowo, aecapacciatńra f ociężałość /;

głowy, osłabienie n umysłowe, accaparrare a kupić z zadatkiem, accapigliaménto (akkapillja-) m kłócenie się.

accapigliarsi r kłócić się. accappatóio m płaszcz' m do czesania, do kąpieli, accappiare a ścisnąć obwiązać.

accappiatura / pętla /. accapponare a odcinać ; -iąć, ścinać, ściąć ; mi si accappona la pelle robi się mnie gęsia skórka.

accarezzare (akkareccare) o

pieścić.

accarczzévole pieszczący, accartocciare (akkartoczjare) a zwijać, zwinąć, accasare a ożenić się. nceasciamento (akkas2ja-) m sttużeoie n.

accasciare n znużyć, wyczerpać siły; - sl r tracić pacaać.

accasermare o w koszarach

trzymać.

accastellare a naplęfcrzyć, wspiętrzyć, w kupę znosić, accatastare a nakładać czego, układać w stosy, accattabrighe (*ge) m i / ra-wadyaka, napastliwy, napastnik to.

accattare a żebrać, accattino to żebrak m kościelny, accàtto m żebractwo n. accatton miosło accattóne m żebrak to. accavalcare (-wal-) a przechodzić, przejść, przebyć, ftccayalcińre (ak kawalczjar») n okrakiem siedzieć;-le gambe nogę na nogę założyć, aera vallare (-wal-) a poprzecznie kłaść; ~ una mńgiia opuszczać oczka przy robieniu n. p. pończoch, ujmować; ~ si r położyć się nad ćzem, ruszyć się z miejsca, posunąć się; — - del nervo naciągnąć anrw, szarpnąć nerw, ścięgno, accavallatura (-wa-) / naciągnięcie «; szarpnięcie ti, accavigli óre (-willja-) a zwijać, zwinąć, nawinąć na kłębek, accecaménto (aozeka-) nie n ; zaćmienie n, oślepienie n. accecare a olśnić, zaćmić, zaślepić blaskiem ; - delia mente omamić, otumanić ;    — una

finèstra zamurować okno. accèdere (acze-) a przystępywać, -ąpić.

accelerare accelerativo (-w o) przyspie-

accelerito TO przyspieszony, we Włoszech pociąg pośredni pomiędzy pospiesznym, a osobowym.

accèndere zapalić, accendibile zapalny, accenditóio *» zapaiacz m. accenditóre i» (-trice /) zapalacz latarń «t.

accennàre a kiwać, skinąć; alche cosa na coś wska-

-aqa

zywaé.

accénno m kiwnięcie », skinienie «, znak »», wskazówka f\ = allusióne f przymówka przytyk m.

accentare a akcentować, accentatùra / akcentowanie n. accénto w* akcent w, dźwięk m. accentràre a ześrodkowywać, centralizować.

accentuare a kłaść przycisk na co.

accentuazióne (-dzjo-) / przycisk m.

accertare a zapewniać, -id ; — UH fatto stwierdzić; ~ sł r zapewnić się.

accési i?, r accéso p, p od accèndere.

accessibile przystępny, accessibilità / przystępność f. accèsso m przystęp m ; di fàcile accesso przystępuy. accessòrio m dodatkowy, przynależny.

accétta / toporek m. accettàbile dający się przyjąć, accettare a przyjąć, accettazione (-dzjo-) / przyjęcie ».

accetto ro miły,dobrze widziany; benvenuto (-we-) w mile widziany.

acchetare (akke-) a uspokoić, acchiappacani (akkjappakaai) m łapacz psów w ; oprawca wi. acchiappamósche (-ske) m łapka J na muchy.

acchiappare a złapać, schwycić; — una malattia choroby nabawić się, nabyć.

acchiappatolo m sidło », matnia

/; podckwyika /.

acchiocciolarsi (akkjoczjołarei)

r kucnąć, skurczyć się acchito m przerwanie, odłożeni?, wystawienie n; (ii primo acchito natychmiast, acchiudere a dołączyć, acchiùsa / wkład m, wniesione, umieszczone ».

acchiùso m dołączony; qui acchiuso przy tom czas, acciabattare (aczia-) a partaczyć.

acciabattatura / brudota /, bazgranina /.

acciabattóne partacz m. acciaccare (acziakkare) o roz-gnieść.

acciaccàto m ułomny, wątły, acciaccatùra / zgniecenie nt stłuczenie ».

acciacco (acziakko) m wada /, ułomność /.

acciaieria / odlewnia stali /, acciaio »i stal /. acciaiolini w, pZ. blaszki stalowe naturalne lub złocone, używane do ozdoby sukien kobiecych, acciaiuóio m stal do krzesania f. acciarino m krzesiwko »; stalka /.

acciaro v. acciaio, acciarpare a bazgrać, mazać* acciarpatura / partactwo ». acciarpóne ™ partacz m. accidèmpoli! (aczi-) esci, sposób złorzeczenia n, p polsk psiakrew.

accidentale przypadkowy, accidentalità / przypadkowość /. accidentato porażony; terréno accidentato nierówny, accidènte ra zdarzenie »; wypadek m, udar (choroba) m ; è un accidente! to dyabełi accidènti! do dyabła takie; accidćrba ! sposób złorzeczenia n. p. polsk. psiakrew, accidia / gnuśność/, leniwość/. accidióso gnaśny, leniwy.

; accigliarsi r czoło zmarszczyć.

cong.

accipigliarsi, accigliarsi (aczil-ljar-) r robić smutną twarz, accipréti ! sposób złorzeczenia

a za czub wziąść,

aklimatyzować się.

~ una na coś.

accigliàto (aczillja-) ciemny, accileccàre a drwić, szydzić z kogo.

accincignare (aczinczinnjare) a pomiąć, zmiętosić. accingersi (-dżer-) r wybierać się, zabierać się acciò, acciocché (aczjokkè) żeby, ażeby, tam, przez to. acciottolare a wysypywać drogę kamieniami, szutrem, acciottolatura / wysypywanie drogi kamieniami, szutrem, acciottolio m dzwonienie n talerzami.

n. p. polsk. psiakręć.. acciucchire (io acziukkisko) n ogłuszyć, oszołomić, acciuffare porywać, złapać ; ~ si r za łby si^ porwać, poczubić się. acciuga f mała sardela /. acciugata f sos TO sardelowy. acclamare a wykrzykiwać radośnie; == elèggere (-dże-) a jednogłośnie wybierać, acclamazióne (akklamadzione) f poklask to, wybór m jednogłośny.

acclimatarsi r dostósować się, [chyły.

acclive stromy, spadzisty, po-acclùdere a dostać, dołąezyć. acclùsa / wkład to, wniesione, umieszczone w, załączony bilet,

list m.

acclùso w załączony, accoccare a palnąć, chlusnąć, wyciąć w twarz; accoccarla a qualcuno spłatać komu figla.

accoccolarsi (mi akkókkolo) r kucz nać.

accodare a zaprzągać bydło ja-rzemne jedno za drugiem, sforo wać, — si r umieścić się

jeden za drugim.

accogliènza (akkolljendza) /

przyjęcie n.

accógl i ere a przyj ąć ;

domanda przyzwolić accogliménto m przyjęcie w. accogliticcio (akkolljticzio) pozbierany, zgamięiy. accolito m zwolennik m. accollare a obarczyć, obciążyć, zwalić co na kogo. accollatàrio to przedsiębiorca m. accollatura / wycięcie n szyjne, accòllo » n przyjęcie n, odebranie n.

accòlsi p, r od accògliere, accòlta / zgromadzenie n, rota /, hufiec r>t,

accòlto p, p od accògliere.

oltellàre a zranić nożem, accoltellatóre m (/ -trice) nożownik m.    [m.

accomandatàrio m komandytor accomiatare a pożegnać, accomodàbile to co się może ułożyć drogą ugodową, accomodaménto m załagodzenie n, załatwienie w, układ to. accomodare (io akkómodo) « naprawić, przygotować ; ~ oggetti naprawić; ~ una lite załagodzić; ~ affari załatwić; ~ Si r zająć miejsce; ~ ~ in affari w interesach pogodzić się; si accomodi! proszę siąść, proszę zająć miejsce ; mi accomoda to mi się podoba, accomodatura / poprawienie, naprawienie n.

accompagnaménto (akkompan-nja-) to towarzyszenie n. accompagnare a towarzyszyć;

— Si r połączyć się. accompagnatóre m (/ -trice) towarzysz m.

accompagno fùnebre w pogrzeb

TO.

allupare dalla fame być gło- altisonante wspaniałomówny.

Appennino m Apenin m. appèsi p, r appeso p, p od appèndere.

assolvere. astenérsi r wstrzymywać się.

barocciàio, barrocciaio (-czja-) to woźnica m.

brina, brinata / szron m; o-bręoz /.

caporióne m herszt, przywódca m.

Céntuplo sto razy. centuria / centuria /.

cogli prep. con * arł. gil, cògliere (kollje-) a zbierać, zrywać.

conservativo konserwatywny, conservatóre m zachowa

corrèssi p, r corrètto p, p od corrèggere. [ność /.

TO.

D.

detrassi p, r detratto p, p od detràrre.

dispiacqui p, r dispiaciuto p, p

E.

escoriare (esko-) a otrzeć, o

F.

[w.

kość; a furia di... szalenie,

girellóne, girondolone m włóczęga tn.

I.

improvvisatore m improwizator improvvisazióne (-dzjo-) / im-prowizacya /.

indòsso, addòsso avo. na sobie,

insalvatichire v. inselvatichire.

irruppi p, r inrótto p, p od irrómpere.

lezióne / lekcya /; dare una ~ dawać lekcyę.

M.

maturità / dojrzałość /. maturo dojrzały.

Moravia (-wja) / Morawia /. mòràvo (-wo) morawski;

noipron. my; noialtri Italiàni!

oppósi p, r oppósto p, p od oppórre.

P.

pataccóne m próżniak m; = sudicióne (-czjo) m plugawiec m ; flejtuch to.

18

pomàrio, pométo m ogród

privativa / wyłączne prawo n, monopol m,

Q.

rattopperà a łatać.

riguardàta / spojrzenie n, wejrzenie n.

romèo to pielgrzym to. romitàggio (-dżjo) to życie pustelnicze.

JZÌ*-

sciattatine (-dżine) / niechluj

sembrare n zdawać się.

silenzióso milczący.

soprastante m dozorca m nadzorca m.

sporcaccióne (-czjone) m,~ a/

[struggere.

testificare a świadczyć, testimóne, testimònio m świadek Ul.

tréspolo m trójnóg m,

V.

27

Z.

B.

C.

czyrak = karbunkuł furuncolo m.

D.

dzie-dzina / territorio m, campo m; -dziniec m cortile m, corte /

E.

G.

H.

katfiiy n-ka/organ etto, organino kazi-ć guastare, corrómpere, de-tn ; -karz m sonatore m d'or- pravare; -ciel m corruttore,

kreda / creta /.

L.

Ł.

N.

niedościg-łość / inscnitabilità /; -ły impenetràbile, incompren-sfbile.

obwarow-y wać, -aé munire, fortificare,

omarzac gelare

parami a due a due, a paia, a

pocz-ciwość/ onestà/, probità/;

potnieć sudare, traspirare.

przelecieć, przelatywać per

R.

rzeezo-ny detto; -wnik tn sostantivo tn.

słuszność / equità /. słuszny giusto.

strumie-A m rivo, ruscello m ;

T.

u-śmiać się ridere molto ; -śmiech m sorriso m ; -

-ownik

wyzionąć ducha esalare 1* ànima, spirare.

za-trué, -truwaé avvelenare;

Ż.

TO.

accomunare a wspólnie; - si r

pobratać się.

acconciare (akkoncziare) o zi-prawiać, sporządzić; ~ fratta

zgoda/; venire ad un accordo zgodzić sią, dojść do jakiegoś układu; ~ vivere d’accordo żyć w zgodzie, accòrgersi (akkordżersi) r zauważyć, postrzegać, nadmieniać.

zrobić konfiturą z owoców; ~ 8Ì r wystroić sią. acconciatura f przybranie n, strój głowy m.

accóncio stósowny, właściwy; cadére in accóncio dać sie przystosować, coś przystosować, accondiscéndere (akkondiszen-) a dogodzić, czynić stósownie do woli.

acconsentire a zgodzić sie. accontentare v. contentare, acconto m zadatek m. accoppare a zabić, accoppiaménto m parzenie sią i. n, połączenie sią n.

Accoppiare a parzyć sie; = unire zestawiać, postawić jedno obok drugiego, accoppiatura / parzenie n, za-pladnianie n.

accoraménto m zgryzota /, zmartwienie n.

accorare o zasmucić, zmartwić, accorciaménto m skrócenie n. accorciare o skracać; -si r skrócić sie, krótszym sią stać. accorciativo (akkorcziatiwo) skrócony n,

accorciatóia / krótsza droga /, (n. p. pójść na krótsze, bliższe drogi w porównaniu do głównej.)

accorciatùra / skrócenie n. accordabile dający sią przyzwolić, przyznać, łączny, zgodny, dający sią pogodzić, accordàre a przyzwolić, pozwolić; nastroić ; ~ due persóne pojednać.    [m.

accordatóre m (f -trice) stroiciel accordatura / nastrojenie n, strojenie n. accòrdo m

« I a*f Ą rilevi ! i *1 i il ri « i1 ib§ gs I § Ii-i/I ^ i | ifllśl clili li s II Hit I »»»; K||l »i    jtl lif

i!    u-y*    w*    m

■ ii f m    i    ii    i    iti Petri    ll i i    i*

i « i iir-i -    ii    «;    s    mi ⁴    k    i    *

i ii i fr§i-?    iś    >>!■    ?    r    ił    ?    i?ł    ł    «    #4

B.

akwarium n.

accolta» a odepchnąć, seeumulàre a nagromadzić, acci!in alatóre m nagromadza-jący, skupiający eiektr. akumulator.

accoratézza (akkuratécca) / staranność /, troskliwość /, pilność /.

accorato staranny, troskliwy, pilny, pieczołowity, accasa / obwinienie w, skarga f. accusare a obwiniać, oskarżać; — ricevuta potwierdzić; — on malóre udawać, zmyślać, accusativo (-wo) to czwarty przypadek, kogo, co? oskarżony.

accusatóre m (/ -trioe) oskarżyciel to.

acéfalo (acze-) m bezgłowy, acèrbo cierpki, àcero to klon m. acèrrimo sup. od acre; -nemico nieprzyjaciel śmiertelny TO. wróg m.

metilène / acetylen m. acéto ni ocet 7u.

Acherónte (Ake-) m Acheron to. Achille w Achilles w. acidità (aczi-) / kwas to, kwa* sota /.

àcido m kwaśny, kwas to. acidulo kwaskowy, àcino m ziarnko n; nasienne jagody; = chicco m jagoda /. acqua (akkna)/ woda/; - santa woda / święcona; = sorgènti (-dżen-) /, pl. studnia /; In cattive acque w kłopotach, tarapatach.

acquafòrte / serwaser, kwas m saletrowy, azotny. acquàio to rynsztok m, ściek to. acquaràgia (akkuaradżin) / terpentyna /. acquàrio w acquartieraménto (akkuar-) to zakwaterowanie n. acquartierarsi r zakwaterować •ię.

acquàia / deszcz m ulewny,

ulewa /.

acquàtico (ko) wodny; uccèllo acquàtico w ptak m wodny, acquattarsi r skryć się, ukryć się.

acquavite (-wi>) / wódka /. acquedótto to wodociąg to. àcqueo wodnisty, acquarellare a malować farbami wodnemi.

acquarellista to akwarelista w. acquerèllo m akwarela /. acquiescènte (-szen*) zgadzający się.

acquiescènza (-szendza) / zgoda /, przyzwolenie n. acquietare, acquetare ai/ uspokoić.

acquirènte kupujący, biorący (akwirent). acquisito nabyte, acquistabile dający się nabyć, acquistare a nabyć, acquisto w nabycie n ; = compra (kompra) / kupno n. acquitrino to moczar to. acquitrinóso bagnisty, moczarowa ty.

acquóso wodnisty, acre cierpki, ostry, acrèdine / ostrość /. acrimònia / cierpkość, zgryźli-wość /.

acròbata tn linoskoczek to. acume (akume) w bystrość /, przenikliwość /. acuminare a zaostrzyć, acùstico akustyczny ; cornétto acùstico to słuchawka /. acutézza (akutecca) / ostrość /. acùto ostry; suono acuto rn dźwięk to, ostry, rażący; nota acuta f ton wysoki m ; accénto acùto m akcent ostry

TO.

adagiare (-dija-) a delikatnie, spokojnie położyć, adagio (-dijo) avo. powoli, adamante w dyament nu

pomo

al włosów

additare a pokazać, addivenire (-we-) ▼. divenire, addizionale (-dzjo-) dodany a, articolo ~    1»

adamantino dyamenłowy. adamitico (-ko) sdamo wy. Adàuio m Adam m ;

d’Adamo jabłko n Adama, adattabile dający się dostósowad. adattare a dostosować; ~ si r dostósować sic, zgadzać się. adattato, adatto dostósowany, zgodny ; = idòneo zdatny, addebitare a kogoś o coś obwiniać, obciążać, addébito m obwinienie n. addensare a zagąszczać; ~ si r skurczyć się, ściągać się; ~~ di nùvole o cbmuiach Bcią-gać się, nadciągać, addentare a chwycić zębami, addentatura / chwycenie zębami ».

addentellare a zazębiać, addentrarsi r wtargnąć, wdzierać się.

addéntro aw. wewnątrz; èssere addéntro in qualche cosa być z kim spoufalODyro. addétto należny, przynależny; ~ militare m attaché wojskowy

m.

addì dnia (jako data), addiacci&re (ad-dja-ezja-re) m zmarznąć, zamrozić, addiètro aw. w tył; per l’ad-diétro pierwej, wcześniej, addimandàrsi r nazywać, addimostrare v. dimostrare, addio esci, do wadzenia; ~ amicizia! już po przyjaźni; mi ha dato tre marchi e addio dał mnie trzy marki i to było wszystko (i koniec), addirsi r godzić się, przystawać, wypadać.    [machu,

addirittura aw. wprost, bez od-addirizzàre (ad-di-ric-ca-re) a wyprostować; ~ le gambe ai cani coś niemożliwego przed-sięwziąść; ~si r wyprostować sią, podźwignąć eię. addirizzatura / przedzi na głowic.

przyłączony; dodatek, przypisek m. addizionare a dodawać, addizióne f dodawanie n. addobbare a przyozdobi^ wy-strajać.

addòbbo m przyozdobienie ». addolcire (io ad-dol-czi-sko) a osłodzić.

addolcitivo (-wo) osładzający* łagodzący.

addolorare a zasmucić, zmartwić, addòme m brzuch n. addomesticàbile (-ka-) dający

się obłaskawić.

addomesticare a obłaskawić;

~ si r oswoić się. addominale brzuszny; tifo ~ m tyfus m, dur brzuszny ta. addoppiare a podwoić addoppiatura/ podwojenie ». addormentare a usypiać, napić;

~ si r usnąć.    [jący.

addormentativo (-wo) usypia-addossàre a nazbierać, nazgro-madzać, obciążyć, addòsso prep. na. addòsso aw. na sobie, na się; tirarsi — ściągać, nabawić się ; dare ~ a qualcuno napaść na kogo; levarsi qualche cosa d’addosso pozbyć się czego, addottoràre a doktorem zrobić;

~ si r doktorem zostać, addottrinare a pouczyć, adducibiłe (-czi-) co mo*e stać, być na czele czego, co może być przytoczone!», załączonem. addurre a przywodzić,przytaczać, dowodzić, przywodzić komu. addussi p, r od addurre, adeguare a zrównać, adeguato m stosowny, przy--w«ity.

Adelaide f Adeiaida /. adémpiere, adempire a wypełnić, dopełnić, aotr.ymać.

a potrze-

a lorazióne (-dzjo-) / uwielbienie n.

adornaménto m ozdobienie w; == ornaménto m ozdoba /, strój tn, klejnot m. adornare a ozdabiać, adottàbile dający się przyjąć, adoptować.

adottare a adoptować, dziecko przyjąć za swoje ; ~ le teorie /, pl. przyjąć czyje teorye. adottivo adoptowany; padre ~ m ojciec, który kogoś adoptował.

adozióne (-dzjo-) / adopcya /. Adriano m Adryan m.

Adriatico (-ko) m Adryatyk m.

(-dżja-) a ocieniać,

m cudzołóstwo n.

adempimento ro wypełnienie n, dopełnienie n. aderènte stronnik m. aderènza (-dza) / związek m, styczność /.

aderenze /, pl. przyjaźnie, rela-cye protekcye pi. aderire n (io adensko) trzymać się kogo, przylegnąć; ~ ad Uli partito przyłączyć się; ~ ad una domanda dogadzać, dogodzić.

adescare (-ska-) a nęcić, wabić, adesióne /Zgoda/, przyłączenie się n.

adesivo (-wo) zgadzający eie trzymający się. adèsso ctw. teraz, adiacènte obok lezący, adiacènza (-czendza) / blizkość/. adiacenze /, pl. okolica/, adibire (io adibisko) n obracać, łożyć na co.

Adige (-dże) / Adyga /. adipe m sadło n. adipóso tłuszcz zawierający, tłusty.

adiraménto m rozgniewanie n. adirare a pobudzić do gniewu, rozgniewać; — si r wpoić w gniew, rozgniewać się. adito m dostęp m. adocchiare “(-kia-) a strzelać oczkami; = scòrgere (skor-dżere) dostrzegać, ujrzeć, adolescènte młodzieniec m. adolescènza (-szendza) / wiek m, młodociany, młodzieńczy. Adolfo m Adolf m. adombrare a ocieniać, osłaniać;

~ si r być trwożliwym.

Adóne m Adonis m; lubiący kobiety.

adontarsi r czuć się obrażonym, adoperàbile, adopràbile użyteczny, przydatny, używalny, adoperare, adopràre bować, użyć ; ~ si r starać się, zabiegać o co.

adoràbile uwielbienia godny.

adorare « uwielbiać, adoratóre m (/ -trice) uwielbiacz

VI.

aduggiare osłaniać, adulare a pochlebiać, adulatóre m (/ -trice) pochle-biacz m.

adulazióne    (-dzjo-) /    po

chlebstwo n.

adulteràbile dający się podrobić, podrobiony, fałszowany, adulterare n podrobić,    fał

szować.

adulterazióne (-dzjo-) / podrobienie, fałszowanie n. adultèrio adultero m cudzołożczy. adulto m dorosły, adunanza (-dza) / zgromadzenie n, zebranie n.

adunare a zgromadzić, zebrać;

= nnire połączyć, zespolić, adunghiare (-gja-) o brać, chwytać pazurami.

adunque (-kue) cong. więc, zatem, tym sposobem, aere m powietrze n. aereàto powietrzny, aeremóto m burza /. aèreo powiewny, lekki ; ferrovia aèrea / kolej /, nadpowietrzua. aereonauta m lotnik m.

to przesadzony, udany,

poufałość,

TO

aereonàutica (-ka) / żegluga powietrzna /.

aereostàtico: globo ~ m balon powietrzny to. àfa / duszność /, par to. affàbile ludzki, uprzejmy, affabilità / ludzkość /, uprzejmość /.

affaccendarsi (-czen-) r oddać się wielu zajęciom, pracy, wysilać się.

affaccendato m wielce zatrudniony.

affacchinarsi (-ki-) r pracować jak pakier, mozolić się. affacciàre (-czja-) a pokazać; - una questióne poruszyć jakąś sprawę.

affagottare « razem związać, zawiniątko zrobić, affamare « wygłodzić, affamato głodny, wygłodzony, affannare a zasmucać, obchodzić, obejść; ~ si r zmęczyć się.

affannàto bez oddechu, wyczerpany.

affanno to smutek ni ; = gravità di respiro duszność /, brak to oddechu.

affannóso pełen troski, ciężki (oddech, powietrze), affardellare n spakować, wziąść wszystko.

affare m interes to, sprawa /; ministro degli affari èsteri minister spraw zagranicznych ; non è affare mio to nie jest moją rzeczą, sprawą, affarismo m nierzetelne robienie interesów.

affascinaménto (-azi-) m oczarowanie w, urok to. affascinare (io affàszino) a oczarować.

affascinatóre m czarodziej to,

czarów a k to.

affastellare a nagromadzić, affaticare (-ka-) a natężyć, wysilić.

affatto avv. e goti, koniecznie ;

niente — bynajmniej, affatturare a zaczarować, afferniàre a twierdzić, potwierdzać; = dire di sì potakiwać, przyznawać, affermativa (-wa) ' / potwierdzenie n; potakiwanie n; przyznanie n.

afferrare a schwycić, chwycić, złapać, porwać; ~ la riva dosięgnąć brzegu ; — si r chwycić się czego mocno, affettare a udawać, udać, obłudą co nabyć; io affètto pane, carne, ecc. krajać chleb, mięso itd. ffettàto

wymuszony.

affettazióne (-dzjo-) / przesada /• udawanie n, wymuszanie n. affètto to skłonność, miłość /. affettuòso serdeczny, miłosny, affezionare a zdobyć, opanować, zajmować; ~ si r ukochać, polubić, upodobać sobie, affezionatissimo (-dzjo-) życzliwy; tuo ~ vi twój, ciebie, serdecznie, miłujący, affezionato przywiązany przychylny.

affezióne / przychylność /; przywiązanie n ; prezzo di affezióne cena dana prze* amatora, rzecz ukochana, affiataménto zażyłość /. affiatarsi r spoufalić się. affibbiare a spinać, spiąć, zapiąć na sprzączkę; ^ uu colpo zadać cios, uderzyć; ~ un nome przypiąć komuś jakieś imię, łatkę, affibbiatura/ zapięcie n; = fibbia / sprzączka /. affidaménto m poręka /; fare su qualcuno - spuścić się na kogo.

affidare o zawierzyć; « si r a qualcuno spuścić się na kogo.

a wynajmować; - podéri, minière wydzierżawić.

affittato re ‘TO (/ -trice) wynajmujący; dzierżawca m.

affittire (io affittfsko) a gęstym «robić, zgęstnieć.

affitto m wynajęcie n ; wydzierżawienie »; a prezzo dell’ ~ czynsz m ; prendere in ~ wynająć.

Affittuàrio m wynajmujący, dzierżawca m.

fiffiggei'e (-dże-) a zasmucić, zmartwić, strapić.

n m.

affienire * sianem karmić, affievolì mento (-wo-)w osłabienie ».

affievolire (io affiewolisko) a osłabiać; ~ si r stać się słabszym.

affiggere (dże-) a przybijać, affilare o ostrzyć, nawlekać, affilato 03try ; naso - m cienki nos; viso — m ohiidy, chuder-lawy.

affilatura / ostrzenie ». affiliare a przyjąć do jakiegoś towarzystwa, stowarzyszenia, affiliato to członek to. affiliazióne (-dzjo ) f przyjęcie ».

affinare a czyścić, oczyszczać, pławić (kruszec), wydoskonalać, affinchè (-kè) eong. tem, przez to ; żeby, ażeby.

affine agg., m i f pokrewny, affine di ... . cong. pokrewnie, affinità / pokrewieństwo ». affiocàre, affiochire (io affio-kisko) n ochrypnąć, affissare a komuś ostro w oczy patrzeć.

affissióne / ogłoszenie n ; przybijanie w.

affisso p, p od affiggere, affisso to ogłoszenie ». affittabile do wynajęcia, affittacàmere m i / taki co pokoje wynajmuje, affittare afflissi p, r afflitto p, p od

affliggere

afflizione t'-dzjo-) / smutek m;

strapienie « ; żałoba /. affluènte dopływający; dopływ m.

affluènza (-dza) / nacisk to; natłok m.

affluire (io affluisko) n dopływać; - di gente przypływać, gromadzić się. afflusso m dopływ in. affmo = affezionatissimo, affocare (-ka-) a zapalić, rozżarzać.

affocare a udusić się; — nel-raeąuautopić się; —ueidébiti mieć wiele długów, uginać sią pod ciężarem długów, affogatóio to miejsce. gdzie oddycha się z trudnością, affollaménto m tłok, natłok, ścisk, tłum in.

affollare a cisnąć, pchać, przeć, pędzić; — si r rzucić się na coś.

affondare a topić, zanurzać, pogrążyć, zatopić, afforzare (-dza-) a przymocować, wzmacniać, obwarować, affossare a rowy kopać; occhi affossati oczy głęboko leżące, affrancatale (-ka-) wyswobodza-jący, uwalniający, affrancatura / uwolnienie n\ ~ d’una lèttera frankowanie listu.

affrancare (-ka-) a frankować, affranto to złamany, affratellaménto m zbratanie się ».

affratellarsi r zbratać się. affrésco (-sko) m fresk to, malowidło n freskowe, affrettare a przyspieszyć; — si r śpieszyć się.

Affrica, Africa (-ka) / Afryka /. Affricdno m Afrykańi affrittellare a piec »<.

[laweta /. n armaty,

ai»

m ażio n.

porządku przyprowadzić, aggiustaménto m naprawa /

odświeżenie n.

n na

affrontàre a śmiało wystąpić przeciwko czemuś; ~ Bi r napaść z przodu jeden na drugiego, obrazić się. affrónto m obelga, hańba, ohyda /.

affamare, affumicare (io affa-

miko) a kadzić, podkurzać, wędzić.

affusare, affusolàre (io affaselo) a wrzecionowato zaostrzyć, zaciąć.

affusto w łoże afonia / bezgłos m. àfono bez głosu, aforismo m aforyzm to; urywek myśli m.

afóSO parny, duszny, àgape / uczta miłosna /; którą urządzali pierwsi chrześcijanie, àgata* / agat tn.

agènda (-dżen-) / notes m ; notatnik m.

agènte rn działający, agent m; ~ di càmbio zmieniacz pieniędzy; — delle tasse urzędnik podatkowy m. agenzia (adżendzia) / ageneya /; ~ di collocaménti, d'annunzi ajeneya, bióro n, umieszczeń, ogłoszeń.

agevolàre (io adżćwolo) a ułatwić, agévole łatwy.

agevolézza (adżewolecca) f grzeczność, przysługa /; — nel prezzo zniżenie n ceny. agganciàre (-czja-) a zapinać, zapiąć na haczyk, agghiacciare (aggjaczjare) zamrozić, zmarznąć, gghiaiàre a wysypać kamieniami, szutrem, àggio (adżjo) aggiogare a do jarzma zaprządz. aggiornaménto m odroczenie n. aggiornare a odroczyć; ~ si r dzień się robi. aggirśre (adżj-) a podchodzić, podejść; — si r włóczyć się;

--del discórso kręcić sfę

koło.

aggiratóre m (/ -trio©) omust

w.

aggi ad icóre (adżjudikare) a

przyznać.

aggiungere (-dżere)_jt dodawać,

przyłączyć.

aggiunsi p, r od aggiunger®, aggiunta / dodatek m. aggiuntare a zeszyć, aggiùnto w przymiotnik, adjunkt, pomocnik m.

aggiustàbile, aggiustévole

(-wole) co si e da naprawić, do, aggiustàre a do porządku przyprowadzić; ~ un oggetto naprawić; ~ i conti poprawić; - un colpo zadać; ~ una lite załagodzić.

aggiustatura / naprawa /, odświeżenie n.

agglomeraménto m agglomerazióne (-dżjo-) / nagromadzenie n.

agglomeràre (io agglómero) a nagromadzić; ~ si r di persóne zgromadzić się. aggobbire (io aggobbisko) tylnych nogach się wspinać, przytulić się do ziemi; ~ gni libri ślęczeć nad książkami, aggomitolare (io aggomitolo) a zwijać, nawinąć, odmotać; ~ Sł r przykucnąć, aggradire, aggradévole ecc. v.

gradire, gradévole ere. aggranchire (io aggrankisko) a skostnieć, stężeć, zdrętwieć, aggrandire, aggrandì mento v.

ingrandire, ingrandiménto, aggranfiare a brać pazurami, aggrappare a przyczepić się do czego, czepiać się. aggravaménto m obciążenie, pogorszenie fi.

aggravante (-wan-) obciążąjący.

si r

ual-

a prze-

ścinać

grupowa

ne.

to zdatny do wojny.

aggravàre a obciążyć; ~

(lì malattia pogorszyć się. aggràvio (-wjo) tn ciężar, tn aggredire a napaść /. aggregare a połączyć; - qr cuno ad un nfficio do kogoś do urzędu; ~ ~ ad una società przyjąć do towarzystwa.

aggregato to połączenie n, robotnik pomocniczy tn. aggregazióne (-dzio-) / dołączenie połączenie u, przyjęcie n.

aggressióne / napad to aggressivo (-wo) napastliwy, aggressóre m napastnik to. aggrinzare, aggrinzire (io aggrincisko) u marszczyć ; — àbiti zgnieść, pognieść ubranie.

aggrottare a marszczyć, aggrovigliare (-willjare) płatać.

aggrumarsi r skrzepnąć, się.

agąruppamento to nie n.

aggruppare a grupować, ułożyć, agguagliare (-lljare) n zrównać, agguàglio (-lljo) tn ugoda /, zgoda /.

agguantare a pakować, porwać, złapać.

agguato tn zasadzka /. agguerrire (io agguemsko) a do wojny przyzwyczaić; ~ si r contro qualcuno zakartować agguerrito agliétto (agétto) to sznurek m. agiatézza (adżjatócca)/ dostatek to, dobrobyt to, zamożność /. agiato zamożny, dostatni, àgile (àdzile) zwinny, rączy, agilità / zręczność, zwinność, rączość /. àgio to wygoda /. agire (io adżieko) a działać; = far effètto działać, skutkować.

ngitàre (io ftdżito) a wywijaj obracać, machać (czem); ~ nil liquido zamieszać płyn ; ~ l’ànimo wzruszyć, pod-budzać; ~ un popolo podburzać, buntować, agitato niespokojny, agitatóre to (/ -trice) buntownik to, podburzający, agitazióne (adżitadzjone) / wzruszenie n, wzburzenie n. àglio (alljo) to czosnek to. agnèllo (annjello) to jagnią n. a glieli òtto to pirog to, kluska z mięsem /.

Agnese (Annjese)/ Agnieszka/. ago m igła /; - della bilancia języczek n,, wagi; lavóri ad ago roboty ręczne pl. agognàre (-nnjare) n upragnąć, wyglądać.

agóne m miejsce n, walki, agonia / konanie 1», walka / ze śmiercią.

agonizzare (agoniccare) n umierać, konać.

Agostino to Augustyn to. agostiniano m Augustyanin to. Agósto to Sierpień m. agraria / rolnictwo n. agràrio to rolniczy, rolnik tn. agrèste dziki.

agrèsto m cierpki (niedojrzało winogrona).

agricolo (-ko-) rolniczy, agricoltóre to rolnik to. agricoltura / rolnictwo m. agrimensóre tn mierzący pola, miernik to. agro sost.y m rola /. agro agg., tn kwaśny, agrodólce <-cze) kwaśno-słodki. agronomia/nauka / o rolnictwie, agronomia /.    [w.

agrònomo m rolnik TO, agronom agrumi TO, phtr. kwaśne owoce pl. (pomarańcza), aguzzare (ąguccare) « ostrzyć; ~ l’appetito pobudzić, za-ostizyć chęć do jadła (apetyt).

ostry.

art. „i“ z.

agnzzino m dozorca m, niewolników, tyran m. aguzzo (agucco) ah! ah!

ahi ! (ai) biada, niestety ! ahimè! o biada! ai prep., „aw i Àia / Haga /. àia / boisko n, gumno n ; = governante / wychowawczyni /.

àio m wychowawca m. ainóla / grzęda /, zagon m. aintànte mi/ pomocnik *n;

adjutant m. aiutare a pomagać, aiuto m pomoc /; - di persóne robotnicy pi., pomocniczy, aizzare (ió aicco) a tzczuć, podbecbtać.

aizzatóre m (/ -trioe) podbech-tywacz, ten co szczuje. àia / skrzydło n\ far ala tworzyć szpaler, alabarda / halabarda /. alabardière m halabardnik m. alabastro m alabaster m. alàcre gorliwy, alacrità / gorliwość /. alari m, wilk kuchenny, alba / świt m.

albagia (-dżia) / zarozumiałość /. albagióso (-dżjoso) zarozumiały. Albanése mi/ Albańczyk m. Albania / Albania /. albeggiare (-dżja-) w świtać, alberare a masztami opatrzyć, sadzić drzewa, wywiesić żagiel, alberato m drzewami obsadzony, zasadzony.

alberéta /, alberéto m miejsce n, zajęte drzewami, wielka ilość drzew.

albergare « przyjąć na mieszkanie, umieścić,

albergatóre m gospodarz m, właściciel m hotelu, zajazdu, albèrgo m zajazd m, gospoda /, hotel m.

àlbero m drzewo n.

Albérto m Albert m. albicocco (albikokko) m irorela/. albóre m mrok, świt, brzask, zmierzch m.

albume m białko n, jajka, albumina białko n (zwierzęce) roślinne.

albuminóso zawierający białko, alcalino (-ka-) m alkaliczny, alce (alcze) m łoś m. alchimista m alchemik m. àlcool m, inv. alkohol, wyskok m.

alcoolico (alkooliko) m alkoholik

m.

alcoollsta mi/ alkoholista, pijak m.

alcoolizzàre (alkoliccare) a alkoholizować, alcòva (-kowa) / alkowa /. alcuno m któś, którykolwiek; non. ~ żaden.

aleàtico (-ko) m rodzaj słodkich winogron.

aleggiare (-dżja-) a skrzydła poruszać ; snuć się przed oczami.

Alessandria / Aleksandrya /. Alessandro m Aleksander m. alfabètico (-ko) alfabetyczny, alfière m chorąży w, w szachach chłopiec (laufer) m. alfine, finalmente cong. nareszcie, nakoniec.

Algeri / Algier m. àlido suchy, alidóre m suchość /. alienàbile co można sprzedać, zbyć.

alienare a sprzedawać, zbyć. alienàto obłąkany, alienazióne (-dżjo-) / sprzedanie

n,    zbyt, sprzedaż /; ~ mentale

choroba umysłowa /; obłąka- . nie n.    [jający.

alièno nieprzychylny, niesprzy-alintentare a odżywiać; gèneri alimentari środki żywności pl. alimentazióne (-dżjo-) / odżywianie w.

m mieszkanie ».

a omamić,

aliménto m żywnoSé /. alitare n oddechać; ~ del vento szeleście <5.

àlito m chuch m, tchnienie ». alla prep., „au i art. „laM. allacciamènto, m, allacciatura (-czja-) / dosznurowauie n, połączenie kolejowe n. allacciare a zesznurować, połączyć, podwiązać (chirurgicznie), allagare a zalewać, allampanato m wrzecionowato suchy.

allargaménto w, allargatura / rozszerzenie w; dare un’allargatura trochę rozszerzyć, allargare a rozszerzyć; ~ le bràccia rozłożyć ramiona, aliar mare a alarmować, zaniepokoić, hałas zrobić; ~ i soldati alarmować wojsko, allarme m alarm my niebezpieczeństwo «; dare l’allarme hałasu narobić; segno d'allarme znak (sygnał) alarmowy

allàto, a lato prep. obok. aljl&ttàre a karmić, odżywiać, alleànza (-ca) / przymierze «. alleàrsi r sprzymierzyć się, połączyć się.

fìlleàto m sprzymierzeniec m. allegàre a dodać, dołączyć; = acchiudere (akkju-) dodać, dołączyć; allegare di frutta zawiązywać się (owoce*), allegato m dodatek «*, adlegat m'.

allegazióne (-dżjo-) / dodanie nry adlegacya /.

alleggerire (io alledierisko) a

allegoria / alegorya, przenośnia /.

allegorico (-ko) przenośny, allegrézza, allegria/wesołość/, allégro wesoły, allenàre « trenować, ćwiczyć, allenire v. lenire.

allentàre a popuścić ; ~ il tempo zwolnić; ~ gli àbiti rozpiąć ubranie; ~ si r przepukliny dostać.

allentatura / przepuklina /. allestimènto m naprawienie, przygotowanie, uzbrojenie n. allestire (io allesti sko) a naprawić, uzbroić, urządzić ; ~ una festa urządzić, allettàre a łudzić, wabić, nęcić ; ~ gi r do łóżka położyć się.

allettàto obłożnie chory, allettatóre »/* i / -trice) kusicie), uwodziciel m.

allevàre (-wa-) o wychowywać;

= allattare karmić, alleviare (-wja-) a ułatwić, ulżyć.

allibire (io aìlibisko) n zblednąć, allibrare a książkować. allietare a ucieszyć, allièvo (-wo) m wychowaniec, uczeń tu.

allignàre (-nnjare) n zakorzenić, przyjąć się.

aliineàre (io allineo) a uporządkować, uszykować, allividire (io alliwidisko) n bielić.

allòcco (allokko) m sowa/ nocna ; puszczyk m.

allocuzióne (-kudzjone) / przemowa /.

allòdola / skowronek m. allogare a umieścić; ~ un podére wydzierżawić folwark, alloggiare (-dżja) a przyjąć na mieszkanie, dać pomieszkanie, alléggio (-dzjo) allontanare a oddalać, allontanaménto m oddalenie n, allóra avv. wtedy, tedy. allorché, allorquando (-kè ;

-kuan-) avv. gdy, kiedy, jak. allòro m wawrzyn m. allucignolàre (-czinnjo-) a pomiąć, zmiętosić. allucinare

\    '

allucinazióne (-czlnadzjo-) f alterco (-ko-) m przemówienie omamy pi., złudzienie n, zmy- si'e ri, kłótnia /; spór m. słów^ffałncynacya /.    alterézza (-recca) / duma /.

alluderei przymawiać się komu, alterigia (-dżja) / pycha, bu-w-l^a-żać co, przytyk robić.    tnośc. dworskość /.

allume ~m ałun m.    alternare a odmieniać,

alluminio m aluminium n, alternativa (-wa) / zmiana/, ulirok m.    odmiana /.

allnngaiuénto m przedłużenie n. altèrno wzajemny, obopólny, allungàre a przedłużać; ~ il altèro dumny.

Vino rozcieńczać wino; ~ il altézza (-tecca) / wysokość, eolio wyciągać; ~ le mani tytuł, Wysokość/, wyciągać ; ~ il passo przy- alticcio (-czjo) podochocony. spiesząc; ~ si r wydłużyć się; altièro dumny.

= sdraiàrsi położyć się.    altipiano m wyżyna /.

allupare dalla fame być gło- altisonante wspaniałomówny.

dnym jak wilk.    Altissimo m Najwyższy (Bóg),

allùsi p, r od alludere,    altitùdine / wysokość /.

allusióne / przymówka /, przy- alto wysoki; dall’ alto od góry;

tyk m.    in alto do góry; alto là!

allùso p, p od allùdere.    stój, baiti

alluvióne (-wjo-) / napływ m. altolocato (-ka-) m wysoko po-almanaccàre (-ka-) n grzebać, łożony.

ślęczeć, szperać.    altrettanto agg., tn i avv. także,

almanàcco (-nakko) m almanach takoż.

m.    altresì avv. również,

sing. inny. avv. zresztą.

almanaccóne m szperacz m. altri pron., alméno cong. przynajmniej, altriménti przecie.    altro agg., vn inny, inne, za-

alpinismo m alpejski szport m, pewne, upodobanie w wycieczkach altroché! avv. i jak!; l’altro alpejskich; le Alpi, pi.    anno przeszłego roku; que-

Alpy pi. ; club alpino towa- st’altro anno w przeszłym Tzystwo n alpejskie.    roku; l’altro giorno niedawno ;

alqnànto (-kuan-) avv. i agg.    ieri l’altro, l'altro ieri przed-

nieco, kilka.    wczoraj; un altro po’ jeszcze

Alsńzia (-dzja) / Alzacya    /.    trochę; tutt’ altro 1 przeciwnie,

altaléna / huśtawka    /-    owszem ; per altro zresztą;

altare m ołtarz m ; ~ maggiore senz’ altro bez, bez wszyst-wielki ołtarz.    kiego; 1’nno e 1’altro wza-

alteràbile zmienny,    łatwo po- jemnie.

budliwy, wrażliwy.    altrónde, d’altronde avv. zresztą,

alterare (io àltero) a zmienić; altróve (*we) ave. gdzieindziej. = falsàrefałszować, podrabiać; altrui provi, innych; Talfrui ~ la verità znacznie odmienić, własność innych, przeinaczyć.    alùnno m uczeń w.

alterazióne (-dzjo-) / zmiana, alveàre (-we-) m ul m, barć /.

przeinaczenie, pobudliwość. /. alvèolo m komórka /. altereàre (-ka-) n walczyć, bić alzare (-ca-) a podnieść, wznieść; się, kłócić się.    ~ da terra podnieść się; ~ le

I.-P.

przy-

am

(-kewo-) przyj a-

Spalle ruszać ramionami; — le carte podnieść;* ~ i prezzi podnieść ; ~BÌ r powstać, alzata / podniesienie w, powstanie n; per alzata e seduta przez podniesienie i przez nie podniesienie się z miejsca, amàbile bardzo przyjemny, miły.

amabilità / grzeczność, jemnośc /. amalgamare a amalgamować n. amante mi/ kochanek m. amanuènse m pisarz m. amaranto to stokrotka trwała /, amarant m. amare a kochać, amareggiare (-dżja-) a zaprawić goryczą, unieprzyjemnić. amarétto trochę gorzki, gorzkawy.

amarézza (-recca) / goizkość /. amaro gorzki.

amatóre to kochanek, miłośnik, lubownik m.

ambagi (-dżi) to, pl. korowody pl., ogródki pl., ceremonie pl. ambàscia (-szja) / zmartwienie n, zgryzota /, kłopot m. basciàta / poselstwo n. ambasciatóre m (/ -trice) poseł m.

ambedue agg., pl. obydwa, ambiente m otoczenie n. ambiguità f dwuznaczność f. ambiguo dwuznaczny, ambire (io ambfsko) a osięgnąć. àmbito m zakres, obrąb m. ambizióne (-dzjo-) / duma, ambicja /.

ambizióso ambitny, ambo to ambo, (dwa numera w loteryi).

ambra / bursztyn m.

Ambrógio (-dzjo) to Ambroży

m.

ambulante wędrujący, wędrowny.

ambulanza ( ca) / ambulans, •zpital połowy to.

Ambur^O f Hamburg m. amenità / przyjemność /, słodkość /, wdzięk m. amèno wdzięczny, miły, przyjemny; persona amena żartobliwy, śmieszny, zabawny; letteratura amena ciekawy, zabawny; capo ameno żarto-wniś w.

America (-ka) / A meryka /. Americano m Amerykanin to, amianto to asbest m. amicarsi (-kar-) r zaprzyjaźnić się.

amichévole cielski.

amicizia (-czidzja) / przyjaźń f. amico (-ko) (pl. -ci) m przyjaciel m.

àmido m skrobia /.

Amlćto to Hamlet to. ammaccare (-makka-) a gnieść, tłoczyć, miażdrzyć, stłuc, ammaccatura / guz to, gula /, bolączka /.

ammaestraménto to nauka /. ammaestrare a nauczać, pouczać.

ammalàre a zachorować, ammalato chory, ammaraménto m zaczarowanie n.

ammaliare a zaczarować, ammammolarsi r zdrzemnąć; occhi ammammolati zaspane oczy pl.

ammanettare a kajdanki na ręce założyć.

ammanierato sztuczny, wyszukany.

ammannire (io ammannisko) a przygotować.

ammantellarsi r okryć się. ammassare a zgromadzić, ammasso m kupa /, tłum to, zbiór to.

ammatassare « w motki kręcić.

ammattimènto to bieda /, kłopot to, utrapienie n

brukować

a ożenić.

animo

ammo

[kosz m.

na ryby.

ć/.

ammattire n zwaryować, szaleć, ammattonare cegłami.

ammattonato m bruk m z cegieł, ammazzare (-macca-) « zabić, ammazzatóio m rzeźnia /. ammazzolàre (io ammàccolo) a związać razem.

ammencire (-czi-) « zwietrzeć, zwiędnąć.

ammenda / kara / pieniężna, ammendare « poprawić, ammenicolàre (-ko-) n pozorami utrzymywać.

ammésso p., p. od amméttere, ammezzare (-mecca-) n do połowy zrobić; ~ ima bottiglia do połowy wypróżnić lub napełnić.

ammiccare (-mikka-) n skinąć, mrugnąć, pokiwać, amministrare a rządzić, zarządzać.

amministratóre m (/-trice) zarządca, rządca m. amministrazióne (-dzjone) / zarząd, rząd m.

ammiràbile podziwienia godny, ammiràglio (-lljo) m admirał to. ammirare a podziwiać, ammirativo (-wo) znak wykrzyknika; co budzi podziw, ammirato zdziwiony, zadziwiający.

ammiratóre m (/ -trice) podziwiający.

ammirazióne<-dzjo-)/podziw m. ammirévole (-wo-) godny podziwienia.

ammisi p., r od amméttere, ammissibile dopuszczalny, ammissióne / przyjęcie, dopuszczenie n.

ammobiliaménto m umeblowanie n.

ammobiliare « meblować, ammodernare « zmodernizować, ammodo avv. zdatny, biegły, zręczny ; di persone ~ porządny, przyzwoity.

gliare (-llja-) llàre a upuścić, zwalniać; = bagnare (bannja-) rozmiękczyć; ~ nn colpo zad ić. ammollire (io ammollisko) a rozmiękczyć; ~ si r rozpieszczać, zniewiescieć. ammoniaca (-ka) / amoniak, salamoniak m.

ammoniménto m upomnienie, przypomnienie n. ammonire (io ammonisko) a u-pominać, napominać, ammonito zostający pod dozorem policy i.

ammonizióne (-dzjo-)/upomnienie n ; nagana /. ammontare a nazbierać, nagromadzać, skupiać, ammonticchiare (-tikkja-) a skupiać, nagromadzać, pozbierać.

ammorbare n zapowietrzyć, ammorbidire (io ammorbidisko) a rozmiękczyć, ammortire « osłabić, ammortizzaménto (-ticca-) m amortyzowanie n. ammortizzare a amortyzować, ammortizzazióne (-ticcadzione) / amortyzacya /. ammorzare (-dza-) a przytłumić, przygłuszać, przygasić, ammostare a na moszcz tłoczyć, wyciskać.

ammncchiàre (-mukkiare) a nagromadzać, skupiać, ammuffire (io ammuffisko) n pleśnieć, ammntinaménto m bunt, ro-ammntinàre a buntować, podburzać; ~ si r buntować się. ammutolire (io ammutolisko) n zaniemieć, zamilknąć, amnistia / amnestya /, ułaskawienie w. amo to wędka / amóre m miłość amoreggiare (-dżja-) « przy-milać się, miłostkować.

w, analogia /. Anàlogo analogiczny, ananasso m ananas m.

mese

amorévole (-wo-) miłosny, u-przejmy.

amorevolézza (-lecca) / uprzejmość; grzeczność /. amorino m amorek m ; rezeda /. amoróso miłosny, rozmiłowany; lèttera amorósa / list m miłosny .

amovibile (-wi-) dający się przenieść, zastawić, amovibilità / przenoszalność /. ampiézza (-piecca) / szerokość, obszerność /.

àmpio daleki, obszerny, przestronny, rozległy, amplesso m objęcie n; uścisk m. ampliaménto m rozszerzenie n. ampliare (io àmplio) a rozszerzyć, amplificare (-ka-) a rozszerzyć ;

opisywać obszernie, amplificazióne (-kadzjo-) / rozszerzenie n; ~ di uno scritto opisanie obszerne, ampólla / flaszka /. ampólle, ampollièra / flasze-czka na oliwę i ocet ; ampułka /.

ampollosità / nadętość, napu-szyetość, uapuszoność /. ampollóso szumny, nadęty, napuszony.

ampntàre (io Amputo) a odjąć, amputować. [amputacya /. amputazióne (-dzjo-)/odjęcie n; ànace, ànice (-cze) in anyż m. anacoreta (-ko-) m pustelnik m. anacreóntica (-ka) / anakreon-tyk m.

anàgrafe / lista meldunków danej miejscowości, anàlisi / rozbiór w; analyza /. analitico (-ko) analityczny, analizzare (-licea-) o rozbierać, analizować.

analogia <-dzfa) / podobieństwo anarchia (-kia) / nieład ro, bez-rząd w ; anarchia/.

anàrchico (-kiko) bezładny, nie

rządny.

anatema / przekleństwo n, wyklęcie n; klątwa /. anatomia / anatomia /. anatòmico (-koi anatomiczny, ànatra / kaczka /. anca (-ka) / biodro w. ancèlla (-cze-) / dziewka /, «anche, anco am. także, ancóra (-ko-) l.aw. jeszcze, àncor.a 2. mt / kotwica /. ancorché, ancoraché (-kor&kè) cong. chociaż, choć, aczkolwiek.

ancorare n zatrzymać okręt rzucaj ąć kotwicę w morze; ~ si r opuścić się, zatrzymać się na kotwicy.

ancudine (-ku-) / kowadło n. andaménto m chód ; przebieg m. andante idący, umiarkowany;

~ m miesiąc bieżący ; roba ~ / zwyczajny, zwykły; persona, Stile ~ niewymuszony.

andare w iść: - in vettura, in battello jechać; - a cavallo kouno jechać; come va? jak eie masz; coli’ andar del tempo z biegiem czasu; a lungo andare na stałe, andarsene r odejść, andata / odejście w, jazda/; bigliétto d’andata e ritorno bilet jazdy powrotny, andatura / chód m. andazzo (-dacco) m nieprzyzwoi-tość /; zły zwyczaj m. andirivièni (-wie-) w tu i tam chodzenie, kręcenie się n. àndito m korytarz tn.

Andrća m Andrzej ih. andróne w sień w, chodniki pl.

krecie; chodnik m w winnicy, aneddoto m anegdotka /. anelàre a wzdychać do czego, dyszeć, ziajać, sapać, anelito m dyszenie, sapanie «. anemia / niedokrowność /.

anielski.

au

PO-

anémleo (-ko) niedokrewny. anfibio m płaz m. anfora / dzbanek m. angariare a dręczyć, angelico (-dżeliko) angelo, àngiolo m anioł m ;

~ custòde anioł stróż, angheria ( gè*) / dręczenie n, troska /.

angina (-dżj-) / angina /, dławica /.

anginóso anginow&ty. anglicano (-lljka-) anglikański, angolare a węgielny, co ma jeden lub więcej kątów, àngolo *n kąt m ; ~ della strada róg ulicy.

angolóso katowały, angòscia (-szja)/ zmaitwienie n, zgryzota /, amutek m. angosciare a zasmucić, kłopotać się.

angoscioso pełen troski.

gul I la / węgorz m. anguinaia / pachwina /. angustia / wąskość /, cieśnina /; Btrach m. angustiare a dręczyć, augusto wązki. anilina / anilina /. ànima / dusza/; la buon’ anima di mio padre mój nieboszczyk ojciec.

animale m zwierzę ». animalésco (-sko) zwierzęcy, animare a ożywiać, animatamente avv. żywo. animazióne (-dzio-) / żywość, żwawość /; ~ sulle strade życie uliczne.

animèlla / kreska /; kruszki cielęce pl.

ànimo m uczucie «, dusza /; eerce » ; = coràggio (koradzjo) m odwaga /; avére in animo w myśli mieć; di mal ànimo z ciężkifem sercem, animosità / zawziętość /; rozdrażnienie »; — prevenzióne (-dzjo-) / uprzedzenie n.

animóso odważny; «awziąty; przedzony.

anisétta / wódka anyżowa, a Pyzówka /.

ànitra / kaczka /. annacquare (-nakkua-) a rozwodnić; ~ ii yino rozcieńczyć wino.

anuaff toménto / polanie n;

kropienie n. annaffiare, innaffia re o polewać, annaffiata/polunie, polewanie», annaffiatóio m konewka do polewania /.

annaffiatura / polanie, polewanie n.

annali m, pl. roczniki pi. annasare a obwąchać, powąchać;

~ tabacco tabakę zażywać, annaspare a nawinąć, annaspicare (-ka-) n trzepotać, dygotać, drgać.

annaspo m motowidło »; mo* tek m.

annata / rocznik m. annebbiaménto m zamglenie ». annebbiare a zamglić, omglić, annegare a utonąć, utopić, annegato w usmażony, uduszony, anneriménto m czernienie n. annerire, annerare a uczernié;

~ Si r uczernié się. anneritura / czernienie n. annessióne / przyłączenie »; aneksya /.

annèsso p, p od annèttere, annèsso agg., m należny, przynależny.

annestamelo m korkowanie «»

szczepienie ».

annestare, innestàre a korkować; ~ il vainolo szczepić ospę. annèttere a przyłożyć, przydać; ~ un paese anektować, przyłączyć kraj.

Annibaie m Hanibal m. annichilare, annichilire (-ki-) a niszczyć, zgładzić, niweczyć, annidare « gnieździć ; ~ si r zagnieździć.

(-WO-) m za •

piecie, graty pl.\ donna stare pudło n; ~ di libri stary szpargał w. anticamente (-ka-) acv. w dawnych czasach.

anticàmera / przedpokój m. antichità (-ki-) / starożytność;

~ di oggetti staroświeckość/. anticipare (io antlczipo) o zrobić coś wcześniej, jak się należy; ~ danaro wziąść naprzód pieniądze; - i tempi, i fatti uprzedzać.

anticipazióne (-czipadzjo-) / zaliczka /, uprzedzenie «; in ~ naprzód.

antico (-ko) stary, starożytny;

gli antichi starożytni. anticostituzionale(-ko8titudąjo-) sprzeciwiający się ustawie, anticristiano nieprzyjazny dla chrześcijaństwa, anticristo m antychryst m. antidiluviano (-wia-) przedpotopowy.

annientare a niszczyć, zgładzić, niweczyć.

anniversàrio (-wer-) m rocznicą^. anno m rok m ; capo d’anno nowy rok; buon annoi szczęśliwego nowego rokn; quanti anni hai? ile lai masz? annodare a zawęzlić, związać, skojarzyć.

annodatura / związanie, skojarzenie n; punto dell’annoda-tura punkt węzłowy m. annoiare a nudzić, annoiàto nudny, annóso stary, wiekowy, annotàre a opatrzyć notatkami, annotatóre m komentujący, objaśniający.

annotazióne (-dzjo-) f uwaga /. annottare n ściemniać się. annoverare (-we-) o zaliczyć, zarachować, annuale roczny, annuàrio m rocznik m ; = guida f książka / adresowa, annuire n zgadzać, przyzwolić, annullaménto m ogłoszenie n nieważności.

annullare a unieważnić, annunciàre (-czja-), annunziare (-dzja-) a ogłosić.

Annunziata / Anuncyata /. Annunziazióne (-dzjadzjo-1 / Zwiastowanie n. annunzio m ogłoszenie n. annuo roczny.

annusare a wąchać, wietrzyć; ~ tabàcco niuchać, zażywać tabakę.

annuvolaménto chmurzenie n. annuvolare n zachmurzyć, zasmucić.

ano m otwór odchodowy m ;

zadek m, rzyć /, dupa /. anomalia / nieprawidłowość /. anòmalo nieprawidłowy, anònimo m bezimienny, anormàle nieprawidłowy, anormalny.

ansa / ucho, uszko n. acsàre « sapać, dyszeć, siajać. ànsia/wzruszenie, wzburzeniem; = desiderio »w gorące życzenie n.

ansietà / strach m, obawa /; aspettare con ~ oczekiwać z upragnieniem.

ansióso pożądliwy, chciwy; ~ di vedére upragniony, antagonismo m przeciwieństwo n.

antagonista m i / przeciwnik m. antàrtico (-ko; południowy;

polo ~ w biegun m południowy, antecedènte (cze-) poprzedzający, poprzedni, antecèdere o poprzedzać, antecessóre m poprzednik m. antenàto m przodek m. anténna / belka /. antepórre « przekładać, przełożyć; = preferire przekładać, anterióre poprzedni, anticàglia (-kallja) / stare ru-d’ona

przed-

v. więcej, bardziej, al contràrio przeciwnie, owszem; - che nim; ~ che no raczej, anzianità (-dzja-)/starszeństwo n. anziano starszy (w Błuzbie). anzidétto avv. wspomniany, rzeczony.

antidoto tn odtrutka /. antimeridiano przedpołudniowy, antimonàrchico (-kiko) przeciw monarchii.

antimònio m antymon m. Antiochia (-kja) / Antyochia /. antipapa m antypapiez m. antipasto m potrawy między pieczystem a zupą. antipatia / wstręt m, do czego nieprzychylność /. antipàtico (-ko) niesympatyczny, wstrętny.

antipenultimo przedprzedostatni. antipode m podnoènik m, antypoda m,

antipòrta / dziedziniec, pr/ede-dworzec m.

antipòrto m port zewnętrzny m. antiquàrio (-kua-) m antykwa-ryusz m.

antiquato przestarzały, antisala / przedpokój, sionek m.

antisemita m antysemita m. antisèttico (-ko) m antysepty-czny, przeciwgnilny. antitesi / przeciwność, sprzeczność /.

antivedére (-we-) m przewidywać

antiveggènza (-wedzenca)/przewidzenie n.

antivigilia (-widzi-) / dzień przed wilią m.

antologia (-dzia) / antologia /, zbiór m kwiatów, zbiór lepszych utworów różnych autorów. Antonio m Antoni m. antro tu jama /. antropòfago m ludożerca m. anulare m palec serdeczny m. «anzi (-ci) ave raczej ; = .

aòrta / aorta, główna tętnica /.

apatia / obojętność /. apàtico (-ko) obojętny, ape / pszczoła /. apersi p, r od aprire, apèrto otwarty.

apertura / otwór m, otwarcie n. àpice (-cze) m wierzchołek, szczyt m.

apicultura (-kul-) / hodowla /

pszczół.

Apocalisse (-ka-)/objawienie*»; Apokalypsa /.

apòcrifo nieprawdziwy, apokryf, apoftéma m godło n, przypowieść /.

apogèo (-dzóo) m punkt odzierany m.

apologètico broniący, apologia (-dzia) / obrona /. apologista (-dzj-) m obrońca m. apoplessia / apopleksya /, udar m; colpo apoplético m atak apoplektyczny, udar m. apostasia / odstępstwo, odszcze-pieństwo n.

apostata mi/ odstępca, od-szczepieniec, apostata m. apostatàre n odpaść, odszczepić się.

apostòlico (-ko) apostolski, apòstolo m apostoł m. apostrofare a powstać, ofuknąć kogo.

apòstrofe / apostrofa /. apostrofo m apostrof m. apoteòsi / apoteoza /. appacchettare (-pakket-) a od-pakować, zdjąć pakunki, appaciàre (-czja-), appacificàre (-czifika-) a pogodzić; = calmare (kal-) uspokoić, appagare a zadowolnić. appaiare a parzyć, układać parami.

appalesare a objawiać, appallottàre, appallottolare « razem ściskać, ścisnąć, appaltàre « wydzierżawić, appalto m dzierżawa /.

stół.

apparécchio (-rekkjo)

a sprzęgać,

si r od-

« pożą-

« przy-

appannàggio (-dżjo) m apanaż ni, uposażenie u.

appannare a mącić, zamącić ;

~ si r zachmurzyć s e ;--delle

finestre zachuchać się. appannato mętny, nie wy stały, smutny; oro ~ matowy, apparato m przyrząd m, aparat m, wyprawa /; - di forze powołanie 77.

apparecchiare (-rek kia-) a przygotować; ~ la tàvola nakryć

m przyrząd m; = preparativo (-wo) m przygotowanie n. apparentarsi r spokrewnić się. apparente pozorny, udany, apparènza (-ca) / pozór, wygląd m zewnętrzny, apparigliàre (-llja-)

sprząlz.

apparire (io apparisko albo appaio) n ukazać się, zjawić się. apparizióne (-dzjo-)/zjawisko n, zjawienie się n.

appartaménto m mieszkanie n. appartare a odłączyć, wydzielić, appartenére n należeć, appàrvi p, r od apparire, appassionare a w namiętność wprawić; = entusiasmare zapalać, natchnąć kogo czem ; = accorarsi martwić się, trapić się.

appassionato namiętny, zapalony.

appassire (io appassisko) n więdnąć.

appellare a nazwać; ~ woływać się. appèllo m wezwanie n, odezwa /, odwołanie n; corte di ~ sąd apelacyjny m; ricorrere in ~ odwoływać się, rekurs wnieść, appéna «or.zaledwie ; ~ che skoro, appèndere a zawiesić, powiesić, appendice (-cze) / dodatek m ; «-delgiornale felietonmdziennika.

Appennino m Apenin m. appèsi p, r appeso p, p od appèndere.

appestare « zapowietrzyć, appestato zapowietrzony, appetente apetyczny, appetire (io appetisko) dać, smakować, appetito ni chęć /, apetyt m ; buon appetito ! dobrego apetytu ! smacznego ! appètto aov. w porównaniu ; = dirimpetto na przeciwko, appezzamento (-pecca-) m kawałek m, kraj ni. appczzare a podzielić na sztuki, kawałki,złączyć razem kawałki, appianare a równać, appiastrare a nacierać, smarować.

appiastricciare (-czja-) klejać, przylepiać, appiattare a kryć, zakrywać, appiceafuóco (-pikkafuoko) m podpalacz m.

appiccare, impiccare a powiesić, appiccicare (-piczika-) ct przylepić, nasmarować, appiccicaticcio (-czjo) m klecenie n, nagmatwanie n. appicco (-pikko) m pozór m. appiè’ prep. u stóp. appièno zupełny, appigionare (-dżjo-) « wynająć, appigiónasi, si appigiona wynajmuje się.

appigliarsi (-lljar-) r trzymać się, niedać się. appiglio (-lljo) m pozór m. appiómbo avv. pionowo, appioppare « nasmarować ano schiaffo dać w twarz, appisolarsi r zdrzemnąć, zasnąć, applaudire a i n oklaskiwać, applàuso m oklask m. applicare « zastosować, położyć; — règole zastósować prawidła ; ~ la mente uczyć się; ~si r starać się, przykładać się dc czego.

applicato (-ka-) oddany, pilny,

staranny.

applicazióne (-dzjo-) / przykładanie się », btaranność, pilność /.

appoggiacapo (-dżjaka-) m podpora / pod głową, appoggiare a oprzeć, wspierać; — la voce kłaść przycisk na co, podnosić głos. appoggiatura / podparcie n. appòggio (-dżjo) m podparcie n, wsparcie n ;    = protezione

(-dzjo-) / protekcya /. appollaiarsi r osiąść, zagnieździć się.

appórre a układać rzeczy jedną obok lub na drugiej, załączyć; = obiettare przypisać, powierzyć, zarzucić winę. apportare przynieść, apportatóre m (/-trice) oddawca m.

appositamente avo. tylko, właśnie.    [gólny.

appòsito osobny, osobliwy, szcze-apposizióne (-dzjo-) /dodatek m. appósta aov. naumyślnie, appostaménto m zasadzka, pod-rywka /.

appostare a czyhać; ~ si r czyhać, w zasadzce być. apprèndere a uczyć, dowiedzieć się.

apprendista m uczeń, terminator in.

apprensióne / obawa /. apprèsi p, r appreso p, p od apprendere.

appressare « zbliżać się. apprèsso avo. obok, potem, apprestare u naprawić, przyrządzić.

apprezzàbile (-precca-) szacowny.

apprezzaménto m ocenienie n, szacunek m.

apprezzare a cenić, szacować, approdare » przybijać do brzega, lądować.

appròdo m lądowanie «; luogo d’approdo miejsce lądowania, approfittare » korzystać, używać; ~ si r wykorzystać, approfondare, approfondire a zgłębiać; ~ si r w czemś się zagłębiać.

appropriare a przystosować ; ~ si r przyswajać, przywłaszczać sobie.

appropriato usposobiony, zdatny.

appropriazióne (-dzjo-) / przywłaszczenie, przyswojenie ». approssimare a zbliżać, approssimativo (-wo) przybliżony, zbliżony.

approvare (-wa-) a pochwalić, uznać za słuszne, approvazióne (-dzjo-) / aprobata /, przyzwolenie ». appuntaménto m umowa /. appuntare a przypinać, zapisać, ostrzyć (ołówek), appuntato ostry, appuntatura / przypinanie, kierowanie, ostrzenie », nagana/, appuntellare a podpierać, podeprzeć.

appuntellatura /podpieranie ». appunto sost. notatka /. appunto avv. najdokładniej, appurare a jeszcze raz egzaminować, przetrząsnąć, zbadać, appuzzare (-pucca-) » zasmro-dzić, zapaskudzić.

Aprile m kwiecień m. aprire a otwierać, otworzyć; — si r wschodzić, rozejść, rozpuszczać się.

àquila (-kui-) / orzeł m. aquilino orli; naso — m nos orli m.

aquilóne m północ /; wiatr północny m.

aquilòtto m orlątko ». Aquisgràna / Akwizgran m. ara / ołtarz m.

arabésco (-sko) m arabeska /. Arabia / Arabia /.

aràbico (-ko) m arabski, aràbile omy.

Arabo m Arab m. aragosta, anglista / rak morski (homar) m. araldo m herold m. aràncio m arància / (-czja) pomarańcza /.

aranciata / oranżada /. arare a orać; ~ diritto swoję powinność zrobić, aratro m pług m. arazzo (-racco) m gobelin m. arbitràggio (-dżjo) m wyrok m, rozstrzygnienie n. arbitrare n ośmielać się, pozwalać sobie.

arbitràrio samowolny» arbitralny.    [gnienie n.

arbitrato m wyrok m, rozstrzy-àrbitro m sędzia rozjemczy, arbiter m.

arbòreo drzewiasty, arboscèllo (-szel-) m drzewko n. arbusto m krzak, krzew m. arca (-ka) /.skrzynia /; ~ di Noè arka Noego /; ~ di sapienza źródło mądrości n. arcàico (-kaiko) przestarzały, archaiczny.

arcaismo m przestarzałe słowo n, archaizm m. arcata / arkada /. archeggiare (-kedżja-) a smyczkiem ciągnąć po strunach, archétto m piłka /, do wycinania w drzewie.

archibugio m (-kibudżjo), archibuso >n puszka, rusznica /. archipèndolo m pion m. architettare a kreślić, układać, projektować.

architétto m budowniczy m. architettura / budownictwo n. architrave (-kitrawe) m podciąg m, podstawka /.

archivio (-kiwjo) m archiwum n. arci. ... (-czi) arcy. arcibéllo nadzwyczajnie piękny, przepiękny.

arciduca (-ka) m arcyksiążę m. arciducàto m arcyksięstwo n. arciduchéssa (-kes-) / arcyksię-żniczka /. arcière (-czje-) m łucznik w». arcigno (-czinnjo) ciemny, arcione m łęk ni. arcipèlago m archipelag in. arciprète m arcykapłan m. arcivéscovo (arcziweskowo) m arcybiskup m.

arco ( ko) m łdk m\ strumenti ad ~ instrument smyczkowy ni. arcobalèno m tęcza /. arcolàio m kołowrotek ni, zwi-jadło ti,

arcuccio (-kuczjo) m strzemię n, kabłąk m; obłąk ni. ardènte pa'ący;‘ cappella ~ kaplica żałobna /. àrdere a palić, ardèsia / łupek m. ardiménto ni odwaga, śmiałość/, ardire (io ardisko) n odważyć, ardito odważny, śmiały, ardóre m żar, ogień m. àrduo ciężki, àrea / obszar, areał m. aréna / piasek m. arenàre a osiąść na mieliźnie, rozbić się.

arenóso piaszczysty, areonàuta m lotnik m. areonàutica (-ka) / żegluga powietrzna /.

areopago m areopag m. areóstato m balon powietrzny wi. àrgano m winda /; wyciąg ni. argentare (-dżen-) a posrebrzyć, argentatura / posrebrzenie w. argenteria /naczynia^/., rzeczy srebrne pl.

argentière, argentatore m po-srebrzacz, robotnik zajęty srebrzeniem nt.

argènto m srebro n ; ~ vivo żywe srebro v, rtęć /. argilla (-dżil-) / glina /. argillóso gliniasty, zawierający glinę.

n na

argin&re a groblą opatrzyć, àrgine *n grobla /. argomentare a wnosić, wnieść, argumentować.

argomentazióne (-dzjo-)/wniosek końcowy m, argumenta-cya /.

argoménto m argument m. arguire (io arguisko) a wnioskować, wnosić.

arguto bystry, przenikliwy;

= Spiritoso dowcipny, sprytny. argùzia (-dzja)/dowcip, spryt m. ària / powietrze w, mina /. aridità / suchość, susza /. àrido suchy.

arieggiàre (-dżja-) n być podobnym, wietrzyć, ariete m baran, tryk m. aringa / śledź tn. arióso powietrzny, aristocràtico (-ko) arystokratyczny.

aristocrazia (-dzia) / arystokracja /.

aritmètica, arimmética (-ka) / arytmetyka /.

arlecchinata (-ki-) / arlćkinada /, błazeństwo n. arlecchino m arlekin, błazen m. arma f broń /, rodzaj wojska to. armacòllo (-kol-) m przewieszony, zawieszony, armàdio m szafa/. fnikwi. armainólo to płatnerz, zbrój ów-armàre « zbroić, armàta / armia /, wojsko n. armatura / uzbrojenie «. arme / broń /; = stemma m herb to, godło n. armeggiare (-dżja-) n władać bronią, bić, zagmatwać, turniej ować.

armeggio (-dżio) to uwijanie się n, skrzętność /, krzątanina /. armeggióne (-dżjo-) m kto wszystkiem się zajmuje, szałaput TO.

armellino, ermellino m gronostaj TO.

Arménto / Armenia /.

Armèno m Ormianin to. arménto m traoda /. armeria / zbrojownia /. armigero (-dże-) giermek to, pacholę n, ten co oręż nosi, orężnik m.

ar md la / naramiennik, klejnot na ramieniu to.

armistizio (-dzjo) m zawieszenie broni w.

armonia / harmonia /. armònico (-ko) m harmoniczny, armonióso harmonijny, dobrze brzmiący.

armonizzare (-nicca) a harmonizować, zgadzać się. arnése to narzędzie n. àrnia / nl m. arnióne to nerka /. aròma m zapach m. aromàtico (*ko) aromatyczny. Arónne m Aron m. arpa / harfa /.

arpeggiare (-dżja-) a grać na harfie, lub na strunach, arpéggio (-dżjo) m granie harfie, granie akordami, arpia / harpia /. arpione m harpun m arpista m harfista »n. arra / zakład, zastaw m. arrabattarsi r zmordować, zmęczyć.

arrabbiàre n wściekać się, wściec się; ~ si r rozgniewać się.

arrabbiàto wściekły, arraffare a garnąć, zabierać, arrampicarsi (-kar-) r włazić, wdrapać się. arrancare n kuleć, chromać, iść skwapliwie, troszczyć się, trudzić się.

arrandellare a odrzucić, arrangiare (-dżja-) a uporządkować; ~ si r urządzić się. arrecare (-ka-) a przynieść, arredàre o uzbroić, przygotować.

chromy, się, osiąść

[m.

S;cv.

ostrzenie n.

arrèdo m narzędzie n, statek mt sprzęt ot.

arrembare¹ a do okrętu się pizyczepić, haki zarzucić, hakami zatrzymać okręt, na okręt.

arrembato ułomny, arrenare a rozbić na mieliźnie, arrèndersi r poddawać się. arrendévole (-w o-) uległy, ustępny.

arrèsi pf r arrèso p, p od arrèndere.

arrestare « uwięzić, aresztować;

~ si r zatrzymać się. arrèsto m uwięzienie w, areszt arretrarsi r ustąpić, arretrato zaległy, arricchire (io arrikkiBko) a wzbogacić.

arricciare (-czja-) n kędzierzawić, trefić; — i baffi wyciągać, przykręcać wąsy; — il Raso krzywić nos; ~ il pelo najeżyć włos.

arricciatura / kędzierzawienie, trefienie n.

arridere n uśmiechać.

Arrigo w Henryk m. arringa / przemowa, odezwa /. arringare a mieć przemowę, arrischiare (-sbja-) a odważyć

arrischiévole (-skjewo-) zuchwały, śmiały.

arrisi p, r arriso p, p od arridere.

arrivàbile (-Wa-) dościgły, dostępny.

arrivare n osięgać, doścignąć, przybyć; = bastare starczyć, arrivederci, arri vedérla! (-we-derczi) do widzenia (się . arrivo m przybycie, przyjście n. arrogante zarozumiały, arroganza (-ća) / zarozumiałość /.

arrogarsi r rościć sobie; odważać się.

arrotamènto » zaciąg, werbunek OT.

arrotare a zaciągać, werbować; ~ si zaciągnąć się jako żołnierz.

arrossire n zaczerwienić, arrostire a piec. arrèsto m pieczeń /, upieczony, arrotatole dający się ślifować, obtaczać.

arrotare a ostrzyć; - si r zmęczyć się. arrotatura / arrotino ot ślifierz m. arrotolare a toczyć, arrotondare a zaokrąglić, arrovellarsi (-wel-) r gniewać się.

arroventare (-wen-) a zająć się,

zapalić się.

arroventatura / zajęcie się, zapalenie n się. arrovesciare v. rovesciare, arrozzire (-rocci-) a stać się brutalnym.

arruffamatasse m i / Bzałaput, szaławiła ot.

arrutfapòpoli m podżegacz m ludu.

arruffare/* zamieszać; ~ i capélli rozczochrać, pokudłać. arruffóne ot burzyciel, bałamut, plątacz ot.

arrugginire (-dżi-) a rdzawić;

~ 81 r zardzewieć, armvidire (-wi-) w szorstkim, chropowatym się stać. arsenale m arsenał m. arsènico (-ko) m arszenik w. arsi p, r arso p, p od àrdere, arsióne / żar m; ~ di gola suchość / w gardle, arsura / żar m.

arte / sztuka /; = mestière

rzemiosło n.

artefatto sztuczny, fałszowany, artéfice (-cze) to rzemieślnik m. artemisia / by lica /. artèria / tętnica /. artesiano m artezyjski.

, staw to.

to ten co pisze arty-

to rzemieślnik

chimeryk,

TO.

trovarsi all’ ~

z tego punktu d’aspètto po-

śrtfoo (-ko) podbiegunowy, nrticojàre a stawowy, articolato artykułowany ; rozczłonkowany.

articolazióne (-koladzjo-) /arty-knlacya /, articolista

kuły.

articolo to artykuł to, staw tn. artière tn rzemieślnik m. artificiàle, artifiziàle (-dzja-) sztuczny.

artificio (-czjo) to sztuczka /, fortel to.

artificióso udający, artigiano (-dżja-) to.

artiglière (-llje-) to artylerrzysia, kanonier to.

artiglieria / artylerya /. artiglio (-lljo) to pazur tn. artista TO artysta to. artistico (-ko) artystyczny, arto tn staw tn. artrite, artritide / gościec to. artritico (-ko) gośćcowaty. arzigogolare (anci-) n fantazyo-wać.

arzigogolo to sofisterya /. arzigogolóne kapryśnik, cudak to. arzillo raźny, czerstwy, rześki, asce (asze) / topór tn. ascèlla f pacha /. ascendènte wstępujący, ascéndere a wstępować, ascensióne (aszen-) / wstąpienie nę wejście n ; ~ d’nn monte wejście na górę; ~ di Cristo Wniebowstąpienie ChrystusaP. ascensóre tn winda/, ascési p, r ascéso p, p od ascéndere.

ascèsso to ropień, absces tn. ascètico (assetiko) ascetyczny, àscia (aszja) / siekiera /. asciugamano (aszju-) m ręcznik asciugante wysuszający, osuszający; carta - / bibuła /.

ascingapéime m wyotecaesI» /

do piór.

asciugare a suszyć, obsuaeać, wycierać, asciutto suchy; osiąść na suchem, nic jui nie mieć.

ascoltare (askol-) a słuchać, wysłuchiwać.

ascrissi p, r ascritto p, p od ascrivere.

ascrivere a przypisywać, wcielić, włączyć, asfaltare a asfaltować, asfalto to asfalt m. asfissia / asfiksya /, duszenie się n.

asfissiare a dusić się.

Asia / Azya /.

Asiàtico (-ko) m Azyata to. asilo tn schronisko, schronienie n.

asinàggine, asinità / osiel-stwo w.

asinino ośli; tosse asinina / koklusz, krztusiec to. àsino tn osioł to. asma tn astma /, duszność /. asmàtico (-ko) astmatyczny, aspàrago tn szparag m. aspèrgere ( dże-) a kropić, skraplać.

aspèrsi p, r asperso p, p od aspèrgere.

«aspersòrio m kropidło n. aspettare a czekać, oczekiwać, aspettativa (-wa), aspettazióne (-dzjo) / oczekiwanie w. aspètto m wejrzenie w, widok, pozór m ; — vista (wi-) / widok, rzut oka to, spojrzenie n ; £otto questo aspètto pod tym względem, widzenia; sala czekalnia /. àspide m żmija /, aspirante tn starający się o coś, aspirant to.

aspirare «in wdychiwać, wciągać, wsyasać

nie n.

oddalać się ; być

asportare « oddalić, asportazióne (-dzjo-) / oddalenie n.

aspreggiare (-dżja-) a postępować, obchodzić się szorstko, asprézza (-sprecca) / szorstkość /.

aspro szorstki, cierpki, twardy, assaggiare (-dżja-) a kosztować, assàggio (-dżjo) m kosztowanie n, próba /; sala d’assàggi pokój do próbowania, assài aw. dosyć; bardzo; wiele, assalire a napaść.

Assalónne m Absalon to. assaltare v. assalire, assàlto to napad, szturm m. assaporare a kosztować, assassinare a zabić, zamordować.    [stwo n.

assassinio m mord łn, zabój-assassino m morderca to. asse / deska /. assecondare v,' secondare, assediare a oblegać, assèdio to oblężenie n. assegnàbile (-nnja-) przekazalny. assegnamènto m przekaz to; = rèndita / renta /; fare ~ rachować.

assegnare a przekazać; = fis-Sàre oznaczyć.

assegnato m zaliczka, asygnata /; porto ~ zaliczka /. asségno ^ (-nnjo) to renta /; ~ bancàrio przekaz bankowy to; contro ~ za zaliczką, assemblèa f zgromadzenie n, zebranie n.

assennatézza (-tecca) / rozumność /.

assennato rozumny, assènso m przystanie zgoda /, przyzwolę assentarsi r nieobecnym, assènte nieobecny, assentiménto m zezwolenie n. assentire n zezwolić, pozwolić, zgodzić się.

Assènza (-ca) f nieobecność /. assènzio (-dzjo) m absynt, wermut to.

asserire (ioas3erisko)a twierdzić, utrzymywać.

asserzione / twierdzenie n. assessóre m asesor to. assestamènto to rozporządzenie n, urządzenie w, układ to. assestare a porządkować;

Conti sprostować, poprawić rachunki.

assetato pragnący, assettare a porządkować, assètto to porządek m. asseverare (-we-) n upewniać, przysięgać Bię. assicurare (-ku-) a zapewniać, zabezpieczyć, ubezpieczać ; ~ si r przekonać się,

assicurata / list wartościowy to. assicurazione (-kuradzjo-) / ubezpieczenie v. assiduità / skrzętność /. assiduo skrzętny, assieme aw. razem, assiepare a otoczyć płotem;

~ si r cisnąć 6ię. assillo to mucha koląca /, żądło «;    = desidèrio m

żądza /.    [miłować,

assiuiilàre « przyswajać, asy-assióma to pewnik, aksyomat

m.

Assise (Corte d’ ~) / sąd przysięgłych TO.

assistente to i / asystent m. assistenza (-ca) / pomoc /, assistere a i w pomagać, być przy czem.

asso m as to; piantare in ~ opuścić, porzucić, associare (-czja-) a połączyć; = abbonare abonować ; ~ si r przystąpić.

associato TO abonent, członek m. associazione (-dzjo-) / połączenie, skojarzenie n. assodare a twardnieć, ustalać; stać się twardym.

assoggettare (-diet-) a podbijać, poddawać.

assùrdo niedorzeczny, asta / drzewię n, osada /, dróżek m, oprawa /; ~ pubblica sprzedaż/ publiczna, licy-tacya /; méttere all’asta

assolcare (-ka-) o pruć, prze-bruździć.

assoldaménto m zaciąg, werbunek m.    sprzedać na licytacyi.

assoldare a zaciągać (do astante obecny, wojska).    astèmio m abstynent, nie pijący

assólsi pf r assolto p, p od wina m.

assolvere.    astenérsi r wstrzymywać się.

assolutaménte avv. koniecznie, asterisco (-sko) m gwiazdka /, całkiem.    gwiazdeczka /.

assoluzióne (-dzjo-) / uwolnię- astinènte wstrzymujący się, nie n.    wstrzemięźliwy,

assòlvere (-we-) a uwolnić.    astinènza (-ca) / wstrzemięili-

assomigliànza (-lljanca) / podo- wość /.

bieństwo n.    àstio m zawziętość /, gniew m\

assomigliare m porównywać, = invidia (-wi-)/nienawiść/.

porównać; ~ si r zgodzić się. astióso gniewny, zawistny, assonnacchiato (-nakkja-) m    na    zazdrosny.

pół zaspany.    astrarre a niemieć względu,

assopire (io assopisko) a    usy-    niezważać na co.

piać, uśpić; ~ si r zdrzemnąć astratto oderwany, abstrak-się, zasnąć.    cyjny.

assorbire (io assorbisko) a wcią astrazióne (-dzjo-) / abstrakcya gać, wsyssać.    /; fare ~ niezważać na co,

assordire a i n ogłuszyć.    pominąć,

assortiménto m wybór, dobór astro m gwiazda /.

>n.    astrologia (-dżia) / astrologia /,

assortire a.zestawić.    odczytywanie n z gwiazd,

assórto pochłonięty, połknięty, astronomia / astronomia /. assottigliare (-llja-) a rozcień- astronomico ( ko) a*trono-czać; ~ si r cieńczeć.    miczny.

assuefarsi r przyzwyczajać.    astniso    trudno zrozumiały,

assuefazióne (-dzjo-)    /    przy-    astùccio (-czjo) m sztuciec m,

zwyczajenie v.    puzdro n.

assumere u przyjmować, przej- astuto chytry, podstępny.

mować.    astùzia    (-dzja) / chytrość /;

assùnsi p, r assùnto p, p od = stratagèmma (-dżem-) m assùmere.    podstęp    m.

assùnto m zadanie n.    atavismo (-wi-) m atawizm m.

Assùnta / Matka Boska Wniebo- ateismo m ateizm m. wzięta; Wniebowzięcie n Atene / Ateny pi.

Matki Boskiej.    Ateniése    rn i / Ateńczyk    m.

assunzióne ( dzjo-)    /    wzięcie,    atenèo m ateneum n.

przyjęcie, odebranie; powsta- àteo m ateusz, bezbożny vi. nie u, podniesienie; festa dei- atlante / atlas m. l’Assunzióne święto Wniebo- atlèta m atleta, zapaśnik m. wzięcia Najśw. Maryi    P.    atòmico    (-ko) atomowy,

assurdità / niedorzeczność /. àtomo m atom m.

àtrio m przedsionek m. atróce (-cze) okropny, straszny, atrocità (-czi-) f okropność, straszność /.

atrofizzàre (-ficca-) a zanikać, obumierać.

attaccàbile (-ka-) zaczepiający, nacierający, napadający, attaccabrighe ( takkabrige) m zawadyaka, napastnik m. attaccaménto (-takka-) m przyczepienie n, przywiązanie n, przychylność /.

attaccapanni m wieszadło n na ubrania.

attaccare a napadać, przyczepiać, przybliżać, zaprzęgać, przyklejać; ~ si r trzymać się czego, przyczepić się do czego; = cominciare (komin-czjare) zaczynać

attaccaticcio (-czjo) kleisty, przylepiający się. attaccato przywiązany, przychylny.

atfaccatóio m hak m. attacco napad, atak m. attecchire (-tekki-) a i n zgromadzać, zbieiać, pozbierać, atteggiaménto (-dżja-) m postawa /. branie się n. atteggiare a nadać wyraz, giest figurom, statuom, aby zaznaczyć myśl artystyczną, szaćsię; ~ si r zachowywać s ę, postępować.

attempato podstarzały, pod-zyly.

attendaménto m rozbijanie w namiotów.

attendarsi r rozb;jać namioty, attendènte m służący m oficerski.

attèndere a i n czekać, attendibile niezawodny, pewny, godny zaufania.

attendibilità / niezawodność, pewność /.

attenérsi r trzymać, nie dać się, dotrzymać placu.

poru-

attentare t zamach zrobić ; ~ alla propria vita targnąć

się na własne życie; ~ si V odważyć się, zaufać sobie. „ attentato m napad, atentat m. attentatóre »n napastnik, ten co wykonuje zamach, napad w. attènto uważnie, attenuante / powód łagodzący, osłabiający m; le circostanze attenuanti łagodzące okoliczności pl.

attenuare « osłabiać, attenzióne (-dzjo-) / uwaga /, baczność /. atterrare a powalić, atterrire « przestraszyć, attésa / oczekiwanie «. attési p, r attéso p, p od attèndere.

attesoché (-kè) cong. zważywszy, attestare a poświadczyć, attestato '» świadectwo v. attestazióne ( dzjo-) / poświadczenie n.

attiguo dotykający, attillarsi r krygować się. attillato ściśle przylegający, obcisły.

àttimo m chwila /, okamgnienie n.

attinènte przynależny, attinènza (-ca) / wzgląd, stosunek m,

attingere (-dże-) n czerpać, attinsi p, r attinto p, p od attingere.

attirare « przyciągać; ~ sirna-bawić się czego, attitudine f postawa /. attivare (-wa-) a w czynność wprawić, aktywować, attività / czynność /. attivo czynny.

attizzare (-ticca-) a rozpalić, rozniecić.

atto m czyn m, akt m, akcya /; = atteggiaménto (-dżja-) m postawa /, branie się n ;

I = gesto (dże-) m giest, znak

pi.

zorza

(-ko)

prawdziwy,

m ; ~ pùbblico, notarile układ, akt »n; atti degli Apostoli Dzieje Apostolskie, attonito zdziwiony, attòrcere ( cze-) a kręcić, wykręcać.

attorcigliàre f-czillja-) a kręcić, zwijać naokoło, attóre m (-trice / ) aktor m. attorniare a otoczyć, attórno, intórno avv. naokoło, attossicàre (-ka-) a otruć, attraènte przyciągający, attràrre « przyciągać attrassi p, r attratto p, p od attrarre.

attrattiva (-wa)/ siła/, przyciągania, wdzięk, powab »«. ittraversàre (-wer-) a przejść w poprzek.

attravèrso avv. i prep. w poprzek.

attrazióne (-dzjo-) / przyciąganie », pociąg m.

attrézzi m, plur. rupiecie, graty attrezzàre (-trecca-) a zaciągnąć liny.

attrézzo (-trecco) m narzędzia pl.

attribuire (io attribuisko) a przypisać.

attributo m właściwość /, znamię n.

ttribuzióne (-dzjo-1 / przypisanie n, obowiązek m. attrito m otarcie ». attruppàrsi r skupiać się. attuàbile wykonalny, attuabilità / wykonalność /. attuàle obecny, teraźniejszy, aktualny.

attualità / aktualność /. attnàre a wykonać, attuffàre a zanurzać, nurkować, zanurzyć się. attutire a uspokoić, ftudàce (-cze) zuchwały, śmiały, audàcia (-czja) / śmiałość, zuchwałość /.

I. P.

auditóre m audytor m. àuge: essere in ~(audże) znaleld się w najlepszych warunkach, być na szczycie, augurare « życzyć, àugure m wróżbita m. augurio m znak tnt życzenie n;

~ per feste życzenie n. Augusta / Augusta /.

Augusto m August m. augusto wyniosły, àula / aula J.

aumentàre a i w powiększać, auménto m powiększenie, zwiększenie ».

àura / wietrzyk m ; ~ popolare łaska ludu, popularność /. àureo złoty, anréola / aureola /. auricolàre (-ko-), testimonio ~ m świadek m naoczny, auriga m woźnica m. auròra / jutrzenka, poranna /. ausiliare pomocniczy; verbo ~ m słowo n posiłkujące (w tworzeniu czasów złożonych), ausilio m pomoc /. auspicato : bene- ; male-(-ka-) obiecujący szczęście, nieszczęście.

auspicio (-czjo) »n wróżba /; sotto gli auspici pod ochroną, opieką.

austèro ostry, surowy, ścisły, australe południowy.

Austràlia / Australia /. Austria / Austrya /,

Austriaco (-ko) m (plur. -ci) Austryak tn.

autenticare a poświadczać, autenticazióne (-kadzjo-) f poświadczenie n.

autenticità (-czi-) / prawdziwość, autentyczność /. autèntico autentyczny.

autobiografia / autobiografia /. autòcrate m 6amowładca, samo-dzierżca m.

autografo to własnoręczny, autòma m automat m. automàtico (-ko) automatyczny, samodziałający.

automòbile mi/ samochód to. automobilismo m automobilizm to.

autonomia f samorząd to. autonomo autonomiczny, samoistny.

autopsia f sekcya, obdukcya /. autóre to (-trice f) autor rn. autorévole (-wo-) znamienity, znakomity, poważany, autorità / władza /, powaga /;

= diritto to prawo n. autorizzare (-ricca) a upoważnić, autorizzazióne (-riccadzjo) / upoważnienie n. autunnale jesienny, autunno to jesień /. avallante (-wal-) m ten kto daje podpis na weksel, kto rączy, avallare a żyrować, podpisać weksel.

avàllo m zaręczenie n, poręjca ft gwarancya /.

avambràccio (-czjo) w przedramię 77.

avampósto m posterunek m, ozata placówka, wedeta /. Avéna (-wa-) / Hawana /. avanguàrdia / przedniaustraż f. avànti prep. i avv. naprzód, avantièri przedwczoraj, avanzaménto (-dza-) to postęp

TO.

avanzare a awansować; io avànzo danàro da lui jest mi winien; — sì r posuwać się. avànzo (-co) m reszta /, szczątki pi,, zabytek to.

avanzuglio (awandzulljo) m zabytek, szczątek m. avaria / uszkodzenie okrętu n. avariato uszkodzony, avarizia (awaridzja)/skąpstwo n. avàro skąpy, avèllo W grób m. avéna / owies m.

avere mieć ; = ricévere (-czewe-) • otrzymać; jęli avéri chudoba /; dare e avere być winien i mieć.

avérno m piekło n. avicultura (-wikul-) f hodowla ptaków /.

avidità / chciwość, żądza /. àvido chciwy, żądny, avito m przodek m. avo m dziad m.

avocare a sè (-woka-) a przejmować, przyjmować; — allo Stato upaństwowić, avòrio (-wo-) to kość słoniowa /. avvallare i — si r spuszczać, zniżać się.

avvalorare a i n utwierdzić, popierać.

avvampare a opalać, ogorzeć, oswędzać.

avvantaggiare (awwantadijare) o poprawić.

avvedérsi r postrzegać, miarkować.

avvediménto to, avvedutézza (awwedutecca) / oględność, roztropność, przezorność /. avveduto oględny, roztropny, przezorny.

avvelenaménto to zatrucie,

otrucie n.

avvelenàre a truć, zatruć, avvelenatóre to truciciel to. avvenente*wdzięczny, powabny, nadobny.

avvéniménto m zdarzenie w, przygoda /, wypadek to; ~ al tròno wstąpienie na tron n. avvenire n stać się; przyszłość, avventóre « rzucać, ciskać, miotać;—sir rzucić się, spaść, avventatézza (awwentatecca) / płochość, nieroztropność /. avventato m nieroztropny, porywczy, avventizio (awwentidzjo) m przypadkowy, (zysk) niepewny, poboczny.

avvènto m adwent m.

awanturniczy,

avvicendare (awwiczen-) n przemieniać, zmieniać, avvicinare « zbliżać, avvignare (awwinuja-) dzić latorośl winną, avviliménto m upokorzenie, poniżenie n.

avventóre m wiadomość /. avventura / awantura, przygoda /.

avventurare a odważyć, avventurato szczęśliwy, avventurière m awanturnik, dziwak m. avventuróso szczęśliwy, avveraménto m -wypełnienie, dopełnienie n.

avverare a sprawdzać, poświadczać.

avvèrbio m przysłówek m. avversare a opierać, sprzeciwiać się komu, działać przeciwko komu.

avversàrio to przeciwnik to. avversióne / nieprzychylność /, wstręt do czego to. avversità / przeciwieństwo n, trudy pl., dolegliwość /. avverso nieprzychylny; = sfavorévole (sfaworewole) niesprzyjający.

avvertènza (awwertenca) / ostrożność /.

avvertiménto to ostrzeżenie n; = avviso to doniesienie, uwiadomienie n.

avvertire a ostrzegać; = annnn-ziàre (-dzja-) donosić, zawiadomić; = scòrgere ( skórdżere) postrzegać, uważać, zaznaczać, avvezzare (awweccare) a przyzwyczajać.

avvézzo przyzwyczajony, avvi = vi ha jest. avviaménto to wskazówka /, przewodnik to.

avviare a naprowadzić, przywodzić.

a zasa-

avvilire a poniżać, upokorzyć; ~ si r poniżyć się; = scoraggiarsi (skoradżjarsi) rozpaczać, tracić serce.

avviluppare a obwijać, zawijać; = intricare (-ka-) zaplątać, zawikłać.

avvinazzare (awwinaccàre) a upajać, upoić, rozmarzyć, avvincere (awwinczere) a obejmować, uściskać, avvinghiare (awwingjàre) a obejmować, uściskać; ~ si r trzymać się czego, przyczepiać sie do-czego.

avvìnsi p, r avvinto p, p od avvincere.

avvisàglia (awwisallja) / walka na placówkach /. avvisare a zawiadomić, avviso m zawiad(P uienie n; — manifèsto to ogłoszenie, obwieszczenie n; = annunzio m wiadomość /, doniesienie n; = opinióne / zdanie n. avviticchiare (awwitikkjo) a obejmować, uściskać, obwijać ; ~si r uczepić się czego, trzymać się czego.

avvivare a ożywić, avvizzire (awwiccisko) m więdnąć.

avvocato (awwokato) to adwokat, rzecznik m.

avvòlgere (awwoldżere) a zwijać w trąbkę, na kłębek; ~ si r nel mantèllo zawinąć się, okryć się płaszczem, avvolsi p. r avvolto p. p. od avvolgere.

avvoltare a zwijać, nawijać, rozwikłać, avvoltóio m sęp to. avvoltolare a owijać; ~ si r tarzać się, przewalać się. azalèa (acalea) / azalia /. aziènda (acjenda) / interes to. azióne / czynność/; działanie n; akcya /.

azionista m akcyonaryusz to.

azòto m azot to.

azzannare (accan-) a kłami chwycić.

azzardare, ~ si r odważyć zie.

azzardo m narażenie, odważenie, wystawienie n się na co; gra/, hazard to.

azzardóso niebezpieczny, ha-zardowny.

azzeccagarbugli (aocekkagar-bullj) to matacz, krętacz to.

azzeccare a zgadywać, odgadnąć, azziniare a wystroić, azzunélla / niekwaszony chleb to; maca /. àzzimo niekwaszony. azzoppire n okiilawieć. azzuffameli to/bijatyka, walka/, azzuffarsi r ścierać się, porwać się za łby.

azzurro niebieski, błękitny.

B.

baciabasso (baczja-) to ukłon uniżony to, riniżoność/. baciamano to pocałowanie n ręki. baciapile m nabożniś to. baciare a całować, bacillo (-czil-) to bakcyl to. bacino, m miednica /; dok to w porcie.

bàcio (-czjo) to pocałunek, całus to. baciucchiare (-czjukkia-) a wycałować.

babbeo głupi, bałwan, mazgaj to. babbo to ojciec, tato to. babbuccia (-czja) / pantofel to. babbuino to pawian.

Babèle / Babel /.

Babilonia j Babylonia /. babórdo lewy bok okrętu, bacare (-ka-) n robaczywieć. bacca (bakka) / jagoda /. baccalà, baccalàro w sztokfisz m. baccanale to bachaoalia, pijatyka /.    [Btwo n.

baccanćlla / wesołe towarzy-baccàno TO piekielny hałas to. baccellàio (-czel-) m bobowisko n. baccellierato to stopień bakałarza to, bakałarstwo n, baccellière TO bakałarz to. baccèllo to strąk to. bacchétta (bakkétta) / rózga /; pręt to; ~ màgica laska czarodziejska /. bacchettare « pukać, bacchettóne to świętoszek to. bacchettoneria / świętoszko-stwo, nabożnićtwo n. bacchiare a owoce strącać, bacchinone m gap to. bacchio (bàkkjo) tn pałka /; dęb-czak to.

baccillo (-czil-) TO bakterya /. Bacco (Bakko) to Bachus to; per ~ do djabła.

bacherozzo (-kerocco) to robaczek TO.

bachicultóre (-kikul-) to hodowca to jedwabników, jedwabi arz TO.

baco to robak; jedwabnik to. bacològico (bakolodżiko) dotyczący hodowli jedwabników, bada, tenére a ~ nadstawiać,

przetrzymywać, badalóne to pult m. badare a i n strzedz, pilnować; ~ ai fatti suoi troszczyć się o 6woje sprawy, badéssa / ksieni /. badia / opactwo n. badi àie wielki, badile to łopata /. baffo to was to. baffóna / kobieta z wąsarai. baffuto z wielkimi wąsami.

to; =

li a gagi i àio (-llja-) to wagon to; towarowy.

bagàglio (-lljo) to bagaż, pakunek m.

bagattèlla f drobnostka /. baggéo (-dżeo) to głuptas to. baggianata (-dżja-)/ głupstwo n. baggiano to głupiec to. baglióre (-lljo-) m błask, połysk TO.

bagnaiuólo (-nnjaiuo-) to kąpielowy m.

bagnante m gość kąpielowy to. bagnare (-nnja-) a kropić, stać się mokrym ; si r = fare Un. bagno kąpać się. bagnato mokry, bagno to kąpiel /; andàre ài bagni iść, jechać do kąpiel, bagnomaria m alejnbik to; kąpiel / Maryi, bàia / żart to. bàio kasztanowaty, baiocco (-ko) to szóstka /. baionétta / bagnet to. balaustrata/balustrada/; ogrodzenie n.

balaùstro m mała balustrada /. balbettare u jąkać się. balbùzie (-dzje) / jąkanie w. balbuziènte m jąkała to. Balcani (-ka-) to, ; Bałkan to. balcóne to balkon to. baldacchino (-ki-) TO baldachim to. baldanzóso (-dzo-) śmiały, zuchwały.

baldo odważny.

baldòria / ogień na znak radości; radość /; far ~ hulać, baléna / wieloryb to; osso di ~ kość / z wieloryba, balenare n błyskać, balenio m błyskawica / bez grzmotu.

baléno m błyskawica /. baléstra / kusza /. balia / władza, moc /. bàlia / mamka /. baliàtico (-ko) to służba/mamki. balia / bela, paka /.

ballàbile to co można tańczyć,

akcya mimiczna, odnosząca się do tańca.

ballare n tańczy6.

ballata / taniec to; pląsy płur ;

śpiew m taneczny, ballada /. ballatóio m galerya /. ballerino to baletnik, tancerz to. balio to bal to, taniec to. ballónzolo (-dzo-) m taneczek, tariczyk, taniec poufny to. ballòtta / kasztan m gotowany;

gałka / do głosowania, ballottàggio (-dżjoj w wybór to ścisły.

ballottare a balotować. balneàrio kąpielowy, baloccare (-lokka-) n bawić się z kim ; ~ si r grać, bawić się, odgrywać.

balòcco (-lokko) to zabawka /, balordàggine (-dżi-) / ipazgaj-stwo n; głupkowato^ć /. balórdo głupi, bàlsamo to balsam m. balta, dare la ~ przewrócić; ił cervello gli dà balta szaleje, dostaje obłąkania.

Bàltico (-ko) to Bałtyk m. baluardo to baszta, twierdza /. baluginare (-dżi-) n zabłysnąć., balza (-ca) / urwisko n\ stroma cześć / góry.

balzano mający białe plamy na nodze (u konia); cervèllo ~ dziwak, kapryśnik to. balzare n skakać, balzellare ai n czatować, zasadzać się; hasać, skakać, balzèllo, w mały skok imposta / podatek to. balzo to pochyłość/; urwisko n;

= salto to skok to. bambàgia (-dżją) / bawełna /. bambinàggine, bambinata f dzieciństwo n.

bambinàio to przyjaciel to dzieci, bambino to dziecko n} dziecięcy, bàmbola / lalka /.    fpany.

banale codzienny, bànalby, okle

banalità / banalność /.    barbàglio (-lljo) m olśnienie n.

banàno m banan m.    barbare a i n sadzić, zakorzeniać,

banca (-ka) / ławka /, bank m. połączyć, bancàrio bankowy.    barbàrico (-ko) barbarzyński,

bancarotta / bankrut to.    barbàrie / barbarzyństwo n.

banchettare (-ket-) n ucztować, barbarismo m rażący błąd m banchétto «t uczta /.    językowy,

/ biurko n.

banchiere (-kje-) m bankier m. bàrbaro barbarzyński, banchina / grobla /, nasyp m. barbata / wszystkie korzenie banco m bank to; = scrivania drzewa lub wogóle roślin^ ra-[kowy m.    zem wzięte,

bancogiro (-kodżi-) m obrót cze- barbatèlla / latorośl/; odkład, banda / banda /; ~ mnsicàle obłąk to.

orkiestra /.    bàrbero to rumak m berberyjski.

bandèlla / zawiasa /.    barbicare (-ka-) n zakorzenić,

banderuola / chorągiewka / na barbière m golarz m, fryzyer m.

dachu, na wieży.    barbino m niezgrabny; fare

bandièra / chorągiew /.    una figura barbina pasku-

bandinélla/ręcznik m bez koóca    dnie się zbabrać.

— TO

zawieszony na dwóch wałkach, barbitonsóre m golibroda m. bandire (io bandisko) a uwia- barbògio (-dżjo) zgrzybiały, domić, objawić; = esiliare barbóne długa broda; can wygnać, wypędzić.    pudel m.

bandista m muzykant to.    barbugliare (-llja-) n jąkać się.

bandita / zagajnik to.    barbuta / szyszak to.

bandito m bandyta, rozbójnik n. barbuto m brodaty, brodacz m. banditóre m wywoływacz, woźny, barca (-ka) / łódka /.

sługa w miejski.    barcaiuòlo m łódkarz to.

bando m rozporządzenie, zarzą- barcamenàre n postępować z dzanie n\ = esilio m wygnanie    wszelką przezornością, mànew-

n; ~ ai complimenti! tylko    rować, jeździć łódką; ~ si r

bez ceremonii.    lawirować,

bàndolo m początek m n.p. kłęb- barcaròla / barkarola, pieśń ka ; pèrdere il ~ zgubić nitkę. / marynarzy, bara / mary pi.    barcheggiarsi v. barcamenarsi,

baracca (-rakka) / barak m. barchetta (-ketta) / czółno n. baraónda / rozruch, zgiełk to. barcollàre (-kol-) n taczać się, bàratro to przepaść /.    chwiać się.

barattalo w zwrotniczy m.    bardare a koniaubrać, zaprzęgać,

barattare a zmieniać, przemie- bardatura / uprząż / na konia.

niać: - le parole zamieniać, bardèlla / siodło n. baratteria / oszukaństwo n. bardiglio (-lljo) m marmur m baratto to zamiana /;    zwro    ciemno niebieski.

tnica /.    bardo m bard to.

baràttolo m puszka /.    barèlla / nosze pl.    [się.

barba / broda/; fare la ~ golić, barellare n taczać się, chwiać barbabiètola / burak m.    bargèllo (-dziel-) m naczelnik

barbacane (-ka-) m barbakan m. m policyi; więzieniem, barbagianni f-dżjanni) to pusz- bargiglio (-dżiiljo) m kołowa-czyk to; sowa/.    1 cizna/.

barok m.

[to.

barile n baryłka, beczułka /. baritonale barytonowy, baritono to baryton to. barlume to połysk, blask to. baro m grający w fałszywe karty, oszukujący przy grze w karty, barocchismo (-rokki-) m styl to barokowy.

barocciàio, barrocciaio (-czja-) to woźnica m.

barocciata / ładunek to dwukołowego ciężarowego wozu. baroccino (-czi-) w* kabriolet, mały wózek »n.

baróccio (-czjo) m dwukołowy wóz to na ciężary, barocco (-rokko) to barometro to barometr to. baronale baroński. baróne to baron to. baronéssa / baronowa /. barra / zapora /. barricare (-ka-) zatarasować, zawalić drogę, barricśta / barykada /. barrièra f baryera, rogatka, zapora; brama / w mieście. Bartolomeo to Bartłomiej to. baruffa / bitka /. tarullo to sklepikarz, przekupień, głupiec to. barzellétta (-dzel ) / dowcip to; prèndere in ~ wziąść żartobliwie; mandare in ~ wyśmiać, basaménto to podwalina /. basóre a uzasadnić, udowodnić, założyć; ~ si r opierać się. base f podstawa /. basette /, plur wąs to zumiasty. Basilea / Bazylea /. basilica (-ka) / bazylika f. basilico (-ko) to firletka /. basilisco (-sko) to bazyliszek to. basire (io basisko) n omdleć, zemdleć.

bassa f odpływ m. bassézza (-secca) / niskość; podłość /.

basso to niski, głęboki, bassofóndo «a mielizna /; bród bassopiàno m kotlira /, bassorilievo (-wo) m płasko rzeźba /; wklęsło-wypukła robota.

bassòtto to mały; jamnik w. bassovéntre (-wen-) to podbrzusze n.

basta f wątek w, zakładka /. basta! avv. dosyć, bastante dostatecznie, bastardèlla / garnek TO w którym się dusi, smaży, bastardo to nieślubny, bękart to. bastare n wystarczać, bastévole (-wo-) dostateczny, bastia / baszta /. bastiménto m okręt to. bastióne to bastyon to. basto to juki pl. bastonare a bić. bastonata / obicie kijami, bastóne m kij to ; laska /. batacchiare (-takkja-) a obić, wybić.

batacchio (-takkjo) m pałka /;

kij TO.

batòcchio to kij to. bàtolo to kaptur to. batòsta / uderzenie n. battàglia (-llja) f bitwa /. battaglièro (-Uje-) wojowniczy, battaglio (-łljo) m serce n u dzwonu.

battèllo to okręt m. battènte m klepadło n ; klocek m;

— martèllo m młotek m. bàttere ain bić, uderzyć; — lilia strada iść ; in un - d’occhio w okamgnieniu ; ~ si r bić się. bàttersela uciec, batterla / baterya /. battèrio TO bakterya f. batteriologia (-dżia) / bakteriologia /.

battesimale to chrzcielnica /. battésimo m chrzest to. battezzare (-tocca-) a chrzcić, battibécco (-bękko) w spór m ; kłótnia /.

batticóda (-ko-) / pliszka /.

batticuore (-kuo-) m bicie serca n.

battimano m klaskanie rekami n. Battista m Chrzciciel m, Św. Jan. battistèro m kaplica, w której się chrzci /.

battistrada m foryś m; przejeżdżający konie, bàttito m bicie serca n. battitura / bicie, uderzanie, młócenie n.

battuta / uderzenie n ; trakt m. batuffolo m zawiniątko, brzemię n ; — di capélli podkładka /, używana do włosów u kobiet, baule m kufer m. bava (-wa) / ślina /; jad m. bavaglino (-lii-) m płatek m. bavàglio (-walljo) m podbródek dla małych dzieci, knebel m. bàvera (-we-) / mantylka /, którą noszą kobiety, bàvero m kołnierz m.

Bavièra / Bawarya /. bavóso śliniący się, pieniący się. bazza (bacca)/ wystająca szczęka, bazzècola (baccékola) / drobnostka / ; drobiazg m. bazzicare (baccikàre) » obcować, bazzotto (baccótto) miękki jak śliwka; słaby, be’ = bene, beàre a uszczęśliwić, beatificare a świętym ogłosić, beatificazióne (-kadzjone) / bea-tyfikacya /.

beatitudine / szczęśliwość, błogość; vostra ~ wasza świątobliwość.

beato szczęśliwy, błogi. Beatrice (-cze) / Beatryksa /. beccàccia (bekkaczja) / krzyk, bekas m.

beccafico (bekkafiko) w zjadający figi.

beccàio m rzeźnik m. beccamòrti m grabarz m. beccare (bekka-) a kłuć, zadzióbać, zakłuć na śmierć; ~ si r kłócić się.

i|;R*»tr!rsśi::i t=liii? lii l|-’ i fi * ll-riisf listi « !

■Mm l'-ftitr hi;i r fint f*lFłś

l'⁶ìM I fì’l Ì '.p lll|pl|| ; -⁵ *|E;' n tli'

II Jf S • « ' | ń'f JWfHfg f I Pt V ⁴

m belzebub, dja-

przedsta-

po-

bell’e.... (fatto, morto, eco.) jui; ci volle del bello e del buono wiele trudu potrzeba było.

bellòccio (-czjo) ładny, urodziwy, bellospirito (pi. begli spiriti) m beletrysta m.

bella ni óre (pi. begli amóri) m żartowniś m. beltà f piękność /. belva (-w a) f dzikie zwierzę ». belvedére (-we-) m punkt w lub wieża, z którego się piękny widok roztacza, belzebù (-dze-) bel m.

benallevato (-wa-) dobrze wychowany.

benarrivato pożądany, miły. benaugurato szczęście obiecujący.

benché (-ké) cong. chociaż, choć. bencieAto dobrze wychowany, ułożony.

benda / opaska /. bendare a opasywać, zawiązywać.

bendatura / opasanie, zawiązanie n.

bene sost. m i avv. dobry; dobrze ; i beni m pl. dobra pl. Benedettino w Benedyktyn m. benedétto błogosławiony, poświecony.

Benedétto m Benedykt m. benedire a błogosławić ; = consacrare (kon-) poświęcać, benedizióne (-dzjo ) / błogosławieństwo, poświęcenie ». benefattóre m dobroczyńca w. beneficare (io benéfiko) a dobrodziejstwami dar/yć. beneficènza (-czenca) / dobroczynność /.    /

beneficiata (-czja-) / wienie beucfisowe », beneficiato m beneńcyaryusz, prebendarz m.

beneficio, benefizio (-czjo) m dobrodziejstwo ».

benèfico (-ko) dobroczynny, benemerènza (-ca) / zasług* /. benemèrito zadłużony, beneplàcito (-czi-) m zezwolenie, zatwierdzenie n; a — według upodobania, jak się komu podoba.

benèssere m zdrowie «. benestante zamożny, majętny, benestare n zdrowie, dobre powodzenie »; = approvazióne (-wadzjo-) f zgoda /; przyzwolenie ».

beneviso (-wi-) ulubiony, benevolènza (-woleoca)/ sprzyjanie n ; życzliwość /. benèvolo życzliwy, sprzyjający. Bengala m Bengalia /; fuoco di ~ ogień bengalski. Beniamino 1» Benjamin m. beniamino m ulubieniec m. benignità (-nni-) / dobroć /. benigno (-nnjo) dobrotliwy, benino avv. dosyć dobrze, benintéso dobrze zrozumiały, benlevàto (-wa-), benalzato dzień dobry.

bennato dobrze wychowany, benóne avv. bardzo dobrze. [». benservito (-wi-) m świadectwo bensì avv. lecz, ale. bentornàto witany, pożądany, ben veduto (-we-) ulubiony, wzię-tość mający.

benvenuto witany, pożądany, benvolére (-wo-) pragnąć dobra dla kogo, kochać; farsi ~ dobać się, przypodobać się. benvoluto (-wo) ulubiony, wzię-tość mający.

benvolentièri avv. bardzo chętnie.

benzina (-ci-) / benzyna /. Łeóne m pijak m. berciàre (-czja-) « wyć, ryczeć, bévere, bere a pić. berlina / pręgierz m.

Berlinése m *i f Berlińczyk m. Berlino / Berlin m.

to na-

berlingàccio (-czjo) to tłusty czwartek to; ostatni czwartek karnawałowy.

berlingòzzo (-gocco) to obwarzanek TO.

Berna / Berno n.

Bernardino to Bernardyn to. Bernardo m Bernard TO. bernécche: essere in ~ upić się, być pijanym, bernòccolo (-nokko-) TO sęk, kopar to.

betfnhptfcoluto sękaty, berrétta / czapka /. berrettàio m czapnik to. bersagliare f-llja-) a ostrzeliwać, bersaglière (-Uje-) to bersalier, celny strzelec to. bersàglio (-lljo) m tarcza /; cel to.

berta f pośmiewisko, szyderstwo n.

Berta / Berta /; wyśmiewanie n się z kogoś, drwinki ; è passato il tempo che Berta filava dawne dobre czasy minęły, berteggiare (-dżja-) a szydzić, wydrzeźniać, urągać z kogo. bertélle /, pl. szelki pi. Bertòldo TO Bertold to. bertóne m kochanek to. bertuccia (-czja) / małpa /. bestémmia / przekleństwo n; klątwa /.

bestemmiare n przeklinać, bestemmiatóre m bluźnierca to. béstia / zwierze «; andare (essere) in béstia w wściekłość wpaść, bestiale zwierzęcy. [pota /. bestialità / zbydlęcenie w; głu-hestiàme m bydło n. béttola / kaiczma /. bettoliére TO karczmarz, szyn-karz to.

bettónica (-ka) / bukwica /. betulla J brzoza /. hevànda (-wan-) / napój n. . beveràggio (-weradżjo)

pój VI.

beveréccio, bevibile pitny; co

można pić.

bevitóre (-wi-) m pijak w. bevvi p. r. od bévere. bezzicare (beccikare) a kłuć, dzióbać.

biacca tbiakka; / bielidło n;

barwiczka /. biada f potraw, owies to.

Biagio (-dżjo) xi Błażej to; a-dàgio ~ zawsze powoli, biancheggiare (-kedżjare) n połyskiwać biało, bielić się. biancheria (-ke-) / bielizna /; ~ da dosso bielizna, którą się na Bobie nosi. bianchétto m bielidło n. bianchézza (-kecca) / białość /. bianco (-ko) biały, biancospino m biały głóg to. biascia (-szja) f ślina, piana/, biasciapaternóstri mnabożniśm. biasciàre o żuć. biascicare (-szika-) a mruczeć, biascicòtto, biasciótto m zżuty chleb to.

biasciottóne (-szjot-) taki, który niewyraźnie mówi. biasimàbile, biasimévole (-wo-) nagany godny, biasimare a ganić, biasimatóre m ganiący, biàsimo m nagana f. bibbia / biblia /. bibita / napój m. biblico (-ko) biblijny, bibliòfilo to amator m książek, bibliografia / bibliografia /. bibliògrafo TO bibliograf to. bibliómaue w biblioman, amator to książek.

bibliomania / bibliomania f. bibliotèca (-ka) / biblioteka, książnica /; ~ circolante wypożyczalnia / książek, bibliotecàrio m bibliotekarz to. bica f bróg, sterta, stóg w. bicarbonato to dwuwęglan to. bicchière (-kie-) m kieliszek m. bicchierata / komers to.

r rozwidlać się, roż

ni; wia-

biciclétte (-ori-) J bicykl w. biciclfgta w cyklista m. biclpide dwugłowy, bicocca (-kokka) / mały zamek na uczycie góry, wieżyczka/; taras m.

bicòrne (bikorne) dwurożny, bidèllo to pedel to. bidènte to dwuzębny. bièco (*ko) zyzowaty. biennale dwuroczny. biènnio to przeciąg m dwóch lat. biètola / burak to ; ćwikła /. bietolóne m gamoń, bałwan, głupiec TO.

biétta / klin to. biffa / pręt to, służący do mierzenia.

biffdre n wytyczyć, wytykać, bifólco (-ko) to chłop to. biforcaménto to bifolcatura, biforcazióne / rozwidlenie, rozgałęzienie n. biforcarsi gałęziać się.

bifronte O dwóch twarzach, biga / zaprząg podwójny; w dwa konie.

bigamia / dwużeństwo ». bigamo to dwużeniec to. bigattièra / budynek m (służący do hodowli jedwabników), bigòtto to jedwabnik to. bighellonàre (-gel-) n włóczyć się, bruki zbijać, bighellóne m próżniak m. bigio (-dźjo) szary, bigiógnolo (-dżjonnjo-) szarawy, bigliardo, biliardo m bilard m. bigliettinàio (-lljet-) w sprzedający bilety do teatru, kolejowe i t. d., sprawdzający, bigliétto m bilet to; ~ d’ingrèsso bilet wstępu; ~ d’an-dàta e ritorno bilet powrotny, bigóncia (-czja) / kubeł aro ».

bigóncio (-czjo) to wielki kubeł to. bigotteria / bigottismo m bigo-terya /.

bigòtto m świętoszek, nabożniś

TO.

bilància (-czja) / waga /. bilancière a równać, wyrównywać ; = considerare odważać ; ~ Si r utrzymać równowagę, bilancière (-czje-) to pręt do balansowania m.

bilancino (-czi-) m orczyk to. bilàncio (-czjo) to bilans m. bilaterale obustronny, bile / żółć /.

bilico (-ko) to równowaga /. bilingue dwujęzyczny, bilione to bilion to. bilóso żółciowy, bilustre dziesięcioletni, bimano dwuręczny, bimbo w dziecko ». bimestrale dwumiesięczny, bimèstre to okres m dwóch miesięcy, binàrio w tor to. binda / winda /.    [mucić.

bindolare a odurzyć, łudzić, bałń-blndolo to oszust to. binócolo (-ko-) to lornetka /. binòmio to binom to. biòccolo (biokko-) to kłaczek, kosmyk m.

biografia / życiorys TO. biògrafo to biograf to. biondeggiare (-dżja-) n być blondynem, mówi się o dojrzewaj ącem zbożu, biondina / blondyna /. biòndo to blondyn to. bipartire a na dwie części podzielić.

bipede dwunożny, birba / szelma, łajdak to. birbaccióne (-czjo-) to łajdak m. birbante m łajdak to. birbanteria / łajdactwo ». birbata, birberia/szelmostwo», birbonata / szelmostwo «. birbo to łotr, hultaj, filut, złodziej m.

birbonàio to gniazdo n łotrow-skie, złodziejskie.

huk podziemny grzmot to'

birbóne m łajdak, szelma to. bircio (-czjo) zezujący; = miope krótkowidz m.

birichinata (*ki-) / szelmostwo n; psikus m, psota /. birichino m szelma, filut to. birillo m kręgiel, stożek to. birra / piwo «. birràio to piwowar to. birreria / piwowarnia/; browar

in.

birro m pachołek, drab to. bis! avv. jeszcze raz; chièdere il ~ od początku żądać, bisàccia (-czja) / tłómok to. bisàvolo (-WO-) m pradziad to. bisbètico (-ko) dziwaczny, cudacki.

bisbigliare (-llja ) a szeptać, bisbiglio (-lljo) to szepty, bisboccia (-czja) / uczta /; biesiada /.

bisboccióne (-czjo-) m człowiek w wesołego życia, bisca (-ska) / jaskinia / gry. bischero(-ske-) w czub to; ciernią n; kołek to u ekrzypców. biscia (-szja) / żmija /. biscottino (-skot-) to klaskanie n palcami; = biscòtto biszkopt, suchar to.

bisestile: anno ~ m rok m przestępny.

bisillabo dwuzgłoskowy. bislungo podłużny, bisnipote m i / prawnuk m. bisnonno m pradziad m. bisognare (-nnja-) n potrzebnym być; mi bisogna(no) potrzebuje; bisogna lavorare potrzeba pracować ; bisogna che

io. .. musze.

bisognévole (-nnjewo-) potrzebny.

bisógno (-nnjo) m potrzeba /; èssere in ~ być w potrzebie, w nędzy; avére - di qualche cosa potrzebować czego, bisognóso potrzebny, potrzebu-jący.

bissàre a jeszcze raz iądóó; po-

bistécca (-Btekka) / bifcztyk to. bisticciare (-czja-) n kłócić się, swa rzyć.

bisticcio (-czjo) m igraszka / słów, kłótnia /; zwada /. bistóndo okrągławy. bistòrto skrzywiony.    [to.

bisturi m. ir,v. nóż hirurgiczny bisunto tłustawy, bitòrzolo (-co-) to guz to. bitorzoluto guzowaty, kolankowaty, pękaty.

bitume m smoła /, żywica / ziemna; asfalt m. bivaccare (-wakka-) n biwakować.

bivacco (-wakko) m biwak to. bivio to rozstajna droga /; rozdroże n.

bizantino (-dzan-) byzantyński. bizza (bieca) / popedliwość, porywczość, gniewliwość /. bizzarria / dziwaczność /. bizzarro dziwaczny, cudaozny. bizzèffe : a ~ (bicceffe) jadło, suknia i stół, dostatnio, obficie, bizzóso popędliwy, porywczy, blandire (io blandisko) a pochlebiać.

blandizie (-dzje) /, pl. pochlebstwo pf.

blando łagodny, blasfèmo w blużnierca to. blasonato herbowy, blasóne m herb to. blaterare to bajać, bredzić, bzdurzyć.

blateróne to bajarz, bzdura to. bleso szepleniący. blindare a pancerz, zbroję wdziać, bloccare (blokka) a blokować;

zamykać, niedopuścić. blocco (-ko) m blok to. blu niebieski, blusa f bluza /. boato to ryk wołu, huk głuchy, wulkanu, bocca (bokka) / usta pL\ == apertura / otwór to. boccàle to kielich to. boccàta / pełne usta, kęs, kar wał to.

boccétta (-czet-) / flaszką, fla-szeczka /.

boccheggiare (bokkedzjàre) n ziać, ziajać, z trudnością oddychać.

bocchino (bokkino) TO cygarniczka /; munsztuk to. bòccia (-czja) / karafka /. boccìàre a przepaść; èssere boceiàto przepaść przy egzaminie.

bocciatura / biegunka /; rozwolnienie n.

boccino (-czi-) to kuleczka /. bòccio (-czjo) to pączek to. bocciuólo to pączek to; rurka/, bocconcino (bokkonczino) to kąsek TO.

boccóne TO kęs to. boccóni avv. na brzuchu leżeć. Boémla / Czechy pl,

Boèmo to Czech to.

Boèro to Bur to. bofonchiàre (-kja-) n mruczeć, szemrać, bòia to kat to.

boicottàre (-kot-) a bojkotować, boldrò: cane ~ m buldog to. bòlgia (-dzja) / kieszeń; otchłań / (w piekle dantejskiem). bòlide to aerolit to. bolla / pęcherz to; ~ pontificia buła / papieska.

bollóre a stemplować; ~ a fuoco piętnować.

bollatura / stemplowanie n. bollicina (-czi-) / pryszczyk, pęcherzyk TO.

bollire ai n gotować, bollita / gotowanie n. bollito to ugotowane n; sztuka / mięsa.

bollitùra / odwar to.

bollo to stempel m.

bollóre to warzenie n; war t».

bollóso obsiane, pełne pęcherzy, bolsàggine (-dzi-)/ trudność w oddychaniu, osłabienie n. bolso kto często kaszle i z trudnością oddycha.

Bolzano m Bożen m. bomba / bomba /; chełpienie sie n.

bombardaménto to ostrzeliwanie n.

bombardare a ostrzeliwać, bombardóne m bombardon to. bómbice (-cze) to jedwabnica /. bombóne m bałamut, fanfaron m. bombonièra / bombonierka /. bonàccia (-czja) / spokojnośó morza /.

bonaccióne (-czjo-) dobroduszny, bonalàna / szelma, łajdak to. bonamàno / napiwek m. bonànima / nieboszczka /; nieboszczyk to; mio padre ~ nieboszczyk mój oj cieci bonarietà / dobroduszność /. bonàrio dobroduszny, bongustàio to smakosz to. bonifica (-ka) / odjałowienie n, zrobienie n ziemi uprawną, bonificàre a wynagrodzić; zrobić ziemię uprawną, bonómo to dobroduszny człowiek; prostak to.

bontempóne to wesoły prat to. bontà / dobroć /. boràce (-cze) w boraks to. borbottaménto to naruszenie, szemranie n.

borbottàre a mruczeć, szemrać, sarkać.

borbottóne to mruk, gderacz, zrzęda to.

bòrchia (-kja) / okucie n. bordàre a obić,

bordatino, bordato m pasko-wate, pręgowate płótno, bordeggiàre (-dzja-) n lawirować, unikać, bordèllo m burdel to. bordo m pokład w okrętu.

borióso nadęty, pyszałkowaty. borra / sierść strzyżona z wołów, koni i t. d. pełność, obfitość /. borraccia (-czja) / manierka,

bordóne m kij wędrowca ni ; mi véndono i bordóni gęsia skórka się robi, ciarki mnie przechodzą.

bòrea m wiatr m północny, boreale północny, bordata / miasteczko «. borghése (-ge-) to obywatelski, po cywilnemu.

borghesia / stan m obywatelski ; borghigiano (-gidżja-) to mieszkaniec to miasteczka, borgo m osada/; miasteczko n;

= silbbórgo to przedmieście n. borgomastro m burmistrz to. bòria / nadętość, pycha /. bòrico: àcido ~ (-ko), (-czi-) m kwas m borowy.

flaszka / — do podróży, borraccina (-czi-) / mech w. borsa / torba /; giełda /; ~ da signora torebka /; — da viàggio torba podróżna /; ~ di studio stypendyum w. borsellino m woreczek na pieniądze TO.

borsaiuòlo to rzezimieszek to. borsista TO giełdziarz w. borzaćchino (-dzakki-) m bócik

TO.

boscàglia (-skallja) / las, bór m. boscaiuòlo m rębacz to. boschétto (-sket-) m lasek to. bosco (-sko) m las to.

Bósforo to Bosfor m. bòssolo to bukszpan m. botànica (-ka) / botanika /. botànico (-ko) botanik, botaniczny.

bòtola / drzwi pl. spuszczane ; samotrzask to.

botta / cios m, raz to; uderzenie n.

bottàccio (-czjo) to oplatanka, baryłeczka, młynówka /. bottàio w bednarz m.

botte / beczka /. bottéga / sklep m. bottegàio m kupiec to; = avventóre m ten, co u kogo zwykł kupować.

botteghino (-gi-) to biuro n, kolektura / loteryi. bottiglia (-11 ja) / butelka, fla-

bottiglieria (-llje-)/winiarnia/, bottino vi dół kloaczny w; — preda / łup to ; zdobycz /. botto m uderzenie n; cios, raz w; di ~ zaraz, natychmiast, bottóne m guzik m ; pączek to. bottonièra f szereg guzików w;

butonierka /. bove (-we) m wół to. bovino (-wi-) woli. bozza (bocca) / zarys, plan ; pomysł m ; le bozze /, pl. arkusze korekturowe pl. bozzétto (boccet-) to zarys, plan, pomysł to.

bòzzima (bocci-) / miazga, papka /.

bózzolo (bocco-) m kokon m. bozzóne »w kastrowany baran m. braca (-ka) / spodnie bracalóne to rozpustny człowiek m.

braccare (brakka-) a wytropić, braccato pokupny. braccétto (-czet-) w ramiączko n; a ~ ramię n.

bracciale (-czja-)m naramiennica /; łupki, pl. do składania złamanych kości ramienia, braccialétto m bransoleta /. bracciante m najemnik to. bracciata / naramiączko n. bràccio (-czjo) to ramię n; łokieć to.

braccinólo m poręcz / u krzesła, bracco (krakko) m wyrzutek to, brak to; wyżeł to. brace (-cze) / zar to węglowy ;

żarzące się węgle pl. brachière (-kje-) to pasek przepuklinowy TO.

uzdecz-

ogień to.

bracière (*czje-) to fajerka z węglem żarzącem /. bracłnóla (-czjo-) / mięso n; pieczone na węglach albo na rynience, brago to brud TO. brama / żądza /. bramare n pożądać, bramóso pożądliwy, branca (-ka) / pazur, szpon to ;

= ramo m gałąź /. brancata / garść /. brànchia' (-kja) / oskrzele to. brancicare (-czika-) a obmacywać, dotykać.

branco (-ko) to trzoda, kupa, gromada /.

brancolare n macać, dreptać po ciemku.

brancolóne avv. macający naokoło.

branda / hamak to ; łóżko składane u.

brandello to szmat, gałgan, łachman to.

brandire (io brandisko) a i ń kołysać, wywijać czem, chwiać, brando to miecz w. brano TO kawałek to.

Brasile TO Brazylia /. Brasiliano TO Brazylijczyk to. bravàccio (-wapzjo) to junak to. bravàta (-wa-) / chełpliwość, przechwałka /.

braveggiàre (-wedżja-) n odważnego udawać, bravo (-wo) dzielny; = buono dobry.

bravura (-wu-) / dzielność /. breccia (-czja) / wyłom to. brefotròfio TO dom TO podrzutków.

Breslàvia (-wja) / Wrocław to. Brettàgna (-uńja) / Bretania /. bretèlle /, szelki pl. breve (-we) krótko ; ~ pontificio m brewe papieskie n. brevettàre (-wet-) a patentować, brevétto to patent to. breviàrio (-wja-) m brewiarz to.

brevità (-wi-) / krótkość /. brezza (brocca) / powiew, po-dmuch m.

briaco (-ko) pijany, briccica (-czika) f drobiazg m; drobnostka /.

bricco (brikko) m konewka /. bricconata, bricconeria / szelmostwo «; psikus m. briccóne w szelma »». briciola (-czjo-) / odrobina /;

osródka /. briga / troska /. brigadière m podoficer to. brigantàggio (-dżjo) to rozbój-nictwo n.

brigante to rozbójnik to. brigantino m okręt m o trzech masztach i o jednem pokładzie, brigare a i n ubiegać, uganiać się za czem.

brigata / towarzystwo n ; brygada /.

brigidino (-dżj-) to ciastko n auyżem i cukrem zaprawione; kokarda.

briglia (-ilja) / uzda /; ka /.

brillantare a szlifować drogie kamienie i dyamenty, słodzić ciastka, cukrem okładać, brillante to i / błyszczący, brillante sost. to brylant to. brillare a i n błyszczeć; wy-łuszczać.

brina, brinata / szron m; o-bręoz /.

brindare n toast wnosić, pić na czyjeś zdrowie.

brindisi m sing. toast, wiwat to. brio to żwawość /; brióso żwawy, ognisty, briscola (-sko-) f świętne przy grze.w karty «.

brivido (-wi-) tn dreszcz m; ciarki pl.

brizzolato (bricco-) nakrapiany, centkowany.

bròcca (brokka) / dzbanek, dzban m.

broccato m brokat m. broccolo (brokko-) m delikatna latorośl /; głupiec m, fig. broda f cienki rosół m; cienka, licha kawa /.

brodo m rosół m\ polewka f. brodolóne m łapserdak, brudas, śmierdziuch m. brodóso wydatny w rosół, brogliare (-Uja-) w intrygować, bròglio (-lljo) m knowania pl. bromuro m sól bromowa /; bromek m.

bronchi (-ki) m, pl. oskrzela pl. bronchite / katar m oskrzelowy, bróncio (-czjo) m niechęć, oburzenie; tenére a qualcuno il ~ dąsać się.

brontolare a mruczeć, szemrać,

łajać.

brontolio m szemranie, łajanie n. brontolóne m mruk, gderacz m. bronzare (-ca-) a bronzować. brónzeo spiżowy, bronzista m robotnik m robiący ze spiżem.

bronzo m spiż nt; kruszec m;

~ lavorato bronz m. brucàre (-ka-) o oberwać liście, obgryźć liście.

bruciacchiare (-czjakkja-) o o-palać, zapalać, przypalać, bruciapélo:a~ (-czja-)z najbliższej odległości; niespodziewanie.

bruciare a i n spalić bruciata / kasztan m upieczony, bruciaticcio (-czjatiezjo) m reszta spalonych rzeczy; saper di ~ swędzić.

bruciatura (-czja-) / wypalenie n, nadżarcie n cieczą; oparze-lina /.

brucióre (-czjo-) fn oparzelina/. bruco (-ko) m gąsienica /. brulicame, brulichio (-kio) m ciżba /; tłum, ruj m. brnlicàre ( ka-) n roić się. brullo łysy. brulòtto m zapalnik m.

brunire a polerować, wygładzać brunitóre m robotnik, który poleruje m.

brunitura / polerowanie, wygładzanie n.

bruno brunatny; = lutto m

żałoba /.

brusca (-ska) / zgrzebło n. brusco (-sko) cierpki, przykry, bruscolo m trzaska/; odłamek m. brusio m hałas w. brutàle bydlęcy, brutalny, brutalità / dzikość, surowość, brutalność /.

bruto m dziki, surowy, nieokrzesany; dzikie zwierzę.

bruttézza (-tecca)/brzydkość /, brutto brzydki.

bruttura / brud m ; sromotać /; bezecność f.

buàggine (-dżi-) / głupota /. bùbbola / wybieg, wykręt m. bubbolare a i n okpić, orżnąć, zdzierać.

bubbolóne m fanfaron, naciągacz m.

bubbóne m dymienica /. bnca (-ka) / dziura /; ~ delle lèttere skrzynka / na listy, bucanéve to dzwonki pl., śnieżny kwiat m.

bucare (-ka-) a przedziurawić, dziurkować, bncatśio to pracz to. bucato to bielizna /. buccia (-czja)y łupina/; = pelle / skóra /.

buccina / trąbka / wojenna, bùccola (bukko-) / kulczyk to. buccòlica / sielanka /. bucèfalo (-cze-) to szkapa /; kłusak to.

bucinare (-czi-) a mruczeć, przebąkiwać.

buco (-ko) m dziura /. budèllo m wnętrzności pl. budino m budyń, budyng to. bùe to wół to. bùfalo m bawół m. bufèra / burza /.

/ kłamstwo n.

tn.

tn; koperta na

busta list/.

bastàio tn fabrykant tn gorsetów, busto m część górna ciała; biust tn ; popiersie ; gorset tn. butirro tn masło n. buttafuòri tn w teatrze ten, co daje znaki aktorom, kiedy mają wyjść na scenę, buttàre a i n rzucać, buttàta / rzut tn. bntteràto dzióbaty, ospowaty, bùttero m pasterz tn koni lnb ba-wołów w Kampanii rzymskiej, buzzicare (buccika-) n poruszyć się, obudzić się, budzić sią. buzzo (buoco) tn żołądek m. buzzurro (buccurro) m Szwajcar sprzedający kasztany; dzild człowiek; w Rzymie pa»-zwisko Piemontczyków.

baffo / kaptur w. buffare n dąć. buffétto tn bufet m. bùffo komiczny, buffonàta / błazeństwo n. baffóne tn błazen tn. buffoneggiare (-dzja-) n błaznować, bugia (-difa) bugiàrdo (-dzjar-) tn kłamca rr. bugigàttolo (-dii-) m dziura /. bugno (-nnjo) tn pulpit, ul tn. buio ciemny.

bulbo tn korzeń m ; cebulka / kwiatów.

bulbóso cebulowaty.

Balgśria / Bułgarya /.

Bulgaro tn Bułgar tn. bulino m ryle3 tn. bullétta / kartka /; zaświadczenie «; wykaz tn. ballettino m biuletyn tn; sprawozdanie n codzienne, buono dobry, burattàio m pytelnik tn. bnrattàre a trząść, pytlować, burattéllo tn pytel m w młynie, burattinàio to kuglarz tn. burattinàta./ maryonetki pi. burattino tn maryonetka/; tea-tro dei burattini teatr maryo-netek tn.

buràtto tn płótno w pytlowe, burbanzóso (-dzo-) butny, burbero mrukliwy, zrzędny. bùrchio (-kjo) tn czółno n. buricco (-rikko) tn osioł tn. burla / psikus tn ; psota /; = scherzo m żart m buriàre a in wyśmiać; ~ si r hulać sobie.

burlésco (-sko) żartobliwy, burlóne m żartowniś, trefniś tn. burocràtico (-kę> m biurokrata [cya /.

burocrazia (-dzia) / biurokri-bun'àio tn handlarz m masła.

burràsca (-ska) / bana /. burrascóso (-eko) burzliwy, na-walny.

burróto posmarowany maBlem. burro tn masło n. burróne m wąwóz, parów tn. basca (-ska) / tropienie w. buscàre a oberwać ; - sl r nabawić się, oberwać się; — ima malattia nabawić się choroby; bnscàrne dostać, oberwać kije. buscherare (-ske-) a roztrwonić, buscherata / głupota /. buscherio tn hałas tn. busecchia (-kja) / kołduny pl.; flaki pi.

busillis m; qui sta U ~ w tern jest trudność, bussàre a pukać, bussata / uderzenie n. busse /, pl. kije, baty pl. bussola / lektyka/; kompas tn;

pèrdere la ~ stracić głowę, bussolòtto tn kubek z kostkami do gry tn; giuoco dei bussolotti kuglaratwo n.

/ futerał

L-P.

c.

Càbala (ka-) / kabała /, 6ennik w; podstęp to.

cabalare a knuć intrygi, intrygować; knować.

cabalista to kabalista, intrygant

w.

cabalistico (ka-ko)kabalistyczny. cabina / kabina, komórka /; ~ telefònica mównica / telefoniczna.

cabotàggio (kabotadżjo) tn żegluga / przybrzf zna. cacào, eaccào (kakào) m kakao n. cacare a i w srać. cacasénno tn zarozumiały, cacasenténze (-ce) TO mądrala tw. cacatóio TO wychodek to. cacatura / sranie, łajno n owadów n,

càccia / polowanie n. cacciagióne (kaczjadżjone) / połów, zdobycz /.

cacciare a wypędzić, polować, wydać, opuścić; — si r wdzierać się, ukryć się.

cacciata / polowanie n; wypędzenie n.

cacciatóra / kurtka / myśliwska, cacciatóre to myśliwy, strzelec to. cacciavite (kaczjawite) TO śruba/, càccola (kakko-) / bryłka /, błota; łajno n kozie, owcze; smark.

cacherèllo (kake-) to łajno n myszy, owiec, kóz.

caciàia (-czja-) / piwnica na sery, serownia /.

CRCiaiuÓlo to handlarz to serów. Càcio (kaczjo) tn ser to. cacofonia (kako-)/rozdźwięk m. cadàvere m trup m. cadavèrico (-weriko) trupowaty, podobny do trupa, caddi p, r od cadére, cadènte słabowity, zgrzybiały, wątły; gtella — / spadająca gwiazda.

cadènza (-oa)/upadek to, kadencja /, modulacya / w mowie lub w śpiewie, cadenzato do taktu, cadére n upadać, cadétto tn kadet, syn m niepier-worodny.

Cadice (kadlcze) / Kadyks m. caducità (kaduczi-)/słabowitość, zgrzybiałość, znikomość /. caduco (kaduko) słabowity, zgrzybiały, kiucby. cadmio każdy.

caduta / upadek, błąd tn; nieszczęście n.

caffè tn, inv. kawa; kawiarnia/, caffettièra/naczynie n na kawę, imbryk tn; kawiarka /. caffettière to kawiarz m. caffo m nieparzysty, dobry przypadek to.

caffeina / kofeina /. [wad. cagionare (kadżjo-) a spowodo-cagióne / przyczyna /; powód m ; wina /; cel w. cagionévole (kadżjonewole) słabowity.

cagliàre (kallja ) n krzepnąć, ścinać się. càglio (kalljo) m podpuszczka/;

trawieniec m. cagna (kannja) / suka /. cagnàra / szczekanie n psów;

kłótnia, nagana /. cagnésco (kannjesko) psi. cagnolino (kannjo-) to piesek m ?

szczenią n.

Caino to Kain m.

Càiro m Kairo.

Calabrése m i/Kalabryjczyk to. Calàbria / Kalabrya /. calabróne m trzmiel to. calafatare « zatykać, zalepiać szpary w okręcie, calamàio tn kałamarz to. calamài to, pZ. obwódki j>Z. sine ckoło cezu.

SS

a /.

m pątla, pułapka, za-

m dół na wapno m. calcinàre a zwapnieć, càlcio (kalczjo) to kopniącie n. calco (kalko) m kalka /. calcografia/miedziorytnictwo n. calcògrafo m miedziorytnik m. calcolàbile obliczalny, calcolàre ai n obliczać, calcolatóre m liczebnik »». càlcolo m rachunek m. caldàia / kocioł *». caldàna / nagłe zaczerwienie sią twarzy.

caldino m patelnia/; panew/. ealdeggiàre (kaldedżja-) a przyczynić sią za kim, gorąco za kim przemawiać.

n; obniżenie n. k&lomel tn.

n.

calanutare a namagnesować, calamitóso nieszczęśliwy, nieszczęsny.

calànura /skowronek, gaduła tn. calandrino m bałwan, gamoń, gawron m. calàppio sadzk calapranzi (-dzi) m winda / do wyciągania potraw, calare a i n spuszczać, opuszczać, obniżać ; = diminuire odejmować, zniżać ceną. calata/opuszczenie, obniżenie n. calca / ciżba /; tłok, natłok, ściskj tłam m.

calcatogli (kalkafolli) m przycisk m do papierów, caleàgno (kalkannjo) m piąta /. calcalettere m przycisk to do listów m. calcàre a gnieść, deptać, calcatóio m wapień m. calce / wapno n. calcestruzzo (kalczestrucco) m szamota /.

calcètto to trzewik m do tańca, calcina (kalczf-) / wapienna zaprawa /; cement to. calcinàccio (kalczi naczjo) to tynk,

gruz m. calcinàio

calderàio m kotlarz m. calderino m szczygieł m. caldo ciepły, caldura / wielki upał m. calendàrio m kalendarz m. calénde: le ~ greche /, pf.

przenigdy, calèsse m kolasa /. càlibro m kaliber m. càlice (kélicze) m kielich m, California / Kalifornia /. caliginóso (kalidżi-) mglisty, caligine / mgła /. calle / droga /; uliczka /. calligrafia / kaligrafia /;    =»

SCnttóra/pismo nkaligraficzne. calligrafo m kaligraf m. callista m wycinacz w nagniotków.

callo m odgniat m \ zgrubienie n skóry.

callóso odciśnięty, zgrubiały, callòtta / kapturek tn. calma / spokój m. calmante m środek m uspokający. calmare a uspokoić, calmière m taksa / środków żywności ; cennik to środków żywności, calmo spokojny, calo m odjącie calomelano m calóre m ciepłota /; ciepłość /. caloria / jednostka / ciepłoty, calorifero m kaloryfer tn. caloróso gorący, upalny, calòscia (kaloszja) / kalosz m. calpestare a roztratować, podeptać.

calpestatóre m ten co podeptał lub roztratował kogoś, calpestio m tentent tn. calunnia / oczernienie n ; po-twarz /.

calunniatóre m potwarca tn. calunniare a oczerniać, obgadywać.

calunnióso obmowny, potwarczy. calvàrio (-wa-) m droga krzyżowa /.

się.

Si r

zawieszony na

calvo (kalwo) łysy, goły. calvizie (-widzje) /łysość/; łysina /.

calza (Jwilca) / pończocha /. calzaiuòlo m pończosznik to. calzare a i n wdziewać, obuć calzatóio TO naciągacz to butów, calzatura / obuwie n. calzeròtto, calzino m skarpetka f.

calzolàio (-co-) to szewc to. calzoleria / sklep m szewski ;

sklep m z obuwiem, calzóni w, pl. spodnie pi. camarilla / kamaryla /; klika /. cambiale / weksel to. cambiaménto w zmiana /. cambiamonéte to zmieniający pieniądze.

cambiàre a zmieniać;

zmieniać się; - gli àbiti przebrać się.

Cambiàrio m wekslowy, cambiavalute (kambiawa ) to zmieniający pieniądze, càmbio to zamiana /; wymiana /; àggio to azio n. camèlia / kamelia /. càmera / pokój to; - dei deputati izba / posłów, camerali : beni — to, pl. dobra pl. kameralne, państwowe, cameràta / sypialnia /; grupa alumnów,

cameratismo m koleżeństwo n. camerière m kamerdyner tń; kelner to.

camerièra / pokojówka /; służąca /.

Camerino zn pokój do przebierania się to; gabinet m. camerléngo m podkomorzy to. càmice (kamicze) m alba / do mszy św.

camicia (kamiczja) / koszula /; — di forza kaftan m. bezpieczeństwa.

camiciàio m fabrykant to koszul, camiciata / silne pocenie się.

camiciòtto (kamiczjotto) m bluzka /.

camiciuóla (kamiczjola) / kaftanik m.

caminièra / ekran m, ca(m)mlno m komin to. cammèllo m wielbłąd m. cammèo m kamea /. cani minare n biegać, iść. camminata / chód to ; przechadzka /.

camminatóre to piechur to ; ten co idzie na przechadzką, camomilla / rumianek m. camòrra / kamora /. camòscio (kamoszjo) to kozica/, campagna (kampannja)/wieś/;

wyprawa / wojenna, campagnuólo (-pannjoło) to wiejski, mieszkaniec wsi to. campàna / dzwon m ; èssere di grosse campane mieć tąpy słuch, być głuchym, campanaccio (kampanaczjo) m dzwonek m szyi krowy, campanàio m dzwonnik to. campanèlle / dzwonek to do drzwi.

campanèllo to dspwopek to. campanile w wieża /; dzwonnica /.

campanilismo m współzawodnictwo parafialne n\ partykularyzm m\ quistioni di-zatargi pl., parafiańszczyzna /. campànula/dzwonek (kwiat) to. campàre n żyć; - sela przebić sią, przerzynać się. campeggiàre (kampedzjare) o i n występować; obozować, campèstre wiejski, polny, campicchiare (kampikkjare) n przerzynać się z trudem. Campidòglio (-tljo) m Kapitol to. campionario to zbiór m wzorów, próbek.

campióne m rejestr to ; próbka/; bojownik to.

canna (macca) / laska /. cannata / uderzenie n kijem, łask cann

Ką.

élla/

campo m pole n; obóz; obszar m; ~ di Marte plac n ćwiczeń wojskowych; pole n marsowe, camposànto m cmentarz m. camuffàre a twarz zasłonić) przebrać kogo.

camuso m zadarty, nos m zadarty. Canadà m Kanada /. canàglia (kanallja) / łajdak m. canagliata / łajdactwo n. canagliesco (kanalljesko) gminny, nieokrzesany, karczemny, canagliume (kanalljume) m hul-tajstwo, łajdactwo n. canàio m hodowca m psów. canàle ro kanał m. canalizzare a kanalizować. canalizzazióne (kanaliccadzjone) / kanalizacya /. cànapa / konopie n. canapè m kanapa /. cànapo m lina /.

Canàrie /, pl. Wyspy kanaryjskie pl.

canarino m kanarek m. canavàccio (kanawaczjo) m szmata / do obcierania; ścierka /.

cancellàbile (kanczella —) nadający Bię do oparkanienia sztachetami, do wymazania, cancellare a zamknąć sztachetami, wymazać, wykreślić, cancellata f cancellato m krata /; parkan m sztachetowy, cancellatura / oparkanienie w, przekreślenie, wykreślenie, cancellerìa / kancelarya / ; oggetti di ~ przedmioty, przy-bory do pisania, cancellière m kancelista m. cancèllo m krata /; zapora/, cancrèna/zgorzel m ; gangrena/, cancrenóso zgorzelinowy. canci*o m rak m. candéla / świeca /. candelabro m świecznik m. Candelòra / Święto n Matki Boskiej gromnicznej, candelière m świecznik m.

candidàto m kandydat m. candidézza (-decca) / białość /, niewinność /.

Càndido śnieżnobiały, candire (io kandisko) aocukrzyć. candito m owoc m ocukrzony. candóre m błyszcząca białość; niewinność /; = purézza f czystość fi

cane m pies m ; non c’era un ~ nikogo nie było. canèstra / wielki kosz m. canèstro m kosz m. cànfora f kamfora/, canforato m zawierający kamforę ; spirito ~ spirytus m kamforowy.

cangiàbile (kandżja-) zmienny, cangiante mieniący się, lśniący się.

cangiare a zmieniać, canicola (kaniko-) kanikuła /. canile m psia buda /. canizie (kanidzje) / siwy włos m. / trzcina /; = mazza rura / odpływowa; kurek m przy beczce, cannèllo m rurka /. cannéto m oczeret m\ trzcina/, cannibale m kanibal m. canniccio (kanniczjo) plecionka /; siatka /.

cannocchiale (kannokkjale) m luneta /.

cannonata / strzał m armatni, cannóne m wielka rura/; armata /; działo n.

cannoneggiaménto (kannone-dźja-) m ostrzeliwanie n z armat, cannoneggiare a ostrzeliwać armatami.

cànone m kanon m; prawo n. canònica (kanonika)/plebania/, canonicato m godność / kanonika; dochody pl. kanonika, canonichéssa (kanonikessa) / kanoniczka /.

an-

ca

canònico (pi. -ci) tw kanonik tn; kanoniczny.

canonizzàrc a kanonizować, świętym ogłosić.

canonizzazióne (kanoniccadzjo-ne^ / kanonizacj a /. canòro brzmiący, śpiewający, canottière m wioślarz tn. cànova / szynk tn; go?pod,a /. canovàio (kanowa) tnpiwniczny, cansàre a odsuwać, usuwać, posuwać; = evitare unikać, cantàbile śpiewny, cantante tn i / śpiewak tn. cantare a śpiewać, cantarèllo w wabik m. cantastòrie m śpiewak uliczny tn cantata / śpiew tn ; kantata /. eanteràle, cauterànom komoda/, canterellare, canticchiàre n nucić, śpiewać.

canterino m chętny do śpiewu, śpiewak tn. càntero tn nocnik tn. càntica (kantika) / wiersz, poemat tn.

Càntico tn śpiew tn pochwalny; hymn pochwalny; il ~ dei Cantici Pieśń nad Pieśniami. Cantière m warsztat tn okrętowy, cantilèna / kantylena /. cantimbanco tn wierszokleta, rybałt m.

cantina / piwnica /. cantinière tn piwniczny tn. canto tn śpiew m ; = canzóne (kandzone) / pieśń /; = colo m róg tn ; = Spigolo tn krawędź / ; brzeg tn; = parte / strona /.

cantonale kantonalny. cantonata / cantóne tn róg_m; prèndere una cantonàta popełnić błąd, jfl-zeoczyć się. Cantonièra / serwantka /. Cantino tn kwinta/ przy skrzypcach.

cantonière tn dozorca m drogi, strałnik tn kolejowy.

cantóre m śpiewak m.

cantoria / chór tn. cantuccio (kantuczjo) m kąt tn;

~ di pane piętka chleba. canuto siwy.

canzonacela (-conaczja) / piosnka / uliczna.

canzonare a i « wyśmiać, okpić. canzonai óre m szyderca tn. canzonatura/wyszydzenie, zwodzenie, obałaraucenie n. canzonettista / śpiewaczka / pieśni.

canzonière m śpiewnik tn. caos tn, inv. zamęt tn ; mieszanina /.

capaccio (-czjo) ni głowacz m głowisko «, łbisko w. capacciuto (-czjuto) głowiasty, łebski.

capàce (kapacze) zdatny, zdolny, capacità (-czi-) / zdatność, zdolność, zawartość /. capacitàre a przekonywać, capanna / chata, chatka, buda/, capannèllo tn 6załas m ; budka /, zrobiona dla Strzelca na polowaniu.

capanno tn altana /; szałas tn. capàrbio krnąbrny, uparty, zacięty.

caparra/nadpłata/; zadatek tw. caparrare a nająć, najmować, targować dawszy zadatek, ipata / uderzenie n; cios. tn; dare una capatina / na krótki czas gdzieś pójść, càpere n wchodzić, capécchio (kapekkjo) tn zgrzebie n ; kłak tn ; pakuły pl. capellini tn, pl. makaron cienki tn. capéllo tn włos tn. capelluto owłosiony, capelvènere tn złotowłos włoski, wielowłos, kapilorek tn. capèstro m postronek, powróz, stryczek tn.

capezzale (kapeccale) tn poduszka /; podgłowie n. capézzolo tn brodawka / piersiowa.

li oziołek m;

[cii.

opar

nodo

capigliatura (kapillja-) / porost, zarost in włosów, capillare włoskowaty.. capinéra / gajówka, czarno-główka /.

capire (io kapieko) a rozumieć, pojmować.

capitàle m stolica /. capitalista in kapitalista m. capitalizzare (-liccare) a kapitalizować.

capitanàre a i « prowadzić, capitaneria >/'komenda/ portu, capitano m kapitan in. capitare n i a przyjść ; = accadere wydarzyć się. capitèllo m kapitel m. capitolàre a kapitulować, capitolàto m układ in. capitolo m rozdziat in. capitombolare nia przewracać się, koziołki wywracać, capitómbolo ni przewrócenie « się. capo m głowa /; ~ d’anno Nowy Rok m\ da capo jeszcze raz; da capo a fondo od początku aź do końca, capobànda m dowódzca m rozbójników; kapelmistrz m. capòccia (kapoczja) m dozorca, przywódca m.

capòcchia (kapokkja)/ główka / u gwoździa.

capocuòco (kapokuoko) m kuchmistrz m.

capofila m skrzydłowy, capofitto : a ~ na głowę, capogiro (-dziro) m zawrót m głowy.

capolino m główka /; far capolino pokazywać się. capolavoro m arcydzieło n. capolista m pierwszy na liście, capolńógo m główne miejsce n. capo móstro m majster rn murarski.

capóne m głowacz m. capopòpolo m przywódca m ludu. caporóle m dozorca; kapral m.

caporióne m herszt, przywódca m.

caposàldo w główny punkt caposcàla (kaposka-) m górny odpoczynek, względnie górny początek schodów, caposezióne (-dzjone) w naczelnik m oddziału.

caposquadra (-skuadra) m dozorca m

capostazióne (dzjone) m naczelnik stacyi kolejowej m. capotréno m kierownik pociągu m.

capo vèrso m odstęp m. capovòlgere (kapowoldzere) a przewracać się z góry na dół, nawrócić, odwrócić, capovolsi p, r capovolto p, p od capovolgere, cappa / płaszcz m. cappamagna (-nnja) / suknia /galowa; cappa del camino komin in.

cappèlla / kaplica /. cappellàio m kapelusznik m. cappellailia / prebenda /; uposażenie w kapłana, cappellano m kapelan, wikary m. cappellata/ uderzenie n kapeluszem; pełny kapelusz, cappelleria/ sklep m z kapeluszami .

cappellétti m, pl. pirogi pl. z mięsem.

cappellinàio m wieszadło n na kapelusze.

cappellino m kapelusz m kobiecy, cappèllo m kapelusz m. càppero m kaparki pl. càppio m pętlica /; = scorsòio pętla, pętlica /. capponàia / kojec m na kapłony.

cappóne *n kapłon m. cappòtto m płaszcz m. cappùccia : insalata ~ / sałata / głowiasta.

cappuccino (kappuczino) m kapucyn m.

n; od-

cappùccio (-oąjo) m kapuca /. capra / koza /.

capràio m pasterz kóz, koziarz to. caprétto m koziołek m. capriccio (kapriczjo) w chimera, fantazya /; fare i capricci gzić się, trykać, bóść. capriccióso dziwaczny, gry-maśny.

Capricòrno (-kor-) m koziof-roźec w.

Caprifòglio (-lljo) to wiciokrzew, kozioróg to.

caprino to kózka /, kozi; qui-stióni di lana caprina spór m ; kłótnia /. capriòla / koziołek to. capriòlo m rogacz m. capro to kozioł, cap to. càpsula / puszka, torebka, kapsułka /.

carabàttole /, pl. graty, rupiecie pl.\ le sue ~ rzeczy, ma-natki pl. czyjeś, carabina / karabin to. carabinière m karabinier m (włoski żandarm), caracollàre n krzątać, uwijać się, hasać na koniu, coràffa / karafka /. caràmbola / gra / W karambola. caramèlla / karmelek m. caramente avv. serdecznie, caratèllo m pasmo n ; wiązka /;

pęk to ; obręcze pl. caràto m karat to.

Caràttere « charakter m ; = scrittura / pismo n. caratterista m aktor m. charakterystyczny, caratteristica / znamię znaka /. caratterizzare (-riceare) a oznaczający, znamionujący, carbonàia / kopalnia / węgla, carbonàio to węglarz tn. carbonato m węglan m. carbónchio (karbonkjo) m kar-bunkuł, wąglik to. carbóne m węgiel m.

carbònico : àcido - m kwas m węglowy.

carbonièra / skład m węgla, okręt m węglowy, carbònio m węglik m. carbonizzare (-niccare) o zwęglić.

carcame m szkielet m zwierzęcia, carcassa / klatka piersiowa kary /.

carcerare a uwięzić, carcerato m więzień m. carcerazióne (karczeradzjo-) / uwięzienie n.

càrcere m, i / więzienie n. carcerière m dozorca m więzienny.

carcinòma (karczi-) m rak m. carciofàio (karczjo) m sprzedający karczochy, carciófo m karczoch in. carciofàta / jedzenie « karczochów.

cardare a gremplować, czesać wełn^.

cardatore m gremplarz, ten co czesze wełnę.

cardatura / czesanie n wełny, cardellino m szczygieł m. cardiaco sercowy ; vizio wada / serca, cardinalàto m godność kardynalska /.

cardinale m kardynał m. cardinalizio (-dzjo) m kardynalski.

càrdine «'wędka /; zawiasa /. cardo m oset; bodziak tn. carèna / pióro n. L \ carenare a naprawiać dnb okrętu umyślnie położonego na bok. carestia / drożyzna /. carézza (karecca) /pieszczota/; umizg m.

carezzàre o pieścić, głaskać, umizgać się.

carezzévole (kareccewo-) przy-milaj ący się, pochlebiający się* cariàggio (kariadżjo) m bagaże pl gawiedź /; hałastra /.

e to cieśla to.

cari&re » i ~ Si r wydrążać, wjżłobić; o kościach próchnieć, càrica (karika) / urząd to; ładunek m ; = attacco to napad m. caricàre a obciążyć, obładować; ~ si r przeładować się, obarczyć się.

càricàto przyozdobiony, ozdo-bny; wymuszony, caricatóre to nakładacz, ładownik to.

caricatura / karykatura /. càrico (kariko) m ciężar to; obładowany, obciążony.

Cariddi / Charybda /. càrie / próchnienie n kości, carino ładny, miły. carissimo najdroższy.

Corinzia (-dzja) / Karyntya /. carióso próchniejący, spróchniały.

carità / miłosierdzie n ;    =

amóre»n miłość/; = benevolènza (-wolenca) / dobroczynność /; = elemòsina / jałmużna /.

caritatévole (-wo-) dobroczynny, carlino : dare il resto del ~ m darować resztę kary.

Carlo m Karol m.

Carlomàgno (-nnjo) to Karol Wielki.

carlóna: alla ~ powierzchownie.

Carlotta / Karolina /. carme to wiersz m, poezya /. Carmelitano to Karmelita w. Carmélo m Góra Karmel, carminio to karmin m. carnagióne (-dżjo-) / barwa / skóry.

carnàio to skład to mięsa, rzeź /; siekanina /.

Carnàio mięsny; rodzony, carne / mięso n; carne secca słonina /; carne sałata mięso solone n; carne selvàggia

dziczyzna /.

carnéfice (-cze) m kat to. carneficina (-czina) / rzeź /.

carnevalàta (-wa-) f zabawa

karnawałowa /. carnevale m karnawał m. carnicino (-czi-) cielisty, carnièra / torba myśliwska /. Carnióla / Kraina /. carnivoro (-wo-) m mięsożerny, carnosità / mięsność /. carnóso mięsny, caro drogi, kochany, carógna (karonnja) / padlina /. caròla / taniec TO w koło (walc, polka).

Carolina f Karolina /.

Carónte to Charon to. carosello w karuzel to. caròta / kurak m ; wybieg, wykręt TO.

caròtide / tętnica / szyjna, carovana (-wa-) / karawana /. Carpazi (karpaci) to, pl. Karpaty pl. carpentiér càrpine to grab to. carpióne to karp to. carpire (io karpisko) a zerwać, wyłudzić, wykpić, carpóni avv. na czworakach, carràio to powoźnik, stelmach to. carrata / wóz to. carreggiare (-dzja-) a jechać, carreggiata / kolej /. carrétta / dwukołowy wóz m; kareta /.

carrettière m woźnica to. carrétto TO wózek ręczny TO. carrettóne to wóz TO ciężarowy, carriàggio (-dżjo) m bagaże pl. carrièra / karyera /; zawód to. carriòla / taczki pl. carro to wóz to; ~ fùnebre karawan TO.

carròzza (karrocca)/ powóz nr ; karoca /.

carrozzàbile utorowany, ujeżdżony.

carrozzàio m fabrykant to powozów.

carrozzata / grupa osób, która zmieści się w karocy.

bez zastanowienia się. to dworek to; dworzy-

askadżine

obwisło

jak się

carróba / clileb to świętojański. CttITÙbio to drzewo n z Chlebem świętojańskim.

carrùcola / blok m składany; wielokrążki pl.

carta / papier m; ~ bollata stempel m\ da musica nuty pl. ; ~ suga bibuła /; ~ da giudeo karty pl do gry; ~ monetata pieniądze/»/, papierowe; ~ pècora pergamin to. carteggiare (-dżja-) a korespondować.

cartéggio (-dżjo) m korespondencja /.

cartèlla / los na loteryę. cartellino to kartka /. cartèllo to plakat to; ogłoszenie a; di ~ sławny.

Cartièra / papiernia /. [waty. cartilaginóso (-dżi-) chrząstko-cartocciàta (-czja-) / pełna tutka /.

cartòccio (-czjo) to tutka /. cartolàio, eartolàro w handlarz papieru to.

Cartoleria / skład to papieru. Cartolina / karta / pocztowa; ~ con rispósta pagata z odpowiedzią; ~ illustrata widokówka, karta / z widokiem, cartóne m karton to ; tektura /. cartuccia (-czja) / nabój, ładunek TO.

cartuccièra (-ezje-)/ładownica/. casa / dom to; ~ di salute zakład m leczniczy, casàcca (kasakka) / staroświecki, bardzo długi surdut m. casàccio : a ~ (-czjo) nierozsądnie, casale i

szcze n; zagroda /. casalingo domowy, casaménto TO wielki dom m czynszowy; koszary pi. czynszowe, casàto to ród to ; nazwisko n rodzinne.

cascàggine (k*

bośc, wątłość, cascàre n upaść, upadać, cascata / upadnięcie u, spadek to; wodospad to. cascaticcio (-czjo) to słabiutki, łatwo spadający (n. p. owoce), cascina (kaszina) / folwarczek to, zagroda /; dworzyszcze «. casco (ka3ko) to hełm to. caseggiato (-dżja-) m grupa / domów.

casèlla / przedział to, przegródka /; półka /.

casellante m strażnik m kolejowy.

casellàrio m rejestr m policyjny, sądowy.

casello TO budka / kolejowa;

domekfn strażnika kolejowego, casèrma / koszary pl. casière to zarządca to domu. casigliano ( llj a-) to mieszkaniec to domu.

casino tn kasyno n; burdel m. casista to kazuista to caso to przypadek to; per ~ przypadkiem; al zdarzy, przy okazyi, przez o-kazyę.

casolare w biedny odosobniony dom to.

Casòtto to buda; budka strażnika kolejowego; budka/dla żołnierza.

càspita! esci, dla Boga; do djabła.

cassa / skrzynia, szafa /; - da morto trumna /; = tamburo to bęben to.

cassafórte / kasa / ogniotrwała, cassàio to ten co robi skrzynie, cassapànca / skarbnica /. cassare a kreślić, wyskrobać, ca'ssatùra / skreślenie, wyskrobanie n.

cassazióne (-dzjo-) / zniesienie «; corte di ~ sąd to kasacyjny, càssero m jama / piersiowa, casseruòla / kociołek m. cassétta / skrzynka/; = tirétto ai szuflada /; ~ postàie

cas

wy.

[cyzm to.

skrzynka/ pocztowa; skrzynka / na listy.

cassétto to szuflada /. cassettóne m komoda, szafa /. Càssia / kasya /. cassière to kasy er to. casta / kasta /. castàgna (-mija¹) / kasztan w. castagnàccio (kaètannjaczjo) »w placek, tort tu z kasztanami, castagnàio w handlarz to kasztanów.

castagnéto (-nnje-) w lasek m kasztanowy.

castàgno (-nnjo) to kasztanowaty; kasztan, tagnóla / petarda /. castaido to zarządca dóbr; dozorca domu, kasztelan w zamkowy.

castellétto m kasztelan to zamko* [towa.

castellétto to książka / kredy-castéllo to zamek m ; i castelli romani okolice Rzymu (Frascati, Marino) i t. d.) castigàre n karać, castigatézza (-tecca)/czystość /. castigato czysty, castigo m kara /.

Ca stiglia (kastillja) / Kastylia /. castità / czystość /. casto czysty, castòro m bóbr to. castràre a kastrować, castràto to mięso n skopowe, skopowina /.

castronàggine, castroneria j

głupota /.

casnàle przypadkowy.    *

casualità przypadkowość /. casupola / biedny dom to ; chfe-tka /.

cataclisma m kataklizm; powódź; przewrót to. catacómba / katakumba /. catafàico (-ko) to katafalk to. catafascio : a ~ (katafaszjo) nieład m ; zmieszane n jak grocb z kapustą.

Catalano m Katalończyk to. catalèssi,: catalessia / stretwie-nie n ciała; katalepsya /. catalèttico kataleptyczny. Catalètto TO mary catalogare a katalogować, catàlogo to katalog w. Catalógna / Katalonia /. catapécchia (— pekkja)/zapadła chata, buda /.

cataplasma to okład, kata-plazm to.

eatarràle katara! ny. catarro to katar, nieżyt m. catarróso dotknięty katarem, catasta / sążeń ?«; stos to. catasto *n kataster ?». catàstrofe / katastrofa /. catechismo (-ki-) to katechizm to, catechista TO katecheta to. catechizzare (katekiccare) a u-ezyć katechizmu, categoria / kategorya /. categòrico (-ko) kategoryczny, caténa / łańcuch TO. catenàccio (-czjo) to zasuwka, zapora /.

cateràtta / śluza ; katarakta /. Caterina / Katarzyna to. catèrva (-wa) / kupa, gromada /j tłum to.

catinèlla / miednica/; piòve a catinèlle pada deszcz jak z cebra, ulewny deszcz, catino to balia /.

Catóne m Katon to. cattedra / katedra /. cattedrale / katedra / (kościół), cattedràtico (-ko) profesorski, cattivarsi (-war-) r dopiąć, zaskarbić sobie, zjednać, cattivèria / złość, podłość /. cattivo zły. catolicismo (-czi-) to katoli-cattolicità / świat to katolicki, cattòlico (-ko) to katolik to. cattura / zabranie n, sekwestra-cya /.

catturare a zabrać, sekwedtro-wać; uwięzić.

m pa-

Caucdso m Kaukaz m. caudatàrio m niosący ogon. càusa / przyczyna; skarga; skrawa /; per causa tua dla ciebie; in ~ z powodu, causale przycsynówy. causalità / to co jest przyczyną, przyćzynowość. causare a spowodować, causidico (-ko) m obrońca, adwokat m.

Càustico (-ko) m żrący; środek m żrący.

cautèla / ostrożność /. cautelare « zawarować sobie, cautèrio m środek lub przyrząd do wypalania.

cauterizzare (-ricca-) a wypalać, cauterizzazióne (-riceadzjone) / wypalenie, wyźarcie n.

Càuto ostrożny.

cauzióne (kaudzjo-) / kaucya /. cava (-wa) / kamieniołom m. cavadènti m dentysta m; ten co zęby lamie, wydłóbuje. cavàgno (kawaunjo) m kosz m. cavalcàbile (kawałka-) dający jeździć, ujeździć, cavalcare a i n jechać konno, cavalcata / jazda / konna; towarzystwo n jeźdźców, cavalcatóre w jeździec m. cavalcatura / zwierzę n pod wierzch; wierzchowiec m. cavalcavia (kawalkawia)/i m arkada /, most m łukowy kryty, cavalciólli avv. okrakiem, cavalière m jeździec w; == gentiluòmo m kawaler m. cavalla / klacz /. cavallaro m dozorca, pasterz koni; handlarz koni m. cavalleggiére (-dżje-) m kawa-lerzysta m.

cavalleria / rycerskość; jazda, kawał ery a /.

cavallerizza (kawallericca) / u-jeżdżalnia /..

cavallerizzo mjeździec, wyrabiający sztuki na koniu.

cavallétta / szarańcz» /. cavaliétto m podstawa, osada, oprawa /; = capra /kozioł in. cavallo (kawallo) m koń m. cavallóne m wielka fala /; bałwan m.

cavalòcchio (kawalokkjo) m doradca tn pokątny. cavainàcchie (-kje) m czyszczący plamy.

cavare a wydobywać, wyjmować; ^ si r la fame głód zaspokoić; --la sete pragnie

nie ugasić; ~ seia ujść, wymknąć się, wybrnąć, cavastivali (kawastiwali) chołek m.

cavàta / upust m. cavatappi m korkociąg m. cavatina / aryjka /. cavatur àcciol i ( k a wat uraczj oli) m korkociąg m. cavèrna /jama /. cavernóso jamisty, cavézza (kawecca) / olstro n. caviale m kawior m. cavicchia / cavicchio (kawik-kjo) m kołek m, drewniany gwóźdź m.

caviglia (kawillja) / kołek m. cavillare n kręcić, wykręcać, wymyślać kruczki, cavili o m wykręty, przebiegłość/, cavità / wydrążenie n. cavo m wydrążony, próżny; kabel m.

cavolàia / rozsada / kapusty, cavolfióre m kalafior m. càvolo m kapusta J. cazzar uóla (kacca-)/kociołek m. cazzo (kacco) m członek m męski ;

pręcie n\ kutas m. cazzottare a buchać, szturkać. cazzottala / bitka /. cazzòtto (kaccotto) m kułak m;

uderzenie n pięścią, cazzuòla / kielnia / murarska, ce, ci (cze, czi) proti, i avv. nas, nam ; tu, tam.

ceca (czeka) / młody węgor*.

n rn.

cccaménte avv. na oślep, ślepo, cecca: far ~ (czekka) odmawiać, odmówić.

Cecco = Francesco Franciszek m.

cece m groch m.

Cecilia / Cecylia /. cecità (czeczità) / ślepota /. cedere ain ustąpić, cedévole (czedewo-) uległy, u-stępliwy.

cedibile przenośny, dający się odstąpić.

cediménto m zapadnięcie się, ugrzęźnięcie n.

cédola / odcinek rn, kupon m procentowy, cedrato rn cedrat m. cedro m cedr m. cèduo ra las dający się wyciąć, cèfalo m ryba / morska, ceffóne rn policzek w. ceffo rn pysk m, morda /. celare a ukryć, calata / szyszak rn. celebrare (io czélebro) a wychwalać, obchodzić; ~ la Messa odprawiać mszę.

celebrazióne (czelebradzjone) / obchód uroczysty, cèlebre sławny, celebrità / sława /. colere szybki, prędki, celerità / szybkość /. celèste niebiański, niebieski. Celestino rn Celesty célia / żart m. celiare « żartować, celibato m bezżenność /. cèlibe bezżenny, nieożeniony. celióne rn żartowniś, śmieszek, trefu i ś m.

cella / komórka, cela /. celiala / komórka /. cellulare agg. i sosł., m koroór-kowaty; segregazióne ~ więzienie n celkowe. Cellulòide / celuloid, błonnik m. cellulóso celuloidy, błoniasty. Cèmbalo m cymbał rn.

cementàre umocnić, cementować, zakitować. ceménto m cement rn. eencinquànta = 150. cena / wieczerza /. cenàcolo (czenakolo) w sala/ ją* dalna, jadalnia /. cenare a wieczerzać, cenciaiuólo (czenczjaiolo) m łachmaniarz, zbieracz rn gałganów. cencino (czenczi-) w gałganek m; szmateczka /.

cèncio rn łachman, gałganrn;' — stràccio (straczjo) rn gałgau, łachman w; szmata/, cencióso gałganiasty, łachmano-waty, obdarty, cenerata / ług m. cénere / popiół m\ il giorno delle Ceneri środa / popiel-cowa, Popielec m.

Cenerèntola J kopciuszek m. cenerino popielaty, cenerógnolo (czeneronnjolo) m szary jak popiół, ceneróne rn ługpwiny pl. ; zoła /. cenno rn znak rn; fare un ~ skinięcie, skinąć, dać znak. cenóbio m klasztor rn. cenobita m zakonnik, mnich m. censimento rn spis m ludności, censo rn majątek m ; = rèndita / renta /.

censóre rn cenzor m. censuàrio podatkowi ulegający, obowiązany płacić podatki.^ censura / cenzura /; = rimpròvero m nagana, bura/, censurabile naganny, censurare « ganić, centauro m centaur m. centellàre, centellinàre a łykać, centéllo m łyk m. centenàrio stuletni, rocznica stuletnia.

centesimo setny.    \

centifóglio (czentifolljo) m centy-folia /.

centigrado stustopniowy. cent i grà mina m centy gram m.

fzować.

zboże n.

centilitro m centilitr m. centimetro m centymetr m. Céntina / buksztele pi. krok-sztyny pi.

centinaio (pi. le centinàia) m setka /.

centlnare a zrobić łukowatym. Ceiltipede stunożny, stonóg m. cento inv. sto.

centone m odzież/; z rozmaitych kawałków, centrale środkowy, centralizzare (-liccare) centrali-centrifago m centryfuga /. centro w środek m; centrum n. centuplicare (-ka) a powiększyć sto razy.

Céntuplo sto razy. centuria / centuria /.

Ceppa / karpa /; kłąb m; ma-cica /.

Ceppala / część dolna pnia lub łodygi, z której wyrastają korzenie, odziemek m.

Ceppo m karcz, pień m; kłoda /, kloo m ; = origine (-dżine) J pień m.

Ceppo m Boże Narodzenie n. Cera / wosk m; = fàccia (fa-czja) / wygląd m.

Ceraiuòlo m handlarz m wosku, ceralacca (-lakka) / lak m. ceràmica (-ka) / keramika /;

arte ~ sztuka keramiczna. Cèrbero m Cerber m. cerbiatto m jtlonek, młody jeleń to.

cerca/tropienie, poszukiwanie n. cercare (czerkare) a szukać, cercatóre m szukający, cérehia (czerkja) / mur yi opasujący miasto.

Cerchiàio to obręczarz, bednarz m.

cerchiare « obić, ścisnąć obręczami, opasać.

cerchiatura / otoczenie, ściśnięcie obręczami, cérchio (czerkjo) m koło n; obręb m.

cércine (czćrczine) m pod a sieczka, którą kładzie na głowę, ten co nosi ciężary, cereàli m, pi. cerebràle mózgowy, cèreo woskowy, cereria / wosk arnia /. cerétta / pomada do wąsów i brody /.

cerfòglio (czerfolljo) m trybula/, cerimònia / ceremonia /. cerimoniale ceromonialny. cerimonióso połączony z trudnościami, oeremonialny. cerino to zapałka / woskowa, cerna / wybór m. cernere o wybierać, cerniéra / zawiaska /; wiązadło « stawowe, cèrnita / wybór m. [skowa). cero to świeca / ołtarzowa (wo-cerótto m plaster m pryszczący, cerretàno m szarlatan, kuglarz m. cerro m dąb rosnący tylko we Włoszech.

certame m walka /. certézza (czertecca)/pewność/, certificare (-ka-) a zapewniać, potwierdzać.

certificato m świadectwo, poświadczenie n. certo pewny.

Certosa / klasztor m Kartuzów. Certosino m Kartuz to. certuno kto, ktoś. certuni m, pi. niektórzy, ceruleo błękitny, niebieski, cerume rn odpadki od wosku;

woekowina w uszach /. cerùsico (-ko) m cyrulik, chirurg m.

cerva (czerwa) / łania /. cervellàta / kiełbasa serwe-latka /.

cerveliétto m móżdżek m. cervellino (czerwel-) uparty, cervèllo m mózg to. cervellóne m głupiec m. cervellòtico (czerwellotiko) fantastyczny.

chiàcchiera (kjakkjera) / paplanie n ; gadanina /; plotki pi, chiacchieràre (io kjàkkjero) » gawędzić, gadać, pleść.

signóre! Naj-81-

- ai inna swiatio «amméttere In - objaśnić,

wyjaśnić, chiaróre m połysk, blask, brzask

m.

cervice / kark m. cervièro: In po ~ *» ryś m. cervo m jeleń m. cervògia (czerwodàja) / piwo n. Césare m Cezar m. cesàreo cesarski, cesellare a cyzelować, ryć w metalu.

cesellatóre m ten co cyzeluje, cesellatura / cyzelowanie ». cesèllo m rylec w. cesóie, cisóie /, pi, noiyczki pi. cèspite m krzak m. cespom kosmek m, kitka, kiść/; pęozek m.

cespuglio (czespulljo) m krzak tn. cessàre » ustać, cessionàrio m koncesyonaryusz m; przedsiębiorca in. cessióne / odstąpienie ». cesso m wychodek m. cesta / wielki kosz in. cestàio m koszykarz m. cestinare a rzucić do kosza na papiery.

cestino m koszyk in. cesto m kosz m. cetàceo (czetaczeo) wielorybi, ceto m klasa /. cetra / cytra /. cetriòlo m ogórek m. che (ke) proti, inv. który, ten. chè cong. albowiem, bowiem; = affinchè tem, przez to; ażeby, checché (kekkó) chociaż, checchessia cokolwiek będzie, chelierma / kelnerka /. chéppia / koza /. chérfca (kerika)/ tonzura /. cherlcàto m stan m; kapłański, chérieo, chiérico « duchowny, ksiądz m.

chèrmisi karmazynowy, cherubino m cherubin w. chetare a uspokoić, chetichèlla : alla ~ avv. potajemnie, skrycie, cheto cichy, chi (ki) pron. inv. kto.

gawędzić, gadać, pleść, chiacchierio m plotki pl. chiacchieróne tn gaduła, gadatliwy m,

chiama / wołanie, nazwisko ». chiamàre a wołać; = dare U nome nazywać; ~ si r nazywać się; - - soddisfàtto o-świadczyć się. chiamàta / wołanie ».

Chianti m Chianti, wino toskańskie.

chiappa/połów m\ chwytanie ». chiappaminchióni (kjap-kjoai> w wy kpi grosz, wydrwigrosz tn. chiappamósche (-ske) m łapka / na mucby. chiappare « chwytać.

Chiara / Klara /. chiara / białko w. chiarézza (kjarecca) / jasność, wyraźność, wyrazistość ft chiarificare a wyklarować, przecedzić.

Chiarire (io kjarfsko) a objaśnić, wyjaśnić, wyświetlić; ~ si v przekonać się. chiarissimo : ~ dostojniejszy Panie; Al ~ Signor Do Jaśnie Wielmożnego Pana.

chiar.mo = chiarissimo.

Chiaro jasny, wyraźny; = illustre sławny; r- d’uovo białko jaja; ~ di Inna światło ksi żyoa; wyiaś chiaroscuro tn oienie pl.t półcień m.

chiaroveggènte (kiarowedżente) m jasnowidzący.* chiassata / hałas m. chiasso m hałas m. chiassóne m hałasująoy. chiassóso hałaśliwy.

poparcie.

6ł TO.

[dere.

tram to okrętu.

m kilometr m.

chiatta / przewóz, prona m. chiavàccio (kjawaczjo) m zasu-vr a /.

chiavarda / kołek to, którym się zamyka.

chiave / klucz m. chiàvica (kjawika) / kanał m. chiavistèllo m zasuwka /. chiazza (kiacca) / plama /. chiazzato splamiony, chicca (kikka) / cukierek to. chicchera (kikke-) / filiżauka /. chicchessia proti, ktokolwiek bądź.

chicco (kikko) m ziarno, jądro n. chièdere (kje-) a żą^ać; = domandare pytać się ; ~ un piacére a qualcuno prosić kogo o przysługę, chiesa / kości chiesi p, r chiesto p} p od chié-chiesuóla / kościółek to. chifel (kifel) to, inv. rożek tn. chiglia (killja) /

Chili m Chili, chilo m mlecz, chylus to ; fare il ~ odpoczywać.

chilo, chilogrammo m kilogram tn.

chilometro chimèra chimera /. chimica (kimika) / chemia /. chimico m chemik m. chimo to miazga pokarmowa /. china / pochyłość /.

China / Chiny; = chinachina kora chinowa /.

chinare (ki-) a schylać, pochylać; ~ si r zginać się.

Chinàto zaprawiony korą chinową, chinowy.

chincaglie (kinkallje) /, pl. sprzęty i narzędzia pl. mosiężne i żelazne.

chincaglière to handlarz to sprzętów i narzędzi metalowych, chincaglieria/sklep m z sprzętami! narzędziami metalowymi. Chinése, Cinése to Chińczyk m ; chiński.

Chinino m chinina /.

Chino zgięty, pochylony, chioccàre (kjokka-) a hukać, trzaskać, pękać, chiòccia (kjoczja) / kwoka /. chiocciàre n gdakać, kwokać, chiòccio (kjoozjo) ochrypły, chiòcciola /ślimak tn\ scalaa ~ schody kręcone pl. chioccolàre (kjokko-) n trzepać, chiodo to gwóźdź m ; avere chiodi mieć długi ; roba da chiodi straszne rzeczy; rzeczy o pomstę do nieba wołające, chioma / włosy pl. chiomato owłosiony, chiosa / glossa /, objaśnienie n; komentarz m.

chiosare n pisać glossy, objaśniać, komentować, chiosatóre TO autor glossy, przypieków, komentator, chiòsco (kjosko) tn kiosk w. chiostro to klasztor tn.

Chiotto spokojny, chiràgra / gościec to w rękach, ból w stawach rąk.

Chirògrafo TO rękopiśmienny dokument to; cyrograf m. chiromànte to przepowiadający przyszłość z ręki. chiromanzia (-eia) / cbiroman-cya /.

chirurgia (kirurdżia) / chirurgia /.

chirurgo tn chirurg to. chissà kto wie, może. chitarra / gitara /. chitarrista to gitarzysta tn. chiudènda (kju-) / zagroda /, ogrodzenie «; opłotek «, zagajnik TO.

chiudere a zamknąć.

Chiunque (kjunkue) pron. ktokolwiek, którykolwiek, chiurlo to siewka /; kulig m. Chiusa / zagroda /, ogrodzenie ti ; śluza /, tama /. chiusi p, r chiuso p, p od chiudere.

n uty-

ciera / wygląd to. cifra / cyfra /. cifrato szyfrowany, ciglio (czilljo) to (pi.; le ciglia) rzęsa /.

ciglióne TO brzeg drogi, cigna, cinghia/rzemień, pas m. cigliala (czinnja-) / zemsta /. cignale, cinghiale m dzik m. cigno m łabędź TO. cigolàre n trzeszczeć, pryskać, cigolio m kwik m, skrzypienie n. cilécca (czilekka) / drażnienie n, drwiuki pl.

chiusói^-/zamknięcie n, koniec ch*«« = chiarissimo m. [w. Ci (ozi) pron. i avv. nas, nam; tutaj, tam.

ciaba (czja-)/ łatacz m. [tofel m. ciabatta / but domowy, pan-ciabattino m łatacz m. ciabattóne to partacz to ; nie-porządny to.

cialda/wafel to; ciastko n wytłaczane w formie, cialdóne w* piekarz to wafli, cialtróne to hultaj m; rozpustnik to.

cialtroneria / rozpusta /. ciambèlla / obwarzanek to. ciambellàio to piekarz m obwarzanków, pączków, ciambellano m szambelan m. ciampnnélle: dare in ~ bąka strzelić, poszkapić się. ciampicare (czjampika-) kać, utknąć, ciampicóne (-ko-) to te?i co się potyka, utyka.

ciana / rozpustna kobieta /;

nierządnica /, kurwa /. cianca (czjanka) / noga /. ciancia (czjanczjal f paplanie n, brednie pl., gadanina /. cianciare n paplać, gadać, bredzić.

ciancicare a i n wyjąkać. cianÓSCO (-sko) gminny, nieokrzesany, karczemny, cianfrusaglia (-llja) / gałgań-stwo n.

ciano m gałgan m; szuja to, /. cianuro TO sinek to; ~ di po-tósso sinek potasu, ciarla / paplanie w; bredniepl.T gadanie n.

ciarlàre a bajać, pleść, bredźfć. ciarlatano m szarlatan, szalbierz, kuglarz to.

ciarlóne TO bajarz, gaduła w. ciarpa / graty pl., rupiecie pl. ; szarfa /.

ciascheduno, ciascuno (czjasku-) pron. m każdy,

I.-P.

ibàre (czi-) a żywić, odżywiać

się.

cibo m potrawa /; pożywienie «. cibòrio to cyboryum n. cibrèo m potrawka /. cicala (czika-) / świerszcz to. cicalio to gadanina, paplanina/, cicatrice (-cze) f blizna /. cicatrizzare (czikatriccare) n zabliźniać się.

cicca (czikka) / koniuszek m, ogryzek m cygara, ciccaiuòlo m zbierający koniuszki, ogryzki.

cicchétto (czikketto) m wódka /. ciccia (cziczja) / mięso n. cicciolo (-czjo-) to włókno mięsa po wygotowaniu z niego soku. ciccióso mięsisty, cicérchia (cziczerkja) / groszek to, soczewica /.

Cicerone m Cycero to. cicisbèo (cziczi-) m przyjaciel domu; kochanek, galani Cicladi /, pl. Cyklady pl. ciclamino m fiołek to alpejski, cielista tn cyklista to. ciclo to okres, cykl to. ciclóne to cyklon »n. ciclópe to cyklop w. cicógna (czikonnja) / bocian m. cicória / cykorya /. cicuta (cziku) / cykuta /. cieco (czjeko) ślepy, cielo m niebo w; grazie al dzięki Bogu; per amor dcl ~ Cd la Boga.

771.

ciliegia (cziljedżja) / wiśnia /. ciliègio (-dżjo) m drzewo n wiśniowe.

cilindrare a walcować, cilindro m walec, cylinder m. cillzio (czilidzjo) m koszula /pokutnicza; włósiennica /. cima / szczyt, wierzchołek m; una ~ d’uomo znamienity człowiek ; da - a fondo z góry na dół.

cimare a obcinać, strzydz. cimasa / listwa /, gzyms m. cimatóre m postrzygacz m. cimatura / strzyżenie m. cl m bało m cymbał m. cimberli : èssere in ~ podocho-conym być.

cimèlio m kosztowny antyk m. cimentare a na próbę wystawić, ryzykować ; ~ si r mierzyń się. ciménto m próba /. cimice (czimicze) / pluskwa /. cimiciàio (-czja-) m gniazdo pluskiew.

cimièro m szyszak mf kita / hełmu.

cimitèro m cmentarz m. cimósa / krajka /. cimurro m zołzy pl.

Cina / Chiny pl.

Cinabro m cynober m. cincia (czinezja) / sikora /. cincischiare (-skja-) a źle krajać, cinegètica (czinedżetika)/sztuka polowania

cinematògrafo m kinematograf [pioły zmarłych, cineràrio m przeznaczony na po-cinéreo popielaty, cingere (czindże-) a opasać; = circondare otoczyć, cinguettare a i h bełkotać, szczebiotać.

cinguettio m bełkotanie n, szczebiot w.

cinico (-ko) m cynik m. ciniglia (-llja) / wstążka /utkana jedwabiem i aksamitem (che-nille).

cinismo m cynizm m. cinquanta (czinkuanta) = 50. cinquantèsimo pięćdziesiąty; cinquantina / pięćdziesiątka, prawie pięćdziesiąt, cinque 5.    '

cinquecentista (czinkueczen-) m pisarz z wieku 16go. cinquecènto 500. cinquina / prawie pięć. cinto p. p. cinsi p. r. od cingere.

cinta / ogrodzenie n, parkan m. cintola / pas m, udo n. cintolo 7n szlak m u sukna, cintura / pasek m. ciò pron. inv. to. ciòcca (czjokka) / kosmyk mt kitka /; czubek, pęczek m. dóccia (czjoczja) / pierś / matki, docciare n smoktać. ciocco (czjokko) 7n kloc, pniak m. cioccolàta / czekolada /. cioccolatino m czekoladka /. dodàro m mieszkaniec, chłop z kampanii rzymskiej, cioè: ~ a dire to znaczy, to jest. cioncàre (czjonka-) n pić. cioncatóre m pijak m. ciondola / kobieta / rozlazła, niedbała.

ciondolare n dyndać, bujać, wisieć.

Cióndolo 77t dzyndzyk, ogonek, wisiorek m.

Ciondolóne »n próżniak, ciemięga m.

ciononostante avv. pomimo, ciòtola / czarka, doniczka /, miska / głęboka.

Ciottolare a wyszutrować, wybrukować.

ciottolàto m bruk m kamienny. Ciòttolo »n krzemień, kamyk m. cipiglio (czipilljo) m zmarszcz na brew /; mars m na twarzy, cipòlla / cebula /. cipollina / szczypiorek m. Cipollàio m grządka / z cebulą. Cippo m pień m.

(czirkonwiczino)

roz-

cipria / puder to.

Cipro / Cypr m. circa avv. około, blisko, circo (czirko) m cyrk W. circo lànte : biblioteca ~ / wypożyczalnia / książek, circolare n i agg. kiążyć, kolisty, ćyrkularz w; viaggio ~ to podróż w około, circolazióne (-dzjo- )/bieg, obieg, obrót m.

circolo to koło n; kręg, klub w;

= società / towarzystwo n. circoncidere (-czi-) a obrzezać, obcinać.

circoncisi p. r. circonciso p. p.

od circoncidere, circoncisióne / obrzezanie n. circondàre o otaczać, circondàrio m koło n, obręb, powiat, cyrkuł to. circonferènza (-ca) / obwód, o-krąg, okół w.

circonldcuzióne (-dzjo-) / okre-ślenie n

circonvallazióne / obwałowanie n; ferrovia di ~ kolej /okrężna.

circonvicino okoliczny, ciroonscrivere (-we-) a opisywać, określać; = limitare o-graniczyć.

circoscrizióne ( dzjo-) / określenie, opisanie, ograniczenie n. circospètto Oględny, roztropny, przezorny.

circospezione / oględność, tropnóść, przezorność /. eircostśnte okoliczny, circostanza (-ca)/okoliczność/; =*= occasione sposobność /; = condizióne położenie n. circostanziàre (-dzja) a dokładnie opisać.

circuire (io czirkuisko) ai n otoczyć, osaczyć, circuito to obwód, okrąg, okół to. circumnavigazióne (czirkumna-wigadzjo-)/opłynięcie n ziemi.

cisalpino to cysalpióski. cispa / ropa / w oczach, płyn m cieknący z oczów. cispóso kaprawy; occhio cisposo oko n kaprawe, ciste / torbiel, pęcherz to. Cistèrna / cysterna /; zbiornik m wody; = pozzo (pocco) m studnia /.

cistite / zapalenie « pęcherza, citare ci zapozwać, wezwać, citazióne (-dzjo-) / pozew to; wezwanie n.

citerióre Z tej 6trony, po tej stronie.

citrato to cytrynian to. citrico : àcido ~ to kwas m cytrynowy.

citrnilaggine (-dżi-) / głupota «. citrullo m głupiec, jołop to. città /, inv. miasto n.

Cittadèlla / cytadela /. cittadinanza (-ca) / obywatelstwo w.

cittadino to obywatel; mieszczanin to.    [stwo n.

ciucàggine (czjukadżi-) / osiel-ciucàio to pędzący osły, mający dozór nad osłami, ciuco TO 08ioł tn.

Ciuffàre a chwycić, porwać kogo za łeo, za włosy, ciuffo to czub to ; czupryna ciurma / załoga / okrętowa; banda, zgraja /.

ciurmàglia (-llja) / hałastra, hołota /.

ciurmare a oszukiwać, ciurmatóre to szalbierz, krętacz,

OBZU8t TO.

civàia / warzywa pl. ; jarzyny pl. civànzo (cziwanco) m nadmiar to. civétta / sowa /. civettàre (cziwet-) n kokietować, civetteria / kokieterya /. civettuòlo zalotny.

CÌVÌCO (cziwiko) miejski; guàrdia civica / polieyant to. civile obywatelski, cywilny; di ritto ~ to prawo cywilne.

Si r

Civilista m profesor prawa cywilnego.

clviìifezàre (cziwilicea-) a cywf-lizowaó;

civilizzazióne (-dzjo-) / cywili-„ zacya /.

Civiltà / kdltura /. clamóre m krzyk m. clamoróso krzykliwy, hałaśliwy, clandestino tajny, potajemny clarétto m wino jasne n. clarinettista m klarnecista m. clarinétto m klarnet m. classe f klasa /. classicismo (-czi-) m klasycyzm

m.

classicista m zwolennik klasy-*.

cyzmu.

clàssico (-koi klasyczny, klasyk, classificare (-ka-) a klasyfikować, classificazióne (-kadzjo-)/ klasyfikacja /; una buona ~ dobra cenzura w szkole. Claudia: susina ~/ renkloda /. Claudio m Klaudyjusz m. Clàusola / klauzula /. claustrale klasztorny, clausura / klauzura /. clava (*wa) / maczuga, pałka /. clavicèmbalo (-wieżom-) m kla-wicymbał m.

clavicola (-wiko-) / obojczyk m. Clemènte m Klemens m. Clemènte łagodny, łaskawy. Clemènza (-ca) łagodność, łaska, cleptòmane m i f kleptoman m. clericale (-ka-) klerykalny. clericalismo m klerykalizm m. cSero m duchowieństwo n. clessidra f klepsydra /. cliènte m i f klient m. clientèla / klientela /. Climàtico (-ko) m klimatyczny; stazióne climàtica f stacya / klimatyczna.

clinica (-ka) / klinika /. clinico (-ko) kliniczny, clistere m lewatywa /. clitóride / łechtaczka /.

Clivo (-wo) m pagórek m.

elodea (-ka) / kloaka /. clorato m chlorek m.

Cloro m chlor m.

Clorofómiio m chloroform m. cloroformizzare (-micca-) a " chloroform owad. clorósi / błędnica /. coabitare n razem z kimś mie* szkac.

coadiutóre m pomocnik m. coadi uvàre (*wa-) a pomagać, coagulàbile skrzepli wy, ścinający się.

coagulare a gęstnąć;

skrzepnąć, ściąć się. coalizióne (koalidzjone

'°ya /.

coatto m przymusowy; domicilio ~ mieszkanie przymusowe, cobalto vi kobalt m. cocca (kokka) / karb ; róg, szlak m. cocca / kura /. coccarda / kokarda /. cocchière (kokkje-) m woźnicam. còcchio (kokkjo) m pojazd, powóz m.

cocchiume (koklrju-) m czop m, zatyczka /, szpunt tn. còccia (koczja) / nabrzmiałość/, cocciàio m garncarz w. còccìge (koczidze) m kość/ogonowa.

cocciniglia (-llja) / koszenila /; czerwień m.

cóccio (koezjo) m czerep m ; skorupa /; i cocci m, pl. naczynia pl kuchenne.

COCCiuóla (koczjola)/pęcherzyk m; bąbelek od ukąszenia przez komara.

cocciutàggine (koczj utadii-) / upór m, krnąbrność /. cocciuto uparty, krnąbrny.

COCCO (kokko) m orzech m kokosowy m.

coccodè m. im. gdakanie n. COCCOdl*iilo m krokodyl m. còccola / jagoda /.

czem,

związek.

coccolarsi, accoccolarsi r zabawiać się, bawić się, lubować się w czem.

còccolo to kochanie n. cocènte (koczen-) palący, parzący, cocióre (-czjo-) w palenie, parzenie n.

cocitura (-czi-> / gotowanie n. COCÓHa / kaptur m mniszy, cócoma/koneweczka/ na kawę lnb herbatę.

cocomeraio m grządka / z kawonami, arbuzami, lub handlarz to arbuzów.

cocòmero to ar&uz, kawon to. cocuzza (kokucca) / głowa /. cocùzzolo m kręg to*. coda / ogon m ; = fine / koniec m.

codardia f tchórzostwo n. codardo tchórzliwy, codato ogoniasty, codazzo (kodacco) m drużyna/;

orszak, poczet to. codésto, cotesto pron. m ten, ta, to.

còdice (-cze) m kodeks to.. codicillo (-ozil-) w kodycyl to. codino to warkocz to; kosa / włosów.

codióne m kość / ogonowa, codirósso to gil to (ptak), codrióne m kuper, zadek w. coefficiènte (-czjen-) TO współczynnik w.

coercitivo (koerczitiwo) przymusowy.

coerède TO i / współdziedzic m. coerènte mający

coerènza (-ca) f spójność, łączność /; związek m. coesióne / spójność /. coetaneo współczesny; = contemporaneo to rówieśnik m współczesny.

còfano to szkatułka f na klejnoty.

cogit&bóndo (kodżi-) zamyślony, zadumany.

cogli prep. con * arł. gil, cògliere (kollje-) a zbierać, zrywać.

coglionare (kolljo-) a wyśmiewać, szydzić, drwić, coglionatóre to szyderca, drwin-karz to.

coglionatura / kpinki, drwinki

pl.

coglióne to jądra;/#, głupiec, dureń to

coglionerìa / głupota /. coglitóre (koili-) m zbieracz m. cognato (konuja-) w szwagier to ;

brat zony, mąż siostry.

Cògnito (-nni-) znany, cognizióne (konnidzjo-) / wiadomość, znajomość /. cognóme (konnjo-) to nazwisko n. cognominare a nadać imię, nazwisko; ~ si r nazwać się, przezwać się. coi prep. eon i arł. i. coiàio m garbarz m ; sprzedający skóry.

coiàme to skóry, coibènte nie przewodzący, coieria / handel, .skład m skór. coincidènza (koinczidenca) / przypadanie na ten sam czas, przystawanie, połączenie n kolejowe.

coincidere n przypadać na ten sam czas, przystawać, coinvòlgere (koinwoldżew) a wciągać, zawlekać, coinquilino (-kui-) to współmieszkaniec TO.

còito w spółkówanie n; obcowanie n cielesne, col prep. eon * arł. ii. colo to cola / colino m przetak to, sito n.

colà ave. tam, tamże, colabròdo to sito w; cedzidło n do cedzenia rosołu, colóre a i n cedzić; cięć,kapać, coiassù avv. tam wysoko, colaticcio (-czjo) m kapiący, cieknący np, wosk; stalaktyt w.

colatóio «i sito, przetak, colatura / płyn przecedzony. Colazióne (-d/jn-j/śniadanie n; fai* ~ śniadać.

colèi / tamta, ta; ~ che inv. ta, ona.

colendissimo przewielebny, colèra / cholera /. colcrlna/choleryna, biegunka/. Coleróso choleryczny, chory na cholerę.

còlica (-ka) / kolka /. colla prep. con i art. la. colla / klej to.

collaboràre n współpracować, collaboratóre m (/-trice) współpracownik to.

collaborazióne (-dzjo-) / wspól-

pracownictwo n. collana / naszyjnik to. collare m kołnierz to; obróza /. collata / uderzenie w kark ; dotknięcie n ramienia szpadą pasując na rycerza, collaterale krewny; poboczny, collàudo m odebranie n. collazionàre (-dzjo-) a porównać, collazióne / rozmowa /; skonfrontowanie, porównanie n dwóch tekstów pi9m. colle prep. con i art. le. colle m pagórek to. collèga m kolega m. col legaménto m związek to; złączenie n.

oollegàre a związać, złączyć, skojarzyć.

collegatura / związek to, złączenie n.

collegiale (-dżja-) kolegialny. Collègio (-dżjo) m kolegium n; zakład m wychowawczy; ~ elettorale okrąg to wyborczy; ~ militare zakład to kadetów, còllera / gniew to, złość /. Collètta / zbiór *n; kolekta, kwesta f.

collettivismo (-wi-) to kolektywizm »?.

Collettività / całość /; ogół to.

collettivo (-WO-) m społeczny, spólny.

collétto to kołnierzyk, kołnierz; wzgórek to ; ~ rovesciato kołnierz wykładany; — alto kołnierz stojący, collettóre »» zbierający, collezióne ( dzjo-) / zbiór m. collezionista m zbieracz ni. collidere n zetknąć się, stykać się, zderzyć się.

collimàre n przypadać sobie, zgadzać się. collina / wzgórek to.

Collisióne f zderzenie w; starcie się, zetknięcie n się. collo prep. con i art. lo. collo vi szyja/; kark w; bela, paka /; - del piede podbicie n; piędź nogi /.

collocaménto m collocazióne / umieszczenie n\ agenzia di ~ biuro nstręczenia posad, miejsc, collocare (kolloka-)a umieszczać, collòquio (-kujo) to rozmowa /. collotórto m świętoszek, nabo-żniś to.

collòttola / kark m. colluttazióne (-dzjo-) / bijatyka, walka /.

colmare a i n przepełnić miarę, przekroczyć, wypełnić, obsypać, colmo pełny ; wypełniony ; szczyt, wierzchołek w. colmo = colendissimo, colofònia / żywica / do smyczka od skrzypiec, colómba / gołąb w. colombàia / gołębnik to. colombàrio m kolumbarium n. colombina / gołąbka /. colómbo m gołąb m samiec. Colómbo to Kolumb m.

Colònia / Kolonia/; acqua di — woda Kolońska. colònia / kolonia /. colònico (-ko) chłopski, colon izziire (-nicca-) « kolonizować.

umowa

come

colónna / słup m, kolumna /. colonnato m kolumnada /. colonnèlle m pułkownik m; tenènte ~ podpułkownik ni. Colòno m osadnik m. colorabile dający się zabarwić, colorare a barwić, coloràto ubarwiony, colóre m barwa /, kolor m. colorire (io kolorisko) a kolo-rować; malować; upiększać. Colorito m koloryt m; zabarwienie n.

colóro pron. m i / ci, te; ~ che ci, którzy, te, które, colossale kolosalny, olbrzymi. Colossèo m Koloseum n. colòsso ni kolos in. colpa / wina /. colpévole (-WO-) winny, colpire (io kolpisko) a uderzyć, ugodzić, trafić.

colpo nt cios m, raz m\ uderzenie w; sul ~ natychmiast; ~ apoplèttico napad apoplek-tyczny, udar m; ~ d'aria przeciąg m ; ~ di Stato zamach m stanu.

colpóso występny, niedbały, winny.

colsi p. r. colto p. p. od cògliere. Colta / zbiór m. coltèlla / nóż m duży. coltellàccio (-czjo) in nóż m coltellata / pchnięcie n nożem, coltellinàio m nożownik in. coltèllo m nóż m. coltivàbile (-wa-) uprawny, coltivàre a uprawiać rolę. coltivatóre m gospsdarz, rolnik m. coltivazióne (-wadzjo-) / Uprawa /.

colto wykształcony.

Coltre / kołdra /. cóltrice (-cze) / pierzyna /; piernat m.

Coltróne m pikowana kołdra /;

kapa / na łóżko, coltura / uprawa /; wykształcenie n.

coiài pron. m tamten, ten; — che ten, który.

comandaménto m rozkaz m,

przykazanie n.

comandante m dowódca, komendant m\ ~ in capo naczelny wódz m

comandare a rozkazywać, dowodzić; comàndi! na rozkaz, na zawołanie.

comando m dowództwo n, komenda /.

comare / kuma/; kumotra /;

baba, akuszerka /. combaciare (-czja) a i n dobierać, skleić, złączyć, combattènte m bojownik m. combàttere ain walczyć, zwalczać.

combattiménto m walka /. combinàbile łączny, zgodny, combinare «in układać, ułożyć ; umówić się o co ~ si r ; se si combina che.... jeżeli się właśnie zdarzy, trafi, combinazióne (-dzio-) /

/; zestawienie n; = caso przypadek m; per Caso przypadkowy.

combriccola (kombrikko-) a towarzystwo n; klika, banda/, combustibile palny, combustióne / materyał opałowy, paluy m. jak.

comecché (-kè) aczkolwiek, cho

ciaż.

comèta / kometa /. còmica(-ka)/komika/; aktorka komiczna /.

còmico komiczny; aktor komik m.

comignolo (-nnjo-) m szczyt, wierzchołek, wierzch m dachu, cominciante (-czjan-) początkujący.

cominciare a zaczynać, cornino tu kminek m. comitale hrabski comitato m komitet, wyd/iałm.

wspom-

cornitiira (*wa) towarzystwo ». comizio (-dzjo) m zgromadzenie n ludowe.

commèdia / komedya J. commediante m aktor; komediant m.    [pisarz to.

commediògrafo to komedyo-commemoràbile pamiętny, commemorare a uroczyście obchodzić.

commemorativo (-wo) zrobiony lub obchodzony nà pamiątką czego.

commemorazióne (-dzjo-) / obchodzenie n pamiątki, nienie », pamiątka f. commènda / komenda /; dochody połączone z jakimś orderem.

commendare o chwalić, commendatizia (-dzja) / list polecający to.

commendatóre to komandor, komtur m.

commensale to biesiadnik m. Commensuràbile wymierny; dający się wymierzyć, commentàre a objaśnić. Commentàrio m komentarz to, objaśnienie n.

commentatóre to objaśniający, commento m komentarz to. commerciante (-cfcjan-) m handlujący.

co m mere idre a handlować, commèrcio (-czjo) to handel to. commésso p.p. od comméttere ; niższy urzędnik, ofìcy alista, subjekt; sterownik to; ~ di negòzio subjekt to; ~ viaggiatóre podróżujący; commestibili »t, pl. rzeczy pl. do jedzenia.

comméttere a składać, złożyć, spoić, spajać; = ordinàre zamówić.

commettitóre to poroczyciel m do zamówienia.

commettitura / staw m kości ; fuga /.

commiàto to pożegnanie, odprawienie ».

Commilitone m towarzysz to broni, comminare a zagrozić, comminatòrio to zawierający zagrożenie;

comminazióne (-dayo-) f zagrożenie ».

commiseràbile litościwie, commiseràre a litować się nad kim, żałować kogo. commiserazióne (-dzjo-)/litość /; politowanie ». commiserévole (-wo-) godzien politowania.

commisi P- r. od comméttere. COmmiSsarlàtO TO komiBaryat to. commissàrio' m komisarz m. comm issionàrio m komisyoner to. commissióne / polecenie, zlecenie »; fare una ~ załatwienie czegoś, commisto zmieszany, commistura / zmieszanie n, mieszanina /.

commisuràre a odmierzyć, committènte TO dający komnś polecenie, poruczający coś komuś.

commòssi p. r. commosso p. p, od commuòvere, commovènte (-wen-) wi jący, tkliwy, commovimento (-wi-) to poruszenie «; rozruch to; zaburzenie »;    = scossa / wstrzą-

śnienie ».

commozióne (-dzjo-) / wzruszenie, rozczulenie, rozrzewnienie » ; ~ cerebràle wstr/ą-śnienie » mózgu, commuòvere (-we-) a poruszyć, wzruszać; — 8Ì r wzruszonym być, wzruszyć się, poruszyć zią. commutare o przemieniać, commutatóre w przemieniane, commutazióne (-dzjo-) / przemiana /.

Como / Como.

comò m, iwo. komoda /.

n; mail-

compartimentàle powiatowy, compartiménto to oddział; przedział; powiat m. com

zwrócić.

/ przynale-

comodare o zgadzać się^ paso-' wać.

comodino m stolik m nocny, comodità / wygoda /. còmodo wygodny; = agiàto majętny, zamożny; lnogo ~ wychodek m ; far a qualcuno ~ dogodnym, sposobnym być dla kogo, stó80wać się. comodóne m wygodnis, wygodny człowiek m.

compaesano ro ziomek, rodak, krajan m.

compàgine (-dèi-) / złożenie n. compagnia (-nnja) / towarzystwo n; dama di ~ dama do towarzystwa, towarzyszka /. compagno (-nnjo) m równy; towarzysz to.

compagnóne to wesoły towarzysz TO.

companàtico ( ko) to przyprawa/, comparàbile dający się porównać*

COmparàre o porównać, porównywać.

comparàtico m kumostwo, kmo-terstwo n.

comparativo (-wo) porównawczy ; w gramatyce stopień wyższy,

comparazióne (-dzjo-) / porównanie n.

compare to kum; poplecznik, służalec to.

comparile (io komparisko; n u-kazać się, wystąpić, comparizióne (-dzjo-) / ukazanie się, zjawienie się dàto di ~ pozew to ; wezwanie n do stawienia się w sądzie, compàrsa / okazanie się, pokazanie n się.

compàrso p, p od comparire, compartecipare (-czi-) n współuczestniczyć.

compartecipazióne (-czipadzjo-) / współudział to. compartécipe współudział ma-J%c7.

partire (io kompartisko) a podzielić, compassare a oznaczyć cyrklem, wycyrklować. compassato odmierzony, compassionare a i n żałować, ubolewać, litować się nad kim. compassióne / litość /; współczucie u.

compassionévole (-w o-) pożałowania godny, compàsso to cyrkiel to. compatibile dający się pogodzić, łączny, zgodny.

compatibilità/zgoda, zgodność/, compatire (io kompatisko) n u-bolewać, żałować ; być wyrozumiałym; ti compatisco èal mi ciebie.

compatriótta m ziomek, rodak m. compattezza (-tecca) / gęstość/, compàtto gęsty; dobrze spojony.

compendiare a krótko zestawić, compendio to zarys TO ; = sunto m wyciąg m.

compendioso krótko zestawiony, zebrany.

compenetràre o przedzierać się, wdzierać się.

compensare a odszkodować;

[grodzenie «. compensazione (-dzjo-) / wyna-compénso to odszkodowanie n, zwrot to; In ~ w zamian, competènte właściwy zdolny sądzić o ezcm. competenza (-ca) żność /.

competere n kłócić się z kim ; ~ si r a qualcuno przyznać có komu.

competitore to współzawodnik to. compiacenza f-czenca) / grzeczność, uprzejmość /, upodobanie tt; avere, fare la ~ grzeczność, przysługę zrobić».

= forte silny; całość /, ogół m\ in ~ wógóle.

completaménto uzupełnienie n. completare a dopełnić, uzupełnić.

Complèto zupełny ; obsadzony, complicanza (kanca) / zawikła-nie, powikłanie w. complicare a zawikłać, powikłać, complicato skomplikowany, complicazióne (-kadzjo-) f powikłanie n.

compiacere n być usłużnym, uczynnym, grzecznym; ~ si r radować się, mieć radość, compiacimento f-czi*) m radość/, compiangere (-dże-) o żałować, opłakiwać, ubolewać, compiansi /», r compianto p, p od compiangere, compianto zasmucony, żałujący ; żal to.

compiegare a nadać, przypisywać, przykładać.

Compiere a i n dokończyć, wykończyć.

compieta/wieczorna modlitwa/, compilare a zestawić razem, compilatore to kompilator ?». compilazione (-dzjo-) / dzieło w zbiorowe, kompilacya /. compimento m ukończenie, dokonanie n.

compitare a zgłoskować, sylabizować.

compitezza (-tecca) / uprzejmość /.

compito ukończony; fig.: u-przojmy.

compito.w zadanie n. compleanno to urodziny pl. complementare uzupełniający, compleménto m uzupełnienie n. complessióne / budowa / ciała, complessivaménte (-wa-> avv.

ogółem; wszystkiem. complessivo (*wo) wszystek cały ; ogólny.

complesso zawiły;

m dopełnienie,

cómplice (-cze) współwinny, complicità (-czi-) / współwina f. con» pii mentdre a pozdrowić, lcomplementa robić. Compliménto m komplement m. complimentóso pełen komplementów.

complotto to spisek m. componènte to część/składowa, componiménto to ugoda, 2goda /; porównanie n. compórre a złożyć; = formare tworzyć.

comportàbile znośny, co można znieść.

comportare « znosić’, znieść ; - si r sprawować, zachowywać się, postępować.

Comparto «/ naznaczony przeciąg czasu, termin sądowy w. composi p, r composto p, p od comporre.

compositóio węglelnica /; prawidło « drukarskie, compositóre m kompozytor, ekładacz m w drukarni, composizióne (-dzjo-) / złożenie n ; kompozycya /. compossessóre to współwłaściciel m.

compósta / kompot w. compostézza (-stecca) / skromne ułożenie n.

compósto złożony, ułożony; stateczny, poważny, compra / kupno w. comprare a kupować, compratóre w kupujący, comprèndere a zrozumieć, obejmować ; = capire zrozumieć, rozumieć.

comprendònio to zdolność pojmowania /; duro di ~ ciężka mózgownica /.

comprensibile zrozumiały, przystępny.

comprensiva (-wa) / pojemność /; pojęcie «; pojętność /. comprensivo (-wo/wiele w Bobie obejmujący; Obszerny.

gminny,

SI r

compresi p% r compreso p, p od comprendere.

compréso przesiąkły; comprese le spese policzywszy koszta, z kosztami razem.

comprèssa / okład, kompres m. comprèssi p, r compresso p, p od comprimere, comprimere « ściskać, ścisnąć; powściągnąć, ukrócić.

compromisi p, r compromesso p. p od compromettere, compromésso kompromis, u-kład m.

comprométtere n pokazać swoją słabość; ~ si r skompromitować się.    [rozjemczy,

eompromissàrio m sędzia m comproprietàrio m współwłaściciel, współposiadacz m. comprovàre(-wa-) a potwierdzić, compunto skruszony, przejęty skruchą; zgryziony, compunzióne (-dzjo-) / żal m za gizechy; skrucha /. computàbile dający się obliczyć, compntàre a obliczyć ; = ascrivere zaliczyć.

computista m buchhalter, prowadzący m książki, computisteria / prowadzenie n książek.

computo m obliczenie n.

comunale miejski.

comune prosty, powszechny;

podły; == generale (dże-) ogólny; in ~ społem, wespół.

comunèlla : far ~ / złączyć się. comunemente avv. zwykle, zwyczajnie.

comunicàbile (-ka-) dający się udzielić; rozmowny, towarzyski.

comunicando m komunikant, przystępujący m do korminii. comunicare a i n udzielić co komu; komunikować; przyjmować komunię, komunikować 6ię.

comunicativa (*wa) / łatwość

udzielania nauki, comunicato m przysłany; doniesienie n.

comunicazióne (-kad/jo-) / doniesienie, połączenie n. comunióne / spólność /; spól-nietwo n; gmina/; komunia/. comuniSmo «/ komunizm m. comunità/braterstwo n ; gmina/, comunque (• kue) avv. jakkolwiek, eon prep. z, ze; — per mezzo (mecco) przez ; ~ tutto che wbrew, mimo. conato »* usiłowanie n. conca (konka) / ceber m ; szaflik m ; stągiew /; wklęsłość ; koncha /.

concatenare a ściśle połączyć,

skojarzyć.

concavità (-wi-) / wklęsłość /; wydrążenie n.

còncavo (-wo) wklęsły, wydrążony.

concedere (kończę-) « dozwolić, pozwolić ; = amméttere przyznawać.

concènto m zgodność tonów /; harmonia /.

concentraménto m ześrodkowa-nie, sprowadzenie do środka, concentrare a sprowadzić do środka, zesrodkować. concentrazióne (-dzjo-) /ześrod-kowanie, skupienie m concèntrico (konczentriko) spół-środknwy.

concepibile (kończę-) co można sobie wyobrazić, mogący być pojętym.

concepiménto m zajście w ciążę, poczęcie n.

concepire a zajść w ciążę, począć ; = intèndere rozumieć, pojmować.

conceria / garbarnia /. concernere a tyczyć się, odnosić się do czego, concertare a i n ułożyć co, nastroić; zgodzić tony.

concionatòre m m owca to ludowy, conclóne / mowa /. conciossiachè (-kè) cong. ponieważ, ongi.

to ;

concertatóre : maestro ~ m kapelmistrz TC.

concertista. TO dający koncert, concèrto (konczer-) m koncert m. concèssi p, r concesso j», p od concedere.

concessionàrio m koncesyona-ryusz to.

concessióne / udzielenie przywileju, nadanie « ; koncesya /. Concètto m pomysł to, pojęcie n; = pensièro m myśl/; bilon ~ dobre mniemanie, pojęcie n. concezióne (konczedzjone) / myśl, pomysł to ; poczęcie ». conchiglia (konkillja) / muszla /. conchiùdere v. conclùdere. Cóncia (konczja) / dębowa kora / do garbowania; garbnik to. conciàia / garbarnia /. conciamolo m garbarz to. conciare a garbować; naprawiać, łatać.

conciatétti m pobij acz m dachów, conciatóre m garbarz w. COUCiatùra / naprawka/, garbowanie 71.

conciliàbile (konczi-) dający się pogodzić, pojednać, conciliàbolo m schadzka /; tajemne zgromadzenie ». conciliare a pogodzić się, pojednać się.

Conciliatóre m pośrednik, pojednawca to; giùdice — m sędzia to pokoju.

conciliazióne (-dzjo-) / pojednanie w.

concilio m koncylium n; sobór, zbór m.

concimàia / gnojowisko ». conci marę a gnoić, nawozie, concime m nawóz, gnój to. cóncio (konezjo; rządzony, ozysty, schludny; zgoda; gnój. tneionàre a wyłajać, zburczeć.

concisióne / zwięzłość, krótkość, treściwość /.

conciso zwięzły, treściwy, concistoriale konsystorski, concistóro m konsystorz m. concitare a poruszyć, wzruszyć, pobudzić.

concitativo (-wo) rozdrażniony, podburzony.

concitazióne (-dzjo-) / poruszenie, wzruszenie ». concittadino to współobywatel to. conclave (-we) to konklawe ». conclndénte dowodny, nieodbity, stanowczy.

concludere «in wnioskować, wyprowadzić wniosek, conclusi p, r concluso p, p od conclùdere.

conclusióne / wniosek to ; ukończenie, zakończenie », kpniec in ~ nakoniec, wreszcie, conclusivo (-wo) dowodny, concomitante (konko-) współdziałający.

concomitanza (-ca) / pomoc /; spółczynnik to.

concordanza/zgoda, zgodność/, concordare ain zgodzić ; zgadzać się, stósować się. concordato to konkordat m, u-mowa, zgoda /.

concòrde zgodny, jednomyślny, concordia / zgoda /. concorrènte m współzawodnik, konkurent to.

concorrènza ( ca) / konkuren-cya /.

concórrere a zbiegać się, zbiedz się zewsząd; gromadzić się. concórsi p, r concorso p, p od concorrere.

concórso w zbieg m ; skupienie »; współzawodnictwo », konkurs m; col gentile - di.... z łaskawym współudziałem, concretare o skupić; = concludere postanowić, concrèto konkretny, rzeczywisty, concubina (konku-)/ nałożnica /.

ta przyprawa, za-

COBClibinàrio m narożnik w. concubinato m nalożnictwo n\ konkubinat to, concubito m spćłkowanie ». conculcàre (koakuika-) a zdeptać, podeptać, rozgnieść, conculcatóre m ten, co depcze, gwałci prawa.

concupiscènza (-szenca) / pożądliwość, zachcianka / ; ~ carnàio chuć, żądza cielesna /. concussionàrio (konkus-) m zdzierca tn, wydzierca m wymuszający.

concussione / wymuszenie «; ucisk m.

condńnna / skazanie ». condannàbile karygodny, condannare a skazać, condannatóre m skazujący, po-tępiciel tre.

condannévole (-wo-) niegodny, karygodny, naganny, condebitóre to spółdłużnik m. condégno (-nnjo) godny, należny, condensàbile zgęszczalny. condensaménto m zgęszezeuie ». condensàre a zgęszezać, ścisnąć, condensatóre m kondensator, zagęszczacz tn. condiménto prawa /. condire (io kp n disk o) o przyprawiać, zaprawiać, condirettóre *« współdyrektor to. condiscendènte (-szen-) powolny, uległy.

condiscendènza (-ca) / powolność, uległość /. condiscéndere n ustępować, u-legać.

condiscépolo to współuczeó to. condiscési p, r condisceso p, p o4 condiscendere, condividere (-wi-) a z innymi dzielić.

condivisi p. r condiviso p, p od condividere.

condiskmàie (-dayo-) warunkowy.

coudizionàre a zrobić do czego zdatnym, przysposobić, przyprawiać.

condizionato warunkowy, zastrzeżony.

condizióne f warunek m ; = qualità (kua-)/ własność, właściwość /; a ~ pod warunkiem, condoglianza (-lljànca) / współczucie n; visita di ~ wizyta / kondolencyjna, condolérsi, con qualcuno r wyrazić komu współczucie, condonàbile do przebaczenia, co można darować.

condonàre a przebaczyć,darować, condono to przebaczenie, odpuszczenie ».

condótta / prowadzenie, postępowanie, sprawowanie » się; = direzione (-dzjo-) / prowadzenie « ; mèdico condótto to lekarz m okręgowy, condottiére to dowódca ?». condussi p, r condótto p, p od con ducere,

condurre (io konduko; prowadzić, kierować ; ~ si r zachowywać się, sprawować się. conduttóre to kierownik wt; prowadzący ; konduktor m kolejowy.

conduttura / kierownictwo ». confabulare a gadać, gawędzić, confacènte (-czen-) dobrze dobrany, stósowny, odpowiedni, COnfàrsi r zgadzać się, być dobrze dobranym, przystawać, confederarsi r złączyć się, sprzymierzy ć się.

confederato sprzymierzeniec m i związkowy.

federazióne (-dzjo-) / przymierze n; związek to, kor,fede-racy a /; ~ svizzera związek, konfederacya szwajcarska, conferènza (-ca) / konferencja /, omówienie »;    = discórso

(-skór-) m wykład to, sprawozdanie n.

eon

/; kształt m. confinante graniczący, confinare a i w wygnać; graniczyć z kim, sąsiadować.

eon

conferenziere (-dzje-) m mówca

m.

conferiménto m nadanie ». conferire (io ęonferisko) ni n nadawać, użyczać, naradzać sią. conférma / poświadczenie, potwierdzenie n.

confermàre a potwierdzać ; ~ si r zostawać, pozostać, confermazióne (-dzjo-) / potwierdzenie ».

Confessóre a zeznawać, wyznawać, spowiadać kogo; ~ si r spowiadać sią.

confessionale m konfesyonaŁrn. confessionàrio m konfesyonał m. confessióne/wyznanie, zeznanie n ; spowiedź /.

confèsso zeznający, wyznający, confessóre m spowiednik m. confettièra / bonbonierka /, pudełko n na cukierki. Confettière m cukiernik- m. confètto m cukierek m. confettura / konfitury pi. confezionare (-dzjo*) a -przygotować, przysposobić ; wyrabiać, robić.

confezióne / fabrykacya /; wykonanie, zrobienie n. conficcare (konfikka-) a przybić gwoździem, wbić gwóźdź confidare a i w ufać, zwierzać^ Bie komu.

fidènte m poufatec, powiernik m.

confidènza (-ca) / ufność /; otucha /; zwierzenie » sią; = dimestichézza (-kecca) / poufałość /.

confidenziale (-dzja-) poufały, configgere (-dże-) a przybić gwoździem, wbić gwóźdź, configurare a przedstawić, wyobrażać.

confignrazióne (-dzjo-)/postać confine m granica /. confisca (-ska) / konfiskacya /. confiscàbile do skonfiskowania, confiscare a skonfiskować, confissi p, r confitto p,'p[ od configgere.

conflagrazióne (-dzjo-) / koniec m świata; wojna /, conflitto pi konflikt m. confluènte™ spływ, zlew m dwóch rzek; dopływ m poboczny, confluire (io konfluisko) n spływać, zlewać sią.

confóndere a. zmieszać, pómie-szać; = scambiare (skam-) zamienić; = mischiare (-skja-) zmieszać; ~ si r zaleknąć sią, żaląc sią.

conformare o stósować do czego, zgadzać sią z czem. conformazióne (-dzjo-) / zgodzenie » sią; zastósowanie n sią.

confórme zgodny, conformità / zgoda, zgodność/;

in ~ stósownie. confortàbile komfort m. confortare a wzmacniać ; = consolare pocieszać; = esortare zachącać.

confortativo (-wo) wzmacniający, pocieszający, confortatóre m pocieszający, confòrto m wzmocnienie u ; pokrzepienie w; posilenie n, pomoc /, posiłek m. confratèllo m współbrat ni. confratèrnita / bractwo », confricare a trzeć, nacierać, confricazióne (-kadzjo-) /tarcie »; nacieranie w.

confrontare a i n porównać, zgadzać sią

confrónto m porównanie n ; kon-frontacya /.

confusi p, r confuso p, p od fóndere, confusióne / zamieszanie n; nieład m; zmieszanie; zawstydzenie ».

con

ualcuno r

me

w.

[we.

tno

/;

będący

fóso zmieszany, zawstydzony, confatare a zbijać, zbić czyje twierdzenia, dowody, confutatóre m zbijacz, odpie-racz m.

confutazióne (-dżjo-) a zbijanie, odparcie n.

congedare (kondże-) a pożegnać, congèdo m pożegnanie n ;    =

permésso rn urlop m. congegnare (-nhja-) a spoić, złączyć, zbić do kupy. congégno (kondżennjo) m skład m; złączenie n.

congelaménto m zamrożenie n. congelare i — si r zamrozić, zamarznąć.

congènere mi/ jednego rodzaju, gatunku.

congènito (kondże-) wrodzony, congèrie / kupa /; zebranie w. congestióne / nawał krwi m. congettura / domysł m; przypuszczenie m.

congetturare o i « przypuszczać, domyślać się.

congiùngere (kondżjundże-) a połączyć.

congiungiménto (-dżi-) m połączenie, złączenie n. congiunsi p, r congiùnto p, p od congiùngere, congiuntivite (-wi-) / katar spojówki; katar m oczu. congiuntivo (-wo) łączący, congiùnto m krewny rn. conginntùra / złączenie n, spojenie n ; staw m ; = occasione / sposobność /.

congiunzióne (-dzjo-) / połączenie, spojenie n; w gramatyce: spójnik m.

congiura (kondżju-) / sprzysię-żenie w; spisek m. congiurare n sprzysiądz się, spiknąć się.

congiurato w spiskowiec m. conglobare a skupić, zebrać, pongiomeràre a skupić, nagromadzić.

conglntinùre a zlepić, skleić, congratularsi, con q życzyć, gratulować, congratulazióne (-dzj-) / życ*e-congrèga / zgromadzenie » ;

rota /; hufiec m. congregazióne (-dzjo-) / kon-gre^acya /.

congregare a zgromadzić, congressista m członek m kongresu.

congrèsso m kongres m. congruènte, cóngruo odpowiedni, stósowny, należyty, còngrua / dochód m proboszcza, congruènza (-ca) / odpowie-dniość, stó80wność /. coniàre « bić monetę, coniatóre m mincarz m; ten, co wybija pieniądze, coniatura / bicie n monety, cònico (koniko) stożkowaty, conifero szyszkowaty. conifere /, pl. drzewo n szpilko-conigliéra (-Uje-) / chów //. królików.

coniglio C-Ujo) m królik m. cònio m stempel, wycisk m; pię-n; = zeppa / klin m. coniugale małżeński, coniugare a odmieniać, coniugazióne (-dzjo-)/odmiana, konjugacya /.

CÓniuge (-dże) mi /małżonek m. coniugi (-dżi) W, pl. para małżeńska /.

connaturale przyrodzony, wrodzony.

connazionale (-dzjo ) współziomek nty jednego narodu connessióne/łączność, styczność związek m. connèttere a łączyć, spoić, związać; non ~ pleść bez związku, bez 86DSU.

connivènte zgodny, z kun w zmowie, connivènza (-wencà) / zgoda /; porozumienie n.

Connotato m znamię ». coti notati m, pi. rysopis m. contiubio " związek m małżeński, connumeràre a policzyć; mieć znaczenie.

cono m stożek; ostrokrąg m. conóbbi p; r od conóscere, conòcchia (-nokkja)/ kądziel m. conoscente znajomy, conoscènza (-szenca) / znajomość, wiadomość /. conóscere a znać; = fare la conoscènza poznać kogoś ; farsi ~ poznajomić się, zapoznać się.

conoscibile (-szi-) łatwy do poznania.

conosciménto m poznanie, rozpoznanie, rozeznanie w. conoscitóre m znawca m. conquidere a przezwyciężać;

przełamać, zwalić, pokonać conquista / zdobycie »; zdobycz /.

conquistare a zdobyć, conquistatóre m zdobywca m. consacrare a poświęcić, consacrazióne (-dzjo-)/poświęcenie n.

consaguineita/pokrewieństwo ». consagulneo pokrewny, consapévole świadomy czego, wiedzący co; fare ~ uwiadomić.

conscio v. consapévole, consecutivo (-kntiwo) po sobie następujący.

conségna (-nnja) /wręczenie n; dare in ~ przechowanie n; = órdine m zl&cenie tt ; rozkaz m. consegnare (-nnja-) a wręczyć, doręczyć, oddać do rąk własnych ; ~ si r stawić się, stanąć, consegnatàrio m odbiorca m. conseguènte następujący po sobie; wynikający z czego, consegnénza (-ca) / następstwo », skutek m ; in ~ wiec% zatem, przeto.

conseguibile dający się osiągnąć.

conseguiménto m osiągnłenie, dopięcie, otrzymanie n. conseguire (io konseguisko) « i u otrzymać, osiągnąć, dostąpić, consènso m zezwolenie, przyzwolenie n ; comune ~ m jednogłośnie.

consentàneo odpowiedni, consentiménto m zgoda /, zezwolenie w.

consentire » zezwolić, zgodzić się, przystać na co. consenziènte (-dzjen-) zezwalający, przyzwalający, consèrto spleciony, uwity, poplątany.

conserva (-wa) / schowanie na co n; owoce smażone w cukrze pi.

conservàbile dający się zacho*

wać.

conservare a zachować, przechować; = serbare zachować, strzedz; ~ gi r trzymać się, dobrze wyglądać; si consèrvi! do widzenia.

conservativo konserwatywny, conservatóre m zachowawca w; ~ delle ipotéche strzegący, pilnujący hipoteki, eon ser vaz ióne(-wadzjo-) / utrzymanie, zachowanie ». conservatòrio m konserwatorium ».

consèsso vi zgromadzenie, zebranie ».

consideràndo m powód m, pobudka /; motyW m. considerare a uważać, rozważać, przypatrywać się ; = riflèttere namyślać się; ^stimare cenić, considerato rozważna, roztropny, przezorny ; ~ che... zważywszy.

considerazióne (-dzjo ) / uwaga /; wzgląd na co m ; prèndere in ~ wziąć pod uwagę, rozpatrzeć się.

considerévole (-wo-) znaczny, godny uwagi.

od czego,

consigliare (-Hja-) a radzić, obradować.

consiglière (-11 je-) m doradca, radca m ; ~ umilicipàle m radca

m. miejski.

consiglio (-lljo) m rada /; ~ federai e rada / związkowa; r~ comnnàle m rada / gminna, consimile podobny, consistente trwały, consistènza (-ca) / trwałość, tęgość, twardość /. consistere » zależeć zawisnąć od czego; = compórsi istnieć, składać eie. consòcio (-czjo) m spólnik"**». consolàbile pocieszający, pociechą niosący.

consolante pocieszający; = r&llegrànte miły, rozweselający.

consolàre a pocieszyć, pokrzepić; ~ si r ucieszyć się, uradować się.

consolare agg. konsularny, consolàto w* konsułat m. consolatore m pocieszyciel m. consolazióne (-dzjo-)/pociacha,* radość /.

Cònsole m konsul m. consolidaménto m umocnienie;

zrośnięcie, zasklepienie n rany. consolidàre « umocnić, utrwalić, consolidato utrwalony; zrośnięty, consonànte / równobrzmiący ; spółgłoska.

COnsonàre a zgodzić tony; zgadzać się.

cònsono zgodnie brzmiący^ zgodny.

Consorèlla / współsiostra /. -Consòrte mi/ towarzysz m ; towarzyszka /; = cóniuge (-die) mi/ małżonek m, małżonka /.

consorteria / towarzystwo n;

klika /; bractwo ». consorzialo (-dzja-) zawodowy, consòrzio (-dzjo) m spółka /, stowarzyszenie ».

I.-P.

constare n być widoesnym, ja* wnem ; składać się. constatare a stwierdzić, constemàre a przerazić, trwożyć, consuèto zwykły; secóndo U (più del) ~ jak zwykle, consuetudine/zwyczaj, nałóg m. consulènte m doradca «a. consulta / narada, rada /. consultóre ain radzić, o radą pytać; — si r naradzać się. consultazióne (-dzjo-)/porad a/, consulto m porada /. consuma/spożycie, spożywanie; zużycie ».

consumàbile zużywalny, dający się spożyć.

consumàre o zużyć, spożyć, trawić; ~ si r strawić się, zniszczyć się.

coifèumàto doświadczony, consumatóre tn riszczyoiel, spożywający m. *

consumazióne (-dzjo-) / spożywanie; spełnienie ». consumo tn zużycie, spożycie»;

dàzio ~ m akcyza /. consuntivo : bilàncio ~ (-wo), (-czjo) m bilans m. consunto zniszczony, strawiony. « onsunzióne (-dzjo-) / uwiąd m; suchoty pi.

Contàbile rachunkowy ; uffici à-le ~ / oficer m rachunkowy, contabilità / buchał tery a /. contadina / chłopka, wieśniaczka, /.

contadiname m chłopstwo ». contadinésco (-sko) chłopski, contadino m chłop m. contàdo m obwód m, okolica/; okręg m.

contàgio (-dżjo) m zaraza /. contagióso zaraźliwy, contagócce (-cze) m kroplomierz iw.

contaminare a powalać, splamić, skalać.

contaminatóre m ten, co plami.

gły, ościenny, continentale .lądowy, continènte m ląd m stały.

contaminazióne (-dzjo-) / splamienie, skalanie ». contante mi/ gotówka /. contanti tn, pl. pieniądze gotowe pi.) a pronti ~ za gotówką, contare a i » liczyć ; = raccontare (rakkon-) opowiadać; *= Valére (wa-) znaczyć, mieć wartość.

contatóre m rachmistrz; aparat m do mierzenia.

contàtto m zetkniecie », styczność /; kontakt m.

Conte m hrabia tn. contèa / hrabstwo ». conteggiare ( dżja-) a rachować ;

~ Si r porachować się. contéggio (-dzjo) rachowanie»; obrachunek m.

contégno (-nnjo) m postawa, powierzchowność /; = condótta / wzięcie, branie » się. contegnóso pełen godności, poważny.

contemperńre a łagodzić, umiarkować.

contemplare a patrzeć na co, wpatrywać się w co. contemplativo (-wo) zatopiony w rozmyślaniu; rozmyślający, contemplazióne (-dzjo-) / rozmyślanie, rozpamiętywanie ». contemporaneità / współczesność /.

contemporaneo m współczesny;

rówieśnik tn.    [braniać.

Contèndere a i n zaprzeczać, za-contenénza (-ca) / treść /. contenere o obejme^wać, zawierać w sobie; = dominàrsi wstrzymywać się od czego, być panem siebie.

contentare « zaspokoić, zado-wolnić, zadość uczynić ; ~ si r (di...) zaspokoić się, sprawić sobie przyjemność, contentatura : di facile - / łatwo zaspokoić, zadowolnić. contentézza (-tecca)/ zadowolenie ».

contentino m dodatek, przydatek m.

contènto zadowolony ; zadowolenie n.

contenuto m treść /. conteria / paciorki pl. szklanne robione w Wenecyi (żęty) conterràneo,    con terrazzino

(-racca-) tn z tego samego miejsca.

contésa / spór m ; kłótnia /. contèsi p, r contèso p, p od contèndere.

contéssa / hrabina /. contèssere a spleść, upleść, tkać. eontestàbile mogący być przedmiotem sporu.

contestàre a i n wytoczyć sprawę przed sąd i słuchać odpowiedzi strony przeciwnej, contestazióne (-dzjo-) / spór m; sprzeczka /; sprawa przed sąd wytoczona /.

contèsto m związek tn ; styczność/, contézza (-tecca)/wiadomość/, uwiadomienie ». conticino m mały rachunek, ra-chuneozek m.

contiguità / stykanie się n, styczność /; przytykanie», sąsiedztwo ».

contiguo przytykający, przylecontinènza (-ca) / wstrzemięźliwość, powściągliwość /. contingènte przypadkowy; część przypadająca na każdego, contingènza (-dżenca) / przypadkowość; sposobność/, continuàre a i n dalej ciągnąć, prowadzić; kontynuować, continuatóre m kontynuator ;

autor m dalszego ciągu dzieła, continuazióne (-dzjo) / dalszy ciąg ni.

continuità / ciągłość /; ciągłe trwanie» ; nieprzerwany bieg tn.

contfnno ciągły, nieprzerwany, nieustanny; di — ciągle, nieustannie, zawsze, conto m rachunek m; persona di — osoba mająca znaczenie, poważanie ; per ~ mio co do mnie, co mnie dotyczy; snl tno ~ na twój rachunek ; alla fine de’conti ostatecznie ; Corte dei conti trybunał m rachunkowy.

contòrcere (-cze-) a okręcić, przekręcać, przewracać, wykrzywiać; ~ si r kręcić sią, wić sią.

contorciménto (-czi-) m wykrzywienie ti.

contornare a zarysować; zarys skreślić; otoczyć, contórno ra otoczenie n; zarys m ; przystawka / przy jedzeniu.

VI.

contòrsi p, r contòrto p, p od contòrcere.

contorsióne / wykręcenie n; dziwaczność /.

contòrto wykrzywiony, skrzywiony, pokrzywiony, contrabbandière m przemytnik

contrabbando m przemytnictwo n; di ~ z przemytnictwa, contrabbasso m kontrabas m. contraccambiàre (-trakkam-) a odpłacić, wywzajemnić sią. contraccàmbio m odpłata /; odwet to, wynagrodzenie w. eontraccàssa / koperta / zegarka.

contracchiàve (kjawe)/klucz m dorobiony.

contraccólpo (-kol-) m oddziałanie n ; odbicie uderzenia, condràda / okolica/; = stràda / ulica, droga /. contraddistinguere a odznaczyć, odróżniać.

contraddóte/wiano n; dodatek

posagu.

contraddetto, contradétto p, p contradissi p, r od contra-dire.

con tradire a sprzeciwiać się komu, sprzeczać się, za «rzeczać. contradittóre m przeciwnik m, strona / przeciwna, contradittório sprzeczny, przeciwny.

contradizióne (-dzjo-) / sprzeczność /, sprzeciwienie sią. contraènte zawierający umową, contraffare a podrobić, fałszować.

contraffattóre m naśladowca, fałszerz, podrakiacz m. contrafi azióne (-dzjo-) / naśladowanie, fałszerstwo n. contraggénio (-dże-) m wstręt mt odraza, niechęć /. contraggo pr. od contrarre, contralto m głos wyższy od tenora, a niższy od sopranu, contrammiràglio (-lljo) m kontradmirał m.

contrappasso m odwet m. contrappelare « golić pod wło3. contrappelo m kierunek pod włos. contrappesare « wynagradzać, równo ważyć, sprawiedliwie ważyć, i

contrappéso m sposób utrzymujący równowagą; przeciwwaga /.

contrappórre « przeciwstawić czemu co.

contrappósto m przeciwność, sprzeczność, różnica /. contrappunto m kontrapunkt, m. contrariamente àvv. przeciwnie, w przeciwieństwie, contrariare a pokrzyżować, skrzyżować; = contradire zaprzeczać, odeprzeć, sprzeciwiać sią.

contrarietà / opór m; sprzeczność /, sprzeciwienie n sią. contràrio przeciwny, szkodliwy, nieprzyjemny ;    = dannóso

szkodliwy ; èssere ~ być prze-clwnym; = antitesi / przeciwieństwo w.

contrarre a ściągnąć, ścisnąć, zawrzeć urnowe.

contrassegnare (-nnja-) a położyć znak lub podpis obok innego lub pod innym.

contrasségno (-nnjo) to znak to; znamię n ; cecha, oznaka /.

contràssi p, /contratto p, p od contrarre.

contrastàbile sporny, będący , przedmiotem sporu, contrastàre a i w sprzeciwiać się, przeszkadzać, stać na przeszkodzie.

Contrasto m przeciwieństwo n; spór m, zwada/; senza ~ niezaprzeczony.

contrattàbile kupny, dający się kupić.

contrattàre a układać się, kupczyć.

contrattempo m przeszkoda /; niepomyślny wypadek ; a ~ nie w porę.

contràttile dający się skurczyć, contrattilità / własność kurczenia się.

contratto ™ układ to. contrattuàle stósowny do ugody, contravveléno (-trawwe-) to odtrutka /.

contravvenire *> przestąpić, przekroczyć, zawinić contravventóre m przestępca, wykraczający to. contravvenzióne (-wendzjo-) / przekroczenie, przestępstwo n ; = malta / kara pieniężna / contrazióne (-dzjo-) / ściągnie-nie, skurczenie n. contribuènte to płacący podatki, contribuire (io kontribuisko) n przyczyniać się;\.zapłacić część na siebie przypadającą, contribuzióne (-dzjo-) / podatek to; kontrybucya/; = impósta / podatek to.

- contristare a % stanic ić.

contrito starty, pokruszony, ekruazony.

contrizióne (-dzjo-) / skrucha/, contro, contra pi-ep. przeciw, przeciwko; il pro e ii contra za i przeciw.

controfinèstra / okna pl. podwójne.

controfóndo to dno n podwójne, controllare a kontrolować, controllo m kontrola /. controllore m kontrolor to. contromarca (-ka) / kontra-snarka /

contrordinàre a znosić, usunąć, odwołać.

contropròva (-wa) / draga próba /.

controquerèla (-kue-) / skarga na skargę, replika /. controscèna (-sze-) / gestykula-

cya /.

controsénso m niedorzeczność /, controstòmaco (-ko) to ze wstrętem, z niechęcią, controvapóre (-wa-) m konfcra-para /.

controvèrsia (-wer-) / spór m; sprzeczka, dysputa/; porre in ~ zaprzeczać.

controvèrso sprzeczny, sporny, contumàce (-cze) nieobecny, pozwany, niestawiający się przed sądem.

contumàcia (-czja) / kontuma-cya/; niestawienie się w sądzie; condannàre in ~ skazać zaocznie.

contumèlia/obelga, zniewaga/; lżenie n.

contundere d zgnieść rozmiaż-

dżyć.

conturbaménto m zamieszanie, wichrzenie n; niepokój to. conturbare a pomieszać, zakłócić spokój, wichrzyć, conturbatóre m wichrzyciel, burzyciel to.

conturbazióne (-dzjo-)/poroszenie, pomieszanie n.

f roz-

coniti*i p, r contùso p, p od contùndere.

contusióne / stłuczenie «. contuttoché (-kè) chociaż, aczkolwiek.

contuttociò (-czjo) mimo to, jednak, wszelako.

convalescènte (-azen-) m i/rekon-waleacent m.

convalescènza (-ca) / rekonwa-lescencya /.*’

convalidaménto m convalidazióne (-dzjo-) / utwierdzenie, utrwalenie n.

convalidare (konwa-) a utwierdzić, utrwalić.

convégno (-wennjo) m zejście » aie ; schadzka /. convenévole (konwe-) słuszny, stóaowny.

convenévoli m, pi. komplementu pi.

convenevolézza (-wolecca) / przyzwoitość, stósowność /. conveniènte przyzwoity, stosowny; = vantaggióso (-dzjo-) korzystny.

conveniènza (-ca) j przyzwoitość, stósowność/; matrimònio di~ małżeństwo z konwenansu, convenire a i » schodzić się, zejść się, zebrać się; = concedere (-kończę-) przyznawać; = deliberare załagodzić, załatwić; = tornar il conto opłacić się; = bisognare (-nnja-) musieć; conviéne che io... muszę; ~ si przystawać, conventicola (konwentiko-) / tajue zebranie convènto m klasztor m. conventuale klasztorny, convénni p, r convenuto p, p od convenire.

convenùto m załatwienie, umówienie n się.

convenzionale (konweudzjo-) konwencyo nalny. convenzionalismo m konwen-cyonalizm m.

convenzióne / umowa /. convergènte (-werdżeri-) dążący do jednego punktu, zbieżny, convergènza (-ca) zbieżność f. convèrgere (konwerdże-)w dążyć, bieżyć do jednego punktu, convèrsa / siostra klasztorna, konwerska /.

conversare n rozmawiać, zabawiać się rozmową, conversazióne (-dzjo-) mowa /; = riceviménto (-cze-wi-) m towarzystwo n. cphversióne (konwer-) / przemiana /; zwrot m ; nawrócenie n.

convèrso m brat m klasztorny, convertibile dający się przemienić, nawrócić.

convertire a przemienić; nawrócić.

convertito m .nawrócony m, convertitóre m nawróciciel m. convessità / wypukłość /. convèsso wypukły, convincere (-wincze-) a przekonać.

convincibile (-winczi-) dający się przekonać.

convinciménto m przekonanie, przeświadczenie w. convinsi p, r convinto p, p od convincere.

convinzióne (konwindzjo-) / przekonanie, przeświadczenie n. convissi p, r convissuto p, p od convivere.

Convitare (-konwi-) a zaprosić, convitato m gość m zaproszony. Convito m uczta /, gody pl.\ biesiada /.

convitto m spółżycie n, obcowanie osób razem mieszkających ; konwikt m.

convittóre m wychowaniec m. convivale (-wiwa-) biesiadniozy ; discórsi convivali m,plur dysputy; rozmowy pl biesiadne, convivènza (konwiwenca)/epół życie n, wspólne, życie n.

(-kjo) to nakrywa /.

convivere n wspólnie z kimś żyć. i COiivocàre (-woka-) a zwołać, convocazióne (-dzjo-) / zwołanie n.

Convòglio (konwolljo) to odprowadzenie n, straż /, konwój w ; eskorta /; ~ funebre pogrzeb nt, orszak>m pogrzebowy, convòlvolo m powój m. convulsionàrio (konwul-) cierpiący ti a kurcze, convulsióne / kurcz to. convulso m kurczowy. Coonestare a upiększać; nadać czemu uczciwy pozór, obwijać w bawełnę.

cooperare ■»« współdziałać, cooperativa : società~(-czje-)/ towarzystwo n współdzielcze. Cooperativo (-wo) współdzielczy ; zawodowy.

cooperatóre m współdziałający, pomocnik to.

cooperazióne (-dz'o-)/pomoc/, wspólne z kim działanie, coordinare a uszykować, uporządkować, porządnie ułożyć. COOrdinazióne/uporządkowanie, uszykowanie n. coòrte / kohorta /; hufiec, stęp to.

coperchiare (-kja-) a przykryć na-krywą. copèrchio Copernico (-ko) to Kopernik »//. copersi p, r copèrto p, p od coprire

coperta / kołdra /, nakrycie w;

okładka / książki, copertina / kołderka /. copèrto nakryty, ciemny, przykryty ; òdio ~ to ukryta, skryta nienawiść /; èssere al ~ być pewnym, zabezpieczonym, copertura/ nakrycie, pokrycie n. còpia / odpis m ; = esemplare egzemplarz to; = quantità (-kuan-) obfitość /; bella ~ czystopis w; brutta ~ brulion m, pismo nie na czysto.

copialèttere m książka lub prasa

/ do kopiowania, copiàre a kopiować, odpisywać; naśladować.

copiatóre, copista m przepisy-wacz, kopista to. copiatura / odpisywanie n. copióne to rękopis kawałka teatralnego TO. copióso obfity.

coppa / czarka, czasza /, kubek to; tył głowy.

coppàie to pokost to kopalowy, coppèlla / tygiel to do czyszczenia srebra, złota; oro di ~ czyste, szczere złoto n. coppellare a czyścić srebro lub złoto w tyglu coppétta / bańka /. còppia / para /. coppière to podczaszy, cześnik m. coppo to dzbanek ; kielich ; oczodół to.

copribusto to ochraniacz m gorsetu.

coprimisèrie to dobry surdut, przykrywający będące pod nim gałgany.

copri piatti to przykrywka na talerze /.

coprire a przykryć, pokryć, okryć.

copritura f nakrycie, pokrycie, , przykrycie n.

Coprivivande (-wiwan-) m przykrywka chroniąca potrawy od much.

còpula / skojarzenie, spółko w a-nie n.

copulativo f-wo) w łączący, spół-kujący.

coràggio (-dijo) to odwaga /. coraggióso odważny, corale śpiewacki; società ~ / towarzystwo n śpiewackie, corallino koralowaty, czerwony jak koral, corallo to koral to. corame m skóry; obicia ^.skórzane.

m ból to; = condo-(-lljanca) / współczu-

corampópulo aw. wobec wszyst-

kiob.

eoràno TO koran m. coràta, coratèlla / osierdzie », worek to otaczający serce, coràzza (kor acca) / pancerz, kirys to.

corazzàre a okuć blachą, pancerzem.

Corazzàta / okręt pancerny, pancernik to. corazzière w kirasyer to.

Corba / kosz TO z łoziny, wikliny, corbellato TO koszykarz to. corbellàre a kpić, drwić, żartować z kogo; che si corbella! Pan żartuje!

corbellatóre to kpinkarz, drwin-karz, szyderca to. corbellatura / kpienie, drwienie, szydzenie ». corbelleria / głupota », kpinki, di winki pl. corbèllo to kosz to. corbèlli 1 esci, dla Boga, do dja-

bła.

corbézzola (-becco-) / jagoda Chróściny.

corbézzole! esci, dla Boga; do djabła.

corbézzolo TO chrościeniec w. corda / lina /; sznur, postronek TO

cordàme to sznury, powrozy, liny pl.

cordellina / sznur to. corderia / fabryka / sznurów-cordiàle serdeczny, cordiàle TO kordy al, środek to skrzepiający serce, żołądek, cordicèlla (-czel-) / sznurek, sznureczek to.

cordièra / szyja (u skrzypców)/. Cordiglio (-lljo) to sznurek to, który niektórzy zakonnicy

noszą, cord gliànza eie ».

cordon&re a szumować.

cordonatura / kpinki, drwinld

pt.

cordóne to sznur to, taśma /. cordonena / głupstwo n.

Corèa / Korea /.

CO(r)réggia / rzemień, pas, rzemyk to; = peto pierdziel to, pierdoła m.

COreggìàto to cep to. coreografia/sztuka / tańczenia, coreògrafo to choreograf m. Corfù / Korfu /. coriàceo (-czeo) twardy jak skóra, łykowaty, coriàndolo to kolendra /. coricàre C-ka-) a położyć ; ~ si r położyć się, położyć się do łóżka.

corifèo TO kierownik chóiu;

pierwszy baletnik. corimbo to okołek, baldaszek to. corista to chórzysta m\ = dià-pason m, im. widełkipl. stio-jowe.

cornàcchia (-kja) / wrona /. cornaggine (-dii-) / upartość, zaciętość /.

cornamusa / kobza /, dudy pl. cornàre n trąbić na rogu. cornàta / nbodzenie n rogami, corneo rogowaty. cornétta / trąbka /. cornétto TO rożek to, trąbka /; kornet to ; ~ acustico słuchawka /.

cornice (cze) / ramy jpZ. obrazu, gzyms to.

corniciàre (-czja-) a oprawić w ramy.

cornicióne (-czjo-) m gzyms «. corniòla / karneol to (minerà), corniòla / dereń to, jagoda / dereniowa.

cornista m trębacz to. corno (plur. le corna) m róg m; ~ da scarpe róg do wciągania butów ; non m’impórta un ~ gwizdam na to, niedbam o to. cornucòpia (-ko-) / róg to; obfitości.

88 —

yposażyć,

reć.

opar

corre

cornato rogaty ; becco ~ m rogacz to; mąż, któremu żona przyprawiła rogi. coro m chór to; = cantoria / chór v, ; in ~ jednogłośnie, corografia / znajomość / opisywanie krajów, corólla / korona / kwiatu, corollàrio m następnik to. coróna / korona f, wieniec m ; discorso della ~ mowa tronowa.

coronalo m fabrykant lub sprzedający różańce.

coronaménto m coronazióne (-dzjo-) / koronowanie »>, koron acya /.

coronare a koronować, uwieńczyć.

corpacciata (-czja-) / obżeranie się, obżarstwo n; fare nna ~ di qualche cosa napcbać brzuch czem.

corpacciuto (-czju-) brzuchaty, pękaty.

corpétto m kaftanik, gorsecik m. corpo m ciało n ; ~ di guàrdia straż /; corpo di bacco! ; ~ del diàvolo! do djabła. corporale cielesny; spirituale e ~ duchowy i cielesny, corporatura / budowa ciała, corporazióne (-dzjo-) / związek to, korporacya /.

Corpòreo cielesny. ~ corpulènto,tłusty, otyły, corpuscolo ^sko-) to cząsteczka /; atom to.

Corpusdómini m Święto » Bożego Ciała.

Corrado m Konrad to. corredare a w trzyć ; umeblow Corrèdo m wyprawa /. corrèggere (-dże-) a poprawić;

~ gir poprawić się. correggibile (-dżi-) dający się poprawić.

correggitóre m poprawiaez ; pan, ftądca m,

correità / współwina /. correlativo (-wo) względny, wyrażający wzgląd między dwoma wyrazami, correlazióne (-d/jo-) / wzgląd,

stosunek to.

correligionàrio (-dżjo-) to spół-, wyznawca m.

corrènte bieżący, płynący ; prezzo ~ m cena dzienna,targowa/; èssere al ~ mieć znajomość; méttere al ~zawiadomić; corrènte d’aria przewiew, ciąg to powietrza.

correntézza (-teeca) / przed-wczesność, porywczość /. correntina / mada biegunka /. correo współwinny.

Córrere a i n biegać, biedź, bieżeć; ~ pericolo być narażonym, wystawionym na niebezpieczeństwo; lasciàr ~ obstawać przy czem; corre voce rozchodzi się pogłoska ; il tempo corre czas uchodzi; oggi ricórre l’anniversàrio... dzisiaj jest rocznica; ci molto jest wielka różnica; ci corse poco che nie brakowało wiele, ażeby.

correspettivo (-wo) odpowiadający, odpowiedni; korzyść/, corresponsàbile wspólnie odpowiedzialny.

corrèssi p, r corrètto p, p od corrèggere.    [ność /.

correttézza (-tecca) / popraw-correttivo (-wo) poprawiający ; środek poprawiający, łagodzący to.

correttóre m poprawiaez, korektor m.

correzióne (-dzjo-) / poprawa/; poprawienie n ; casa di ~ dom m poprawy.

corridóio m korytarz m; treno a ~ pociąg z wagonami przechodnimi.

corridóre m biegun, wyścigowiec m.

r corróso p, p od

corrièra f wóz pocztowy m. Corrière to posłaniec, kuryer m ; = posta f poczta /; a volta di ~ odwrotnie.

Corrigèndo (-dżen-) m wycho-waniec m w zakładzie poprawy, corrispondènte m i/korespondent m.

corrispondènza (-ca) / kore-spondencya /; stare in ~ korespondować.

corrispóndere a i n korespondować, odpowiadać, corrispósi p, r corrispósto p, p od corrispóndere, corrivo (-wo) łatwowierny, corroborante, corroborativo (-wo) wzmacniający, corroborare a wzmacniać, corroborazióne (-dzjo-) / wzmocnienie n.

corródere a wygryzać, gryźć, toczyć.

corrómpere o psuć, zepsuć;

przekupić, corrósi p, corródere, corrosióne / gryzienie, wyżar-cie ».

corrosivo (-wo) gryzący, żrący, corrótto p, p corruppi p, r od corrómpere.

corrucciàrsi (-czjar-) r złościć się, gniewać się. corruccio (-czjo) to gniew m;

złość /; dąsanie się n. corrugare a marszczyć, corroscàre (-ska-) n migać się, iskrzyć się, lśnić się. corruttèla / zepsucie ». corruttibile ulegający zepsuciu ;

= venale (we-) przekupny, corruttóre to psujący, niszczyciel to.

corruzióne (-d»Jo-) / zepsucie n ; przekupstwo ».

corsa / bieg V, ; gara di corse wyścigi pi. ; di gran corsa w pełnym biegu; pèrdere la ~ spóźnić się na pociąg.

corsaro m rozbójnik morski, korsarz m; nave corsàra / okręt korsarski to. corse, corsétto m kaftanik nocny; gorset to.

corsi p, r corso p, p od córrere, corsia / chód m.

Corsica (-ka) f Korsyka /. corsière, corsièro m rumak to. corsivo (-wo) bieżący, szybki, płynny; caràttere ~ m pismo szybkie n; kursywa, druk naśladujący pismo /. corso w bieg to ; in ~ di stampa w druku; anno in ~ rok bieżący; parole in ~ słowa utarte ; fare il suo ~ wyszumieć, wy-szaleć.

corso korsykański.

Corso m Korsykanin m. corte / dwór w; ~ dei Conti trybunał rachunkowy to. cortéccia (-czja) / kora /. corteccióso (-czjo-) korowaty, corteggiaménto (-dżja-) m nadskakiwanie ti komu. corteggiare a i « nadskakiwać, przypochlebiać się. corteggiatóre m wielbiciel, zalotnik TO.

cortéggio (-dżjo) to orszak, poczet; dwór to.

cortèo to orszak to; ~ funebre pogrzeb, orszak to pogrzebowy ; — nuziale orszak to ślubny, cortése grzeczny, uprzejmy, cortesia grzeczność, uprzejmość /; per ~ przez grzeczność, uprzejmie.

cortézza (-tecca) / krótkość ;

~ di mente ograniczoność /. cortigiana (-dżja-) / zalotnica, nierządnica f.

cortigianata, cortigianeria / dworskość, intryga dworska, służalczość /.

cortigiano TO dworzanin m; służalczy.

cortile to podwórze n. cortina / zasłoua /.

najprostsze.

(-wa-) / pańszczyzna,

cortinàggio (-dżjo) m zasłona/;

kotara nad łóżkiem /. corto krotki; essere a ~ di quattrini mieć mało pieniędzy; la più corta najwięcej pojedyncze, corvàta robocizna /.

corvétta (-wet-) / korweta /. corvino (-wi-) m czarny jak kruk, kruczy.

corvo ( -wo) m kruk to. cosa / rzecz /; che ~ co; qualche ~ trochę, nieco; a che ~ na co ; tante belle cose a.... pozdrowienie serdeczne.... cosàcco (-sakko) m kozak to. coscétto (-szet-) m udziec to. còscia (koszja) / udo w; — di mònaca rodzaj śliwek, cosciale to nagolennik m. cosciènza (koszjenca) f sumienie w; = consapevolézza (-wo-lecoa) / przytomność /; mano Sulla ~ z ręką na sercu, coscienzióso (koszjendzjozo) sumienny.

còscio (-szjo) m udo n ; udziec to ; łopatka /.

coscritto to popisowy, rekrut to ; padri coscritti pl. radcy miejscy pl.

coscrizióne (-dzjo-) / branka/; pobór to.

coserélla / błachostka f.

COSÌ avv. tak, tym sposobem ; un anno — taki rok; - fosse vero gdyby tylko prawdziwem było. cosicché (-kè) avv tak że. cosiddétto TO tak zwany. COSÌ(f)fàtto to taki, podobny. Cosina / mała rzecz /. cosino to bęben, pędrak to. cosmètico (-ko) kosmetyczny, còsmico to kosmiczny, cosmo to wszechświat n. cosmogonia / kosmogonia /. cosmografia / kosmografia /. cosmògrafo to kosmograf to. cosmologia (-dżia)/kosmologia/.

cosmològico (-dziko) kosmologiczny.

cosmopolita to kosmopolita m. COSO to rzecz/; dureń, głupiec to. cospàrgere (-dże-) a pokropić,

zrosić.

cospàrsi p, r cospàrso p, p od cospàrgere.

cospetto m widok to, oblicze n, obecność /; ~ di Bacco I dia Boga; do djabła, cospicuo (-kuo) znaczny, widoczny, okazały.

cospirare n sprzysięgnę się, spiskować.

cospiratóre m sprzysiężony, spiskowiec TO.,

cospirazióne (-dzjo-) / sprzysię-żenie, spisek to.

cossi p, r cotto p, p od cuocere, costa / zebro n; wybrzeże morskie n; = lato to bok w. costà avv. tam, tamże, costaggiù f-dzjù) avv. tam. na dole. costante stały; quantità — / stała w matematyce. Costantino to Konstantyn m. Costantinopoli / Konstantynopol w.

costanza (-ca) / stałość /. Costanza / Konstancya /; lago di ~ jezioro n bodeńskie, costàre n kosztować, costassù avv. tam na górze, costato to pierś /; żebra pl. ; boki pl.

costeggiàre (-dżja-) a płynąć wzdłuż wybrzeży, costèi / ta. costellazióne (-dzjo-)/konstela-

cya f.

costeréccio (-czjo) m schab, boczek wędzonki to. costernare a przerażać, zatrwożyć.

costernato zatrwożony, przerażony.

costernazióne (-dzjo-) / przerażenie n ; trwoga/; przestrach m. costi avv. tam.

costièra J brzeg m morski, costière m statek m przeznaczony do żeglugi przybrzeżnej, costipaménto ita zatwardzenie, zaparcie n. stipare

co

a ścisnąć ;

m zmu-

grze*

a zapchać, zaprzeć, costipato zapchany, zaparty ;

= raffreddato m zaziębiony, costipazióne f-dzjo) / zaziębienie n; ~ di ventre zatwardzenie, zaparcie n stolca, costituènte Zgromadzenie, ciało prawodawcze n; assemblèa ~ / zgromadzenie, ciało prawodawcze.

Costituire (io kostituisko) a stanowić, postanowić, utworzyć ; ~ 8Ì r utworzyć się; costituirsi parte civile jako skarżący cywilnie występować. Costitutivo (-wo) stanowiący co, tworzący.

costituto m przesłuchanie obwinionego n.

costituzionàle (-dajo-) konstytu-cyonalny.

costituzióne / konstytucya /. costo m cena / ; prezzo di — to oeny fabryczne pl ; a costo di .. .(inf.) na niebezpieczeństwo ; ad ogni costo ! za każdą cenę. cóstola / żebro n; - di vitèllo kotlet cielęcy to; vivere alle céstole di qnalcuno żyć na czyjś koszt.

costolétta, cotolétta/kotlet to; - alla milanése kotlet po wie-deńsku.

costolóne TO żebro n. [wany. costoluto żeberko waty, żłobko-costóro prbn.t m i f ci, te. costóso kosztowny, costrettivo (-WO) zatrzymujący, ściśnięty, zmuszony, costrinsi p, r costretto p, p od costringere, costringere (-dże-) zmusić.

costringiménto (-dzi-) ezenie, znaglenie; ściśnienie ».

costruire (io kostruisko) a budować.

costrùssi p, r costrutto p, p od costruire.

costrutto m budynek m; = vantàggio (-dżjo) m korzyść /; = senso m zmysł in, myśl /, sens m.

costruttóre m budowniczy, budujący m

costruzióne (-dzjo-) / budowa /. costui ten.

costumanza (-ca) / obyczajność /; zwyczaj m.

costumare » być przyzwyczajonym, zwyczajnym, costumatézza (-tecca) / oby-* czajność, skromność /. costumàto uobyczajony, czny, oywilizowany. costume to obyczaj m. costura f szew; spianare le costure (le céstole) a qualcuno wygarbować komu skorą, cotale taki.

cotanto taki, tak wielki, cote / osełka /; brusek m. coteghlno (-ki-) to rodzaj grubej kiełbasy.

coténna / skóra słoniny, zgrubiała skóra /.

cotennóso pokryty zgrubiała skórą, błoną.

cótica (-ka) / twarda, zgrubiała skóra, błona /. cotidiàno codzienny, cotógna (-nnja) / pigwa /. cotognéto to galareta f, mus m z pigwy, cotógno (-nnjo) m jabłko «;

mela cotógna f pigwa /. cotóne m bawełna /; ~ fulmi⁵-iiante bawełna / strzelnicza, cotoncrie/, pl. towarypl. bawełniane.

cotonificio (-czjo) w przędzalnia / bawełny.

cotonina / materya bawełniana; wata /.

cotta / kuta; komża /.

razem

rta ecc. o n, ja-

[gia /.

craniologia (-dżia) / kraniolo-cràpula/huìatyka/; obżarstwo, pijaństwo n.

crapulare n hulać, zbytkować. crapulóne to hulaka, żarłok m. crasso niezgrabny, gruby, cratère m krater m, cravatta (-wat-) / krawatka /; fare le cravatte lichwą się zajmować.

cravattàio to ten, co robi krawatki.

Cotta /odwar t»; pieczenie n; odwar m piwa.

OOtticcio (-czjo) na pól pijany, podchmielony.

cottimista w robotnik m pracujący na akord.

Cóttimo m akord m. cotto ugotowany; spalony; oszołomiony.

COttóia / gotowanie n.

COttóio w dający się łatwo ugotować. .

Cottura / gotowanie; pieczenie n ; di prima ~ zagotować na raz. COtÓrnO to koturn to.

Cova (-wa) / zalążek, zaród m. COVàre a i n siedzieć na jajach, wysiadywać pisklęta ; ~ il fuoco grzać się przy.ogniu; ~ il letto leżeć długo w łóżku. COvàta (kowa-) / pisklęta wysiedziane ; zaród m. Covatura / siedzenie n na jajach, coverta ecc. (-wer-)w. cope ©ovile (-wi-) to legowiska fflfi / dzikiego zwierza.

COVO (*wo) m jama, nora /.

covóne m snop to.

coasàre (kocoa-) a bóść rogami ;

~ 8Ì r zderzyć się, zetknąć się. COZZŚtft/ uderzenie^ nbodzenie n. COZZO (cocco) to uderzenie n ; fare ai cozzi wzajemnie się rogami bóść.

cozzóne to pośrednik, faktor to. Cracovia (-kowja) / Kraków m. crampo w kurcz to. crànio m czaszka /.

cràzia (-dzja) / krajcar m. creanza (-ca) / wychowanie w. creanzato obyczajny, dobrze wychowany.

creare a stworzyć, tworzyć; = nominare mianować, creativo (-wo) twórczy, creato m wszechświat to. creatóre to stwórca; twórczym, creatura / istota /. creazióne (-dzjo-) / stworzenie n; = nòmina / nominacya/; wybór m.

crébbi p, r cresciuto p, p od créscere.

credènte wierzący, credènza (-ca) / wiara /; kredyt to.

credenziali/, pi. listy pl. uwierzytelniające.

credenzière (-dzje-) m kreden-

carz m.

crédere ain wierzyć; a mio ~ według mego zdania, credibile podobny do uwierzenia, dający się uwierzyć, credibilità / wiarogodnosć /. crédito m kredyt m; = fama / sława /; méttere a ~ komuś przypisać na dobro, creditóre m wierzyciel m. credo "i wyznanie n wiary, credulità / łatwowierność /. crédalo łatwowierny, crema / krew m. cremàre a spalić, crematóio w piec w służący do palenia zwłok.

cremazióne (-dzjo-) / palenie « zwłok.

cremisi to karmazyn m. cremóre to winnik, kamień m winny.

crepa / rozdarcie «, rozpadlina, rysa /.

ore p àccia / crepàccio (-czjo) m wielka szpara, rozpadlina /. crepacuore (-kuo-) m, ina. boleść /, rozdarcie serca.

na

crepnpélle : ridere a ~ im. pęknąć, trzasnąć ze śmiechu ; mangiare a ~ napchać sobie brzuch.

crepare n pęknąć, trzasnąć ; ~ dalle risa zaśmiać się śmierć; — di salute świecić się od zdrowia, być pełnym

zdrowia.

crepatura / szczelina, szpara, rozpadlina /.

crepitare n trzeszczeć, chrzęścić, crepito w trzeszczenie n. crepùscolo m mrok, świt, brzask

Ul,

crescèndo (-szen-) m przyrastanie, pomnażanie n. crescènza (-ca) / wzrost tn ; roś-nienie n ; wyrastanie n ; àbito a ~ suknia /, ubranie na wyrost ».

créscere (-sze-) a in róść, wzrastać, wyrastać.

.cresciménto (-szi-) m rośnięcie », przyrost m.

crescióne (-szjo-) m rzeżuchar/, cresciuta ( szju-) / wzrost tn. crèsima / krzyżmo » ; olej święty tn, bierzmowanie w. cresimàndo m ten co ma być bierzmowanym, cresimàre a bierzmować.

Creso m Krezus w. crespa / marszczka /, zmarszczka /; fałd «/.

crespo m zmarszczony, pofałdowany.

cresputo m fałdzisty, kędzierzawy.

cresta / grzebień, szczyt, wierzchołek tn.

crestàia / modoiarka crestomazia (-dzia) / chrestoma-

tja /.

Creta / Kreta /, creta / glina /. cretàceo (-czeo) gliniasty, cretineria / głupota /. cretino m kretyn, głupiec m. cretóso zawierający glinę.

cribrare a przesiewać, wybierać cribazióne (-dzjo-) f przeaiewa-nie n.

cricca (crikka) / klika /. cricche! (-ke) tnv. trzask m. cricchiàre (crikkja-) n brząkać, chrzęścić.

cricchio (-kjo) m chrzęści enie, brząkanie n.

criminale kryminalny, karny, criminalista m kryminalista w. crimine m zbrodnia /. criminóso zbrodniczy, crine m włos koński; włos m. crinièra / grzywa /. crino ui włos m koński, crinolina / krynolina /. cripta, critta / krypt m. crisalide / poczwarka /. crisaiìtémo m chryzantema /. crisi / kryzis /.

crisma m olej m święty, krzy-źmo n.

crisòlito chryzolit m. cristallàio m handlarz m towarów szklanych.

cristallame m naczynia pi. kryształowe. szklane, cristalleria / fabryka wyrobów kryształowych f. cristallino jasny, przeźroczysty jak kryształ.

cristallizzare (-licea-) a krystalizować.

cristàllo m kryształ w. cristianésimo m chrześcijaństwo ».

Cristiània / Krystyania /. cristianità / chrześcijaństwo n, świat m chrześcijański, cristianom chrześcijański; chrześcijanin m.

Cristo m Chrystus m ; avanti (dopo) ~ przed Narodzeniem Chrystusa.

Cristoforo m Krzysztof m. critèrio m kryteryum » ; = giudizio m rozum wi; farsi 1U1 -idea /.

critica (-ka) / krytyka J.    /

criticare a krytykować; ganić. » criticato re m krytykujący, przy-ganiacz, zrzęda, critico (-ko) rn krytyk m. criticóne m przyganiacz, zrzęda

m.

crittogama / kriptogama /;

(choroba grzybów i winogradu). crìttógamo skrytopłciowy. crittografia / pismo tajemne, crivellare (-wel-) a przebić, przedziurawić, przeszyć, crivèllo m sito n.

Croàto m Kroat.wi.

Croazia (-dzja) / Kroacya /. croccante chrzęszczący, trzeszczący; piernik, placek migdałowy.

crocchétte (-ket-) /, pl. krokie-tki pl.

crocchétto (crokket-) m haczyk m. crocchiare « i « bić, grzmocić, crócehio (crokkjo) m grono osób rozmawiających, croce (-cze) / krzyż m. crocefisso, crocifisso (-czi-) m krucyfiks m.

crocevia (via Crucis) / droga

krzyżowa /.

crociata (-czja-) / krucyata, wyprawa f kr/yżowa. crociato m krzyżownik, krzyżak m.

crociato m droga / krzyżowa, crocicchio (-czikkjo) m droga / krzyżowa.

crocièra (-czje-) / konstellacya z czterech gwiazd złożona, krążenie n statków wojennych po morzu.

crocifero (-czi-) w niosący krzyż ; piante crocifere /, pl. rośliny krzyżowe.    [żować.

crocifiggere (-dże-) a ukrzy-crocifissióne / ukrzyżowanie n. crocifissóre m wbijający na krzyż.

crocióne (-czjo-) m duży krzyż

m ; fare un - su qnalehe cosa

nie chcieć nio wiedzieć •

czemś.

crogiolare (-dżjo-) a dusić w ogniu, smażyć; ~ si r in qnal-ehe cosa pastwić się nad czem. crogiuólo (-dżjo-) m tygiel do topienia kruszczów. crollare a i n ohwiać, wzruszyć, wstrząsnąć, zachwiać, crollata / chwianie, wstrząśnie-nie, wzruszenie n ; ~ di spalle ruszenie ramionami, crollo m wstrząśnienie, zachwianie, zapadnięcie, zawalenie n. croma / ósemka / (nuta).

(Tomo rn chrom m. cromolitografia / druk barwny

m.

crònaca (-ka) / kronika /. crònico (-ko) chroniczny, przewlekły.

cronista m kronikarz, sprawozdawca m.

cronologia (-dżia) / chronologia /.

cronològico (-dziko) chronologiczny.

cronòmetro m chronometr m. crosciare (-szja-) « trzeszczeć, pryskać.

crosta /strup ~ del pane skórka / chleba; ~ lattea ogniopiór, strup m u dzieci małych.

crostàceo (-czeo) skompiaaty; skorupiak m.

crostata / tort m z owoców, crostino m grzanka / z chleba. crostóso strupiasty, skorupiasty. crucciare (-czja-) a trapić się, gryźć się, martwić się. cruccio (-czjo) m gniew m, złość /; strapienie, zmartwienie n. cruccióso zrzędny, zgryźliwy, crudèle okrutny, crudeltà / okrucieństwo n. crudèzza, crudità / szorstkość, surowość, twardość /. crudo surowy; = duro twardy, cruènto krwawy.

a na-, we-

crnmfro m łamistrajk m. orana / uszko w igły. crup m, inv. kmp, dławiec to. crusca (-ska) / otręby ; wybiórki pl.\ 1* Accadèmia della Crusca nazwisko akademii florenckiej i słownika języka włoskiego wydanego przez nią. » cruscante słówkołów, pod-chwytywacz to słów. cruscheggiare (-skedżja-) i śladować czystość języka dług akademii Crusca, cruschévole (-wo-) będący w rodzaju akademii Crusca ; pedant m.

cruscóso (-sko-) otrębiasty. cnbàre a podnosić do trzeciej potęgi.

cubatura / kubatura /. cubico (-ko-) sześcienny, cubitale łokciowy; lettere cn-bitàli olbrzymie czcionki, głoski pl.

cubito m łokieć m. cubo m aześcienny ; kostka /, sześcian to.

cuccàgna: paese della ~ kraj obfitujący we wszystko, cuccare (kukka-) a przywodzić;

— 8Ì r dostać, otrzymać, cuccia, cuccétta (-czja), (-czet-) / psia buda /; łóżko n, kabina / do spania.

cucchiàia (kukkja-) / wielka łyżka f.

cucchiaiata / pełna łyżka /. cucchiaino to łyżeczka do kawy, herbaty /.

cucchiàio m łyżka /. cucchiaióne m duża łyżka / do nabierania zupy. cncciàre (-czja-) a położyć, leżeć;

cuccia 11 połóż się, leż. CUCCiolo (kuczjo-) m mały piesek to pokojowy, który na kolanach leży.

CUCCO (-ko) to wyraz dziecinny, jajo; mam in synek.

cnccù ! (kukkù) m, inv. kukułka /; far ~ bawić się w ciuciubabkę.

cuccuma / dzbanek na kawę to, cucina (-czi-) / kuchnia /; ~ economica kuchnia / ludowa, cucinàbile dający się ugotować, cucìnàre a gotować, cucinière to kucharz to. cucire a szyć. cnc'ito (-czi-) to szycie n. cucitóre to (femm. -trice) krawiec m, ten co szyje; szwaczka /. cucitura / szew m. cuculiare a szydzić z kogo, drwić z kogo.

cuculo to kukułka /. cucurbita / dynia, bania f. cuffia f czepek to; budka / suflera w teatrze, cugina (kudżi-) / krewna /. cngino to krewny m.

Clii pron., inv. czyj, którego, której, których, któremu, którym.

culata / pderzenie n w tyłek, pośladek.

culatta J tylna część /; pośladek TO.

culinària : arte ~ / sztuka kulinarna /.

cni la / kołyska /. cullare a kołysać, cnlminànte : punto ~ m punkt kulminacyjny to.

CÙ1 mine m wierzchołek to. culo m dupa /, tyłek to. cólto to wyznanie n; cześć /, uwielbienie n\ ministro dei Culti ministerstwo n wyznań, cultore to kultor, czciciel to. cultura / kultura /; wykształcenie n.

cumulare a nagromadzić, cumulativo (-wo) nagromadzony, wszystko obejmujący. Cumulatóre m nagromadzacz to. cumulazióne (-dzjo-)/nagromadzenie n.

cumulo to kupa /, stos m.

na sercu.

uważać na co; si r troszczyć się o co.

curatèla / kuratela, opieka /. curativo (-wo) leczniczy, curato to proboszcz m. curatóre opiekun to. curia / sąd, trybunał m sądowy, curiale kuryalny.

e n.

cnna / kołyska, kolebka /. cuneo to klin to. cunicolo (-ko-) m podziemny ganek, korytarz m. cuòca (kuoka) / kucharka /. cuòcere (-cze-) o i n gotować. CUÒCO (kuoko) to kucharz m.

cuòio mr(plur. le cuòia) skóra /; tirar le cuòia wyciągnąć nogi, zdechnąć.

cuòre, core m serce n; stare a ~ leżeć

cupè to, mj. przedział to. cupézza f-pecca) / głębia, głębokość /.

cupidigia, cupidità/chciwość/;

łakomstwo n.

Cùpido chciwy, łakomy, cupo głęboki, cupola / kopuła /. cupóne to kupon m. cura / piecza /, staranie n; leczenie n; ~ d’ànime duszpasterstwo n. curàbile wyleczalny, curare (ku-) a mieć pieczę, staranie ; leczyć ; = badare

curiosare n ciekawie przysłuchiwać się.

curiosità / ciekawość /. curióso ciekawy ;    = strano

szczególny.

curro to walec, wałek to. cursóre to woźny, komornik sądowy m. curóle karalny, curva (knrwa) / krzywizna /. CUTVàre a krzywić, skrzywić;

~ si r zgiąć się, skrzywić aie. curvatura / zgięci curvilineo (-wi-) krzywolinijny. curvo (kurwo) krzywy, zgięty, cuscinétto (-szi-) to poduszeczka/. cuscino m poduszka /; zderzak m (puffer) wagonu kolejowego, cuspide / szczyt to. custòde to strażnik, stróż, dozorca m ; àngelo ~ anioł stróż

TO.

custòdia / dozór m, stróżowanie

n.

custodire (io kostodisko) o strzedz, pilnować, cutànea : malattia ~ / choroba skórna /. cute / skóra /.

cuticàgna (kutikannja) / kark

TO.

cutrétta, cutréttóla/ pliszka /. czar (car) m car m. czarina / carowa /.

Czeco (czeko) m Czech m.

D.

da pr., od dare.

da prep. od, do, z; Ritorno da Roma wracam z Rzymu; non bo niente da scrivere nie mam nic do pisania; egli non aveva da vivere nie miał z czego żyć ; fa tutto da sè robi wszystko sam; sala da pran

zo sala jadalna; vestito, da prete strój księży; cart da scrivere papier do pùania dabbenàggine (-dżi-) /dobrodu-szność, poczciwość /. dabbène poczciwy, rzetelny, prawy.

daccanto prep. obok.

panna, pa-

n naślado-

Z po-

daccapo (dakka-) avv. jeszcze

raz.

dacché (dakkè) cong. i avv. odkąd.

dàdaolo tra niedorzeczne, głupie pieszczoty pi.

daddolóne tra modniś, strojniś tra. daddolóso głupi, błazeński, niedorzeczny.

dadeggiare C-dżja-) «in grad w kości, kosterowad. dado tn kostka /, sześcian m ;

kośd do grania /. dflffàre m robota /. daga /szpada / krótka i szeroka; broń f przy boku noszona; miecz tra.

dagherrotipia (-ge-) / dagero-typia /.

dagli prep, da » art. gli.

(fàgli (-lii) imper. daj mu, zatrzymaj go.

dai prep. da i arł. i. dai pr.t od dare, dàino tra daniel m. dal, dalla, dalle, dalio prep. da i arł. il, la, le, lo. dàlia / dalia; georginia /. dalli = dagli.

Dàlmata tra Dalmatyniec tn. Dalmàzia (-dija) / Dalmacya /. dama / dama, pani /; gra f w warcaby.

damare a dojechać do damy, zrobić damą (grając w warcaby), damascàre (-ska-) a wyrabiać tkaniną w deseń, damascato adamaszkowy, damascèno (-sze-) z Damaszku, damaschina (*ski-) / klinga, szabla / damasceńska, damaschino damasceński. damŚSCO (-sko) m adamaszek tn. damerino tn trefniś, fircyk tn. damigèlla (-diel-) / nienka /. damigiana (-dżja*) / wielka flaszka oplatana, oplatanka /; fare una — zrobić gruntownie tiasko, przepaść.

I P

damo tra kochanek, galani rat. danaro m pieniądze pi. ; danari contanti pl. gotówka f. danaróso pieniążny, dobrze uposażony.

danda / pasek tn.

Danése tn i / Duńczyk tra. Danimórca (-ha) / Dania f. Daniele tra Daniel tra. dannare a potępić; far ~ l’ànima do rozpaczy przyprowadzić ; ~ si r być potępionym ; ~ ~ l’anima na śmierć sią udrączyć.

dannato tra potępiony, potąpie-niec tra.

dannazióne (-dzjo-) f potąpie-nie n.

danneggiamento (-dżja-) m u-szkodzenie n. danneggiare a uszkodzić, danneggiatóre tra wyrządzający szkodą.

danno pr., od dare, danno tra szkoda /. dannóso szkodliwy, dante tra daniel m.

Dante tra Dante tra. danteggiare (-dżja-) wać Dantego, dantésco (-sko) dantejski. Dantista m badacz Dantego w». Danubio tra Dunaj tra. danza (*ca) / taniec tra. danzare n tańczyć, danzatóre w (femm. -trlce) tancerz tra.

Danzica (-cika) f Gdańsk tra. dappertutto avv. wszedzie. dappiè, dappièdi avv. u stóp, z dołu.

dappocàggine (-kadzi-) / niezdatność, nieudolność /. dappòco avv. niezdatny, dappòi avv. potem, dappoiché (-kè) cong. gdy potem, dapprèsso avv. zbliska. dapprima avv. z początku, zaraz, dapprincipio (-ozi-) avv. czątku, od początku^

Dardanelli w, ;>/. Dardanele pl. dardeggiare <-dżja-) « ciskać groty, rzucać pociski, dare a i wdawać, dać; ~ del tn tytułować przez ty ; ~ si r poświęcać się; pnò darsi jest możebnem, może być ; se SÌ dà il raso jeżeliby ten przypadek miał nastąpić ; dare sul giardino wychodzić na ogród; ~ alla testa do głowy iść. dàrsena / port m. data / data /; in data di....

pod datą, z datą. datare a datować, dateria / papieska kancelarya w Rzymie, zarządzająca beneficiami, wsparciami, dativo (-wo) m trzeci przypadek tn.

dato oddany, dany. datóre m (femm. -trice) dawca Vi ; dawczyni /. dàttero tn daktyl tn. dàttilo m daktyl m, (owoc), daktyl ni (stopa wierszowa). . dattilografia / pisanie na maszynie w.

dattilògrafo m piszący na maszynie.

dattórno pr/p. i aw. naokoło, wkoło, dokoła, davanti prep. i aw. przed, davanzale (-wanca-) m gzyms przy oknie; przód tn ołtarza, davanzo m i aw. w nadmiarze, llàvide (-wi-) tn Dawid tn. davvéro (dawwe-) aw. doprawdy, rzeczywiście.

dawicino (-wiczi-) aw. w bliskości.

daziàbile (-dzja—) podlegający opłacie, oclenin. daziare a oclić, opłacić, daziàrio (-dzja-) celny; cinta daziaria f okręg tn ; linia / cłowa, akcyzowa, dàzio tn cło u.

dazzainóło (dacca-) m książka cłowa /.

de' = dei. dea / bogini /.

debellare a zawojować, podbić,

ujarzmić.

debellatóre m zwycięzca m. debilitare a osłabić, débito m powinność /, dłng, obowiązek w; al tempo - w stósowną porę ; = dovére obowiązek m ; ~ pubblico dług państwowy m.

debitóre m dłnżnik m ; andar ~ być winnym, débole słaby.

debolézza (-lecca) / słabość /. debuttàre n pierwszy raz na scenie występować, debutto vi debiut m. deca, dècade (-ka) / dziesiątek, dekada /.

decadènza (-ca) / decadimento m upadek m.

decadére (-ka-) n upaść ; ~ da un diritto być pewnego prawa pozbawionym.

decàgono m dziesięciobok, dzie-sięciokąt m.

decagrammo, ~ a, m dekagram tn. decàlitro m dziesięć litrów, decalcomania ( kalko-) / obraz odbity na kalce.

decàlogo m dekalog m ; dziesięcioro przykazań bożych, decàmetro m dekametr decampare : ~ da qualche cosa n zrzec się czego, decàna / przełożona /. decanàto m dziekanat m. decano m dziekan w. decantare a wychwalać, decantazióne (-dzjone) f odce-dzenie, ustanio n się. decapitare (-ka-) a ściąć, decapitazióne (-dzjo-) / ścięcie, decasillabo m dzięsięciozgło-skowy.

decèdere (-cze-) n umrzeć, decémbre =_ dicembre, decèmviro ro jeden z dziesięciu mężów.

centralizować.

[czo.

decisaménte (-czi-) atn. stan o w-decisi p, r deciso p, p od decidue.

decisióne / rozstrzygnięcie w. decisivo rozstrzygający, deciso (-ozi-) rezolutny, odważny, zdecydowany, declamare o de declamatóre m deklamator to. declamazióne (-dzjo-) / dekla-macya /.

declinàbile dający się deklino-wać, odmieniać.

deelinaménto m chylenie się do upadku w; schyłek n. declinare a in chylić się, nachylić się, zniżyć się; = diminuire zmniejszyć, declinazióne (-dzjo-) / nachylenie n, pochyłość/; zboczenie n. declive (-we) pochyły, spadzisty ; =C declivio (-wjo) m pochyłość, spadzistość /.

decennale dziesięcioletni, decènne dziesięcioletni, decènnio to dziesięciolecie n. decènte (-czen-) przyzwoity, skromny, należyty.

decentraménto to odśroikowa-nie n, decentrai izacya /. decentrare a odśrodkować, de-[tość /.

decènza (-czenca) / przyzwoi-decésso to śmierć/, decidere (-czi-) a rozstrzygnąć, postanowić.

decifrabile dający się odcyfro-wać, odczytać.

deciframénto m odcyfrowanie n. decifrare a odcyfrować. decifratóre (-czi-) to ten co odcyfrowuje.

decigràmmo m decigram to. decilitro m decilitr to. dècima / dziesięcina /. decimile dziesiętny, decimare (-czi-) a dziesiątkować, decimetro m decymetr to. dècimo dziesiąty, decina = diecina.

Hamować.

decollare (-kol-) a odciąć głową,

ściąć.

decollazióne (-dzjo-) / ścięcie *-decomponente rozkładający, decompórre a rozkładać, decomposizióne (-dzjo-) / rozkład m; gnicie n. decorare (-ko-) a ozdabiać, przystroić; ~ qualcuno d’un ordine order komu nadać, decorativo (-wo) ozdabiający, decoratóre m dekorator to. decorazióne (-dzjo-) / ozdobienie n; = órdine to order m. decòro (-ko-) to ozdoba /, zaszczyt w.

decoroso przyzwoity, zaszczytny, decorrènza (-ca)/termin m, czas upłyniony to.

decorrere n biedź,upływać; a~ del primo.... od pierwszego policzywszy.

decórso (-kor-) upłyniony, miniony.

decòtto «a odwar m. decreménto « ubywanie n, ubytek m.

decrepitézza (-lecca) / starość/;

wiek podeszły decrèpito starszy, słaby, decrescènza (-sferica) / ubytek

m,    ubywanie n decréscere » ubywać, decretàre a postanowić, zawyrokować.

decréto m dekret w, rozporządzenie n.

decretório postanawiający, decùbito (-ku-) zt odleżyna /. dècuplo dziesięciokrotny. Dèdalo to Dedal to. dèdica (-ka) / przypisanie dzieła

n,    dedykacya /.

dedicare a poświęcić komu dzieło.

dedicatóre to dedykujący, dedicatória / dedykacya /. dedicazióne (-kadźjo-) / dedykowanie n.

dèdito oddany, przychylny.

niądze.

naru-

dedizióne / poddanie się. deducibile (-czi- ) dający się z czego wyprowadzić, dedurre a wyciągać, wyprowadzać wniosek, wnioskować ; = derivare (-w#-) pochodzić, wypływać.

deduttivo (-wo) wyprowadzony, deduktywny.

deduzióne (-dzjo-) / wniosek wyprowadzony.

defalcaménto to odciągnienie, odtrącenie n.

defalcare (-ka-) a odtrącić, potrącić.

defalco (-ko) to odtrącenie n ; odciągnąć.

defecare (-ka-) a wyklarować, defensionale broniący się. deferènte doprowadzający; powolny.

deferènza (-ca) f wzgląd m, uszanowanie n.

deferire (ię deferisko) a i n o-kazać wzgląd, uszanowanie dla kogo; uledz; ~ qualcuno al tribunale pozwać, zaskarżyć kogo do sądu.

defezionare (-dzjo-) n odpadać, opuścić kogo.

defezióne / odpadnięcie n. deficiènte (-czjen-) brakujący, niedostateczny, niedokładny, deficiènza (-czjenca) / brak to. definibile określny. definire (io definisko) n kreślić, oznaczyć; *=* determinare o-znaczyć.

definitivo (-wo) ostateczny, definito m czas przeszły w. definizióne (-dąjo-) / określenie, oznaczenie w.

defloràre (i pozbawić dziewictwa, panieństwa; rozprawiczyć. deformare a oszpecić, zniekształcić.

defórme szpetny, zniekształcony, deformità / oszpecenie, zniekształcenie n.

defraudare a okraść, sprzeniewierzyć, naruszyć cudze pie-[ wiercą to. defraudatóre m oszust, sprzenie-defraudazióne (-dzjo-) / szenie n, cudzych pieniędzy, defunto zmarły.

degenerare (-die-) n zwyrodnieć, wyrodzić się.

degenerazióne (-dzjone) / zwyrodnienie n. degènere zwyrodniały, degènte (-dż^-) zamieszkały ; ~ all’ospedóle obecnie w szpitalu degli prep. di * art. gli. deglutire a połknąć, deglutizióne (-dzjo-) / połykanie, połknięcie n. degnamente (-nnja-) avv. godnie, w godny sposób, degnare a uczcić, uszanować, ocenić, słusznie osądzić; ~ si n i i' raczyć.

degnazióne (-dzjo-)/życzliwość, łaskawość /, wzgląd m. degno (-nnjo) godny, degradare ai n zdegradować,

poniżyć.

degustare n kosztować, [stety. denl esci, ach, dla Boga, nie-dei prep. di i art. i. dei m. pi. (sing. Dio) BogowU m, pl.

deicidio (-czi-) m bogobójstwo;

umęczenie n Chrystusa, deificare (-ka-) a ubóstwiać, deità / bóstwo n. del prep. di i art. il. delatóre m donosiciel to. delazióne (-dzjo-) / doniesienie u, donos to.

delegare a wysłać w jakim celu, zdać, przelacNsa kogo. delegato to upoważniony, delegat w; ~ apostòlico delegat to apostolski; ~ di pubblica sicurézza komisarz m policyi. delegazióne (-dzjo-) / zlanie na kogo władzy; komis&ryat m policyi.

deletèrio burząoy, niszczący. DelfillàtO m Dólfinat tn. delfino m delfin m. deliberare a radzić nad czem, obradować, umyślić, deliberatamente avv. umyślnie, deliberato rozmyślny, rezolutny, energiczny*!

deliberazióne (-dzjo-) / narada/;

postanowienie n, uchwała /. delicatézza (-katecca) / delikatność /.

delicatézze /, pl. delikatesy pl., doskonałość.

delicatino słabowity, niewytrzy-mały.

delicato delikatny, delimitazióne (-dzio-) / sprostowanie granicy n. delineaménto m rys, zarys to, nakreślenie n.

delincare a określić, nakreślić.

delinquènte (-kuen-) to i / prze-stępoa m.

delinqućnza(-ca)/przestępstwo n. delinquere (-kue-) n przewinić, popełnić przestępstwo.

deliquio (-kujo) to omdlenie n. deliraménto m szalenie, gadanie v od rzeczy jak w gorączce, deliràre n szaleć, gadać od rzeczy jak w gorączce, delirio m szaleństwo n, szał tn, gorączka /.

delitto m występek to, przestępstwo n.

delittuóso występny, zbrodniczy, delizia (-dzja) / rozkosz m ; vivere nelle delizie zabawa, przyjemność /. deliziare n bawić, zabawiać się, opływać w rozkoszach, delizióso rozkoszny, dell», della, delle, delli, dello prep. di i art. 1», la, le, li, lo. delta / delta n.

delùdere a złudzić, zwieść, omamić, oszukać.

delusi p, r delùso p, p od deludere.

delusióne / złudzenie, omamienie n.

demagogia (-dzia)/demagogia/. demagogo m demagog tą. demaniale domenialny; bene ~ m dobra państwowe, domeny pi. demànio to- domena /; ufficio del ~ zarząd m domen, demènte obłąkany, szalony, demènza / obłąkanie, szaleństwo n.

demeritare n i a stać się niegodnym.

demèrito m przewinienie n. demmo p r od dare, democràtico (-ko) demokratyczny.

democrazia (-dzia) / demokra-cya /.

demolire a zburzyć, demolizióne (-dzjo-) / zburzenie n.

demònio m demon m. demoralizzare (-licca-) a zdemo- -ralizować, znieprawié. demoralizzazióne (-dzjone)/de-moralizacya/, zniepirawienie n. denaro v. danaro, denigràre a oczernić, osławić, denigratóre m oczerniający, o-

szczerca m.

denigrazióne (-dzjo-) / oczernienie n.

denominare a mianować ; ~ si r nazwać się.

denominatóre m mianownik m. denominazióne (-dzj o-) mianowanie n.

denotare a oznaczać, denotazióne (-dzio-) / oznaczenie 7?.

densità / gęstość; miąższość /. denso gęsty, zgęszczony. dentale zębowy.    [tka /.

dentarólo m grzechotka, kleko-dentàta / ukąszenie n. dentato uzębiony ; rota dentata / koło n zębiaste.

n za-

ża

przy-(-precca-) m

karz zi.

dentatńra / uzębienie n. dente m ząb m.

denteila!*© a ząbkować, wycinać

m ząb, koniec ostry, kolec m.    [nie pl.

dentièra f sztuczne zęby, uzębie-dentifrlcio (-czjo) czyszczący zęby; pólvere dentifricia f proszek do zębów, dentista to dentysta to. dentro prep. i avv. w, wewnątrz, denudare a obnażyć, ogołocić, denunzia (-dzja)/doniesienie «; le denunzie matrimoniàii zapowiedzi.

denunziare, denunciare (-dzja-), (-czja-) n donieść; = dichiarare podać.

denunziatóre to donosiciel to. denunziazióne (-dzjadzjo-) / doniesienie n.

depauperare a zubożeć, depennare a kreślić, deperiménto to upadek to. deperire (io deperisko) padać, upadać, depilare « odwłosić, pozbawić włosów.

depilatorio to środek odwłosia-jący to.

deplorabile godny pożałowania.

deplorare a żałować ; użalać się.

deplorévole (-wo-) godny pożałowania.

depóne pr. od depórre.

deponènte m i / ten co składa, składający.

depórre (io depóngo) a złożyć.

deportare a deportować, skazać na wygnanie.

deportazióne (-dzjo-) / deporta-cya /.

deposi p, r deposto p, p od de-porre.

deposi tónte to i / deponent to.

depositare o złożyć na przechowanie.

depositàrio m przechowujący « depozyt.

depòsito m depozyt, m; cmsa depòsiti kasa / depozytowa ; = magazzino (-gacci-) skład «. deposizióne (-dzjo-) / złożenie n; ~ dalla croce zdjęcie n z krzy-depósto m zeznanie n świadka, depravare (-wa-) a zepsuć, depravatóre to psujący, zniepra-wiający obyczaje, depravazióne (-dzjo-) / zepsucie n.

deprecare (-ka-) a błagać, zaklinać.

depredàre a łupić, zdzierać, rabować, grabić.    [ca to.

depredatóre w łupieżca, grabież-depredazióne (-dzjo-) / łupienie n, grabież /.

deprèssi p, r deprèsso p, p od deprimere.

depressióne f przygniecenie, poniżenie, przygnębienie n. deprèsso poniżony, słaby, gnębiony, deprezzamènto utrata / wartości, deprezzare o utracić wartość, deprimere a przygnieść, przygnębić.

depurare a czyścić, depurativo (-wo) czyszczący, depurazióne (-dzjo-) / czyszczenie n,

depUtàre n wysłać posłów, deputato m poseł -to. deputazióne (-dzjo-) / poselstwo n ; deputacya J ; mandat to. deragliaménto (-llja-) » wykolejenie n.

derelitto opuszczoi^r. deretano w tył, zadek, tyłek m. deridere a wyśmiewać, naśmiewać się.

derìsi p, r deriso p, p od derìdere.

derilióne / wyśmianie ałę, wyszydzenie M-

derisóre to wyśmiewać», drwia-

naruszę*

pl. żywności ;

destro prawy; = àbile zręczny;

= furbo przebiegły, szczwany. desumere a wziąść z kogo ; miarkować, wnioskować, desumibile dający się skąd wziąść; wymiarkowany. desunto p, p od desumere, detentóre ro nieprawy właściciel tn.

detenuto zatrzymany, przytrzymany, uwięziony, detenzione (-dzjo-)/więzienie «, niesłuszne posiadanie czego, detèrgere (-dże-) a czyścić, deterioraménto m pogorszenie n. deteriorare a pogorszyć, zepsuć.

derlsórfo kpiący, wyśmiewający kogoś

deriva (-wa)/zbaczanie okrętu n. derivàre ain pochodzić, “ zbaczać.

derivativo (-wo) pochodzący, pochodny.

derivàto ro słowo n pochodne, derivazióne (-dzjo-) / pochodzenie, zbaczanie n. derma / skóra /. derogare a naruszyć prawo, ustawę.

derogazióne ( dzjo-) / nie, odmienienie prawa, ustawy w.

derrata / środki derrate coloniali pl towary pl. kolonialne, derubare a okraść, desco (-sko) m stół ro. descrissi p, r descritto p, p od descrivere, descrittivo (-wo) opisowy, descrittóre m opisujący, descrivere (-we-) a opisywać, descrivibile (-wi-) dający się opisać.

descrizióne (-dzjo-) / opis ro. deserto m próżny, pustynia/; = spopolato iti bezludny; l’asta andò deserta przy licy-tacyi nie znalazł się żaden nabywca.

desiàre a życzyć, desideràbile pożądany, desideràre a życzyć, pragnąć, desidèrio ro życzenie, pragnienie, żądanie n.

desideróso do życzenia, żądający, pożądliwy.

designare (-nnja-) a oznaczyć, designazióne (-dzjo-) / oznaczenie «, oznaka /.

desinare a obiad jeść, obiadować.

desinare ro obiad m ; un dopo ~ pewnego popołudnia, desinènza (-ca) / zakończenie n. desio «, poet. życzenie n.

desistere n odstaw ad, zaprzestać,

zaniechać.

desolante nieutulony, umartwiony, zrozpaczony, desolare a spustoszyć, zrobić szkodą.

desolato strapiony, zmartwiony, spustoszony.

desolazióne (-dzjo-) / spustoszenie w; rozpacz /. desso pron. ten sam, ta sama ; on sam, ona sama.

destare a obudzić; ~ Si r prze-budzić się, ocknąć, destinare a przeznaczyć, destinatàrio m odbiorca m. destinazióne (-dzjo-) / przeznaczenie w; luogo di ~ miejsce przeznaczenia n.

destino m los m, przeznaczenie n ; wyrok opatrzności m. destituire a złożyć z urzędu, destituito zrzucony z urzędu; ogołocony.

desto obudzony, czuwający, destra / prawa; a ~ na prawo, destreggiare (-dżja-) n; ~ w r zręcznie co zrobić, destrézza (-strecca) / zręczność, biegłość = agilità (-dżi-) / szybkość, prędkość /. destrière m rumak m.

deter

eństwo

znu-

determinàbile dający, mający się oznaczyć.

brinare a oznaczyć; ~ si r rozmyślić się, postanowić, determinativo (-wo) stanowczy, ostateczny.

determinazióne (-dzjo-) / postanowienie n, krok stanowczy, detestàbile szkaradny, obrzydły, ohydny.

detestare a mieć wstręt do czego ; zbrzydzić sobie co. detettivo (-wo) TO detektyw, tajny policyant w.

detonazione (-dzjo-) / wystrzał, huk m.

detràrre (io detraggo) a zedrzeć, odtrącić, odjąć, ściągnąć uwłaczać komu.

detrassi p, r detratto p, p od detràrre.

detrattóre m obmowca to, uwłaczający komu.

detrazióne (-dzjo-) / uwłaczanie, obmowa; potrącenie, ujęcie n. detriménto m szkoda /, uszczerbek m.

detrito m odrobiny pl., okruszyny pl. rozpad m na drobne ziarnka.

detronizzare (-nicca-) a złożyć z tronu.

detta / zdanie n, opinia /. dettagliatamente (-Ilia-) aw.

szczegółowo, dokładnie, dettàglio (-Ujo) m szczegół to, handel drobiazgowy m. dettame m natchnienie ?r, podszept to; głos to sumienia, dettare a dyktować, podszepnąć, namówić.

dettato m przypowieść; utwór, płód umysłowy, dettatura / dyktat to. detti p, r dato p, p od dare, detto p, p dissi p, r od dire: wyżej nazwany, wzmiankowany; = paróla / mowa/, wyraz m; słowo n.

deturpaménto w oszpecenie v.

deturpare a oszpecić, devastare a spustoszyć, devastatóre (-wa-) m pustoszy-ciel to.

devastazióne (-dzjo-) / spustoszenie ?t.

deve, devi pr. od dovére, deviaménto (-wia-) to wykolejenie n.

deviare a i n zboczyć, wykoleić się.

deviazióne (-wiadzjo-) / zbocze-devm0 = devotissimo, [nie n. devo pr. od dovére, devoluto (-wo-) ten co komu przypadł; przeniesiony, devòlvere (-wolwe-) a przelać, odstąpić co komu, dostać się komu.

devotissimo (-wo-) najuniżeniej, devòto oddany; nabożny, devozióne (-dzjo-) /naboż n; pobożność /, uniżoność /. di prep. z, ze, o, — często się wcale na polskie nie tłumaczy, używa się zaś; un teatro pieno di gente teatr pełen ludzi ; sono di Siena, vengo di Roma jestem z Sieny, przybywam z Rzymu; una tavola di marmo stół marmurowy; ho di buoni libri mam dobre książki; di notte, di giorno w nocy, we dnie; stanco di lavorare żony pracą; di buona voglia, di buon grado chętnie, z chęcią dì m, inv. dzień m ; a’ di 3 Maggio trzeciego maja. dia imper.j i cong. pres. od dare, diabète to choroba cukrowa, cukrów ka /.

diabòlico (-ko) djabefski. diàccio (-czjp) m lód to. diaconàto (-ko) m dyakonat m. diaconéssa / dyakonisa /. diàcono to dyakon m. diadèma m dyadem to. diàfano przeźroczysty, diaframma to przepona /, przeźrocze n.

a rozpozna-

się.

dibattiménto to rozprawa/, spór to: roztrząsanie n. dibattito m roztrząsanie, rozważanie n, spór m. diboscamento (-ska-) to wycięcie, wykarczowanie n lasu. diboscàre a wyciąć las. dicastèro (-ka-) m dykasterya/; resor m.

diàgnosi (-nnjo-)/rozpoznanie n. diagnosticare (-ka) wać.

diagonale ukośny, dialettale, dialèttico (-ko) mówiący, piszący w dyalekcie, narzeczu.

dialètto m dyalekt m, narzecze n. dialogizzare (-dżicca-)ai « prowadzić rozmowę, pisać rozmowy.

diàlogo m rozmowa /. diamante to dyament m. diametrale dyametralny. diàmetro to średnica /. diàmine! diàcine! (-czi-) esci.

tam do djabła, tam do kaduka, diamo pr. ind. ; pr. cong. ; i imper. od dare.

diàna / gwiazda poranna, zorza f poranna.

diànzi (-ci) avv. niedawno, tylko co.

diapason to, inv. widełki strojowe pl.

diària / pieniądze dzienne, dyety pl.

diàrio to dziennik, dyaryusz m. diarista m autor, pisarz m dya-ryusza.

diarrèa / biegunka /. diàscolo (-sko-)m tam do djabła, djabeł to.

diaspro m jaspis to. diatriba / złośliwa krytyka /. diavoleria (-wo-) / djabelstwo n. diavoléto m hałas m piekielny, diàvolo (-wo-) w djabeł m. dibàttere a kłócić, zakłócić, rozbić; ~ si r opierać się, nie dać dice pr. od dire, dicèmbre (-czem-) m grudzień ra. diceria / gadanie w; mov\a /. dicervellare (-czprwel-) a zawracać głową; ~ si r głową sobie łamać nad czem. dicessi imp. cong., dicésti pf r dicevo tmperf., ind. od dire, dicévole (-czewo-) przyzwoity, stósowny.

dichiarare (-kja-) a oświadczyć,

podać.

dichiarativo (-wo) zawierający oświadczenie, wyjaśnienie n. dichiarazióne (-dzjo-) / oświadczenie, wyjaśnienie, wytłumaczenie n.

diciannòve (-we) = 19. diciannovenne (-czjan-) dziewiętnastoletni

diciannovèsimo dziewiętnasty, diciassètte (-czjas-) = 17. diciótto (-czjot-) = 18. dicitóre (-czi-) to mówca to. dicitura / sposób to mówienia, dico (-ko) pr. od dire, didàttica (-ka) / dydaktyka, sztuka / nauczania, didàttico (-ko) dydaktyczny, didiacciàre (-czja-) » odtajać, rozmarznąć, tajać, dieci (-czi) = 10. diecina / dziesiątek *»; una ~ (circa) około dziesięciu, diecino (-czi-) m moneta / 10 centymowa, diedi p, r od dare, dièresi / rozdzielenie dwugłoski na dwie samogłoski, diesis m, inv. krzyżyk m, znak wskazujący podniesienie głosu o pół tonu.

dieta /sejm w Polsce m ; ~ dell’impèro sejm cesarstwa niemieckiego m\ ~ della confederazióne sejm związkowy m; = diària dyeta /. dietro prep. i avv. z tyłu, za; = secóndo wedle, podług, difàtti cong. w rzeczywistości.

dilatàbile rozszerzalny, dilatàre a rozszerzyć, rozprzestrzenić.

a szydzić,

difèndere « bronić; = protèggere (-die-) bronić, chronić, difensiva (-wa) / defenzywa /;

stan obronny m. difensivo (-wo) obronny, difensóre m obrona/, ochrona/, difésa / obrona, ochrona /;

legittimalo brona/konieczna, difési p, r diféso p, p od difèndere.

difettare n brakować, difètto to błąd to. difettóso niedostateczny, błędny, diffamare a potwarzać, oszkalo-wać.

diffamatóre mpotwarca, oezczer-ca to.

diffamatòrio oszczerczy, potwar-czy.

diffamazióne (-dzj o-) oszczerstwo », potwarz /. differènte różny, differènza (-ca) f różnica /. differenziàre (-dzja-) a odróżniać, differibile dający się odłożyć, differiménto m zwłoka /. differire n odłożyć, difficile (-czi-) trudny, difficilmente aw. trudno, difficoltà / trudność /. difficoltare (-kol-) a utrudniać, difficoltóso trudny, diffida / nieufność /. diffidare a i n nie mieć ufności do kogo.

diffidènte nieufny, diffidènza (-ca) / nieufność /. diffóndere a rozlać, rozszerzać, rozpuszczać.

diffràngere (-dże-) n uginać się, łamać się, zbaczać, diffusi p, r diffuso p, p od diffóndere.

diffusióne / rozlanie, rozszerzenie n.

diffuso obszerny, szeroki, difrlàto aw. wprost, na obces.

difterite / dyfterya /. diga / tama /. digeribile (-dże- strawny.

digerire a trawić, degestióne / trawienie n. digestivo (-wo) przyspieszający, poprawiający trawienie, dighiacciàre (-gjaczja-) n odtajać, odmarznąć. digià (-dzjà).o»®. już.

Digióne (-dźjo-) to Dijon m. digitale (-dżi-) / naparstnica /. digiunare (-dziu-) » pościć, diginnatóre m poszczący, digiuno czczy ; giorno di ~ dzień m postu ; a ~ trzeźwy, dignità (-nni) / godność /. dignitàrio m dygnitarz, piastujący tn jakąś godność, dignitóso godDy. digradare ain stopniować, digrassare « odtłuścieć. digredire » zbaczać, zboczyć z drogi.

digressióne/zboczenie », ustęp to. digrignare (-nnja-) a wyszczerzać, digrossare a ociosać z grubego, okrzesać kogo, wypolerować, digrumàre a przeżuwać, diguazzare (-guacca-) o i » kłócić, bełtać.

dilagare o i » zalać, wystąpić, zatopić.

dilaniàre a rozszarpać, dilapidàre a roztrwonić, zmarnotrawić.

dilapidatóre tn marnotrawca, trwoniciel to.

dilatazióne (-dzjo-) / rozszerzenie n.

dilavare (-wa-) a wymyć, wypłukać.

dilavato podmyty, wymyty; blady.

dileggiàre (-dżja-) drwić, naśmiewać się. dileggiatóre m szyderca to. diléggio (-dżjo) m szyderstwu,

urąganie ».

dlicguàre » rozsypywać, rozprószyć ; ~ gi r zniknąć, oddalić kie.

dilèmma m dilemma n. dilètta / kochanei zka, luba /. dilettante mi/ dyletant m. dilettare o sprawić rozkosz, bawić się, rozrywać się ; ~ si r dl un'arte ecc. uprawiać jakąś sztukę.

dilettévole (-wo-) ciekawy, zabawny.

dilètto m rozkosz m, upodobanie n » przyjemność/ad.: ukochany. diligènte (-dżen-) pilny, diligènza (-ca) / pilność /, dyliżans to pocztowy, dilombarsi r złamać sobie krzyże, wywichnąć; spleczyć. dilucidare (-czi-) a wyjaśnić, objaśnić.

dilucidazióne (-dzjo-) / wyjaśnienie, objaśnienie n. diluire (io diluisko) a rozpuścić, rozcieńczyć.

dilungarsi r oddalić zię; rozszerzyć się.

diluviano (-wia-) potopowy, diluviare n i o lać, zalać, diluvio (-wio) m potop m. dimagrare, dimagrire a i n chudnąć, wychudnąć, dimandare v. domandare, dimani, domani avv. jutro ; następny dzień.

dimenare a ruszać, trząść, wstrząsać, wzruszać, dimensióne / rozmiar m, objętość /, obwód to. dimenticàggine (-kadii-) / nie-pamietanie, zapominanie n. dimenticanza (-kanca) / zapomnienie n; niebaczność /. dimenticare a in zapominać, dimenticóne (-ko-) to, ~a /, niepamiętny, zapominający, dimisi p, r dimésso p, p od diméttere.

diméttere a odłożyć na bok; zaniechać; odpuścić.

dimezzare (-meco*-) a połowić, w środku przekroić, diminuèndo zmniejszając, diminuire (io diminuisko; zmniejszać.

diminutivo (-wo) wyraz zdrobniały; zmniejszający się. diminuzióne (-dzjo-) / zmniejszenie: obniżenie n. dimissione / dymisya /, uwolnienie n ze służby, dimodoché (-kè) avv. tak iż. dimòra / mieszkanie, miejsce pobytu, zamieszkanie n; = indugio (-dijo) to zwloką /. dimorante mieszkający, dimorare Mia mieszkać, przebywać.

dimostràbile mogący być okazanym.

dimostrare a okazać, dowieść;

= mostrare pokazać, dimostrazióne (-dzjo-) / okazywanie n, dowód to, oznaka /. dinàmica (-ka) / dynamika /. dinamite / dynamit w. dinamo / dynamomaszyna /. dinànzi (-ci) prep. i avv. przód, front m ; przed, dinastia / dynastya /. dindo w dziecinny wyraz na pieniądze.

din don bimbam. diniègo m zaprzeczenie n. dinotare v. denotare, dintórno, dintórno prep. i om.

naokoło, do koła. dintórni (i ~) m, pi. okolica /, zarys; obwód; krąg m.

Dio (jrtur. gli dei) m Bóg M; gràzie a Dio dzięki Bogu; per amór di Dio na Boga. diocesàno należący do dyeeesyl. diòcesi (-cze-) / dyecezya /. Dionigi (-dii) to Dionizy m. dioràma m diorama n. dipanare a zwijać na kłębek, odwiiać.

dipartiménto m departament m. dipartirsi r oddalić zię.

/.

/ rozgałę-

prosty; = immediato bezpośredni ; treno dirètto m pociąg pospieszny m. direttore m dyrektor m. direttrice (-cze) / dyrektorka f. direzione (-dzjo-) / dyrekeya /; la ~ in cui si va kierunek, w którym się idzie, dirigibile (-dii-) dający się kierować.

dirigibile m balon m do kierowania.

dirigere (-dźe-) a kierować ; ~ si r zwrócić się.

dirimpètto avo. naprzeciwko, dirltta/prawica/; a ~ na prawo.

a oditrę-

dipartita / odjazd m. dipendènte zależuy ; podwładny, dipendènza (-ca) / zależność /. dipèndere n zależeć od kogo, od czego.

dipèsi p> r dipèso p, p od dipèndere.

dipingere (-dże-) a malować, dipinto i. p, p od dipingere 2.

agg., m umalowany, malowany, diplòma m dyplom m. diplomatico (-ko) dyplomatyczny, diplomazia (-dzia) / dyplomacya dipòi aw. potem, poczem. diportarsi r sprawować, zachowywać się.

dipòrto m zabawa, rozrywka /. diprèsso: a un ~ aw. blisko, około•

diradare « trzebić, przerzedzić ; ~ Si r rzadszym się stać, rzednąć.

diramare a obciąć gałęzie ; ~ si r rozgałęziać sią. diramazione (-dzjo-) sienie u. dire o mówić, powiedzieć; vale a dire to jest, jako to; come Si dice in italiano? jak się mówi to po włosku ; ~ sela, con qualcuno zgadzać się. diréssi p, r dirètto p, p od dirigere, dirètto

diritto prostyj = destro m strona / prawa.

dirittura / prostość, prostota ; = dirczióne (-dzjo-) / kierunek w; addirittura avv. wprost, prosto.

dirizzare (•‘•ricca-) a wyprostować.

dirizzóne (-ricco) m kierunek m. diroccare (-rokka-) a zburzyć, zwalić, obalić.

diroccato rozpadnięty, zapadnięty.

dirómpere a zrobić miękkim, stać się giętkim, miękkim; ~ sl r przyzwyczaić się do czego, dirottamente: piangere ~ płakać rzewnie ; piòvere ~ padać ulewnie, gwałtownie, dirótto p, p od dirómpere; a dirótto avv. ulewny, dirozzare (-rocca-) a ociosać z grubszego; okrzesać, ukształ-cić.

dirugginire (-dii-) a oczyścić z rdzy; ~ i denti zgrzytać zębami.

dirupaménto m osypanie się ziemi, zawalenie się n. dirupare a i n strącić w przepaść, oderwać się i runąć, dirupo m przepaść /, urwisko n. disabbellirsi r pozbawić piękności.

disabitato niezamieszkały, disabituare a odzwyczaić, disaccòrdo (-sakkor-) m nie zgoda /.

disadatto niezgrabny, nieokrzesany, nieszykowny. disadórno nieozdobny, nie mający wdzięków, disaffezionare (-dzjo-) czyć, odrazić od siebie; ~ si r stracić czyjeś przywiązanie, disaffezionato nieczuły, nieoży-ty, oziębły.

disagévole (-dźewo-) trudny, disaggradévole nieprzyjemny, niemiły.

a i n roz-

disagiàto. c-dżja-) niewygodny; będący w potrzebie, niedostatku.

disagio (-dźjo) m niewygoda /; = privazione (-wadzjo-) / brak, niedostatek to; a disàgio niewygodnie, disàmina / egzamin m. disamorare a odstręczyć od miłości; ~ si r odkochać się, stracić do kogo miłość disamóre m, disamorevolézza (-wolecca) / oziębłość, nieczu-łość, obojętność /. disanimàre « odjąć odwagę, zatrwożyć, zasmucić, zniechęcić, disappetènza (-ca) / brak m apetytu.

disapplicàto (-ka-) niepilny. disapplicazióno (-dzjo-) / nie-pilność, niedbałość /. disapprèndere a (zapomnieć to, co się umiało.

disapprovare (-wa-) a niepo-chwalać, ganić.

disapprovazióne (-wadzjo-) / nagana /, zganienie n. disappunto m niedogodność /. disarmaménto to rozbrojenie n. disarmare a rozbroić, disśrmo to rozbrojenie n. disarmonia / brak m harmonii, niezgoda/.    [ny.

disarmònico (-ko) nieharmonij-disàstro m klęska /; nieszczęście n.

dìsastróso nieszczęśliwy, okropny.

disattènto nieuważny, disattenzióne (-dzjo-) / nieuwaga /.

disautorare a odebrać władzę, powagę ; ~ si r stracić władzę, powagę.

disavanzo (-wanco) m strata /. dissavvedutézza (-sawwedu-tecca) / niebaczność /, nieuwaga /.

dissaweduto nieuważny, niebaczny.

dissayvertènza (-ca) / nieostrożność /,

disawezzare (-Tsawwecca-) a odzwyczaić.

disavvézzo odzwyczajony, disbrigare a załatwić, rozplatać, uwolnić z kłopotu, disbrigo m załatwienie n. discacciare (-skaczja-) a wygnać, wypędzić.

discàpito m szkoda, strata /. discàrico (-ko) m zdjęcie n ciężaru, sprawienie n ulgi ; uniewinnienie n.

discaro nieprzyjemny, niemiły, discendènte (-szen-) schodzący; potomek m.

discendènza (-ca) / potomstwo; pochodzenie n.

discéndere (-szen-) n i a zejść na dół, zstąpić ; pochodzić od kogo. discépolo m uczeń m. discérnere (-6zer-) a rozróżniać, discerniménto to rozpoznanie;

sąd, poznanie n. discésa(-sze-) / zejście n, upadek, schyłek to.

discési p, r discéso p, p od discéndere.

dischiudere (-skju-) ain otworzyć.

dlscingere (-szindże-) pasać, rozerwać, discinto rozpasany^wnieząpiętem ubraniu.    [gliere.

disciógliere (-szjollje-) y. seió-disciplina (-s<d-) / dyscyplina; karność ; nauka /; wychowanie n.

disciplinàre a uczyć, kształcić, disco (-sko) m krążek m. discolo rozwiązły, rozpustny, wyuzdany.

discolorare v scolorare, discólpa (-skol-) / uniewinnienie n.

discolpàre n uniewinnić, usprawiedliwić.

disconóscere (-skonosze-) o nic poznać, zapoznać.

daleko.

osławić, n wziętości,

a roz-

pres-

so qualcuno być w niełasce u kogo.

dittOBtintlità / przerwa /. discontinuo przerwany, przerywany.

discordanza ( ca) / niezgodność /; nieporozumienie n; niezgodność / tonów.

discordare (-skór-) » niezgadzać *ię z sobą.

discorde niezgodny, sprzeczny, różny.

discordia / niezgoda /. discórrere a i n mówić, rozprawiać.

discorsa / gadanie, paplanie n. discórsi p, r discórso p, p od discórrere.

discórso (-skór-) m rozmowa;

mowa /.

discostśre a oddalić; - si r zboczyć, odstąpić, discosto oddalony; discrédere o niewierzyć, niedowierzać; ~si r innego zdania, mniemania być.

discreditóre o zdyskredytować, pozbawić wzięcia, discrédito stracenie wiary, znaczenia, discrepónza (-ca) / niezgoda, różność, sprzeczność /. discreta ménte ow. dyskretnie, ostrożnie, roztropnie, discretézza (-tecca) / dyskrecya, ostrożność /; umiarkowanie n. discréto dyskretny, umiarkowany; = modèsto skromny; = riguardóso taktowny, roztropny; == secréto dochowujący tajemnicy.

discrezióne (-dzjo-) / dyskrecya /; umiarkowanie, roztropność /; dochowanie n tajemnicy; gli anni della~ wiek rossądkn. discussi p, r discusso f,j» od discùtere.

discussióne / dyskusya jf; roztrząsanie n.

discùtere (-skn-) a roztrząsać, rozbierać jaki przedmiot.

discutibile dający się roztrząsać, wątpliwy.

disdegnare t. sdegnare, disdétta/ wypowiedzenie, odmówienie, odwołanie n; a vèr nieszczęście, pech mieć. disdissi p, r disdétto pf p od disdire.

disdicévole (-ezewo-) nieprzystojny, nieprzyzwoity, disdire (io disdiko) ain zaprzeczyć, odmówić, odwołać; — si r odwołać, cofnąć dane słowo, disdòro m hańba, sromota /. disegnare (-nnja-) a rysować, disegnatóre m rysownik m. diségno (-nnjo) m rysunek m ; = progètto (-dżet-) m projekt, szkic, plan m. disellare a rozsiodłać. diseredare a wydziedziczyć, diseredazióne (-dzjo-) / wydziedziczenie n.

disertóre a i n spustoszyć;

zbiedz z wojska, disertóre m zbieg wojskowy, dezerter m.

diserzióne (-dzjo-) / zbiegostwo n; dezercya /.

disfóre (io disiò eec. r. fare) a rozrobić, rozpuścić, roztopić ; = distrùggere (-dèe-) zniszczyć; = scompórre rozebrać; ~ si r rozpłynąć się. disfótta / porażka, klęska /. disfida f wyswanie » na poje dynek.

disgèlo (-dże-) m roztajanie, od-tajanie n.

disgiùngere ( dijundże-) łączyć, rozdzielić, disgiùnsi p, r disgiùnto p, p od disgiungere.

disgradévole (-wo-) nieprzyjemny, przykry.

disgràzia (-dzja) / niełaska /; nieszczęście n; = sfortùnio m wypadek m; èssere in ~

Ili

rozc/arowanie v.

spra-

a uwolnić od obo-

disgraziata milite nn\ nieszczęśliwie, na nieszczęście, disgraziato nieszczęśliwy, disgregaménto m rozłączenie;

rozproszenie n promieni światła, disgregare a rozłączyć, rozprószyć; ~ si r rozłączyć sic, rozprószyć sie.

disgnido m fałszywe dostawienie listów u; wykolejenie n. disgustàre a obrzydzić, ohydzie, odstręczyć ; — si r poróżnić się, pokłócić się z kim. disgustato zblazowany, disgustévole (-wo-> nieprzyjemny, przykry.

disgusto m niesmak, wstręt odraza/; obrzydzenie n; dai© ilei — nieprzyjemność /. disillusióne / disimparare a zapomnieć, co eię umiało.

disimpegnàre (-nnja-) a rozwikłać, rozplatać, uwolnić się od czego; ~ si bene swoją we na dobrą drogę pchnąć, dobrze załatwić.

disimpégno (-nnjo) to uwolnienie się od czego n. disimpiegato bez posady, bez miejsca

disincagliare (-kallja-) a wyciągnąć zatopiony okręt, disincantare (-kan-) a odczarować.

disinfettante n środek m dezynfekcyjny.

disinfettare a dezynfekeyono-wać.

disinfezióne (-dzjo-)/ dezynfekcja /.

disingannare a wyprowadzić z błędu, oczy otworzyć, disinganno m wyprowadzenie z błędu; rozczarowanie n. disinnamorarsi r przestać ko cbać.

disinteressarsi r przestać się erem interesować, disinteressato bezinteresowny.

disinteresse to bezinteresowność

/,

disinvitare (-w ) o odwołać zaproszenie, odpraszać. disinvòlto (-wol-) rozwinięty, rozwity; nieuprzedzony, bezstronny.

disinvoltura / bezstronność /. disistima / lekceważenie w; pogarda /.

dislacciare (-czja-) a rozwiązać, odwiązać.

dislivéllo (-wel ) m nierówność/, dislocazióne (-kadzjo-)/ rozmieszczenie.

dismisura / nadmiar, zbytek m. disobhedićnte v. disubbidiènte, disobbligante niegrzeczny, nie-nczynny, disobbliga re

wiązko, disoccupato bezczynny, disoccupazióne (-sokkupadzjo-) /bezczynność/; próżnowanien. disonestà / nieuczciwość /. disonèsto nieuczciwy, disonoràre a zhańbić, splamić, zniesławić.

disonòre m hańba, zniewaga, niesława /.

disonorévole (-wo-) hańbiący, disópra v. sopra, disordinare a i n prowadzić'iy-cie nieporządne, rozwiozło; =s confóndere wprowadzić nieład, pomieszać.

disordinàto nieporządny, rozwiązły.

disòrdine to nieporządek, nieład m.

disorganizzazióne (-niccadzjo-) / dezorganizacya/; nieład m ; rozprzężenie w.

disorientàre « błądzić; ~ si r zaplątać, zamieszać, zagmatwać.

disorlàre a rozpruć, disossare a powyjmować kości, dispàccio (-czjo) w depesza /; list urzędowy to.

nierówny.

zniknąć.

na boku, osobno,

dispaiato różny, odmienny, przeciwny.

disparére m różność /zdań; różne zdanie ». dispari nieparzysty, disparire n znikać, disparità/ różność/, disporvi p, r dispàrso p, p od disparire, disparte: in~ odrębnie, dispèndio m wydatek m. dispendióso kosztowny, dispènsa / rozdzielenie, rozdanie; pozwolenie n. dispens4rearozdzielać,rozdawać, dispensàrio m poliklinika/, gdzie wydają za darmo lekarstwa u-bogim.

dispensatóre m rozdawoa, szafarz m.

dispensière m szafarz m. disperare n nie mieć żadnej nadziei, przywieść do rozpaczy; far ~ przywieść do rozpaczy; ~ Si r rozpaczać, disperàto zrozpaczony, desperat m.

disperazióne 0-dzj o-) /rozpacz/, dispèrdere a rozsypać, rozrzucić, stracić.

dispérsi p, r dispérso p, p od dispèrdere.

dispersióne / rozsypanie, rozproszenie n; rozsypka /. dispétto m gniew m; złość, złośliwość /; = cattivèria (-we ) / złość /.

dispettóso hardy, gniewliwy, robiący na przekór, dispiacènte (-czen-): èssere ~ żałować kogo, ubolewać, dispiacére n nie podobać się; mi dispiàce żałuję; se non Le dispiàce jeżeli Panu nie jest to nieprzyjemne, dispiacere m przykrość, nieprzyjemność; troska /. dispiacévole (-czewo-) nieprzyjemny, przykry.

dispiacqui p, r dispiaciuto p, p

od dispiacere, disponibile rozporządzalny. disponibilità / dyspozycya, roz-porządzalność /.

dispórre (io dispongo) a i n rozporządzić, rozrządzić; =pre-paràre przygotować; ~ si r zabierać się do czego, dispósi p, r dispósto p, p od dispórre.

dispositóre m ten, który przygotowuje, rozporządza, disposizióne (-dzjo-) / rozkład m ; rozporządzenie n ; stan m ; położenie n; ~ d’ànimo usposobienie n umysłu, dispósto skłonny; ben~ dobrze usposobiony.

dispòtico (-ko) despotyczny, dispotismo m despotyzm m. dispregévole (-dżewo-) godzien pogardy.

dispregiare v. dìsprezzàre. disprezzàbile (-sprecoa-) godny pogardy.

disprezzàre a gardzić, pogardzać, disprezzatóre ro gardziciel m. disprèzzo (-precco) m wzgarda, pogarda/.

dfspnta / dysputa, kłótnia, spór sprzeczka /. disputàbile sporny, disputare a dysputować, kłócić się, sprzeczać się; ~sl r sprzeczać się, kłócić się o coś. disquisizione (-skmsidzjo-)/ poszukiwanie, badanie ». dissalàre a wymoczyć co solonego.

dissanguàre a krew wypuścić, dissanguatóre m sacy krew. dissapóre to niesmak m; uraza, zatarg, rozterka /. dissecazióne (-kadzjo-) / rozdział to; sekcya/. disseccàre (-sekka-) a wysuszyć, osuszyć; rozciąć; = prosciugare wysuszyć.

[trwonić.

P od dissòlvere.

disselctàre (-czja-) a plaster zerwać, oderwać.

disseminare a rozsiać, rozsypać, dissennato bezrozumny, głnpi. dissènso m zatarg ot; poróżnienie »; rozterka /. dissenteria / dysenterya, czerwonka /.

dissentire n niezgadzać się, być różnego zdania.

disseppellire a odgrzebać, wykopać.

dissentire o otworzyć, odemknąć.

dissertaz ióne<-d zj o-)/rozprawa/. dissestare a : ~ si r w trudnościach finansowych być. dissèsto : ~ finanziario m trudności pl. finansowe, dissetare o : ~ si r ugasić pragnienie.

dissettóre m prosektor ot. dissi pf r detto p, p od dire, .dissidènte różniący się w zdaniu, dissidio m rozterka /; poróżcić-nie n: niezgoda /. dissidi Idre (-dżil-) a odpieczę-tować.

dissimile niepodobny, dissimnlàre a ukrywać, zmyślać, udawać; non dissimulo che... nie ukrywam, że, dissimulatóre m obłudnik m. dissimulazióne (-dzjo-) / ekry-tość, obłuda /. dissipare o rozproszyć, roz-dissiptito lekkomyślny, dissipatóre ot rozrzutnik, rozrzutny ni.

dissipazióne (-dzjo-) / rozrzutność /; marnotrawstwo n. dissociare (-czja-) a rozłączyć, dissodtire o orać odłóg, uprawnym uczynić, dissolùbile rozpuszczalny, dissolutézza (-tecca) / rozwiązłość. rozpusta /. dissoluto p, dissoluzióne (-dzjo-) / rozpuszczenie, rozwiązanie n; andare in — rozpuścić się, rozwiązać się.

dissòlvere (-we-) a rozwiązać, rozwikłać.

dissomiglitinte (lljan-) niepodobny.

dissomiglitinza (-ca) / niepodobieństwo n ; różnica /. dissomigliare n niepodobnym być

dissonante różnobrzmienny ; niezgodny, sprzeczny, dissontinza (-ca) / niezgodność f tonów,    [kopać,

dissotterrare a wykopać, od-(iissuadére « odradzać dissutisi Pt r dissuaso p, p od dissuadere.

dissuasióne / odradzanie ». dissuetùdine/od wyknienie, odzwyczajenie ».

dissuggellare v. dissigilltire. distaccamento m oddzielenie;

rozłączenie u ; oddział m wojaka, distaccare (-stakka-)a odłączyć, oddzielić.

distacco m rozłączenie się »; rozbrat to.

distante avv. oddalony, daleki, distanza (-ca) / odległość /. distare » być odległym, distèndere a rozciągnąć, wyciągnąć, rozszerzyć, wytężyć, distendibile rozciągalny. distésa / rozciągłość /; a ~ wciąż, ciągle.

distéso p, p od distèndere, distico (-ko) m dwuwiersz n. distillare o destylować, prze-kraplać.

distillatóio w aparat m do prze-kraplania.

distilleria / gorzelnia /. distillatóre ot destylator ot. distinguere a odróżniać; a=?.riconoscere (-ko nosze-) rozeznać, rozpoznać.

distinguibile dającysię odróżnić, distinsi p, r distinto p, p od distinguere.

I.-P

to burzyciel m.

distinta / spis wt; oznaka /. distintivo (-wo) odznaczający, rozróżniający.

distinto wyraźny, wybitny; oddzielony; posto ~ m fotel to w teatrze.

distinzióne (-dzjo-) / odróżnienie n; różnica /; = onorificènza (-czenca)/ odznaczeniem, distògliere (-Uje-), distorre a odwrócić, odwieść, distòlgo pr. distòlsi p, r distòlto p, p od distògliere, distorsióne / wykręcenie, zwi-chnienie, zboczenie n. distràrre (io distraggo) a oderwać, odwrócić, odciągnąć od czego.

distrùssi p, r distratto p, p od distràrre.

distrazióne (-dzjo-)/roztargnienie, oderwanie, rozerwanie n. distrétto m powiat, obwód m; ~ militare komenda powiatową /.

dlstrettnale powiatowy, distribuire (io distribuieko) a rozdzielać.

distributivo (-wo) rozdzielający, rozdający.

distributóre to rozdawca m rozdzielający.

distribuzióne (-dzjo-) / rozdawanie, obdzielanie n. distrlgàre « rozplątać, rozwikłać; wyjaśnić.

distruggere (-dże-) a zburzyć;

~ si r stawić się. distrùssi p, r distrùtto p, p od distrùggere.

distruttivo (-wo) niszczący, burzący, distruttóre distruzióne(-dzio-)/ zburzenie n. disturbare a poprzewracać, pomieszać, przeszkadzać; non si distùrbi proszę sobie nie przeszkadzać.

disturbatóre m wichrzyciel, zakłócający pokój.

disturbo m zamieszanie «; nieład, nieporządek m. disubbidiènte nieposłuszny, disubbidiènza (-ca) / niepo«rtu-

8zeństwo n.

disubbidire (io disubbidisko) n być nieposłusznym, disuguaglianza (-lljanca) / nierówność /. disuguale nierówny, disumano nieludzki, disumidire (io disumidisko) a suszyć.

disunióne / niezgoda /. disunire (io disunisko) a rozdzielić, rozdwoić, poróżnić, disunito niejednostajny; = discorde (-skór-) niezgodny, disusato nieużywany, odzwyczajony, wyszły z użycia, disuso w nieużywanie n; cadére, andare in ~ wyjść z używania.

disùtile nieprzydatny, nieużyteczny.

disutilità / nieużyteczność /. disvio (-wio) m odwrócenie, zboczenie n.

disvolére (-swo-) a niechcieć już więcej, odechcieć się. ditale m naparstek m. ditata / uderzenie n palcem; odcisk m palca, dite pr. i imper. od dire, dito m palec w; me la son legata al ~ tego ci nigdy nie zapomnę, ditta / firma /. dittatóre m dyktator m. dittatura dyktatura /, dittamo to dyptan m (kwiat), dittòngo m dwugłoska /, dif-tong m.

diurètico (-ko) moczopędny, diurno dzienny, diuturno ciągły, nieustanny, diva (-wa) / bogini /. divagaménto m, divagazióne (-dzjo-) / kołowanie, krążenie n.

(-wersiwo) = differéi

odprowa-nza (-ca) /

prę-

divagire a i n zboczyć, krążyć, kołować, włóczyć się. divampare a i n zająć się płomieniem, palić się/płonąć. divano (-wa-) m sofa /. divàrio tn różnica /. divedére: dare a*oi» przejrzeć, przeniknąć, divenire (io d(Vengo), diven-tàre n stać się, zostać, divenni p, r divenuto p, p diverrò fui. od divenire, divèrbio (-wer-) tn rozmowa ; sprzeczka /.

divergènza (-dżenca) / rozchodzenie n się; różność, rozmaitość /.

divèrgere (-die-) n rozchodzić się, oddalić się.

diversainénte avv. różnie, inaczej; = se no zresztą, inaczej, diversificare (-wersifika-) a zmienić, odmienić ; ~ si r być odmiennym, różnym, diversióne / odwrócenie, skierowanie n w inną stronę, diversità / różność, rozmaitość;

przeciwność /. diversivo dzajacy ; = różnica /. divèrso różny, rozmaity, [wny. divertènte, divertévole zaba-divertlménto m zabawa /. divertire a zabawiać się, bawić się, rosrywać się. divezzàre (-wecca-) a odzwyczaić się.

diviàtQ (-wi-) bezzwłoczny, dki.

dividèndo tn podzielnz f. dividere a dzielić;— distribuire rozdzielać; ~ gi r = se-paràrsi rozłączyć się. divièto (-wie-) m zakaz m. divinare (-wi-) a wróżyć; prze^ powiadać.

divinatóre m wróibìar» tn. divin&ménte ave. bosko, wybornie.

divincolàre (-winko-) a kręcić.

skręcić, splatać, rozplatać ; r nie dać sie, opierać się. divinisi sospendere a - księdi zabronić wykonywać czynności urzędowych.

divinità / boskość /; = IHo, deità bóstwo n.

divinizzare (-winicca-) a ubóstwiać.

divino boski.

divisa / godło, znamię n; odzie* /, mundur m.

divisaménto m zamysł, zamiar; podział tn.

divisare a dzielić, podzielić;

myśleć, zamyślać, divisi p, r diviso p, p od dividere.

divisibile podzielny. divisióne / podział tn, dzielenie n, dywizya wojska /. divisóre (-wi-) tn dzielącą, divisòrio dzielący, oddzielający;

maro — m przegroda /. divo m boski; bóstwo n. divorare a pożerać, żreć. •divoratóre m pochłaniający, żarłok, pochłaniacz m. divorziàre (-wordzja-) a : - sl r rozwieść się.

divòrzio (-dzjo) tn rozwód iw. divulgare a rozgłosić, divulgatóre (-wul-) m rozgłosi-ciel tn.

dizionàrio (-dzjo-) m słownik ss. dizióne / sposób mówienia; wykład m.

do pr. od dare, dobbiàmo pr. od dovére, dóccia (-czja) / rura ; rynna f ,r docciatura / puszczenie strumie nia wody na chorą część ciała, docènte (-czen-) mi/ docent m ;

libero — tn docent prywatny docènza (-ca) /: avére la libera ~ być docentem prywatnym* ottenére la libera - zostać do centem prywatnym, dòcile (-czi-) powolny, uległy.

domandàre a pytać, zapytać;

docilità / powolność, uległość/, documentare (-ku-) a udokumentować.

documénto m dokument m. dodicènne (-czen-) dwunastoletni, dodicèsimo (-cze-) dwunasty, dódici (-czi) = 12. doga / klepka /. dogana / cło n, urząd m cłowy ; Komora / celna.

doganale celny; cłowy; guàrdia ~/ straż /celna skarbowa, doganière ro urzędnik m celny, celnik.

dogàre o obić klepkami, doge (-dże) m doża m. doglia (-llja) / ból m, boleść /, cierpienie n ; le dòglie del parto bóle pl. porodowe, dogliànza (-ca) / ubolewanie n;

jęki pl., narzekanie n. doglióso bolesny, zbolały, dogma v. domma. dogo m dog m (pies), dolce (-cze) słodki, dolci (-czi) m, pl. słodkie rzeczy, potrawy pl.} legumina /. dolcézza (-czecca) / słodkość ; łagodność /.

dolciamàro (-czja-) słodkogorzki. dolciastro wstrętnie słodki, dolcificare (-czifika-) a osłodzić łagodzić.

dolcigno (-nnjo) słodkawy. dolciume (-czju-) m słodycze pl. dolco (-ko) łagodny, dolènte bolący, bolesny ; èsser ~ żałować.

dolere w boleć, dolegać; ~ si r (io ml dolgo) skarżyć się, użalać się; mi duole żałuję, że. dòllaro m dolar m. dolo m oszustwo n. dolóre m ból m. doloróso bolesny.

żądać; prosić.

domani avo. jutro; ~ 1’altro pojutrze; ~ sera jutro wieczór ; ~ a otto od jutra za osiem dni. domàre a poskramiać, obłaskawić; ~ lin incèndio wstrzymać rozszerzenie się ognia, domatóre m pogromca, poskro-miciel m.

domattina avv. jntro rano. domatura / poskromienie n. doménica (-ka) / niedziela /. domenicale niedzielny, domenicàno m dominikanin w. Domenico (-ko) m Dominik m. domèstica / służąca /. domesticare v. addomesticàre. domestichézza (-kecca) / poufałość /.

m mieszkanie n.

domèstico (-ko) domowy; animale ~ m zwierzę domowe n. domiciliàrsi (-czi-) r osiedlić się. domiciliato zamieszkały, mieszkający* domicilio

dominàbile łatwy do opanowania, owładnięcia, dominànte panujący, władający, górujący.

dominàre a i n panować, rządzić, władać.

dominatóre m władca, pan m. dominazióne (-dzjo) / panowanie n, władza /.

Domineddio Pan Bóg m. dominio m panowanie; państwo n, posiadłość /; = potére władza /; ~ pubblico dobro n gminne, wspólne, dòmino, domino m, ino. domino n. domma m dogmat m. dommatica (-ka) / dogmatyka/, dommàtico (-ko) dogmatyczny, dommatizzàre (-ticca-) a do-dolóso podstępny, zdradliwy.    gmatyzować. ■

dolsi p, r od dolóre.    domo m poskromiony, podbity

domàbile dający się poskromić. in - petri w więzieniu, domànda / pytanie; żądanie w, Boa m Don (rzeka), także tytuł prośba /.    księży i Arystokratów.

[wieści.

donśbllo do dania, donàre a darować, donatóre to donataryusz m. donazióne (-dzjo-) / d arowizna /. donde avv. skąd; przez co; = da cal od kiedy.

dondolàre ain kołysać, chwiać, chuśtać; ~ gi r mitrężyć, marudzić; dyndać.

dondolio to bujanie, dyndacie n ciągłe.

dóndolo m wahadło n. dondolóne to próżniak, figlarz, ciemięga to.

dondoloni avv. : a ~ bezczynny, próżnujący.

donna / kobieta, niewiasta, pani /; prima ~ pierwsza śpiewaczka /.

donnaiuólo m kobieciarz m. donnésco (-Bko) kobiecy, nie-dónnola / łasica /. dono to dar, podarunek to. donzèlla (-dzella) / panna /. dopo prep. i avv. po ; ~ domani pojutrze; ~ tutto ostatecznie, dopoché (-kè) avo. potem gdy. dopopranzo (-00) avv. po obiedzie. dóppia / dublou to, dawna moneta złota wartajaca 20 lirów, doppière to świecznik m z ramionami.

doppiétta / dubeltówka /. doppiézza (-piecca) f dwuznaczność; nie8zczerość /. dóppio podwójny, dorare a pozłocić, doràto 1 .p, pod dorare; z.agg., m pozłocony; złotego koloru, doratóre to pozłotuik m. doratura / pozłocenie n. dormentòrio, dormitòrio w sypialnia /. ,

dormiglióne (-Ujo-) m śpioch m. dormire n spać. dormita / sen to. dormivéglia (-wellja) / półsen m. Dorotéa / Dorota /. dorgàie grzbietowy; spina ~ / kość f pacierzowa dorso m grzbiet to. dosare ain dawkować, dose / dawka /. dosso to grzbiet m. dotàle posagowy, dotàre a wyposażyć, dotazióne (-dzjo-)/wyposażenie, uposażenie n; = donazióne / darowizna /. dote f posag m. dotto uczony, dottoràto to doktorat m. dottóre m (Jem. dottoressa) doktor to ; ~ della Chiesa ojciec m kościoła. t dottrina / nauka, uczoność /. dottrinale naukowy, doktrynerski.

dove (-we) avv. gdzie; di~skąd;

per ogni ~ wszędzie n. dovére n i a musieć, dovére m obowiązek m\ i miei dovéri a suo padre ukłony dla Pańskiego ojca; mi sento in dovére czują się w obowiązku.

doveróso należny, słuszny ; è doveróso per me... jest moim obowiązkiem.

dovizia (-widzja) / nadmiar m; = ricchézza (rikkecca) / bo-gactwo# n. dovizióso bogaty, dovunque (-wunkue) avv. wszędzie.

dovutamente (-wu-) avv. słusznie, to co się należy, dovuto należny; należyty, dozzina (docci-) / tuzin to; =3 pensióne / pensyonat m. dozzinale tuzin ko wy, pospolity, codzienny.

dozzinànte m i/pensyonaryusz, stołownik to.

draconiano (-ko-) drakoński, draga / smoczyca/; smok to maszyna do oczyszczania dna rzeki.

drago to smok m

a ubrać.

[skie.

na-

dragomanno « drogman, tłumacz m (ua Wschodzie), dragóne m Bmok m ; dragon m. dramma 1. / drachma; odrobina /; 2. m diamat m. drammàtica (-ka) / sztuka / dramatyczna.

drammàtico (-ko) dramatyczny, drammatizzare (-ticca-) a dramatyzować.

drammaturgia (-dzia-) / dramaturgia /.

drammaturgo m dramaturg m. drappeggiare (-dzja-) drappèllo m chorągiew/; oddział m żołnierzy.

drapperia / materye bławatne, towary pl. jedwabne, drappo m sukno n, jedwab tri, materya f.

dràstico (-ko) drastyczny. Dresda / Drezno n. dritta v. diritta, droga / zioła i korzenie pi. lekar-drogàre a zaprawiać, przyprawiać.

drogheria (-ge-) / skład m ziół, korzeni i leków, drogherie /, pl. zioła lekarskie;

medykamenta pl. droghière (-gje-) m sprzedający sioła lekarskie i inne medyka-menta.

dromedàrio m dromader, wielbłąd m o jednym garbie, dram / drudo m kochanka, loànica /, gach, kochanek m. drAido w drnid m, kapłan n starożytnych Gallów i Brytanów, drusfàna / kurwa /. dualismo *» dualizm m. dubbiézza (^-biseca)/wątpliwość, niepewność /.

dùbbio wątpliwy; =* pericolo (-ko-) m niebezpieczeństwo n. dubbióso wątpliwy, niepewny, dubitare « wątpić, powątpiewać, deca (-ka) m książę w. dueàle ksissący, dueàto w księstwo a.

duce (-cze) m wód* w. duchéssa (-kee-) / księżna /„ due = 2.

duecènto ▼. dngénto. duellànte pojedynkojący kią. duellare n pojedynkować się. duèllo m pojedynek m. duétto m duet m, dugentćsimo dwnchsetny. dugentista ta pisarz lub artysta z 13 wiąku.

dugénto dwieście; wiek trzynasty.

duino m moneta dwucentymowa ;

dwie dwójki w grze w kości, dulcamara (-ka-)/ słodkogors m. dulcinèa (-czi-)/ dama sete»/, dumila, duemila dwa tysiące, duna / wydma, zaspa /. dunque (-kue) atro. więc, przeto, zatem.

duodècimo (-czi-) dwunasty, duodèno dwunastnica, duole pr. od dolere, duolo m ból m. duomo m katedra /. duplicare (-ka-) a podwoić, duplicato m duplikat a*, duplice podwójny, duplicità (-czi-) / podwójność /. duplo podwójnie, dwa razy tyle, dwójnasób.

duràcine twardy (o owocach);

ciliègia — / czereśnia /. durante 1. p, pr. od duràre; vita naturai ~ przez całe życie 2. prep. podczas, duràre n i a trwać ; = resistere wytrzymać, wytrwać; durare fatica znosić trudy, trudsić się. durastro dosyć twardy, durata / trwanie n, trwałość /. duraturo, durévole(-wo-) trwała, durézza (-recca) / iwardotć /. duro twardy; ~ d’orécchi głuchy, źle słyszący, dùttile ciągły, rozciąga]ny. duttilità / oi agl i w ość, rozciągliwość /.

E.

ebo

dalej.

e cong. i. è pr. od essere, e’ = ei, egli.

ebanista m Btolarz wyrabiający misterne rzeczy, hebanista m. èbano w heban m. ebbe, ebbi p, r od avére, ebbène avv. a więc. ebbrézza (-brecca) / pijaństwo n. ebbro pijany, upojony, ebdomadàrio m tygodniowy, èbete tępy, niepojętny, ebetismo m tępość umysłu, nie-pojętność /.

Uizióne (-dzjo-)/wzburzenie, wrzenie n.

ebràico (-ko) hebrajski, żydowski, ebrèo m żyd m. eburneo z kości słoniowej, ecatòmbe (-ka-) / hekatomba /. eco. = eccètera i t. d. = i tak [miar m. eccedènza (eczedenca) / nad-eccédere ain przekroczyć, przebrać miarę.

eccellènte wyborny, wyśmienity,

doskonały.

eccellentissimo i. sup. od eccellènte; 2. najwyborniejszy;

tytuł książąt.

eccellènza / wyborność, doskonałość /; per ~ przedewszyst-

kiem.

Eccellènza / Ekscelencya, jaśnie wielmożny.

eccèllere a in przewyższać, celować.

eccèlso wysoki, wzniosły, eccentricità (-czi-) / ekscentry-czność /.

eccèntrico (-ko) ekscentryczny, eccepire n zarzut wnieść, podnieść.

eccessivo (eczessiwo) zbyteczny, nadmierny.

eccésso «i nadmiar, zbytek, szaleństwo, gwałt m; all’eccésso

nadmiernie; dar© In eccéssi oszaleć, szaleć, zbytkować. eccètto prep. wyjąwszy, prócz tego.

eccettuare a wyjąć, wyłączyć, eccezionalmente (eczedzjo-) acv. wyjątkowo.

eccezióne / wyjątek m\ per wyjątkowo.

ecch i mési (ekki-) / wybroczyna / krwawa.

eccidio (eczi-) m rzeź /, rozlew m krwi, wycięcie n w pień. eccitàbile podniecony, eccitaménto m podniecenie n, podnieta, zachęta /. eccitante pod ni eća j ący. eccitare a podniecać, pobudzać, eccitazióne (-dzjo-)/ pobudzenie, podrażnienie n.

Ecclesiaste m eklesyasta m, przepowiednie pi. Salomona, ecclesiàstico (-ko) duchowny, ecclissàre v. eclissare.

Eecmo *= eccellentissimo, ecco avv. oto, otóż. eccomi (-ekko-) oto jestem, eccolo otóż i on. eccoti oto i ty.

echeggiare (ekedżia-) n od-brzmiewać, rozlegać się. eclèttico (-ko) ekiektyczuy. eclissare a zaćmić, przyćmić Si r zniknąć.

eclisse, ecclissi / ciemność w, zaćmienie n słońca przez księżyc lub księżyca przez ziemię, eclittica (-ka) / ekliptyka /. eco (eko) / (plur. gli echi) echo n, odgłos m.

economato m ekonomat m. economia / ekonomia /, gospodarstwo n; rispàrmio '« oszczędność 'f\ farè economia oszczędzać.

economico (ekonomiko) ekonomiczny, oszczędny ; cucina

econòmica / kuchnia ludowa, tania kuchnia f. -economista m ekonomista m. economizzare (-micca-) a i w oszczędzać.

ecònomo m oszczędny ; rządca m. ecumènico (ekumeniko) ekumeniczny, ed — e.

eddomadàrio v. ebdomadàrio, èdèma m puchlina / wodna, édera / bluszcz m. edicola (-ko-). / framuga, murek, skrytka /.

edificante (-kan-) pocieszający, pouczający.

edificare a pocieszać, pouczać, budować.

edificatóre m budujący, edificio (-czjo), edinzio (-dzjo) m budynek m.

èdito wydany czyim kosztem, editóre m nakładca w; libreria editrice/księcrarnia/ wydawnicza ; casa editoriale / nakład m.

editto m edykt m. edizióne (-dzjo-) / wydaDie n. Edmóndo m Edmund m. Edoardo m Edward m. edòtto nauczony; rèndere ~ uczyć.

educanda (-kan-) / wychowani-

ca /.

educandato m zakład m wychowawczy.

educare (-ka-) a wychowywać, educativo (-wo) wychowujący, educato (bene. ~) dobrze wychowany.

educatóre m wychowawca m. educazióne (-kadzjo-) / wychowanie n.

Edvige (Edwidze) / Jadwiga /. effemèride / dzienne sprawozdanie, kalendarz m. effem(m)inare a zrobić zniewie-ściałym, zniewieścieć. cffem(m)inatézza (-tecca) / znie-wieściałość /.

effem(m)inàto zniewieściały. efferato d^iki, srogi, okrutny, effervescènte (-weszen-) burzący, szumiący.

effervescènza (-szenca) / burzenie się, szumienie n. effettivo (-wo) rzeczywisty, ieto-. tny.

effètto m skutek m. effètti m, pi. rzeczy, meble pi. ; = cambiali, titoli wekele, papiery pi. wartościowe, effettuàbile wykonalny, effettuare a uskutecznić, wykonać.

effettuazióne (-dzjo-) / uskutecznienie, urzeczywistnienie n. efficace (-kacze) skuteczny, efficàcia (-ezja) / skuteczność /. efficiènte (-czjen-) działający, skutkujący.

effigiare (-dżja-) a odbić, zrobić

wizerunek.

effigie (-dżje) / obraz m. effimero jednodniowy, efflorescènza (-szenca) / wysypka /.

efflusso m wylew, wypływ m. effluvio (-wio) m wyziew m. effóndere a wylać, rozlać, effusi p, r effuso p, p od effóndere.

effusióne / wylanie, rozlanie n ;

con ~ di cuore wylanie serca, egemonia (edże-) / zwierzchnictwo n, hegemonia /.

Egèo : mare ~ m morce Egejskie n.

ègida (edzi-) f egida /. egira / Hedżra /.

Egitto m Egipt m.

Egiziano (edżidzjano) m Egipcjanin. m. egli (elli) m on. èglino m, pl. oni. ègloga, / sielanka /. egoismo m egoizm m, samolub-stwo w.

egoista m egoista, samolub m. egoistico (-ko) samolubny.

ona; Pan, Pani za-

egrègio wyborny, wyśmienity; AlPegrégio Signóre Do Wielmożnego Pana, eguale v. ugnale, enl esci, e! ehi! esci, ei! ei pron., = egli.

eiaculazióne (-kuladzjo-) / wytrysk in, wy6trzykniecie n. elaborate a wyrobić/ wypracować.

elaborazióne (-dzjo-)/wyrobienie, wypracowanie n. elargire (-dżi-) a darować, rozdawać.    ⁴

elargizióne (-dżjo-) / dar m. elasticità (-ozi-) / elastyczność /. elàstico (-ko) elastyczny.

Elba / Elba /. elee (-cze) / dąb m. elefànte m słoń m. elefantéssa / samica słonia /. elegante elegant m, elegantka /. eleganza (-ca) / eleganeya /. elèggere (-dże-) a wybierać, obierać.

eleggibile (-dżi-) wybieralny, elementare elementarny; maestro — m nauczyciel m szkoły ludowej m.

eleménto m element m ; — costitutivo część składowa, składnik.

eleménti m. pi. początki, elemòsina / jałmużna /. elemosinare a żebrać, elemosinièremjałmużnik m, da-. jący jałmużnę.

Élena / Helena /. elènco (-ko) m spis m. elètta / wybór ; dobór, elita m. elèssi p, r elètto pf p od elèggere.

elettivo (-wo) wybieralny, mający prawo być wybranym, elètto m wybrany, obrany, elettorale wyborczy, elęktorski;

collègio ~m okręg m wyborczy, elettoràto m prawo wyborcze; elektorat m.

elettóre m wyborca ; elektor ta. elettricismo (-czi-) m, elettricità / elektryczność /. elèttrico (-ko) elektryczny, eletrizzàre (-inćicća-) a elektryzować.

elèttro w bursztyn to; ~ calamita/elektromagnes to; ~ chimica / elektrochemia /; ~ magnetismo m elektromagnetyzm to; ~ metro to elektrometr m; ~ motóre to elektromotor m; ~ terapia / elektroterapia /; ~ tècnico to elekrotechnik tn. elettuario m powidło n (aptekarskie).

elevaménto (-wa-) m wyniesienie n.

elevare a podnieść, wznieść, podwyższyć.

elevato podniesiony, wzniosły, elevatóre m elewator to. elevazióne (-wadzjo-) / podniesienie, wzniesienie, podwyższenie 71.

elezióne / wybór m. èlica (-ka), èlice (-cze) / linia / spiralna, kręta, śruba / okrętowa.

elidere a wyrzucić, eliminàre / usunąć, wyrzucić, wyłączyć.

eliminazióne (-dzjo-) f wyłączenie, usunięcie.

elioscòpio (-sko-) m helioskop m. eliotipia / heliotypia /. eliotròpio m heliotrop m.

Elisa / Elżbieta /.

Elisabetta / Elżbieta /. elisi p, r eliso p, p od elidere. ElisiomElyBiumm\ i campi elisi pole n elizejskie, elisióne / wyrzucenie n. elisir to im. eliksir m. ella proti., f miast Voi.

ellenismo m hellenizm to. éllera / bluszcz m.

Ellesponto in Helespont to. ellisse, ellissi / elipsa /.

elvètico

Elvezia

emèrsi p, r emèrso p, p od emèrgere.

emersióne / wynurzenie się, wypłyniecie n z wody.

r emésso pr p od

emisi

cm

naj prze wiele-

elmo m hełm m. elocuzióne (-kudzjo-) / wysłowienie n; wykład m. elogiàre (-dźja-) a pochwalać,-id. elògio m pochwała /, mowa pochwalna /.

eloquènte (-kuen-) wymowny, eloquènza (-ca) / wymowa /. elòquio m mowa /; sposób mówienia.

elsa / rękojeść / szpady, elocubrazióne (-kubradzjo-) / wypracowanie n. elùdere a wyminąć, uniknąć, wywinąć się.

elusi p, r eluso p, p od eludere, elusióne / wymijanie, uuiknię-cie n.

f-wetiko) szwajcarski, (-dzja) / Szwajcarya J. emaciàre (-czja-) a i n wycieńczać, wychudnąć, wyniszczeć. emanàre a i n wychodzić, rozchodzić się, wypływać, emanazióne (-dzjo-) / wypływanie n ; wyziewy pl. emancipàre (-czi-) o uwolnić, upełnoletnić; — si r uwolnić sie. emancipazióne (-dzjo-) / uwolnienie n, pełnoletność /. Emanuele m Emanuel m. emblèma m symbol m, godło n. emblemàtico (-ko) emblema-tyczny.

ćmblice (-cze) m dachówka f w karpią łuskę.

embrióne m embryon m, płód m. emendàbile dający się poprawić, ulepszyć.

emendàre u poprawić, naprawić, emendazióne (-dzjo-) / poprawa /, ulepszenie n.

emergènte (-dżen-) wynurzający się, wypływający, emergènza (-ca) / wypadek, przypadek m.

emèrgere (-dźe-) n wynurzyć się z wody, wypłynąć na w\erzch. emèrito m wysłużony, emeryt m.

i P,

ettere.

emètico (-ko) środek m, wzbudzający wymioty, eméttere a dać, wypowiedzieć, emiciclo (-cziklo) m półkole n. emicrània / migrena /. emigrante mi/ wychodźca m. emigrare » wyjść z kraju, emigrazióne (-dzjo-) / wyjście z kiaju.

Emilia f Emilia /.

Emilio rn Emil m.

eminènte wyniosły, górujący;

znamienity, eminentissimo bniejszy. eminènza (-ca) / wysokość, wyniosłość; przewielebnoęć/tytuł kardynałów, emiro m emir m. emisfèro w półkula / ziemska, emissàrio m spust, upust w, wysłannik, szpieg m. emissióne / wypuszczenie »; banca d’emissióne bank m emisyjny, puszczający w obieg pieniądze papierowe, emistichio (-kjo) m półwiersze. Em« = eminentissimo, emolliènte rozmiękczający, emoluménto m pensya/, zysk m, korzyść /.

emorragia (-dżia) krwotok m. emorroidi /, plur. hemoroidy pl. emostàsi / hemostaza /; wysypywanie n krwi z naczyń, emottisi / krwioplucie n. emozionante (-dzjo-) wzruszający, wytężający, emozióne f wzruszenie n. empiere, empire a napełnić, empietà / bezbożność /. empiménto m empićzza (-piecca) / napełnienie n. émpio bezbożny.

napuszyBty.

logia (-diia) / enologia /, nauka o przyrządzaniu i hodowaniu wina. enòlogo m enolog m.

enórme ogromny, niezmierny ; niegodziwy.

enormità f ogromność; niego-dziwość, szkaradność /. Enrichétta (-ket-) / Henryka f. Enrico (-ko) m Henrjk m. ente m istota, jestestwo n; morale osoba prawna, enterite / katar m kiszek, entità / istotność, ważność f. entomologia (-dżia) / entomologia .t (nauka o owadach), entràmbiprow. pl. oba, obydwoje, entrante: settimana v/ pa początku tygodnia, entrare n wchodzić, wejść; =» incominciare rozpoczynać; questi guanti non ml entrano* ' rękawiczki są mnio za ciasne, àta / wchód m, wyjście n,

a wzniecić zapał,

empireo m empiryk m. empirico (-ko) empiryczny, empirismo m empiryzm «e. empòrio m emporyum, miejsce n handlowe.

emnlàre n ubiegać się, chcieć komu wyrównać, emulatóre m współzawodnik m. emulazióne (-dzjo-) / współzawodnictwo n.

èmulo m współzawodnik m; = ri vàie rywal, współzalotnik m. emulsióne f zawiesina /. encefalite (-cze-) / zapalenie mózgu n.

enciclica (-cziklika) / encyklika /.

enciclopedia / encyklopedya /. enciclopèdico (-ko) encyklopedyczny.

enclitico (-ko) m przyrostek m. encomiàbile pochwalca m. encomiare (-ko-) a chwalić, encomiàstico pochwaloy. encòmio m pochwała /. endecasillabo (-ka-) m jedenasto-zgłoskowy (wiersz), endemia / endemia /; choroby właściwe pewnemu krajowi, éndice (-cze) m znak m, pamiątka /, jajo n podłożone pod kurę, ptaka.

energia (-dżia) / energia /. enèrgico (-dziko) energiczny, energumeno opętany, ènfasi / napusrystość /, dobitne wymawianie n. enfàtico (-ko) enfiagióne (-dzjo-) / enfiamento' m obrzękłość, puchlina /. enftàre a nadąć, wzdymać, enfiatura f nadętość, pycha /. enfitèusi / dzierżawa / na długie lata.

enigma, enimma m zagadka /. enimmàtico (-ko) zagadkowy., eno te

entr

wjazd m, dochód m, przychódm. entratura / wolny wstęp m, wstępne n.

entro avv. i prep. w, do, w prze-ciągli.

entusiasmare natchnąć entusiasmo m natchnienie n ; zapał, entuzyazm m. entusiasta roi/zapaleniec, zagorzalec m; = entusiàstico natchniony, z zapałem, enumerare a wyliczać, enumerazióne (-dzjo-) / wyliczanie «.

enunciàre (-czja-) a okazywać, wyrazić^ wypowiedzieć, enunciazióne (-dgjo-) / oświadczenie n.

©pa f brzuch m. epàtico (-ko) wątrobiany; màcchie epàtiche plamy wątrobia-ne pl.

èpica / epika /. èpico (-ko) epiczny. epidemia / epidemia /. ©pidérmite t naskórek m. hpifanla / Święto Trzech Króli, epigrafe / napis m. epigràfico (-ko) epigraflezoy.

r-

epigràmilia tn epigram m. epilessia / epileppya, padaczka/, epilèttico (-ko) m epileptyczny, epileptyk tn.

epilogare a skrócić, w krótkości ■jj powtórzyć.

epilogo m epilog m. episcopale (-sko-) biskupi, episòdio tn epizod, ustęp m. epistola / list m. epistolàrio m zbiór m, listów, epitàffio m napis m na grobie, epitalàmio m pieśń / weselna, wiersz m. weselny, epiteto m przymiotnik, epitet m. epitome / skrócenie n, krótki zbiór. w, wyciąg, epizoozia (-coocia)/ zaraza/ na bydło

època (-ka) / epoka /. epopèa / epopeja /. eppure cong. a jednak, epulàne tn żarłok, obżartuch tn. epuràre a czyścić, equàbile (ekua-) równy, jednostajny.    [ność /.

equabilità / równość, jednostaj-eqnan imita / powolność, roz-ważność / umysłu, equatóre m równik m. equatoriale podzwrotnikowy, equazióne (-dzjo-)/zrównanie n. equèstre konny, jezdny, equiàngolo równokątny. equidistante (ekui-) równoodda-Jony.

equilàtero równoboczny, equilibrare a. i n. ułożyć, ustawić do równowagi, equilibrato spokojny, równy, equilibrio m równowaga /. equino koński.

equinoziale (-dzja-)równnmocny. equinòzio (-dzjo) m zrównanie dnia z nocą n.

equipaggiare (-dżja*-) a uzbroić, op»tr/yć; ludźmi osadzić* equipàggio (-dźjó) m bagaż podróżny tn załoga / okrętowa.

= carrozza (karrocca) /.

powóz m.

equiparare a porównać, equipollènte równowartościowy, equità / słuszność, sprawiedliwość, prawość /. equitazióne (-dzjo-) / sztuka jeżdżenia konno/, nauka konnej jazdy /.

equivalènte (ekuiwa-) równej wartości.

equivalènza (-ca) / równa wartość /.

equivalére n być tyle wartym, równowartościowym, equivocare (-woka-) n pomylić się w znaczeniu wyrazów, dwuznacznie kię wyrażać, equivoco (-ko) m. dwuznaczny; nieporozumienie n; equo słuszny, sprawiedliwy, era / era /.

era, èrano, eravamo imperf. od èssere.

erariale skarbowy, fiskalny, eràrio m skarb m państwa, erba / trawa /, ziele n; jarzyny fi•*

erbàceo (-czeo) zielny, podobny do trawy.

erbàggio (-dżjo) m warzywa, jarzyny pi.

erbàio m trawnik m. erbaiuòlo sprzedający warzywa, erbàrio m zielnik m. erbivéndolo (-wen-) m sprzedający warzywa.

erbivoro (-wo-) roślfhożerczy. erborizzàre (-ricca-) n botaui-zować.

erbóso trawiasty.

Èrcole (-ko-) ni Herkules m. erculeo (-ku-) hei kulesowy. erède m i / dziedzic m ; dziedziczka /.

eredità / dziedzictwo n ereditare « oddziedzic/yć. ereditàrio dziedziczny; principe-tn następca m tronu.

bohatersko-komi-

eremita m pustelnik m. eremitàggio (-dżjo) m domek w pustelniczy, pustelnia /. èremo TO pustelnia /. eresia / herezya /, kacerstwo n. eresiàrca (-ka) kacerz to. eróssi, ,p, r erètto p, p od erigere, erètico (-ko) m heretyk m. erezióne (-dzjo-) / wzniesienie, postawienie n. ergàstolo m więzienie n. èrica (-ka) / wrzos m. erigere (-dże-) a podnieść, postawić, wznieść.

erma / słup w graniczny ze statuą Hermesa.

ermafrodito m obojnak m, her-mafrodyt m.

Krmànno to Herman to. ermenèutica (-ka) / hermeneutyka /.

ermètico (-ko) hermetyczny, szczelny.

Ernesta f Ernestyna /.

Ernesto Iw Ernest m. èrnia / przepuklina / ernióso przepuklinowy.

Erode m Heród w. eròe tn bohater to. erogàre a rozdzielić, darować, erogazióne (-dzjo-) /dar w; darowizna /.

eròico (-ko) bohaterski, eroicòmico czny.

eroina / bohaterka /. eroismo m bohaterstwo w. erómpere n wyłamać się, wyrwać się.

erosióne, corrosióne f nadżarcie n.

eròtico erotyczny, miłosny, èrpete *n liszaj to. erpicàre a bronować, èrpice (-cze) TO. brona /. errabóndo błąkający się, błędny, zabłąkany.

errànte błądzący, mylący się;

błędny.

errare n błądzić, mylić się.

erràto błędny, mylny, erròneo błędny, mylny, erróre m błąd m; - di stampa błąd drukarski.

erta / droga pod górę, przykra ścieżka /; all’erta sentinèlla! baczność I /.

erto stromy, spadzisty; a testa erta z podniesioną głową, erudito uczony.

erudiziéne (-dzjo-)/uczonośćf. eruttare ain wyrzucić; wyzy-gać, wybuchać.

ernttfvo (-wo) z wyrzutem, wybuchowy.

eruzióne (-dzjo-) / wybuch w, wysypka /.

Erzegovina (-dzegowi-) / Her* cegowina /.

esacerbare a zaostrzyć, pogorszyć.

esacerbaziéne (-dzjo-) / zaostrzenie, pogorszenie w. esagerare (-dże-) a przesadzać, esageratóre m lubiący przesadzać.

esagerazióne (-dżeradzjo-)/. przesada /.

esàgono m szesciokąt, sześcio-bok to.

esaèdro m sześcian to. esalare wyziewać, parować, esalazióne (-dzjo-) / wyziew m, para /.

esaltare a podwyższyć, wywyższyć; wychwalać, wielbić; = lodàre wychwalać, esaltato przesadny — entusiasta niezmierny.

esaltatóre m wychwalacz to. esaltazióne (-dzjo-) / podwyższenie « ; przesada /. esame m egzamin to. esàmetro to hexametr to. esaminare a egzaminować, esaminatóre m egzaminator m. esàngue bezkrwisty, pozbawiony krwi.

esànime przerażony, struchlały.

esasperire a jątrzyć, rozgniewać się; ~ si r w rozgoryczenie popaść.

esasperazióne (-dzjo-) / zaostrzenie, rozgoryczenie n. esattézza (-tecca) / dokładność/, sàtto i. p, p od esigere; 2. agg. m dokładny, ścisły, esattóre m poborca to; ~ delle impóste poborca nt podatków, esattoria / urząd m pobierający podatki.

esaudiménto m wysłuchanie n próśb.

esaudire a wysłuchać, esauditórem wysłuchujący próśb, esauribile wyczerpujący, esauriménto m wyczerpanie n. esaurire o wyczerpać; —- consumare zużyć, esaurito wyczerpany, esàusto p, p od esaurire, esautorare a pozbawić znaczenia, władzy; ~ si r postradać powagę.

esazióne (-dzjo-)/ pobór to podatków.

esca / pokarm ; to ; przynęta /. escandescènza (eskandeszenca) / zaperzenie n się z gniewu, escavazióne (-wadzjo-) / wykopanie, odgrzebanie n. Eschimése (-»ki-) to. Eskimos m. esclamare o wywołać, obwołać, esclamativo (-wo) wołający, wywołujący.

esclamazióne (dzjo-) / wykrzy-knienie, obwołanie n. escludere a wykluczyć, wyłączyć, esclusi p, r escluso p, p od e-sclùdere.

esclusióne / wyłączenie, wykluczenie n.

esclusiva (-wa)/wyłączny; monopol w.

esclusivamente avv. wyłącznie n. esclusivo (-wo) wyłączny, esco pr. od uscire, escogitare (eskodźitare)a myśleć, wymyśleć.

escoriare (esko-) a otrzeć, o

obetrzeć.

escoriazióne (-dzjo-) / otarcie n. escreménto to gnój, kałm, łajno n. escrescènza (-szenca) / wyrosi, narośl /.

escursióne (eskur-) /wycieczka /. esecràbile godny potopienia esecràre a złorzeczyć, przeklinać, esecrazióne ( dzjo-)/złorzeczenie, przekleństwo n. esecutivo (-kntiwo) wykonawczy, esecutóre m wykonawca TO. esecutòria/ rozkaz m wykonawczy m.

esecuzióne (-dzjo-)/. wykonanie, dopełnienie w; ~ giudiziària zajęcie sądowe n; mandare (andare) in ~ do wykonania przyprowadzić, wykonanie «powodować.

esegèsi / eksegeza /. esegeta (-dże-) to eksegeta m. eseguibile dający się wykonać, eseguire (io eseguisko) a wykonać.

esempigràzia (-dzja) naprzykład. esèmpio m przykłal to; per ~ naprzykład.

esemplare agg. m i / wzorowy, esemplare sosł. m egzemplarz w. esemplarità / przykładnosć, dobry przykład /.

esemplificare (-karę) o objaśnić przykładami.

esentàre a uwolnić od czego ; — si r uwolnić się. esènte wolny, wyjęty, esenzióne (-dzjo-) / uwolnienie, wyjęcie w.

esèquie (-kuje)/, pl. pogrzeb to.

uroczystość / pogrzebowa, esercènte (czen-) agg. mi/ wykonujący.

esercènte sosł. m szynkarz m, wykonujący, prowadzący jakiś przemysł.'

esercitare (-czi-) a ćwiczyć, esèrcito m wojsko ».

od-

esercizio (-czidzjo) m ćwiczenie, wykonywanie n; ~ finanziàrio rok finansowy m. esibire (io esibisko) a pokazać;

= offrire zaprodukować. esibizióne (-dzjo-) f okazanie, zaprodukowanie ». esigènte t-dżen-) wymagający, esigènza (-ca) / wymaganie n; = pretésa j roszczenie n sobie prawa do czego, esigere (-dże-) « wymagać; = riscuòtere ściągać, esigibile to, co można odebrać; ściągał ny.

esiguo mały, drobny, esilaràre « rozweselić, èsile cienki, szczupły, esiliare a wygnać, wypędzić z kraju.

esilio m wygnanie ». esilità / słabowitość /. esimere a wyjąć, uwolnić od czego.

esimio wyborny, szczególny, osobliwy.

esistènza (-caì / istnienie »;

= vita / życie n. esistere n istnieć, żyć. esitanza (-ca) / wahanie się n. esitare ain wahać się; prze-riawać.

esitazióne (-dzjo-) / niepewność /; wahanie się»; senza ~ bez wahania.

èsito m wyjście n, wychód;

chód, odbyt m. esiziale (-dzja-) zgubny, szkodliwy.

eslège (-dże) bezprawny, èsodo m wyjście ». esòfago m przełyk m. esonerare a uwolnić, esònero m uwolnienie ». esorbitante zbytni, ogromny, esorbitanza (-ca) / zbyteczność /, nadmiar m.

esorbitare » przekroczyć miarę, esorcismo (-czi-) m zaklinania pi. djabła.

esorcista m wyklinający djabła,

złego ducha

esorcizzare (-czicca-) a złe duchy z kogoś wypędzać, esòrdio m przemówienie », początek m.

esordire (io esordisko) n rozpoczynać.

esortare a napominać, upominać, zachęcać.

esortativo (-wo) napominający, esortatóre m napominacz m. esortazióne (-dzjo-)/napomnienie ».

esòso przykry, wstrętny, esòtico (-ko) ekzotyćzny. espàndere a rozciągać; ^ si r rozszerzać się, rozciągać się. espansióne f rozciągłość /. espansivo (-wo) rozciągalny. espatriare a wywędrować z kraju rodzinnego.

espediènte m środek, sposób, fortel m.

espèllere a wypędzić, wyrzucić, esperiènza (-ca) / doświadczenie ».

esperjmentare o doświadczać, próbować.

esperi ni en tato    doświadczony;

biegły

esperiménto m doświadczenie », próba /.

espèrto doświadczony; znawca m. espettorare a wykrztusić, wypluć, wykaszlać; ~ si r swoje «erce wylać, otworzyć, espettorazione (-dzjo-) J plwocina /, wypluwanie ». espiàbile dający się odpokutować, espiare a odpokutować, espiazióne (-dzjo ) / odpokutowanie »;giorno dell’espiazióne dzień pojednania, espilare a podbić, sprzeniewierzyć.

espilazióne (-dzjo-) / sprzeniewierzenie » ; naruszenie » cudzego grosza.

espiràre a i » wydychać

are a ob-

wy-

p, p od

effrazióne (-dzjo-)/wydech tn. esplicativo (-katiwo) tłumaczący, objaśniający.

esplicito (-czi-) jasny, wyraźny, dobitny.

esplicare (-ka-), spiég jaśtrić, wytłumaczyć, esplòdere a i n wybuchnąć, esplorare a badać, śledzić, patrywać. esploratore tn badacz tn, podróżnik w celach badań naukowych; szpieg m. esplorazióne (-dzjo-) / badanie ;

wypatrywanie n. esplòsi P, r esploso esplòdere.

CSplosiÓne /. wybuch m. esplosivo (-wo) wybuchowy, espóne pr. od espórre, esponènte wykładający; wykładnik stosunku, potęgi, espórre (io espongo) a wystawić, wykładać; — la vita narazić życie.

espósi p, r espósto p, p od espórre.

esportare a wywozić towary z kraju.

esportazióne (-dzjo-) / wywóz m towarów.

espositivo (-wo) objaśniający, wykładający.

espositóre tn wystawca tn. esposizióne (-djo-) /wystawa/;

~ mondiale wystawa światowa, espósto wystawiony ; przedstawienie n.

espressaménte aw. umyślnie, właśnie.

esprèssi p, r esprèsso p, p od esprimere.    [raz tn.

espressióne / wyrażenie », wy-espresslva (-wa) / zdolność /; wyrażenia się.

espressivo (-wo) wyrazisty, wyraźny, dobitny.

esprèsso wyraźny, dobitny ; wytłoczony; per ~ przez umyślnego posłańca.

esprimere o wyrazić; wyciskać, esprimibile dający się wyrazić,

wycierać.

espropriare a wywłaszczyć; ~ si r pozbawić się czego, espropriazióne (-dzj o-) / wywłaszczenie n.

espugnàbile (-nnja-) mogący być pokonanym.

espngnàre a pokonać, zdobyć, espugnatóre tn zdobywca, zwycięzca tn.

espugnazióne (-dzjo-) / wzięcie n twierdzy.

espulsi p, r espulso p, p od e-spéllere.    [dalenie n.

espulsióne / wypędzenie, wy-espulsivo (-wo) wypędzająćy ; calza espulsiva / pończocha / gumowa.

espulsóre m wypędzacz, wyga-niacz tn.

espurgàre a czyścić, essa pron., /, sing. ona. esse proti., /, pl. one. essendoché (-kè) cong. gdy, ponieważ.

essènza '(-ca) / istota rzeczy; eseeneya.

essenziale (-dzja-) istotny, główny; rzecz główna/, èssere n być, istnieć, mieć byt. èssere tn byt tn, jestestwo », istność, istota /; non c’è (v*è) nie ma; = stato tn stan tn. essiccare (-sikka-) o wysuszyć, essiccatòio tn suszarnia /, strycb tn do suszenia.

essiccazióne (-dzjo-) / suszenie, wysuszanie w. esso pron., tn, sing. on. est tn, inv. wschód tn. èstasi / zachwycenie ». estasiàrsi r zachwycać się, wpaść w zachwyt, estate / lato n; l’estàte di S.

Martino babie lato n. estàtico (-ko) zachwycony, estemporàneo nieprzygotowany ; poèta ~ m improwizator tn.

a wynurzyć, wyrazić,

si r z

ostatni;

f owrzo-

estèndere a wyciągać, rozciągać;

- s! r rozciągać się, sięgać, estensibile rozciągślny. estensióne / rozciągłość /, obszar tn. rozległość /. estensivo (-wo; rozciągalny, rozciągnięty.

estenuàre a wycieńczyć, wychudzić, osłabić.

estenuazióne (-dzjo-) / osłabienie, wycieńczenie n. esterióre zewnętrzny, esteriorità / ze wnętrzność /. esterminàre, sterminare a wytępić, esternare oświadczyć.

estèrno zewnętrzny ; obcy. èstero tn zagraniczny, obcy, cu-doziemski; zagranica/; ministro degli affari èsteri minister tn spraw zagranicznych, esterrefatto przerażony, zatrwożony.

estési p, r estéso p, p od estèndere.

estéso: per ~ dokładnie; agg.

szeroki, obszerny, rozległy, estética (-ka) / estetyka /. estètico (-ko) estetyczny, estimare v. stimare, estimazióne (-dzjo-) / szacunek tn, poważanie n.

èstimo m szacowanie n, podatek m gruntowy.

estinguere a gasić, zagasić; ~ gasić; zgasnąć (umrzeć), estinguibile dający się zgasić, umorzyć.

©stinsi p, r estinto p, p od estinguere (zmarły) zgasły, estinzióne (-dzjo-) / gaszenie; umorzenie n.

estirpàbile dający się wykorzenić, wyjąć, wytępić, estirpàre a wykorzenić, wyjąć, wyciąć.

estirpatóre m wykorzeniacz tn. estirpazióne ( dzjo-) / wykorzenienie; wycięcie n.

I.-P.

estivo (-wo) letni, estòrcere (-cze-) a wymusić, wymóc, wydrzeć.

estòrsi />, r estòrto j>, p od e-stóreere

estorsióne / wymuszenie, wydu szenie, wydarcie n. estradizióne (-dzjo-) /wydanie n. estràneo obcy; essere - a qualcuno /- kimś nie mieó nic do czynienia.

estrarre (io estraggo) a wyciągać, wydobywać estrassi p, r estratto p, p od estrarre.

estratto m wyciąg tn. estrazióne (-dzjo-)/ wyciąganie;

losowanie, ciągnienie ri. estremità / kończyna /, koniec, kraniec tn.

estrèmo ostateczny; = ùltimo snppllzio kara /śmierci ; èssere agli estrèmi w konaniu leżeć, konać, wydawać ostatnie tchnienia; ridurre agli estrèmi popaść w największą nędzę, estrinsecare (-ka-) « wyznać, estrinseco (-ko) zewnętrzny, estro m natchnienie, uniesienie n; .= capriccio (-czjo) m usposobienie n, humor, kaprys tn. estuàrio w odnoga / morska, esuberante bujny, wybujały, obfity; ~ di forze obdarzony nadzwyczajną siłą. esuberanza (-ca) / bujność, wybujałość, zbyteczna obfitość /. esulare u wysłać na wygnanie, wygnać.

esulcerare (-cze) a owrzodzieć, jątrzyć; ~ si r ropieć, jątrzyć się.

esulcerazióne (-dzjo-) dźgnie w, wrzód tn, jątrzenie n. èsule w i/wygnaniec tn. esultanza (-oa) / radość /, wesele n.

esultare n radować się, weselić się, cieszyć się.

cya /. età / wiek

to, grze-

ewan-

es funere, esnmàre a wykopać,

odgrzebać, exhumować. esumazióne (-dzjo-) / wykopanie w, odgrzebanie»; exhuma-

m; = època (-ka) / okres czasu, epoka /. ètere m eter m. etèreo eteryczny, eterizzare (-ricca-) u czyścić;

eteryzować. eternare a uwiecznić, eternità / wieczność /. etèrno wieczny.

Etèrno m Bóg m. eteròclito nieregularny; odmiennie przypad kujący, eterodossìa / różnowierstwb, odszczepieńetwo n od wiary, eterodòsso m różnowierca, od-szczepieliiec m.

eterogeneità (-dże-) / różnorodność /.

eterogèneo różnorodny, różnoraki.

ètica (-ka) / etyka, nauka o moralności /.

etichétta (-ket-) / etykieta, forni alislyka /.

ètico (-ko) suchotnik m, etyczny, etyk to.

etimologia (-dżia)/etymologia/, etimològico (-dżiko) etymologiczny.

etiope etyopski.

Etiòpia / Etyopia /. etisìa / suchoty pl.

Etna / Etna /. ètnico (-ko) etniczny; ludowy, etnografia / etnografia /, ludo-znawstwo n.

etnògrafo w etnograf to. etnologia (-dżia) / ludoznawstwo ».

etrusco (-sko) etruski, ettàgono m siedmiokąt to. èttaro to hektar to. ette m, inv. nic, bardzo mało; ci mancò nn ~ che io.... o jeden włos byłbym, miałbym.

etto, ettogrammo w hekto-

gram m.

ettòlitro m hektolitr m. ettòmetro to hektometr m. Ettore m Hektor m. enea litio (-ka-) m eukalyptus m Euearistl'a / Ciało i Krew Pańska, eucaristico (-ko) eucharystyczny, eufemismo to eufemizm czne omówienie n. eufonia / eufonia /, głos i rzy-jemny osoby lub instrumentu, eufònico (-ko) przyjemnie, mile brzmiący.

Eufrate m Eufrat to.

Eugenia (-dże-) / Eugenia /. Eugenio to Eugeniusz m. eunuco (-ko) m eunuch m. euritmia / harmonia /. euritmico (-ko) odpowiedni, pro-porcyonalny.

Europa / Europa /. europèo europejski.

Èva (-wa) / Ewa /. evacuare (-kuare) a wypróżnić, wyczyścić.

evacuazióne (ewakuadzjone) / wypróżnienie; stolec rn. evadere a i n ujść, uniknąć, wymknąć się. evangèlico (ewandżeliko) gieliczny. evangelista m ewangielista m. evangelizzare (-licea-) n opowiadać ewangielię. evtingélo m ewangielia /. evaporare n parować, ulatniać się.

evaporazióne (-dzjo-) / parowanie, ulatnianie się n. evàsi p, r evàso p, p od evàdere.

evasione / ucieczka /, wymknięcie się ».

evasivo (ewasiwo) wykrętny, unikający stanowczego wyrzeczenia o czem.

evènto to wydarzenie n wypadek w; in (per) ogni - na każdy przypadek.

eventnàle możebny, mogący się zdarzyć.

eventualità / możebność, ewentualność /.

evidènte widoczny, oczywisty, evidènza (-ca). widoczność, jasność /; méttere in - ujawnić, objawić; méttersi in ~ uderzającym się robić, evirare a kastrować, evirazióne (-dzjo-)/kastracya /. evitàbile dający sie. uniknąć.

evitare a unikać, evo m wiek rn, stulecie n; mé« dio ~ średnie wieki pl. evocare (-ka-) a wywoływać, evocazióne (-dzjo-) / żakiecie; wywoływanie n.

evoluzióne / rozwój w, obrót m wojskowy.

evviva ! (ewwiwa) esci, niech żyje. Ezeclliéle (-cekje-)m Ezechiel m, eziandio avv. także, takoż, tudzież.

F.

zabawny,

facèzia (-czedzja) / żart to, face-faciale twarzowy.    [cya /.

fàcile (-czi-) łatwy; è facile che. .jest łatwo możliwem, że. facilità / łatwość /. facilitare a ułatwić, facilitazióne (-dzjo-) / ułatwienie n.

facinoróso zbrodniczy, występny, facoltà (-kol-) / zdolność /; le facoltà /, pl. wydziały uniwersyteckie.

fa pr. i imper. od fare, fabbisógno (-nnjo) m, inv. spis wszystkiego co przed przedstawieniem jest potrzebne, fàbbrica (-ka) / budowanie n, budowd, fabryka/; = edifizio (-dzjo) m budynek m. fabbricante (-kan-) m fabrykant m.

fabbricare a budować, murować ; uskutecznić.

fabbricato m fabrykat; budynek m.

fabbricatóre to fabrykant, rękodzielnik m.

fabbricazióne (-kadzjo-) / fabry-kacya /, wykonanie n. fabbriceria ( cze-) / administra-cya / budowy kościoła, fabbriciére (-czje-) w zarządca m budowy kościoła, fabbro m kowal m; ~ ferràio ślusarz m.

faccènda (-czen-) / sprawa/, zatrudnienie n, interes m ; èssere in faccènde być zatrudnionym, faccendiere m dążący do czegoś, faccétta (-czet-) / twarzyczka /, ścianka / w rzniętych kamieniach.

facchinàggio (fakkinadzjo) m zapłata / tragarza.

facchinata / ciężka praca juà spełniona.

facchino m posługacz, tragarz, posłaniec m.

fàccia (-czj a) 1. pres.t cong. i imper. od fare; 2. / twarz/; — cera (czera) / wygląd zewnętrzny m ;    = superficie

(-czje) f powierchnia /; di fàccia naprzeciwko, facciamo pr., ind. i cong.tpr. od farę.

facciata/facyata, fasada; strona przodkowa, frontowa /. face (-cze) / pochodnia /. facemmop, rfacente partie., pr facessi imper/., cong., faceva imper/., ind. od fare, facèto żartobliwy, ucieszny.

facoltativo (-wo) dowolny, facoltóso zamożny, facóndia / wymowa, zdolność mówienia /.

facóndo biegły w mowie, wymowny.

facsimile (fak-) m podobizna /. faggéta /, faggéto (-dże-) m las bukowy to.

fàggio (-dżjo) m buk m. faggiuòla (-dżjo-) / fasola /. fagiano (-dżja-) m bażant m. fagioiàio m jedzący fasole, faginólo (-dżjo-) m bób m/fasola /, głupiec m ; andare a ~ podobać się.

fagottista ni trąbiący na fagocie, fagòtto m pąk m, zawiniątko n\ manatki pl., fagot m. fai pr. od fare, faina/ kuna / domowa, falange (-dże) / falanga /, członek palca u reki lub u nogi. falcato zgięty, zagięty, 8ierpowaty. falce (-cze) / sierp to, kosa /. falcétto to nóż m ogrodniczy sierpowato zacięty, falciare a kosić, falciata (-czja-)/cięcie n sierpem, kosą.

falciatóre w (femm. -trice) żniwiarz to, żniwiarka /. falciatura/żęcie, koszenie n łąki. falcidiare (-ozi-) a wykreślić.* falcióne (-ozjo-) m zakrzywiony nóż ogrodniczy, falco (-ko) to sokół m. falcóne m sokół to do polowania, falconière to sokolnik to. falda / blaszka /, płatek m, listek to, dolny brzeg sukni; suknia kobieca, spódnica /. faldèlla / szarpie pl. faldóso listkowaty. falegname (-nnja-) to stolarz to. falèna / ćma /, motyl to nocny, falla / otwór to, dziura / w okręcie.

fallàce (-cze) kłamliwy, zwódni-c*yf łudzący.

fallàcia (-czja) / podejście «, podstęp to, oszukaństwo n. fallare n błądzić, grzeszyć, uchybić.

fallibile omylny, łudzący, zwodniczy.

fallibilità / omylność /. falliménto TO błąd TO, wina /, uchybienie n; upadłość /, bankructwo n.

fallire (io fallisko) a i n zmylić, minąć; = non riuscire nie udać się ; bankructwo zrobić ; andar fallito nie udać się. fallo m błąd m, wina /, przewinienie n; senza ~ niechybnie; cadére in ~ mylić się. falò m, inv. ogień rozłożony dla zabawy na uroczystości, falpalà to falbaDa /. falsamonéte mi / fałszerz to monety.

falsare a fałszować, falsariga / 1 inij uszek m falsàrio m fałszerz m. falsétto falset, piskliwy dyszkant m.

falsificàre (-ka-) a fałszować, falsificatóre to fałszerz m. falsificazióne (-dzjo-) / fałszowanie n.

falsità / fałszywośĆ. falso fałszywy; èssere nel ~ być w błędzie.

fama / sława, cześć, chwała ; wieść, pogłoska/; = diceria (-cze-) / gadanina f. fame / głód to; avér ~ być głodnym.

famèlico (rko) głodny, zgłodniały.

faraigeràto (-dże-) osławiony.

w-dawiony, oszczerczy, famiglia ( llja) / rodzina/, famiglio to służący to. familiare domowy, rodzinny ; = affàbile lud/ki, uprzejmy; linguàggio familiare tn język m konwersacyjny. familiarità / poufałość /.

fam filar izzàre (-ricca-) a poufalić się.

famóso sławny, wsławiony, słynący.

fanale m latarnia; latarnia morska /.

fanàtico (-ko) m fanatyk m. fanatismo m fanatyzm w. fanatizzare (-ticca-) ain fana-tyzować, zapalać, fanciulla (-czjul-)/dziewczyna/, fanciullàggine (-dżi-) / dzieciństwo n.

fancipllésco (-sko) dziecinny, fanciullézza (-lecca) / dzieciństwo m, wiek m dziecięcy, fanciullo m chłopiec m dziecinny, fandóliia / bałamuctwo w; androny, banialuki pl. fanèllo m konopka, makolągwa,

ka /.

czeczotka /.

fanfaluca (-ka) / banialuka, brednia /.

fanfara / fanfara /. fanfaronata / chełpliwość, przechwałka /.

fanfaróne m fanfaron, blagier m. fango to błoto n, brud, szlam m. fanghi m, pl. kąpiele pl. błotne, fangosità / bagnistość / błota pl. fangóso błotnisty, brudny, fannullóne m próżniak m. fantaccino (-czi-) m żołnierz pieszy, piechur m.

fantasia/fantazya, wyobraźnia /; = capriccio (-czjo) vi kaprys to; urojenie n; oggetti di fantasia towary pl. galanteryjne, fantasma m fantom, upiór m. fantasmagoria / fantasmagoria /, widmo n, mara /. fantasticare (io fantastiko) n snuć sobie po głowie, myśleć o niebieskich migdałach, fantasticheria (-ke-) / fantasty-czność /.

fantàstico (-ko) fantastyczny, fante sługa TO, służący m, służąca /, pieszy żołnierz, chłopak tu.

fanteria / piechota /. fantésca (-ska) / służąca /. fantino m dziecko n, chłopak;

jockey m.

fantocciata (-czja-) wyrabiający

lalki.

fantòccio (-czjo) to lalka, maryo-netka /.

farabolóne to gaduła, bajarz m. farabutto m oszust m. faraona: gallina ~/ perliczka, pan tarka /.

Faraóne m Faraon m. fardèllo to zawiniecie n, pakiet m, ciężar m.

fare ain robić, czynić; questo non fa per me to nie jest dla mnie; un mese fa miesiąc temu; come fai a leggere...? jak możesz czytać? sul fąrdel giorno przyświecić, świtanie; fare il medico być lekarzem, farètra / kołczan, sajdak to. farfalla / motyl m. farfallino m trzpiot, pędziwiatr m. farfallóne w duży motyl m. farina/mąka/; ~ làttea mączka /. dla dzieci.

farinàcci (-ozi) to, pl. zboże «.

strączkowate. farinàceo (-czeo) mączny. farinaiuòlo sprzedający mąkę. farinata / zupa mączna, lemiesz-[dziel to. faringe (-die) / gardło n, gar-faringite (-dżi-) / zapalenie n lub katar m gardła, farinóso zawierający mąkę. farisàico (-ko) faryzeuszowski. farisèo m faryzeusz w i. farmacèutica (-czeutika) / sztuka aptekarska /. farmacia (-czcią) / apteka /. farmacista m aptekarz m. fàrmaco (-ko) w lekarstwo n\ lek m.

farmacologia / nauka/ o lekach, farmacopèa / farmakopea /. farneticare (-ka-) w mówić od rzeczy.

n to.

n, prze-

faro latarnia morska f. farràgine (-dżi-) / mieszanina /. farraginóso tn szaławiła, hała-farro TO orkisz m. [mut m. farsa / farsa, komedya /. farsétto m kafta fascétta (-szet-) / opaska /, gorset TO.

fascettaia / gorseciaika /. fàscia (-szja) / przepaska, przewiązka /; sotto ~ pod opaską; dalie fascie od dzieciństwa, fasciare « obwinąć, okręcić, obwiązać.

fasciatura / obwiązanie wiązka /, bandaż, powijak m. fascicolo (-sziko-) m wiązka /, pęk, zeszyt, fascykuł to. fascina / wiązka chrustu, faszy-na /.

fàscino to urok, wdzięk to. fàscio (-8ZJO-) to wiązka/, pęk w, brzemię w; andare (mandare) In - zginąć, fase / faza /. fastèllo to wiązka /. fasti to, pl. dzieje, roczniki u Kzymian pl.

fastidio m nuda /,• znudzenie, zmartwienie n, przykrość /; ae= disgusto wstręt m, odraza/, obrzydzenie n.

fastidióso nudny, naprzykrzony, fastigio (-dżjo) w szczyt to. fasto m przepych m, okazałość /. fastóso okazały, wystawny, pyszny.

fata / wieszczka, wróżka /. fatale fatalny, fatalismo m fatalizm m. fatalista m fatalista m. fatalità / fatalność /, zrządzenie n losu.

fatare a zaczarować, pochodzić z przeznaczenia, fate pr. i imperat. od fare, fatica (-ka) / trud to; utrudze-uie n.

fatieàre ai m trudzić, nużyć, zmęczyć.

faticóso męczący, trudzący, trudny, mozolny.

fatidico (-ko) wieszczy, proroczy, fato m los m ; przeznaczenie n. fatta f sposób m ; łajno n ptaków, fattezze (-teoce) /, rysy pl twarzy; fizyonomia/. fattibile dający się zrobić, fatticcio (-czjo) silny, krępy, fattispècie (-czje) to faktyczny, rzeczywisty stan rzeczy, fatto 1. p, p od fare; 2. m czyn to; = affare m sprawa /, interes to, zajęcie n; = caso m przypadek m ; zdarzenie n. fattóio m oliwiarnia /, miejsce gdzie się wyciska oliwę, fattóre m (femm. fattoressa) sprawca, twórca, ajent, zarządca, faktor to.

fattoria / folwark w, dnia dzierżawa /, faktory» /. fattorino to chłopak m w sklepie ; ~ telegrafico posłaniec to roznoszący telegramy, fattucchière, ~ o (-kje-)m czarodziej TC.

fattura / naprawa /; zrobienie n, robota /, dzieło n; = salàrio to zapłata / ; — conto m rachunek TO.

fatturare a sfałszować = stregare oczarować.

fatuità / powierzchowność /. = vanità (wa-) / trzpiotowa-tość /.

fàtuo powierzchowny, trzpioto-waty ; fuoco — m błędne s Aria-tło n, błędny ogień m. fàuci (-osi) /, pl. przełyk to. fàuna / fauna /. fauno to faun to. fàusto szczęśliwy, fautóre m łaskawca, dobrodziej, poplecznik to. fava (-wa) / bób m. favèlla (-wel-) / m o wa /, język to. favellare o mówić, favéto to pole n, zasiane bobem, favilla / iskra r

uprzej-

m, od-

favo m plaster miodu w. fàvola (-W0-) / bajka, powieść/, favoleggiare (-dżja-) a bajać, opowiadać bajki, favoleggiatóre m bajkopis, bajarz m.

favolóso bajeczny, favóre m łaska /, względy pl. = piacére m usłużność, mość /.

favoreggiare (-dżja-) a sprzyjać, protegować.

favorévole (-wo-) łaskawy, przychylny, życzliwy, favorire (io faworisko) a sprzyjać, być łaskawym na kogo, wspierać; vuol favorire? czy Pan sobie życzy? favorisca! proszę.    [ca /.

favorita / faworytka, ulubieni-favoritismo m gospodarstwo n, rządy pl. ulubieńców, favorito m ulubieniec ot. fazióne (-dzjo-) fakcya, stronniczość /, rokosz m. fazióso skory do rokoszu, buntowniczy.

fazzolétto (facco-) ot chustka /; ~da testa chustka na głowę; ~ da collo chustka na szyję, fe* = fede, fece, febbre / gorączka /. febbricitàre(-czi-)u gorączkować, febbrifugo OT Środek spędzający, usuwający gorączkę, febbrile gorączkowy, fecale (-ka-) kałowy; materie fecali /, pl. kał chody pl. fèccia (-czja) / drożdże pl., osad ot na dnie; = fondo m osad na dnie; fusy pl., lagier ot; le féccie /, pl. odchody pi feccióso (-czjo-) drożdżowy. fece (-cze) pr. od fare, fècola (-ko-) /mączka/(skrobia). fecondàbile dający sic zapłodnić, fecondare a zapłodnić, fecondazióne (-dzjo-) / zapłodnienie n.

fecondità / płodność, żyzność /. fecóndo płodny, żyzny, fede / wiara /; — fedeltà / wierność /; fiducia (-czja) / zaufanie n ; = certificàto (ozorka-) m świadectwo n. fedéle wierny, fedeltà / wierność /. fèdera / poszewka /. federale związkowy, federàto związany, związkowy, federazióne (-dzjo-) / związek m. Federico (-ko) m Fryderyk m. fedifrago wiarołomny, fedina / świadectwo « moralności; le fedine /, pl. faworyt y p/.

fegatèllo ot wątroba / świńska, fegatino ot wątroba / z drobin, fégato ot wątroba /. fegatóso cierpiący na wątrobę, felce (-cze) / papioć /.

Felice m Feliks m. felice szczęśliwy ; felice notte! dobra noc.

felicità (-czi-) / szczęście n. felicitare « uszczęśliwić; ~ si r powinszować, gratulować, felicitazióne (- dzjo-)/ życz enie'w. felino koci.

fello zły, wrogi, dziki, zdradziecki fellóne m zdrajca, wiarołomca. okiutnik m.

fellonia / zdrada /, wiarołom-stwo, łajdactwo w. felpa / półaksamit, plusz ot. Félsina: acqua di ~ / woda / pachnąca.

feltrare a falować, cedzić, zapił śnić.

feltro w pilśń /, filc w. feluca (-ka) / feluka /, mały statek ot; cappello a ~ dwu* masztowiec m.

fémmina / kobieta ; samica /. femmineo kobiecy, femminile kobiecy, żeński, femminismo m ruch kobiecy, femminista mi/ feminista m. fèmore m kość f udowa.

r’>-

fèndente m cięcie n. fèndere a łupać, rozłupać, ciąć, przeciąć, rozciąć, fenditura / rozdział m, rozłupanie, poróżnienie n. fenicàto (-ka-) karbolowy, fenice (-cze) / fenix m, człowiek m, rzadki; i rzecz / rzadka. Fenicia (czja) / Fenicya /. fènico (-ko): acido ~ m kwas m karbolowy, fenomenale fenomenalny, fenòmeno m fenomen m, zjawisko n.

ferace (-cze) żyzny, feracità (-czi-) / żyzność /. ferale sprowadzający nieszczęście, feralny.

Ferdinando m Ferdynand m. fèretro m mary pl. fèria / dzień wolny od pracy; le ferie /, pl. ferye, walcacye

f er i àie : giorno ~ m dzień m powszedni.

feriménto m zranienie, uszkodzenie n; il grave ~ ciężkie zranienie n; krwawy czyn m. ferino zwierzęcy, ferire (io ferisko) a ranić, zranić.

ferita / rana /. ferito zraniony, ranny, feritóia / strzelnica /, w murach twierdzy.

feritóre m raniący, ferma / czas, na który się sługę zgodziło, werbunek, czas m służby, ferma! int. stój! fermacarte (-kar-) to, inv. przyciskać/, m do listów, fermàglio (-Ujo) zapinka, spinka, agrafka /;    = spillóne m

broszka/, szpilka/do krawatki, fermare a zatrzymać, zastanowić /; ~ si r trzymać; = restar fermo stać; = soggiornare (-dżjor-) zatrzymać się, przebywać.

fermata / zatrzymanie », przystanek to.

fermentàbile zdolny do fermen-

tacyi.

fermentare n fermentować, kisnąć, burzyć się. fermentazióne (-dzjo-) / kiśnie-nie n; fermentacya /. ferménto to ferment, zaczyn m. fermézza (-mecca)/tegość, moc, stałość, stateczność/; non avere ~ nie mieć spokoju, fermo tęgi, mocny, stały, zatrzymany ; terra ferma stały ląd m ; esser fermo stać ; star fermo pozostać spokojnym; fermo in posta list do odebrania na poczcie, poste restante, feróce (-cze) dziki, srogi, okrutny.

feròcia (-czja) / dzikość, srogość /; okrucieństwo n. ferragósto m święto Matki Boskiej 15. sierpnia, ferràio: fabbro ~m ślusarz, kowal m.

Terraiuòlo m płaszcz m. ferrame m żelaztwo », towary pl. żelazne.

ferraménto m żelaztwo, okncio, narzędzia n żelazne, ferràre a kuć, okuć, podkuć, ferraréccia (-czja) /. skład, kram m z żelaztwem,

ferrato żelazny; strada ferrata / kolej / żelazna, ferrazznólo (-raccno-) m robotnik m w hutach żelaznych, fèrreo żelazny.

ferrièra huta żelazna, hamernia/, ferro m żolazo n; = utensile m narzędziami. ; ferro battuto żelazo n kute; ai ferri na ruszcie, na rożoie smażone potrawy, ferrovia (-wia) / kolej / żelazna ;

~ aèrea kolej / napowietrzna, ferroviàrio kolejowy, ferrovière m kolejarz m. ferruginóso (-dżi-) żelazny, zawierający żelazo.

2. ctgg.

(-wal-) m, *nv. bal to pu

ra bok to, flanka /. Flandrya /.

fèrtile żyzny, płodny, urodzajny, fertilità/żyzność, urodzajność A fertilizzàre (-licea-) a użyźnić, fervènte rozżarzony, rozpalony, gorący, wrzący.

fervere (-we-) n żarzyć się, pałać, być rozpalonym, wrzeć. fèrvido (-wi-) żarzący, gorący, wrzący.

fervóre (-wo-) m upał to, skwar w, żarliwość /, żar w. fervorlnd w kazanie n morali-zujące.

fervoróso pełen ognia, zapału;

gorliwy, gorący, fesso l. p, p od fendere;

to rozłupany, pęknięty, fessura / szpara, szczelina, pę-kuięcię, rysa J.

festa / święto n, dzień w świąteczny.

festaiuòlo m dający jakąś uroczystość.

festante wesoły, radosny, festeggiaménti (-dżja-) m, plur.

zabawy, rozrywki pl. festeggiare to obchodzić święto, radować się, bawić się. festévole (-wo-) wesoły, radosny, świąteczny, fèstivàl blicziiy.

festività (-wi-) / święto n, uroczystość /. festivo świąteczny, festóne w girlanda /, feston to. festóso świąteczny, radosny, festuca (-kà) / źdźbło n, słomka /.

fetènte śmierdzący, feticcio (-czjo) to fetysz to. feticismo (-czi-) to fetyszyzm m. fètido śmierdzący, fetidume to rzeczy śmierdzące pl. feto to płód to. fetóre to smród m. fetta / płatek, kawałek mięsa to, kromka chleba /. fettuccia (-czja) i./, dim. od fetta ; 2. wstążka, tasiemka /.

feudàle feudalny, feudalismo to feudali;?m to. feudatàrio m lennik, wasal m. fèudo m lenno n. fiaba / baśń, bajka /. fiacca (fiakka) / trzask, łoskot m, znużenie n; bàttere la ~ próżnować.

fiaccare a zmęczyć, znużyć, zdruzgotać, połamać.

fiaccheràio (fiakke-) m doróż-karz m.

fiàcchere m doróżka /. fiacchézza (-keeca) / znużenie, osłabienie n.

fiacco (fiakko)znużony, zmęczony, fiàccola /pochodnia/, łuczywo n. fiaccolata / pochód m z pochodniami.

fiaccóna / wielkie znużenie n, opieszałość /. fiala / fiołka /. fiamma / płomień to. flammànte czerwony jak ogień, płomienisty; nuovo ~ to nowiuteńki,

fiammata / lątwo wybuchający płomień.

fianmieggiàre (-dżja-) n płonąć, . pałać, błyszczeć, fiammifero to zapałka /. fiammingo 1. agg. m. flamandzki; 2. JF—mElamahdczyk. fiancata (-ka-) / cięcie boczne, > ukłucie u konia ostrogą, fiancheggiaménto (-kedzja-) m osłonięcie n, skrzydeł wojska, podpora /.

fiancheggiare o być z boku czegoś, flankować, fianco (-ko)

Fiandra / f fiasca (-ska) / duża fiaszka /, opleciona słomą, fiascàio m przodujący oplecione flaszki.

fiaschetteria (-sket-) / winiarnia

fiasco (-sko) to flaszka/ opleciona słomą; niepowodzenie n.

m; figlia-

f ata / rac.

fiatare n oddychać; non ~ nie powiedzieć ani jednego słowa; nie pisnąć.

fiatàta / oddech, dech, śmierdzący oddech tn. fiato to oddech m ; senza — bez-mowny; struménto a ~ instrument m dęty; in Un fiato jednym tchem; — Sprecato zbyteczny trud. fibbia / sprzączka /. fibra / włókno n, iyłka /. fibróso włóknisty, ficàio (-ka-) m sprzedający figi. ficcanaso (fikka-) wścibski. ficcare a tkwić, wbić, wetchnąć, wtykać; ~ si r wcisnąć się, wkręcić się; dove 8’è ficcato? gdzie on jest?

fico (“ko) m figa /, drzewo n figowe; non m’importa un ~ to mnie jest obojętne. ficÓSO nader delikatny, fidànza (-ca) / zaufanie, ufność, zaręczenie n; fare a ~ liczyć na coś.

fidanzaménto m zaręczyny pl.f zaręczenie się w. fidanzàre a ręczyć, zaręczyć, fidanzata / narzeczona f. fidanzato to narzeczony m. fidare o i n powierzyć, poru-czyć, zaręczyć; ~ sl r ufać, wierzyć komu. fidàto wierny, zaufany, fidecommesso m fideikomis m. fidènte ufający, mający zaufanie.

fido wierny.

fiducia (-czja) f zaufanie n. fiduciàrio »> osoba / zaufania, fiducióso ufny. fiele to żółć /. fienàio ze siana, fienaiuòlo to sprzedający siano, fienile m szopa f na siano, fieno m siano n; fare il ~ suszyć, zbierać siano, fiera J dzikie zwierzę n.

fiera f jarmark m; ~ di beneficènza bazar to na cele dobroczynne.

fierézza (-recca) / duma, dzikość /.

fiero gwałtowny, dziki, dumny, fiévole (-WO-) słaby, mdły. fievolézza (-lecca) / słabość /. figgere (-dźe-) a tkwić, przypiąć; — si r\ ~ in capo coś sobie do głowy wbić, przybrać, figlia (-llja) / córka f. figliare a ocielić się, oprosić się, ozrebić się. figliastro tn pasierb stra / pasierbica /. figlio (-lljo) m syn m. figliòccio (-czjo) rh syn m chrzestny; figlioccia / córka /, chrzestna.

figliolanza (-ca) / dzieci pl.t potomstwo n.

figliuola, figliuòlo — figlia, figlio córka /, syn tn. fignolo (-nnjo-) m czerak m. figura / figura, postać /, kształt m; =s viso tn twarz /; far bella — z honorem wyjść, figuràre oin wyrazić, opisać, odmalować; — si r wyobrażać sobie, pomyśleć sobie; si figuri ! proszę uprzejmie, figurativo (-wo) przenośny, przedstawiający.

figurato obrazowy, przenośny, figurina J figurka / z gipsu, marmuru.

figurinàio m sprzedający figurki, figurino dziennik z modami, figurista m malarz portretów, portrecista tn.

figuro to gałgan, obieżyświat w. fila / rząd to, szereg tw, jeden po drugim.

filàccia (-czja) / strzępek to, szarpie pl.

filaccióso włóknisty, strzępiasty. Filadelfia / Filadelfia /. fiiagràna ▼. filigrana, filaménto m włókno n.

ozdobienie n cien-

avv.

na koniec,

di -

a i n zmyślać,

czeme n ; cavallo uprząż m na konia, finimóndo m koniec m świata, finire (io finisko) a i w kończyć; = cessare (czes-) przestać.

finitézza (-tecca) f wykończenie finito skończony wykończony; è un uomo ~ skończony człowiek; człowiek, który już niema co robić na tym świecie.

fil&nda / przędzalnia /. filandàia / prządka /. filandière ro właściciel m przędzalni.

filantropia / miłość / ludzi, filantròpico (-ko) filantropijny, filàntropo m filantrop m. fjlàro ain prząść, filaria ònìco (-ko) filharmoniczny. filastròcca (-strokka) / brednie, duby smalone, androny pl. filaticcio (-czjo) m gruby jedwab mt materya / z grubego jedwabiu.

filàto «a nici pi., przędziwo n. filatóio m kołowrotek m. filatóre m prządek m. filatura / przędzenie n. filettare a karbować, ozdobić nitką złota, filettatura ) ki mi paBkami.

filétto m niteczka, tręzla, trzu-zelka /.

filiale synowski, filibustiere m korsarz, rozbójnik m.

filièra / kawałek m żelaza, filifórme nitkowaty, filiggine (-dżi-) / sadza /. filigràna / filigran m. filigranato filigranowy, filippica f-ka) / filipika /. Filippine /, pl. Filipiny pl. Filippo ro Filip w. filisteo m filister m. filo ro nić, nitka /. filodrammàtico (-ko) i. agg. ro teatro ~ teatr amatorski; 2. sost. m przyjaciel sztuki dramatycznej.

filologia (-dżia) / filologia /. filològico (-dziko) filologiczny, filòlogo m filolog m. filóne m główna żyła kruszcu w kopalni.

filosofale: pietra ~ / kamień m mądrości.

filosofare n filozofować, filosoféssa / filozofa a /.

filosofia / filozofia /. filosòfico (-ko) filozoficzny, filòsofo w filozof ro. filòssera / filoxera /. filtràre a in filtrować, cedzić, przesączać.

filtrazióne (-dzjo-)/ filtrowanie, przesączanie n.

filtro m filier ro; ~ amoroso napój miłosny, lubczyk ro. filugèllo ro jedwabnik m (gąsienica).

filugèllo m jedwab ro przędzony. filza (-ca) / szereg; sznurek paciorków, pereł ro. tinàie ostateczny, ostatni, końcowy; il giudizio ~ tn sąd ro ostateczny, finalménte w końcu, naostatek. finanche, finànco (-ko) cong.

dopóki, dopóty; nawet, finànza ( ca) /. guàrdia f straż / skarbowa, celnik roj le finanze /, pl. finanse pi. finanziàrio (-dzja-) finansowy, finanzière (-dzje-) ro finansista

m.

finché, fintantoché (-kè) avv.

póki, dopóki, dopokąd. fine mi/ koniec, kres, cel m, granica /, zamiar m. finèstra / okno «. finézza (-necca) / cieńkość, delikatność, grzeczność, tiprzej-mość /.

fingere (-die-)

udawać.

finiménto m skończenie, ukoń-i finimenti del

[w.

wnie.

uprawa /

/.

di

wbić.

fissatóre: bagno - m kąpiel /, ustalająca w fotografii.

Finlàndia / Finlandya /. fino tu cienki, delikatny; = fine delikatny; = sinoprep. aż do; = persino prep. nawet; fino a che dopóki.

finocchio (-kjo) m koper to. finóra avv. dotąd, do tego czasu, finsi p, r finto p, p od fingere, finta / udanie, zmyślenie n; far finta di . . . tak robić jak gdyby.

fintaggine (-dai-)/ fałszywość/. finto udany, zmyślony, fałszywy, finzióne (-d/jo-) / udanie, zmyślanie, kłamstwo n. fio to kara, danina /; pagare ii fio di qualche cosa odpokutować.

fioccare (fiokka-) n padać w dużych płatkach (o śniegu), fiocco m płatek śniegu kosmyk wełny, kuta3 m ; coi fiocchi znakomity.

fiòcina (-ozi-) / harpun, oścień to rybacki.

fiòcine w skórka, łupina/ jagody winogronowej, wytłoczyny pl. fioco (-ko) słaby, mdły. fionda / proca /. fioràia / kwiaciarka /, fioràio to kwiaciarz to. fiorame w wzór kwiatu, fiorcappuccio (-czjo) m ostróżka, sroczka /.

fiordaliso to bławatek m. fiore m kwiat to; nn fior di galantuomo człowiek zacny, bardzo porządny; a fior di acqua na powierzchni wody; a fior di labbra powierzcho-[rentyńczyk to. fiorentino TO florentyński, Flo-fiorettf) m kwiatek m. fioricultóre m hodujący, uprawiający kwiaty.

fioricnltura (-kul-) /

kwiatów, fiorino m gulden, floren to. fiorire (io fiorlsko) «in kwitnąć, przyozdobić kwiatami.

fiorito spleśniały,mętny, burzący, fioritura kwitnienie nf. ozdoba

fiottare n pluskać; rzucać fale,

b irzyć się.

fiotto m lala/, nurt, bałwan m; a fiotti ulewny, śnieg padający w wielkich płatkach. Firenze (-ce) / Florencya /. firma / podpis m. firmaménto to firmament m, sklepienie n niebieskie, firmare a podpisać, firmatàrio podpisujący, fisarmònica (-ka) / harmonijka, harmonia /. fiscale (-ska-) fiskalny, fischiàbile (-skja-) wart wygwizdania.

fischiare a i n gwizdać, świstać; mi fischiano gli orecchi szumi mi w uszach, fischiata / świst w, wygwizdanie n.

fischio to świst, gwizd TO, fisco (-8ko) m skarb państwa, fiskus TO.

fisica' (-ka) / fizyka /. fisico m fizyk to ; = corporatura kształt m, postać /. fisima f dziwaczny humor m\ kaprys m, wyobraźnia /. fisiologia (-dżia) / fizyologia /. fisiològico (-dziko) fizyologiczny. fisiòlogo to fizyolog to. fisionomia, fisonomia / fizyo-nomia /.

fiso niernchomy, osłupiały, fisonomia / fizyonomia /; wyraz m twarzy.

fisonómico (-ko) fizyonomiczny. fisionomista to fizyonomista to. fissare « wrazić, przymocować, oznaczyć; = guardar fisso zwrócić na co oczy, patrzeć na kogo uporczywie; ~ si (in/.) do głowy sobie

fiSMStóne (-dzjo-) / ustalenie n, stalośó /, myśl / Btała, niewzruszona.

fissipede dwuracicowy, dwu-kopytkowv.

fisso utwierdzony, przymocowany, stały, niezmienny, fistola / przetoka /. fitta / pchnięcie rr. fittainólo to dzierżawca w. fittànza (-ca) / dzierżawa /. fittizio (-dzjo) wymuszony, udany, fałszowany, fitto m dzierżawa /. fitto 1.i?, P od figgere 2. agg. m gęsty, ściśniony, nabity, na-pcbany,. szczelny, fittone m korzeń m główny, pionowy.

fittn&rio, affittuàrio dzierżawca

to.

fiumàna / rozlew m rzeki, rzeka / która wylała fiume to rzeka /. fiutàre o wąchać, wietrzyć, tropić, śledzić kogo. finto to węch to, powonienie, wąchanie n.

flagellare (-dźel-) a biczować, chłostać

flagellazióne (-dzjo-) / biczowanie, chłostanie n. flagello (-dżel-) to bicz w, chłosta fi wielka obfitość j. flngrànte widoczny, jawny;

in ~ na uczynku, flanèlla / flanela /. flato to odętość /, wiatry pl. flautista m flecista to. flàuto m flet to. flèbile płaczliwy, opłakany, flebótomo to nóż m do puszczania krwi.

flemma / flegma /. flemmàtico (-ko) flegmatyczny, flemmone m zapalenie n, ropne tkanki podskórnej, flessibile giętki, gibki, flessibilità / giętkość /. flessióne / zgięcie u.

flessuóso giętki, potulny, flora / flora /.

floricultóre (-kul-) m hodowca m kwiatów.

fłoricultura / hodowla, uprawa / kwiatów.

floridézza (-decca)/ kwiecistość /, kwiecie n.

flòrido kwitnący, kwiecisty, florilègio (-dżjo) m zbieranie n kwiatów, wybór m kwiatów, flòscio (-szjo) obwisły, słaby, flakowaty. flotta / flota /. flottiglia (-llja) / flotylla /. fluènte płynący, burzący, płynny, fluidità / płyn to; ~ di stile styl m płynny, potoczysty, fluido płynny, płynący; fluid, ciało płynne.

fluire (io fluisko) n płynąć, flussióne / wypływ, odpływ krwi, katar m.

flusso to przypływ i odpływ m morza.

flutto m fala /, bałwan m. fluttuante: débito ~ to dług ciążący m.

fluttuare n rzucać fale, zburzyć się; kołysać się. fluviàle (-wia-) rzeczny, fo pr. od fare.

foca (-ka)/ foka/, ciele n lub pies m morski.

focàccia (-czja) / placek m\ render pan per ~ oddać wet za wet.

focàia: pietra ~ / krzemień m. focarino m palacz to. focàtico (-ko) to czynsz to domowy.

foce (-cze) / ujście n rzeki, gardło n, otwór to, odchód to. fochista (-ki-) to palacz to. foco v. fuoco, focolàre to ognisko v. focóso ognisty.

fòdera / podszewka /, futerał m, pokrowiec to, powłoka /. foderàre a podszyć.

foderatura / podgzycie n.    foménto m naparzanie n.

fòdero m pochwa/.    fòmite m podnieta/, zarzewie w;

fòdero m tratwa /, drzewo = focolare (-ko-) m ognisko n spławiane.    n.

foga / zapał, ogień m.    fondàccio (-czjo) m osad m, fusy

fòggia (-dżja) / sposób m, tryb    — resto m pozostałość,

m, sposób życia, postępowanie resztka /.

«; ^ sposób ni ubierania się. fondaco ('-ko) m sklep sukien-fogglàre a formować, urabiać. niczy> Bkia(ł m towarów, foglia (-llja) / lise m.    fondamentale zasadniczy,

fogliaceo (-czeo) liściasty.    fondaménto m fundament m,

fog iąme m h^ae pl [wama. j)odstawa i primi fonda-foglietta / tabaczka / do zazy- ménti pierwsze zasady, p-fogho m list, arkusz m; foglio czutki pL. ie fondaménta /, dl Via pas z po? t m.    L' fundamenta pi. domu.

zgttsssy-*** / ryn.

sztok, kanał m.    „ rac sie poleKac, zasadzać aie.

fogliare ». robić kanały, kopać foll<lat.!l / osad ua dme twoIaW rowy odprowadzające.    , »ę. l»g*« « winny.

bnd0- foffiSre^C&icel.afo-

foia ff sw&r⁰"A    <•?-> /

folifa / s"udo {," g!omada /; fóndere a topić, roztopić; lać una - di vento wicher, po- fonderia /lejarma, ludwisarnia, N dmuch m, wiatr n.    gisernia/,

folgorare n trzaskać (o pióru- fondiario gruntowy; imposta nach), rzucać blask, jaśnieć.    fondiaria / podatek m grunlo-

fòlgore », i / piorun m.    wy ; eredito fondiario m kredyt

folia / tłum m, zgraja, gromada m «emski.

/; =3 calca / ścisk, tłum m. fonditóre m giser, ludwisarz ?»• follare « wałkować, folować. fondo w dno n, spódtrc; = pro~ folle głupi, nierozsądny, szalony.    fondita/ głębia, głębina/; =

folleggiare (-dżja-) n szaleć,    sfondo m tył m, głębia /; =

głupio coś robić.    podére m posiadłość /ziemska;

follétto m zły duch, kobold m.    fondo di cassa zapasy kasowe

follia / głupstwo, pomieszanie    pi ; ~ di bottéga pozostałości,

zmysłów, szaleństwo n.    resztki pi. ; articolo di ~ arty-

follicolo (-ko-) m gruczoł (folikuł)    kuł wetępuy m ; a - dokładnie ;

>».    iii ~ ostatecznie, w końcu,

foltézza (-tecca) / gęstość /. fonètica (-ka) / fonetyka /. folto gęsty.    fonètico (-ko) fonetyczny,

fomentare a naparzać, podnie- fonògrafo m fonograf m.

cać, podżegać.    fonogramma m fonogram m.

fomentatóre m podżegacz m. fonologia (-dżiai / fonologia /. fomentazióne (-dzjo-) / podnie- fontana / wodotrysk m. canie, naparzauie, robienie fontanèlla / źródełko n; otwór » ciepłych okładów.    m, fontanella /.

przy roz-

[nie n skóry.

fonte mi/ źródło n ; ~ battesimale, sacro m chrzcielnica /. foracchiare (-rakkja-) a podziurawi ć.

foraggiare (-dżja-) n furażowaó. foràggio m furaż m, żywność / dla koni. foràme m dziura /. forare a przedziurawić; ~ si r ukłuć się np. w palec, foratura / świdrowanie n. fòrbici (-ozi) /, pi. nożyczki pl. forbiciàio m wyrabiający nożyczki.

forbiciàta (-czja-) f cięcie lub u-kłucie n nożyczkami, forbire (io forbisko) a czyścić, polerować, otrzeć, forbitézza (-tecca) / czystość /;

gładkość /, glans m. forbito czysty.

forca (-ka) / widły pi. ; 5= patìbolo m szubienica /. forcaiòlo m zmyélacz m. forcèlla (-czel-) / szpilka / do włosów.

forchétta (-ket-) / widelec m;

in punta di ~ efektowny, forchettata/ukłucie n widelcem, pełno na widelcu, forchettóne m duży widelec służący do trzymania cinaniu. forcina (-czi-) / widelec m. forcóne (-ko-) tn widły pl. do gnoju.

forelllnO m dziurka /. forènse sądowy, forèsta / las to.

forestale leśny ; accadèmia ~ / akademia /, wyższa szkoła / leśna; guàrdia ~ / leśniczy, foresteria / pokój to dla obcych (w klasztorze), forestièro obcy. forestierume to obce rzeczy pl. fórfora / łuska /, łupież m. forforóso pełen łusek, forgone m wóz m. forière, furiere furyer; goniec m.

forièro m zwiastun m. forma / forma /, kształt m; figura / kształt w ; una forma di càcio cały ser. formàggio (-dżjo) m ser m. formale formalny, formalismo to formalizm m. formalità / formalność /. formalizzare (-licea-) a dotknąć kogo nieprzyjemnie, urazić kogo ; ~ si r zgorszyć się, urazić się.

formare «• tworzyć, formować; = dar forma formować; ~ si r ukształcac się. formàto m format m. formatóre to kształoiciel, odlewać z, giser to.

formazióne (-dzjo-) / ukształce-nie, «utworzenie n. formèlla / foremka /, brikiet to, (cegiełka z węgla), formentóne to turecka pszenica/, formica (-ka) / mrówka /. formicolàio tn mrowisko n. formicolare (-ko-) « roić się jak mrówki.

formicolio to rojenie n; swędze-tormidàbile straszny, gwałtowny, ogromny

fórmola, formula formuła /. formosità f piękność /. formóso piękny, formula / formuła /. formulare a formułować, formulàrio to formularz to. fornace (-cze) / piec m wysoki, fornaciàio (-czja-) to wypalać* wyrobów glinianych, fornaciàta / pieczywo n. fornàio m piekarz to. fornata / pieczywo n. fornèllo m mały piec, piecyk to. fornicare (-ka-) n cudzołożyć, fornicatóre m cudzołóżca w. forniménto m sprzęt, rynsztunek to, meble pl.

fornire (io fornisko) a dostarczyć; =*= provvedére (prowwe-) zaopatrzyć.

fornitóre tn dostawca tn. fornitura / dostawa /. forno m piec piekarski m. foro tn dziura /. furo tu forum n rzymskie, izba / sądowa.

fossilizzàrsi (-liccar-) r skamte-fosso m rów, kanał tn. fosti p, r od essere fotografare a fotografować, fotografia / fotografia /. fotogràfico (-ko) fotograficzny, fotògrafo m fotograf m. fotometria / fotometryà /; sztu-ka / mierzenia siły światła, fototipia / światłodruk m. fra prep. miedzy, wśród, pomiędzy; fra Ironia e Berlino pomiędzy .Rzymem a Berlinem; fra lui e me pomiędzy nim a mną; il più bello fra questi libri najpiękniejsza książka pomiędzy tymi książkami; fra tre giorni W trzech dniach ; fra sè u siebie; fra tutt’e quattro wszyscy czterej razem, fracassare a tłuc, zdruzgotać, fracasso (-kas-) tn zgiełk, hałas tn. fracassóne tn hałaśnik, robiący hałas, zgiełk tn.

fràcido, fràdicio (-czjo) mokry, przemokły; zgniły, zbutwiały, fradiciume^ wilgoć; zgnilizna/, fràgile (-dżi-) łamliwy, kruchy, słaby; = caduco (kaduko) słaby, ułomny.

fragilità (-dżi-) / łamliwość; nietrwałość; słabość, ułomność /.

fràgola/poziomka truskawka/, fragolàio tn sprzedający poziomki.

fragóre tn łoskot, huk, trzask m. fragoróso huczący, trzaskający, fragrante wonny, fragrànza (-ca) / wonność f. fraintèndere, frantóndere ai le zrozumieć, niezrozumieć. frale p^et. zwłoki, tramescolare, frammescolàre (-sko-) a zmieszać, framézzo (-meteo) prep. i avv.

wśród, pośród, przez środek, frammassóne m wolnomularzm.

[nieć.

forosétta/ dziewczyna / wiejska, forra / wąwóz tn. forse avv. może. forsechè (-kè) avv. może. forsennato szalony, forte silny.

fortézza (-tecca) / twierdza /. fortificàbile (-ka-) dający się ufortyfikować, okopać, fortificare a fortyfikować, umocnić, okopać.    [cy.

fortificativo (*wo) wzmacniają-foitificazióne / fortyfikacja /. fortilizio (-dzjo) m mały fort tn. fortino tn fortaezka /. fortuito przypadkowy, fortuna / szczęście n, los tn. fortunatamente avv. szczęściem, fortunato szczęśliwy.

Fortunato m Fortunat tn. forza (-ca) / siła /; ~ pùbblica polieya /; adoperare la ~ użyć siły, gwałtu; le forze pl. siły pl. zbrojne, forzare a i n zmusić, forzato złoczyńca ; zmuszony ; przymuszony; lavóri forzati tn, pl. roboty pl. przymusowe, forzière (-dzję-) m skrzynia / na pieniądze.

forzóso silny, mocny, fosco (-sko) tn ciemny, pochmurny, posępny, fosfàto tn fosforan tn. fosforescènte (-szen-) fosforyzu-

fosforescénza (-ca) / fosforescen-cya /.

fòsforo m fosfor tn. fossa / rów, dół tn, jama /; = tomba / grób m. fossato tn rów do ścieku wody.

węgiel kamienny.

fòssile kopalny; carbón ~ tn | frammassoneria / wolnomularstwo n.

z liściem,

zdanie n.

frammentàrio ułamkowy, fragmentaryczny.

framménto TO ułamek, fragment m.

framméttere a'włożyć, wtrącić;

— si r wmieszać się. frammischiare (-skja-) a zmieszać.

frana / osypanie « się ziemi, oberwanie n się skały, franare n zasypać się, zapaść sie. francare (-ka-) « opłacać listy na poczcie; uwolnić; non franca la spesa nie warte zachodu, trudu.

francatura / opłacanie n listów; opłata /.

Francesca (-czeska) / Franciszka /.

francescano to franciszkanin m. Francesco (-sko) m Franciszek to. francése (-cze-) mi/ francuski, Francuz to.

francesismo to francusczyzna /, zwrot francuski, franchézza (-kecca)/śmiałość/, inestwo n, odwaga /; = sicurézza / pewność/, bezpieczeństwo n.

franchigia (-kidżja) / wolność, swoboda /, przywilej ta. Frància (-czja) f Francya /. franco (-ko) womy; = sicuro pewny, bezpieczny.

Franco w Frank m. francobóllo w marka/pocztowa. Francofórte / (sulFOder; ~ sul Meno) Frankfurt to. francolino m jarząbek to. frangènte (-dżen-) w ucisk to, nieprzewidziany wypadek, kłopot w.

fràngere a łamać, złamać fràngia’ (-dżja) / fręzla /. frangibile łamliwy.41 fransi p, r franto p, p od frangere.

franóso rozpadły, popękany, frantóio m prasa do wyciskania qllwy z oliwek.

I -P.

frantumare a roztrzaskać, rozproszyć, rozdrobnić, frantume m trzaska, drzazga /, frappórre a włożyć, wstawić, wtrącić.

frapposi p, r frapposto p,p od frapporre.

frapposizióne (-dżjo-) / wdanie 6ię «, wtrącenie się n. frasàrio to zbiór m lrazesów. frasca (-Bka) / gałąź / osoba / lekkomyślna, frascheggiare (-skedżj a-) n igrać, baraszkować; szeleścieć po liściach.

frascheria / fraszka, igraszka /. frascóne (-sko-) m chrust to. frase / frazes to, fraseggiare (-dżja-) n zdanie tworzyć; frazesa mówić, fraseologia / frazeologia /. frassinéto to gaj to jesionowy, fràssino m jesion m. fra stagli aménto (-llja-) wyoina-nie n, wykrawanie, ząbkowanie n.

frastagliare, a i n wykrawać, wycinać, Ctąć, pociąć, frastornare a przeszkadzać, frastuòno m huk, szum, łoskot m. fratacchióne (-takkjo-) m opasły mnich m.

frate m brat zakonny, mnich, zakonnik in.

fratellanza (-ca) / braterstwo w. fratellastro m brat to przyrodni, fratèllo m brat TO. frateria / bractwo n. fraternità / braterskość /, braterstwo n.

fraternizzare (-nicca-) n pobratać się.

fratèrno braterski, fratésco (-sko) zakonny, mniszy, fratricida (-czi-) m bratobójca m. fratricidio m bratobójstwo w. fratta / krzaczki, ciernie, gęst 3 zarośla pl.

frattàglia (-llja) / wnętrzności, dróbka pl.

10

zimno n.

zapał m ; pa-

szynką.

m ze n smażone na

frattanto avv. tymczasem, frattèmpo avv. przeciąg m czasu ;

in questo - tymczasem, frattura / «łamanie n kości, fratturò re a złamać, fraudare a okraść, oszukać, fraudolènto oszukańczy, fraziono (-dzjo-) / ułamek to, część /, okręg m. fréccia (-ozja) / strzała /. frecciare n strzały wypuszczać, zarywać od wielu pieniędzy, frecciata / rana / zadana strzałą, freddare a oziębić, wystudzić ;

~ Si r oziębić się, przeziębnąć. freddézza (-decca) / freddo zimny; aver ~ marznąć;

far ~ zimno jest. freddolóso mroźny; zbyt czuły na mróz.

frega / goracość /, lenie się, farcie n. fregagióne (-dżjo-)/wcieranie n. fregaménto m tarcie n. fregare a trzeć; ~ sene gwizdać na cos ; dare una fregata trzeć, fregiare (-dżja-) a ozdobić; ~ qualcuno d’un órdine nadać komu jakiś order, fregiatura / ozdobienie n, ozdoba /.

frégio (-dżjo) to ozdobienie, gar-nirowanie n; fryz to. frego w szczelina /, draśnięcie n, kresa, szrama /; dare di ~ przekreślić, wykreślić, frégola / tarcie n się ryb ; żądza, pożądliwość /. fremebóndo rozbestwiony, frèmere n drżyć. frèmito m drżenie n, strach m. frenare a powściągać, wstrzymywać, hamować, frenatóre TO hamowniczy m. frenólla / flanela /. frenesìa / szaleństwo n, wściekłość /.

frenètico szalony, freno to wędzidła n; ~ d’allarme sygnał m alarmowy.

frenologìa (-dżią) / frenologia /. frenòlogo m frenolog w. freqnentàre(-kueu-) a uczęszczać, frequentato uczęszczany, ożywiony.

freqnentatóre m uczęszczający, odwiedzający, freqnénte częsty, frequènza (-ca) / częstość ./, ruch to.

frescante (-skan-) mi/malarz malujący al fresco.

freschézza (-skecca) / świeżość /, chłód m.

fresco (-sko) świeży, chłodny; di fresco świeżo, niedawno ; pigliare il fresco wciągnąć trochę świeżego powietrza, frescura / chłód m. fretta / pospiech m. frettolóso spieszący się, prędki, friàbile kruchy.

Friburgo / Fryburg m. frìggere (-dże-) a i n pieo to, smażyć; andare a farsi ~ iść do djabła.

friggitóre (-dżi-) m sprzedający smażone w oliwie ryby lub karczochy.

frigidàrio to chłodnia /. frigidézza (-decca) / zimno n. frìgido zimny.    [no, lód m.

frigorìfero to wytwarzający zim-fringuéllo w zięba m ; ~ marino gil m.

frinzello m tandyta /.

Frisia / Fryzy a /. frissi p, r fritto p,p od friggere, fritta / masa szklanna /. frittata / jajecznica /, jajecznik w ; ~ avvòlta omlet m ; ~ verde omlet z zieleniną m\ ~ con gli zòccoli omlet frittèlla / ciasto patelni, frittellóne to brudas to. fritto m smażona potrawa /; ~ misto w oliwie smażony mózg, ryby, karczochy.

frittura / potrawa f smażona, głównie małe rybki ; ~ bianca w oliwie smażony mózg m, flaki pi.

frivolézza (-wolecca) / lekkomyślność, płochość; nicość /. frivolo lekkomyślny ; czczy, błahy.

frizióne (-dzjo-) / wcieranie n. frizzare (fricca-) n szczypać, swędzić, gryźć, frizzo dowcip m. frizzóre m gryzienie, swądzenie, szczypanie n.    [rzyć.

frodare a oszukać, sprzeniewie-f rodato re m defraudant m. frode / oszustwa n. f«odo m przemytnictwo n. frodolénto oszukańczy, frollare a i n skruszyć, kruchszym sie stać.

frollo kruchy; una pasta frolla ciasto n kruche, frómbola / proca f. frombolare " ciskać z procy, ciskać, miotać.

fronda / liście pl. ; = ramo m gałeź f.

frondeggiare (-dżja-) n puszczać liście.

frondóso liściasty, kręty, frontale ra naczółek m, czółko w, kość / czołowa, czołowy, fronte / czoło w, front m; far ~ agli impégni obowiązkom podołać, obowiązków dopełnić; di fronte naprzeciwko, fronteggiare (-dżja-) n leżeć, stać naprzeciwko, frotespizio (-dzjo) m kartka/ tytułowa, przyczółek, fronton m. frontièra / granica /. frontino m czoło nie duże. frontóne m szczyt tn domu. frónzolo błyskotka /, linia / kręta, wykrętas m. fronzuto okryty gęstym liściem, frotta to 7 graj a, gromada /. tròttola / brednia /, wykręt m, żartobliwa piosneczka /.

frugacchiare (-gakkja-) a kramarzyć, szukić.

frugale skrom Dy w jedzeniu, w piciu.

frugalità / skromność w jedzeniu, w piciu /, życie n skromne.

frugare a szukać, szperać; ~ uno nelle tasche przetrząsać kieszenie.

frugatóre m ten co szuka, szperacz m.

frugnolo (-nnjo-) m latarnia / do łowienia ptaków lub ryb w nocy.

frugolare a przeszukiwać, przetrząsać.

frùgolo m niespokojny chłopak, okołek m.

frugóne m wóz m meblowy, pakunkowy.

fruibile zdatny do pożywienia, fruire (io fruisko) n pożywać, używać.

frullana / kosa /, kołotuszka/. frullare «in bełtać, rozbijać płyn, ażeby piana wystąpiła;

mieć, zerwać się z szelestem, mi frulla zdaje się mnie. frullo, frullino m szelest, grzechotka /, kołotuszka /. frullóne w pytel m. frumentàceo (-czeo) zbożowy, pszeniczny, obfitujący w zboże, fruménto m zboże n, pszenica /. frumentóne m kukurydza /. fruscio (-szio) m szum, szelest m.

frusóne m i>estkojad >n. frusta / bat, bicz ra; = verga / rózga /.

frastàglio (-nnjo) m barchan wi. frustare a i n smagać, chłostać, bić batem ; = logorare zużyć, 6teiać.

frustata / uderzenie n batem, biczem.

frustino m bicz m do jazdy konnej.

frusto zużyty, wytarty.

10*

strzał to.

do ucieczki, fuggiasco (-sko) to zbieg to. fuggire (-dżi-) uciekać; un ruggì fnggi zamieszanie n. fuggitivo (-wo) zbiegły, ulotny, przemijający, fnì p, r od essere, fulcro to punkt m oparcia, fulgidézza (-dżidecca)/, fulgóre m blask to, jasność /. fùlgido, fulgènte (-dżen-) lśniący, błyszczący, fnliggine / sadza /. fuligginóso pełen sadzy, fulmicotóne (-ko-) m / strzelnicza

frnufrńre a udaremnić, znlwe-csyé.

frùtice (-cze) m krzew, krzak to. frotta / owoce pi. fruttamelo, fruttivéndolo (-wen-) m handlarz owoców to. fròttóre ain przynosić pożytek, dochód, wydawać owoce, fruttéto m ogród toowocowy, sad. fruttiera / łupina / owocu, fruttifero owoconośny. ; àlbero ~ to drzewo n owocowe, frutto rn owoc to; i frutti to, pl. owoce pl., procenta pl. ; le frutta /, pl. owoce pl. fruttuóso przynoszący owoce, fu i. p, r od essere; 2. agg., ine. zmarły.

fucilare (-czi-) a zastrzelić, rozstrzelać, fucilata / fucinatóre m zabijający wystrzałem ze strzelby.

fucilazióne (-dzjo-) / rozstrzelanie, zastrzelenie n. facile to strzelba, broń./, fucilière m fizylier w. fucina / kuźnia /. foco (-ko) w truteń m. fucsia / fuksya /. fuga / ucieczka /; di — ulotny, fugàce (-cze) znikomy, fugacità (-czi-) / znikomość/. fagàre a odpędzić, przymusić

bawełna

fulmindnte 1. agg., mi/ pio» runujący; 2. sost., m zapałka/, fulmindre a ir, zgromić, miotać pioruny, ostrzeliwać, fulmine m błyskawica /, piorun

TO.

fulmineo błyskawiczny, piorunujący.

fulvo (-wo) szary, płowy, fumdbile dający się palić, kurzyć, dymiący, fumàcchio (-makkjo) m dymiący węgiel to.

fumaiuòlo m palić, kurzyć, kopcić, dymić.

fnmdre a i n palić, kurzyć, fumdta / sygnał dany zapomocą dymu, podmuch m ; fare una ~ zrobić kilka pociągnięć, fnmatóio m pok&j m do palenia, fumatóre m palacz to: compartiménto per fnmatori przedział to dla palaczy, fummo p, r od essere, fumo to dym m ; far ~ palić, dymić.

fumóso dymny, zadymiony, funaio, funainólo m powroźnik

to.

funàmbolo to linoskoczek to. fundta uderzenie, skropienie n liDą, powrozom, fune / lina /, sznur, powróz to. funebre pogrzebowy, żałobny; carro ~ TO wóz pogrzebowy, karawan w; messa ~ / msza żałobna /; màrcia ~ / marsz żałobny w; orazióne — / mowa pogrzebowa /; i funebri, i funerali to, pl. pogrzeb to. funerale to pogrzeb m. funeràrio grobowy, funestàre a zasmucić, funèsto nieszczęsny, smutny, fungere (-dże-) n funkeyonować, funghire (io funghisko) n pleśnieć.

fungo to grzyb to. fungóso pełen grzybów, gąbczasty.

funicolóre / kolej / linowa, funzionare (-dzjo-) a funkcjonować, swój urząd wykonywać.

funzionario m urzędnik, fuak-cyonaryusz m.

funzióne / działanie n, obowiązek, urząd m ; ~ sacra obrzęd m kościelny; = solennità uroczystość /; facente funzioni zastępca tn.

fuoco (-ko) m ogień, punkt m ogniskowy, ognisko w; dar ~ podpalić; far ~ palić, strzelać, dać ognia ; fuochi ar-tificióli to, pl. ognie pi. sztuczne, fuorché (-kè) cong. prócz, oprócz, fuori jn-ep. i avv. poza; fuori di Berlino poza Berlinem ; fuori ! zewnątrz, poza domem ; al di fuori zewnątrz, za granicą; fuori di mano odległy, fuoruscita (-szi-) / wyjście, wystąpienie n.

fuoruscito tn zbieg, wychodźca

furbacchiólo (-bakkjo-) tn chytry, szczwany.

furbacchióne tn szczwany lis m. furberia, furbizia (-dżja) / chytrość, przebiegłość /. furbo chytry, przebiegły, podstępny.

furènte wściekły, szalony, furfante to oszust, hultaj, łotr tn. furfanteria / hultajstwo, łotro-stwo n.

furgóne tn furgon tn. furia / szał tn, szaleństwo n, wściekłość/; = fretta / szyb-

kość; a furia di... szalenie,

wściekle.

furibóndo wściekły, szalejący, furière to feldwebel tn; rarier maggióre wachmistrz w. furióso wściekły, szalony; = collèrico (-ko) porywczy, gwałtowny.

furono p, r od essere, furóre tn wściekłość/, szaleństwo n, zapał tn; far furore zrobić furorę.

furtivo (-wo) ukradziony, ukradkowy, ukradkiem, furto m złodziejstwo n. foruncolo (-ko-) tn czerak tn. fusàio tn tokarz tn od wrzecion, fuscèllo (-szel-) tn źdźbło ni słomka /.

fusciacca (-sziakka) / szarla /, pas m.

fnsellàto wrzecionowaty, fusi p, r fuso p, p od fóndere, fusibilità / topliwość /. fusione / topienie metali, lanie; zlanie się n.

faso m wrzeciono n; diritto come un ~ prosty jak świeca; far le fusa grzechotać, mruczeć.

fustàgno (-nnjo) m barchan tn. fustigare a chłostać rózgą, fustigazióne (-dzjo-) / chłostanie n.

fusto m pień tn, łodyga /; = barile tn beczka /; = asta / drzewce n, osada /, łoże n. futile drobnjr, marny, błahy, futilità / drobnostka /. futuro przyszły.

G.

gabbaminchióni (-kjo-) tn krę- gabbare a oszukiwać, zwieść;

tacz, wydrwigrosz to.    - si r di qualcuno drwić,

gabbamóndo to oszust tn.    żartować z kogo.

gabbano to opończa /, surdut gabbatóre m oszust m.

« « używany tylko w domu. gabbia / klatka /.

m.

krze-

n skomleć,

(-dzja) f Galicy a /.

/ pęcherz *w ; stare,

gabbiaio m ten co wyrabia klatki v

gabbiano in mewa /. [ków. gabbiata / pełna klatka pta-gabbionàta / szaniec m z koszów.

gabbióne m duża klatka /. gabèlla f podatek m. gabellabile ulegający opłacie, podatkowi.

gabellare a płacić cło, podatek, uwierzyć.

gabelliere, gabellótto w celnik

gabinétto m gabinet m; ~ di lettura czytelnia /.

Gabriele m Gabryel m. gaggia (-dżia) / akacya J. gagliardézza (-lljardecca) gagliardla / siła /,    ’

pkość/.

gagliardo silny, gaglioffàggine (-dii-) / prostactwo, nieokrzesanie n. gagliòffo to prostak, nieokrzesany to.

gagnolàre (-nnjo-) skuczeć, jęczeć, gaiézza (-iecca) / wesołość /. gàio wesoły.

gala / kędzierzawość, kryza /; in gran ~ w wielkiej gali; àbito di ~ strój m galowy; carròzza di ~ powóz m galowy.

galante grzeczny, uprzejmy dla kobiet, galant, gach m. galanteria / galanterya, zalotność /; galanterie /, pl. towary pl. galanteryjne, galantina / żelatyna / (rodzaj galarety).

galantomismo to poczciwość /. galantuòmo w honorowy, poczciwiec m. galatèo to przyzwoitość /, stanowisko n.

galeòtto to galernik, więzień m. galèra, galèa / galera j, więzienie n.

Galizia galla

venire a galla być na powierzchni.

gallàre «in zapłodnić, galleggiàre (-dżja-) n pływać, galleria/ galerya/, przejście n, tunel vt.

Galles: paese di ~ m Walia /. gallétta / suchar -n okrętowy, gallétto m kogutek m. gallicismo (-czi-) m gallicyzm m.

gàllico (-ko) galijski, gallina / kura f. gallinàccio (-czjo) m indyk m. gallinàio m kurnik m. gallinèlla / kurka / wodna, gallo m kogut m.

Gallo w Gal in. gallonare a ugalonować. gallóne to galon m. gallòria / wykrzykiwanie radosne, radowanie się n. gallòzzola (-locco-) / galasówka, dębianka /.

galoppare n galopować, galoppata / galopada /. galoppino m chłopak m do po-galóppo rn galop m. [syłki. galòscia (-szja) f kalosz m. galvanismo (-wa-)wt galwanizm to.

galvanizzare (-nicca-) a galwanizować.

galvanoplàstica (-ka) / galwa-

noplastyka /.

galvanoplàstico (-ko) galwano-plastyczny.

gamba / noga /; in ~ żwawy, wesoły, rączy ; darsela a gambe uciec.

gambàle m cholewa /. gambata / kopnięcie n. gambero m rak m. gambétto: dare il ~ a qualcuno komuś nogę podstawić, gambo w trzonek to, rączka /. gamèlla / żołnierska czarka / na zupę.

garrire n świegotać, szczebio

gàrrulo m gadatliwy, garza (-ca) / geza /, czapla / srebrna.

garzóne m chłopak, chłopiec m do usług.

gas, gaz m, ino. gaz m. gassaiuólo m robotnik vi gazowy, gassòmetro w gazometr, zakład m gazowy.

gassósa/ lemoniada / musująca, gassóso musujący, gazowy. Gaspare m Kaspar VI. gastigàre v. castigare, gastralgia (-dżja) / kurcz, ból m żołądka m.

gàstrica (-ka) / febra / gastry-czna.

gastricismo (-czi-) m cierpienie n żołądkowe lub pochodzące ze złego trawienia.

gastronomia / gastronomia /, znawstwo n sztuki kulinarnej, gastronòmico gastronomiczny, gastrònomo m smakosz m. gatta / kotka /; ~ cieca ciucia morta obłudnik,

weso.ość,

gavazzàre (-wacca-) n hulać, biesiadować, szumieć, gavòtta / gawot m. gazza (gacca) / sroka /.

gamma f gama /.

ganàscia (-szja) / szczeka /;

dimenare le ganàscie jeść. ganascióne (-szjo-) m policzek

m.

gàncio (-czjo) m hak m.

Gand f Gandawa /.

Gange m Ganges m. gànghero (-ge-) m zawiasa /; uscir dai gàngheri wyskoczyć ze skóry.

gànglio (-11 jo) m ganglion m. gàngola / gruczoł m. gailinióde m elegant, fircyk m. ganza (-ca)/nierządnica, prostytutka /.

ganzare a i n zalecać się. ganzo (-co) m gach, kochanek m.

gara f walka f o pierwszeństwo; = concórso ubieganie n się o co, konkurs m. garante m i / ręczyciel m ; star ~ ręczyć, dać porękę. garantire (io garantisko) a ręczyć, gwarantować; = assicurare zabezpieczyć, garanzia (-dzia) / rękojmia, gwaraucya /. garbàre w podobać s*ę. garbato grzeczny, uprzejmy, przedni, wyborny, garbo m zręczność /; = grazia (-dzja) / powab, wdzięk m. garbuglio (-lljo) m zamęt, nieporządek, nieład m. gardènia f gardenia /. gareggiare n iść na wyścigi, ubiegać się. garétta / strażnica /. garétto m pod kolanek, staw m skokowy.

gargarismo m płukanie n. gargarizzare (-ricca-) n płukać, gargaròzzo m gardło n. gargotta / szynk m, garku-

chnia /.

gariglióne (-Ujo-) m gra/dzwonków.

gai‘Ófano m gwoździk (kwiat) m.

tać.

garrito m szczebiotanie, świego-tanie n.

babka ;

świętoszek m; far la ~ morta głupiego udawać ; ~ ci cova coś w tern jest. gattabùia / więzienie n. gattai(u)óla / kocia dziura /. gattino m kotek m; fare i gattini mieć morską chorobę, gatto m kot, koczur m. gattomammónem mandryl kocz-kodan m; gattón gattóni na czworakach.

gattopardo m leopard m. gaudènte rozkosznik, m, wesoło żyjący

gàudio m rozkosz, radość /.

to. żandarm m.

naczelny

TO

a dare nel ~ podobać się.

genitale płciowy; òrgani genitali to, pl. narządy pl. płciowe.

genitivo (-wo) dek to.

gènito m urodzony

gazzarra / hałas, okrzyk radosny TO.

gazzèlla /. gazela /. gazzétta / gazeta /; dziennik w. gazzettière w dziennikarz m. gazzettino (gaccet-) to kartka/;

dziennik m brukowy, gazzósa v. gasosa. gelàre (dże-) a i n zamrozić;

~ si, r zmarznąć, skrzepnąć, gelatina / żelatyna /. gelato m zimny jak lód ; pl. lody. gelicidio (dżeliczi-) to silny mróz m ; gołoledź /. gèlido lodowaty, mroźny, gelo to mróz to.

gelóne w odzięblina /; miejsce n odmrożone, gelosia / zazdrość /. gelóso zazdrosny, gelséto to lasek to morwowy, gelso w morwa /. gelsomino to jaśmin to. Geltrude / Gertruda /. gemebóndo narzekający, lamentujący.

gemèllo to bliźniaczy, bliźniaki; bottóni gemèlli pl. spinki^!, do mankietów gémere (dże-) « stękać, gemicare (-ka-) n kapać, kroplić. geminare a podwoić, geminazióne (-dzjo-) / podwojenie u.

gèmito to stękanie n, jęczenie n. gemma / klejnot; gemma, kamea /, pączek to. gem maro n puszczać pączki, gem imito ozdobiony drogimi kamieniami, gendarme gendarmeria / żandarmerya /. genealogia (-dżia)/genealogiapż. genealògico (-dżiko) genealogiczny ; albero — to drzewo n genealogiczne.

generàbile (dże-) mogący być spłodzonym.

generalato m stopień m generalski.

g;eneràle 1.agg. mi /, 2. *#t. tn jenerał m powszechny; direttóre ~ m jeneralny dyrektor « ; stare sulle generali w ogólności mówić; magtriór— m je-neral-major m; tenènte ~ m je-nerał-porucznik w. generaléssa / żona jenerała, / jenerałowa.

generalissimo

wódz tn.

generalità / ogólność, powszechność/, ogół m; le generalità pl. personalia.

generalizzare (-licea-) a rozpowszechniać.

generalìzzazióne (-dzjo-) / rozpowszechnienie, uogólnienie n. generare a płodzić, generativo (-wo) płodzący, rodzący.

generatóre m ; rodzicielka /. generazióne/, płodzenie «, ród to. gènere m ród m; = qualità rodzaj m ; in ~ w ogóle, genèrico (-ko) ogólny, gènero to zięć to. generosità / wspaniałomyślność /; = liberalità szczodrość /.

generóso wspaniałomyślny, szczodry ; vino ~ m wino ogniste n. gènesi / powstanie n, genezis /. genetliaco (-ko) w urodziny pl. gengiva (dżendżiwa) /. dziąsła pl.

genia / hałastra / hołota /, szuja w.

geniale genialny, gènio to geniusz m; = spirito m duch, umysł w; = disposizióne (-dzjo-) / skłonność /; contro — z niechęcią ; andare

to drugi przypa-genitóre m rodzic m, ojciec m;

! genitóri pi. rodzice, pi. genitrice (-cze) / rodzicielka, matka /.

gennàio m styczeń m.

Genova (-wa) / Genua /. genovése (-we-) m i / genueński, gentàglia (-llja) / motłoch m ; pospólstwo n.

gente/ludzie pi., rasa/; = razza (racca) / rasa/; o’ è gente jest tutaj ktoś. gentildonna szlachcianka /. gentile przyjemny, grzeczny, u-przejmy; = fino delikatny; gentil signora! łaskawa Pani. gentilézza (-lecca) / grzeczność, uprzejmość f. gentilizio (-dzjo) rodowy, gentiluòmo m szlachcic m ; ~ di corte szambelan rn. genuflessióne / klękanie, przyklękanie w.

genuflesso na kolanach klęczący, na klęczkach, genuflètterò n uklęknąć, uklę-kać.

genuità / prawdziwość /. genuino prawdziwy, genziana (dżencia-) / goryczka, gencyana /.

geodesia / geodezya, sztuka / mierzenia ziemi, geodètico (-ko) geodetyczny. geografia / geografia /. geogràfico (-ko) geograficzny; carta geogràfica / mapa geograficzna /. geògrafo m geograf m. geologia (-dżia) / geologia /. geólogo m geolog m. geometra m geometra m. geometria/geometrya /; ~ piana / planimetrya/; ~ sòlida/ ste-reometrya /.

geomètrico (-ko) geometryczny, gerànio ™ geranium n. gerarca (-ka) / hierarcha m. gerarchia (-kia) / hierarchia /. geràrchico (-kiko) hierarchiczny.

Geremia to Jeremiasz m. geremiade / jeremiada /. gerènte m i/ zarządzca handlowy, prowadzący m interes; responsàbile m redaktor odpowiedzialny m.

gerènza ( ca) / zarząd, kierunek rn.

gergo m żargen ot.

Gérico m Jerycho n. gerla / kosz m plecny. Germania / Niemcy pi. germànico (-ko) niemiecki. germaniSmo m germanizm m. germanista to i/germanista m. germanizzare (-nicca-) a ger-manizować.

Germano m Germanin m. germano m rodzony; dzika kaczka /.

gerine m zarodek, zawiązek m. germinale zarodkowy, germinare «in kiełkować, germinazióne (-dzjo-) / kiełkowanie n.

germogliare (-llja-) a i n wschodzić, kiełkować; rodzić się germòglio (-lljo) to kieł m, latorośl /, odrostek rn. geroglifico (-ko) hieroglificzny. Gerolamo m Hieronim m. gerùndio m gerundium n (imiesłów bezwzględny). Gerusalemme f Jeruzalem m. gessàio, gessaiuólo m odlewający figury gipsowe, robiący odlewy gipsowe, gessare a gipsować, gessetto */i kreda /. gessinaio m sprzedający figurki gipsowe.

gessino m figura / gipsowa, gesso m gips i odlew m gi| so>vy. gesta v. gesto.

gestatòria : sèdia ~ f krzesło n, do noszenia; lektyka /. gestazióne (-dzjo-) / ciąża /, brzemienność /.

gesticolare (-ko-) w, gestire n gestykulować.

n fan-ctwo n.

gesticolato re m gesty kulator m. gesticolazióne (-dzjo-) / gestykulowanie n.

gestióne/ zarząd to, kierunek interesu, handlu; ~ annua n sprawozdanie n za czynność roczną.

gesto m giest m ; le gesta /, pi.

czyny pi. bohaterskie, gestóre ut zarządzający to.

Gesù m Jezus w; Compagnia di Gesù Jezuici pi. gesuita w Jezuita to. gettare « in rzucać ; ~ si r giù rozpaczać, tracie nadzieją gettata / rzut m. gettatóre m rzucający; giser, ludwisarz w.

gèttito: far ~ di qualche cosa plwocina /, wypluwanie w; wyrzucać.

getto rzut m ; lavoro di ~ lanie n kruszców w forme, gipsu; «= abbòzzo (-hocco) m szkic m. gettóne m marka /. ghéppio m pustułka /. Gherardo m Gerard m. gheriglio (gerilljo) m jądro v, orzecha.

gherminèlla /łapka/; = inganno m oszustwo, kuglarstwo n. ghermire (io germisko) a uchwycić w pazury, schwycić, porwać, gherone m klin m u sukni, poła /.

ghetta / kamasz m. ghetto (getto) m ghetto = żydowska dzielnica miasta, ghiacciàia (gjaczjaia) / lodownia /.

ghiacciàio to lodowiec to. ghiacciare a i n marznąć, zamarznąć.

ghiàccio (gjaczjo) m lód m ; zim-ny.

ghiacciòlo w sopel m lodu. ghiàia / żwir to. ghiaiata / żwir nawieziony celem zasypania kałuży, dołu. ghiaióso żwirowaty.

ghianda / łołądź /. ghiandàia / kraska /. ghibellino to gibelin to. ghiera (gjera) / skówka /. ghigliottina (gilljot-)/giloiyna/. ghigliottinare (gilljotti-) a gilotynować.

ghigna (ginnja) / twarz dziwaczna /, cudactwo, błazeństwo w. ghignare n szydeiczo naśmiewać

się.

ghignata / szydercze śmiechy pi. ghigno to szydertwo n. ghindare a wić, zwijać, ciągnąć do góry.

ghinèa / gwinea /. ghiotta/patelnia / do smażenia, ghiotto łakotny; żarłoczny, łakomy; cosa ~ / przysmak to. ghiottóne to żarłok m. ghiottoneria, gh i ottonila / żarłoczność /.

ghiozzo (gjocco) tn kielb, kiel-bik ; głupiec to. ghiribizzare (giribicca-) tazypwać.    [<

ghiribizzo m kaprys to, dziwa-ghirigóro m esy, floresy, wykrętasy pl.

ghirlanda / girlanda /, wieniec TO.

ghirlandàio w robiący wieniec,

girlandy.

ghiro w? koszałka /, śpioch to. ghisa / żelazo n lane.

Ghita / Greta/.

già avv. już, = altra volta kiedyś, niegdyś; già già; już dobrze.

giacca (dżjakka) f kaftanik m, kurtka /.

giacché (dzjakkè) cong. gdy, ponieważ.

giacchétta f żakiet m. giàcchio (dźjakkjo) m sieć / do zarzucania.

giacènza (-czenca) / leżenie n. giacere n leżeć.

giaciglio (dżjaczilljo) m legowisko, leże n.

giaciménto to leżenie n, pokład m. giacinto to hyacynt to. giacitura / położenie n. giaco (dżjako) m koszula / pancerna, kolczuga.

Giacóbbe to Jakób m. giacobino m jakobin to. Giàcomo m Jakób to. giacqui (dżjakkui)jp,r od giacere, giaculatòria (dżjaku-) / modlitwa / strzelista.

giaggiólo t-dżjo-) m kosaciec to. giaguaro m jaguar m. gialàppa / jalapa /. giallamina / galman to. giallastro żółtawy, giallézza (-lecca) / żółtość /. giallo żółty.

giallògnolo (-nnjo-) żółtawy, giallume to żółta plama /, żółte zabarwienie n.

Giamàica (-ka) / Jamajka /. giambo m jamb to. giamài avv. nigdy.

Gianduia / piemoncka maska /. gianduiotto rn czekolada / piemoncka.

giannétta / laska /. giannizzero (nicce-) m janczar TO.

Giappone m Japonia /. giapponése to i/japoński, giardinétto to owoce mieszane, podane jako deser, giardiniera / ogrodniczka /. giardinière to ogrodnik m. giardino to ogród m; giardini pùbblici ogrody, plantacye pl. publiczne.

giarrettièra /; podwiązka /; órdine della ~ order w podwiązki TO.

Giara (-wa) / Jawa /. giavellòtto (-wel-) to rohatyna /, pocisk TO. gibbóso garbaty, gibèrna / ładownica /.

Gibiltèrra / Gibraltar to. glgànte (dzi-) m olbrzymi, ol-bsmym to.

giganteggiàre (-dija) n wystawać, sterczeć nadmiernie, gigantésco (-sko) olbrzymi, gigantéssa / olbrzymka /.

Gigi = Luigi, giglio (dżiljo) m lilia /. gineceo (-czeo) m komnata / dla kobiet.

ginecologia (dżinekolodżia) / ginekologia.

ginecòlogo to ginekolog to. ginepràio m krzaki pl. jałowcowe, ginépro m jałowiec to. ginèstra/janowiec, żarnowiec to. ginestréto m krzaki pl. żarnowca, janowca.

Ginevra (dżmewra) / Genewa /. gingillare n; —si r zmarnować, czas przepędzić na niczem. gingillo w zabawka /; i gingilli pl. drobnostki pl. gingillóne (dżindżil-) m leniwiec m.

ginnasiale gimnazyalny. ginnàsio m gimnazyum n. ginnasta m i/gimnastyk m. ginnàstica (-ka) / gimnastyka /. ginnàstico (-ko) gimnastyk, gimnastyczny m. ginocchiata (dżinokkjata) / u-derzenie n kolanem, ginocchièllo »* nakolanek to. ginòcchio w kolano n; stare in - albo - in ginocchióni klęczeć.

Giovacchino to Joachim m. Giobbe to Job to. giocare (dżjokare) a i n grać, bawić się; - si r lekkomyślnie utracić, pozbawić eie szczęścia. giOCàta/ zabawa, gra/; = posta f stawka /. giocatóre to gracz m. giocàttolo m zabawka /. giocherellare (dżjoke-) n giąć. gioco v. giuoco, giocofòrza ( ca): essere - być

zmuszonym.

giocolàre (dżjoko-) n bałamucić, sztuki kuglarskie robić.

gioièllo to

TO.

kręcić się w około; mi gira la testa kręoi się mnie głowa, mam zawrót głowy ; che ti gira ? co ci się zdaje? girarròsto m rożen «. girasóle (dżi-> m słonecznik m.

giocolière tn kuglarz m. giocondità f radość, wesołość /. giocóndo radosny, wesoły, giocóso wesoły.

giogàia / podgardle n, kołdun tn ; pasmo n gór. giogo to jarzmo w. giòia / radość /; *= klejnot to. gioiàle y. gioviale gioielleria / sklep jubilerski TO. gioiellière m jubiler TO. gioièllo m klejnot w. gioióso wesoły.

gioire (io dżjoisko) n cieszyć się Giona m Jonasz m.

Giocata m Jonatan to.

Giordano to Jordan to. giorgina (dżjordżina) / georgi-nia /.

Giorgio to Jerzy to. giornalàio tn sprzedający gazety giornale m dziennik to, gazeta/; = diàrio to dziennik, dyaryusz giornalièro dzienny, giornalismo w dziennikarstwo n. giornalista to dziennikarz m. giornalménte avv. dziennie, giornàta / dzień TO, placa / codzienna; = battàglia (-llja) / bitwa /; in giornata w ciągu dnia.

giorno to dzień to ; a giorni w kilku dniach; un giorno sì, nn giorno no jeden dzień na-przemian ; illuminato a giorno oświetlony, jasny jak w dzień; essere al giorno być wtajemniczony.

giostra / turniej w. giostrare n bić się, potykać się, brać udział w turnieju, giostratóre m bojownik to w turnieju.

giosuè to Jozue to. giovaménto (-wa-) m pożytek to, korzyść /.

gióvane 1 .agg. m i /; 2. sost. m miody, młodzieniec m.

giovanòtto to młodzieniec m. Giovanna / Joanna /.

Giovanni m Jan to. giovare (dżjowa-) a i n pomagać, być użytecznym; ~ si r używać czego; giova ripètere... poleca się, zaleca się.

Giove (-we) m Jowisz to. giovedì w im. czwartek m ; ~ santo wielki czwartek to; — grasso tłusty czwartek tn. giovènca (dżjowenka) / jałówka/.

giovènco to ciołek, byczek to. giovenite, giovanile młodzieńczy, młodociany, gioventù /, inv. młodość /. giovévole (dżjowewole) użyteczny, pomocny, gioviale jowialny, wesoły, giovialità / wesołość, jowialność /.

giovialóne m wesoły, zabawny

jegomość.

giovine v. giovane, giràbile przenośny, giracapo (dżirakapo)»» zawrót ni głowy.

giraffa / żyrafa /. giraménto to kręcenie się, obracanie się, « kołowanie; ~ di capo zawrót w głowy, giramóndo to obieżyświat to. giràndola / żyrandol, pająk, świecznik m.

girandolare n włóczyć się dokoła.

girandolóne m włóczęga m ; andar girandolóni kręcić się, włóczyć się.

girante TO i / kręcący się, obracający się, żyrant m. girare a i n kręcić się, krążyć ; = andare in giro chodzić,

dà nelle

głową zejść *

odkrytą ;

giràta / obrót to. giratario to indosant, girat m. giravolta / obrót m, okrecenie n się dokoła, girèlla / obrotnica / ; girelle dostać bzika, pomieszania zmysłów.

girellàre n łazić, wałęsać się dokoła.

girellóne, girondolone m włóczęga tn.

girévole (dżirewole) obrotny, wartki; niestały, girifalco (-ko) to rarog m. girigògolo w esy, floresy, wykrętasy pl.

girino to kijanka /, głowacz to. giro to obrót to ; = passeggiata / przechadzka /; = viàggio (wiadzjo) m podróż to; ~ di parole opisanie n; ~ artistico tourneé n artystyczne. Girólamo tn Hieronim tn. girondolàre n włóczyć się. giróne tn duży krąg to, duże kpło n.

gironzare n włóczyć się bez celu, latać.

girovagàre (-wa>) n błąkać się, włóczyć się.

giròvago m włóczęga tn; mercante ~ m domokrążca tn. gita / pazda /, chód to; = e-scnrsióne(eekur-) / wycieczka/, gitànte mi/ wycieczkowiec w. giterélla / mała wycieczka /. giù avv. na spód, na dół, na dole; — il cappèllo zdjąć kapelusz, z andar ~ na dół, podupadać; è molto ~ wygląda bardzo źle bnttńrsi ~ rozpaczać, giubba / kaftan, kabat to, grzywa /.

giubbilare, giubilare a i n radować się, weselić się; dać łaskawy chleb.

giubilazióne (dżjubiladzjone) / pensyonowanie n. giubilèo m jubileusz m, giùbilo m radość /. giucco (dżjukko) głupi, głupiec. Giuda m Judasz to; żyd tn. giudàico (-ko) żydowski, giudaismo tn judaizm m, żydo-stwo n.

giudaizzàre (dijudaiccare) n zży dzieć.

Giudèa / Judea /. giudèo m żydowski ; żyd m. giudicàbile (dżjudika-) mający być osądzonym.

giudicàrè a i n sądzić; = ritenére per... poczytywać coi za coś, mieć coś za coś ; = pensare myśleć, mniemać, giudicato m orzeczenie n sądowe, giudice (-cze) m sędzia tn. giudiciàrio (-czja-)‘ giudiziàrio (-dzja-) sądowy; aggiunto ~ to adjunkt m Bądowy; carcere ~ to więzienić n, areszt to śledczy.

giudizio (dżjudidzjo) tn wyrok tn; «= senno to rozsądek, rozum tn ; citàre in ~ stolica, siedziba sądowa/; ił ~universàlesąd tn ostateczny ; il dl del — dzień ostateczny, koniec to świata, giudizióso (-dzjo-) rozsądny. Giuditta / Judyta /. giuggiola (dżjudżjola) / jujuba / (owoc) ; bagatela/^. ; andare in brodo di giuggiole rozpływać się w rozkoszy, giùggiolo to jujuba / (drzewo), giugno (-nnjo) tn czerwiec to. giulebbare o gotować z cukrem, smażyć w cukrze, giulèbbe m ulepek to, likier tn słodki.

Giùlia / Julia /.

Giulio tn Juliusz tn. giulivo (-wo) wesoły, radosny, giullare m błazen w; ~ di corto błazen to nadworny, ginmćnta / klacz /. giuménto m zarośla pi. a sitowia, giuncàia (dzjunkaia)/za*oélajrf. s sitowia»

giuncàia / twaróg m ; mleko n zsiadłe.

giunco (-dzjunko) m sitowie n. giùngere (-dże-) a i n przybyć, stanąć, przyjść ; se giungo a... (in/.) jeżeli mnie się uda. Giunóne / Junona /. giunsi p, r giunto p, p od giungere.

giunta /dodatek m, dokładka/; komisya/; ~ municipale/magistrat m; per ~ prócz tego, nadto.

giuntura / staw to. giuóco (dżjoko) m gra, zabawa, igraszka /; farsi ~ di qual-CUiiO wyśmiewać się z kogo. Giura m Jura pl. giuraménto m przysięga/; falso ~ krzywoprzysięstwo n. giurare o przysięgać, giurato m zaprzysiężony; sędzia m, przysięgły.

giureconsulto tn prawnik, doradca vi prawny.

giurì m sąd m przysięgłych; ~ d’onore sąd m honorowy, giuridico ( ko) prawniczy, giurisdizióne (-dzjo-)/sądownictwo w, okręg m sądowy, jurys-dykcya /.

giurisperito m biegły w prawie, giurisprudènza (-caj / umiejętność / prawna, gjurista to prawnik m. giuro m przysięga /.

Giuseppe w Józef to. Giuseppina / Józefina /. giusquiamo m lulek, blekot w. giusta prep. podług, giustezza (-Btecca)/ dokładność ;

prawda, trafność /. giustificàbile (-ka-) dający się usprawiedliwić, giustificare a usprawiedliwić, giustificativo (-katiwo) usprawiedliwiający.

giustificazione (-dzjone)/usprawiedliwienie n.

giustizia (dzjustidzja) /sprawiedliwość /; ministro di - minister m sprawiedliwości ; palazzo di ~ pałac tu sprawiedliwości.

giustiziare a stracić, wykonać wyrok śmierci, giustiziere m kat m. giusto Błuszny, sprawiedliwy. Giusto vi Justyn, Justus to. glaciale (-czjn-) lodowaty; ocèano ~ m morze n lodowate, gladiatóre to gladyator to. gbindula,'glandola/ gruczoł m. glandulàre gruczołowaty. glandulóso gruczołowaty, zoł-zowaty.

glauco (-ko) zielonawo niebieski (koloru morza), gleba / bryła ziemi, gleba /. gli 1. art. vi, pi.: 2. pron. dat.

moni, one; jemu, mu. glicerina (lljcze-) /glyceryna /. glie...: - la, - lo, - li, 7 le, ~ ne połączone z pron. gli (le) * pron. la, lo, li, le, ne. globo m kula /; ~ terrèstre m kula ziemska/; ~ aereostàtieo m balon m powietrzny, globóso, globulare kulisty, glòbulo m kuleczka /, ciałko n. glòria / sława /; le glòrie di qualcuno czyny pi. bohaterskie ; Dio ràbbia in gloria! niech go Bóg błogosławi, gloriarsi r chwalić się, szczycić się.

glorificare (-ka-) a uświetnić, wielbić, chwalić, glorificazióne (-dzjo-) / wyniesienie do chwały wiecznej; chwalenie n.

glorióso chlubny, chwalebny, sławny.

glossa / glossa /, objaśnienie n, przypisek to.

glossàrio m glossa / (rodzaj wiersza).

glossatóre to glossator to. glòttide / głośnia /.

glottòlogo m badacz m języków, glucòsio vi cukier m gronowy, gluma / plewa, łuska /z ziarna, glutine to gluty na f, pierwiastek m klejowaty w zbożu, glutinóso lepki, klejowaty. gilàccliera (nnjakkera) / kasta-nieta, grzechotka /. gnaulàre n miauczeć, gnocco (nnjokko) m knedel to. gnomo m gnom to. gnorri : fare lo ~ udawać głupiego.

gobba / garb to. gobbo garbaty; andar ~ (gobboni) chodzić zgięty, góccia, gócciola (-czjo-) / kropla /.

gocciolare n kroplić, kapać, cieknąć.

gocciolatóio m okap, ściek w, rynna /.

gocciolatura / to co kapało,, ściekło; dołek wydrążony od spadających kropli, gocciolóne to duża kropla /. godere a i n używać, cieszyć się, doznawać rozkoszy; ~ sela bawić się.

godiménto to używanie n, rozkosz, przyjemność /. goffaggine(-dżi-)/ niezgrabność/. goffo niezgrabny.

Goffredo tn Gotfryd to. gogna (-nnja) / pręgierz m. gola / gardło n; paszcza/; = voracità (woraczità) / żarłoczność /; ~ del camino komin tn; mai di ~ ból to gardła, golàta / tęgi łyk to. golétta / kołnierz to ; okręt to żaglowy dwumasztowy. golétto m kołnierz to. golfo to zatoka /

Golgota m Golgota /.

Golia to Goliat w. golosità / łakotliwość /, łakomstwo n.

golóso żarłoczny, nienasycony, łakomy.

golpe / śnieć /. gómena / lina /. gomitata / szturknięcie n łokciem.

gómito m łokieć w ; alzare il ~ za wiele dobrego zrobić, gomitolo to kłębek w. gomma / guma /; ~ aràbica guma / arabska, gommato gumowany, gommóso zawierający gumę. góndola / gondola /. gondolière m gondolier m. gonfalóne m chorągiew /. gonfalonière m chorąży m w wojsku, tytuł wysokich urzędników w Florencyi i dawnem państwie kościelnem. gonfiaménto w spuchnięcie, obrzmienie n.

gonfianuvoli (-wo-) to chełpliwy, blagier; fanfaron, gonfiare a napuszyć, nadąć; ~ si ropuchnąć, spuchnąć, nadąć się. gonfiatura / wzdęcie, opuchnię* eie, nadymanie się w. gonfiézza (-fiecca) / puchlina/, nabrzmiałość /. gònfio spuchnięty, gonfióre to opuchnięcie n, pu- • chlina /, guz to.

gongolare n radować się, tryumfować

gonna, gonnèlla / spódnica /. gonzo (-co) prostacki, głupowa-ty; dureń, półgłówek, gora/ śluza /, upust m w młynie, górbia / skówka / na końcu laski; ostrze n pocisku, gorèllo to ściek to. gorgata / tęgi, silny łyk to. gorgheggiare (-gedźja-) n wywodzić trele; szczebiotać, świ*»-gorgbéggio to tryl m. [gotaó. gorgiera / kryza /, kołnierzyk to na gors. gorgo to wir m. gorgogliaménto (-llja-) m bul-kotanie, ń., kruczenie n w brzuchu.

u bulkotać, kipieć, brzuchu.

gorgogliare kruczeć w gorilla m goryl m Gorizia (-dyja) / Gorycya /. gota / policzek tn, lice n. gòtico (-ko) gotycki.

Goto to Got tn. gotta / gościec tn.

Gottàrdo to Gotard m. gotto m kubek to. gottóso gośćcowy, gośćeowaty. gOVernànte(-wer-)TO i/guwernantka, wychowawczyni /; = aia / wychowawczyni /. governare a kierować, rządzić; -v si r prowadzić się, rządzić się, postępować, governativo (-wo) rządowy, governatóre m gubernator, tn. govèrno «» rząd m; ~ della casa gospodarstwo n domowe, z*-rząd to domu. gozzo (goeco) w wole v. gozzoviglia (-willja)/hulanka/, gozzovigliare n hulać, marnować pieniądze na hulanki, gozzuto chory na wole. gracchiare (-kja ) u krakać, gracchiatóre, gracchióne m gaduła tn.

gracidare (-czi-) n skrzeczeć (o żabach).

gracidio TO skrzek tn, skrzeczenie n.

gràcile oienki,wysmukły, szczupły-

gracilità / szczupłość, wysmu-lcłość /.

gradassàta / junactwo n, fanfaronada /, przechwałki pl. gradasso TO junak, fanfaron m gradatamente avv. stopniowo, powoli.

gradazione (-dzjo-) / stopniowanie n.

gradévole (-wo-) przyjemny, miły. podobający się. gradevolèzza (-lecca) / przyjemność /, gradiménto tn upodobanie n; = accettazione (aczettadzjone) / przyzwolenie n, aprobata /. gradinata / schód tn, schody pl. gradino m schód, stopień m. gradire (io gradisko) a i n wdzięcznie co przyjąć, pochwalać. zezwalać; = aver desidèrio życzyć czego, gradito przyjemny, miły; mile widziany.

grado; di bnnn chętnie; mio mai — wbrew mojej woli; andare h - podobać się. grado to stopień rn; essere in ~ być w stanie.

gradualo stopniowy, stopniowany.

graduare stopniować, graduato stopniowy, graduatório / stopniowanie n, porządek według rangi, graduazióne (-dzjo-)/ podział wt na stopnie, stopniowanie n. graffiaménto m zadrapanie, zdrapanie n.

graffiare a drapać, rozdrapać, graffiatura / zdrapanie n, rana pochodząca z drapania, gràffio m hak, haczyk m, rana pochodząca z drapania, graffito m grafit to. gràfica (-ka) / grafika /. gràfico (-ko) graficzny, grafite / grafit ni. grafòmane m i / grafoman tn. grafomania / grafomania /. gragnuóla / grad to. gramàglia (-llja) / suknia J żałobna.

gramigna (-nnja) / perz m. graminàceo (-czeo) trawiasty; trawy pl.

granima, grammo m gram to. grammàtica (-ka) / gramatyka/, grammaticale gramatyczny, grammàtico (-ko) TO gramatyk tn. gramo nędzny, smutny, gràmola / maszyna/do gnieco-nia; wygniatanie u.

gramolàre a wygniatać, gnieść, gramolatura / gniecenie n. gran = grande, grana/, bot czerwiec, kiermes m. granàglia / metal siekany na kawałki ; le granàglle zboże n. granàio m śpichlerz, śpichrz m. granàta / miotła /... gran a tà ta / uder/.enie n miotłą, granatière m grenadyer m. granatina / grenadyna /. granàto m granat m. grancàssa (-kae-) / kocioł m; bàttere la ~ bić w kotły; wy-bąbniać.

grànchiì (-kjoj) m rak m, karcz m; omyłka /; pigliare un ~ głupstwo strzelić, bąka strzelić, granchioliino m rak m. granciporro (-czi-) m duży rak m morski.

grande wielki; farsi grande, fare II grande chełpić się, panoszyć się; alla grande

w zacny, przyzwoity sposób, grandeggiàre (-dżja-) n przybierać ton pański, wystawać po nad innych.

grandézza (-decca) / wielkość/, grandezzata / chełpliwość /. grandicèllo (-czel-1 dosyć duży. grandigia (-dija)Zpycha, duma/, grandiglióne (-lljo-) m wielkie dziecko n.

grandinar? n grad pada. grandinàta / gradobicie, padanie gradu n. gràndine / grad m. grandiosità / przepych m, wspaniałość, okazałość /. grandióso wspaniały, okazały, granduca (-ka) m wielki książę m. granducàtom wielkie księstwo n. granduchéssa (-kes-) / wielka księżna /.

granèllo rn ziarno, ziarnko n. granellóso ziarnisty, grànfia / pazur m, szpon m. granfiàta / zadrapanie n pazurem, szponem.

granigióne (-dijo-), gran i tòro/ ziarnkowanie, wydawanie ziarna, nasienia n.

granire (io granisko) a wydawać ziarno.

granita / na pół zamrożone lody owocowe.

granito m ziarnisty; silny, tęgi; granit m.

grano m zboże n, pszenica /. granòcchia (-nokkja) / żaba /. granocchiàio m bagnista ziemia/, granóso, granulóso ziarnisty, granturco (-ko) m kukurydza/, granulazióne (-dzjo-) / ziarnie-nie n.

grappa / wódka /; ogonek wi owoców.

grappino m kotwica / o pięcia gałęziach.

gràppolo m winogrono n. grassatóre m rozbójnik m uliczny.

grassazióne (-dzjo-) / rozbijanie n po drogach.

grassèllo m kawałek m, tłuszcz m. grassézza (-secca) / tłustość, otyłość /.

grasso tłusty, otyły, gruby, grassume m tłustość /. grata / krata /. gratèlla / ruszt ra. graticcio (-czj o) m kratka, siatka/, graticola (-ko-)/ krata/, ruBzt»». graticolare a opatrzyć kratami, zakratować.

graticolàto m kraty pl., robota w kraty.

gratificare a obdarzyć, wynagrodzić.

gratificazióne (-dzjo-) / nagroda, zapłata, gratyfikacya /. gratis ąvv. za darmo, gratitudine / wdzięczność /. grato wdzięczny; = piacévole (-czewo-) przyjemny, grattacapo (-ka-) drapanie n się w głowę troska/, kłopot m. grattabugia (-dżja) / szczotka / do drapania.

I-P

11

a w świerszcz m *iem-

grattare a drapać; = cancellàre

(kanczel-) wyskrobać; — si la pància próżniaczyć, oddawać się lenistwu.

grattata: dare una ~ drapać, skrobać.

grattino to nożyk do wyskrobywania.

grattugia (-dżja)/tarło n, tarka/, grattugiare a trzeć na tarce, gratuità/darmocha/; za darmo, gratuito za darmo, gratulatorio to gratulacyjny, gravàbile (-wa-) podlegający podatkowi, opłacie, gravame m ciężar m, zażalenie n, skarga /. gravaménto m zajęcie u. gravàre a i n obciążyć, ciężyć grave (-we) ciężki; = sèrio poważny ; accénto ~ m akcent m gravi s.

gravézza (-wecca) / ciężkość /. gravidanza (-widanca) / ciąża, brzemienność /. gràvido ciężarny, brzemienny, gravità / ciężkość /, powaga /. gravitare n 'ciężyć, gravita/ione (-dzjo-) / siła / ciężkości.

gravoso (-wo-) uciążliwy, grazia (-d/ja) / wdzięk, powab m; = favóre m łaska, życzliwość /; in grazia,... proszę; in grazia di z powodu; grazie 1 dziękuję; grazie a Dio dzięki Bogu ;‘grazie tante dziękuję najserdeczniej, graziabile dający się ułaskawić, mogący być ułaskawionym, graziare a ułaskawić, graziato zręczny, zdatny, powabny, wdzięczny, graziosità (-dzjo-) / powab w. grazioso powabny, miły. greca (-ka) / greczyzna /, ozdoba /.

Grècia (-czja) / Grecya /. grecismo (*czi-) tn grecyzm m. grecista m zajmujący się greką.

greco (-ko) grecki, gregàrio m stronnik m, pospolity żołnierz m. grégge (-dże) m trzoda /. gréggio (-dzjo) surowy. Gregorio to Grzegorz m. grembialata, grembiulàta f pełny fartuch, grembiàle to fartuch to. grembo m łono n. gremire (io gremisko) a napełnić.

gremito pelnyv gréppia / żłćb m, koryto n. greppo m żywopłot m, przeszkoda /.

greto m podłoże żwirowate, grétola / patyczek, wybieg, wykręt to.

grettézza (-tecca) / drobiazgo-wość /; nieczułość /. gretto nędzny, lichy, mizerny, greve (-we) ciężki, grezzo (grecco) surowy, grida / obwieszczenie, ogłoszenie «.

gridàre a in obwołać, krzyczeć, ogłosić, wybijać; ~ vendétta krzyczeć pod niebiosa ; = Sgridare wy łajać.

gridata / krzyki pl., lajauie n. gridio to krzyk, wrzask m. grido to krzyk, głos to; di ~ ze sławy, sławy., gridóne to krzykacz to. grifagno (-nnjo) to drapieżny, grifo to ryjek w. grifóne w gryf w. grigiastro szarawy, grigio (-dżjo) szary.

Grigióni m, pl. Graubtinden. grillare, grillettare n sykać, psykać.

grillétto to świerszczyk to. grillo to świerszcz to, konik m polny.

grillotàlp

grillòtti m, pl. galony.

grimaldèllo w wytrych m.

grugnire (io nisko) n kiząkać. grugnito to krząkanie, kwiczenie « éwM.

grun-

zarobek to.

grinfia / pazur to, szpona /. grinza (-ca) / zmarszczka /. grinzóso zmarszczony, grippe m grypa, influenza /, grissino TO Chleb w kształcie cienkiego patyka.

Groenlàndia / Grenlandya /. grogiolàre a dusić, smażyć, gromma / winnik, winian potasu, lagier to winny suchy, grommàre n osadzać winnik lub osad w rurach, gronda / rynna /. grondàia / rynna /. grondàre ni a cięć, ściekać, kapać.

groppa / krzyże pl. konia, groppata f wysoki skok to. groppo to węzeł to. groppóne TO krzyż, grzbiet to. grossa / duża ilość, mnóstwo, ogół to; gros.

gTOS8aménte aw. niezgrabnie, grossézza (-secca) / grubość, wielkość, ciężarność /. grossière, grossista m handlarz en gros.

grosso gruby, silny; = gràvido ciężarny; = rozzo (rocco) surowy; qnesta è grossa to jest silne, tego już za wiele, grossolano gruby, niezgrabny, grotta / grota, pieczara /. grottésca (-ska) / śmieszne malowidła.

grottésco (-sko) dziwaczny, śmieszny.    [carski,

groviéra (-wie-) / ser m szwaj-gru / żóraw; kran, żóraw m do ciągnienia ciężarów, gruccia (-cayo)/ kula/(podpora kulawego).

grucciata / uderzenie n kulą. grufolare a ryć ziemię, przekopać; ~ si r tarzać się. grugnàre, grugno (-nnjo) to ryjek m świni.

grugnóne TO burczymucha di. grullàggine (-dii-), grulleria / głupstwo n. grullo głupi, płupiec to. gruma / winnik, osad to suchy w winie.

grumo to bryłka /. grumolo to ośrodek m w kapuście, sałacie.

grumóso bryłowaty, zsiadły, gruppo to grupa /. gruzzolo (giucco-) m węzełek uciułanych pieniędzy, guadàbile dający się przejść w bród.

guadagnàre (-unja-) a zyskiwać, zarabiać, osięgnąc. guadagno to zysk, guadare o brodzić, guado to bród m ; passare a ~ przejść w bród. guai! biada.

guaina / pochwa /, pokrowiec, futerał to.

gnainàio TO robiący futerały, guàio w nieszczęście «, bieda /; == lamento TO krzyk m żałosny; i guai = i fastidi pl. troski i kłopot.

guaire (io guaisko) n skomleć, skuczeć.

guaito to skomlenie, skuczenie n. gualcare (-ka-) o folować sukno, gualchièra (-kje-) / folusz w. gualchieràio m folusznik m. gualcire (io gualczisko) a miąć, pomiąć, zgnieść, zmiąć, gualdràppa } czaprak to. Gualtiero to Gwaltier w. guància (-czja) / policzek m, lice pl.

guanciale to poduszka /. guancialino m poduszeczka / na szpilki.

guanciata / policzek to, uderzenie n w twarz, guano m guano n (gnój ptaii). guantàio TO rękawicznik^m. guanteria / sklep m s rękawiczkami.

11*

rżenie n.

n lekarskie.

non

o co.

[n.

civile

guanto m rękawiczka /; ~ dì pelle rękawiczka / ze Bkóry. guardabòschi (-ski) m leśniczy, gajowy m.

guardacàccia (-kacz czja) m leśniczy, gajowy m. guardafréno to hamowniczy m. gnardamàcchie (-makkje) m kabląk to, obrączka / u broni palnej.

guardaportóne m pilnujący, bramy, odźwierny m. guardare «in patrzeć, spozierać, przypatrywać się^ == cercare (czerkare) pobłażać, darować jakąś karę; = preser-vàre (-wa-) etrzedz, pilnować; = badare uważać na coś; ~ si r etrzedz się, pilnować się; si guardi! wara, strzeż się; non guardare a spese nie baczyć na koszta ; guardare di lare qualche cosa starać się coś zrobić, guardaròba / garderoba /. guardasigilli (-dźil-) m minister vi sprawiedliwości, guardata / spojrzenie n. guardatura / sposób patrzenia, spój

guàrdia f straż /, dozór to; ~ municipale, civica pachołek m miejski ;    ~ di P. S. (Pub

blica Sicurézza) policyant w; ~ notturna stróż to nocny; mèdico (li ~ lekarz rn mający służbę; ~ mèdica pogotowie [rynarki. guardiamarina / kadet m ma-guardiano vt stróż, dozorca to. guardingo ostrożny, oględny, przezorny.

guarentigia (-dźja) / rękojmia /; legge delle guarentigie prawo o rękojmiach, prawo gwarantujące wolność osobistą Papieżowi.

guarentire v. garantire, guari avv. (długo) wiele, dużo; ha ~ niedawno, tylk

guaribile wyleczalny.    |_

guarigióne (-dżjo-)/ wyleczenie guarire (io guarisko) a i w uleczyć, wyleczyć, guarnigióne / załoga /, garnizon m.

guarnire (io guarnì'sko) a przystroić, ozdobić, przybrać, guarnitura, gnarnizióne(-dzjo-) /, guarnintento m ozdoba /, przystrojenie n, garnirowanien. Guascógna (-skonnja) f Gasko-nia /.    [faro na da /.

guasconata / chełpliwość, fangu astafćste m, inv. wichrzyciel, nar uszy ciel m pokoju, guastamestièri m psujący, obniżający ceny.

guastàro n i « psuć; = danneggiare (-dżja-) szkodzić;

. ~ si r zepsuć.

guastatóre m niszczyciel, psotnik m.

guasto zepsuty, uszkodzony, guatare a i n patrzeć, guàttero v. sguàttero, guazza (guacca) / rosa /. guazzabuglio (-lljo) m mieszanina J.

guazzare «in przebyć w bród. guazzatóio w pławienie, miejsce n gdzie się pławi konie i bydło, guazzétto m sos to, potrawka / z sosem.

guazzo (guacco) m kałuża, farba / wodna; passare a ~ przejść w bród; pittura a~ malowanie farbą rozrobioną klejem lub gumą czyli guaszą; frutta ili ~ owoce pl. smażone.

Guelfo m Welf w. guèrcio (-czjo) zezujący, guernire v. guarnire, guerra / wojna /;

wojna f domowa, rokosz to. guerreggiaménto (dżja-) m wojowanie n, prowalżenie n wojny.

guerreggiare a i n wojować z kim, zawojować.

wierzcho-

po-

guerrésco (-sko) wojenny, wojowniczy.

guerrièro m wojownik m. guerriglia (-llja) / wojna / podjazdowa, gufo m pukać tn. guglia (-llja) / szczyt, łek m wieży, gugliata / nić /.

Guglielmo (-lljel-) m Wilhelm m. guida / przewodnik m ; sotto la ~ pod przewodnictwem; - allo studio podrącznik, żary8 tn.

guidàbile dający sią prowadzić, kierować.    [wodzący,

guidaiuòlo prowadzący, prze-guidàre a prowadzić, kierować, guidatóre to przewodnik, wożący, woźnica tn. guiderdóne to nagroda /, nagradzanie 77.

guindolo m motowidło n.

guinzàglio (-calljo) m smycz,

sfora /.

guisa / sposób m; in ~ che oa kształt czego, jak. guitto nt podły, obdarty, lichy, nędzny.

guizzare (guicca-) n pomykać, mknąć, skakać, drgać, guizzo m drganie, dygotanie, pomykanie, pluskanie n. guscio (-szjo) m łupina /, strączek w.

gustare a i n smakować. Gustavo (-wo) m Gustaw to. gustévole smaczny, gusto m smak to; ci ho ~ rad jestem, lubią to, miło mi. gustosità / smaczność /. gustóso smaczny, guttapèrca (-ka) / gutaperka /. gutturale gardłowy; suono ~ m dźwięk to gardłowy.

H.

bo (o) pr. od avere, hurrà (urrà) v. urrà huira.

ha, hai, hanno (a, ai, anno) harem (arem) tn, tnv. harem to.

pr. od avere, hai! (ai; int. v. ahi!

I.

nawet si

ie nie [śniło.

i art., tn, pl.

Iacopo (-ko-) tn Jakób m. iato to ziewnięcie n głośne, iattanza (-ca) / chełpliwość /. iattura / nieszczęście n. ibi tn ibis tn. [płciowość /. ibridismo to obojnactwo «, dwu-Ibrido tn obojnak m. dwupłciowy icneumone (ik-)m ichneumonw. iconoclasta (iko-) tn obrazobórca to.

iconolàtra to obrazochwalca, oddający tn cześć obrazom świętych.

icosaèdro to dwudziestościan m. Iddio m Bóg tn.

idèa / idea f, pojecie n; = opinióne / zdanie "n; = intenzióne (-dzjo-) / zamiar tn; neppur per ~ ideale idealny, idealismo w idealizm idealista tn idealista tn. idealità f idealność /. [wać. idealizzare (-licea-) a idealizo-ideàre a wyobrazić sobie, pojąć; = propórsi postanowić sobie; ~ si r wyobrazić sobie.

- Taltro ~ mattina

niemy.

, hanieb-

idem m, inv. ten sąm, to samo

(ditto).

identicità (-czi-) / tożsamość /. idèntico (-ko) tensara, identyczny.

identificare (-ka-) a identyfikować.    [fikacya /.

identificazióne (-dzjo-)/identy-identità / tożsamość /. ideòlogo m ideolog w. idilliaco (-ko) sielankowy, idillio m sielanka /. idiòma m język, dyalekt m, narzecze n.

idiòta m idyota, głupiec m. idiotàggine (-dżi-) / głupota /. idiotismo w głupota ./. idolatra m bałwochwalca nu idolatrare a i n czcić bałwany, ubóstwiać, uwielbiać, idolatria / bałwochwalstwo n. idolàtrico (-ko) bałwochwalczy, idolo m bałwan, posąg m bóstwo, bożyszcze w.

idoneità / zdolność, zdatność /." idòneo zdolny, zdatny, idra / hydra /. idrànte m hydrant m. indraulica (-ka) f hydraulika /. indrànlico (-ko) hydrauliczny; ingegnère — m inżynier m zajmujący się budowami wodnymi.

idrocèfalo ( cze-) m wodogłowie n. idrofobia / wścieklizna /, wodo-wstręt m.

idròfobo m wściekły, mający wodowstręt.

idrógene (-dże-) w wodór w. idrografia / hydrografia /. idromèle m woda / z miodem, idròmetro m hydrometr m, idropisia / puchlina / wodna, idrostàtica (-ka)/hydrostatyka/. Idroterapia / wodolecznictwo n. idroteràpico (-ko) wodoleczniczy; stabiliménto ~ m zakład ta wodoleczniczy, iena / hyena /.

Iéova (-wa) m Jehowa m.

ieri aro, wczoraj ; przedwczoraj ; wczoraj rano. iettature m ten co ma niedobry wzrok.

iettatura / zły wzrok m. Ifigenia (-dże-) / Ifigenia /. igiene (-dżje-) / hygiena /. igiènico (-ko) hygicniczny. ignaro niewiedzący czego, ignàvia (innjawja) / gnuśność/, ignavo gnuśny.

igneo (innjeo) ogniowy, gorący,

porywczy.    «■

ignòbile nieszlachetny, ignominia / niecność ność /.

ignoininóso haniebny, sromotny, ignorantàggine (-dżi-) / nieuctwo n, niewiadomość/. ignorante nieuk, niewiedzący czego.

ignoranza (-ca) / niewiadomość /, nieuctwo n. ignoràre a nie wiedzieć, ignòto (innjoto) nie znany, ignudare ain obnażyć, ogoło-ignudo (innjudo) goły. [cić. igròmetro w przyrząd m do mierzenia wilgoci w powietrzu, igrometria / mierzenie n wilgoci w powietrzu, ih! inter. ih!

ii 1. art., m, sing. ; 2. pron. jego. ilare wesoły, ilarità / wesołość /. ilio m kość / kiszkowa, miednicowa

illaidire (io illaidisko) a oszpecić, illanguidiménto m o łabienie n. illanguidire (io illanguidiskn) a i n oełabnąć, opaść na siłach, pragnąć, tęsknić, illazióne (-dzjo-) / wniosek m. i 1 lécito (-czi-) niedozwolony, illegale nieprawny, illegalità / bezprawnie n. illeggiadrire (io illedżjadrisko) a i n nadawać powabu, wdzię-ku, upiększyć się.

słuszność /.

illegittimo nieprawy, niesłuszny.

illéso nienaruszony, nietknięty, illetterato nieoświecony, niewykształcony.

illibatézza (“tocca) / nieskazitelność f.

illibato nieskazitelny, illjberàle nieczuły, illimitàto nieograniczony.

Illiria f Ilyria /. illividire (io illiwidisko) o zsinieć, posinieć. i limo = illustrissimo illògico (-dziko) nielogiczny, illudere a łudzić, zwodzić, illuminare a oświetlać, oświecać, objaśniać.

illaminazióne (-dzjo-)/oświetlenie^ oświecenie n. illusi p, r illùso p, p od illùdere.

illusióne / ułuda /, złudzenie n. illusòrio znikomy, zwodniczy, illustrare a oświecić, objaśniać, illustrativo (-wo) objaśniający, oświecający.

illustratóre m oświecający; ilustrator.

illustrazióne (-dzjo-) ./objaśnienie n ; ilustracya /. illùstre dostojny; = cèlebre (cze-) sławny ; ~ signóre ; illustrissimo Signóre ! Wielce Szanowny Panie! illuviòne (-wio) / wylew m, po-ilóta m helota /.    [wódź /.

imagine v. immàgine, imbacàre (-ka-) « zrobaczywieć. im bacatura / robaczywienie n. imbacuccare (-kukkare) a obwinąć 6ię, zakapturzyć się, zamaskować.

imbaldanzire (io imbaldancisko) o i n robić się zuchwałym, pysznym ; ~ si r pysznić się, rozzuchwalić się.

imballàggio (-dżjo) m opakowanie n

imballare a zapakować, opakować.

imballatóre m ten co pakuje, pakujący.

imballatura / opakowanie, imbalsamare a zabalsamować, imbalsamazióne (-dzjo-) / zabalsamowanie n.

imbambolato: occhi imbambolati m, pl oczy pl. zaspane, imbandierare a przybrać w chorągwie.

imbandire (io imbandisko) a załatwić; zastawić stół po trawami, imbarazzare (-racca-) a przeszkadzać ; ~ si r mieszać się do czego.

imbarazzato zmieszany, imbarazzo (-racco) m przeszkoda /, kłopot m, zaburzenie n ; ~ di stomaco zaburzeniami, żołądkowe.

imbarbarire (io imbarbarisko) « ~ si r zdziczeć, stać się barbarzyńskim.

imbarbogire (io irabarbodżisko)

n zdziecinnieć.

imbarcare (-ka-) a wylądować, imbarcatóio m miejsce n wylądowania i ładowania okrętów, imbarcazióne (-kadzjo-) / łódka /, wylądowanie »?. imbarco (-ko) m wsiadanie na okręt, ładowanie n na okręt; prèndere — wsiąść na okręt, odpłynąć.

imbarilare a ściągać do małych

beczek.

imbasciata (-szja-) / wiadomość /, poselstwo n.

imbastardire (io imbastardisko) a i w zbękarcieĆ, zwyrodnieć, spodleć.

imbustare a osiodłać zwierzę

juczne.

imbastire (io imbastisko) o przypiąć, zeszyć, fastrygować.

imbastitura / fastryga /.

qualcuno

imbàtter»!r natknąć się na kogo ;

~ in qnalcóno spotkać kogo. imbaulare a do kufra zapakować, imbavagliare (-wallja-) « zamaskować, zakneblować, założyć podbródek, imbavare a oślinić, imbeccare (-bokka-) a karmić; — qualcuno nauczyć kogoś, co powiedzieć, imbeccata / karmienie, pokarm włożony w dziób >?.; prèndere 1* ~ dać się przekupić, imbecillàggine (-czilladżine) / uiedolężność f. imbecille (-czil-) niedołężny, imbecillire (io imbeczillisko) n zuiedołężuieć, zgłupieć. Imbecillità / niedołężność / u-mysłowa.

imbèlle niewojowniczy. imbellettare a bielić się, różować się, szminkować się.

Imbellire (io imbellisko) ai» upiększyć.

imbèrbe bez brody, bez zarostu, imberciare (-czja-) a celować, trafić do celu.

imberrettato z czapką nagłowie, imbestialire (io imbestialisko) a i v zezwierzęcieć, rozbestwić się. Imbévere (-we-) » wciągać, przesiąknąć, wpoić; ~ si di qualche cosa wpoić w myśl, przesiąknąć czemś.

imbevuto przesiąknięty; napojony, wpojony.

imbiaccare (-biakka-) a bielić twarz, bielić.

imbiancare a i n bielić; = fare il bucato prać bieliznę, imbiancatura / bielenie, pobielanie n ścian.

imbianchino (-ki-), imbiancatore m pobielający; pokostnik. imbianchire v. imbiancare, imbietolire (io imbieto.iisko) n mięknąć, rozczulić się imbiettare a i n wbić klin, zaklinować.

imbiondire n zrobić blond, zostać blondynem, spłowieć, imbirbonire (io imbirbonizko) n

złajdaczeć.

imbitumare a asfaltować, imbizzarrire (io imbiccarrisko) n ~ si r wpaść w pasyę, rozzłościć się.

imboccare (-bokka-) a i n chwycić ustami; karmić.

imboccatura/, imbocco(-bokko) m wędzidło n; ujście n rzeki, imbolsire n stać się dychawi-czuym.

imborsare o schować do worka, włożyć do worka, imboscare (-aka-) n schować się w lesie; zrobić zasadzkę, imboscata / zasadzka /. imboschire (io imboskisko) ain zalesić, zaróść lasem, imbottare « wlać do beczki, na-pełuić beczki, imbottatóio m lejek .w. imbottigliare (-llja-) a flaszki napełnić.

imbottire (io imbottisko) « wyścielać, wypychać, watować, imbottitura / wyścielanie, watowanie n.

imbozzacchire (io imboccakki-sko) n zmarnieć, imbozzimare (-nocci-)a zwilżyć, imbrancare (-ka-) a zgromadzić, skupić.

i m bra t taeartc,    imi >rattafógl i

(-llj) »», mv. bazgracz m. imbrattamuri m,im. bazgraczm. imbrattare a zwalać, powalać, splamić.

imbrattatura / powalanie, Bpla-mienie, zamazanie n. imbratto m bazgranina /. imbriaciire ( ka-) a upoić, upić się.

im lumacatura v. ubriacatura, imbricconire (io imbrikkonisko) n rozłajdaczyć się. imbrigliare (-llja-) a okiełznąć, imbroccàre (-brokka-) a i n trafić do celu; zgadnąć, imbrodare, imbrodolare a powalać; chi si loda, s’imbroda własna chwała śmierdzi, imbrogliare (-llja-) a zamącić, zawikłać, poplątać, imbròglio (-11 jo) m za wikłanie, zamieszanie /, nieład m. [w. imbroglione m matacz, szalbierz imbroncire(-czi-), imbronciare n nadąsać się, rozgniewać się. imbrunire n ściemnieć imbruttire (io imbruttisko) ain zbrzydnąć.

imbucare (-ka-) a wetknąć do dziury, do skrzynki pocztowej, imbucatàre a do prania dać. imbullettàre a zmierzać do czego, imburrare a masłem smarować, imbuscherarsi (-ske-):    ~ di

qualche cosa na coś gwizdać. imbUSSolàre a kłaść w puszkę numera.

imbuto «i lejek m. imbuzzare (-bucca-) a brzuch napchać.

imbuzzire (io imbuccisko) n zasępionym wzrokiem patrzeć. Imene m hymen m. imenèo m wesele n. imitàbile godny naśladowania, wart naśladowania, imitare a naśladować, imitativo (-wo) naśladowczy, imitatóre m naśladowca ni. imitazióne (-dago-) / naśladowanie n.

immacolato (-ko-) niepokalany, immagazzinare (-ganci-) a nagromadzić, składać. immaginàbile⁸ (-dii-) jaki sobie można wyobrazić, immaginare a i « wyobłazić sobie w myśli, pomyśleć; ~ si r uroić sobie co; *= rappresentarsi wyobrazić*obie ; s^im-màgini! wyobrażać sobie, immaginàrio (-dii-) urojony, przywidziany.

immaginativa (-wa) / dar m

wyobrażania sobie, immaginazióne (-dzjo-) / wyobraźnia /, urojenie, przywidzenie n ; forza di — siła J wyobraźni.

immàgine / obraz m. immaginóso pełen wyobraźni, obrazowy.

immagrire (io immagrisko) n schudnąć.

Immalinconire (-ko-) n wpaść w melancholię, zasmucić się. immancàbile niechybny, nieza-wodny.

immàne ogromny, niezmierny, immanènte stale z kim lub czemś złączony,, nierozdzielny, wewnętrzny.

immanènza (-ca) / nierozdziel-ność /.

immantinènte avv. bezzwłocznie, immarcescibile (-czeszi-) nie ulegający zgniliźnie, immascheràrsi (-ske-) r maskować się.

i Rimasticare (-ka-) a spoić kitem, immateriale niemateryalny. immatricolàre a imatrykułować. immatricolazióne (-dzjo-)/ima-trykulacya /.

immaturità / niedojrzałość /. immaturo niedojrzały ; przedwczesny.

immedesimàre a w jedno złą-ozyć; - si in una parte w jedną część zlać się, wżyć się w jakąś rolę.

immediatamente avv. natychmiast.

immediàto bezpośredni, immeditato niepomyślany, nierozważny.

immelensire (io immelensisko) n zgłupieć.

immelmarsi r zamulić się. immemoràbile niepamiętny, immèmore niepomny, immensità / niezmiernośd, przestrzeń bez granic.

immènso niezmierny, niezmierzony

immensuràbile niedający się zmierzyć.

immensurabilità / niezmierzo-

IłOŚĆ /.

immèrgere (-dże-) a zanurzyć, zatopić; ~ si r rzucić 6ię, zatopić się np. w myślach, im lii er tato niezasł uż ony. immèritévole (-wo-) niezasługu-jący, niegodzien ; è~di questa pena on nie zasłużył na tę karę. immèrsi p, r immèrso p, p od immèrgere.

immersióne / zanurzenie, imméttere a wsadzić, włożyć, wprowadzić.

immigrante mi/ przybysz m, immigrare » przybywać, immigrazióne (-dzjo-) / przybycie «, przyjście», do jakiegoś kraju

imminènte blizki, zagrażający, grożący.

imminènza (-ca) / blizkość /, niebezpieczeństwa, zbliżające się niebezpieczeństwo, immischiarsi (-skjar-)r mieszać się.

immiserire (io immiserisko) a i » zbiednieć, stać się ubogim, immisi p, r immésso p, p od m méttere.

immissióne / wprowadzenie, włażenie ».

immòbile nieruchomy ; beni immòbili '".pi. grunta, tereny pl. immobilità f nieruo‘tomość /. immobiłizzare (-licea-) a unieruchomić.

immoderatézza (-tecca) / bezmiar m, nieumiarkowanie ». iminoderato bezmierny, nie-u miarkowany.

immodèstia / meskromność/. immodèsto nieskromny, immolare « ofiarować, poświęcić na ofia-ę.

immolazióne ( dzjo-) / ofiara /.

immollare a żnioczyd, rozmiękczyć.

immondézza f-decca) / niechlujstwo nieczystość/; i ni mondizia (-dzja) / śmiecie pi. immóndo brudny, nieczyBty. immoràle niemoralny, nteoby-czajny.

immoraltài / niemoralność, nie-

obyozajność /.

immorbidire (io immorbidiiko) C( rozmiękczyć.

immortalare o uwiecznić, unieśmiertelnić.

immortale nieśmiertelny, immortalità / nieśmiertelność/, immòto nieruchomy, niewzruszony.

immune wolny, odporny, immunità / odporność /. immusito niechętny, immutàbile niezmienny, nieodmienny.

lmmntabilità/niezmiennoéé, nie-odmienność /. immutato niezmieniony, imo m najgłębszy, dół, spód m, dno ».

impaccare (-pakka-) a zapakować.

impacciàre (-czja-) a przeszkadzać, zawadzać; ~ si r mięszać się do czego.

impacciàto zmieszany, zakłopotany,

impaccio (-czjo) m przeszkoda /, kłopot m.

impacco (-pakko) m kłębek m;

powijak w, pielucha impadronirsi (mi impadronisko) r opanować, podbić, stać się panem czego.

impagàbile nieopłacony, nieoceniony.

impaginàre (-dżi-) a oddzielić kartki z arkuszów. impaginatura / oddzielenie n-kartek.

impagliare (-llja-) a słomą po-k ywać, wyścielać, wypychać.

m plecionka / ze

impazzàto głupi, obłąkany: all’impazzata jak szalony, obłąkany. —    -

impeccàbile (-pekka-) bezgrzeszny, wolny od grzechu.

impeccabilità / bezgrzeszność, nienaganność /.

impeciare (-czja-) a posmarować, powalać smołą.

impeciatura / zalanie, posmarowanie n smołą.

impecorire (io impekorisko) n złagodnieć jak owca.

impediménto m przeszkoda, zawada/; èssere d’impedimento być przeszkodą.

impagliatino

słomy.

Impagliatóre «i robiący plecionki ze słomy, wypycharz. impagliatura / wyplatanie n krzeseł n; wypychanie m. impalancato (-ka-) m płot, parkan m.    *

impalare a wbić na pal, impalato/^., sztywny, impalatura / wbicie na pal. impaicàre (-ka-) a zrobić pułap, sufit.

impalcatura / powała /, zrobienie pułapu, powały, impallidire (io impallidisko) n zblednąć.

impalmare a zaręczyć Bię przez podanie sobie ręki; = prométtersi zaręczyć się. impalpàbile niewyczuwalny, nie-naraacalny.    [ność /.

impalpabilità / niewyczuwal-i m pal udar e a zamienić w bagno, zabagnić.

impancarsi r udawać, źe się czemś jest.

impaniàre a pomazać lepem, wpaść w sidła, impanintóre m ptasznik m. impalmare a suknem pokryć ; ~ la finèstra okno zamknąć płótnem, papierem, impannata / płótno rozpięte w ramach okna. i mpantanàre a zabagnić, zamulić, impappinare a zmieszać, zawi-kłać ; ~ si r zmotać. imparagonàbile niezrównany, imparàre a uczyć się, nauczyć się, uczyć, nauczyć, imparaticcio (-cąjo) m robota niedokładnie zrobiona przez uczni.

impareggiàbile (-dzja-) nieporównany, niezrównany, imparentarsi r spokrewnić się. impari uieparzysty nierówny ; ~ ad lin compito niedorosły do jakiegoś zadania.

imparità / nierówność /. impartire (io impartisko) a rozdzielać, udzielić, imparziàle (- dzja-) bezstronny, imparzialità / bezstronność /. impassibile nieczuły; = indifferènte obojętny,, spokojny, impassibilità / nieczułość, spo-kojność umysłu, obojętność/, impastare a gnieść, rozczyniaó ciasto; mieszać farby, impastatura / gniecenie n, roz-czynianie; mieszanie fari, impasticciàre (-czja-) a fuszero-wać ; ~ si r powalać się. impàsto m ciasto n, zmieszany/^, impastocchiàre (-stokkja-) a mówić przed kim. impastoiarsi r zawikłać się. lmpastranàrsi r zamaskować się, zakapturzyć się.

impataccare (-takka-) a powalać, impattàre a skwitować, impaarire (io impaurisko) o nastraszyć się, przelęknąć się. impavidità (-wi-) / nieustraszonego /.

impàvido nieustraszony, impaziènte (-dzień-) niecierpliwy, impazientirsi (mi impazientisko) r niecierpliwić się. [wość/. impaziènza (-ca) / niecierpli-impazzare, impazzire (io impac-cisko) n zwaryować, oszaleć.

zatwardzia-

impedire (io ixnpedisko) a przeszkadzać.

impedito porażony, rażony apo-pleksyą.

impegnare (-nnja-) a zastawić, dać w zastaw ; = adoperare użyć; ~ si r zobowiązać się. impegnato: essere già ~ już odmówione.

impégno (-nnjo) m zobowiązanie = zelo m ząjęcie się; — impiccio (-czjo) m kłopot m. impegolare a oblepić, zalać smołą, impelagarsi r być zaskoczony m czems, rzucić się do wody. impelare n włosem pokryć, impellènte naganiający, napędzający ; motivo ~ m powód m, pobudka /. i ni pellicciare (-czja-) a okryć futrem.

impenetràbile nieprzenikliwy, nieprzepuszczalny, impenetrabilità / nieprzenikli-wość, niedociekalność /. impenitènte zatwardziały w grzechu.

impenitènza (-ca) / lość / w grzechu, impennare a pokryć piórami, porastać w pierze, impensàbile niedający się pomyśleć.

impensato niepomyślany, niespodziany; all’impensata niespodzianie.

impensierirsi (io mi impensie-risko) r zamyślić się, zadumać się.

impensierito zamyślony, zadumany.

impepàrb a pieprzyć, imperare n rządzić, władać, wskazywać, panować, imperativo (-wo) wskazujący, imperatóre (fem.: imperatrice)

w cesarz m.

impercettibile (-czet-) niedostrze-żony, niedojrzany okiem, illlpercettibilità/nieznacznosé/.

imperciocché (-kjokkè), imperocché cong. gdyż, ponieważ, imperdonàbile nie do prstba-czenia.    [skonały,

imperfètto niedokonany, niedo-imperfezióne (-dzjo-) / niedoskonałość, niedokładność, wada /.

imperiale cesarski, imperialismo m imperyalizm m. imperialista m zwolennik to cesarstwa.

imperiosità/ duma,wyniosłość/, imperióso rozkazujący, wyniosły, imperito niebiegły, nieznający. imperituro nieznikomy. imperizia (-cja)/ brak doświadczenia, biegłości, imperlare a ozdobić perłami, impermalirsi (mi impermalisko) r brać za złe.

impermeàbilel. nieprzemakalny;

2. m płaszcz m gumowy, impermeabilità / nieprzemakal-ność, nieprzepuszczalność /.. impermutàbile nieodmienny, impermutabilità / nieodmien-ność /.

impèro m państwo, cesarstwo, panowanie n.

imperscrutàbile niezbadany,

. niepojęty.

impersonale nieosobisty. impersonarsi r ucieleśnić się, spoić się w jedno ciało, impertèrrito nieustraszony, impertinènte niegrzeczny, nieprzyzwoity, impertynent to. impertinènza (-ca) / niegrze-czność, bezczelność, imperty-nencya /.

imperturbàbile nie dający się zmieszać, spokojny; = irremovibile niewzruszony; = indifferènte obojętny, imperturbabilità / pmyał to niezachwiany, niewzruszony, obojętność /.

imperturbato niedający się zmieszać, niezachwiany.

a wykła-

urzędnik m ;

dnik m.

(io impigrisko) a i n

meprze-

imperversàre n szaleć, impestàre a zapowietrzyć, impeto m pęd, zapęd m, popę-dliwośĆ /; di primo — wybuchając .

impetràbile do osiągnienia. impetràre a uprosić, impettito sztywny, impetuosità / gwałtowność, natarczywość /.

impetuóso gwałtowny, natarczywy.

impiagare a poranić, impiallacciare (-czja-) dać drzewem, fornirować, impiallacciatura / wykładanie drzewem, fornirowanie n. impiantare a stanąć, zająć stanowisko, założyć; == fondare założyć.

impiantito m podłoga /. impianto m założenie, urządzenie n.

impiastrafógli (-Hj) m bazgracz, gryzmoła m.

impiastrare, impiastricciàre (-czja-) a bazgrać, zasmarować. impiastro m plaster m. impiccare a powiesić na szubienicy.

impiccagióne (-pikkadżjo-)/powieszenie n.

impicciàre a -wtrącać się do czego, przeszkadzać, impiccinire, impicciolire (io impiczinisko) ain zmniejszać, mniejszym się stać. impiccio m przeszkoda; = im-baràzzo (-racco) m kłopot tn. impiccióne m wichrzyciel m, siejący niepokój, impidocchiare (-dokkja-) n zawEzyć, dostać wszy, owsza-wieć.

impiegàbile do użycia, impiegàre a używać, posługiwać się, zająć, impìegàto m - privato prywatny, urzę-impiègo m zajęcie n, zatrudnię-

nie n, urząd m, posada /. impietosire (io impietosisko) « pobudzać do litości; ~ si r mieć współczucie, litować się. impietrire, impietrire n skamienieć, zamienić w kamień, impigliare (-llja-; a przytrzymać; powstrzymywać; ~ si r zaplątać się, zawikłać się. impigrire /leniwieć, leniwym się stać. impillaccheràre (io impillakke-ro) a obryzgać, zaszargać. impinguare, impinguire (io impinguisko) a i n tuczyć, impinzare (-ca-) a opychać, karmić do zbytku, impiombàre a zalać, umocować ołowiem; plombować, impiombatura / plombowanie n. impiparsi r pogardzać, gwizdać na co.

impiumare a upierzyć, okryć pierzem.

implacàbile (-ka-) nieubłagalny uieprzebłagany.

implacabilità / nieubłagalność/. implacàto nieubłagalny, jednany, implicare a zawikłać, uwikłać, implicito rozumie się samo przez się, bezwarunkowo, imploràre a błagać, implume nieupierzony. impolitico (-ko) niepolityczny, impoltronire (io impoltronisko) ai n rozleniwić się. impolveràre (-we-) a obsypać prochem, pyłem; ~ si r obsypać się pyłem.

impomiciare (-czja-) a gładzić pomeksem.

imponderàbile niedająey się zważyć.

impóne pr. impósi p, r impósto p, p od impórre, imponènte olbrzymi, imponujący.

imponènza (-ca)/ wspaniałość/.

r namoczonym impremeditàto

wra-

imponibile dający, mający być opodatkowanym, impopolare niepopularny, nielu-biany.

impopolarità/niepopularność/. imporporare a purpurowo barwić.

imporràre n zbutwieć, impórre ain nakładać, nałożyć ; ~ si r narzucać się. importante ważny, importanza (-ca) / ważność /, znaczenie n; darsi ~ robić się ważnym, nadawać sobie znaczenia lub powagi.

Importare a i n za sobą ciągnąć, sprowadzać; che t’iin-pórta? co ciebie to obchodzi? non importa! nic nie znaczy, importatore m sprowadzający towary.

importazióne (-dzjo-)/przywóz m. impòrto m iloàd, suma, wartość/, importunare a być komu natrętnym, naprzykrzać się. importunità / natrętność /. importuno natrętny, imposizióne (-dzjo-) / nałożenie, nakładanie « ; == impósta/ podatek m.

impossessarsi r opanować, zawładnąć.

impossibile niemożliwy, impossibilità / niemożebność /. impossibilitare a uniemożliwić, imposta 1. / podatek m ; 2. / okiennica, rama / u okna, odrzwia pl.

impostóre a postawić, uszykować, wrzucić list do skrzynki, impostazióne (-dzjo-) / wpis m, wpisanie w, wrzucenie listu do skrzynki, nadanie n listu na poczcie.

impostemire (io impostemisko) n wrzodzić.

impostóre m oszust m ; = ipòcrita m obłudnik m. impostura / oszustwo u, obłuda/, imposturare a oszukiwać.

impotènte niedołęga, niezdatny;

= incapace niezdatny, impotenza (-ca) / bezsilność, niezdatność /.

impoverire (io impowerisko) a i n zubożyć.

impraticàbile niepodobny do wykonania.

impraticabilità (-ka-) / niewykonalność, bezdrożność /, impratichire (io impratikisko) a zręcznie zrobić ; ~ si r wdrożyć się, włożyć się do czego, wprawić się.

imprecare n pizekląć, przeklinać, imprecazióne (-dzjo-) / złorzeczenie, przekleństwo n. imprecisióne (-czi-) / niedokładność /.

impreciso niedokładny, impregiudicato (-dżjudika-) nie-rozstrzygniony.

impregnàre (-nnja-) a namoczyć, nasycić; zapłodnić; ~ si , nasyconym być. bez obmyślenia, imprendere a przedsięwziąć, zacząć.

i mprenditóre tn pTzedsi ębiorca m. impreparato nieprzygotowany, imprésa / przedsięwzięcie n. impresàrio m przedsiębiorca m. imprescrittibile nieprzedawnio-

imprési p, r imprèso p, p oi. imprèndere.

imprèssi p, r imprèsso p, p od imprimere.

impressionàbile czały, żliwy.

impressionàre a zrobić wrażenie, impressionarsi r zrobić na sobie wrażenie.

impressióne / wrażenia n ; = edizióne (-dzjo-) / wydanie n

imprestare a pożyczyć, impréstito v. prestito, imprevedibile (-we-) nieprzewidziany.

bez troski, me

si ę.

impreveduto (-we-) nieprzewidziany e, niespodziewanie w.

imprevidente przezornie, imprevidènza (-«a) / nieprzezor-ność /.

imprevisto nieprzewidziany, imprigionaménto™ uwięzienie n. imprigionàre (-dzjo-)a uwięzić, zamknąć.

imprimere a wycisnąć, wrazić, wpoić w umysł moviménto a qnalche cosa wprawić w ruch.

improbàbile nieprawdopodobny, improbabilità / nieprawdopodobność /.

improbità / nieuczciwość /. improbo nieuczciwy, improduttività (-wi-) / niewy-datność /.

improduttivo (-wo) niewydatny. imprónta / odcisk m. improntare a odcisnąć, wycisnąć; èssere improntato być przesiąkniętym, imprónto natrętny, impronunziàbiie (-dzja-) niewymowny.

impropèrio m lżenie, złorzeczenie n.

improprietà / niewłaściwość, nieprawidłowość f językowa, impròprio niewłaściwy, nie-

stósowny.

improrogàbile niezwłoczny, improsciuttire (io ìmproszjut-tisko) n wyschnąć, wysuszyć, impròvvido (-prowwi-) nieoglę-dny, nieprzezorny. improvvisare a improwizować, improvvisata / zaskoczenie n, niespodzianka /.    [m.

improvvisatore m improwizator improvvisazióne (-dzjo-) / im-prowizacya /.

improvviso nagle ; all’ improvviso znienacka.

imprudènte nierozsądny; = incàuto (-ka-) nieostrożny.

imprudènza (-ca) / nieroztropność /.

imprunàre a otoczyć, pokryó cierniami.

impùbe, impùbere niedorosły. impudènte bezwstydny, impudènza (-ca)/bezwstydność/. impudicizia (-czidzja) / bezwstyd, .nierząd m. impudico (-ko) nierządny, wsze-teczny.

impugnàbile ( nnja-) naruszalny, dający się naruszyć, zaczepić, impugnare a jąć, ująć w garść (mieć); = combàttere (kom-) zaczepiać, nagabywać,naruszać, impugnatura / ujęcie w garść, ujęcie.

impugnazióne (-dzjo-)/ napaść, zaczepka /.

impulsióne / popęd m. impulsivo (-wo) nadający popęd, impùlso m popęd, bodziec m, namowa f. impilile bezkarny, impunibile nie zasługujący na karę.

impunità / bezkarność /. impunito nieukarany, bezkarny, impuntare n stanąć, zatrzymać się ; — si r opierać się, nie dać

impuntire (io impuntisko) a gęsto szyć, przeszywać, pikować.

impuntitale niepunktualny. impuiitualitd/niepnnktualność/. impuntùra f stębnowanie w, drobny szew m.

impurità / nieczystość /, nierząd m.

impuro nieczysty, imputàbile mogące być koma przypisanem, odpowiedzialny, imputare a przypisywać coś komuś, obwiniać, imputato obwiniony, imputazióne (-dzjo-) / obwinienie n, przypisywanie n czegoś komuś.

w ten sposób;

a ra

inàne próżny, daremny, inanellàre « obrączkować, robić kółka na czem.

mar

inappuntàbile nienaganny, inappuràbile nie dający się wy-

Imputridire (lo imputridisko) n zgnić.

impazzire (io impuccisko) a i n zaśmierdzieć się.

In pręp. 1. oznacza pofcytw miejscu, n. p. ; io sarò in casa, in chiesa, in giardino będę w domu, w kościele, w ogrodzie; noi siamo nati in Austria urodziliśmy się w Austryi ; 2. oznacza czas, n. p.; in un’ora w jednej godzinie; sono nato nell’anno 1875 urodziłem się w r.1875; S.łączy się z nazwą ma-teryału w następujących zwrotach: lavorare in oro wyrabiać zo złota; cucire in bianco szyć bieliznę; 4. łączy się z innemi częściami zdania i o-znacza sposób i rodzaj, n/p.; in questo, modo in tal maniera tak. inàbile niezdatny, niezdolny, inabilità / niezdatność, niezdolność /.

inai) i I itàre a uczynić niezdolnym. inaoissàre a i w wtrącić w przepaść, otchłań, wpaść w przepaść, inabitàbile niezamieszkalny. inabitato niezamieszkały. inaccessibile(-cze8-) niedostępny, inaccessibilità/ niedostępność/, inaccettàbile nie do przyjęcia, inaccordabile (inakkor-) nie do zezwolenia, nie do przyjęcia. Inacerbire (io inaczerbiako) «in rozjątrzyć, pogorszyć, inacetire (inaczetisko) «in skwaśnieć. inacidire (inaczidisko) « i n zakwasić.

inacquàre, annacquare a oblewać wodą (ulice); zmieszać z wodą (wino).

inacutire (io inakutisko) ostrzyć.

Inadattàbile niedający się za-stósować.

inadattabilità / niemożność / zastosowania.

inadeguàto niestósowny. inadempibile niedający się wypełnić.

inadempito niespełniony, inadopràbile niezdatny, nieużyteczny.

inalàre a wdechiwać, inhalować, inalazióne (-dzjo-) / wdechiwa-nie «, inhalacya /. inalberàre a zatknąć, wywiesić chorągwie; ~ fci r stawać dęba, wspinać się na tylnych nogach, inalidire (io inalidisko)nsahnąć. inalienàbile niesprzedajny. inalienàto nie do sprzedania, nie do pozbycia.

inalteràbile niezmienny, inalteràto niezmieniony, nienaruszony.

inalzare v. innalzàre. inamidare a nakrochmalić, inamidatura / krochmalenie n. inammislbile niedopuszczalny, niewłaściwy.

inammisibilltà/niewłaściwość/, inamovibile (-wi-) nie dający się zastawić.

inanÌmàtonieozywiony,bez życia, inanimare a dodać odwagi, ochoty, zachęcić, inanità / czczość, próżność, ność /.

inappagàbile niewykonalny, inappellàbile nieodwołalny, inappetènte pozbawiony apetytu, inappetènza (-ca) / brak apetytu, inapplicàbile (-ka-) niestosowny, nieprzydatny, inaprezzàbile (-precca-) nieoceniony.

daràbile nie dający się orać, nieorny.

inaràto nie orany.

a poare-

otwar-

inavvedutézza(inawwedutecoa)/ nieuwaga /. inavveduto

n u-

n wy

gó

dka-) dający się

inarcare (-ka-) a zakrzywić, zagiąć w lok, kabłąk ; - le ciglia zmarszczyć czoło, inargentare (-dżen-) brzyć.

inargentàto srebrzysty, inargentatura / posrebrzenie n. inaridire (to inaridisko) a i w wysuszyć, osuszyć, inarmònico (-ko) nieharmoni-czny, niezgodny, inarrivàbile (-wa-) niedosięgły, niedościgniony.

inarticolato (-ko-) nieartykułowany.

inascensibile (-szen-) niedostępny.

inascoltàto ,(-skol-> nie wysłuchany.

inasinire (io inasinìsko) n zgłupieć, zośłeć, osłem się stać. inaspettato nieoczekiwany, inaspriménto m zaostrzenie, pogorszenie n.

inasprire (io inasprito) a i w zaostrzyć, pogorszyć; ~ si r ostrzejszym się stać. inastàre a zatknąć, osadzić, inattaccàbile (-takka-) niezdobyty, niedotykalny, inattendibile niepewny,zawodny, inatténto nieuważny, inattenzióne (-dzjo-)/nieuwaga/. inattéso niespodziewany, nieoczekiwany.

inattività (-wi-) / nieczynność /. inattivo f-wo) nieczynny, inattuàbile niewykonalny, inattnabilita/niewykonalność/. inandito niesłychany, inaugurale wstępny ; discórso ~ m mowa wstępna, mowa/przy otwarciu, poświęceniu, inauguràre a poświęcić, uroczyście, otworzyć, odsłonić, inaugurazióne (-dzjo-) / eie, odsłonięcie n. inauspicato (-ka-) rozpoczęty pod niedobrą przepowiednią, znakiem.

T.-P.

£osny.

nieuważny, nieba-inavvertenteménte use», z przeoczenia.

inavvertènza (-ca)/nieuwaga/, inavvertito niespostrzeżony, nieprzewidziany.

inazióne C-dzjo-)/nieczynność/. incaciare (-kaczja-) a poBypaó serem tartym, incagiiàre (-kallja-) a tknąć, osiąść na piasku, mieli-znip.

incàglio (-lljo) m przeszkoda /. incalappiàre a usidlić; ~ si r zawikłać się.

incalcinare (-kalczi-) a bielić wapnem, tynkować, incalcinatura / tynk m. incalcolàbile (-kalko-) nieobliczalny.

incalliménto m stwiardnialość/, stwardnienie «.

incallire (io incallisko) w stwardnieć ; zgrabnieć, incaloriménto m ogrzanie; zapalenie n.

incalorire (io inkalorisko) a ogrzać, rozgrzać, incalvire (io inkalwisko) łysieć.

incalzare (-kalca-) a ścigać, nić, cisnąć, incameràbile zabrać, ściągnąć, incameràre a zabierać; uwięzić, incamiciare (-czja-) a powlec wapnem, potynkować. incamminàre a naprowadzić na drogę, pokierować ; — si r puścić 6ie w drogę, incanalare a groblą opatrzyć, wstrzymać.

incanalatura / opatrzenie, usypanie n grobli.

incancellàbile (-kanczel-) nie wy-gusły, nie dający się wymazać, incancrenire (io inkaneronieko) n uledz zgorzeli, gaugrenie.

12

m zwijadło n.

m;

sią.

incandescènte (-kandeszen-) rozżarzony do białości ; gas — m światło n żarowe, incandescènza (-ca). / rozżarzenie do białości n\ Inme, luce, lampada ad — światło n, lampa / żarowa.

incannaggio (-dżjo) m nawijanie na cewkę, szpulką, incannare (inkan-) a zwijać nici na cewką, incannatóio incannatóre m ten co zwija nici na cewką, szpulkarz m. incannucciare (-czja-) a dać kratą z trzciny, otoczyć taką kratą, incantare a czarować, oczarować;

— Si r być oczarowanym, incantatóre m czarodziej m. incantésimo m urok, wdziąk m, oczarowanie n:

incantévole C-kantewo-) czarujący, oczarowany, flicantol. m urok, wdziąk, czar d’incàuto cudowny ; 2. m licy-tacya, aukcya/; méttere all’ — sprzedać kupić na licytacyi. incantucciarsi (-czjar-) r skurczyć sią w kąt.

Incanutire (io inkanutisko) a i n posiwieć, osiwieć.

Incapace (-cze) niezdatny, niezdolny.

incapacità (-czi-) / niezdatność, niezdolność /.

incaparbire (io inkaparbisko) n krnąbrnym być, uprzeć sią. incaparsi (io mi inkapo) r wbić sią do głowy.

incaponimćnto m krnąbrność, zaciątość /.

incaponirsi r uprzyć sią. incappare ain wpaść w zasadzkę, w sidła; otulić sią w płaszcz.

Incappellare a — si r rozgniewać [szczem.

incappottàre a otulić sią pła-incappucciàre (-czja-) a nacią-ąó kaptur na głową.

incapricciàrsi, Inenpriccirsir do

głowy sobie wbić. incarbonirsi (io mi inkarbonisko) r zwąglić.

incarceraménto (inkarcze-) m uwiązienie n. incarcerare a uwiązić. incarceràto m wiązień m. incarcerazióne (-dzjo-) / uwią zienie v.

incaricare (inkarikare) a obarczyć, obciążyć; poruczyć, zlecić; — sir podjąć się czego, incaricato: -d’affari wajent, poseł m do szczególnych poruczeń. incarico (inkariko) m poruczenie, polecenie n, drząd m. incarnàre a ucieleśnić; — gi r człowiekiem się stać. incarnatino cielisty, incarnato wrośniąty, wcielony, incarnazióne (-dzjo)/ucieleśnienie w.

incarnir© n wróść w co, wko-rzenić sią.

incarognire (io inkaronnisko) n stać sie ścierwem, ìncartàménto m akta pl. zeszyte razem.

incartapccorire (io inkartape-korisko) n wyschnąć na pergamin.

incartàre a obwinąć, zawinąć w papier.

incarto m zeszyt m aktów, incartocciare (-czja-) o włożyć co w trąbką papieru, incartonato w kartonie, incassare a zapakować w skrzynie, pieniądze schować do kasy. incasso m inkas-o, schowanie w pieniędzy, przychód m. incastonare a oprawić, osadzić, wprawić, wstawić, incastonatura/ oprawa, osada/, incastrare a i n wprawić, wstawić, wsunąć.

incastratura / oprawa, osada /. incastro m wcięcie n, karb m. incatarrarsi r zakatarzyć sią.

w ja-

incatenaménto m okucie łańcuchem, uwiązanie u. incatenàre a uwiązać na łańcuchu, spoić, zamknąć drogę, incatramare a posmarować dziegciem.

incatramato dziegciowaty. incattivire (io inkattiwisko) a i n stać się złym, zepsuć się. incàuto nieostrożny, incavare (-kawa-) a wydrążyć, wyżłobić.

incavatura f wyżłobienie, wydrążenie w, jama /. Scavallarsi r wsiąść na konia, mieć nogę ścierpniętą, incavernarsi r skryć się skiniach podziemnych, incavernato (inkawer-): occhi incavernati m, pl. oczy pl. zapadłe.

incavezzare (-kawecca-) a włożyć uzdę.

incavicchiàre (-kawikkja-) a przybić kołkiem. incàVO (-wo) m dół to, jama /. incèdere (-cze-) n stąpać, incendiare a zapałać, podpalić, incendiario to podżegający ; podpalacz, podżegacz, incèndio m pożar, ogień to. inceneràre, incenerire (io in-czenerisko) a posypać popiołem, obrócić w popiół, incensare a okadzić, incensata (-czen-) / okadzenie, kadzenie n.

incensatóre TO rozniecający i kadzący w kościele, incensatura / pochwały przesadne pl.

incensière m kadzielnica /. incènso m kadzidło n. incensuràbile nienaganny, incentfvo (-wo) TO bodziec m, pobudka, podnieta /. incentraménto, accentraménto m skoncentrowanie n. Inoeppàre a hamować, tamować, inceppato zajęty.

inceppattira / zajęcie (głowy) n. incerare « woskować; tela incerata f płótno woskowane w, cerata /.

inceratura / woskowanie «. inceraIaccàre(io inczeralakko) a pieczętować..

incerchiare (-kja-) a otoczyć obręczami, d^ć obręcze, incertézza (-tecca) / niepewność /.

incèrto niepewny; gli incerti dochody pl. poboczne, incespàre, incespicàre (-czespi-ka-) n potknąć się, zaplątać się w krzakach, incessànte nieustanny, incèsto to kazirodztwo n. incestuóso kazirodny ; kazirodca ' tn.

incètta f zakup m hurtem dla sprzedawania częściami, incettàre a zakupić hurtem, incettatóre m zakupień, kupujący hurtem.

inchiavacciàre (inkjawaczjare) a zaryglować.

inchièsta / badanie, śledzenie, śledztwo, dociekanie n. inchinare ain schylić, nachylić; ~ Si r schylić się, pochylić się.

inchino m zgięcie n, ukłon to. inchiodàre (inkjo-) a zagwoździd, przybić gwoździami; ~ si r popaść w długi.

inchìodàto zagwoźdżony, zadłużony.

inchiodatura / przybicie gwoździami, zagwoźdżenie n. inchiòstro f atrament to ; ~ da Stampa czeruidło n drukarskie; — di china tusz m chiński, inciat.ipàre (-ozjam-) n potknąć się, spotkać.

inciampata: dare un’ ~ / poł

knąć się.

inciampicàre (-pika-) n potknąć incidili po to przeszkoda, zawada/.

m cywilizowanie,

n.

inclemènte niełaskawy.

inclemènza (-ca) / niełaskawość, niełagodność /.

inclinare a i ?» schylić, nachylić, pochylić.

inclinazióne (-dzjo )/skłonność /, pociąg m do czego.

inclito sławny, znakomity.

includere a zamknąć, zawrzeć w czem.

inclusa/ dodatek ; list m załączony w innym.

inclusi p, r incluso p, p od includere.

inclusióne / zamknięcie, dodanie, zawarcie n.

inclusivaménte, inclusive (-we)

avv. włócznie.

incoativo (-koatiwo) wyrażający zaczęcie.

incocciàre (-koczjare)

fnciampóne m silne uderzenie n. incidènte m przypadek m. incidentemente (-ozi-) avv. około, okolicznościowo, nawiasem, incidènza (-ca)/pomysł, koncept m, wpadnięcie n; per~ około; ubocznie.

incidere a wyrzynać, ciąć. incimicito (-czi-) zapluskwiony. incimurrire (io inczimurrisko) n zołzować, dostać zołzów. incincignare (-czinczinnjare) a zmiąć, pomiętosić. incinta / ciężarna /. incipiènte poczynający, początkowy.

incipollire (io inczipollisko) n spróchnieć, zbutwieć, incipriàre a pudrować, inciprignire (incziprinnisko) a ~ Si r pogorszyć się, jątrzyć się. incirca, ail’incirca, a un ~ avv.

blizko, prawie, niemal, incirconciso (inczirkoncziso) nie-obrzezany.

incisip, r inciso p, p od incidere, incisióne / cięcie, nacięcie w; ~ in legno drzeworyt, rycina /; ~ in rame miedzioryt m. incisivo (inczisiwo) snący, przecinający; dente ~ m ząb m sieczny.

inciso włożony, dołączony, incisóre m rytownik m. incitaménto m pobudzenie, podniecenie n.

incitdre a pobudzać, podniecać, podżegać.

incitrullire (io inczitrullisko) a i n zgłupieć.

inciuchire (io inczjukisko) n zgłupieć.

incivile (-cziwi-) nieobyczajny, niecywilizowany; = scortése niegrzeczny, inciviliménto okrzesanie incivilire (io incziwilisko) n cywilizować, okrzesać się. inciviltà / niegrzeczność /.

ni a złym stać się, zezłościć się; ~ sir uprzeć się, zaciąć się. incoerènte niepołączony, bez związku.

incocrènza (-ca) / brak spojenia, związku.

incògliere (-llje-) o dogonić, do-pędzić, zatrzasnąć drzwiami, incògnito (-konni-) nieznany, incòlgo pr. incòlsi p, r incólto p, p od incògliere, incollare a kleić, skleić, incollatura/ klejenie, lepienie n. incollerire (io inkollerisko) n i ~ si r rozgniewać się. incolordrsi r dostać kolorów, rumieuić się.

incolóre bezbarwny. [jący. incolpàbile niewinny ; obwinia-incolpàre a Obwiniać, incolpévole (-wo-) niewinny, incólto nieukształcony, dziki incòlume nienaruszony, incombènza ( ca) / polecenie, zlecenie n.

incombenzàre a da<$ polecenie, zlecić.

incombere (inkom-) n należeć, tyczyć się.

Incombustibile niepalny, incominciare (-czja-) a zaczynać, zacząć; a ~ da oggi do dzisiaj, incommensuràbile nie dający się zmierzyć, niezmierzony, incommensurabilità f niezmie-rzoność, niezmierność /. incommutàbile nieodmienny, incomodare a niepokoić, nudzić, naprzykrzać się; ~ si r trudzić sią.

incomodato słaby, nie swój. incòmodo niewygodny; niedogodność; Le levo l’incòmodo nie chcą Panu dłużej przeszkadzać.

incomparàbile nieporównany, niezrównany.

incompatibile nie znoszący sią, niezgodny, przeciwny; = in-concillàbile (-konczi-) sprzeczny.

incompatibilità / niezgodność, gprzeczność /.

incompensàbile nienagrodzony, nie dający sią zastąpić, incompetènte niewłaściwy, incompetènza (-ca) f niewłaściwość f.

incompiuto niedokonany, niedokończony.

incomplèto niecały, incomportàbile nieznośny, do zniesienia, incompósto nieporządny, w nieładzie, zaniedbany, incomprensibile niepojęty, niezrozumiały.

incomprensibilità / niezrozu-miałość /.

incompréso niezrozumiały, incomunicàbile niedający się udzielić, nieprzenoszalny, inconcepibile (-kończę-) niepojęty.

inconcepibilità / niepojątość, niezroznmiałość /. inconciliàbile (-konczi-) niepo-jednany, niepfzejednany. inconciliabilità / sprzeczność, /.

nte

nie

inconcludènte nic nie dowodzący inconcusso (-konkus-) niewzruszony, niezachwiany, incondizionato (-dzjo-) bezwa-urnkowy.

inconfutàbile niezbity, niedający się zbić.

illCOiifntàto niezbity, incongruènte niezgodny, incongruénza (-ca) / niezgodność, sprzeczność f. incòngruo nie odpowiedni, nie odpowiadający, nieprzystojny, inconsapévole (-wo-) nieświadomy, mimowolny. incónscio(-konszjo) nieświadomy, inconseguènte niekonsekwentny, niedorzeczny.

inconseguènza (-ca) f niedorzeczność /.

inconsideratézza (-Lecca) / rozważność /.

inconsiderato nierozważny, inconsistènte bez żadnej podstawy, nietrwały, inconsistènza (-ca) / niestałość, nietrwałość /.

inconsolàbile niepocieszony, inconsuèto niezwykły, nieprzywykły.    x

inconsulto nierozważny, płochy, inconsumàbile nie do spożycia, incontaminàbile nie mogący być pokalanym.

incontaminato niepokalany, incontanènte avv. natychmiast, bezzwłocznie.

incontentàbile niezadowolony, nienasycony.

incontentabilità / nienasyconość /, nieprzestawanie » na małem. Incontestàbile niezaprzeczony, nie dający sią zaprzeczyć, incontestàto niezaprzeczony, incontinènte niepowściągliwy, nie dający sią utrzymać, incontinènza (-ca) / niepowścią-gliwość /.

incontrare a i n spotkać; ~ ni r I spotkać się.

incontrastàbile niezaprzeczony, incontrastato niezaprzeczony, incóntro 1. w spotkanie n ; 2. avv. i prep. przeciw ; = dirimpètto naprzeciw; all’incóntro przeciwnie,.

incontrovèrso (-kontrower-) niezaprzeczony.

inconveniènte nieprzyzwoity, nieprzystojny.

incoiiYciiiónza (-konwenienca) / niedogodność, nieprzyzwoi-tość /.

inconvertibile nie dający się nawrócić.

inconvincibile (-konwinczi-) nie-przekonany

incoraggiaménto (-koradżja-) m dodanie odwagi, zachęcenie, odwaga.

iiieoraggiàre, incoraggire (-dżi-re) a dodawać odwagi, zachęcać.

incordare a i n strunami opatrzyć; ~ si r zesztywnieć. Incordatura / opatrzenie strunami; zesztywnienie n szyi. incornare a komu rogi przyprawić; ~ si r uprzeć się. Incorniciare (-korniczjare) a oprawić w ramy.

incorniciatura / oprawienie w w ramy.

Incoronare a ukoronować, uwieńczyć.

incoronazióne (-dzjo-) / ukoronowanie n. koronacya /. incorporatale dający się wcielić, incorporare a wcielić, incorporazióne (-dzjone)/ wcielenie n.

incorporeità / bezeielesność /. incorpòreo bezcielesny, incorreggibile (-korredzi-) niepoprawny.

incorreggibilità / niepopraw-ność /.

incórrere n popaść w co. incorrètto niepoprawny, błędny, incorrótto niezepsuty.

incorruttibile niepodlegająey zepsuciu, nieprzekupny, incorruttibilità f niepodleganie zepsuciu ; nieprzekupność /. incosciènza (inkoszjenca) / nieprzytomność /. incostànte niestały, incostanza (-ca) / niestałość, zmienność /.

incostituzionale (-dzjo-) niekonstytucyjny.

incredibile niepodobny do wiary, incredibilità / niepodobieństwo n do uwierzenia, incredulità / niedowiarstwo n. incredulo niewierny,niewierzący, increménto m przyrost, wzrost w. increscióso (-szjoso) uciążliwy, przykry.    [rzawić.

increspare a marszczyć, kędzie-increspatura/ kędzierzawienie n. incretinire (io incretinisko) n zgłupieć.

incriminàre a obwiniać, robić zarzuty.

incriminazióne ( dzjone)/obwi.

nianie n, robienie n zarzutów, incrinàre n i ~ si r pęknąć, rozłupać się, porysować się. * incrinatura/pęknięciem, rysa/, incriticàbile ( ka-) niepodlega-jący krytyce,

incrociaménto (-czja-J m krzyżowanie sie n.

incrociare, incrocicchiare (czik-kjare) a krzyzorwac. incrociatóre^»» krążownik m. incrociatura / krzyżowanie n. incrollàbile niezachwiany, incrostare a wykładać; ~ gi r pokryć się strupem, skorupą, incrudelire (io incrudelisko) n stać się okrutnym, srogim, incrudiménto m pogorszenie n. incrudire (jo incrudisko) o stać się szorstkim, ostrym; pogorszyć się.

incruènto bezkrwawy, incruscare (-skare) a posypać otrębami.

ineubatóre » przyrząd do wylęgania.

incubazióne (-kubadzjo-) /

wysiadywanie Jaj; czas rozwoju choroby, incubo m zmora /; duszenie n we śnie.

incùdine / kowadło n. inculcare (-karę) a wbijać w pamięć. wrażać, wpajać w umysł, incuràbile nieuleczalny, inenrànte nietroszczący się. incùria / niedbalstwo n, opieszałość /.

incuriosire (io inkuriosisko) n oiek&wym być.

incursióne / najazd, podjazd m, wycieczka /.

Incurvàre (-kurwa-) a zgiąć, skrzywić.

incurvatùra / krzywizna /, skrzywienie n. incurvire n skrzywić się. incùssi P, r incùsso p, p od incùtere.

incustodito niestrzeżony, incùtere a nabawić, napędzić strachu.

indaco (-ko) m indygo n. indagàbile dający się śledzić, poszukiwać.

indagàre a śledzić, badać, wypytywać.

indagatóre w śledzący, badający, indàgine (-dżine)/ śledzenie, badanie n.

indàrilO aw. napróżuo, nadaremnie.

indebitàrsi, indebitirsi r zadłużyć się, popaść w długi, indebitato zadłużony, indébito niesłuszny, nienależny, indeboliménto m osłabienie n. indebolire (io indebolisko) «a i n osłabić; osłabnąć, indecènte (-czente) nieprzyzwoity, indecènza (-ca) / nieprzyzwoito! ć /.

indecifràbile (-czi-) nie dający się odczytać.

Indecisiòne / chwiej nośó /, wahanie siQ M.

Indeciso nieroztrzygniony, wa-

indeclinàbile nie odmieniający

indeclinabilità/nieodmiennośćjS indecomponibile (-kom-) nieda-jący się na części rozłożyć, indecoróso nieprzyzwoity, nieprzystojny ;    = indecènte

(-czen-) nieprzyzwoity, nie przystoi.

indefèsso nieznużony, niezmordowany.

indefinibile nie dający się określić, oznaczyć.

indefinito nieoznaczony, wahający się, nieokreślony, indegnità (-nnj-)/ niegodność /, niecny czyn n, obelga /. indégno (-nnjo) niegodny, niecny, zły.

indelèbile niezmazany, niezatarty.

indeliberato nierozważny, bez rozmysłu.

indelicatézza (-katecca) / bezwzględność /; = disonestà / nieuczciwość /.

indelicato niedelikatny, bezwzględny.

indemaniare a opętać, indemoniato opętany od szatana, indènne mający wynagrodzone szkody.

indennità / wynagrodzenie n szkody.

indennizzàre (-nicca-) a odszkodować, wynagrodzić szkody, indennizzo (-nieco) m wynagrodzenie n szkody, odszkodowanie n.

indentare ain umocować, dostawać zębów indéntro avv. wewnątrz, independenta niepodległy, niezależny.

independénza (-ca) / niepodległość, niezależność /

ura-

słaby, niezdrów;

indescrivibile (-wi-) nie do opisania.

indeterminàbile nie dający się oznaczyć, nieoznaczony, indeterminato nieoznaczony, nieokreślony.

indettare « umówić się, ugodzić się, ułożyć się. indétto p, p od indire, indi aw. stamtąd, potem, poczem;

~ a poco wkrótce potem. India / ie Indie f, pl Indye pl. Indiano m Indyanin m, indiavolare (-wo-) a wściekać się ze złości, rzucać ze złości przedmiotami różnymi, indiavolato opętany, szalony, indicare (-ka-) a wskazać, oznaczać.

indicativo (-woj wskazujący; tryb 1».

indicatóre m ukaziciel m, wskazujący.

indicazióne (-dzjo-) / wskazanie, pokazanie ».

indice (-cze) m palec wskazujący m, skazówka /.

indicibile (-czi-) niewypowiedziany, niewymowny, indietreggiare (-dżja-) w ustąpić, cofnąć się.

indiètro aw, w tył, w tyle, z tyłu. indifendibile nie dający się bronić,^ obronić, indiféso nieobronny. indifferènte obojętny, indifferènza (-ca) / obojętność/, indifferibile niedający się odwlekać, niezwłoczny, indigeno (-dże-) m krajowy;

krajowiec m. indigènte ubogi, biedny, indigènza (-dżenca) / nędza /;

niedostatek m. indigeribile niestrawny, iildigestióne / niestrawność /; fare un’ ~ zepsuć sobie żołądek m.

indigèsto niestrawny, niestra-wlony.

indlgnàre (-nnja-) a oburzyć, obruszać.

indignazióne (-dzjo-) / oburzenie », gniew ra.

indimenticabile (-ka-) niezapomniany.

indimostràbile nlemogący być dowiedzionym.

indi mostrato niedowiedziony. Indipendènte niezależny, indipendènza (-ca) niezależność/, indire « zapowiedzieć, indirètto uboczny, pośredni, indirizzare (-riccare) a nakierować, naprowadzić na drogę, adresować; =. dedicare poświęcić; ~ si r do kogoś się zwrócić.

indirizzo (-ricco) m skierowanie », kierunek, adres m. indisciplinàbile (-szi-) niesworny, niekarny.

indisciplinatézza (-tecca) / brak karności, niesworność /. indisciplinato bez karności, indiscretézza (-tecca) / natrę-tność /.

indiscréto natrętny, ciekawy, nierozważny.

indiscrezióne (-dzjo-) / natrę-tność, nięskromność/. indiscusso nie roztrząsany, indiscutibile (-sku) nie zaprzeczony.

indispensàbile nieodzowny, niezbędny ; è — Che tu ... jest niezbędnie potrzebnem, ażebyś, indispettire (io indispettisko) a gniewać.

indispettito zagniewany, żony.

indispórre (io indispongo) a rozstroić, wprawić w zły humor, indisposizióne (-dzjo-) / słabość / ; zły stan zdrowia, indispósi p, r indispósto p, p od indispórre, indisposto w złym humorze, indisputàbile niezaprzeczony.

|nie n.

nieposłuszeństwo n,

indissolùbile nierozpuszczalny, indissolubilità / nierozpuszczal-ność f.

indistinguibile nie dający się rozeznać; odróżnić, indistintaménte aov. bez różnicy, indistinto niewyraźny, indistruttibile niezniszczalny, indivia (-wja) / endiwia / (rodzaj sałaty).

individuale (-wi-) indywidualny, osobisty*

individualismo m indywidualizm m.

individualità / osobistość, indywidualność /.

individualizzare, (-licea-) a indywidualizować.

individuo (-wi-) m osobnik m. indivisibile niepodzielny, nie-rozdzielny.

indiviso niepodzielony. indiziàre C-dzja-) a podejrzywać, mieć poszlakę, indizio m poszlaka /, podejrze-indóołle (-czi-) nieposłuszny, nie-sworny. indocilità / niepojętność /.

indolcire (io indolczisko) a in osłodzić; złagodzić, indole / przymiot m, skłonność /, charakter m.

indolènte odrętwiały, nieczuły, zobojętniały.

indolènza (-ca) / opieszałość ; nieczułość /.

indolenziménto (-ci-) m zesztywnienie,, uczucia n bólu. indolenzire (io indolencisko) n zesztywnieć, skostnieć, indomàbile nieposkromiony, indomani: 1* ~ m następny dzień, indòmito nieposkromiony, nieokiełznany, indoràre « ozłocić, indoratóre m po złotnik m. indoratura / pozłocenie n. indossàre u wdziać; = avére indosso mieć na sobie, nosić.

indòsso, addòsso avo. na sobie,

na plecach.

indótto i. pf p od indurre; a.

agg, m nieuczony. indovinàbile (-wi-) dający się zgadnąć.

indovinare a zgadnąć, zgadywać, indovinàto udany, indovinatóre m ten co zgaduje, wróżący.

indovinèllo m zagadka /. indovino m wróżek m, wróżka /;

essere ~ przepowiadać, indubitàbile niewątpliwy, indubitato niewątpliwy, bez zwątpienia.

indugiare (-dżja-) a i w odkładać, odwlekać ; ociągać się. indugio (-dżjo) m zwłoka /. indulgènte (-dżen-) pobłażający, pobłażliwy.

indulgènza (-ca) / pobłażanie ». indùlto m indult, odpuszczenie n, induménto m szata, suknia /. indurare, indurire (io indurisko) ain stwardzić, stężyć, stwardnieć.

induriménto w stwardnienie, twardnienie w.

indurre (io induko) a namówić, skłonić; ~ si r skłonić się do-czego.

indussi p, r indótto p, p od in-dYirre.

indùstria / przemysł m ; cavalière d’ ~ szalbierz m. industriale przemysłowy; przemysłowiec w; arte ~ / przemysł artystyczny m. industriante m i / przemysłowiec m.

industriarsi r starać się, usiłować, silić się

industrióso przemyślny,staranny, pilny.

induttivo (-wo) induktywny. induttóre m induktor, wprowadzający.

induzióne (-dzjo-) / wprowadzenie n, indukeya /.

któremu nie

[mowy.

inebetire (io lnebetisko) n ogłupieć, zgłwpieć.

Inebriare a upić się, upoić się. ineccepibile (-cze-) bez zarzutu, inèdia / głód m, nudy pi. inèdito jeszcze dotychczas nie-wydany.

ineducàbile (-ka-) ni* dający sife wychować.

ineducato nie wychowany, ineffàbile. niewypowiedziany, niewymowny.

ineffabilità / niewymowność /» ineffettuàbile niewykonalny. , inefficàce (‘kacze) nieskuteczny, inefficàcia (-czja) / nieskuteczność /.    ₆

ineguaglianza (-llianca) / nierówność /.    *

ineguale nierówny, inelegante nieelegancki, niewy-tworny.

ineleganza (-ca) / niezgrabnoàd, niewyiworność /. ineleggibile (-dii-) niewybie-ralny.

ineleggibilità/niewybieralnoéc/. ineluttàbile nieuchronny, nie-ochybny.

inemendàbile niepoprawny, inenarràbile nie do opisania inerènte tkwiący w czem, nierozłącznie spojony, inèrme bezbronny, inerpicàre (-ka-) a i » si r wdrapać się, wgramolić się, Inèrte nieżywy, nieczynny, inèrzia (cja) / bezczynność, bezwładność, ociężałość /. inesattézza (-tecca) / niedokładność /.

inesatto niedokładny, inesaudibile nie dający się wysłuchać.

inesaudito nie wysłuchany, inesauribile niewyczerpany, nieprzebrany.

inesàusto niewyczerpany, inescusàbile (-sku-) moina przebaczyć.

ineseguibile nie dający się wykonać.

ineseguito niewykonany, inesercitàto (-czi-) niewyćwiczo-ny, niewprawny, inesigibile (-dżi-) nie dający się ściągnąć.

inesigibilità / nie możność ściągnięcia.

inesistènte nieistniejący, inesistènza (-ca)/nieistnienie n. inesoràbile nieubłagany, inesperiènza (-ca) / niedoświad-czenie n.

inesperto niedoświadczony, inespiàbile nieprzebłagalny m. inespiato nieprzebłagany, nie-przebaczony m.

inesplicàbile (-ka-) nie dający się wyjaśnić.    [dać.

inesploràbile nie dający się zba-inesploràto niezbadany, inesprimibile niewymowny, inespugnàbile (-nnja-) niewygasły, niezgasły. inestimàbile nieoceniony, inestinguibile niewygasły, niezgasły.

inestirpàbile nie dający się wykorzenić.

inestricàbile (-ka-) niepodobny do rozwikłania.

inettitudine /., inettézza (-tecca) /niezdatność, / niezdolność/, inètto niezdatny, niezdolny, inevitàbile (-wi-i nieunikniony, inèzia (-cja) / głupstwo n, niedorzeczność /. infacóndia (-kon-) / brak wy-infacóndo niewymowny, infagottàre o zwinąć, zwijać sì r okryć się, otulić się. infallibile nieomylny, infallibilità / nieomylność /. infallibilmente avv. niezawodnie, infamante szkalujący, ostawiający.

infamare a osławić, oszkalować, obgadać; = calunniàre oczerniać, obwiniać.

[czy.

di

n za-

ne (-dzjo-) / zapa-

infamatóre m szkalujący, o-szczerca, potwarca m. infamatòrio oszczerczy, potwar-ilifàme bezecny, haniebny, infàmia / niesława, hańba /. infanatichire (io infanatikisko) « zfanatyzować.

infangare « zabłocić, powalać błotem.

infànte m dziecko n; infant m. infanteria / piechota /. infanticida (-czi-) m dzieciobój-

ca m.

infanticidio m dzieciobójstwo «. infantile dziecinny, infànzia (-cja) / dzieciństwo n; giardino d'infanzia ogródek freblowski.

infarciménto (-czi-) to nagromadzenie, napchanie v. infarcire (io iufarczisko) « na-pcbać.

infarinare a posypać mąką. infarinato: fig. essere ~ qualche cosa powierzchowną wiadomość mieć o czemś. infarinatura posypanie mąką;

powierzchowne wiadomości, infastidire (io infastidisko) a nudzić; = molestare naprzykrzać się; ~ si r stać się gniewliwym, markotnym; nudzić się.

infaticàbile (-ka-) nieznużony. infatti avv. w rzeczywistości, infatuare o zwrócić głowę, nabić głowę czem ; ~ si r zakochać się na zabój, zgłupieć z miłości.

infatuato zajęty czem, przejęty, zachwycony, infàusto nieszczęśliwy, infecondità (-kon-) /niepłodność/, infecóndo niepłodny, jałowy, infedéle niewierny, infedeltà / niewierność /. infelice ^-cze) nieszczęśliwy, infelicità (-czi-) /nieszczęście n. infellonire (io infellonisko) n rozzłościć się, stać się okrutnym.

infeltrire (io infeltrisko)

pilśnić.

inferióre niższy; di qnalità ~ mniejszy, gorszy; essere ~ A qualcuno ustępować, nie wyrównać komu. inferiorità / niższość /. inferire (io inferisko) a wnioskować.

infermeria / sala/ dla chorych, infermiere m dozorca m chorych, infermità / choroba /; cierpienie n.

inférmo cierpiący, infernale piekielny, infèrno m piekło n. inferocire (io inferoczisko) a i n stać się dzikim, okrutnym ~ si r zdziczeć, rozzłościć sie. inferriata / krata / żelazna, infertilire (io infertilisko) a użyźniać.

infervorare (-wo-), infervorire a dodać zapału, nabrać zapału; ~ si r unosić się. infestàre a pustoszyć, plądrować, grasować.

infestazióne (-dzjo-) / spustoszenie 71.

infettare a zarazić, zapowietrzyć, infettivo (-wo) zaraźliwy, infètto zarażony, zakażony, infeudaménto m nadanie n komu lenna.    [nem.

infeudare a obdarzyć kogo len-infezióne (-dzjo-) / zakażenie n. infiacchiménto (-ki-) m osłabienie n.

infiacchire (io infiakkisko) a osłabić, osłabnąć, nadwerężyć, infiammàbile palny, zapalny, infiammare a zapalić; ~ si r zapalić się. infiammazió

lenie »?.

infiascare (-ska-) a nalać w butelki oplecione słomą, infido niewierny, wiarołomny, infierire (io infierisko) n srożyć się.

r przesiąkać, przecie-

in fievoli mćn to (-wo-) m osłabienie u.

infievolire (io infiewolisko) a osłabiać, osłabnąć, infiggere, figgere a przybić v.p.

gwóźdź do ściany, infilacàppi (-kap-) m inv. klamra, haftka, iglica / do włosów, infilàre « nawlec igłę, perełki na sznur; ~ una porta wejść przez bramę ; non ne infila una nic nie chce mu się udać ; inf i-làrsi il cappòtto płaszcz m wdziać.

infiltraménto m przeciekanie, sączenie n. infiltrarsi kać.

infiltrazióne (-dzjo-) m przesączanie n, wypocina / zapalna, infilzare (-ca-) a przekłuć ; nizać, nanizać perły na sznur, infilzata / długi szereg czego, pasmo w.

infilzatura / przebicie, przeszycie n na wylot.

infimo najniższy, ostatni, podły, infine avv. nakoniec. infingardaggine (-dżine) / gnuśność, opieszałość /. infingardire (io infingardisko) a gnuśnym się stać, zleniwieć; ~ 8Ì r gnuśnieć. infingardo gnuśny, leniwy, infingersi (-dżersi) r zmyślać, udawać.

infinità / nieskończoność /. infinito m nieskończony ; nieskończoność /. inf Ino, fino avv. do, aż. infinocchiare (-nokkja) n omamić, wyprowadzić w pole. infiochire (io infiokisko) n zachrypnąć, infiorare, in fiorire a ubrać kwiatami.

infioràto kwiecisty.

Infirmare a osłabić, infischiarsi: ~ di qnalcuno r gwizdać na cos.

infissi p, r infitto p, p od -in figgere.

infistolirsi r zamienić się w przetokę, fistułę. infittire (io ‘infittisco) n nagiąć, zrobić zagłębienie, zgęścić się. infiammatòrio zapalny, inflessibile nieugięty, niezgięty. inflessibilità / nieugiętość /. inflessióne / zgięcie, nagięcie n, przejście n z jednego tonu do drugiego.

infliggere (-die-) a wymierzyć karę, dotknąć karą. inflissi p, r inflitto p, p od infliggere.

influènte wpływowy, influenza (-ca) / wpływ m ; influenza / (choroba), influenzare a wpływać, influire (io influisko) n wpływać.

na co; mieć wpływ, influsso m wpływ m. infocamćnto (-ka-) m zarżenie n. infocare a zapalić, podpalić; — si r roziarzyć się.

infocato, żarzący się, płomienisty, infoderare « do pochwy wsadzić, infognarsi (-nnjar>) r uwięzgnąć, zabagnić.

infoltire (io infoltisko) n zarosnąć gęsto, zagęścić, stać się zbitym.

infondato nieuzasadniony, infóndere a wlać, wpoić, inforcàre a wziąść na widły ;

~ il cavallo wsiąść na konia, inforcata (-ka-) / widły, na których ptłno siana nabranego, inforcatura / rozwidlenie, rozdzielenie się n.

informare a ukształtować ; — si r. dowiedzieć się.

informatóre m dający wyjaśnienia.

informazióne (-dzjo-) / wyjaśnienie n.

infórme niekształtny, informicolaménto m mrowienie, świerzbienie n skóry.

, zwo-

in formicolirsi r zdrętwieć, zcier-pnąć.

infornaciàre (czja-) a wsadzić do pieca.

infornaciàta / wsunięcie ». infornàre a wsadzić Chleb do pieca.

infornàta j wsunięcie ; pieczywo n.

infornatóre m ten co wsuwa do pieca.

infortire (io infortisko) a skwa-śnieć.

infortunio tn wypadek m, nieszczęście»; = sventura (swen-) / nieszczęście ». infoseàre (-ska-) » skwaśnieć; wzmocnić.

inforzńre (-ca-) a zaciemniać, zasępiać.

infossaménto m pogłębienie, wklęśnięcie ».

infossare a włożyć w jamę, zakopać.

infossato wklęsły, zaklęsły, zapadły.

infracidàre, infradiciare (-czja-) » zmoknąć; zbutwieć, zgnić, inframméttere a położyć coś między czemś.    [mać.

infràngere (-dże-) a łamać, zla-infransi p, r infrànto p, p od infràngere.

infrascare (-ska-) a pokryć gałęziami, umaić, infrascritto podpisany, infrazióne (-dzjo-)/ przekroczenie, naruszenie w prawa, infreddàre » zaziębić się, przeziębić się.

infreddatura / zaziębienie ». infreddolire i ~ si r (ioinfred-dolisko) dreszcze mieć. infrenàbile nieposkromiony, nieokiełznany.

infrequènte nieczęsty, rzadki, infrequènza (-ca)./ rzadkość /. infrigidire (io infridżidisko) M ochłodzić, oziębić; ~ si r oziębić się, ochłodzić się.

infrollire (io infrollisko) a I « skruszeć.

infrondare a okryć się liściem, infronzolàre (-co ) a upiększyć, infruscare (-ska-) a pomieszać, powikłać, zagmatwać, ilitruttifero nieurodzajny, infruttuóso bezowocny, nadaremny, próżny, infoia / infuła /. infunghire (io infungisko)n spleśnieć.

infuòri: all* ~ avv. oprócz, za, poza.

infurbire (io infurbisko) » przebiegłym, chytrym się stać. infuriare ai n oszaleć ; — si r wpaść w szaleństwo, wściekać się ze złości.

infuriato wściekły, szalony, infusi p, r infuso p, p infóndere.    [ozenie ».

infusióne / naparzanie, namo-infusório m wymoczki pl. ingabbanarsi r otulić się w płaszcz.

ingabbiare a zamknąć w klatce, ingaggiare (-dżja-) a umówić się o co; — si r zobowiązać się do czego, wynająć siedo czego, ingagliardire (io ingaìljardisko)' u i n nabrać sił, wzmocnieć; — Si r wzmocnić się, pokrzepić się.

ingangherare (-ge-) a osadzić;

podnieść w zawiasach, ingannare a oszukać, omylić, zwieść; ~ sl r omylić się, o-szukać się.    [ciel m.

ingannatóre m oszust, zwodzi-ingannévole (-wo-) omylny dniczy.

inganno m oszustwo n; błąd m ; omyłka /.

ingarbugliare (-Uja-) a pomieszać, zagmatwać, otumanić, ingarbuglióne (-Ujo-) m oszust m. ingarzullire, ingazzulllre (io ingaccullisko) n ; ~ si r nabierać sił, mocy, wzmocnieć.

ingegnarsi (indżennjarsi) r silić »ię, starać się, usiłować. Ingegnère (-dżennjere) m inżynier m.

ingegneria / inżynierya /. ingégno (-dżennjo) m geniusz, talent m; bystrość / umysłu; ~ della chiave pióro u klucza, ingegnóso bystry, sprytny, zręczny, dowcipny.    r

ingelosire (io indżelosisko) a i n wzbudzić zazdrość; ~ si r stać się zazdrosnym.

ingemmare a wysadzać drogimi kamieniami, ozdobić, ingenerare d spłodzić, rodzić, ingènito wrodzony.

* ingènte (-dżen-) bardzo wielki, ogromny.

ingentilire (io indżentilisko) a uszlachetnić.

ingenuità / szczerość, prostodu-szność, naiwność, ingènuo naiwny, ingerénza (*ca)/ wmieszanie się. ingerirsi (io mi indżerisko) r wmieszać się.

ingessare , a gipsować, zagipso-wać.

ingessatura / zagipsowanie n. inghiaiare (-gja-) a żwirem posypać.

Inghilterra f Anglia /. inghiottiménto m pochłonienie, połknięcie n.

inghiottire (io ingjottisko) a połykać, połknąć, pochłonąć, inghiottitóre m pochłaniający, połykający.

Inghiottonire (io ingjottonisko) n; ~ si r łakomym być, roz-łakomić.

inghirlandare a uwieńczyć, ingialliménto (-dżjal-) m żółknięcie n.

ingiallire (io indżjallisko) ain żółknąć.

ingiallito zżółkły, ingigantire (io indżigantisko) a i n przesadzać.

inginocchiaménto (-dżinokkja-)

m klęczenie n. inginocchiarsi r klęczeć, inginocchiatóio m kłącznik m. nginocchiatura / kolanowate zgięcie.    ,

ihginocchióni avv. na klęczkach, na kolanach.

ingioiare, ingioiellàre (-dżjo-) a ozdobić drogimi kamieniami, ingiovanire v. ringiovanire, ingiù (-dżjń) avv. na dół. ingiucchire (io indżjukkisko) a i n zgłupieć, głupim się stać. ingiudicato nierozstrzygniony. ingiuncare (-dżjunkare) a usłać, pokryć sitowiem, ingi ùngere (-dżere) a rozkazywać, ingiùnsi p, r ingiùnto p, p od ingiùngere.

ingiunzióne (-dzjone) / rozkaz m. ingiùria (-dźju-) f obelga, zniewaga /; fare ~ obrazić, znieważyć.

ingiuriare a lżyć, znieważyć, ingiuriatóre ro znieważający,

lżący

ingiurióso zelżywy, obelżywy, ingiustificàbile (-ka-) nie dający się usprawiedliwić, ingiustizia (-dzja) / niesprawiedliwość /.

inglùsto niesprawiedliwy, niesłuszny.

inglése 1. m i / angielski; 2.

I — Anglik m.

inglorióso niechwalebny, niesławny.    [się.

ingobbire n zgarbacieć, zgarbić ingoffire a i n zgłupieć, ingoffo m dar, prezent mdlą zamknięcia komu gęby ; policzek m. ingoiare, a połkuąć, pochłonąć, ingoiatóre m pochłaniacz m. ingolfarsi r zapuścić się, zatapiać się w czem; ~ in débiti w długi wpaść.

ingollare v. ingoiare, ingolosire (io ingolosisko) a i n łakomym być, łakomym się stać.

nawo-

parkan m, [wać.

wejście, nne wjazd

= far

(io inibisko) a zakazać,

Ingombràre a napełnić, zalegać, zapełnić.

Ingómbro zawalony, zapchany; przeszkoda /.

ingommàre a gumować; — attaccare (-takka-) nalepić, ingordigia (-dżja) / żarłoczność / obżarstwo n.    [komy.

ingórdo żarłoczny, chciwy, ła-ingorgàrsi r napchać się; być zakatarzonym.

ingórgo m zatkanie n; ~ di sangue napływ krwi. ingovernàbile (-wir-) niedający się kierować.

ingozzare (-gocca-) a połykać, pochłaniać; wbić komu kapelusz na głowę.

ingozzatura/ wbicie, wepchnięcie kapelusza na głowę, ingracilire (io ingracziliśko) a i u zdelikatnieć,wątlejszym się stać. ingranaggio (-d‘żjo) v, koło n zębate ; ferrovia ad ~ kolej / zębata.

ingranare o jedno w drugie chwytać, wchodzić, ingrandiménto m powiększenie n; wzrost m.

ingrandire (io ingrandisko) a in powiększać.

ingrand i tóre m powiększający, ingrassaménto m tuczenie; nawożenie n pól. ingrassare a i n tuczyć; zić pola.

ingrasso m nawóz m. ingraticciare (-czjare)a dać kratę, otoczyć lub zamknąć kratą, ingraticciata / płot, krata /.

ingraticolare ( ko-) a zakrato-ingraticolàta / (-o m) krata /. ingratitudine / niewdzięczność /. ingrato niewdzięczny; = spiacévole (-cze-) nieprzyjemny, ingravidare (-\\i-) « zapłodnić; zajść w ciążę.

ingnutiàrsi(-cjar-)r pochlebiać: dostać się w czyjeś łaski.

ingrediènte m składnik m. ingrèsso m wstęp, wchód m ; ~ soìéi uroczysty, ingrinzire (io ingrincisko) ain;

~ SÌ r zmarszczyć, pognieść, ingrossaménto m wzdęcie, odęcie, pogrubienie n. ingrossàre o i n zgrubieć;

gonfiàre nadymać, opuchnąć, ingròsso: all’ ~ w wielkiej ilości, hurtem.

ingrugnàre, ingrugnire (io in-grunnisko) n pyskować, ingrugnito m dąsanie n. ingnillire (ingrullisko) n zgłupieć; fare ~ zgłupieć, ingnainàre a do pochwy włożyć, inguantarsi r włożyć rękawiczki, inguantato w rękawiczkach, inguaribile nieuleczalny, inguinaia / pachwina /. inguinale pachwinowy, inguine ro pachwina /. inibire

zabronić.

inibitòria/dekret m zakazujący, inibitòrio zakazujący, inibizióne (-dzjo-) / zakaz m. iniettare a wstrzykiwać, iniettato: — di sangue krwią podbiegły.

iniezióne / wstrzyknięcie n. inimicare (-ka-) a poróżnić się, ściągnąć na siebie czyją nie-przyjaźń.

inimicìzia (-czidzja) / nieprzyjazny.

inimico (-ko) nieprzyjazny, inimitàbile niepodobny do naśladowania.

Inintelligìbile (-dżi-) niezrozu-miałość /.

inintelligibilità / niezrozumia-łość /.

ininterrótto nieprzerwany. Iniquità (-kui-) / niegodziwość, haniebność, sromota /; = ingiustìzia/ niesprawiedliwość/.

zaozę-

/.

ìnnumeràbile, innumerevole

(-WO-) niezliczony.

inoccultàbile (inokknl-)

się.

Iniquo haniebny, niegodziwy, niesłuszny.

iniziàle (-dzja-) początkowy, iniziàre a zaczynać ; = avviàre wprowadzić, zaprowadzić, iniziativa (-wa) / początkowanie n, inicyaty wa /. iniziatóre w wprowadzający kogo, rozpoczynający co. iniziazióne (-dzjadzjo-) / eie n.

inizio w początek m. innacquare v. annacquare, innafnàre r. annaffiare, innalzaménto (-ca-) m podniesienie,wywyższenie, wzniesienie n. innalzàre a podnieść, wznieść; == magnificare (-nni-) uświetnić.

innamoraménto m zakochanie sie.

innamorare a rozkochać, zachwycać; — si r zakochać się. innamorato zakochany; il mio~ mój najdroższy.

innànzi 1. prep. przed; 2. arv. wprzód, pierwej, przedtem, dawniej ; d’allora ~ od wtedy ; passare ~ a qualcuno kogoś przewyższać ; tiràre — dalej coś czynić, mówić, innàto wrodzony, innatnràie nienaturalny, innavigàbile (-tvi-) niespławny. innegàbile niezaprzeczony. Inneggiare (-dżja-) n i a hymny śpiewać, wychwalać, inneggiatóre to wielbiciel to. innesiabile dający się szczepić, zaszczepić, innestaménto m szczepienie n. innestare a szczepić, innèsto to szczep, zraz m. inno to hymn m. innocènte (-czen) niewinny, innocènza (-ca) / niewinność Innoeénzo (-czenco) m Innocenty m.

innocuità / nieszkodliwość /. innòcuo nieszkodliwy.

innoltràre, Inoltràre n iść na

przód.

innominàbile nie nazwany, nie dający sie nazwać; casa ~ / dom publieeny, burdel to. innominàto nienazwany, bezimienny.

innondàre v. inondare, innovàre (-wa-) a wznawiać, innovatóre m nowator w. innovazióne (-dzjo-) / nowości pl. wznowienie n.

nie dający się ukryć.

inoculàre (-ku-) a oczkować, szczepić.

inodóro bezwonny. inoffensibile nie dający się obrazić, nienaruszony, inoffensivo (-wo) niewinny, inofféso nieobrażony. inoliare a naoliwić, napuścić oliwą.

inóltre avy. nadto, oprócz tego. inondàre a zalać, zatopić, inondazióne (-dzjo-) / powódź/, inonorato nieuczczony. Ìll01>ero*ità / bezczynność /. inoperóso bezczynny, inòpia / niedostatek m, ubóstwo n ; inopia di .... brak czego, inopinàto niespodziany, inopportunità / niedogodność/, inopportuno niedogodny, inoppugnàbile (-nnja-) nie dający się zaczepić, inorgànico (-ko) nieorganiczny, inorgoglire (io inorgollisko) a i « wzbić w dumę, wynosić się, pysznić się.

inorpellàre a przyozdobić błyskotkami, upiększyć, inorpellatura / przyozdobienie n błyskotkami, świecidełka pl. inorridire (io inorridisko) a i n przejąć zgrozą, wzdrygać inospitale niegościnny. Inospitalità / niegościnność /.

oschłym.

m wprowadzenie

inosservàbile (-wa-) niedostrze-

graia J.

inosgervànt© nie zachowujący,

nie uważający.

inosservanza (-wanca) / niezachowanie, nieposzanowanie. inosservato niezachowany, nie-postrzeżony. inquadràre a oprawiać, inqualificàbile (-ka-) nie dająoy się kwalifikować, inquietare (-kuje-) a niepokoić; fare ~ qualcuno rozgniewać, zniecierpliwić.

inquietézza (-tecca)/ niepokój m. inquièto niespokojny, inquietùdine / niepokój i troski, inquilino (-kui-) m mieszkaniec domu, lokator m. inquinàre o zanieczyszczać, inquirènte śledczy, badający, inquisire (io inkuisisko) a śledzić, badać.

inquisitivo (-wo) śledczy, badawczy.

inquisitóre m inkwizytor m. inquisitòria / śledztwo w. inquisizióne (-dzjo-) / śledztwo n ; inkwizycya /. insabbiaménto m zasypanie n piaskiem.

insaccàre (-sakka-) a schować do worka; carne insaccata / kiełbasy pi. ; ~ si r skryć się, zaleść gdzie, insalàre a zasolić, insalàta / sałata /. insalatièra / miska / na sałatę, insaldare a nakrochmalić; u-trwalić.

insaldatura / nakrochmalenie n. insalubre niezdrowy, insalubrità / szkodliwość / zdrowiu.

insalutàto ni epo witany, niepo-pozegnany.

insalvàbile (-wa-) nie mogący się uratować.

insalvatichire v. inselvatichire.

I.-P.

insanàbile nienleczony. insanguinare « skrwawią powalać krwią, insanguinato krwawy, insania/szaleństwo, głupstwo n. insano szalony, głupi, insaponare a namydlić, insaponatura / namydlenie n. insaputa ; all* ~ bezwiednie, bez czyjejś wiedzy, insatollàbile nienasycony, insaturàbile nie dający się nasycić.

insaziàbile (-cja-) nienasycony, insaziabilità / nienasyconość /. insciènte (-szjen-) niewiadomy, mimowolny.

inscrissi p, r inscritto p, p od inscrivere.

inscrivere (-we-) a wpisać, napisać; ~ si ad un corso zapisać się na jeden lcurs. inscrizióne (-dzjo-) / wpis m. inscrutàbile niedościgły, nieprzenikniony.

insecchire (io insekkisko) n stać się suchym, insediaménto n w posiadanie, objęcie n urzędu.

insediare a wprowadzić, objąć urząd; ~ si r objąć urząd, inseducibile (-czi-) nie dający się uwieść, zwieść.    [m.

inségna (-nnja) / odznaka/, herb insegnàbile dający się nauczyć, insegnaménto m nauczanie n, nauka /.

insegnante m i / nauczyciel m. insegnare a uczyć, nauczyć, inseguiménto m prześladowanie n, pościg m.

inseguire a prześladować, ścigać, inseilàre a osiodłać, inselvatichire (io inselwatikisko) n zdziczeć.

inseminàto niezasiany. insenatura / zatoka /. insensatàggine (-dżi-) / nieros-sądtk m, głupstwo n.

13

arma

stepna.

insensatézza (-tecoa) / głupota/, nierozsądek m.

insensato nierozumny, szalony, insensibile nieczuły, niedostrze-żony.

insensibilità / nieczułość /. inseparàbile nierozłączny, nie-rozdzielny.

inseparabilità / nierozłączność, nierozdzielność /. inseparàto nierozłączony, nie-rozdzielony.    [grzebany,

insepólto niepochowany, niepo-insequestràbile nie dający się zająć, sekwestrować. inserire (io inserisko) a wsadzić, wprowadzić, umieścić, inservìbile (-wi-) nieużyteczny, inserviènte służący, inserzióne (-dzjo-) / włożenie, wsadzenie, umieszczenie n. insetticida : pólvere ~/ proszek do zabijania owadów, insètto m owad m. insidia / zasadzka /; podstąp, fortel m.

insidiare a zasadzić sią na kogo, czyhać na kogo; ~ all’onore di qualcuno kuć przeciwko komu intrygi.

insidiatóre m czyniący na kogo zasadzką, zasadzający sią. insidióso zdradliwy, podstąpny;

insidiósa / broń / pod-insième avv. razem, insigne (-nnje) sławny, znamienity, dostojny.

insignificante (-nnifikan-) nic nie znaczący, błahy.

insignire (io insinnisko) a ozdobić, nadać komu coś ; èssere insignito di nn órdine posiadać order, być ozdobiony jakimś orderem.

insignorire (io insinnjorisko) n PI r zrobić panem, opanować, insino ari. aż do. insinuante umiejący sią podchle-bić, przypodobać.

insinnàre « podsunąć, podrzucie,

wywierać wpływ; — si r przy-- milać sią, wciskać sią, wdzierać sią.

insinuazióne (-dzjo-) / podsunięcie, podejrzenie, podejrzy-wanie n.

insipidézza (-decca), insipidità / niedorzeczność, płaskość /. insipido niesmaczny, nieprzyjemny.

insipiènte ciemny, bez wiadomości.

insipiènza (-ca) /niewiadomość, głupota /.

insistènte stały, wytrwały, insistènza (-ca) / wytrwałość /, naleganie n.

insistere » nastawać, nalegać, insito wrodzony, insocévole (-czewo-), insociabile (-czja-) nietowarzyski. insociabilità / nietowarzyskość/. insod(djisfatto niezadowolony, insofferènte : essere - di qualche cosa nie znosić ozegoś. insofferènza (-ca) / nieznoszenie czegoś.

insoffribile nieznośny, insolazióne (-dzjo-) / udar słoneczny m.

insolènte zuchwały, bezczelny, insolentire (io insolentisko) postępować bezczelnie, zuchwale.

insolènzà (-ca) / zuchwalstwo n, bezczelność /. insolfàre a siarkować, insòlito niezwykły, niezwyczajny. insolubile nierozpuszczalny, insolubilità / nierozpuszczal-ność /.

insoluto nierozpuszczony. insolvènte, insolvibile (-wi-) nie bądący wstanie płacić, insolvènza (-wenca), insolvibilità / niewypłacalność /. insómma an\ krótko, ostatecznie; ~ delle somme koniec końców.

, instr.... v. isti

czy-

powsta-

insommergibile (-dii-) nie dający 6ię zanurzyć, insònne bezsenny, insònnia / bezsenność /. insopportàbile nieznośny, insopportabilità / nie znoszenie czego.

insòrgere (-die-) n powstać, wstać, podnieść się. insormontàbile nieprzezwyciężony.

insòrsi p, r insórto p, p od insòrgere.

insospettire (io insospettidco) l. a podejrzliwym zrobić, wzbudzać podejrzenie; 2. n i ~ si r podejrzliwym aią stać. insostenibile nietrwały, nieuzasadniony, to co się utrzymać nie może.

insozzare (-socca-) a splamić, zwalać, zbrudzić. insperàbile nie do spodziewania, insperàto niespodziewany, niespodziany.

inspiràre, ispirare a natchnąć, wlać ducha, instàbile niestały, instabilità / niestałość /. installàre v. insediare, instancàbile (-ka-) nieznuiony, niezmordowany, instancabilità / nieznużoność. instaurare a naprawić, postawić, P9 wrócić.

insti.....

istr....

insù avv. do góry. insubordinato nie uznający jegoś zwierzchnictwa lub władzy.

insubordinatézza (-tecca), insubordinazióne (-dzjo-) / nieposłuszeństwo n. insuccèsso (-czes-) m niepowodzenie n.

insudiciare (-czja-) a zabrudzić, powalać.

insufficiènte (-czjen-) niedostateczny ; niezdatny.

insufficiènza (-ca) / niedostateczność /.

insalare wyspiarski; stato ~ m państwo składające się z wysp. insulsàggine (-dii-) / płaskość, niedorzeczność /. insulso niedorzeczny,niesmaczny, insultàre a zelżyć, znieważyć, wymyślać

insultatóre m zeliyciel m znieważający.

insulto m obelga, zniewaga/, napad jakiejś choroby, insuperàbile nieprzezwyciężony, nieprzeparty.

insuperabilità / niemożność / przezwyciężenia.

insuperato niezwyciężony, nie-przewyzszony.

insuperbire (io insuperbisko) 1. a zdumnieć, spysznieć; 2. n i ~ SÌ r stać się dumnym, insurrezióne (-dzjo-) / nie n.

insussistente nie istniejący; słaby, błahy.

insussistènza (-ca) / nieistnienie «, błahość, marność /. intabaccare (-bakka-) a obsypać coś tabaczką.

intabarrarsi r nakryć się płaszczem.

intaccare (-takka-) a i n naciąć,, wyszczerbić

intaccatura/karb m, nacięcie n. intagliare (-llja-) a ryć, rytować, rznąć, wyrzynać. intagliatóre m snycerz, rzeźbiarz, sztyoharz m.

intaglio m rycina /, sztych m. intanarsi r skryć się. intanfire (io intanfisko) n zbutwieć, spleśnieć, intangibile (-dii-) nietykalny, intangibilità /nietykalność/, intanto avv. tymczasem ; ~ che podczas tego.    [czeć.

intarlare n zrobaczywieć, zroba-intarlatura / robaczywość/, toczenie n przez robaki.

wykładanie

i z drzewa.

mysłem; — occupato zajęty, intenzionato (-dzjo-) myślący, zamierzający; èssere ~ dl... mieć zamiar.

intarmàre n przez mole być zjedzonym, zniszczonym, intarsiàre a wykładać kawałeczkami drzewa różnego koloru, intarsiatóre to stolarz to artystyczny.

intarsiatura / w drzewie, intàrsio to mozaika / w drzewie [nie n.

intasaménto m zapchanie, zatka intasare a i n zatkać się ; dostać kataru.

intasatura / zatkanie n, katar w. intascare (-ska-) a schować do kieszeni.

intatto nietknięty; = illéso nienaruszony.

intavolare a wykładać, obić ściany drzewem ; roztrząsać jakie sprawy.

intavolato (-wo-) to wykładanie podłogi, zrobienie n podłogi, intavolatura / wykładanie drzewem, pobicie n dachu, intedescare (-ska-) a zniemczeć;

~ sì rt zniemczeć, integerrimo (-dżer-) tup. od integro.

integràle całkowity, integrante istotny, integrare a uzupełnić, integrità / zupełność, nienaru-szoność, nieskazitelność /. Integro zupełny, cały; nieskazitelny.

intelaiare a w ramach naciągnąć, intelaiatura / rama, osada, oprawa /, rusztowanie «. intellettivo (-wo) umysłowy, intellètto to rozum, rozsądek, umysł m.

Intellettuale umysłowy,duchowy, intelligènte rozumny, mądry; èssere ~ di una cosa rozumieć się na czem. intelligènza (-dźenca) / rozum, rozsądek to, rozumienie «. intelligibile (-d.il-) zrozumiały, wymfny.

intelligibilità / zrozumiałość /. intemerata / perora /. intemerato nieskazitelny, nie* skażony.

intemperante nieumiarkowany, niewstrzemięźliwy. intemperanza (-ca) / nieumiar-kowanie n, niewstrzemięźli-

wość /.

intempèrie/,pl. słota, niepogoda/, intempestivo (*wo) niewczesny, przedwczesny.

intendènte znający się na rzeczy, pojętny.

intendènza (-ca) / intendantura /; — di finanze prowincyo-nalny zarząd skarbowy, intèndere a rozumieć, pojąć; = udire słyszeć; = voler dire sądzić, mniemać; = aver 1’in-tenzióne zamieszać; = esigere żądać; s’intènde! samo się przez się rozumie; ~ si r porozumieć się.

intendiménto m rozum, umysł w, wyrozumiałość /. [wca to. intenditóre to (femm. -trice) zna-intenebràre a zaćmić, inteneriménto m rozczulenie, rozrzewnienie n.

intenerire (io intenerisko) i. « rozczulić ; 2. n — si r być rozczulonym, miękkim, intensità / zapalczywość ft impet m, moc /, natężenie n. intènso mocny, tęgi, silny, gwałtowny.

intentare a wytoczyć proces, intentato niepróbowany. intènto baczny, uważny, z roz-intenzióne / zamiar to. interamente avo. całkiem, całkowicie, zupełnie, intercalare v. a i sosł. wtrącić, wsunąć ; wiersz wtrącony do teztu.

intercédere (-cze-) » wstawiać wdać się w co, przyczy-

Sie,

się, niać

intercessióne / wstawienie się.

przyczynienie się za kim. intercessóre to pośrednik, orędownik TO.

intercettàre a przejąć, zatrzymać w drodze, wyłapać, intercetto (-czet-) przejęty; o-graniczony.

intercostale (-ko-) międzyżebro-interdétto m zakaz; interdykt m. interdire a zakazać, zabronić, interdizióne (-dzjo-) / zakaz to. interessaménto m zainteresowanie n; współudział to. interessànte ważny, zajmujący; ili istàto ~ w innym stanie, w ciąży.

interessare a in zajmować, in-tereeować, brać udział; ~ si r interesować się, zajmować się czem.

interessàto interesowany, chciwy zysku.

interèsse m interes to, zajęcie n, chęć zysku ; interessi to, pi. interesu; procenta pi. ; interesse compósto m procent m składany.

interézza (-recca) / całość /. interfogliare (-llja-) o przegrodzić, przedzielić, interiezióne (-dzjo-) / wykrzyknik m.

interim avv. tymczasowo, interinàle tymczasowy, przejściowy.

interinàto m zastępstwo n. interino ** tymczasowy, przejściowy, zastępca to. interióre wewnętrzny; gli interióri, le interióra wnętrze; wnętrzności.

interlinea / odstęp między wierszami.

interlineare l.o pomiędzy wier-szamipisać ; 2. to i / pomiędzy wierszami, międzywierszowy. I ka /.

wy.

[wy.

interlineazióne (-dzjo-) / przegrodzenie n, rozstrzelenie n, między wierszami, interlocutóre (-ku-) m rozmawiający z kim ; osoba dramatu, interlocutòria : sentènza ~ / tymczasowe orzeczenie n, wyrok w.

interloquire (io interlokuiBko) n przemawiać.

intermediàrio w środku, pomiędzy czemś leżący; pośrednik to. intermèdio środkujący, srodko-intermezzo (-mecco) środkowy,

pośredni.

interminàbile nieskęńczony. interminato nieskończony, niezmierny, nieograniczony, intermittènte przerywany; fèbbre ~ / zimnica, gorączka przerywana /.

intermittènza (-ca) / przerywanie n.

internàre a wpędzać, internować, zamknąć ; ~ si r wniknąć w głąb, przeniknąć; — ~ nella parte wżyć się w jakąś rolę. internazionale (-dzjo ) międzynarodowy.    [nie n.

intèrno m wewnętrzny, miesska-intéro całkowity, zupełny; = tutto cały ; un anno ~ cały rok ; == pieno pełny.

interpellante m i/interpelant m. interpellanza (-ca) / interpela-cya /.

interpellare a interpelować, wezwać, pozwać do sądu. interpetràre y. interpretare, interpolare a wcisnąć, wtrącić, interpórre a wstawić włożyć między dwie rzeczy; ~ tempo wahać się, zwłóczyć;. ~ SÌ r wdać się w co. interpositóre m pośrednik m. interposizióne / wdanie się, pośrednictwo n ; ~ di tempo zwło-

interpretàre a tłumaczyć, tnterpretazióne (-dzjo-) / tłu-maczenie n.,

intèrprete m i f tłumacz tn ; = traduttóre m tłumacz m. interpunzióne (-dzjo-) / inter-

m znęk zapytania, m stawiający py-

[Die n.

przerwa-

mxervenio (,-wen-j m waame się w co, przytomność, obecność, /; coll'intervento w obecności intervista / rozmowa /; inter-wiew m ; wywiad m. intervistare a rozmawiać, intervistatóre m rozmawiający, intésa/porozumienie»; zgoda /; darsi 1' — umówić się; ben inteso dobrze zrozumiany ; non dàrsene per inteso o to się nie troszczyć.

(-dzjo-) / zapowie-— (fi guerra wypo-

zdrętwiały, sztywny.

rpunzion

puukcya /.

interrare a pogrzebać, interrégno (-nnjo) m bezkrólewie «.

interrogàre a pytać, zapytać, interrogativo (-wo) pytający;

punto ~ m interrogatóre tania.

interrogatòrio m przesłuchanie n. interrogazióne (-dzjo ) / pytanie, zapytanie ». interrómpere a przerwać, interrótto p, p interruppi p, r od interrómpere.

Interruttóre m przerywacz; wyłączający.

interruzióne (-dzjo-) / intersecare (-ka-) a przerzynać, przecinać.

intersecazióne (-dzjo-) / przecinanie się linii, punkt przecięcia, intersezióne/punkt m przecięcia, interstizio (-dzjo) m odstęp, przedział ; pewny przeciąg m czasu, intervàllo (-wal-) m przedział, odstęp m\ lucidi intervàlli m, pl. czas, w których odzyskuje chory przytomność, intervenire » wchodzić w co, wdać się w co, być przytomnym czemu.

Intervènto (-wen-) m wdanie si w co, przytomność

intési p, r intéso p, p od intèndere.

intéssere a wplatać, wić wieńce, intestare a napisem opatrzyć ;

~ SÌ r zaciąć się, uwziąść się, uprzeć się.

intestato bez testamentu intestatura / zapisanie, wpisanie ».

intestazióne (-dzjo-) / napis m;

wpisanie n. intestinale kiszkowy, intestino m kiszka /; jelito»;

~ cieco kiszka /. ślepa intiepidire (io intiepidisko) ai» letnim się stać, wystygnąć, wy-studzić. intiéro cały.

intignare » ~ si r być zjedzonym przez mole. intignatura (-nnja-) / zalęgniecie się moli.

intimare a rozkazać, nakazać, zapowiedzieć, zawiadomić urzę-downie. intimazióne dzenie »; wiedzenie, wojny, intimidire (io intimidisko) » nastraszyć; ~ si r przestraszyć się, zlęknąć się.

intimità / poufałość, zażyłość /. intimo wewnętrzny, ścisły, poufały; amico ~ m serdeczny przyjaciel.

intimoriménto m nastraszenie n. intimorire (io intimorisko) a nastraszyć, przestraszyć ; ~ si r . przestraszyć się, zatrwożyć się. intingere (-dże-) a umoczyć, zanurzyć.

intingolo m potrawka /. intinsi p, r intinto p, p od intingere.

intinto zanurzony, zmoczony; ~ fràdicio mokry, na wskróć przemokły.

intirizzire (io intiriccisko) ai» drętwieć, skostnieć, intirizzito

się przetłumaczyć, intralciaménto (-czja-) to zaplątanie, uwikłanie ».

intiSichire (io intisikisko) u do sta6 suchót.

intitolàrea tytułować, poświęcić, intitolazióne (-dzjo-) f tytuł m,

nazwanie n.

intolleràbile nieznośny, intollerànte nieznoszący czegoś, intolleranza (-ca) / o nietole-rancya /.

intonacare (-ka) a otynkować, intonacatura / otynkowanie n. intònaco (-ko) tn tynk m. intonàrea zanucić, zaintonować, intonàto: essere - m utrzymywać właściwy ton. intonazióne (-dzjo-) f intonacya /; dare 1’ ~ podać ton. intònso nieostrzyżony. intontire (io intontisko) a i n ogłuszyć, OBzołomić. intoppàre ain przypadkowo spotkać, dostać, potknąć się. intòppo m zawada, przeszkoda/, intorbidaménto m mącenie, zamącenie n.

intorbidare, intorbidire (io in torbidieko) a i n mącić, zamącić ; ~ si r zasępić się, stać się smutnym.

intormentiménto m cierpienie, drętwienie n-

intormentire (io intormentisko) «in drętwieć, cierpnąć, intórno 1. jrrep. około, dokoła; = circa około, blisko; 2. avv. wkoło, dokoła, naokoło; d’o-gni — ze wszystkich stron, dookoła.    [zcierpnięcie n.

intorpidiménto m zdrętwienie, intorpidire (io intorpidisko) n osłupieć, zdrętwieć, intossicare, attossicare a otruć, iutostire (io intostisko) n zesztywnieć.

intozzàre (-tocca-) » stać się krępym, przysadkowatym. intraducibile (-czi-) niedający

intralciare a plątać, wikłać, zaplątać; = turbare przeszkadzać.

intramezzare v. tramezzare, intransigènte(-dżen-) nieubłagany, nieprzejednany, intransigènza (-ca) / nieubła-

galnosć /.

intransitivo (-wo) nieprzechodni. intraprèndente przedsiębiorczy, intraprèndere a przedsiębrać, intraprèsa / przedsięwzięcie n, przedsiębiorstwo n. intraprèsi p, r intraprèso p, p od intraprèndere, intrattàbile nieużyty, Aietowa-rzy ski.

intrattabilità / trudność kierowania kim.

intrattenere o bawić, rozrywać, utrzymywać na swoim koszcie; ~ Si r bawić, przebywać, intravedére (-we-) a przejrzyć. intraversare o krzyżować, położyć na krzyż, intravvenire n zdarzać się. intrecciare (-czja-) a pleść, splatać, przeplatać; ~ si r zaplątać się.

intrecciatura / warkocz, splot w, plecionka /.

intréccio (-czjo) to zawikłanie «; węzeł m.

intrepidézza (-decca) / nieustra-

szoność. /.

intrèpido nieustraszony, intridere a rozrobić, rozczynić. intrigàre, intricare (-ka-) ai n zawikłać; ~ si r mieszać się do czego, intrygować, intrigo m intryga /; = impiccio (-czjo) m kłopoty, intrygi pl. intrinsecàrsi (-kar-) r spoufalid się, siać się poufałym, zażyłym, intrinsechézza (-kecca) / poufałość, zażyłość /. intrinseco (-ko) wewnętrzny, szczery, serdeczny.

intrisi p, r intriso p, p od intridere.

[gant to.

intriso m rozczyn to ; rozczyniona ciasto ti; ~ di sàngue krwią zbroczony, powalany, intristiremo intristisko) «rozgniewać się ; zmarnieć.

introdussi p, r introdótto p, p od introdurre, introducibile (-czi-) dający się wprowadzić.

introdurre (io introduko) a wprowadzić.

introduttóre TO wprowadzający, introduzióne (-dzjo-) / wprowadzenie w, wstęp to. intròito m wstęp m, wejście n;

rozpoczęcie n mszy. intromisi p, r intromésso p, p od introméttere, introméttere a wprowadzić, wstawić, włożyć między dwie rzeczy, intromissióne / wstawienie się, pośrednictwo n.

intronare a ogłuszyć, zagłuszyć, intronizzare (tócca-) o na tron wynieść.

introvabile (-wa-) nie dająoy się znaleść.

intrudere o wetknąć, wsunąć, wcisnąć; ~ si r wcisnąć się, wkręcić się.

Intrugliare (-llja-) a mieszać, przyprawiać; ~ si r powalać się. intruglio (-lljo) m mieszanina, papranina /. intruglióne w mieszacz, intry-intrnppàrsi r przystać do wojska, intrusi p, r intruso p, p od intrudere.

intrusióne j narzucanie się, wdzierstwo n.

intruso wdzierca, natręt, gość nieproszony m. intuffàre n zanurzyć, intuire (io intuisko) a spojrzeć, spoglądać na co, patrzeć, intuitivo (-wo) poglądowy, intuito to, intuizióne (-dzjo-) / pogląd to, zapatrywanie n. inturgidire (-dżi-) n opuchnąć, uapęcznieć.

intigna... ▼. inedia...

inulto niepomszczony. inumanità / nieludzkośó /. inumano nieludzki, inumare « pochować, inumazióne (-dzjo-) / pogrzeb m. inumidire (io inumidisko) a zwilżać, zmoczyć; — si r zmokuąć, mokrym się stać. inurbanità / niegrzeczność /. inurbano niegrzeczny, inusato, inusitato nieużywany, inutile nieużyteczny, inutilità / nieużyteczność /. invadènte (-wa-) dążący do czego, invàdere « najść, najechać, napaść; = occupare zająć, invaghire (io inwagisko) a o-czarować, rozkochać; ~ si r zakochać się.

invalére n rozpowszechnić się, zyskać obywatelstwo, invalidaménto m ogłoszenie n;

nieważności, unieważnienie n. invalidare a ogłosić nieważnym, unieważnić; = infirmàre o-słabić, wycieńczyć, invalidità / nieważność /; osłabienie, niezdolność n do służby lub do pracy.

invàlido to inwalid to, niezdatny, invaligiare (-walidżja-) a zapakować w tłumoki. invalsi p, r invalso p, p od invalére.

invanire (io inwanisko) l. a o-brócić w niwecz, udaremnić; 2. n ~ si r próżnym się stać. invàno aov. napróżno. invariàbile nieodmienny, invariabilità/nieodmienność /. invariato nieodmienny, niezmieniony.    [pienie n.

invasamento to opętanie, osłu-invasàre a opętać, uchwycić, invasato opętany, invàsi p, r invàso p, p od invàdere.

invasiòne (-wa-) / napad w; najście, najechanie n.

na co. 1. a

inwen-

nąć;

invilii

invasóre m napadający, napastnik TO.

invecchiaménto (-wekkja-) m zestarzenie się n. invecchiare a i 7» starzeć się, zestarzeć się.

invéce (-cze) avv: zamiast tego. inveire (io inveisko) n najechać, napaść, gromić, postawić, invelenire (io inwelenisko) i gniewać się, sierdzić się; 2. n ~ si r jadowitym się stać. invendibile niesprzedajny. invendicato (ka-) nieporuszony. invenduto niesprzedany. inventare a wynaleść. inventariare a sporządzić inwentarz, wciągnąć dò tarza.

inventàrio m inwentarz to. inventiva (-wa) / dar m wynajdywania.

inventóre to wynalazca to. invenzióne (-dzjo-)/wynalazek to. inverdire (io inwerdisko-) n zielenieć.

inverecóndia (-werekon-) / bez-wstydność /. inverecóndo bezwstydny, inverisimile, inverosimile nieprawdopodobny.

inverminire (io inwerminisko) n zrobaczywieć. invernale zimowy, invernata / pora /, zimowa, inverniciare (-czja-) a pokostować, lakierować, inverniciatóre to pokostnik, lakiernik TO.

invérno m zima /. invéro avv. do prawdy, prawdziwie.

inverosimile nieprawdopodobny, inverosomigliànza ( lljanca) / nieprawdopodobieństwo n. Inversióne / przewrócenie, wywrócenie «. invèrso odwrotny, invertebrato bezkręgowy, invertibile dający się odwrócić.

invertire (-wer-) a przewrócić*

wywrócić.

invertitóre m zmieniacz prądu elektrycznego, invescare v. invischiare, investibile niedosledzony, niezbadany.

investigabile niedosledzony, niezbadany.

investigare a śledzić, badać, docieKac.

investigatóre to badacz, m śledzący.

investigazióne (-dzjo-) / badanie, siedzenie n.

investiménto m napad, przejazd to, przeprawa /.

investire a i « piastować urząd, nadać władzę lub urząd, uderzyć, ugodzić; si ~ r uderzyć jeden na drugiego, investitura / nadanie « lenności. inveterato zadawniony, zakorzeniony.

invetriare a oszklić, zaszklić, polewać naczynia, invetriata/ szyby w oknie, invetriatura / polewa, glazura /. invettiva/ lżenie, złorzeczenie n. iuviabile odsyłający, wysyłający, inviare a posłać, wysłać, inviato w poseł, wysłannik to. invidia / zazdrość /. invidiàbile godzien zazdrości, invidiare d zazdrościć, invidióso zazdrosny, invigilare (-widzi-)! a i n dozorować, czuwać, inviglacchire (inwilliacchisko) w stchórzyć, tchórzem się 6tać. invigoriménto m wzmocnienie, pokrzepienie n.

invigorire (io inwigorisko) 1. a wzmocnić,pokrzepić; 2. n ~ si r wzmocnić się, pokrzepić się. inviluppare a zawinąć, obwi-zawikłać.

uppo to zawiniątko; zawi-kłanie n.    [zony.

invincibile (-winczi-) niezwycię-

a wzbudzić

i*

Invincibilità/niezwyciężoność/. invincidire (io inwinczidisko) a i n rozmiękczyć, rozmięknąć, invio »« posłanie n, posyłka/, inviolàbile nietykalny, nie-zgwałcony.

inviolabilità / nienaruszalność /. inviolato nienaruszony, nietknięty.

inviperire (io inwiperisko) n ~ SÌ r rozzłościć się, jadpwitym sję stać.

invischiare (-wiskja-) a posma-rować lepem ; ~ si r pćjść na lep. invisibile niewidoczny, in visibilità / niewidoczność/. inviso znienawidzony, invitatole zapraszający, mający być zaproszonym, invitare a zapraszać, invitativo (-wo) zachęcający, pociągający, powabny, invitato m gość m zaproszony, invito m zaproszenie «. invitto niezwyciężony, niepokonany.

invizzire (-wicci-) n zwiędniąć. invocabile (-woka-) mający być zawołanym, wezwanym, invocàre a wołać, wezwać, invocazióne (-wokadzjo-) / wołanie, wzywanie n. invogliare (-wollja-) ochotę zachęcić, skłonić; ~ si r upodobać 60bie co. involare a ukraść, porwać, unieść; ~ si r ubiedz, ulecieć, invòlgere (-wołdze-) a obwinąć, zawinąć.

involontàrio niedobrowolny, invòlsi p, r invòlto p, p od invòlgere.

involtare a obwinąć, zawinąć, invòlto m zawinięcie n, pakiet m. invòlucro m powłoka /, okrycie n, torebka /. invulneràbile nie mogący być zranionym.

inzaccherare (-cakke-) obryzgać błotem zaszargać.

inzafordàre a pomazać, inzeppare a napchać, napako-wać.

inzolfare a nasiarkować. inzolfatura / siarkowanie n. inzotichire (io incotikisko) a i n stać się nieokrzesanym, zchło-pięć.

inzuccherare (-cukke-) a oeukro-wać.

inznccheratura/ocukrowanien. inzuppatole dający się rozmiękczyć, namoczyć.

inzuppare a namoczyć, zmoknąć, rozmięknąć.

ÌO pr. ja. iòdio m jod m. iodofòrmio m jodoform to. ioduro m jodek m. iónięo ( ko) joński.

Iònio: mare ~ to, morze n; jońskie.

iòsa: a ~ avv. dosyć, zanadto, iòta to i / jota u. ipecacuana / wymiotnica /. ipèrbole / hiperbola /. iperboleggiàre (-dżja-) n przesadzać, mówić hiperbolami, iperbòlico (-ko) hiperboliczny. iperestesia / przeczulica /. ipertrofia / przerost m. ipnòtico nasenny, hypnotyczny. ipnotismo w hypnotyzm m. ipnotizzare (-ticca-) a hypnoty-zować.

ipnotizzatòre m hypnotyzer iw. ipocondria / hypochondria /. ipocondriaco w hypochondryk to. ipocrisia / obłuda, hypokryzya/. ipòcrita to obłudnik, hypokryta to. ipotéca (-ka) / hipoteka/, ipotecatole dający się zastawić, obciążyć.

ipotecare a obciążać hipoteką, ipotecàrio hipoteczny, ipotenusa / przeciwprostoką-tnia /.

ipòtesi / hipoteza /. ipotètico (-ko) hipotetyczny, ippico koński.

ippòdromo m hipodrom m, ujeżdżalnia /.

ippocastano m kasztan n dziki. Ippólito m Hipolit m. ippopòtamo m hipopotam m. ira / gniew m; fare — złościć się, gniewać się. iracòndia / gniew m, porywczość ,/.

iracóndo, irascibile(-szi-)gniew-liwy,. porywczy.

irascibilità / draźliwość, gniew-liwość /.

iràto rozgniewany, ire n iść ; è belile ito już poszedł, już niema, iride / tęcza; tęczówka/w oku. Irlanda / Irlandia /. irlandése ro i /irlandzki; Irlandczyk m.

ironia / ironia /. irònico (-ko) ironiczny. iróSO popędliwy, porywczy, irradiare a i n promienić, rozpromienić się, rzucać promienie.

irradiazióne (-dzjo-) / promienienie, wysyłanie n promieni, irragpiàre v. irradiare. irragionévole(-wo-) bezrozumny, nierozumny, niesłuszny, irragionevolézza (-lecca) / niedorzeczność /.

irrancidire (io inranczidisko) w zjełczeć.

irrazionale (-dzjo-) nierozumny, nierozsądny.

irreconciliàbile (-konczi-) nieprzejednany.

irre(i)cusśbile (-reku-) nie dający się odrzucić.

irre(i)cnperabile (-riku-) nieod-zyskany, niepowetowany, irredentismo m irydentyzm vi. irredentista m irydentysta (nieprzejednany) tn.

irredénto pozostający pod obcem panowaniem.

irredimibile nie dający się wykupić.

irreducibile (-czi-) nierozwią-zalny.

irrefragàbile nieodparty, niezbity.

irrefragabilità / niezbitość, pewność /. irrefrenàbile niepowściągniony, nieukrócony. irrefutàbile niezbity, irregolare nieregularny, irregolarità / nieregnlarność /. irreligióne, irreligiosità (-dżjo-) / bezbożność, niereligijność /. irreligióso niereligij ny, bezbożny, irremissibile nie do przebaczenia, nie do odpuszczenia, irremovibile (-wi-j niezachwiany.

irremovibilità /niewzruszoność, niemożność / zachwiania, irremuneràbile niepodobny do wynagrodzenia.

irremunerato nie wynagrodzony, irreparàbile niepowetowany, irreperibile nie dający się odna-

irreprensibile nienaganny, nieposzlakowany.

irreprensibilità /nienaganność/. irrequietézza (-kujetecca) / niepokój m.

irrequièto niespokojny, irresistibile nieodporny, irresolutézza (-tecca) / chwiej-ność /.

iirresoluto^ chwiejny, irrespiràbile nie do oddychania, irresponsàbile nieodpowiedzialny.

irresponsabilità / nieodpowiedzialność /.

irrevocàbile (-woka-) nieodwołalny.

irrevocabilità /nieodwołalność/.

irriconoscibile (-konoszi-) nie do pognania.

irriconoscibilità / niemożność poznania.

irridere a wyśmiać.

irriflessióne / nierozwaga /. irriflessivo (-wo) nierozważny, irrigàbile dający się nawodnić, irrigàre a nawadnia'c. irrigatóre m strzykawka do nawadniania /; irygator w. irrigazióne (-dzjo-) / nawodnienie n.

irrigidiménto t-dii-) tn zdrętwie-nie, stężenie n.

Irrigidire (io irridzidisko) żyć, stwardnieć, irriguo obfitujący w wodą, dobrze zroszony wodą. irrilevante małoznaczny, nie wielkiej wagi.

irrimediàbile nie dający się uleczyć, któremu niepodobna zaradzić.

irrisi p, r irriso p, p od irridere.

irrisióne / wyśmianie n. irrisóre m ' szyderca, wyśmie-

niec to

natchnie-

n stą-

wacz to.

irrisòrio szyderczy, irritàbile drażliwy, irritabilità / draźliwość /. irritare a drażnić; ~ si r rozgniewać sie. irritatóre m drażniący, irritazióne (-dzjo-) / rozdrażnienie, rozjątrzenie n.

Irriverènte uchybiający uszanowaniu, poszanowaniu, irriverènza (-ca) / uchybienie n, godności lub szacunkowi, irrómpere n wtargnąć, wkroczyć.

irroràre a zrosić, irniènte gwałtowny, natarczywy, irrugginire, arrugginire n zardzewieć.

irruppi p, r inrótto p, p od irrómpere.

irruvidire (io irruwidisko) a i n schropowacieć.

irruzióne (-dzjo-) / wkroczenie, wtargnienie n.

irsuto szorstki, kudłaty, najeżony.

irto najeżony; irto di.... fig.

obfitujący w co, pełny.

Isàcco (-sakko) m Izak to.

Isafa m Izajasz m. ischio (-i8kjo) m kość/kulszowa. Iscrivere v. inscrivere, islamismo to islamizm m. lslànda / Islandya /. islandése m i / islandzki; mieszkaniec Islandyi.

Isola / wyspa /. isolamento m odrębność /, oddzielenie n ; vivere nell ~ żyć w odosobnieniu, samotności, isolano m wyspiarz m, mieszka-wysp.

isolare a oddzielić, odosobnić; ~ si r odosobnić sią. isolàto kilka domów oddzielnie stojących.

isolatóre m izolator to. ispettorato m inspektorat tn. ispettóre w inspektor m. ispezionare (-dzjo-) a doglądać, ispezióne / inspekcya /, doglądanie n.

Ispido kolczasty, ciernisty, najeżony.

ispiràbile wciągalny, dający sią wciągnąć.

ispirare a wciągać powietrze, oddychać; ~ si r zapalić sią. ispirato wciągnięty; zapalony, natchnięty.

ispiratóre to dający natchnienie, podszeptujący, ispirazióne (-dzjo-) / nie n, podszept m.

Isijgéle to Izrael m. israelita mi/ izraelita m. israelitico (-ko) izraelicki. issàre a podnosić, wywiesić, issofàtto avv. natychmiast, istantànea / w mgnienia oka dokonany, niezwłoczny; fotografia — fotografia f na poczekaniu, momentalna, istante m chwila /. istanza (-ca) / nagłość; prośba ; instancya /.

istèrico (-ko) histeryczny, isterismo m histerya /. istigare a rozdrażnić, podburzyć.

istigatóre to sprawa /, podżegacz m.

istigazióne (-dzjo-) / podżeganie n.

istintivo (-wo)instynktowny, ma-jąoy przeczucie.

istinto m instynkt ; zmysł ; popęd m naturalny.

istituire (io istituisko) a ustanowić; = fondare założyć, istituto m instytut, zakład m. istitutóre m (femm. -trice) wychowawca m; = fondatóre to {femm. -trice) założyciel to. istituzióne (-dzjo-) instytucya/, urządzenie, założenie n, istmo to międzymorze n. istologia (-dżia) / histologia f. istor... v. stor.... istoriare a ozdobić obrazami historycznymi.

istrada mento »n wskazówka /, kierowanie, naprowadzenie n. istradare a naprowadzić, kierować.

istrice (-cze) f jeżozwierz to. istrióne to aktor u starożytnych.

Istruire (io istruisko) a pouczać ;

= insegnare uczyć; - ii r kształcie się. istruito wykształcony, istrument.... v. strumenti... istruttivo (-wo) pouczający, istnittórc to nauczyciel, instruktor; sędzia m śledczy, istruttòria/śledztwo, badanie «. istruzióne / nauka /, objaśnienie n; = insegnamćntom nauczanie #. ; = cultura f wykształcenie ii] ~ obbligatòria nauka f obowiązkowa, istupidire (io istupidisko) ain ogłupić, zgłupieć.

Italia f Włochy pl. italianismo m przyjąć mowę i zwyczaje włoskie, italianità / włoskość /. italiano włoski ; I ~ m Włoch m. itàlico, italo poet. włoski, iterare a powtarzać, ponawiać, itineràrio to plan podróży ; przewodnik (książka) to. ito p, p od ire. itterizia (-cja) / żółtaczka /. ittiologia (-dżia) f ichtyologia /. iugero to mórg to (pola), iunióre młodszy, ivi aw. tam, tamże.

J.

Le parole coraincianti con j. si trovano tutte sotto la lettera i.

I Wyrazy rozpoczynające się od I je znajdują się w literze i.

K.

Parimente le parole comincianti con k si trovano tutte sotto la lettera c o eh.

Oon k. si suole abbreviare:

k =« coróna.

kg =a chilogrammo.

km » chilòmetro.

Również wyrazy rozpoczynające się od k umieszczono w literze c lub ch.

Przyjętem jest tylko używać: następujących skróceń na k.

L.

łotrostwo n.

L ł Ł = lire lir. r = lo, la, le.

la 1. art.,f, siny.; 2.pron. ona;ta. là avv. tani; di là ztamtąd; al di là z tamtej strony; più in là dalej.

làbaro m chorągiew /. labbro m warga /; a Hor di labbra chłodno, z powściągliwością.

laberinto m labirynt m. labiale wargowy, làbile slaby, wątły, laboratòrio m pracownia /. laboriosità / pracowitość /. laborióso pracowity, lacca (lakka)/przepaść, otchłań;

pośladek, ćwiartka /. laccćtto (-czet-) m sznurowadło ». lacchè (lakkè) m, inv lokaj m. làccio (-czjo) m sznurek z pętelką m, sidła pl. ; stryczek m. laceràbile (-cze-) dający się podrzeć.

lacerare a podrzeć, .rozedrzeć, rozszarpać ; — si r rozerwać się. lacerazióne (-dzjo-) f rozdarcie, rozszarpanie ».

làcero rozdarty, podarty, obszarpany.

lacònico (-ko) lakoniczny, zwięzły, krótki.

laconismo m lakonizm tn; zwięzłość /.

lacrima / łza /.

lacrimare n łzawić ; = piàngere (-dże-) płakać.    (nie n.

lacrimazióne (-dzjo-) / łzawi e-lacrimévole godny opłakania, lacrimóso płaczący, lacuna (-ku-) / miejsce próżne, lacustre bagnisty, łęgowaty ; dimòre lacustri /, pl. osady pl. nawodne.

laddóve (-we) avv. pode* as. ladreria / złodziejstwo ». ladro m złodziej m; occhi ladri oczy pl. łajdackie.

làdrocinio (-cui-) m hultajetwo [dziei /.

ladronata / złodziejstwo », kra-ladróne m rozbójnik m. ladroneggio (-dżjo). m, ladroneria/hultajstwo, lotrostwo ». ladronésco (-sko) złodziejski, laggiù avv. tam na dule. laghetto m jeziorko n. lagnanza (lannjanoa) / zażalenie n, dolegliwość /. lagnarsi r skarżyć się. lagno (iannjo; m skarga /. lago m jezioro » ; ~ di sangue kałuża / krwi. lagrima v. lacrima, laguna / laguna /. lai m, pi. płacz m, jęki pi., narzekanie «.

laicale (-ka-) świecki, laicizzàre (-czicca-) a stać 6ię świeckim.

laico (-ko) m świecki, laik m. laidézza (-decca) / obrzydliwość, 8prosność /, plugastwo ». làido obrzydliwy; = sudicio (•czjo) brudny, laidume ™ brud m. lama / brzeszczot m ; klinga /; bagnista łąka /.

lambiccare (-bikka-) o przepędzać przez alembik, destylować; ~ si il cervèllo łamać głowę nad czem, suszyć sob e mózg. lambicco (-jpkko) m alembik m. lambire (io lambisko)a dotknąć, dotykać, drasnąć, lamentare a narzekać opłakiwać ;

~ si r skarżyć się na co. lamentazióne (-dzjo-) / skarga /; narzekanie ». lamentévole (-wo-) płaczliwy, żałosny, opłakany, lamentom skarga/; narzekanie, żałowanie ».

lamentóso żałosny, nędzny, lamiera / płyta żelazna, blacha /; kirys m.

[niaue pl.

n usy-

kamień

dosyć powoli, dosyć

làmina f płytka /. laminatoio m walcownia / blachy.

làmpada f lampa f. lampadàrio to świecznik to. lampanàio, lampista m fabrykant m lamp.

lampante błyszczący, świecący;

Chiaro e ~ jasny jak słońce, lampeggiare (-dźja-) n błyskać, błyszczeć.

lampionàio to zapalacz to lamp, latarń.

lampióne m latarnia /. lampo m błysk, blask w ; in un~ w okamgnieniu, lampóne m malina /. lamprèda / minóg to. lana / wełna /. lanàggio (-dzjo) m towary weł-lanaiuólo to robotnik wyrabiający wełnę, wełniarz to. lancétta (-czet ) / skazówka /;

lancet to chirurgiczny, lancettàta/ukłucie n lancetem, lància C-Czjai f dziób, włócznia, kopia; łódka /; — spezzata strażnik przyboczny to. lanciàbile dający się ciskać, miotać.

lanciare a ciskać, miotać ; — si r rzucić się na co. lanciasiluri to łódź / torpedowa, lanciata / rzut to pocisku, u-kłucie n lancą, włócznią; ~dei piccioni vieggiatori wypuszczenie gołębi pocztowych, lanciatóre to ciskający pociski, lancière m jeździec m z kopią, włócznią.

làncio (-czjo) m skok, rzut to;

dl (d’un)lancio W okamgnieniu, landa / niwa /; pola pl. ; step m porosły wrzosem ; wrzosowisko n.

landò m, im. landauer to. laneria/ towary pl. wełniane, langràvio (-wio) to landgraf to. languidézza (-decca) / mdłość, słabość /; znużenie n.

lànguido mdły, omdlały ; miękki, languire (iò languisko) chać, pragnąć; mdleć, languóre to omdlewanie n; słabość /.

lanificio (-czjo) m fabryka J wyrobów wełnianych, lanóso wełniany, lantèrna / latarnia /. lanugine (-dżi-) / mech, puch to. lanuginóso tylko co zaczynający zarastać.

lanuto wełnisty, okryty wełną, lanzichenécco (-cikenekko) to landsknecht, piechur to niemiecki.

laónde avv. dla tego, przeto, stąd. lapidare a ukamienować, lapidària / nauka / o napisach na kamieniach.

lapidàrio styl to krótki, zwięzły (napisowy).

lapidazióne (-dzjo-) / ukamienowanie n.

làpide / tablica / pamiątkowa, kamień m grobowy, lapillo to kryształ; drogi jn.

lapis inv. ołówek to. lapislàzzulì m kamień lazurowy m.

làppola / łopian, łopuch to. lappone lapoński.

Lappónia / Laponia /. lardellare a nadziewać słoniną, szpikować.

lardèllo m kawałki słoniny służące do szpikowania, lardo to słonina /. lardóso słoninowaty. largheggiare (-gedżja) a sowicie wynagrodzić, szafować, być szczodrym; ~ di paróle, di promésse wiele obietnic u-czynić; — in favóri wiele u-przej mości okazać, larghétto szeroki.

larghézza (-gecca) / szerokość; hojność, szczodrobliwość f.

arga eon na uboczu,

taigfre (lo lardżisko) a hojni® rozdawać, szafować, largitóre m hojnie rozdający, largizióne (-diidzjo-) / fcojny dar w.

largo szeroki ; = àmpio rozległy, obszerny; = generóso szczodry, hojny; alia larga! precz B tem, precz z drogi, precz z nim; stare alla 1 qualcuno siać strzedz się kogo; farsi largo zrobić sobie miejsce ; prèndere 11 — udać się, dopłynąć na pełne morze; uciec, lari tn, pl. bogowie pl. domowi;

ai patrii — do penatów. lóri te (-cze) to modrzew f. laringe (-die) / krtań /. laringite (-dżi-) / katar »n; zapalenie » krtani, larva (-wa) / widmo n; mara; maska /.

larvato zamaskowany, maskowany.

lasàgna (-nnja) / łazanki pl. lasca (-ska)/ kleń/; sano come una lasca zdrów jak ryba. lasciapassare (-szja-) m paszport TO.

lasciàre a zostawić; = abbandonare porzucić, opuścić;—andare puścić, wypuścić; = a-vanzàre zostawiać; —indiètro zostawić; — detto (scritto) u-stnie,pisemnie pozostawić; — si alidóre zaniechać, làscito (-szi-) m zapis « testamentowy.

lascivia (-wia) / lubieżność, rozwiązłość /.

lascivo lubieżny, rozwiązły, lassativo przeczyszczający, lasso znużony; ahi lasso! biada mnie; — di tempo przeciąg czasu.

lassu avv. tam wysoko, lastra / płyta /; kamień w; brukowy, tafla / kamienna; le lastre bruk m uliczny.

lastricaménto (-ka-) m brukowanie n.

lastricàre a brukować, lastricàto m bruk m. làstrico (-ko) to bruk to ; nędza/, latebra / kryjówka /; schronienie n.

latènte kryjący się, ukryty, laterale boczny, latifondista m wielki posiadacz m ziemski.

latifóndo m wielka posiadłość / ziemska.

latineggiàre (-dija-) n latynizo-wać, nżywać zwrotów łacińskich.

latinismo m łacińskość /. latinista m łacinnik, latynista m. latinizzare (-nicca-) a latynizo-wać.

latino łaciński ; capire 11 - zrozumieć znak, skinienie, latitante ukrywający się, chowający się.

latitùdine / szerokość /. lato to szeroki ; bok. latomia / kamieniołom m. latóre m oddawca, niosący to. latràre n szczekać, warczeć, latràto to szczekanie ». latrina / wychodek to; — pubblica wychodek to publiczny, latta / blacha /. lattàia / mleczarka /. lattàio m mleczarz m. lattante mi/ dziecko przy piersi osesek m.

latte to mleko n; fior di — śmietana /.

lattemièle m bita śmietana /. làtteo mleczny ; via làttea / droga / mleczna, latteria / mleczarnia /. latticinio (-czi-) to potrawa z mleka.

lattièra / naczynie » na mleko, lattiffcio (czjo) to biały sok fig niedojrzałych i innych roślin podobny do mleka, lattiginóso (-dii-) mleczny.

obmyć.

lavorativo dający sią lavoratura, lavorazió

dąbowy.

modniś,

latti véndolo w sprzedający mleko.

lattonàre a kapelusz m komu wbić na głową.

lattóne m uderzenie w kapelusz, lattónzolo (-colo) m ciele n nie mające roku.

lattovàrow powidełko n aptekarskie.

lattuga / sałata /. làudano to makowiec to; opium n. làurea / stopień doktora; prèndere la ~ zdać doktorat, laureando tn doktorand m. laureare o — si r promować sią. lanreàto tn doktor tn. làuro m wawrzyn tn. lautézza (-tecca) / przepych tn, obfitość /.

làuto obfity, świetny, lava (*wa) f lawa /. lavàbile dający sią Lavabo tn umywalnia /. lavàcro m kąpiel; sadzawka /. lavagna (-nnja) / łupek tn; = tàvola nera tabliczka z łupku, lavamàno tn umywalnia /. lavanda / mycie, obmycie n. lavandàia / praczka /. lavandàio tn pracz tn ; ten oo pierze.

lavanderia / pralnia /. lavapiatti tn, inv. myjący talerze; kuchta tn.

lavàre a myć, prać; ~ pi la bocca di qualcuno obgadywać kogo.

lavàta: dare una ~ / wyprać, lavativo (-wo) m lewatywa /. lavatóio tn pralnia /. lavatura / pranie n. lavéggio (-dżjo) m garnek, kociołek to żelazny, lavoràbile (-wo-) dający sią u-prawić, obrobić, lavorànte, lavoratóre tn pracujący, robotnik tn; primo ~ starszy czeladnik tn. lavorare o i n pracować, obrabiać, uprawiać grunt.

I.-P

uprawić, óne (-dzjo-) / obrobienie w, uprawa /. lavorio tn ciągła, nieustanna praca /.

lavóro to praca, robota /; lavóri forzati tn, pl. roboty pi. przymusowe.

Lazio (-dzjo) tn Lacium n. Làzzaro (Laccaro) tn Łazarz tn. lazzaróne tn lazaron tn. lazzaretto to lazaret tn. lazzo to żart, dowcip tn; błazeństwo n.

le 1. art. /, pi; 2. pron. (dat. f, sing. i acc. /, pl.) one; jej, ona. Lea / Lea /.

leale uczciwy, zacny, rzetelny, lealtà / prawość, rzetelność /. leardo jasny, siwo-jabłkowaty koń.

lebbra / trąd tn. lebbróso trądowaty. leecąpiatti (lekka-), leccasco-délle (-sko-) to, inv. wylizy-wacz talerzy; = parassita pieczeni ar z tn.

leccàre a lizać; = adulare pochlebiać.

leccàta / lizanie n ; dare una ~

lizać

leccato przesadny, wylizany, leccatura / lizanie, pochlebstwo n, przesada /.

leccazampe tn, im. lizun, liżący, leccéto (-cze-) w las w lecchino (-lekki-) m strojniś tn.

lèccio (-czjo) tn dąb to. lecco (lekko) to przysmak, smakołyk to. przynąta /. leccóne TO łakotnik ; pochlebca tn. leccornia / łakocie pl., łakotka /, łakomstwo n.

leccume tn łakotliwość, łakocie/, lécito (-czi-) dozwolony ; farsi — pozwolić sobie.

lèdere a obrazić, urazić, lega 1. / mila/; 2./związek «, przymierze n; przy mieszanie

14

podlejszego kruszcu w monetach.

legaccio(lo) m sznurowadło n.

legale prawny, zgodny z prawem ; atti legali w, pl. akta sądowe pl. ; medicina legale / medycyna / sądowa.

legalità / prawnóść, legalność /.

legalizzare (-licea-) a poświadczyć akt.

legalizzazióne (-dzjo-)/poświad-czunie w aktu.

leganie TO węzeł, związek to, [dło n. więza-

a po-

wno n ;

wszystkie kruczki prawne, legume w warzywa, rośliny pl. strączkowe; i legumi m, pl.

na, całkiem cicho.

więzy, pęta pl. legaménto m wiązanie ; legàre ai» wiązać, legata: dare una -/ wiązać, legatàrio to legataryusz, m (ten co otrzymał zapis), legato w zapis tn. legatóre m introligator m. legatoria / introligatornia /. legatura / wiązanie n, oprawa/, więzy pl.

legazióne (-dzjo-) / poselstwo n. legge (-dèe) / prawo n ; studiar ~ uczyć się prawa; dottóre ili ~ doktor prawa w; dettar ~ przepisy wydawać, leggènda (-dzen-) / legenda, powieść. bajka /.

leggendàrio odnoszący się do podań, bajek, legendarny, lèggere a czytać, przeczytać, odczytać.

leggerézza (-recca) / lekkość, płochość, niestałość /. leggiadria / wdzięk, powab, u-rok m.

leggiadro (-dźja-) ładny, miły, powabny.

leggibile czytelny, leggibilità (-dèi-) /czytelność/, leggiero, leggèro lekki ; płochy, lekkomyślny ; alla leggiera, di leggieri łatwo, leggio (-dèio) m pulpit m. leggitóre tn czytelnik m. leggincchiàre (-dzjukkja-) bieżnie ezytać.

legionàrio (-dłjo) m legionista m. legióne / legia /. legislativo (-wo) prawodawczy, legislatóre (-dèi-) m prawodawca ni.

legislatura / okres m prawodawczy.

legislazióne (-dzjo-) / prawodawstwo n.

legittima / cześć z prawa przypadająca dzieciom po rodzicach, legittimare a uprawnić; uznać dziecko za swoje, legittimazióne (-dzjo-) / legitymowanie, uznanie n; carta di ~ karta / legitymacyjna, legittimità / prawność, prawo-witość /.

legittimo prawy, słuszny, prawny, zgodny z prawem, legna (lennja)/, pl. drzewo n opałowe.

legnàia / stos drzewa, skład drzewa to, drewutnia / legnaiuòlo to cieśla, stolarz tn. legname w drzewo n; ~ da costruzióne drzewo n budulcowe, legnare a rąbać drzewo na opał ; dać kije.

legnata / uderzenie kijem; caricar di legnate wybić, obić. legno (leunjo) tn drzewo, dre-dorózka /; le legna /, pl. drzewo n opalowe, legnóso drewniany, legulèio m prawnik tn znający

warzywa pl.

leguminóso groszkowy, strączkowy.

le! pron., / ona; Pan, Pani; dare del Lei mówić, przemawiać przez „Pan“.

lembo to brzeg sukni to, poła; brzeg to, krawędź /, kawał tn.

lemme lemme ąvv. powoli, zwffl-[brać

lemosìnàre, elemosinare « zo

lena f dech, oddech », siła, wytrwałość /. lèndine m gnida /• lene łagodny.

leniménto to złagodzenie, ulżenie n.

lenire (io lenisko) a ulżyć, uśmierzyć.

lenitivo (-wo) uśmierzający, łagodzący, lenocinio

(-prak-

[w.

(-czi-) to kojarzenie n, stręczenie n do nierządu, ponęta /.

lenóne m stręczący do nierządu, lentàggine (-dżi-) / powolność /. lente / soczewka; soczewica /; le lenti /, pl. okulary pl.t cwikier to.

lente, lentamente avv. wolny, lekki, lekkomyślny, lenteggiare (-dżja-) n być lekkim, lekkomyślnym.

lentézza (-tecca) / powolność /. lenticchia (-tikkja)/soczewka/, lentiggine (-dżi-) / piegi pl. lentigginóso piegowaty, lento powolny.

lenza (-ca) / włosień m, u wędki, wędka /.

lenzuolo to prześcieradło n. Leonardo m Leonard to.

Leone to Leon m. leóne to lew m. leonéssa / lwica /. leonino lwi. leopardo to lampart to. Leopoldo to Leopold to. lepidézza (-decca)/żartobliwość/. lèpido żartobliwy, lepre / zając TO. lepròtto, lepracchiótto kjot-) m zajączek m. lèrcio (-czjo) brudny, niechlujny, lesi p, r leso p, p od ledere, lésina / szydło ; skąpstwo, sknerstwo n.

lesinare n skąpić, lesineria / sknerstwo n. lesióne / szkoda, krzywda /; nadwerężenie n, obraza /.

lessńre a gotować (mięso), lessi Pj r letto p, p od leggere lèssico (-ko) m leksykon m. lesso m ugotowany; sztuka J mięsa.

lestézza (-Btecca) / lekkość, zwinność, zręczność /. lesto lekki, żwawy, rześki; = pronto gotowy; ~ di mano złodziejski, letale śmiertelny, letamàio m kupa gnoiu /, gnojowisko n.

letàme m gnój m. letàrgico (-dziko) letargiczny. letàrgo to letarg m. leticare n ~ si r kłócić się. letichino (-ki-) m kłótnik to. letlcóne (-ko-) m kłótnik m. letificare (-ka) a rozweselać, letizia (-cja)/radość, wesołość/, letta : dare una ~ prędko przeczytać.

lèttera / list to. głoska, litera/;

le belle lèttere beletrystyka /. letterale dosłowny, letteràrio literacki, letterato w literat; wy kształcony letteratura / literatura /. lettièra / łóżko m bez pościeli, lettiga / lektyka /. letto m łóżko n; = giaciglio (•czilljo) to legowisko n. lettoràto to lektorat w. lettóre to lektor m. lettura / czytanie w; libro di ~ czytań ka /, książka / do czytania.

leva (-wa) / dźwignia /; drąg to do dźwigania; lewar; pobór w; èssere di ~ musieć się stawić.

levàbile dający się usunąć, znieść, levante m wschód to. levare a zabrać; = innalzate podnieść; ~ si r wstać, levata J zniesienie, wstanie n ; wschód to.

levatoio : ponte ~ TO most zwodzony.

chart m.

smo m liberalizm m.

licen turyent tn.

licenziàre o odprawić, pożegnać, rozpuścić; - alle stampe do drulcu oddać; — si r pożegnać się.

licenzióso rozpustny, swawolny, licèo (-czeo) m gimnazyura n. licet m, inv. U6tęp, wychodek m. lichène (-ke-) m porost m. licitazióne (-czitadzio-) / licyta-cya /.

lido m brzeg m morza.

Liegi / Liege, Leodyum n. lieto wesoły, ucieszony.

levatrice (-cze)/ akuszerka, położna /.

levatura / rozsądek m ; zdolności pi.

levigàre a gładzić, levigato gładki, levrière, ~ o m lèzio (-cjo) m przesada /; udawanie v.

lezióne / lekcya /; dare una ~ dawać lekcyę.

leziosàggine (-dzi-) / przesada /; udawanie n.

lezióso przesadny, zniewieściały. lezzo (lecco) m smród m. lezzóne m plugawiec, brudas m. li 1. art. m pi. ;    2. pron. m pi.

oni, ci.

Il avv. tam, tu; Il perli natychmiast; ero lì per...(*n/.) miałem właśnie zamiar; ^iù di li prawie ; di IX a pochi giorni kilka dni później, libagióne (-dżjo-), libazione (-dzjo-) / libacya / ; wielkie picie w; fare troppe libagióni pić dużo.

Libano m Liban to. libare a pić. libbra / funt m. libéccio (-czjo) m wiatr południowo-zachodni,, libellista to autor m paszkwilu, libèllo m paszkwil m. liberàle szczodry, hojny, ludzki, wolnomyślny; arti liberali / pi. sztuki pi. wolne, liberalésco (-sko) liberalnie czyniący, liberali:

liberalità / hojność, szczodrość /. liberàre a uwolnić; Dio liberi!

Miech Bóg strzeże, liberatóre m (/ -trice) oswobo-dziciel m.

liberazióne (-dzjo-) / uwolnienie n.

libèrcolo (-ko-) m książeczka /. lìbero wolny; stato — to stan wolny, bezzenny.

libertà / wolność /; méttersi

*n — rozgościć się. libertinàggio (-dijo) m rozwiązłość, rozpusta /. libertino to rozwiązły, rozpustnik m.

libèrto m wyzwoleniec, libidine / lubieżność /. libidinóso lubieżny, libra / waga /.

libràio, libràrio m księgarz m. libràre a ważyć, odważyć; ~ si r ważyć się.

libràta / uderzenie n książką, libreria/biblioteka; księgarnia, szafa / z książkami, librettista m piszący tekst opery, librettom książeczka; książeczka wkładkowa kasy oszczędności, tekst opery, libro m książka /. liceale (-cze-) gimnazyaJny. licènza (-czenca)/ pozwolenie « ; = licenziaménto m uwolnienie, odprawienie ze służby ta; = sfrenatézza (-tecca) / swawola, rozpusta /; = licenziosità/swawola, rozpusta/; —liceale egzamin dojrzałości m; matura /; esame di — egzamin dojrzałości m ; prèndersi troppe licènze pozwalać sobie za dużo.

licenziaménto m odprawienie, przegnanie, rozpuszczenie n. ziàndo (-ezendzjan-) ta abi-

lieve lekki.

lievitàrea in kwasić, zaczyniać, lièvito m kwas, zaczyn to. liga mento mwiązadło ; ścięgno n. ligamentóso scięgnisty. ligio (-dzjo) służalczy, niewolniczy ligneo drewniany, lignite (linnjte) / węgiel m brunatny.

Liguria / Liguryja /. ligure liguryjski, lilla / fiołkowy, liliowy ; bez. lillipuziano (-dzja-) m liliput to. lima / pilnik, napilnik m. limàccio (-czjo) m muł m ; błoto n. limaccióso mulisty, błotnisty, limare a piłować, pilnikiem gła-. dzić.

limatura / opiłki pi. limbo m przedpiekle n. limitàbile dający się ograniczyć, odgraniczyć.

limitàre l. a ograniczyć, odgraniczyć, określić; 2. sosł. m próg to. limitatézza (-tecca)/ ograniczoność /.

limitativo (-wo) ograniczający, ścieśniający, określający, limitazióne (-dzjo-) / ograniczenie, określenie n. limite to granica /. limitrofo pograniczny, ościenny, limo m muł m; błoto n. limonàio to sprzedający cytryny, limonata / limonijada /. limóne to cytryna/; drzewo cytrynowe n.

limosina v elemòsina, limóso mulisty, błotnisty, limpidézza (-decca) / czystość / płynu, limpido czysty.

linaiuòlo m handlarz lnu; czeszący m len.

lince (-oze) / ryś, ostro widz m. lincèo rysi, ostrowidzowy.

Lineò! to pi. : Accadèmia dei ~ akademia umiejętności, lindézza (-deoca), lindùra / schludność / lindo schludny, linea / linia /.

lineaménto m ~ i m pl. rysy twarzy; linie nakreślone pl. lineare 1. liniowy ; 2. « liniować, lineétta / linijka /. linfa / limfa /. linfàtico (-ko) limfatyczny. lingua f język m; = idiòma tn język w; narzecze n; ~ di terra wystający kawałek ziemi, cypel m ziemi; ~ parlata język konserwacyjny to; ~scritta język piśmienny m; l’ho sulla punta della ~ mieć na koć cu języka.    [zyk to.

linguàccia (-czja) / złośliwy ję-linguacciuto (-czju-) gadatliwy;

gębacz, krzykacz w. linguàggio (-dzjo) to mowa, sposób wyrażenia się. linguàio to pedant, purysta w językowy.

linguale językowy, linguétta / języczek to. linguista to lingwista (studyują-cy języki) m.

linguistica (-ka)/ lingwistyka/, linguistico lingwistyczny, liniménto m maść rzadka do wcierania.

lino m len to; di ~ lniany, płótno n.

linséme m siemię n lniane, liocòrno to jednorożec to. lionato płowy, żółtobrunatny. Lióne / Lyon to.

Lipari /pl. wyspy lipaiyjskie.pl. Lipsia / Lipsk m. liquefare (io likuefaczjo) a topić, roztopić, skroplić; ~ sì r stopić się, skroplić się. liquefazióne (-dzjo-) / topienie, skroplenie n.

liquidare a likwidować; strwonić pieniądze.

liquidazióne / likwidacya; wy-sprzedaż /.

liquidità (-kui-) / płynność, eie-liquidomplynny; płyn w; ciecz/, liquirizia (-cja) / lukrecya /. liquóre m płyn, ciecz/; likier to. liquorista m sprzedający likiery, lira / lira /. lirica (-ka) / liryka /. lirico (-ko) liryczny.

Lisbóna / Lizbona /„ lisca (-ska) / paździerz m; ość / ryby; avere la ~ szepłenić. liscézza (-szecca) / gładkość /. liscia (-szja)/gładzidło; żelazko do gładzenia (prasowania) ». lisciare a gładzić ; == abbigliare (-llja-) ubierać sie stroić sie; czyścić; ~ qualcuno sohlebiać komu*    una lisciata =

linciare.

lisciatura / gładzenie, czyszczenie, strojenie sie ; pochlebstwo ». liscio (-szjo) gładki; szminki, bielidła; passarla liscia gładko sią z czego wywinąć, lisciva (-sziwa) / ług w. liscóso (-sko-) ościsty. lista / pas, smuga J, prążek w; = elenco (-ko) to spis, lista/; ~ civile lista cywilna/; ~ dei cibi jadłospis to. listare a obszyć galonami, szamerować; listato a bruno z obwódką żałobną, listino to lista /; ~ di borsa arkusz z kursami giełdowymi, lite /spór to, kłótnia, sprzeczka/, litigare, leticare n prawować sią, pieniąc jsie, sprzeczać sią. litigio (-dżjo) m spór to,, zwada, sprzeczka, kłótnia /. litigióso pieniacki, kłótliwy, litografare « litografować. litogràfico (-ko) litograficzny, litògrafo to litograf to. litro to litr m.

littoràle nadbrzeżny, nadmorski, littóre to liktjr w.

Lituània / Litwa /. lituano to litewski ; Litwin to. liturgia (-dżia) / liturgia /. litùrgico (-dziko) liturgiczny.

liutista to lutnista to. liuto to lutnia /. livellaménto m niwelowanie ». livellàre a niwelować, livellano (-wel-) w dzierżawca; dzierżawny m.

livellatóre m miernik, niwelujący ziemią to.

livello to pòziom m, płaszczyzna / pozioma; ~ del mare powierzchnia / morza, lividastro siny, sinawy, lividézza (-decca) /, lividóre m, lividura / siność, sinica /. livido siny, zsiniały.

Livónia / Inflanty pi. livóre (-WO-) to zazdrość, zawiść/, livrèa / liberya /. lizza (licea) / ostrokół to, szranki pl.i granica /, plac m walki lo 1. art. m, sing. ; 2. pron. aec.

w, sm^. ten; tego, to. lobato zrazowaty, płatowaty, lòbbia / rodzaj miękkiego kapelusza.

lobo to płat, zraz to. locale 1.miej sco wy; 2. sost. m lokal m, przestrzeń /. località / miejscowość /. localizzare (-kalicca-) a umiejscowić, lokalizować, locànda / gospoda /; est ~ do wynającia.

locandière m właściciel gospody, gospodarz m.

locatàrio to lokator, odnajmu-jący to.

locativo (-wo) czynszowy, dzierżawny.

locatóre to lokator, odnajmu-

jący m.

locazióne (-kadzjo-)/umieszczenie, położenie; nającie, wyna-» jącie komu. loco v. luogo, locomòbile to lokomobila /. locomotiva (-wa)/lokomotywa/, locusta (-ku-) / szarańcza /. locuzióne (-dzjo-) / sposób mówienia.

e n.

»«.

iodàre a chwalić, wielbić; ~ si

di mio być zadowolonym

* kogo.

lodatóre m chwalca m. lode / chwała /. lodévole (-WO-) chwalebny, lodo m wyrok m polubowny, lódola / skowronek m.

Lodovico (-wiko) m Ludwik m. loffa, lòffia / bździna /, pier-dnięci

logaritmo m logarytm m. lòggia (-dżja) / ganek, balkon otoczony słupami, przykryty krużganek m; ~ massonica łoza masońska /. loggiato m arkada /. loggióne m galerya /. lògica (-ka) / logika /. lògico (-dziko) logiczny; logik m. lòglio (lolljo) to kąkol to. logogrifo to logogryf to. logorare a zużyć, sponiewierać, wyszarzać ; ~ si r trapić się, męczyć się.

lógoro zużyty, wytarty, skołatany; zużycie n. lòia / plugastwo n, brud m. lolla / plewa /.

lombaggine (-dżi-) / ból w krzyżach, postrzał nu Lombardia / Lombardya /. lombardo lombardzki. lombata / kawałek m z lę-dźwiów; cąber m, polędwica/, lombo m lędźwie pl. ; cąber w. lombricàio (-ka-) to brudne, plugawe miejsce w, jama /, gniazdo n.

lombrico m glista, dżdżownica /. londinése TO i/londyński; mieszkaniec Londynu.

Londra / Londyn to. longànime cierpliwy, pobłażliwy longanimità / cierpliwość, powolność, pobłażliwość /. longevità (-dżewi-) / długowieczność /.

longèvo długowiozny.

longitudine (-dżi-) / długość geograficzna /.

lontananza (-ca) / oddalenie n, odległość /.

lontano daleki, oddalony, lontra / wydra /. lonza (-ca) / ryś, ostrowidz m. loppa / plewa /. loquace (-kuacze) gadatliwy, wielomówny.

loquacità (-czi-) / gadatliwość, wielomówność /. loquèla / język m, mowa /. lordare a zanieczyszczać lordo brudny, zanieczyszczony, niechlujny; peso ~ ta ciężar brutto czyli ciężar ogólny z opakowaniem.

lordume m brud m, plugastwo n. lordura / brud ni, niechlujstwo n. Loréna / Lotaryngia /. lorenése mi/ lotaryński. Lorénzo (-co) to Wawrzyniec tn. lorica (-ka) / pancerz, kirys m. loro pron. pl,, inv. oni, ich, im. Losanna / Lozanna /. losco (-sko) krótkowidz, zezujący loto m kał rn, błoto n, kit »n. lotta / walka /. lottare w walczyć, lottatóre m zapaśnik m, lotteria / loterya /; bigliétto della ~ los 7w.

lotto to loteTya / liczbowa;

numer m wygrywający. Lubćcca (-bekka) / Lubeka /. Lubiana / Lubiana /. lubbióne m galerya / stojąca, lubricità (-czi-) / ślizkość /. lubrico (-ko) ślizki. lucchétto (lukket-) to kłódka /. luccicare (-czika-) n błyszczeć, połyskiwać.

luccichio (-kio) to błyszczenie, połyskiwanie n. luccicóne (-cziko-) m duża łza lùccio (-czjo) rn szczupak m. lucciola / robaczek m świętojański.

błyszczący.

. _    .    [czoy.

lupanare to burdel, dom to publi-lnpicino (-czi-) m wilczek tn. lupino wilczy, lupo m wilk m. lùppolo m chmiel m. lurco łakomy, żarłoczny, luridézza (-decca) f brud m. lùrido blady, brudny.

Lusàzia (-cja) / Łużyce pl. lusco (-sko) zezujący; fra U -e il brusco przy zmierzchu, lusinga / pochlebstwo » ; = speranza i-ca) / nadzieja /.

luce (-cze) / światło n; dare, méttere alla ~ urodzić, sa świat przyjść; venire alla — na świat przyjść, lucènte świecący, lucèrna / lampa / olejna; kaganek tn.

lucernàrio m światło n z góry. lucèrtola / jaszczurka /. lucherino (-ke-) m czyżyk m. Lucia (-ozia) / Lucy a /, lucidare a przerysować przez papier przeźroczysty; polerować, świecić się. lucidézza (-czidecca), lucidità / blask rn, jasność /. lùcido świecący, czysty, jasny, polerowany.

Lucifero m Lucyfer m. lucignolo (-czinnjo-) m knot TO. lucrare n zyskać, lucrativo (-wo) zyskowny, lucro m zysk rn. lucróso przynoszący zysk. luculliano (-kul-) lukulusowski. ludibrio m pośmiewisko, urągowisko ». ludo to gra /.

lue/zaraza/, syfilis/; ~ venerea syfilis m.

lùglio (-lljo) m lipiec to. lùgubre ponury, posępny; żałobny.

lut pron. m sing. on, go.

Luigi (-dżi) w Ludwik m; luigi d* oro luidor mi. •

Luigia, Luisa/Ludwika, Luiza/. Inmàca (-ka) / ślimak, m. lumàio vi zapalający latarnie, lume m światło », blask m ; far ~ świecić ; lumi pl. bogowie pl. lumeggiare (-dzja-) a przycie-niac, cieniować.

lumièra / świecznik, pająk tn. luminàre m gwiazdy pl. słońce i księżyc.

luminària, laminazióne t-czjo-) / oświetlenie », wiele świateł zapalonych, luminóso świecący,

Inna / księżyc to ; ~ dl Miele

miesiąc miodowy, lunare księżycowy.

Innàrio m kalendarz m. lunàtico (-ko) lunatyk; kapryśny, zmienny m. lunato księżycówaty. lunazióne (-dzjo-) f przeciąg czasu od nowiu do nowiu, lunedì to, inv. poniedziałek to; ~ grasso poniedziałek karnawałowy.

lunétta / luneta /; półokrągłe okno ».

lungàggine (-dii-) / długa mowa ; = lentézza (-tecca) f powolność /.

lungaguàta(-nnj a-)/długa mowa. lunghésso (-ges-) aw. wzdłuż; lunghézza (-gecca) / długość /. lungi (-dżi) aw. daleko, lungo 1. prep. wzdłuż; 2. agg. m długi; = lento powolny; 3. sost. m długość / ; 4. aw. długo ; al più lungo najpóźniej ; saperla lunga być chytrym, przebiegłym.

luogo m miejsce n; posto m miejsce n; ~ còmodo ustęp, wychodek to;' avére ~ mieć miejsce ; in primo—po pierwsze ; in luogo di... (in/.) zamiast, luogotenènte tn namiestnik vi ;

~ colonnèllo podpułkownik m. luogotenenza (-ca) / namiestnictwo n. lupa / wilczyca /.

ca t/i .

lusing&re a pochlebiać; ~ si r oddawać się zwodniczym na-dsiejom, łudzić się. lusingatóre m pochleb lusinghévole(-gewo-),lusighiéro pochlebiający, pochlebny, lussàre a zwichnąć, lussazióne (-dzjo-) / zwichnie-nie u.

Lussemburgo m Luksemburg m. lusso «ł zbytek, przepych m; edizióne di ~ wydanie w zbytkowne.

lussureggiante (<dżjan-) zbyt bujny, oddany zbytkom, lussureggiare n lichwa się trudnić, oddać się rozpuście, rozkoszom.

Inssuria / rozwiązłość /. lussurióso rozwiozły, lustra / jama /; szyderstwo; bielidło n.

lustràreai» oświecać,błyszczeć, czyścić ; — qualclino pochlebiać komu.

lustrascarpe (-skar-), lustrasti-vàli (-wa-) m, iwo. czyszczący buty.

lustrata : dare una ~ / czyścić, lustratóre m ten co gładsi, poleruje.    [rowanie n.

lustratura / czyszczenie, pole-lustrmo m błyskotki, świecidła pl. jedwab m świecący aie. lustro 1. czysty; ,błysk, połysk;

2. w przeciąg m pięciu lat.

luteranésimo, luteranismo m

luteranizm m. luterano m luteranin m.

Luterò m Luter m. lutto m żałoba /; ~ pubblico żałoba / publiczna, luttuóso smutny, żałobny, lutulènto błotnisty, zabłocony.

M.

ma cong. lecz, ale; non c’è ma che tenga tu nie ma żadnego gadania.

macabro straszny ;

danza màcabra / taniec szkieletów, macàcco (-kakko) m koczkodan, magot (małpa).

Maccabèo m Màchabeusz m. maccào (makkao) m mączek (gra w karty).

maccheronata (makke-) / jedzenie makaronu, maccheróni m pl. makaron m. maccherónico (-ko) makaroni-czny; latlUO ~ m łacina / kuchenna.

màcchia (makkja) / plama /; krzaki, zarośle pl. ; alla ~ potajemnie.

macchiare a poplamić, splamić, macchiato cętko wany, pstry, w plamy.

macchiétta f oryginał m, karykatura f.

màcchina / maszyna /. macchinare a in knuć, knować, macchinàrio to budynek, gdzie się znajdują maszyny; maszyny pl.

macchinatóre m knowacz, intrygant m.

macchinazióne (-dzjo-) / knowanie n, 6pisek m. macchinismo (raakki-) m mechanizm to,

macchinista vi maszynista m. macèdone mif macedoński;

Macedończyk m.

Macedònia / Macedonia /. macellàio (-czel-) m rzeźnik m. macellare a zarzynać, macellazióne (-dzjo-) / zarzynanie n.    nie n.

macelleria / rznięcie, zarzyna-macèllo m rzefira /. macerare (-cze-) a rozmiękczać, moczyć w czerń; ~ si r strawić się; umartwiać się. macerazióne (-dzjo-) / macero-wanie, moczenie, rozmiękczenie umartwienie n.

macèria/murowisko », gruzy pl. màcero wymoczony, kruchy, wyczerpany.

macigno (-czinnjo) w kamień, głiz to.

macilènto wybladły, wychudły, macilènza (-ca) / chudość /. màcina / kamień to młyński, macinare (-czi-)amleć ; rozcierać, macinato m mie wo n; tassa sul ~ podatek od miewa, macinatóre to rozcierający farby, macinatura / mełcie, mielenie, rozcieranie ».

macinèllo to młyn, do mielenia farb.

macinino to młynek m, do mielenia kawy.

maciùlla (-czjul-)/cierlica, międlica /.

maciullare a międlić len. macolàre ( ko-) a gnieść, wyciskać, siniec wywołać, stłuc przez uderzenie, màcolo stłuczony, zgnieciony, madama / łaskawa Pani. madamigèlla (-dżel-) / Panna, Panienka /.

Maddalena / Magdalena /. màdia / dzieża /. madiata / dzieża pełna zaczynionego ciasta, màdido mokry, wilgotny. Madonna / Madonna; pani, dziedziczka /.

madonnina / mały obrazek Madonny.

madornale macierzysty; główny, największy.

madre / matka /; ~ badéssa przełożona klasztoru, ksieni /. madreggiare (-dżja-) n wdać się

w matkę.

madreperla / macica /perłowa, madrevite (-wi-) f macica gwintowana. mutra /. madrigale to madrygał to. madrileno mieszkaniec Madrytu, madrina / matka chrzestna /. maestà / majestat to; Vostra ~ Najjaśniejszy Pan to. maestosità / majestatyczny wy* gląd to.

maestóso majestatyczny, maèstra / nauczycielka /. maestrale to wiatr to północno-zachodni.

maestrànza (-ca) / cech to, bractwo n.

maestrévole (-wo-) mistrzowski, maestria / mistrzowstwo n, biegłość /.

maèstro to mistrz m ; libro ~ księga główna; ~ di scuola nauczyciel to ; ~ di cappèlla kapelmistrz to. mà(f)fia / mafia /. mafióso członek m mafii, maga / czarodziejka /. magagna (-nnja) / wada, skaza /; kalectwo », ułomność /. magari! int. nawet, magazzinaggio (-gaccinadżjo) to składowe.

magazziniere magazynier, dozorca to składu.

magazzino m skład, magazyn to;

~ di mode magazyn m mód. maggése (-dże-) majowy ; odłóg, ugór to.

màggio (-dżjo) to maj to. maggiolata / pieśń / majowa, maggiolino to chrabąszcz to. maggiorana / majeranek m. maggioranza (-ca)/większość/, maggioràsco (-sko) TO majorat to. maggiordòmo TO marszałek dworu TO.

maggióre większy; il — największy; ~ d’età starszy; stato ~ sztab to janeralny; i maggióri to, pl. przodkowie pl. maggiorènne pełnoletni.

ma

m.

maggiorènti m, pl. starsi pi., starszyzna /, przedniejsi panowie pi.

maggiormente avv. więcej, tem wiecej, bardziej, già (-diia) / magia /, czary pi. Magiaro tn Węgier, Madziar m. magico (-ko) czarowny, czarujący ; bacchétta magica / rósz-czka / czarodziejska, magistèro (-dèi-) ro urząd m ; = maestria/mistrzowstwo, dzieło mistrzowskie n; scuola di ~ seminaryum n nauczycielskie, magistrale nauczycielski ; scuola ~ / seminaryum 11 nauczycielskie.

magistrato m urzędnik sądowy ; magistrat m.

magistratura / stan sędziowski

màglia (-llja) / oko, oczko n w sieci, wyroby pończosznicze trykoty pl. ; a ~ siatkowaty; fare la ~ robić pończochy, magliétta (-lljet-) / uszko w, dziurka /.

màglio (-11 jo) m miot m wielki, baba /, kafar m. magliólo m szczep winny m, latorośl /; sęk m w drzewie, magnanimità (mannja-)/ wielko-myślność, wspaniałomyślność /. magnànimo wielkomyślny, wspaniałomyślny, magnàno m ślusarz m. magnàte m magnat m. magnèsia (mannje-) /magnezya /. magnèsio m magnezy utn n. megnéte m magnes m. magnètico (-ko) magnesowy, magnetyczny.

magnetismo m magnetyzm m. magnetizzare (-ticca-) a magne-tyzować.

magnetizzatóre mmagnetyzerm. magnificare (mannifika-) a uś wie-tnić.

magnificènza (-czenca) / wspaniałość, świetność, okazałość/.

magnifico (-ko) wspaniały, przepyszny, okazały, magniloquènte (-kuènte) mówiący szumnie, napuszyście. magniloquènza (-ca) / szumny, napuszysty sposób mówienia, magno (mannjo) wielki, magnòlia / magnolia /. mago m mag, czarodziej m ; i tre re magi Trzej królowie pl. magógano m mahoń m. [/. magóna/ huta żelazna, hamernia magoniére m robotnik m w hucie żelaznej.

Magónza (-ca) / Moguncya /. magrézza (-grecca) / chudość, jałowość, / nizki stan wody. magro chudy; jałowy; giorno dl — dzień postny, post m. mai avv. nigdy, kiedykolwiek j non ~ nigdy; mai più nako-niec, nareszcie, naostatek; = nient’affàtto bynajmniej, żadną miarą; mai e poi mai nigdy; se mai jeżeli wogóle; che vuole mai? co on właściwie, chce? maiala / świnią /. maialata / świństwo n. maiale m wieprz m. maiolica (-ka) / majolika/. maio ràsco v. maggioràsco. maiùscola / wielka litera /. maiuscolo wielki, malaccòrto nieroztropny, nierozważny.

malachita (-ki-) / malachit m. Malaga / Malaga /. malagévole (-dżewo-) niełatwy, trudny.

malagevolézza (-lecca) / nie-łatwość, trudność /. mała gróz i a (-dzja) / niezręczność, niezgrabność /. malaménte avv. zie, nędznie, malandato opuszczony, zaniedbany.

malandrinésco (-sko) rozbójniczy, zbójecki.

[czka /. m pada

ni are

Son fatto ~ skaleczyłem się, uszkodziłem się; ho ~ a nn dito mam paleo bolący; 2. aw. śle; restar ~ rozczarować się; sentirai ~ nie dobrze się czuć.

malandrino m rozbójnik, zbójca, zabuś m.

malnnnàggio ! (-dzjo) esci, do djabla.

malanno m niedola, nędza /, nieszczęście, złe n. malària / zimnica, malarya /;

febbre di ~ gorączka/, malàrico (-ko) malaryczny, zim-niczy.

malatìccio (-czjo) chorowity, słabowity,

malato chory, malattia / choroba /. malaugurato złowrogi, złowieszczy.

malaugurio ro zła wróżba /. malavoglia (-wollja) / niechęć, nieżyczliwość /; di ~ niechętnie.

malcaduco (-kaduko) malcapitato nieszczęśliwy, malcàuto nieostrożny, malcèrto (-czer-) niepewny, malcóncio (-konczjo) zbity, wybity, wytłuczony, skołatany, malcontènto niezadowolony, malcreànza (*ca) / niegrzeczność /, brak wychowania, malcreato źle wychowany, nie-obyczajny.

maldèstro niezgrabny, maldicènte (-czen-) obmowny, obelżywy.

maldicènza (-ca) / obmowa, blu-źnierczość /.

maldispósto niechętny, nieżyczliwy.

male l. agg., m złe, choroba, strata, szkoda /; aversela, prendersela a ~ brać za złe; ~ di testa, di occhi, di denti ból głowy, oozu, zębów; ~ di petto choroba piersiowa/; ~ di choroba morska /; mi

maledétto i. p, p od maledire;

2. agg., mprzeklęty; potępiony, maledire (io malediko) a przeklinać, złorzeczyć, maledissi p, r od maledire, maledizióne (-dzjo-) / przekleństwo n.

maleducato źle wychowany, nie-sworny.

malèfico (-ko) szkodliwy, zły. malefizio (-cjo) m c/yn zbrodniczy m; = malia / czary, uroki pl.

malèrba / chwast m, zielsko n. malèscio (-szjo) słabowity, malèssere m nie ukontentowanie, niezadowolenie n. malevolènza (-wolenca) / złośliwość /. malèvolo złośliwy malfatto niekształtny, brzydki, potworny.

malfattóre m złoczyńca m. malférmo niestały, nie tęgi, chwiejący się.

malfidato nieufny, niedowierzający, podejrzliwy, malgarbo m niezręczność, nie-zgrabność /.

malgrado aw. mimo, pomimo, wbrew czyjej woli; mio, tuo, SUO ~ wbrew mojej woli. malia /. oczarowanie n. maliarda / czarownica /. maliardo m czarownik m. malignare (-nnja-) » złośliwe uwagi robić; złościć się. malignatóre m zły język m malignità złość, złośliwość /. maligno (-nujo) złośliwy ; zły człowiek.

malinconia (-ko-)/ melancholia/, malincònico (-ko) melancho-liczny.

malincuòre (-kuo-): a ~ aw. niechętnie.

malintCnzionàto ( dzjo-) źle myślący, podejrzliwy.

malintéso żle zrozumiany.

malfzia (-cja) / złość /; = astùzia / chytrość /; fortel, podstęp to.

malizióso złośliwy, 2ły; przebiegły. chytry.

malleàbile dający się kuć, klepać, malleabilità /zdolność rozpłaszczania się, klepania pod młotem, mallèolo m kostka j u nogi. mallevadóre m ręczyciel m; stare ~ dać rękojmię, poręczyć za kogo

mallevadoria, malleveria (-we-) / rękojmia, poręka /. mallo m łupina / zielona na orzechu włoskim, malmenare a źle się z kim obchodzić.

malnato niskiego pochodzenia, źle wychowany, malnòto mało znany, mało zły.

malòcchio (-lokkjo) m zły wzrok m; złe wejrzenie n. malóra / zguba /; zepsucie n. andare, mandare in — zniszczyć. va’alla — niech cię djabli wezmą

malóre w choroba/; improvviso — słabość/; niezdrowie n; malpràtico (ko) niedoświadczony.

malsano niezdrowy, malsicuro niepewny, niebezpieczny.

malsoddisfatto niezadowolony, malta/ zaprawa / wapienna =-.

wapno z piaskiem, maltalento m złośliwość /. maltèmpo m niepogoda, maltése maltański, malto m słód m. maltòlto wydarty, złupiony. maltrattàménto m złe obejście się, złe traktowanie, maltrattare a źle się z kim obchodzić, maluccio (-czjo) dosyć źle. malumóre m zły humor m ; rozstrój m; przygnębienie n. malva (-wa) / malwa /.

malvàceó (-creo) malwowaty. malvagio (-dzjo) zły; niegodziwy, malvagità / złośliwość, niego-dziwość /

malvasia / małmazya / (wino), malveduto, malvisto (-wi-) nie-lubiany; źle widziany malversazione (-dzjo-) / sprzeniewierzenie n.

malvivènte to i/złoczyńca, zbrodniarz, źle żyjący m. malvolentièri aw. niechętnie, malvolére l. a nienawidzić; farsi ~ da qualcuno przez kogoś stać się nielubionym ; 2. sost.m niechęć; nie-nawiść/. mamma / mama, matka /. mammalucco (-lukko) m ma-meluk to.

mammamia/ niewiniątko w, świętoszek m.

mammóna / akuszerka /. mammèlla / pierś /. mammifero ra zwierzę sące n. màmmola: viola ~ / fiołek to. mammóne? gatto ~ m mamon;

koczkodan m.    [ręką.

manata / garść /; uderzenie n manca (-ka) / lewa ręka /. mancaménto w wada/; ubytek m. mancànza(-ca)/ubytek, brakm.

In ~ dl w braltu. mancare n brakować; ~ ai vivi umrzeć ; ~di fare qualche cosa omieszkać, zaniedbać; — di paróla słowa nie dotrzymać; di rispètto uchybić; venire a - wymazać się; sentirsi ~ zemdleć.

manchévole (-kewo-) niedostateczny, niezupełny, błędny, mància (-czja) / napiwek m. manciàta / garść, pełna garść /. mancina / lewa ręka. mancino (-czi-) m lewy; mańkut m. Manciùria (-czju-) / M andżurya/. manco (ko) lewy; a mano manca na lewo ; = meno mniej ; = nemméno ani, ani razu; manco male ehe ... jest jeszcze szczęście, że.

man

mondaménto m urząd /; zlecenie, polecenie n.

mandante wysyłający; dający zlecenie, polecenie, mandare. « wysłać, wysyłać; — fuori rozsyłać, wysyłać ; ~ a dire kazać powiedzieć; ~ a prèndere przynieść kazać ; Dio ce la mandi -buona Bóg nam pomaga.

mandarino tn mandaryn m. mandata / posyłka ; kupa, gromada /.

mandatàrio tn pełnomocnik m;

mający pełnomocnictwo, mandato tn zlecenie, polecenie n; rozkaz, mandat tn; — bancàrio przekaz m bankowy; = procura / pełnomocnictwo »; ~ d’arresto rozkaz tn aresztowania.

mandibola / szrzęka, żuchwa /. mandolinata / granie n na mandolinie.

mandolinista m mandolinista tn. mandolino tn mandolina /. màndorla / migdał tn. mandorlato tn ciastko n migdałowe.

màndorlo to drzewo n migdałowe.

mandra / trzoda /. mandriano tn pędzący bydło, pastuch m.

mandritta / prawa ręka /; a — na prawo, po prawej stronie, maneggévole (-dżewo-), maneggiàbile stósowny, dogodny, powolny, maneggiare (-dżja-) a władze, kierować, sprawować, maneggiatore tn ten, który się czem trudni ; ~ di cavalli ujeżdżający konie.

manéggio (-dzjo-) tn zarząd tn;

sprawowanie czego; maneż tn. manescalco (-szalko) v. maniscalco.

manésco (-sko) podręczny, przypadający do ręki.

manétte /, pl. kajdanki ręcznepl. manfòrte m, iw. pomoc /. Manfredi to Manfred to. manganare a kulać, toczyć, zwijać, maglować manganatura f toczenie, zwijanie, maglowanie n. manganèlla: suonàr di-/ wybić, obić.

màngano tn magiel tn. mangeréccio (-czjo) jadalny, mangeria (-dże-)/złodziejstwo n. mangiàbile (-dżia-) jadalny, mangiapane m, inv. darmozjad tn. mangiaprèti tn, inv. zawzięty przeciwnik księży, mangiare a i n jeść. mangiata / obfite jedzenie, mangiatóia / żłób m. mangiatóre tn jedzący, żarłok tn. mangiatoria / złodziejstwo, zdzierstwo n.

mangime (-dzi ) m karma, pa6za/.

gióne m żarłok tn. mani tn, pl. przodkowie pl. mania / szał tn; pomieszanie n; zmysłów.

maniaco (-ko) osoba niespełna rozumu.

mànica (-ka) / rękaw tn.

Mànica / kanał La Manche, manicarétto tn przysmak tn. manichino (-ki-) m mankiet tn. u koszuli; i manichini kajdanki pi. ręczne

mànico m rączka /; rękojeść f;

trzonek tn; ucho n. manicòmio (-ko-) to szpital obłąkanych tn.

manicòtto tn zarękawek w. manièra / sposób tn; — di trattare sposób to; di — che... także, tak iż ; in nessuna ~ bynajmniej, żadną miarą, manieràccia (-czja) / narów to;

nieprzyzwoitosć /. manierato zmanierowany, wyszukany.

manieróso dobrze ułożony, grzeczny.

manifattóre m rękodzielnik to. manifattura / robota ręczna, fabrykacja, fabryka /. manifatture /, pl. towary pi. ;

czego.

manipolare

manufaktura /.

manifestare a objawić, pokazać na jaw.

manifestazióne (-dzjo-) / objawienie w.

manifèsto m widoczny, oczywisty. jawny; manifest m. maniglia (-nillja) / rączka, lę-kojeść /.

manigóldo to łajdak, łotr to. maniméttere a wziąć się do [wać.

a obrabiać, opraco-manipolatóre to obrabiający ; ~ di vini podrabiający wino. manipolazióne (-dzjo-) / mani-pulacya /; obrobienie, wyrobienie w.

manipolo m garść wziętego lub skoszonego zboża, pokos m." maniscalco (-skałko) m podkuwacz, kowal, konował m. manna 1. / manna /; 2. / snop zboża m.

mannàia f topór to katowski, mannèllo m snop, pokos zbożam. mano / ręka /; ~ di colóre barwa /; pokost m; ~d’ópera zapłata / za robociznę; dare Una ~ nieco, trochę pomódz; di mano in mano clie...podczas; fnor di ~ odległy, odleżały ; alla ~ pojedynczo, manòmetro m manometr to. manométtere a uszkodzić, nadwerężyć, napocząć, zacząć krajać.

manomòrta / dobra pl. majątek m kościelny.

manòpola / żelazna rękawica/, manoscritto to pisany; rękopis, manovàie (-wa ) m pomocnik, robotnik m. manovèlla / korba /. manòvra / manewr m ; przesuwanie n wagonów kolejowych.

manovrare a i n manewrować, manritta / prawa ręka; a ~ na prawo.

manrovescio (-weszjo) to uderzenie grzbietem ręki, na odlew, mansióne / mieszkanie n; obowiązki pl.

mansuefare a ułagodzić, obłaskawić; ~ si r oswajać się. mansuèto łagodny, cichy, spokojny.

mansuetudine / łagodność, łaskawość, cichość /. mantèca (,-ka) / pomada /. mantellina / płaszczyk to. mantèllo to płaszcz m ; pokrywka /.

mantenére a trzymać, utrzymywać.

manteniménto m utrzymanie «. mantenitóre m utrzymujący, manténni p, r manterrò fui.

mantenuto p, p od mantenére, mantenuta / utrzymanka /. mantice (-cze) m miech, mieszekw. mantiglia (-tillja) / mantyla /. manto m płaszcz m.

Mantova (-wa) / Mantua /. manuale ręczny; lavóro ~ m robota f ręczna.

manubrio m rączka, rękojeść /; trzonek m.

manutèngolo w ukrywający co, pomagający w czem złem. manutenzióne (-dzjo-) / utrzymanie n w porządku, manza (-ca) / jałówka; krowa/, manzo (-co) m wół (ciołek) m ; ~ lesso sztuka / mięsa; arròsto di ~ pieczeoń / wołajya. maomett(an)ismo w mahometa-nizm m.

maomettano to mahometanin m. Maométto m Mahomet to. mappa / mapa /. mappamóndo m mapa całego świata.    .    [n.

marachèlla (-kel-)/ oszukaństwo marame m wybiórki, śmiecie//!, marangóne m nurek m.

marsz to.

sto

ma

marasca (-ska) / trześnia, czereśnia /.

maraschino (-ski-) m likier m

z czereśni, trześni, maràsmo m uwiąd m. maraviglia v. meraviglia, marca / znak m; marka f ; ~da bóllo stempel m\ ~da giuoco marka / do gry w karty ~di fàbbrica marka / ochronna, marcare a znaczyć, naznaczyć ;

= bollare stemplować, marcatóre (-ka-) to ten co znaczy, markier to.

marcatura / znaczenie, stemplowanie n.

marchésa (-ke-) / margrabina/, marchesàto m margrabstwo n. marchése to margrabia to. marchiano (-kja-) potworny, marchigiàno (-kidżja-) pochodzący z Marchii, màrchio (-kjo) m znak w ; piętno n; stempel to. màrcia (czja) / marciapiède m bruk, peron m na stacyi kolejowej, marciare n maszerować, marciata / marsz, pochód to. màrcio (-czjo) zgniły, zbutwiały ; aver torto ~ całkiem mieć niesłusznie.

marcióso ropiasty, ropny, marcire (io marczisko) n gnić, zropieć. zbutwieć, marcitura / zropienie w. marciume m zgnilizna, ropa /. marco m marka /.

Marco m Marek to. mare m morze n ; gente di ~ marynarze, żeglarze pl. marea / : alta ~ przypływ to morza ; bassa~ odpływ to morza, marémma / kraj to nadmorski bagnisty; pomorze n. maremmano m mieszkaniec kraju nadmorskiego; nadmorski, maremòto m trzęsienie n ziemi wraz z wezbraniem morza, marena/ lemoniada wiśniowa/.

maréngo m napoleondor m. maresciàllo (-szjal-) m marsza* łek; wachmistrz m karabinierów, marétta/ lekka fala/ na morzu, marezzare (-recca-) a marmur-kować, tladrować, cętkować. marezzatura / fladrowanie, całkowanie, marmurkowanie n. marézzo (-recco) m flader na drzewie, słój, mar murek m. margherita (-ge-) J perła ; krotka /.

Margherita / Małgorzata /. marginale (-dżi-) brzeżny, na marginesie zapisany, marginàre a karbować, margi-nesować.

màrgine to brzeg m, krawędź/, margines m.

margòtta / latorośl /, przegięta i zakopana w ziemię, ażeby się przyjęła.

rgràvio (-wio) to margrabia to. Mana / Marya /.

Marianna / Maryanna /. mariano : mese ~ to miesiąc majowy TO.

mgrina / morze n ; brzeg morski; obraz m z widokiem morskim.

marinàio, marinàro m marynarz, żeglarz to.

marinara / płaszcz TO marynarski; cappèllo alla ~ kapelusz marynarski »». marinare a marynować, marinarésco (-sko) okrętowy, morski, marynarski, marino morski; ospizio~m przytułek dla marynarzy, lecznica dla dzieci nad morzem; orso — m niedźwiedź m morski.

Mario to Maryusz m. marioleria / szachrajstwo, szalbierstwo n.

marionétta / maryonetka /; teà-tro delle marionétte teatr m maryoneteic.

marionettàta/ komedya/;teatr lalek to.

maritàbile zdolny do ożenku, maritale małżeński, maritare a żenić, ożenić, wydać za raą$, maritato ożeniony, marito m mąż, małżonek m ; andàre a~; prèndere ~ ożenić

maritòzzo (-tocco) m rodzaj ciastka, placka z rodzynkami, marittimo morski, nadmorski, mariuólo m oszust, łotr m. marmàglia (-mallja) / motłoch m; hołota /.

marmare a zrobić zimnym jak lód, zamrozić.

marmàto zimny jak marmur, jak lód.

marméggia (-dżja) / robak wywołujący gnicie mięsa, marmellata / marmeiada /. marmifero zawierający marmur, marmista tn robotnik to zajęty obrabianiem marmuru, marmitta / kociołek m do gotowania mięsa.

marmittóne to niezdatny człowiek m.

marsina / frak m. Marta Marte

marmo m marmur m. marmòcchio (-mokkjo) to dzieciak to, młode n. marmòreo marmurowy, marmorizzare (-ricca-) a mar murkować.

marmòtta / świstak m. marna f margiel to. marnàre a marglować. marocchino (-rokki-) m cienki safian w.

Marócco (-rokko) ** Maroko, maróso m fala/, bałwan m morski, marra / motyka / marcino TO zdrajca, wiaro-

łomoa m.

marco echino ▼. marocchino, marróne l. kasztanowaty; 2. m

/ Marta /.

m Mars m ; campo di ~ plac ćwiczeń wojskowych to. martedì m, mu. wtorek tn. martellaménto m kucie n młotem.

martellàre a bić, kuć młotem,

klepać.

martellata/uderzenien młotem, martèllo m młot m ; sonàre a — dzwonić na gwałt, martinàccio (-czjo) tn ślimak m

ogTodowy.

martinéllo m drąg m; dźwignia /; lewar m.

martinicca (-nikka) / hamulec ni u wozu.

Martinom Marcinm;estàte/dl San ~ babie lato n. màrtire m męczennik to. martirio to męczeństwo n. martirizzare (-ricca-) a męczyć, umęczyć.

martirològio (-dżjo) TO martyrologia /.

martora / kuna /. martoriàre a katować, męczyć, martóro m tortury, katusze pl., męczeństwo n.

marzapàne (-ca-) m marcepan to, marzeggiàre (-cedżja-) n mówi się o pogodzie marcowej, marziàle marsowy, wojenny ;

legge ~ / prawo n wojenna, marzo (-co) m marzec «.

marzòcco (-ko) m lew wykuty

z kamienia, ulany z bronzu ; bałwan, cymbał m. mascalcia (-Bkalczia) / kowalstwo, konowalstwo n. calzóne

(-cone) m drab, ląj-

Maniglia (-sillja) / Marsylia /. marsigliése mieszkaniec Mar

sylii.

mas

dak, łotr w*.

mascèlla (-szel-) / szczęka /; ~ inferióre, superióre szczęka dolna, górna /.

mascellàre szczękowy; dente ~ ~ to ząb m trzonowy, màschera (-zke-) / maska /. mascherilo to sprzedający maski.

L-P

a matę-

mascherare a maskować; osłaniać, zakrywać, mascherata / maskarada /. mascheróne m duża maska /. maschiézza <''8kjecca)/meskość/. maschile męski.

màschio (-skjo) m męski, samczy ; == virile mężny, dzielny, odważny; = nomo mężczyzna m. maschiòtto m silny chłopak m. maschollno męski, masnada / oddział m, zbrojnych ludzi, zgraja, banda /. masnadière m zbójca, rozbójnik m.

massa / kupa /. massacrare a wy siec, wymordować.

massacro m rzeź /, wymordowanie n.

massàggio (-dżjo) m masaż m. massàio vi, -a /człowiek gospodarny, oszczędny ; gospodarz m, gospodyni /. massèllo m bryła /. messoria / folwark w, gospodarstwo n, oszczędność/; ^mezzadria (mecca-) / dzierżawa /, z której połowa dochodu przy*-pada właścicielowi gruntu, a druga połowa dzierżawcy, masserizia (-cja) / sprzęty domowe pl.

massicciare (-czja-) a szutrować, massicciata / szutrowanie n. massiccio (-czjo) pełny, nie wydrążony, masywny, piassima/zasada, reguła/; per~, In ~ zasadniczy, massimaménte, màssime avv.

szczególniej, głównie, zwłaszcza. Massimiliano m Maksymilian m. màssimo największy, masso m skała /; głaz tn, opoka /.

massóne v. framassóne. mastèllo m ceber, kadź, putnia/, masticàbile (-ka-) dający się żuć. masticàre a żuć. masticazióne (-kadzjo-)/żucie n.

màstice (-cze) m mastyks m. mastiettàre a przybić zawiasy, okuć drzwi.

mastiettatura / okucie, przybicie n.

mastiétto m hak «?, zawiasa /. mastino m kundel, pies gończy, pies samiec m.

mastadónte m mastodont m (słoń przedpotopowy), mastodòntico (-ko) kolosalny, mastro w majster, pan, mistrz m\ libro ~ księga główna, matassa / motek m, coś zawi-kłanego, zmotanego. matemàtica(-ka) / matematyka/, matemàtico (-ko)m matematyk m materassa f materac m. materassàio m wyrabiający materace.

materia / materya /; — mèdica nauka o lekach, lekoznaw-stwo n; ~ prima surowiec m; entrare in ~ zacząć o czem

mówić.

materiale materyalny; materiali m, pl. materyaiły. materialismo m materyalizm m. materialista m materyalista m. materialità / materyalność /; ~ d’ un atto stan rzeczywisty, faktyczny.

materializzàre (-licea-) ryalizować. materialmente avv. materyalnie, rzeczywiście.

materialòne niezgrabny, nieokrzesany.

maternità / macierzyństwo n; ospizio di ~ zakład m dla rodzących.

matèrno macierzyński; zio ~ m wuj (brat matki) m.

Matilde / Matylda /. matita / ołówek w; ~ rossa o-łówek czerwony, matrice (*cze) / macica /. matricida(-czi ) m matkobójcant. matricidio m matkobójstwo n. matricola (-ko-) / matrykuła /.

mattutino poranek, ranek; poranny m.

matricolare o matrykułować, wpisać do matrykuły, matricolato wierutny ; farbo ~m szelma, łotr m.

matrigna (-trinnja) / macocha/, matrimoniale małżeński, matrimònio m małżeństwo n;

celebrare il — odbywać ślub. matròna / matrona /. matronale tyczący się matrony. matta / obłąkana /. mattacchione (-takkjo-) m wa-ryat, zwaryowany dureń w. mattadóre to matador m. mattana f usposobienie n, kaprys to, znudzenie n.

mattarello, matterello to szaleniec, pałogłowiec m. mattatóio m podwórze dla bydła n.

matteggiare (-dżja-) nbzikować. Mattéo m Mateusz m. matterèllo głupkowaty, matteria / pomieszanie n zmysłów.

mattia / obłąkanie n.

Mattia to Maciej to. mattina / rano n; qnesta~ dzisiaj rano ; domani ~ jutro rano. mattinata / poranek m; in ~ w ciągu przedpołudnia, mattinièro wczas wstający, poranny.

mattino to poranek to ; di buon ~ wcześnie rano.

matto obłąkany; gusto ~ wielka przyjemność, uciecha /; andar ~ di qualche cosa zawziąć się na co. * mattòide mi / matołek m. mattonaia / cegielnia /. mattonaio to ceglarz m. mattonato m posadzka / lub bruk m ceglan/. ' mattóne m cegła /.    .    ^

mattonèlla / brzeg m (banda) bilardu ; di ~ pośr dnia ; ~ di carbóne brykiet z węgla.

maturare a i n dojrzewać, dojrzeć.

maturazióne (-dzjo-) / dojrzewanie ».

maturità / dojrzałość /. maturo dojrzały.

Matusalèmme m Matuzalem to. mauriziàno: órdine ~ m order św. Maurycego i łazarza. Maurizio (-cjo) w Maurycy m. mausolèo m mauzoleum ». mazurca (-curka) / mazurek to. mazza (macca) / kij to, laska; pałka /.

mazzacavallo (-kawallo) m żó-raw m studzienny, mazzapicchio (-pikkjo) m pałka /, klepadło n.

mazzata / uderzenie maczugą, pałką.

mazzeràre a wrzucić do wody w worku, utopić w worku, mazzière m niosący laskę podczas uroczystości, mazzo (macco) m pęk to, wiązka /; ~ di fiori bukiet m, wiązanka / kwiatów; ~ di chiavi pęk m kluczy; ~ di carte talia / kart do gry. mazzolino m bukiecik to. mazzuola / młotek m do rozbijania kamieni.

mazzuòlo to młotek m kamieniarski.

me pron. mnie, mi ; povero me !

biedny ja!; come ~ jak ja. meato to kanał, przewód to. meccànica (mekkanika) / mechanika /.

meccànico (-ko) m mechanik to; ingegnère ~ inżynier maszynowy TO.

meccanismo to mechanizm to. Mecenate (-cze-) to mecenas, opiekun to.

meco (-ko) pron. — eon me ze mną.

medàglia (-dallja) / medal m; ~ commemorativa medal pa-i miątkowy to.

medaglière (-Uje-) m zbiór monet to.

meditare n rozmyślać, dumać,

rozpamiętywać.

meditativo (-wo) myślący, rozmyślający.

meditazióne (-dzjo-) /rozmyślanie, rozpamiętywanie w. mediterràneo śródziemny; mare M ~ to Morze n Śródziemne, mhdusa / meduza /.

Mefistófele m Mefistofeles to. mefite f zaduch m. mefitico (-ko) duszny, zapowietrzony.

megalomania/mania/wielkości. megèra (-dże-) / megera /. mèglio (-lljo) avv. i sost., m lepiej : tanto ~ tem lepiej; alla — jak najlepiej było możliwe; la mèglio è cbe... najlepsze jest, że. mela / jabłko n. melagrana / gra melagrano m dr: towe.

melanconia v. malinconia, melanite / melanit, czarny granat TO.

melanzana (-ca-) / jabłko n. melarància v. arància, melata / rzucenie jabłkiem, melato słodki jak miód. mele v. mièle miód w. melensàggine (-dżi-)/bez sensu, melènso głupi, niedorzeczny, mèlica, mèliga/gryka, tatarka/, melinite / melinit to. melissa/rojownik, matecznik to. mellifluo miodopłynny, słodki jak miód.

mellonàggine (-dżi-) / głupstwo n, głupota /. mefl)lóne tn melon to. melma / muł m. melmóso mulisty. melo TO jabłoń /. melodia / melodya /. melòdico, melodióso melodyjny, 8łodkobrzmiący.

melodramma w .melodramat to.

medaglióne m medalion to. medaglista (-dalli-) m zbieracz monet to.

medesi ni aulènte avv. tak samo. medésimo to ten sam, tenże, ta-kiż; la medésima / ta sama, taż, takaż.

mèdia / przekrój m, przecięcie n ;

in ~ przeciętnie, mediano średni, środkowy, mediante prep. za pomocą czego, przez; między, mediato pośredni, średni, mediatóre m pośrednik m. mediazióne (-dzjo-) / pośrednictwo n.

mèdica (-ka) / lucerna, dzięcie-lina /.

nat m.

zewo n grana-

medicàbile dający się uleczyć, medicaménto to lekarstwo n. medicare a leczyć, medicastro m partacz to lekarski, medicatóre w leczący, lekarz to. medicatura / leczenie n\ opatrunek m.

medicheria (-ke-) / izba, sala f opatrunkowa.

Mèdici m, pl. Medyceusze pi. medicina .(-czi-) / medycyna /;

= medicaménto to lekarstwo n. medicinale lekarski; środek lekarski TO.

mèdico (-ko) to lekarz to; matèria mćdica/nauka/o lekach;

~ militare lekarz wojskowy to;

— chirurgo operator m. medicónzolo (-koncolo)TO partacz lekarski to.

mèdio średni, środkowy, przeciętny.

mediócre mierny, mediocrità / mierność /. medioevàle średniowieczny, medioèvo (-wo) to wieki średnie pl. meditàbile majacy być rozważonym.

meditabóndo zamyślony, zadu- | melodrammatico (-ko) melodra-

many.

matyczny.

fny pl

c m;

membrana / błona f. membro w członek m. membruto krepy, memoràbile pamiętny, mcmoràndo pamiętny, memoràndum m pamiętnik, me-morrai m. mèmore pomny, memòria / pamięć /; = ricor-lànza wspomnienie n; le memòrie pamiętniki ; a ~ na pamięć; a ~ d’uomo od niepamiętnych czasów, memoriale ro przypomnienie n, nota /, memoryał to. menadito: a ~ aw. dosłownie, menare a prowadzić ; = bàttere bić, obić; ~ le mani bić się. méncio (-czjo) obwisły, słaby, menda / błąd to, wada, omyłka/, mendace (-cze) kłamliwy, mendàcio (-czjo) m kłamstwo n. mendicante żebrzący; żebrak m. mendicare (-ka-) a i n żebrać; — la vita z trudem w życiu utrzymać się.

mendicità (-czi-) / żebractwo n, żebranina /; ricóvero di ~ przytułek dla biednych, mendico (-ko) m żebrak to. mene /, pl. knowania pl.; przebieg, obrót m.

meneghino (-gi-) medyolański. meninge (-dźe) / opona mózgowa /.

meningite (-dżi-) / zapalenie n opon mózgowych, menno to rzezaniec, niemocny m. Hieno m Men to. meno aw. mniej ; a meno che chyba, byle; fare a meno di qualche cosa obejść się bez czego; venir meno omdleć, zemdleć.

menomaménte aw. bynajmniej, żadną miarą.

menomare a zmniejszyć, uszczuplić, ująć.

ménomo najmniejszy.

mensa / stół jadalny m; - sacra wieczerza/Pańska; ~ vescovile prebenda / biskupia, mensile miesięczny, mènsola / konsola /; krokszty-mensuàle v. mensile, menta / mięta /. mentale umysłowy; orazióne — / cicha modlitwa /. mentalmente aw. myślę, w myśli, mente / umysł, rozum m, pojęcie n; = memòria pamięć /; a — na pamięć; tenere a ~ zatrzymać w pamięci, umieć na pamięć; venire in ~ przychodzić na myśl.

mentecàtto (-kat-) m waryat, sła* by m na umyśle, mentire (io mentisko) ainłgać, kłamać.

mentita : dare una ~ a qualcuno zadać komu kłamstwo, mentitóre m kłamca, łgarz to. mento to podbródek to, broda /. mèntore to mentor to. mentovare a wzmiankować, nadmienić.

mentre aw. ~ che podczas; in quel — tym czasem, podczas, gdy' to się dzieje, menzionàre (-ej o-) a wzmiankować; nadmienić, menzióne / wzmianka/; -onorévole zaszczytna wzmianka; ~ d’onóre dyplomm honorowy. menzÓgna(-connja)/kłamstwo n. menzognèro m kłamliwy; kłam-- ta TO;

meramente aw. tylko, jedynie, litylKo.

meraviglia (-willja) / cud m\ — stupóre m zdziwienie w; mi fa ~ che... dziwi mnie, że; a ~ przecudny.

meravigliarsi r dziwić się. meraviglióso cudowny, niercànte (-kan) m kupie kupiecki, mercanteggiare (-dżja-) i. o : ~ qualche cosa kupczyć, sza-

odzi-

chrować ; 2. n : ~ in qualche Cosa tąrgować.

mercantéssa (-kan-) /kupcowa /. mercantile kupiecki, handlowy;

flotta ~ / flota handlowa /. mercanzia (-eia) / towar tn. mercàtom targ ra; a buon ~ tanio, mercatura / handel tn. merce (-cze) / towar m; treno merci pociąg tn towarowy, mercè /, inv. łaska; nagroda /; la Dio ~ dzięki Bogu; tua ~ dzięki twej pomocy, mercéde (-cze-) / zapłata /. mercenàrio najemny, najęty ;

soldato ~ m żołnierz najemny, merceria / towary takie jak: wstążki, tasiemki, płótna pl. ; negòzio di mercerie handel, sklep m z takimi towarami, mereiàio (-czja-) m handlujący drobnymi towarami, merdaiòlo tn domokrążca m. mercimònio (-czi-) m szachraj m ; frymarka /. mercoledì tn, ino. środa /. mercuriale rtęciowy.

Mercurio tn Merkur m. merda / łajno, gówno «. merdàio tn dół ta kloaczny. merdai nòlo m ten, co zbiera łajno na ulicy.

merdóso gówmsty, powalany łajnem, brudny, merenda / podwieczorek tn. merendàre n jeść podwieczorek, meretrice (-cze) / kurwa, nierządnica /.

meretricio (-czjo) kurwiarski. mergo tn nurek m. meridiana / zegar tn słoneczny, meridiano m południk m ; luce meridiana / światło jasne, meridionale południowy ; południowiec.

meriggiare (-dżja-) « spać, spoczywać w południe w cieniu, meriggio m południe n; gc na południowa; di bel, di pień ~ w jasny dzień.

merino m merynos m; pècora merina / o^poa /, merynos w. meritamente, meritevolmente avv. słusznie, sprawiedliwie, meritàre cr zasłużyć, zasługiwać, mèrito m zasługa /; rènder ~ di qualche cosa wynagrodzić, odpłacić; in ~ a... względem, meritòrio zasługujący na co; godzien czego.

merlatura / robota w ząbki, ząbkowanie n. merlettare a ząbkować, merlétto m koronka, taśma /; galon m.

merlo 1. m blanki na murze;

2. tn kos tn.

merlòtto m młody kos tn; gamoń, gapa n.

merluzzo (-lucco) m sztokfisz tn ;

òlio di fégato di - tran tn. mero czysty, szczery, mesata / zapłata / miesięczna, méscere (-sze-) a mięszać, nalewać do picia.

meschinità (-ski-) / nędzą /; biedactwo «; = piccolézza (pikkolecca) drobiazgowość, » drobnostkowość /. meschino biedny, nędzny, lichy ;

me ~! ja biedny, mesciàcqua (-szjakkua) / konewka / na wodę. méscita (-szi-)/nalewanie, szyn-kowanie n.

mescitóre to ten, co nalewa. . mescolàbile (-eko-) dający się zmieszać.

mescolaménto tn mieszanie n. mescolanza (-ca) / mieszanina /. mescolare a mieszać, mescolio w mieszanina /; zmieszanie n.

mescolo to mieszanina /. mese w miesiąc m. mesentèrio to krezka / trzewiów. Mesopotamia / Mezopotamia /. messa/ odrośl/; wypustek, wyrostek ta; msza /; ~ solènne suma /.

czny, me-

posta

lo mette

messaggero (-dżje-) m podanie© m

messàggio (-dżjo) m poselstwo, zlecenie n. messale m mszał m. messe / żniwo n. messère m pan m.

Messia m Mesyasz m.

Méssico (-ko) m Meksyk m. messo i. j>, p od méttere 2. m posłaniec, poseł, woźny m. mestàre a mieszać, wymieszać, mestatóio m kopyść, kopystka/. mestica (-ka) / farba stanowiąca podkład przy malowaniu, mesticàre a dać podkład na płótnie lub drzewie do malowania, mesticheria (-ke-) / handel farb, sklep m z farbami, mestichino (-ki-) tra kopyść, łopatka /.

mestierante m przemysłowiec, rękodzielnik m.

mestière tra rzemiosło, powołanie n; èssere mestièri potrzeba, być potrzebnym, mestizia (-cja) / smutek m. mesto smutny.

méstola f warzecha/; kielnia/. mestolata / pełna warzecha; pełna kielnia.

méstolo m warzecha do mieszania; tener il — być panem domu.

mestóne m kopystka / do mieszania.

mestruazióne( dzjo-)/ mèstruo m miesiączka /. méta / cel, kres tra. metà / połowa /. metafisica (-ka) / metafizyka /. metafisico (-ko) metafizyczny, metafora / przenośnia /. metafòrico przenośny, obrazowy, metàllico (-ko) metali talowy, metallifero metalowy, metallizzare (-licea-) a metalizować, w metal przemienić, inetàllo tn metal m.

metalloide m metal oid m. metallurgia(-dzia) /‘metalurgia /. metallurgico (-dżiko) metalurgiczny.

metallurgo tra metalurg tra. metamòrfosi / przemiana /. metatàrso m śródstopie n. metàtesi / przekładanie liter, metempsicosi (-ko-) / przechodzenie n ; wędrówka / dusz. metèora / meteor, twór napowietrzny tn;—lum inósa meteor, meteorologia (-dźia) / meteorologia /.

meteorologico meteorologiczny ; bollettino — m sprawozdanie n o stanie pogody, meteorologo m meteorolog tra. meticcio (-czjo) tra mieszaniec, metys m.

meticolóso nieprzyjemny, skrupulatny:

metòdica (~ka) / metodyka /. metòdico (-ko) metodyczny, metodista tra i / metodysta m. mètodo m metoda /. metonimia metonymia /; przemiana / imion, nazwisk, mètrica/metryka, budowa więr-sza /; arte ~ nauka o budowie wiersza, mètrico metryczny, metro m metr tn; ~ quadrato metr kwadratowy; —cubo metr sześcienny.

metropoli / stolica /. metropolita m metropolita m. metropolitana / główna, kolej miejska; chiesa — kościół główny, metropolitalny, méttere a kłaść, położyć, wić; — fine zakończyć; — sete dostać pragnienia; quanto me questo libro? ile Pan liczy mnie tę książkę ; — si r położyć się, postawić sie; --a letto położyć się do łóżka ; — a sedére siąść; — nn àbito wdziać suknię, ubranie; - - il cappèllo włożyć kapelusz

dom

na wszystkich ulicach; człowiek O wszystkiem mówiący, mettimale TO i / Siejący niesnaski, niezgodę, mietitóre m składacz, składający TO czcionki w stronice, mezza

wm

bnowidz to.

to (pi. le mi-

na głowę; mettiàmo che... przypuśćmy, przyjmijmy, ze. mettibócca (-bokka) to i /

(mecca) / połowa /; è sola ~ wpół biło. mezzadria/dzierżawa, / z której połowa dochodu przypada właścicielowi gruntu, a druga połowa dzierżawcy, mezzaiuòlo, mezzàdro m pół-ohłop m.

mezzaluna / półwełna /. mezzal&na j półksiężyc w. mezzina/cegła/; żagiel masztu tylnego.

mezzanino m międzypiętrze, pół-piętrze n.

mezzàno m środkowy; pośredni ;

pośrednik, stręczyciel, mezzanòtte / północ, mezzétta (mecce-) /pewna miara.

półtory kwaterki, mezzo 1. (mecco) pół ; uno e — półtora; a ~ giugno w połowie czerwca; = mèta / połowa /; per ~ przez; in ~ w środku; tògliere di ~ sprzątnąć, uprzątnąć, zgładzić; andàrne di ~ ieszać się w co, skompromitować sie ; 9. w środek m. mezzobusto m popiersie n. mezzodì, mezzogiórno m południe ».

mezzómbra / półcień m. mezzoriiiévo (-w o) m pół płaskorzeźba.

mezzosopranom mezzosopran m. mezzule (meccu-) m czop, szpunt to.

mi pron. dał. i acc. mię, mi. miagolare n miauczeć,. jęczeć, miagolata / miagolio m miau-ozenie n.

miàsnia / wyziew ^arafłiwy.

mirai. avv. wcale nie, ufo, przecież ; non è - vero to nie jest wcale prawda; non costa ~ molto przecież nie kosztuje dużo; 2. sost. f łyscozyk tn, mika /.

miccia (-czja) / lont to. miccino (-czi-): a ~ aw. bardzo oszczędny, miccio m osioł m. micco (mikko) m małpa /. Michèle m Michał m. micia f-czja) / kot m ; kotka /. micidiale (-czi-) zabójczy, micio m kot m ; kotka /. microbo m mikrob m. microcèfalo (-cze-) m mikroce-falik m; z małą głęwą. microscòpico (-skopiko) mikroskopijny, drobnowidzowy. microscòpio m mikroskop, dro-[cbleba m midólla / szpik kostny, miękusz midóllo m rdzeń to. midolióso szpikowały, jędrny, treściwy.

miei pron., pi. od mio moi. mièle m miód m. miètere a kosić, żąó. mietitóre m kosiarz, żniwiarz m. mietitrice (-cze> / kosiarka, żniwiarka (maszyna) /. mietitura / koszenie n; kośba /. migliàccio (-czjo) m bndeń z krwi wieprzowej, migliàio (milija-) gliàia) tysiące, krocie tysiączek ; un ~ circa około tysiąca, migliarini m, pl. migliaróle/, pl. srót tn ptasi.

miglio 1. (milljo) to proso nj 2.

m (pi. le miglia) mila /. miglioraménto to polepszenie, poprawienie n ; poprawa /. migliorare a poprawić; ~ «i r polepszyć się; il mtlàtO miglióra choremu lepiej, migliòre lepszy; ìI~to najlepszy, miglioria / poprawa /; polepszenie ».

tnv. krwa-

nóg) to. millesimo

milllàre v. milligrammo m miligram to. millimetro m milimetr m. milórde to ]$rd m. milza (-ca) / śledziona / mimica (-ka) / mimika /; giesta, migi pl.

ml miao (-ko) mimiczny, na migi.

m szyderca,

chem, kapustą, wieprzowiną), mingherlino (-ger-) chuderlawy. miniare a malować miniatury, miniatóre TO miniaturzysta wt.

mlgaélta (mimi jatta) / pij awka /. mignattàio »« sprzedający pijawki.

mignola/mignoli m, pi. pączki na drzewie oliwnem. mignolo m : dito — mały palec to; migràre v. emigrare.^ migratóre to wędrowny to; uccelli migratóri m, pi. ptaki wędrowne pi. milanése medyolański.

Mil&no / Medyolan m. miliardo m miliard to. miliare : febbre ~ / prosówka, gorączka / z wysypką ;pietra ~ / kamień przydrózny oznaczający mile m.

milionàrio w milioner m.

milióne to miliom TO*, militare 1. n w&haąyć; 2. i sost. to wojskowy*;* strada ~ /wojskowa droga/, militarésco (-sko) żołnierski, milite w żołnierz TO»- • milizia (-cja) / wojjskę n; milicja/; =esército    wojsko

n: le milizie fi&L.wojska pl. millantare a chwalić, wychwalać ;

~ 8Ì r chwalić śi^djełpić się. millantatóre TO samochwał, chełpiący się to.

millanteria / chełpliwość, samochwalstwo.

mille (pl.mila) tysiąc to; il~tn tysiąclecie n. millefòglie (-foilje) m, wnik (roślina) m. millenàrio tysiącletni, millènnio m tysiąclecie n. millepièdi to stonóg (tysiąo-

tysiączny.

miliare.

mimo to komedyant nt. mimósa / czułek m (mimoza), mina / półko rea, waga u Greków.

minaccévole (-czewo-) grożący,

groźny.    * ?

minàccia (-czja) / groźba /. minacciàre a grozić, minaccióso,, groźny, odgrażający się.“*

minóre a robić podkopy, miny. minaréto to minaret to% minatóre m .minier, podkopujący się; góraik. minatòrio grożący, minchionàre (-kjo-) a in drwić, kpić, szydzić, minchionatóre

drwinkarz, kpiarz w. minchionatura/drwinki, kpinki pl. szydełsfwo n. minchióne to kiep, dureń, głupiec TO.

minchioneria / głupstwo n, nie

dorzeczność f.

minerale mineralny ; regno ~ *» dziedzina minerałów, mineralizzare (-licea-) o zamienić na minerał.    [gia /.

mineralogia (-dżia) / mineralo-mineràrio górniczy ; società minerària / towarzystwo kopalniane n.

minestra /: ~ al brodo zupa na rosole/; ~ asciutta zupa z łazankami.

minestràio to ten co lubi zupę. minestróne m gęsta zupa (z gro-miniatura / miniatura /. minièra / kopalnia /. minimo m najmniejszy, odrobina/, minio to minia (tlenek czerwony ołowiu).

ministeriàle ministeryalny; cir-colàre ~ / rozporządzenie n ministeryalne.

se-

miracolóso (-ko-) cudowny, cu-•    przedziwny,

miràggio (-dzjo) m spektr m sło-'‘'''fieczny, widmo n słoneczne, mirallégro to powinszowanie w. mirare (lin patrzeć, wpatrywać się; celfrwać.

Uliratóre m przypatrujący się, widz; celujący, pleiade / miry ad m. miriagrammo m miryagram (10

kg) to.

miriametro (lO.OOOm) m. • mirifico (-ko)przedziwny; cudny, mirino w cel na lufie, njirra / mira /. mirtéto ro mirt m.

TO

miryametr

odlu-

zmie-

co.

ministèro to ministeryum n, urząd m; pùbblico ~ prokurafcorya/ państwa; rappresentante il~ prokurator to państwa, ministro m minister »»; ~diDio kapłan, alichowny m ; ~ protestante pastor m, duchowny protestancki.    t

minoranza (-ca) / m^tyzość /. minóre mniejszy; ^iTetà młodszy.

minorènne małoletni, minorità / małoletność /. minorità m minoryta minuétto m menuet rn. minugia / minugio ( dzjo) m struny pl. z kiszek. minuscola / mniejsze litery pl. minuscolo ( sko-) mały¹, minuta/koncept jakiegoś pisma* pierwsze pismo, brulion to. minutàglia (-llja) / drobiazg w, drobnostka /.

minuteria / drobnostka/; drobniejsze roboty jubilerskie, minutezza (-tecca) /. drobnostka /, drobny szczegół m. minuto rn. minuta f: mały, drobny; al ~ szczegółowo; ~ cóndo sekunda /. minùzia (-cja) / drobnostka /. minuziàggine (-dzine) / drobia-zgowość, drobnostkowość /. minuzióso (-cjo-) drobnostkowy, malutki.

minuzzàglia (-nuccallja) / bagatelka /, kawałeczek m. minuzzolo w odrobina, okruszyna / chleba.

mio (pi. miei) m mój; dalla mia po mojej stronie ; del ~ z mojego majątku; i miei moja rodzina.

miope krótkowzroczny, miopia / krótkowzroczność /. miosòtide / niezapominajka /. mira / cel to ; = intenzióne / miràbile cudny, przedziwny, miràcolo m cud vi n^irtf Ho^wj^lho^o) bruśnica,

mirto to nffft m. misantropia f mizantropia /. misantropi^ /-ko) stroniący od ludzi. > •    *    [dek to.

misàntroìpy ^mizantrop, miscèla (-sze-)Jf mieszanie n. miscellànea%f^iieszanina /. miscellàimQh pomieszany, szany. / *w mischia C-skja) / utarczka, bijatyka, zwada/.

mischiamento tn mieszanina /. mischiare a in mieszać; ~ si r wtrącać sią do czego, mieszać sią w

mischio (-skjo) zmieszany, misconóscei'e (-skonoszere) a nie poznać, zapoznać, = negare zaprzeczać, przeczyć, miscredènte niedowierzający ; niewierny.

miscredènza (-ca) / niedowiarstwo n.

miscuglio (-skulljo) m mieszanina /.

miseràbile nędzny, miserando pożałowania godny, misèria / nędza j. misericòrdia / litość /; miłosierdzie n.

ułagodzić.

misericordióso (-kor-) litościwy, miłosierny.

misero nędzny; ~ me! ja nieszczęśliwy.

miserrimo sup. od misero, misfàtto to czyn zbrodniczy, misi p, od méttere, missionàrio to misyonarz to. missióne / misya/; = compito m zadanie n.

missiva: lèttera ~ / list to,

pismo n.

misterióso tajemniczy, mistèro to tajemnica /. mistica (-ka) / mistyka /. misticismo (-czi-) m mistycyzm m. mistico to mistyk to mistyczny, mistificare a łudzić, zwodzić (mistyhkowąó).

mistificazióne (-kadzjo-) / złudzenie, zwodzenie v. misto mieszany, mistura / mieszanina /. misura / miara/; a ~ che...

w tej mierze jak. misuràbile dający się zmierzyć, misurare a mierzyć, mb oratóre mierzący, mite łagodny; umiarkowany, mitézza (-tecęa) / łagodność /. mltigàbile dający się mitigare a łagodzić, mitigativo (*wo) łagodzący, u-śmierzający.

mitigatóre m łagodziciel, uśmierzający TO.

mitigazióne (-dzjo-) / złagodzenie, uśmierzenie n. mito «n myt to.

mitologia (-dzia) / mitologia /. mitològico (-ko) mitologiczny, mitra, mltria / mitra /. mitràglia (-trallja) / kartacz «. mitragliare a kartaczować. mitragliatrice (-cze) / mitra-lieza /.

mittènte wysyłający, mnemònica (-ka) / nauka / pamięciowa.

mnemònico (-ko) pamięciowy.

mó avv. teraz.

mo’ = modo; amo* d'esèmpio

sposób w.

mòbile 1. ruchomy; milizia ~ / obronakrajowa /; ricchézza--'/ (bogactwo) majątek ruchomy to; impósta sulla ricchézza ~ podatek to dochodowy; 2. sost., meble pl.

mobilia / umeblowanie n, sprzęty pi. ; beni mobiliari majątki pl. ruchome, mobilità / ruchomość /. mobilitare, mobilizzare (-licea-) a puścić w obieg, mobilitazióne (-dzjo-) /puszczenie w obieg, uruchomienie, moccicàglia (-czikallja) / śluz m, nosacizna /.

moccicare n cieknąć z nosa, usmarkać się, być nosatyin. moccichino (-czikino) m chustka/ do nosa.

moccicóne (-kone) m zasmarkaniec, mazgaj to. móccio (-ozjo) w nosacizna /. moccióso nosaty, dotknięty nosacizna.

moccolàia / osad, grzybek to na knocie u lampy lab świecy, mòccolo (mokko-) m ogarek świeczka / woskowa, moda f moda /; di—; alla ~ nowoczesny, modny; fuor di ~ staromodny; mode/,pl. towary strojne, modne pl. modalità / sposób m. mòdano m wzór to. modèlla / model to. modellare a modelować, naśladować.

modèllo to wzorowy ; wzór, przykład, model m.

moderare a miarkować, powściągać; = dirigere (-dze-) kierować.

moderatézza (-tecca), moderazióne (-dzjo-) / umiarkowanie w, wstrzemięźliwość /. moderato umiarkowany.

rozmiękczający, mollusco (-sko) ra mięczak m. molo m tama / kamienna w por

mo

znaczny; 2. avv. wiele, bardzo; ~ lontano bardzo daleko; è già ~ (tempo) che... już jest dawno, jak.

moderatóre m kierownik, rządca; uśmierzający, moderator m. modernità / nowość, nowoczesność /.

modèrno nowoczesny, nowy. modèstia / skromność /. modèsto skromny, modicità (-cżi-)/umiarkowanie n. mèdico (-ko) mierny, szczupły, modificàbile dający się zmienić, modificare a zmieniać, odmieniać.

modificazióne (-kadzjone) / odmiana, zmiana /. modo ra sposób, rodzaj m ; == occa-sióne/sposobność/; = possibilità / możliwość, możebność /; a ~ mio za moją radą, według mej rady; a — przyzwoicie; di — che... tak iż. tak dalece że: in tutti i modi, in Ogni modo w każdym razie ; in che modo? jak dalece, o ile, jakże.

módnla / wzór, formularz m. modulare a urabiać głos, robić przejścia z tonów do tonów, modulazióne (-dzjo-) / urabianie głosu.

modulo m wzór; formularz m. mògano m mahoń ra mòggio (-dzjo-) w korzec ra. mògio pochylony, chyłkiem, móglie (-llje)/żona., małżonka/;

prènder ~ ożenić się. moina / pochlebstwo n, pieszczoty pi.

molare: dente — m ząb trzonowy; pietra ~ / kamień m młyński.

Moldavia (-wia) / Mołdawia /. «Ole / gmach, wspaniały pomnik m; = pesò m ciężkość, siła/, molècola (-ko-) / drobina /. molènda, molènda / zapłata / za mlewo.

molestare a naprzykrzać się, drę-<wryć, trapić, dokuczać, molestatóre m człowiek naprzykrzony*

molèstia / naprzykrzenie », przykrość /.

molèsto przykry naprzykrzony, natrętny.

molla / sprężyna /; le molle /, pi. szczypce do ognia pi. molle miękki ; = bagnato (ban-njato) mokry, z-mocżony; méttere in ~ rozmiękczyć, mollétta / mała sprężyna, sprężynka /; le mollette /, pi. szczypczyki pi. od cukrn. mollèzza (-lecca) / miękkość, zniewieściałość /. mollica (ka) / ośrodek, okruch m. molliccio (-czjo)miękkawy, nieco wilgotny.

mollificare a zmiękczyć, mollificativo (-ko) zmiękczający,

cie

molòsso m brytan, wielki pies m moltéplice (-cze) wielokrotny, molteplicità (-czità) / wielokrotność /.

moltilàtero wieloboczny. moltiplicàbile mnożny, dający się pomnożyć, ltiplicàndo mnożna, moltiplicare a i fi mnożyć, pomnażać.

moltiplicatóre m mnożyciel m. moltiplicazióne (-kadzjone) / mnożenie, pomnażanie, rozmnażanie n.

moltitudine / mnóstwo n. molto 1. agg. mnogi, liczny,

momentàneo chwilowy, przemijający.

moménto w chwila/; dal ~ che gdy, kiedy; a moménti wkrótce, zaraz, rychło; non vedére it~ di... (iuf.) ni em ód z doczekać się czasu lub pory.

mònaca (-ka) / zakonica /. monacale klasztorny, mniszy, monacàto m życie n klasztorne, mnisze.

monachétto (-ketto) m skobel m. monachiSmo to mnicho-stwo, życie mnisze n.

mònaco (-ko) m mnich, zakonnik to.

Mònaco (principato) /Monako m:~diBavièra Monachium n. mon&rca (-ka) to monarcha m. monarchia (-kia) / monarchia/, monàrchico (-kiko) mouarchi-czny.

monastèro m klasztor vi. monastico (-ko) klasztorny. Moncenisio (-cze-) m Mont Ce-nis m.

moncherino (-ke-) m kikut m, odcięta ręka, ramię n. monco (-ko) skaleczony, ucięty; bez ręki.

mondacelo (-czjo) m świat nędzy, padół to płaczu, mondanità / światowość /. mondàno światowy, mondàre a czyścić, obierać o-woce, zbierać, przebierać, mondatura / czyszczenie, obieranie, zbieranie n. mondézza (-decca) / czystość /; oebędostwo n.

mondezzàio to kupa/ gnoju, śmieci; dół m ze śmieciami, mondiàle światowy; fama ~ / sława światowa /. mondo 1. m świat »n; l’altro ~ tamten świat; da che mondo è mondo od początku świata; 2. agg. czysty, obrany, przebrany.

monellàta, monellerìa / oszu-kaństwo n ; filuterya f. monellésco (-sko) filuterny, szelmowski.

monéIlomfilut,swawolnik,lotrnt;

~ di strada ulicznik m. monéta / moneta/; carta - pieniądze papierowe pi.

monetare a bić pieniądze, monetàrio monetowy; min-carz ; falso ~ m fałszerz m pieniędzy to.

Monferràto to Monferat m. monile m ozdoby, klejnoty (naszyjnik) pl. mònito m nagana /. monitóre oznajmiający, donoszący.

monna /małpa/; koczkodanm. monòcolo (-kolo) jednooki, monogamia f jednożeństwo n. monògamo m jednożeniec m. monografia f monografia /. monogramma to monodram m. monòlogo m monolog m. monomania / monomania /. monopòlio to monopol m. monosillabo jednozgłoskowy. monoteismo to monoteizm m. monotonia / monotonia /. monòtono jednotonowy, jednostajny.

Mons., monsignóre (-sinnjo-) to Monsenier tytuł prałatów, monta / stanowienie klaczy, skakanie n, samców na samice; cavallo da - ogier służący do stanowienia; montagna (-tannja) / góra /. montagnóso górzysty, montagnuólo (-tennjo-) to mieszkaniec m gór.

montanàro m mieszkaniec gór, góral to.

montare o i n iść pod górę, wchodzić na co, wstępować na co; jeździć konno ; ~ la guar^ dia straż zaciągać, montatóio to stopień w u powozu. wagonu, bryczki, montatóre TO ogier m do stanowienia.

montatura / wyprawa /. monte m góra /; ~ di pietà zakład zastawniczy m ; a ~ w górę, pod wodę; andare a ~ rozchwiać się, pójść z dymem, spełznąć na niczem.

mo

rdere.

m mo

na śmierć.

Monte Biànco (-ko) m Mont Blanc

m.

Montecitòrio (-czi-) m izba /, deputowanych w Kzymio,. montóne m baran m baranina /. montuosità / górzystość /. montnóso górzysty, montura / mundur, uniform m. monumentale pomnikowy, monuménto m pomnik m. mora/murzynka; morwa» gra/, morale moralny, moralista ro moralista m. moralità / moralność /. moralizzare (licea-) «in mo-ralizować, uobyczajać. moralizzazióne (-djone) / ralizowanie, uobyczajanie n. moratòria / dozwolenie zwłoki, moratoryum n.

Moravia (-wja) / Morawia /. mòràvo (-wo) morawski; mieszkaniec Morawii. morbidézza,(-decca) / miękkość giętkość, pieszczotliwość /. mòrbido mtęki,,. giętki, pulchny, morbillo m odra /. morbo m choroba, zaraza /. morbosità / chorobliwość /. morbóso chorobliwy, niezdrowy, mòrchia (-kja) / osad m, który się wytwarza przy wytłaczaniu oleju, oliwy.

mordàcchia/knebel ; kaganiec m. mordace (-cze) kąsająćy, gryzący; ostry.

mordacità (-cżi-) / zjadpwość, ostrość /.

mordènte m przyprawa/gryząca, mòrdere « gryźć, morèllo czarno-brunatny; kary. morèna / morena /. morésco (-sko) maurytaóski. morétto m murzynek m.

Morfèo m Morfeusz m. morfina / morfina /. morfologia (-dźia)/morfologia/, morfològico (-dziko) morfologiczny.

morganàtico morganatyczny.

maria / śmiertelność /. moribóndo umierający ; essere ~ konający, konać, moriccia (-czja)/ gruzy pl. zwalisko, rumowisko n. morigeratézza (-dzeratecca) / obyczajność /. morigerato obyczajny, morióne m przyłbica /. morire n umierać, umrzeć ; sentirsi ~ przeminąć, przemijać, marituro umierający.

Mormóne m Mormon m. mormorare, mormoreggiàre (-dzjare) n mruczeć, mormoratóre m mruk, mruczy-dło n; obmowca m. mormorazióne (-dzjone) / mruczenie n, pomruk m mormorio m mruczenie, szronienie n, szum m.

moro czarny; murzyn; drzewo morwowe.

morósa, amorósa / ukochana, kochanka /.

morosità / opieszałość /. moróso opieszały = amoróso kochanek.

morrò fut. od morire, morsa / śrubsztak m. morsi p} r morso p, p od mór-morsicàre (-kare) « gryźć, morsicatura / ugryzienie, ukłucie n.

morso m ugryzienie, ukłucie n;

boccóne (bokkone) m kąsek m. mortadeila/kiełbasa bolońska/. mortàio m moździerz m. mortàio śmiertelny ; peccato ~ w» grzech m, śmiertelny, mortalétto, mortarétto ździerz m.

martalità / śmiertelność /. morte / śmierć/; a ~ mortèlla / psianka /. mortifero śmiertelny, zadąjący śmierć.

mortificare (-kare) a umartwić, mortificazióne (-kadzjone) / u-martwienie; upokorzenie n

mar to.

[ba /.

próp moti vi.

no

morto 1. p, p od morire; 2. umarły; stanco- — zmożony; rimanére lèttera morta bezowocnym się stać, płonnym się stać ; innamorato-zakochany śmiertelnie; giorno dei morti dzień zaduszny, mortòrio m pogrzeb to. mortuàrio TO śmiertelny, trupi, morvid.. . r. morbid....

Mosa / Moza /.

mosaicista (-czi-) TO robotnik m robiący mozaikę, mosàico (-ko) mozajkowy. Mosca (-ska) / Moskwa /. mosca /mucha/; — cieca ciuciu babka ; - cavallina bąk koński, moscadéllo to muszkatela /, rodzaj winogron; pera mosca-dèlia / gruszka muszkatułka. moscàdo to muszkat to; noce ino-scada / gałka / muszkatułowa. moscàio m rój to much. moscaiuòla (-skaiola) / łapka / na muchy.

moscardino m cukierek pachnący piżmem, fircyk m. moscerino (-sze-), moschenno (-ske-) w mała mucha/, ko moschèa (-skea) / meczet to. moschetta ta/strzał to z muszkietu, moschetteria / ogień muszkietowy, karabinowy m. moschettière (-sket-) m muszkieter TO.

moschétto to muszkiet to, strzel-inoschicida (-skiczida) zabijający muchy ; carta — / papier to na muchy.

móscio (-szjo) obwisły, słaby, moscóne (-sko-)TO burczymucha m. moscovita (-wi-) m i/moskiewski. Mosè to Mojżesz to.

Mosèlla / Mozella /. mossa / ruch to, poruszenie n ; = impulso m pobudka/; prèndere le mosse wychodzić skąd, wypuszczać skąd.

mossi pf r mosso p, p od muòvere, mostàccio (-czjo) m pysk to morda/.

mostaccióne m policzek m. mostaccinólo (-czjo-) m placek w migdałowy z rodzynkami, mostarda / musztarda /. mostardièra / słoik to na musztardę.

mosto m moszcz w. mostóso moszczowy. mostra / wystawa /; = campióne to wzór to ; méttere in — wystawić.

mostrare a pokazywać; — di... • tak czynić, jak gdyby. mostreggiatura(-dżja-)/obrąbw. mostriciattolo, mostricino (-czino) to potworek m mostro to potwór to; - di sapiènza wzór mądrości, mostruosità / potworność/. mostruóso potworny; parto — to dziwoląg w.

mota /błoto n, kałuża/na ulicy. motaccio(-czjo)rnbrudTO, błoto TO. motivare (-wa-) a wyłuszczyć, podać powody.

motivo (-wo) to powód m, przyczyna /; a — di dla, z powodu, moto to ruch to; di -    !

z własnego popędu; i powstania, niepokoje pi. . motóre to motor, poruszyciel W. motóso błotnisty, mulisty, motteggiaménto (-dżja-) m żartowanie n, żarty pi. motteggiare «in szydżić, żartować, drwinkować. motteggiatóre to szyderca m wyśmiewający się.

mottéggio (-dżjo) m szyderstwo, urąganie n.

mottetto m żarcik m (krótka poezya dawnych pisarzy toskańskich).

motto to słowa dowcipne, wyraz to, Błowo n; far — wzmiankować, napomknąć.

movènte (-wen-) to poruszający; sprężyna /, pobudka /; = motivo to powód, poobop to, przyczyna /•

mucillàgg iresty. sii

me

z TO.

mugghiàre (-gja-), muggire (io mudżisko) » ryczeć, mùgghio (-gjo), muggito (-dźito) m ryk m.

mùggine (-dżi-) / tępogłów to. mugnerino (-ge-) m jaśmin to. mughétto to konwalia /. mugnàio (munnja-) to młynarz to. mugolare n skomleć, skowyczeć, ryczeć.

[ozeć.

movènza (-ca) / rach m. movibile poruszalny. moviménto (-wi-) m poroszenie », ruch m.

mozióne (-dzjone) f poruszenie n, wniosek m ; ~ d’órdine wniosek do porządku dziennego, mozzare (mocca-) a odciąć, uciąć, mozzatóre m odcinacz m ucinający.

mozzatura / odrzynek m. mozzicóne m kikut, niedopałek to cygara.

mozzo (mocco) m odcięty, chłopiec m okrętowy, mozzóne ih koniec to bicza, trza-skawka /.

mucca (mukka) / krowa /, mucchio (-kjo) m kupa /. mùcido (-czi-) zjełczały, stęchły.

' (-diine) f płyn gęsty, śluz to.

mucillagginóso śluzowaty, płyn-nogęsty. maco m ślu mucósa (-kosą) / błona / śluzowa, mucosità / śluzowatość /. mucóso śluzowy, mnda / lenienie, pierzenie » się ptaków.

mudare a lenieć, pierzyć się, zrzucać rogi.

muffa/ pleśń, 6tęchlizna /; saper di ~ czuć pleśnią, stęchlizną. muffire, muffire (io mutfisko) n pleśnieć, butwieć, stęchnąć. muffaticcio (-czjo) nadbutwiały, nadpleśniały.

muffosità / nadętość, pycha /. muffóso nadęty, mugghiàre ' mudżisko] mugolio m skomlenie, wycie ». mugolóne TO gdera m. mula / mnlica /. mulàggine (-dżi-)/ uporczywość/, mulattière m ten co pędzi muły, woźnica od mułów, mulatto w mulat m. mulésco (-sko) mułowaty. muliebre kobiecy ; kobieta /. mulinare n i a wylęgać, wyślę-mulinéllo to wir m. mulino to młyn m. mulo to muł to. multa / kara / pieniężna, multare a skazać na karę pieniężną.

multicolóre różnobarwny, multifórme różnokształtuy. multiplo rozliczny, mummia / mumia /. mummificàre (-karę) a mumifi-kować.

mungere (-dżere) o doić. mungitura (-dżi-) / dojenie n. municipale (-czi-) miejski, gminny; consiglio ~ m rada f gminna, miejska; consiglière ~ radca to miejski ; palazzo ~ ratusz to.

municipalizzare (-liccare) a u-roi&stowić.

municipalizzazióne (-dzjone) / umiastowienie n. municipio m zarząd to miejski ; magistrat m.

munificènza (-czenca)/ hojność, szczodrobliwość /. munifico (-ko) hojny, szczodry manire (io munisko) a otoczyć mu rem, szańcem, obwarować, munizióne (-dzjone) / obwarowanie n, amunicya /. munizionière to ten, który daje prowiant.

mnnsi p, r munto p, p od mùngere.

muoio, muori pr. od morire, muòvere ain ruszać, poruszać, poruszyć; — si r wyruszać ; = allontanarsi oddalić się;

m piżmo n. mech m.

muòversi a pietà wyruszyć, rozczuli ć.

muràglia (-rallja) / mur m. muràle : carta ~/mapa/ścienna, muraménto m murowanie n, mury pi.

muràre a murować, muràrio murarski; lavóro ~ in robota murarska, muratóre m murarz m ; mostrò ~ majster m murarski, muratura / robota / murarska, murèna / rodzaj ryby /. muricciuólo (-czjolo) m murek, nizki mur m ; lo àanno anche i muricciòli wszystkie wróble na dachach o tern juz wiedzą, murice (-cze) m^i / skorupiak m z kolczastą potfłoką. muro m mur m. musa / muza /. muschio (-skjo) musco (-sko) m muscolàre miąśniowy. muscolatura f mięśnie pl. muscolo m mięsień m. muscolóso mięsisty, muscóso mchowy, muscul.... v. muscol.... musèo m muzeum ». museruòla / kaganiec m. musétto m pyszczek m. musica (-ka)/muzyka/; = banda orkiestra /. musi càie muzykalny, musicànte mi/ muzykant /. musicàre a grać na jakim instrumencie.

musicista (-czista) m i / znawca muzyki ; muzyk m. musico (-ko) m muzyk m.

muso m pysk w, morda/; l>ruttO~

wstrętna morda /. musoliéra / kaganiec m. musóne m nadąsany m. inusoneria / dąsanie się ». mussolina / muślin m. mustàcchi (-stakki) m, pi. vrspypL mu stélla / łasica /. musulmano m muzułmanin m. muta / odmiana, zmiana/; ~ dl porcellane zastawnaczynia pl. porcelanowe; dàrsi la ~ zmieniać się.

mutàbile zmienny, niestały, mutabilità / zmienność, niestałość /.

mutaménto m zmiana /. mutande /, pl. gaoie, majtki pl. mutandine /, pl. majtki do pływania.

mutare a zmieniać ; ~ si r zmienić się, odmienić się. mutazióne (-dzjone)/ zmiana/, mutévole v. mutabile, mutézza (-tecca) / niecnota/, mutilàre o skaleczyć, okaleczyć, odcinać.    [odeiął.

mutilatóre m ten co okaleczył, mutilazione (-dzjone) / okaleczenie, odcięcie n. màtilo odcięty, ucięty, skaleczony, mutismo m niemota /. muto, mutolo niemy, cichy, mutria / błazeństwo, cudactwo ». mutualità / wzajemność /. mutuante m i/pożyczający, wierzyciel m.

mutuazióne (-dzjon) / wzajemność, zobopólność /. mutuo wzajemny, zobopólny ; pożyczka /.

N.

nabàbbo m nabab m.

Nabuco, Nabucodonosór (-ko-) m Nebukadnezar m. nàcchere (nakkere) /, pl. grzechotka/, kastaniety pl.

I.-P-

naccherino m bęben m\ ładne dziecko w.

nàcqui p, r od nàscere, nadir m nadir m. nafta / nafta /.

16

[jówka /.

ania.

naftalina / naftalina /. nàiade / najada f. nana / karlica /. nanna / lulaj, lulaj, nano m karzeł m.

Napoleóne m Napoleon m; ~ d’oro napoleondor (20 frankó w-ka złota) w.

napoleònico (-ko) napoleoński, napoletàno ra neapolitański. Nàpoli / Neapol m. nappa / kutas, fontaź-ro. nappo to miednica, konewka /, kubek m,

Narciso (-czi) m Narcyz m narciso m narcyz m. narcòtico (-ko) narkotyczny, nardo to narda /. narici (-czi)/, pZ. otwory, dziurki pZ. nosowe.

narràbile opowiadający, narrare a opowiadać, narrativa (-wa) / dar opowiadania.

narratòre m opowiadacz m. narrazióne (-dzjone) / opowia-f danie n. nasale / nosowy, nasata / uderzenie nosem n. nàscere (-sze-) n rodzić się, urodzić się; brać początek, nasciménto (-szi-) to początek to, urodzenie, powstanie v ; = origine (-dżi-) / początek to. nascita / urodzenie n. nascituro mający przyjść, przyszły.

nascóndere (-skon-) o ukryć, skryć, kryć. nascondiglio (-dilljo) to kry-nascòsi p, r nascósto p, p od nascóndere; di nascósto avv. pokryjomu, ukradkiem, nasèllo to skobel m. nasièra / ten co robi wstążki, wstąźkarz to. naso w nos m. nassa / więcierz /. nastràio m ten co robi wstążki, wstąźkarz m.

nastro m wstążka /. nasuto nosaty, z długim nosem. Natale m Boże Narodzenie n. natale urodzenie n, urodziny pl.\ i natali to, pl pochodzenie n; giorno natalizio m urodziny pl., dzień to urodzin, natante pływający, natatóia / płetwa /. natatòrio służący do pływ nàtica (-ka) /półdupek, pośladek, tyłek m.

natività (-wi-) / urodzenie n, urodziny pl.

nativo, natio rodem skąd; = innato urodzony, nato (p, p od nascere) urodzony, natta / spuchnięcie w, figiel m. natura / natura /. naturale naturalny; scienze naturali /, pl. nauki pl. przyrodnicze.

naturalézza (-lecca) / naturalność, stan naturalny /. naturalista to i / przyrodnik, badacz m natury.

naturalità / przynależność j państwowa.    [lizować.

naturalizzare (-liccare) a natura-naturalmónte avv. naturalnie, naufragare n rozbić się (o okręcie); spełznąć na niczern. naufràgio (-dżjo) m rozbicie okrętu; zatonięcie okrętu, nàufrago m rozbitek m. nàusea / ckliwość, nudność /; far ~ a qualcuno obmierzić, obmierznąć.

nauseabóndo obmierzły,obrzydły, nauseante wzbudzający obrzydzenie.

nauseare a obmierzić,obmierznąć, nàatica (-ka) / żeglarstwo n. nàutico (-ko) żeglarski, navàle (-wa) morski ; accadèmia -/ szkoła / marynarki; battàglia ~ / bitwa / morska; cantière ~ to warsztaty pl. okrętowe, navalèstro to prom, przewóz, przewoźnik rn.

«0

d!o

ziare a wać.

negoziato m umowa/; układ m. negoziatóre m pośrednik m. negòzio (*ojo) m interes, handel in.

navàta / nawa / kościelna, nave (-we) / okręt m; ~ da guerra okręt m wojenny, nave-scuòla (-skuo-) / okręt m szkolny.

navicèlla (-wiczel-) / łódź /, czółno n.

navicellàio m przewoźnik wioślarz VI.

navicèllo m łódka /, czółno v, służące do przewożenia towarów, navigàbile spławny. navigabilità / spławność /. navigante, navigatore m żeglarz m.

navigare a i n żeglować, płynąć, navigazióne (-dsjo-)/żegluga/, naviglio (-willjo) m okręt, statek m; == flotta / flota /. Nazarèno (-ca-) ra Nazareń-czyk trc.

nazionale (-cjo-) narodowy, nazionalità / narodowość /. nazionalizzare (-liccare) a upaństwowić.

nazionalizzazióne / upaństwowienie n.

nazióne (-cjo-) / naród m. ne 1. pron. — a noi nam ; — da lui ecc. jego, jej, ich; = di ciò ecc. stąd, z tego, o tem, od tego, za to; 2. avv. ani, nie. nè’ **• nei.

nè cong. także nie, a nie; nè.... nè ani, nie.

neanche (-ke) cong. ani nawet, nébbia / mgła /. nebbiétta / lekka mgła /. nebbióne m gęsta mgła /. nebbióso mglisty, zamazany, nebulosità / mglistość /. nebulóso mglisty, néccio, incelo (-czjo) ro placek ni z kasztanów, necessàrio potrzebny, necessità / potrzeba; konieczność /; = strettézze /, pl. bieda /.

necessitare (-czea-) a i n zniewolić, zmusić.

necessitóso będący w potrzebie,

biedny.

necròforo m wynoszący zmarłych, necrologia (-dżia) / nekrolog m;

wspomnieniem o kimś zmarłym, necrològio© (-dżiko) nekrolo-giczny.

necrològio (-dżjo) m spis m zmarłych, nekrolog m. necròpoli / miejsce n grzebania, necroscopla (-sko-) / sekeya / zwłok.

necròsi / obumarcie n. nefandézza (-decca), nefandità f niesłychana zdrożność, bezbożność /.

nefando niegodziwy, niecny haniebny.

nefasto nieszczęsny, smutnej pamięci, opłakany, nefrite / zapalenie n nerek, nefritico (-ko) nerkowy, negàbile dający się zaprzeczyć, negàre a przeczyć ; = rinnegare zapierać się czego ; = rifiutare wzbraniać, odmawiać, negativa (-wa) / zaprzeczenie, wzbranianie się m; odmowa/, negativamente avv. przecząco, odmownie.

negativo (-wo) przeczący, zaprzeczający, odmowny, negatóre m zaprzeczający, negazióne (-dzjo-) / przeczenie, zaprzeczenie n.

neghittóso (-git-) opieszały, leniwy.

neglètto l. p, p od negligere;

2. agg. zaniedbany, opieszały, negli prep. in i art. gli. negligènte (-dżente) niedbały, opieszały.

negligènza (-ca) / niedbalstwo n. negoziànte (-cjan-) m kupiec m.

n kupczyć, han-

— udawać, że się

mispla /.

negra / murzynka /. negrièra / okręt m służący do przewozu niewolników, negrière m handlarz m niewolników.

negro czarny; murzyn m. negromante w czarnoksiężnik m. negromàntico (-ko) czarno-/ księski.

negromanzia (-eia) / czarno-księstwo n.

neh! esci, wszakże, nieprawda, nei, nel, nella, nelle, nello prep.

in i art. i, il, la, le, lo. Nembrótte m Nemrod m. nemica (-ka) / nieprzyjaciółka/. nem iciz ia (-czicja)/ni eprzyj aźń /. nemico (-ko) m nieprzyjaciel; nieprzyjazny tn; èsser - być nieprzyjażnie usposobionym; — mortale nieprzyjaciel m na śmierć i życie.

nemmanco, nemméno aw. ani nawet.

nènia / pienia pl. pogrzebowe u Rzymian.

néo m plamka / na ciele, pieprz m ; wada, skaza /. neófito m nowochrzczeniec, przechrzta m.

neolatino m nowołaciński. neologismo (-dżi-) m wyraz m nowo utworzony, neonato m noworodek m. nepóte v. nipóte, neppure aw.. ani nawet, nequizia, nequità / niegodzi-wość/, niecny postępek m. neràstro czarniawy, nerbàre a wysmagać bykowcem, batem.

nerbàta / wysmaganie bykowcem.

nerbatura / wysmaganie bykowcem.

nerbo ni nerw to; siła, jędrność, tęgość to.

nerboruto nerwisty, silny, jędrny, nereggiale (-dżjare) w wpadać w czarny kolor, czernieć.

nerézza (-recca) / czamość /. nericcio (-czjo) czarniawy, śniady, nero czarny.

nerofumo m sadza /; kopeć *». Neróne m Neron m. nervatura / układ m nerwowy, nérveo (-weo) nerwowy, nervo m nerw m ; dare ai nervi zdenerwować, nervosità / nerwowość-/, nervóso nerwowy; mi viene il ~ stanę się nerwowym, zdenerwuje sie. nesci: fare il czego nie wie. nèspola / nieszpułka, nèspole! esci, bagatela, drobnostka f.

nèspolo m drzewo n nieszpul-kowe, misplowe. nesso m związek m; styczność, spójność /.

nessuno provi. m żaden, nikt. nettapénne m, inv. wycieraczka/ do piór.

nettàre a czyścić, chędożyć. nettare sost. m nektar m. nettàreo nektarowy, nettatura / czyszczenie, che-dożenie n.

nettézza (-tecca) / czystość /;

~ pubblica czyszczenie n ulic. netto czysty; di— gładki. Nettuno m Neptun m. neutrale obojętny, neutralny, neutralità / neutralność /. neutralizzare (-lizza-) a zobojętnić, neutralizować, nèutro obojętny, nijaki, neve (-we) / śnieg m. nevicare n pada<f o śniegu-, nevicàta (-Wika-) / śnieżyca /. nevischio (-skjo) m prószenie 11 śniegiem; drobny śnieg m. nevóso śnieżny.

nevralgia (-dżia) / nerwoból m, newralgia /.

nevropatia f cierpienie » nerwów.

nevròsi / nerwica /.

nevròtico (-ko) chory na nerwy, nibbio tn kania /. nicchia(nikkja)/nyża, framuga/, nicchio m muszla, skorupa /. Niccolò (Nikkolò) m Mikołaj m. nichelino to moneta / niklowa nichel Idre a niklować, nichilismo (-ki-) m nihilizm m. nichilista to i / nihilista m. Nicola (-ko) m Mikołaj m. nicotina / nikotyna /. nicoziana (-cja-) / roślina / tytoniowa.    [sklęta pl.

nidiàta / zaród, płód m; piti idificàre (-ka-) n gnieździć się. nido m gniazdo n. niellàre n dawać desenie na naczyniach srebrnych, złotych, niente w, inv. nicość /; nicestwo n; un bel ~ wcale nic; non bo ~ nie mam nic; ~ affatto wcale nic, nic a nic; per ~ (= gratis) za darmo, nientediméno, nientemeno avv. nie mniej jednak, wszelako, jednakże mimo to.

Nilo m Nil tn. nimbo m aureola /. nimic.... v. nemie.... ninfa / nimfa /. ninfèa / lilia / wodna, ninna, nanna /kołysanka; lulu, kołysać dziecko śpiewając lulu. ninnare a lulać, do snu kołysać, ninnolare bawić się z kim. ninnolo to zabawka /. nipóte mi/ siostrzeniec m; siostrzenica/; i nipoti — i pòsteri m, pl. potomkowie pl. nipotismo m nepotyzm m. nissuno ▼. nessuno, nitidézza (-decca) / czystość /. nitido czysty, nitràto m azotan m. nitrico (-ko) azotowy, nitrire (io nitrisko) n rżeć. nitrito m rżenie n. nitro m saletra /. ' nitroglicerina (-cze-) / nitrogliceryna /.

nitróso saletrzany. ninno v. nessuno, niveo (-weo) śnieżnobiały, no acv. nie; no e poi no nie i jeszcze raz nie; se no zresztą, innym razem ; dire di no powiedzieć nie.

nòbile szlachcic m; szlachcianka/; guardia/gwardya/ szlachecka.

nobilésco (-sko) szlachecki, nobilitare a nadać szlachectwo, nobiltà / szlachectwo fi. nobilume m szlachetka m. nocca (nokka) / kostka /, kłykieć m.

nòcchia (-kja) / zielony orzech m laskowy.

nocchiero, -re (nokkje-) m sternik w.

nocchieruto, nocchiuto seko-waty, kłykciasty. nocchino m uderzenie n. nòcchio m sęk, kamyk m w owocach.

nòccio pr. od nuòcere, nocciolàio (-czjo-) m sprzedający orzechy laskowe, nòcciolo m pestka /, jądro n. nocciuòla (-czjo-) / orzech m laskowy.

noccinòlo m leszczyna /; krzak m leszczynowy.

noce 1. (-cze) m drzewo n orzechowe; 2. / orzech m włoski, nocentino, innocentino m nieszkodliwy człowiek m. nocévole (-czewo-), nocivo szkodliwy.

nocevolézza (-lecca) / szkodliwość /.

nòcqni p, r noeiuto p, p od nuòcere.

nocn mento m szkoda /. nodèllo m sęk; staw m. noderòso sękowaty, kolankowaty, węzłowaty. nodo m węzeł m. nodosità / sękowatośd /. nodóso sękowaty, węzłowaty.

valóre -

Noè *n Noe m.

noipron. my; noialtri Italiàni!

my WIobì; a noi ! dobrze, nuże. nòia / nuda, przykrość / ; = molèstia naprzykrzanie się ; le noie f,pl. nieprzyjemności; recare, dare, noia naprzykrzać się; venire, avére, a noia aż do ^przykrzenia.

noiosità / nudy pi. noióso nudny, naprzykrzony, przykry.    [mować.

noleggiare (-dżjare) a nająć, naj-nolegjgiatóre najmujący, wynaj-naugący; wysyłający towary, noie gio (-dżjo) m najecie, wynajęcie; wysyłka towarów; najęcie okrętu.

nolènte niechętny, z niechęcią, nolo m najęcie, najem m; prèndere a ~ wynająć, nająć; dare a ~ wynająć.

nòmade m i"/ koczujący, koczownik m.

nomare v. nominare, n >me m imię, nazwisko n; méttere ~ nazwać, dać imię; aver ~ nazywać.    »

nomèa / wołanie n. nomenclatura / nomenklatura /. nomignolo (-ininnjo-) m przezwisko n.

nòmina / nominacya /. nominàbile mający być mianowany.

nominàle imienny pl. ;

m wartość /, nominalna, nominare a nazwać, dać nazwę; ~ erède ustanowić spadkobiercą; ~ si r nazywać się. nominatamente avv. po imieniu, imiennie = mianowicie, nominativo (*wo) pierwszy przypadek.

nominatóre m ten co daje imię;

mianujący na urząd, non avv. nie; non che nietylko, cóż dopiero.

nonagenàrio ( dże-) dziewiędzie-sięcioletni.

nonché (-kè) avv. cóż dopiero, noncurànte (-ku-) niedbający, niestojący o co; ~ di nietro-szczący się o co

noncuranza (-ca) / niedbałość / niedbalstwo, zaniedbanie n. nondiméno avv. niemniej, przecież, wszeląko, atoli, mimo to. nonna / babka /. nonno m dziadek m ; i nonni = gli antenati dziadkowie ; przodkowie pl.

nonnulla m drobnostka /, nic n. nono dziewiąty, jedna dziewiąta, nonostante avv. pomimo, chociaż nonpertànto avv. mimo to, atoli, nonsènso m niedorzeczność /; głupstwo n.

non ti scordar di me m niezapominajka /. nònuplo dziewięćkrotny. norcino (-czi-) m handlarz wieprzowiny.

nord m północ /; mare del ~ — Morze Północne w ; — est północny wschód m ; ~ ovest północny zachód m. nòrdico (-ko) północny. Norimberga / Norymberga /. norma / wzór m ; prawidło n ; węgielnica /; = règola / reguła/; a~ di stosownie do, według; di, per ~ za prawidło n; prèndere ~ da trzymać się czego, stósować się do czego, normale normalny, prawidłowy, przepisowy; scuola ~f szkoła/ normalna, wzorowa, normalità / prawidłowość /. Normandia / Normandya/. normanno m Normandczyk m. norvegése (-wedże-) uorwegski. Norvegia (-dżja) / Norwegia /. nosocómio (-ko-) m szpital m. nossignóre (-sinnjore) m nie, mój Panie.

nostalgia (-dżia) / tęsknota / za krajem rodzinnym, nostràle, nostrano krajowy, nasz, krajowiec.

notòrio znany, powszechnie wiadomy, głośny, nottàmbulo m lunatyk to. nottante dozorca tn chorych; do-zorczyni / chorych, nottàta / noc /; far la ~ całą noc nie iść spać. notte / noc /; di " w nocy, nocą; buona"; felice notte! dobra noc.

nostro w nas*. ; il ~ nasz, nasze mienie, nasi ; i nostri pi. nasi rodzice, krewni pl. nota / przypis, przypisek tn; = elènco m spis m; = certifi-càto m świadectwo n; j= tono m ton, nuta ; ~ caratteristica / główna cecha charakterystyczna /; (legno di ~ godny uwagi; prènder ~ notatką zrobić, zanotować; la ~giusta właściwy ton to.

notabène m nota bene, notàbile godny uwagi; notàbili tn, pl. przedniejsi obywatele pl., „ znamienity.    [tość /.

notabilità / powaga, znakoroi-notàio, -ro m notaryasz w. notàre o notować, zapisać ; = OSServàre spostrzegać, zauważyć; Le làccio " che... zwracam Panu na to uwagą. że. notarésco (-sko*) notaryalny. notariato m notaryat w. notarile notaryalny. notàro to notaryusz to. notatère v. nuotatóre. Dotazióne (-dzjone) / uwaga f. notévole (-wo-) godny uwagi, znaczny.

notificàre (-karę) a zawiadomić, uwiadomić.

notificatóre m głosiciel, zwiastun tn.

notificazióne (-kadżjo-), notifica / doniesienie, uwiadomienie, ogłoszenie n.

notìzia (-cja) / wiadomość, znajomość/ ; venire a~di qualcuno dowiedzieć się; venire a~ di qualche cosa do czyjejś wiadomości dojść.

natiziàrio tn notes m książeczka / do notowania, noto znany; far ~ uwiadomić, donieść.

notoriamente avv. widocznie, oczywiście, jak wiadomo.

nottetèmpo: di ~ avv. w nocy. nòttola / zasuwka u drzwi i o-kien ; sowa /.

nottolóne to nocny włóczęga m. notturno to nocny; nokturn ta. novànta (-wan-) dziewięćdziesiąt, novantènne m i f dziewięćdziesięcioletni.

novantèsimo dziewięćdziesiąty;

jedna dziewięćdziesiąta, novantina / dziewięćdziesiąt; èssere sulla ~ w latach dziewięćdziesiątych być ; mieć dzie-więćdziesiątkę.

novatóre m nowator, nowin-karz to.

novazióne (-wacjone) / nowość /, odnowienie n. nove = 9.

novecènto (-czento) dziewięćset;

wiek to dziesiąty, novèlla/nowoéé, |>o wieść, baśń/, novellare n opowiadać powieści, baśni.

novellatóre tn opowiadający, piszący powieści, baśni, novellière, novellista to bajarz, piszący nowele.

novellino m nowicyusz to; nowiutki, nowiuteńko, novèllo nowy, młody; età novella / wiek to dziecinny, novèmbre (-wem-) m listopad to. novèna / dziewięćdniowe nabożeństwo n.

nòvero (-wero) m liczba /.

novenàrio dziewięciozgłoskowy. novènne mi/ dziewięcioletni, novènnio okres dziewięciu lat. notorietà / powszechna wiado-1 noverare a liczyć, mość, głośność, jawność /.

aggine

błahy,

daremny,

być

chwały ; ~ legàle m uprawnienie do uchwały, numeróso liczny, mnogi, numismàtica (-ka) J numizmatyka /.

numismàtico (-ko) numizmatyczny.

nunziatura / nuncjatura /, poselstwo n.

nùnzio (-cjo) tn nuncjusz, poseł tn. nuòcere (-cze-) n szkodzić, nuora / synowa, żona / syna. nuotàre n pływać, nuotàta / pływanie n. nuotatóre tn pływ acz m. nuoto m pływanie n, pław tn ; a ~ płynąć; passare a ~ przebyć wpław, przepłynąć.

(-wa) / nowina, wiado-

novilùnio m nów t» księżyca, novità t nowość /; = notizia/ nowość /; novità /, pl. wiadomość, nowicyuszka /. novizia (-cja) / odbywająca no-wicyat.

noviziatotn nowicyat; czas nauki i przygotowania, novizio w nowy, niedoświadczony; nowicyusz tn. nózione / wiadomość, znajomość /; = idèa / pojęcie, wyobrażenie n; prime nozióni /, jrf. wiadomości pi. elementarne, nozze (nocce) /,• pZ. wesele n; secónde ~ drugie małżeństwo w ; — d’oro złote wesele n. nube / chmura /. nubifràgio (-dżjo) tn oberwanie n chmury.

Nubia / Nubia /.

nubile / niezamężna, panna/.

nuca (-ka) / kark tn.

nucleo tn zawiązek, zarodek tn.

nudare a obnażyć, ogołocić.

nudità / gołość, nagość /.

nudo goły, obnażony; łysy.

nudrire ▼. nutrire.

nulla a w. nic.

nulladìméno avv. niemniej jednak, wszelako.

nullàggine (-gżine) / błahość, nicość /; zero n. nullatenènte nic nie posiadający, nullità v. nuli nullo marny, żaden.

nume tn bóstwo n, Bóg tn. numeràbile dający się policzyć, numerabilità / policzalność /. numerale m liczebnik m. numerare o wyliczyć. numeratórem liczący; liczniktn. numerazióne (-dzjone) / liczenie n.

numèrico (-ko) liczbowy, numero m liczba/; == cifra / cyfra /; èssere in w liczbie uprawniającej do u-

nuova

mość /.

nuovo nowy ; di ~ znowu; essere ~ in nna città w pewnem miejscu być obcym; uomo ~ dorobkiewicz; człowiek m nowy, dotychczas nieznany, nutricare (io nńtriko) o żywić, karmić.

nutrice (-cze) / żywicielka /;

= bàlia / mamka /. nutriènte pożywny, nutriménto tn pożywienie n, pokarm tn, odżywianie *t. nutrire (io nutrisko) a odżywiać, żywić; fuoco nutrito m żywy ogień tn.

nutritivo (-wo) pożywny, nutritóre m żywiciel tn, pożywny, nutrizióne (-cjo-), nntritura / odżywianie n. nùvola (-wo-) / chmura /. nuvolàglia (-llja) / chmury ; obłoki pl.

nùvolo m pochmurny ; wielka chmura /.

nuvolosità / zachmurzenie «, pochmurność /. nuvolóso pochmurny, nuziàle (*cja-) weselny, ślubny, małżeński.

O.

o cong. albo, lub; o.... o..... albo.

o inter. o i ; o Signore ! o Boże ! ; o che fate costà ? no co robicie tu?

òasi / oaza /. obbed obbie.

obbligànte obowiązujący, wkładający obowiązki, obbligare a zobowiązać, obowiązek ;    = costringere

(-diere) zmusić; ~ a letto w łóżku więzić, musieć w łóżku leżeć.

obbligatissimo: Suo ~ najuni-żeószy.

obbligatòrio obowiązujący, obbigazióne (-dzjo-) / zobowiązanie n.

obbliga to obowiązek m, zobowiązanie n; = dovére m powinność /, obowiązek m ; èssere In ~ di... (in/.) obowiązek mieć coś zrobić.

obbròbrio m hańba, sromota /. obbrobrióso haniebny, sromotny, obelisco (-sko) to obelisk m. oberàto obciążony; zadłużony, obesità / otyłość /. obéso otyły.

Òbice (-cze) to haubica /, granatnik m.    [rzut.

obiettóre a zarzucić, zrobić za-obiettività (-WÌ-) / przedmioto-wośó /.

obiettivo (-wo) przedmiotowy, rzeczowy.

obiètto v. oggetto, obiezióne (-cjo-) / zarzut tn. oblàta / si ostra zakonna /. oblatóre ofiarujący, oblazióne (-cjone) / ofiara /. obliare a zapominać, obito m zapomnienie n; porre in ~ zapomnieć, obliquità (-kuità) /. ukośność.

albo

ukośny.

v. ubbid v. obie..

włożyć

obliquo skośny, oblungo podłuż oboe m obój m. obolo m obol to; ~ di S. Pietro Świętopietrze n.

occasionale sprawiający co. occasionare a sprawić, zrządzić, dać powód do czego, occasione / pochop, powód to, sposobność /.

occaso (okkaso) to zachód; koniec m, zagłada, śmierć /. occhiàccio: fare gli oecbiàccl patrzeć krzywem okiem, occhiàia (ok^ja-) / oczodół m : le occhiàie pi. ' sine obwódki pod oozami. occhialàio to optyk to. occhialétto m motlokl to. OCChiàli to, pi. okulary pl. occhialino m lornetka /. occhiàta/rzut to oka ; a occhiate coraz bardziej, widocznie, occhiàto oczkowały, occhieggiare (-dżjare) n oczkować, spozierać miłośnie, occhiellatura / dziurki na guziki u surduta, sukni, occhièllo m dziurka / na guzik, occhio (okkjo) to oko n ; = sguardo spojrzenie, wejrzenie n; colpo d’ ~ wejrzenie n; a ~ e croce powierzchownie n; in un bàtter d’ ~ w mgnieniu oka; dare nell’ ~ wpaść w oko; a quattro occhi w cztery oczy. occhiolino to oczko n; fare 1’ ~ oczkować; zerkać, spoglądać miłośnie

occhiuto wielooczny. occidentale (-oczi-) zachodni, occidènte w* zachód m ; ad ~ na zachód, w zachodnim kierunku, occipite m tyłogło wie n, potylica/, occorrènte (okkor-) potrzebny, occorrenza (-ca) / potrzeba /; =5 occasione / sposobność /;

oca

ny.

scienze ci okul-

[dere.

offési p, r offéso p, p od offén-officiàle v. affidale, officina (-czi-) /^warsztat m. officiosità / usłużność /. officióso usłużny; pólurzędowy. offrire a ofiarować; = presentire ofiarować, podawać, offuscaménto (-ska-) m zaćmienie n.

offnscàre a zaciemnić, przyćmić, oftalmia / choroba / oczu; katar m. silny oka. oftàlmico ( ko) oczny, oftalmoscòpio (-sko-) m wziernik m oczny.

Oggettivo (-wo) przedmiotowy, rzeczowy

« faccènda / sprawa/, interes m ; all* ~ W razie potrzeby, occórrere n zdarzyć się ; = bisognare (-sonnja-) być potrze-bnem.

occórsi p, r occórso p, p od occórrere.

occultàbile dający się ukryć, occultare (okkul-) a ukryć, kryć. occulto tajemny, ukryty ; i occulte f,pl umiejętnoś tystyczne, tajemnicze, occupàbile dający się zająć, occupare a zająć w posiadanie, zagarnąć; ~ si r zajmować się czem.

OCCUpatóre m zaborca, przywła-szczyciel m.

occupazióne (-cjone) / zajęcie; zatrudnienie n.

oceànico (oczeaniko) oceaniczny, ocèano »n Ocean m. ocra, ócria / okra, żółta farba /. oculare (oku-) oczny, naoczny; testimóne ~m naoczny świadek m; lente ~ / soczewka /, okular m.

oculatézza (-tecca) / oględność, przezorność /.

OCUtàto oględny, przezorny, oculista m okulista m. oculistica (-ka) / okulistyka /. od = o.

odalisca / odaliska /.

ode f oda /.

odiàbile godny nienawiści, wart nienawiści.

odiàre rt nienawidzić, odiato znienawidzony.

Odiatóre m nienawistnik m. odièrno dzisiejszy, òdio w nienawiść /; avére in portare — nienawidzić kogo; èssere in ~ być znienawidzonym.

odiosità f nienawiść, złość/, odióso nienawistny, obmierzły, odissèa / odysea; tułaczka /;

błąkanie się n. odo pr. od udire.

odàmetro m narzędzie do mierzenia drogi przebieżonej. odontalgia (-dżia) / ból zębów m. odontologia / nauka / o chorobach zębów.

odoràbile to, co można powąchać.

odoràre o i n wąchać, obwąchiwać.

odoràto m zmysł m powonienia, odóre m woń /, zapach m; gli odori pl. zioła pr. odorifero m wydający woń, won» ny, pachnący, odoróso wonny, pachnący, offèndere a obrazić ; — ferire naruszyć, uszkodzić; ~ si r czuć się obrażonym.

offendibile dający się obrazić, offenditóre obrażający, offensivo (-wo) zaczepny, o-brażający.

offensóre obrażający, offerènte licytujący ; maggiór ~ najwięcej dający, offerire v. offrire, offèrta / ofiarowanie, oświadczenie n, ofiara /; offèrte pl. wnioski.

offèrto p, p od offrire, offertório m ofertoryum n, tyczący się ofiary, offésa / obraza /.

(-kia) / możno-[czy.

oggétto (-dietto) m przedmiot m :

= mira / cel m. oggi (-dii) avv. dziś, dzisiaj; (Poggi dzisiejszy; ~ a otto od dzisiaj za osiem dni. oggidì, oggigiórno avv. dziś, teraz, za dni naszych.

Ogivàle (odżiwale) ostrołukowy. Ogni (onni) agg. ine. każdy: ~ giorno każdego dnia; ~ tanto od czasu do czasu sei giorni co sześć dni. ognintórno avv. naokoło Ognissanti jn, inv. dzień Wszystkich Świętych.

Ognóra (onnjora) avv. zawsze, ognuno (onnju-) pron. każdy, oh ! (o) esci, oh ! ; oh questa bella! ot, to piękne! ohe! (oè) esci, hejże, ohi (oi) esci. ach. ohibò (oibò) esci, pfe; gdzie tam, wcale nie.

ohimè (oimè) esci, niestety, biada mnie.

olà! esci, hola, hej.

Olanda f Holandya /. olandése holenderski, oleaceo (-czeo) zawierający olej, oleisty.

oleandro m oleander m. eleàstro m dzikie drzewo oliwne n.

oleificio (-czjo) / olejarnia /. oleografia f olojnodruk m. oleosità / oleistosé /. oleóso oleisty.

olezzare (olecca-) n pachnąć, olézzo (-lecco-) m woń f. olfatto m zmysł m powonienia, oliàndolo m sprzedający oliwę, olej.

oliàto naoliwiony, zaprawiony oliwą.

olibano m drzewko kadzidlowe, kadzidło n białe, olièra f fla8zeczka / na oliwę.

oligarchia władztwo n. oligàrchico (-kiko) możnowlad-oi im piade / olimpijada /. olimpico (-ko) olimpijski. Olimpo m Olimp m.

Òlio «i oliwa /, olej m ; ~ santo ostatnie pomazanie, namaszczenie.

ollva/(-wa) oliwka / drzewo n o-liwne.

olivastro (-wa-) oliwkowaty, o-liwkowy.

olivéto m gaik m oliwny ; monte ~ Góra Oliwna za murami Jeruzalem.

olivo (-wo) tn drzewo oliwne n;

ramo d’ ~ gałązka / oliwna, olla / słoik, garnek m. olméto m, olinaia / lasek m wiązowy, olmo m wiąz tn.

olocàusto (-ka-)m całopalenie n. ològrafo m własnoręcznie napisany.

oltracciò (-czjò) cong. oprócz tego, nadto.

oltracotante (-ko-) zarozumiały, oltracotànza ( ca) / zarozumiałość /, uroszczenie n. oltraggiàre ( dżja-) a lżyć, znieważać, skląć.

oltraggiatóre m ten co lży, o-braża, znieważa kogo. oltràggio (-dżjo) tn zniewaga, obelga /.

oltraggióso obelżywy, oitr’alpe avv. z tamtej strony Alp. oltramontano m z tamtej strony gór.

oltre 1. prep. za, poza; 2. avv. dalej, naprzód.

Oltreché (-kè) cong. oprócz tego że, nadto, zresztą, oltremare avv. za morzem; d’ ~ zamorski, błękitny, oltremarino zamorski oltremesùra, oltremódo aw. nadmiarę, niezmiernie, nadzwyczajnie.

oltreménte aw. za górami, oltrepassare a przekroczyć, omàccio (-czjo) tn zuch, bul taj m

e usza-

om

ma-

wość, zacność

wszy-

omàggio (-dżjo) m hold m; rèndere ~ hołdować, hołd złożyć; ~ di gratitudine wywdzięczenie się; i miei omàggi moj nowanie n, czołobitność /• Ornai avv. teraz, juz.

Ombel(l)ico (-ko) m pępek m. ombra / cień m ; all’ ~ di ...pod zasłoną, ochroną; dare, prèndere ~ wzbudzić, mieć podejrzenie.

ombrare a cieniować, ocienić, ombratura / cieniowanie n. ombreggiaménto (-dżja-) m o-cienienie n.

ombreggiare a ocieniać, zacienić, ombreggiatura / cieniowanie n. ombrèlla / baldaszek m, parasolka /.

ombrellàio m fabrykant m parasoli.

ombrellino m parasolka /. ombréllo m parasol m. ombrosità / cienistość /, cień in. ombróso cieni-ty; nieufny, podejrzliwy, ella / homilia /. omeopatia / homeopatya /. omeopàtico (ko) homeopatyczny.

omèrico homeryczny.

Omero to Homer m. òmero to bark to, kość / ramieniowa.

ométtere a opuścić, zaniechać, omiciàttolo (-czjat) to człeczek, człeczyna m.

omicida(-czi-) m i / morderczy;

morderca, zabójca to. omicidio m zabójstwo, morderstwo n.

omisi p, r omésso p, p od ométtere.

omissióne / opuszczenie, zaniechanie n.

Òmnibus m, inv. omnibus to; treno ~ pociąg to osobowy.

omo = nomo.

omogeneità (-die-) / jednorodność /.

omogèneo jednorodny, omologare « potwierdzić akt. omologazióne (-djo-) / potwierdzenie n.

omonimia / równoimienność /. omònimo równoimienny. onagro m dziki osioł m. onanismo m samogwałt to. óncia (-ozja) / uncya /. onda/fala/; bałwan m mordki;

a onde falisty, ondata / bicie n fal. ondato falisty; morowy (o teryach). onde avv. skąd, kędy, którędy, przez co, dlatego, ondeggiaménto (-dżja-) m kołysanie się fal ; powiewanie, kołysanie n się.

ondeggiare n kołysać się, burzyć się.

ondina / undina, topielica, boginka / wodna, ondosità / falistość /. ondóso fala. ondulatòrio falisty, ondulazióne (-dzjo-) f ruch to falisty.

ònere m ciężar m. oneróso uciążliwy, onestà f uczciwość, zacność f\ — onoratézza (-tecca) / uczci-

onestàre a upiększać, okryć pozorem uczciwości, onèsto uczciwy, cnotliwy, zacny. Ònice (-cze) m onyks m. onnipotènte wszechmocny, onnipotènza (-ca) / wszechmoc /. onnisciènte (-szjen-) wszystko wied/,ący.

onniveggènte (-wedżen-) stko widzący, onnivoro wszystko jedzący, pożerający.

onomàstico (-ko) imieniny, onomatopća / naśladowanie n dźwięku naturalnego, onoràbile szanowny, czcigodny.

to fabryka /;

avv. przeciwnie,

onoranza (-ca) / uszanowanie » ; hołd to; = on óre to cześć /; szacunek m.

onorare a czcić, szanować, poważać, zaszczycać; ~ si r poczytać sobie coś za zaszczyt, onorario honorowy ; honoraryum «; membro ~ m członek m honorowy.

onoratamente aio. zaszczytnie, pełen zaszczytu.

onoratézza (-tecca)/ uczciwość, zacność /.

onore to zaszczyt w; cześć/; honor to ; nomo (T — człowiek zacny, uczciwy, honorowy; gli onori di casa honory^/. domu. onorévole (-wo-) zacny, szanowny, czcigodny.

onorevolézza (-lecca) / honoro-wość, czcigodność /. onorificènza (-czenca) / odznaczenie ».

onorifico (-ko) honorowy, zaszczytny.

onta / hańba /; wstyd w; ad — pomimo, wbrew, na przekorę, ontanéto TO olszyna /; lasek m olszowy m.

ontano to olsza, olcha/, ontóso haniebny, sromotny, onusto obarczony, obciążony, opacità (-czi-) / nieprzeźroczy-stość /.

opaco (-ko) nieprzeźroczysty, opale w opal m. òpera / dzieło »; praca, robota; opera /; per òpera di... z pomocą czyją lub czegoś; per opera tua z twojej winy ; — pia fundacya / dobroczynna. Operàbile dający się zrobić, o-perować.

Operàio to robotnik m. operare a robić, działać, doko; nać; operować.

operativo (-wo) czynny; sku-teozny; operacyjny, operàio m czyny, dzioła pl. Operatóre to działacz ; operator m.

operazióne (-dzjo*) / czynność; operacya/; = imprésa/przedsięwzięcie n; le quattro o-perazióni cztery działania pi. operétta / operetka /. operosità / czynność /.

Operóso czynny.

Opificio (-czjo) dzieło n; robota /. opimo tłusty, żyzny, obfity, opinàbile przypuszczalny, podobny do prawdy.

Opinare n sądzić, mniemać; =s giudicare sądzić, opinióne / zdanie, mniemanie n. oppilàre a zatkać, oppilazióne (-dzjo-) / zatkanie ». òppio to opium n. opponénte przeciwny, opierający się czemu.

Oppórre (io oppongo) a zarzucać, przeczyć czemu ; — un rifiuto dać odmowną odpowiedź ; - si r sprzeciwiać się, być przeciwko czemu.

opportunismo to oportunizm n. opportunista w i / oportunistam. opportunità / dobra, pomyślna sposobność, pora / dogodna, opportuno stósowny, właściwy; = favorévole (-wo-) sprzyjający, pomyślny.

oppósi p, r oppósto p, p od oppórre.

oppositóre to przeciwnik m. opposizióne (-dzjo-) / opór w, sprzeciwianie się »; fare — a qualcuno przeciwko czemuś występować.

Oppósto przeciwny, sprzeciwiający się; rzecz przeciwna; all'oppòsto

owszem.

oppressi p, r oppresso p, p od opprimere.

oppressióne / przytłumienie, gnębienie n ; duszność /, ściskanie n w piersiach, oppressivo (-wo) gnębiący, uciekający.

orchestrale orkiestralny. orchidèa (orki-) / storczyk w. orciàia (-czja-) / piwnica / na naczynia z oliwą, orcio (-czjo)m dzbanek m ; naczynie n na oliwę.

orciuólo (-czjo-) m dzbanuszek m. orco (-ko) to poczwara/, potwór m, piekło n. orda / horda /.    *

ordàlia / sąd w boży. ordegno^ ordigno (-dinnjo) w ędzte

= congegno

Oppressóre to ciemiężca, ciemię- i życiel, gnębiciel m.

Opprimere a gnieść, uciskać, ciemiężyć, gnębić.

oppngnàre (-punnja-) a zwalczać, pokonać.

Oppugnatóre to ten co zwalcza, zwycięzca, napastnik to. Oppure cong. albo, czyli, opra / dzienna praca /.

Oprante m wyrobnik m dzienny, optare u zdecydować się. Opulénto bujuy, obfity, zamożny, bardzo bogaty.

Opulènza (-ca) / obfitość /, bogactwo n.

opùscolo (-sko-) m dziełko n. or = ora.

ora 1./ godzina /; che ~ è ? która godzina jest? sonę le due (ore) druga godzina; dibuon’o-ra wcześnie, wczas; 2. aw. teraz; or ora zaraz, właśnie; d’ora in poi od teraz, od dzisiaj, odtąd.    [powiednia /.

oràcolo f-ko-) m wyrocznia, prze-Órafo m złotnik m. oràle ustny, o ramài aw. teraz, już. orare n haodlić się. oràrio m godzinny; rozkład m jazdy; Mn — punktualnie. Oratóre m mówca m. oratòria / krasomówstwo n, sztuka / dobrego mówienia, oratòrio w modlnica /, śpiew m kościelny z muzyką, krasomówczy.

Oràzio (-cjo) m Horacy m. orazióne / mowa, modlitwa /. orbare a zrabować, pozbawić czego.

Orbe m świat to, kula / ziemska, orbene! esci, a więc. orbita / oczodół m. orbo ślepy; ogołocony, pozbawiony; da orbi na oślep, orca (-kn)/ rodzftj m ryby. orchèstra (orkę-) / orkiestra /; direttóre d’ ~ tn kapelmistrz m.

nurz (dżennjo) w mechanizm to, sprężyna /.

ordiménto to knowanie, uknucie

n czego

ordinàle zwyczajny, pospolity, porządkowy ; nùmero ~ m liczba / porządkowa.

ordinaménto m porządek w, u-porządkowanie n ; == istituzióne / uszykowanie, urządzenie n

ordinanza (-ca) / rozkaz m, rozporządzenie n ; d’ ~ przepisowo, ordinare a uporządkować; = dispórre uszykować, porządnie ułożyć; = comandare rozkazywać, dowodzić, ordinàrio zwyczajny, porządny, ordinato porządny, ordinatóre m rządca, zawiadowca, gospodarz to. ordinazióne (-dzjo-) / rozporządzenie w, rozkaz tn; ordynacja / lekarska.

órdine m porządek m ; = comando to rozkaz m; = fila / szereg m ; = grado m ranga/; ~ sacro ni zakon m ; ~ dei giorno porządek w dzienny, ordire (io ordisko)» osnuć, knuć. orditóio to warsztat m tkacki, orditóre snujący, knujący, orditùra/snowanie, snucie, knowanie n.

orecchiante (-rekkjan-) ze duchu śpiewający.

orecchiata / uderzenie w ucbo

orecchino (-rekki-) tn kulczyk tn. orécchio (-kjo) tn ucho n, słuch to ; a ~ ze słuchu, orecchióni to, pl. rodzaj choroby uszu.

orecchiuto uszaty, mający długie

uszy.

oréfice (-cze) tn złotnik m. oreficeria / złotnictwo «. oreria / rzeczy pi. złote.

Òrfana / dziewczyna/, sierota/, òrfano tn osierocony; chłopiec m sierota.

orfanotròfio to dom dla sierot. Orféo tn Orfeusz tn. organàio to organomistrz to. orgànico (-ko) organiczny; lista porządkowa urzędników, organino, organetto m katarynka /.    •

organismo to organizm to. organista m organista to, organizzare (-nicca-) a organizować.

organizzatóre tn organizator m. organizzazióne (-dzjone) / or-ganizacya /.

Òrgano TO organ, narząd m; organy pl.

orgasmo m wzruszenie, burzenie się; wrzenie, kipienie n krwi. òrgia (-dżja) / orgia /. orgóglio (-Iljo) to pycha, duma/, orgoglióso pyszny, dumny, oncéilo (-czel-) m lakmus tn. orientale wschodni ; Asia ~ / Azya / wschodnia, orientarsi r oryentować się;

skierować się na wschód, orientazióne (-dzjone) / oryen-tacya / rozpoznanie n. oriènte m wschód m ; Grand* O-riente to Wielki Wschód (loża masońska).

orifizio (-cjo) m otwór tn. originale (-dżi-) pierwotny, początkowy; oryginalny; peccato ~ to grzech m pierworodny, originalità / oryginalność, pier-wotność /.

originàre a i n dać poosątek;

brać początek, pochodzić, orginàrio pierwotny, początkowy.

origine (-dżi-) / poczaték tn; le origini pl. początki pi. origliàre(-rillja-) a podsłuchiwać, origlière m poduszka /. orina / mocz tn. orinale tn urynał, nocnik tn. orinàre n oddawać mocz. orinatóio to wychodek, pissoir tn. oriolàio tn zegarmistrz to. oriundo pochodzący, oriuólo w zegar in. orizzontale (-riccou-) poziomy, orizzontarsi r umieć się zna-leść, oryentować się. orizzónte m horyzont m. Orlando to Roland m. orlare a obrębiać, orlatura f obrąbek, szlak to; obrębienie u.

orlo m brzeg to ; krawędź /. orma / ślad, trop tn. ormài avo. juź. orinare a tropić, ormeggiare (-dżja-) a okręt przywiązać na linie.

orméggio (-dźjo) tn lina / okrętowa, przywiązanie n okrętu zapomocą liny. ornamentale ozdobny, ornaménto tn ozdoba /; ornament »«.

ornare a zdobić, ozdobić, ornatissimo : all* ~ Signor N. N. Do Jaśnie Wielmożnego Pana.

ornativo (-wo) zdobiący; ozdo* biony.

ornato tn ozdoba, ornamentyka/, ornatóre *» ozdobiciel/m. ornatura / ozdoba /; przyozdo-bionie n.

ornitologia f-dżia)/ornitologia/, ornitòlogo m ornitolog m.

01*0 m złoto n; d’oro złoty; ori pl. rzeczy, przedmioty pl. złote, orografia / orografia /.

wość /.

to uży-

orogràfico (-ko) orograficzny, orologeria (-dze-) / sklep m zegarmistrzowski. ^ orologiàio w złotnik m. orològio (-dżj o) m zegar m; ~ regolatóre zegar m normalny, oroscópio (-sko-) m horoskop m. orpellare a ozdobić błyskotkami; upiększyć, ubarwić, orpèllo m szych to; świecidełko »; błyskotka /; pozór m. orrèndo straszny, okropny, orribile okropny, przerażający, orribilità / straszność, okropność /.

orridézza (-decca) / obrzydli-órrido okropny, przerażający, orróre m przerażenie n; zgroza /; obrzydzenie n; odraza/; avere in ~ brzydzić się czem, kim.

orsa / niedźwiedzica /. orsacchiòtto (-sakkjot-) m niedźwiadek m.

orso m niedźwiedź m; ~ bianco niedźwiedź biały, podbiegu-

ÓMOla / Urszula/.

orsù «w. dobrze, nuże, dalej;

żwawo.

ortàggio (-dżjo) m ogrodowizna, jarzyna /.

ortàglia (-llja) / grunt wany do uprawy warzywa. Ortènsia / Hortenzya/. ortica (-ka) / pokrzywa /. orticàio m zaroślami, z pokrzyw, orticària / pokrzywka /. orticultóre m hodowca m jarzyn, owoców

orticoltura / hodowla / jarzyn, owoców.

orto m ogród m warzywny ; ~ botànico ogród m botaniczny, ortodossia f prawowierność /. ortodòsso prawowierny, ortoepia / nauka o właściwem wymawianiu, ortografia / ortografia /. ortogràfico (-ko) ortograficzny.

ortolàno m ogrodnik m. ortopedia / ortopedya /. ortopèdico (-ko) ortopedyczny, orza (-ca) lewa strona okrętu, na lewo.

orzaiuòlo m jęczmień m na oku. orzata / mleko n migdałowe, orszada /.

orzo (-co) m jęczmień m\ ~ perlàio krupy pl. perłowe, osanna /, inv. hosanna /. osare n śmieć, odważyć się. oscenità (-Bze-) / sprośnołtó /;

wszeteczeństwo n. oscèno sprośny, wszeteczny. osoiilàren wahać się, kołysać się. oscillatòrio m wahający się. oscillazióne (-dzjo-) / wahanie n się, kołysanie się oscuràbile (osku-) dający się zaćmić.

oscuraménto m zaćmienie n. oscurantismomobskurantyzm m. oscurantista mi/ obskurant m. oscurare o zaciemnić n. oscurità / ciemnota, ciemność, niejasność /; nell’ ~ niejasno, oscuro ciemny; = sconosciuto nieznany.

òsmio m osmium n. ospedàle m szpital w*, ospitale gościnny, ospitalità / gościnność /. OSpitàre a gościć u siebie, mieć kogoś w gościnie.

Òspite m gość m ; daj ący gościnę m. ospizio (-cjo) m gospoda/; przytułek m.

ossame m kości pl. ossàrio m kostnica /. ossatura / układ m kostny, òsseo kościsty.

ossequènte (-kuen-) poddańczy, podległy.

osseqniàre a okazywać głębokie uszanowanie, hołdować, ossèquio m uszanowanie n; u-ległość /; posłuszeństwo n; i miei ossequiai. moje najgłębsze uszanowanie.

ony, osservàbil

uporczywy.

ossequióso pełen uszanowania, pokorny.

e (-wa-) widzialny, spostrzegalny, godzien uwagi, osservanza (-ca) / zachowywanie, przestrzeganie, uszanowanie n.

OSServàre a uważać, zastanawiać się, robić spostrzeżenia; Le Tàccio — zwracam Panu na to uwagę.

osservatóre m dostrzegacz, spo-strzegacz m.    *

osservatòrio m obserwatoryum n; ~ astronòmico obserwatoryum w, astronomiczne, osservazióne (-dzjo-) / uważanie, postrzeganie n.

OSSĆSSO opętany, ossia cong. albo, czyli, ossidàbile dający się utlenić, ossidare a utleniać, oksydować, òssido m oksyd m. ossificare (-ka-) n skostnieć. OSSigenàre (-dże-) a nasycić tlenem, kwasić (chemicznie). Ossigeno m tlen m. osso m kość /; ~ sacro kość / krzyżowa; ~ duro fig. twardy' orzech m.

ossuto kostny (twardy jak kość), ostacolare (-ko-) n czynić przeszkody.

ostàcolo m przeszkoda /. ostàggio (-dżjo)w zakładnik m. ostante:ciò non— afw. mimo to, atoli.

ostare n stać na przeszkodzie, sprzeciwiać się ; nulla osta nie ma żadnej przeszkody, oste 1. m gospodarz, właściciel m gospody, zajazdu; 2. m wojsko n nieprzyjacielskie, osteggiare (-dżja-) n zwalczać, uderzyć na nieprzyjaciela, ostèllo m dom wi; mieszkanie n. ostensibile mogący być okazanym.

ostensòrio m monstrancya /. ostentare n popisywać się z czem.

ostentativo (-wo) chełpliwy, sa

mochwalczy.

ostentazióne (-dzjo-) / chełpliwość /.

osteologia (-dżia) / część / anatomii o kościach, osteria / gospoda /. ostéssa/gospodyni, właścicielka / gospody.

ostetricia (-czja)/ położnictwon. ostètrico (-ko) położniczy; położnik m.

òstia / hostya /; opłatek m. òstico cierpki, gorzki, przykry, ostile nieprzyjazny.

Ostilità / nieprzyjaźń, niechęć/, ostinàrsi r uprzeć się. ostinatézza (-tecca), ostinazióne (-cjo-) / zaciętość, uporczywość /.

ostinato uporny, ostracismo (-czi-) m ostracyzm m. ostrica (-ka) / ostryga /. ostricàio m ławica/ ostrygowa;

sprzodający ostrygi, ostrogòto m Ostrogot, Got wschodni; barbarzyński m. ostruire « zatkać, zapchać, ostruzióne (-cjo-) /, ostruzio-nlsmo m zatkanie n, obstruk-cya /.

Osvaldo m Oswald m.

Otello m Otello tn.

Otite / zapalenie n ucha. otre, otro m bukłak, wór m skórzany.

ottaèdro m ośmiościan m. ottàgono m ośmiobok, ośmio-kąt m.

ottàngolo m ośmiokąt m. ottanta = 80.

ottantenne osiemdziesięcioletni. Ottantèsimo osiemdziesiąty, ottantina / prawie, jakie osiemdziesiąt; essere sull’ - mieć osiemdziesiątkę, ottàrda / drop m.

Ottava (-wa) / okres m ośmiu dni, oktawa /.

Ottaviano w Oktawian m.

17

I.-P.

ottavino tn flet m oktawowy. Ottàvio (-wio) m Oktawiusz m, Ottàvo (-wo) ósmy; jedna ósma. Ottemperare n zadosyć uczynić, dogodzić; być posłusznym, ottenebrare a zaćmić.

Ottenére a otrzymać, osiągnąć, dopiąć.

ottengo pr. ottènni p, r od ottenére.

Ottenibile dający się otrzymać, osiągnąć.

Òttica (-ka) / optyka /.

Òttico m optyczny; optyk m. Ottimate m optymat m. Ottimismo Optymizm m. Ottimista mi/ optymista m. Òttimo (sap. od buono) najlepszy, bardzo dobry.

otto = 8; oggi a otto od jutra za osiem dni.

ottobràta / wycieczka / w miesiącu październiku.

Ottóbre m październik m. ottocènto osiemset; wiek dziewiętnasty.

ottomana / otomana /. ottomano otomański, turecki, ottomila osiem tysięcy, ottonàio m mosiężnik m. ottoname m rzeczy pi. mosiężne, ottóne m mosiądz m.

Ottóne m Otto m. ottuagenàrio (-dże~) osiemdziesięcioletni, ottundere a stępić.

Òttuplo ośmiokrotny, otturaménto m zatkanie w. otturare a zatkać.

otturatóre m zamknięcie, zatkanie n.

ottusàngolo rozwartokątny. ottusi p, r ottùso p, p od ottùndere,

ottusità / tępość /. ottùso tępy; stępiony, ovàia (-wa-)Zjajnik m ; gallina — kura f nosząca jaja. ovaiuólo m kubek m na jaja. ovàie jajowaty, owalny, ovàrio m jajnik w, zarodek m owocowy u drzew i roślin. OVàtta (-wat-) / wata /. ovattàre a watować, ovazióne (-cjo-) / owacya /;

fare un ’ ~ zrobić komuś owacyę. ove (-owe) ari;, gdzie ; gdy, kiedy, ovest m zachód m. ovifórme (owi-) jajowaty, ovile m owczarnia /. oviparo noszący jaja.

OVO V. uovo.

òvulo m małe jajo, jajko n. ovùnque (-kue) avv gdziekolwiek, wszędzie, ovvéro cong. albo, czyli, ovviare zapobiedz. òvvio (o w wio) pospolity, znany. OZiàre (odzja-) n próżnować, włóczyć się.

Òzio (-cjo) m próżnowanie n. oziosàggine (-dżi-), oziosità / próżniactwo n. ozióso próżniak.

OZÓniCO(-ko) zawierający ozon. ozóno (ocóno) m ozon m. ozonómetro m ozonometr m.

P.

pacatézza (-katecca) / spokoj-ność, powolność /. pacàto spokojny, powolny, pacca (pakka) / cięcie, uderzenie n.

pacchétto (-ket-) m pakiecik m. pacchiare (-kja-) n żreć. pacciame (-czja-) m opadnięto liście pl.

pacco (pakko) m pakiet tn.

paiuólo m kociołek m.

17*

pace C-cee) / pokój m ; darsi ~ uspokoić się.

pachidérmo m gruboskórzec m. pacière (-ezje-) m sprawca m pokoju.

pacificàbile (-czifika-) dający się uspokoić.

pacificàre a uspokoić, pojednać, pacificatóre m uspokoiciel, pojednawca m.

pacificazióne (-dzjo-)/, pacificamento m uspokojenie n. pacifico(-ko) spokojny, pokojowy, pacioccóne (-czjokkone) m ; -a / pucołowaty, pyzaty, padèlla / patelnia /. padellàio m ten co wyrabia patelnie.

padellata / pełna patelnia, padiglióne (-dilljo-) m pawilon, namiot ra; ~ dell’orécchio małżowina / uszna.

Pàdova (-wa) / Padwa /. padre m ojciec m. podreggiàre (-dżja-) n wdać sią w ojca.

padrino m ojciec m chrzestny, padróna / pani /; ~ di casa pani domu. padronale pański, padronanza (-ca) /'•panowanie n, władza/; = arroganza / zarozumiałość /, uroszczenie n. padronato ra posiadanie; kola-torstwo n.

padróne ra pan; pracodawca, pryncypał ra; = proprietàrio właściciel m.

padroneggiare (-dżja-) n ia panować, władać, rządzić, padnie ra bagno n. paesàggio (-dżjo) ra kraina /, ziemia /, krajobraz ra. paesàno m wieśniak m\ — compaesano rodak, ziomek ra. paése m kraj ra; = villàggio wieś /; mandare a quel ~ posłać do djabła. paesèllo m wioska, wioseczka/. Paesi Bassi m, pl. Niderlandy pl.

paesista mi/ pejzażysta, malarz m krajobrazów

paffatòllo pucołowaty, pyzaty, paffuto pucołowaty, pyzaty, paga / płaca, pensya /, żołd m. pagàbile mający się zapłacić, płatny.

pagaménto m zapłata /. paganèsimo m pogaństwo n. pagàno m poganin ra. pagare a płacić; quanto pagherei se....cobym niedał, gdyby; me la pagherai! to mi zapłacisz.

pagatóre m płacący, pagèlla (-dżel-) / cenzura /. pòggio (-dżjo) ra paź ; pachołek m. pagherò i. fut. od pagare; 2.

m skrypt m dłużny, pàgina (-dżi-) / strona /. paginatura / dzielenie arkusza na kartki.

pàglia (-llja) / słoma /. pagliaccésco (-czesko) pajaco-waty.

pagliacciata (-czja) / figiel m, błazeński, błazeństwo n. pagliàccio (-czjo) m siennik m;

pajac, błazen m. pagliàio w kupa /; bróg m; sterta słomy /.

pagliaiuòlo sprzedający słomę, pagliato (pallja-) słomiastożółty. pagliericcio (-czjo) m sieczka /; siennik w.

paglierino słomiastożółty. pagliéto m trzcinisko n. pagliétta / doradca m pokątny. paglino m słomianka, plecionka / ze słomy.

pagliuólo m osypka, plewa; pod-sciółka ze słomy, pagnòtta / bochenek m chleba. pago zadowolony, zaspokojony, pagòda / pagoda /. paino m modniś,. fircyk m. pàio m (pi. le paia) para /. paiolata / pełen kocioł.

pala / łopata /. paladino m paladyn m. palafitta / palisada / w rzece, palafrenière m masztalerz w. palafréno to stępak to (koń wierzchowy).

palàgio (-dżio) to pałac to. palamidóne m wielki i dłngi

płaszcz to.

palanca( ka)/tarcica/; parkan to; pal m; moneta/ pięcio-centynowa

palancato m palisada /. palanchino (-ki ) m lektyka /;

krzesło n do noszenia, palàncola / ścieżka /. pa landra / łódź / rybacka, czółno n rybackie, palandràno m długi, szeroki płaszcz m ; opończa, burka /. palare a bić, wbijać pale. palàia / pełńa łopata /. palatina / futerko n które damy na szyi noszą.

Palatinàto to Palatynat to. Palatino m Palatyn m. palato to podniebienie n. palatura / wbijanie n kołków, pali.

palazzina (-lacci-) / willa, pałacyk TO.

palazzo (-lacco-) m pałac w. palchettista (-ket-) to i / właściciel to loży.

palchétto w przedział to; przegroda ; loża /.

palco (-ko) to krokiew ; posadzka /; sufit to ; ~ scènico to loża J w teatrze; = patibolo m rusztowanie n; — tribuna / trybuna/; ~ morto to strych to. palèo TO krążek, bąk to; wartałka/. paleografia / paleografia /; sztuka czytania dawnych rękopisów.

paleògrafo w paleograf to. paleontologia (-dżia) / paleontologia /.

palesaménto m objawienie, wyjawienie n.

palesare a objawić, odkryć, od

słonić.

palése jawny, widoczny; far ~ objawić, uwiadomić.

Palestina / Palestyna /. paléstra / szkoła zapasów, zapaś ni et wo n.

palétta / łopatka / do węgla, palettata / pełna łopatka, palétto m klamka, zasuwka /;

mały pal m. palina / gaik ,lasek m. palingènesi (-dże-)/odrod zenie n. palinodia / odśpiewanie odwołanie, odszczekanie n. palio m płaszcz m ; ubranie w; wyścigi pl.

palischérmo (-sker-) m łódź, łódka /.

palissandro m palisander m. pallizzàta (-licea-) / palisada /;

ostrokół m. palla / kula /.

pallàdio tn obrona ucieczka /. pallàio m sprzedający kule. pallata / uderzenie u piłką, palleggiàre(-dżja-) ain odbijać piłkę.

pallćggio(-dżjo) m rzucanie piłką, palliare a osłonić pozorem, okryć płaszczykiem, obwijać w bawełnę.

palliativo (-wo) usmierza/ący na chwilę.

pallidézza (-decca) / bladość, pàllido blady pallina / kulka /. pallino m mała kulka /. pàllio m płaszcz to biskupi, palium M.

pallonàio m nadymacz baloników; fanfaron, junak to. palloncino (-ozi-) m mała piłka/; lampion m.

pallóne m wielka piłka skórzana do gry; ~ volante balon wypełniony gazem, służący do latania; ~ frenato balon m przywiązany.

pallóre m bladość /.

a /.

[mowa.

to telegraficzny.

posmaro-

pallétta, pallòttola / kulk pallottolàio m ktęgelnia /. pallottolière w rosyjska maszyna do liczenia; szczoty pi. palma / palma /; in ~ di mano dłoń / ręki.

palmàto wyszywany w palmy, palmento : maggiàre a dne palmenti jeść pełną gębą, jeść za dwóch.

palméto m gaik m palmowy, palmifero bogaty w palmy, palmipede m ptak mpletwonogi, pływający, palmizio (-cjo) m gałązka / pal-palmo m piędź J ; a — a — krok za krokiem.

palo m pal, kół, słup m ; — del telègrafo słup palomba / gołąb m grzywacz, palombaro m nurek m. palómbo m morski pies m. palpàbile namacalny, dotykalny ;

jawny, oczywisty, palpabilità / jawność, oczywistość /.

palpàre a macać, dotykać, palpébra / powieka /. palpeggiare (-dżja-) a macać, dłubać, gmerać.

palpitàre n drgać, bić o sercu, falować.

palpitazióne (-dzjo-) / drganie, bicie « serca

pàlpito to bicie serca, drganie n ; — d’amóre podnieta /; wzruszenie n miłosne, paltò to, inv. paltot m. paludaménto to szata, suknia /. palude / bagno n. paludóso bagnisty, pàmpano to liście pl. winnej latorośli.

pampanóso okryty liściami. panacea, (-czea) / środek m na wszystko.

panàre a posypywać bułką tartą mięso przy smarzeniu. panattiéra / kosz m ; torba / na ohleb.

panca (-ka) / ława, ławką /. pancaccio (-czjo) m tapczan m; legowisko n.

panchétto (-ket-) to ławeczka /;

stołeczek n pod nogi. pància (-catfa)/brzuch, kałdun to ; grattàrsi la — próżnować; a — all’ària na plecach, na wznak.

panciòlle (-czjftl-) : in ~ avv. wygodnie wyciągnięty panciòtto w kamizelka /. panciuto (-czju-) brzuchaty, panconcèllo (-konczel-) m łata /. pancóne to dyl m ; tarcica ; hebl o-wnica f.

pancòtto (-kot-) m kasza rozgotowana, papka /. pàncreas m, inv. trzustka /. pandemònio m hałas m; piekielny, pane vi chleb m. panegirico ^-dźiriko) m pahegi-ryczny, pochwalny, panegirista to wielbiciel, pane-girysta m. panetteria / piekarnia /. panettière m piekarz m. panettóne to bułka / pszenna, słodka z rodzynkami, panfòrte m piernik m. pangermanismo (-dźer-) m wszechnieraieckość /. pangermanista to wszechnie-miec m.

pània / lep m na ptaki, paniccia (-czja) / papka /. panico (-ko) m proso n. pànico paniczny ; tini òr ~ m trwoga / popłoch m. panicolàio m zamieszanie ra. panièra / kosz m. panieràio m koszykarz m. panierata / pełen kosz. panière m kosz m. panificio (-czjo) m piekarnia /. panino w bułka/; - gràvido bułka z masłem, wędliną, panióne to gałązka / wana lepem.

paniuzza (-niuceal / gałązka

posmarowana lepem, panna / śmietana /; - montata bita śmietana.

pannaiuòlo m sprzedający sukno, panneggiaménto (-dżja-) m u-branie, ozdobienie n\ dra-perya /.

panneggiare n ozdabiać; dra-pować.

pannèllo w płócienko n ; kawałek sukna.

pannicello (-czel-) m kawałek sukna ; pannicelli caldi pi. nieskuteczne środki lekarskie, pannina / postaw m sukna, panno w sukno n; i panni pl. suknie pl. /.

pannòcchia (-nokkjà) / kiść / kukurydzy.

pannocchiuto kiściasty. pan nolano m derka wełniana /. pannolino m prześcieradło n. panorama m panorama /. panslavismo (-wi-) m pansla-wizm tn.

panslavista m panslawista m. Pantalóne m błazen, arlekin rn. pantalóni m, pl. spodnie pl. pantano m bagno n. pantanóso bagnisty, błotnisty, panteismo m panteizm m. panteista m i / panteista m. pantèra / pantera /. pantòfola / pantofel m. pantofolàio m wyrabiający pantofle m.

pantògrafo m pantograf m. pantomima / pantomina /. pantóndo m bułka /. panzana (-ca-) / wybieg m, frazes >n.

Paola / Paulina J.

Pàolo w Paweł m. paolótto klerykalny, świętoszko-^ waty.

paonazzo (-nacco) fioletowy, papa w papież m. papàbile ten, który ma widoki «ostać papieżem.

papàie, papésco (-sko) papieski, papalina / czapka/ do noszenia

w domu.

papalino m papieski ; żołnierz tn papieski.

papàto m papiestwo n, godność papieska /.

papàvero (-we-) m mak m. pàpera / młoda gęś. gąska /. pàpero m gąsior m. 'głupiec m. papiłióne m motyl tn. papilla / brodawka /. papiràceo (-czeo) papyrusowaty. papiro m papyrus m. papismo m papizm m. papista m papista m. pappa / papka dla dzieci /. pappafico (-ko) m maszt, kaptur tn, kapuca j.

pappagai lata / paplanie n. pappagallésco (-sko) papuzi, pappagallo m papuga /. pappagòrgia (-dżja) / podwójna broda/, podwójny podbródektn. pappardèlle/, pl. łazanki pl. gotowane w rosole z mięsa zająca, pappàre ai n żreć, zajadać, pappata / żarcie n. pappatóre m żarłok m. pappatòria / uczta /, biesiada, pappino tn dozorca m chorych, sługa tn szpitalny, pappolata / mięso n rozgotowane. pappolóne m żarłok m. pappóne m chciwy zysku, paràbola / parabola /. parabolano m gaduła m, łgarz tn. parabolóne »• gaduła m, bajafrz m. paracadute (-ka-) tn, im. spadochron tn.

paracarro m kamień m ochronny, paracénere (-cze-) m inv. popielnik m.

paracièlo m łóżko n z baldachimem, dach m powozu, paràcqua (-kua) m, tnv. parasol m, deszczoi-hron m.

paradisiaco ( ko) rajski, paradiso m raj m.

mv. na

parasóle m parasol m. parassito m pasożyt m ; anlmdle ~ m zwierzą w żyjące jako pasożyt.

parassìtico (-ko) pasożytny. parata / parada /; io gran ~ w galowym mundurze, paratura/ ozdobienie n, strój w ; ozdoba /.

paravènto m zasłona/od wiatru, parca (-ka) / parka /. parcèlla (-czel-) / parcela /. parco 1. m park to; 2. oszczędny, skąpy, do

to lampart m.

ni i / krewny.

paradòsso »» paradoks m. parafango to zastawa /. parafrasare a okraślić. paràfrasi / określenie ». parafulmine to piorunochron to. parafumo to ochraniacz to z blachy przed dymem, parafuòco (-ko) to ochraniacz to przed piecem.

paréggi (-dżi) m, pl. okolica /. paragonàbile dający się porównać.

paragonàre a porównywać, paragóne m porównanie n. paragrafare a w paragrafy ułożyć.

paràgrafo m paragraf to. paràlisi / porażenie n; ~ progressiva porażenie n postępujące, rozmiękczenie n mózgu, paralìtico (-ko) porażony, paralizzare (-licea-) a porazić, parallèla / linia / równoległa, porównanie »; le parallèle pi. sztaba, poręcz /.    [bok m.

parallelepipedo m równoległo-parallélo równoległy, parallelogrammo m równoległo-bok to.

paralume m zasłona /na lampę, paramano to podwyższenie w. paraménto TO bogata, świąteczna ozdoba /; ornaty pl. kapłańskie paraniósche (-skej m, czynie n do łapania much. paraninfo TO drużba m drużka /, pośrednik to małżeński, parànza (-ca) / łódka / rybacka z jednym masztem, parapètto to przedpiersień m. parapiglia (-pillja) / zgiełk to, tłok m, wrzawa /. parapiòggia (-dżja) / parasol to. par àre a i n wstrzymywać, odwieść; = protèggere (-dźe ) o-chraniać; - la Ince a qual-CÙno zasłaniać światło komu; ~ si dinanzi a qualcuno stanąć przed kim, przedstawić się, pojawić się.

par

parécchio; (-rekkjo) dosyć dużo. parécchi m, pi. parécchie /, pl.

kilka, kilkanaście, pareggiàbile (-dżja-) dający się porównać.

pareggiaménto m wyrównanie », porównanie ». pareggiare a równać, zrównać ; = confrontare porównać; ~ si r obliczyć się.

pareggiato zrównany, równouprawniony.

paréggio (-dżjo) m równanie », wyrównanie ».

parèlio, paréglio (-relljo) m słońce n poboczne, parentado m pokrewieństwo »;

= matrimònio małżeństwo n. parentali w, pl. uroczystość / pamiątkowa, parénte parentèla / pokrewieństwo ». parentesi / nawias to; detto / ra ~ nawiasowo, okolicznościowo powiedziane, parére» zdawać się ; pare che... zdaje się, że; che le pare? co Pan myśli? come mi pare jak mi się zdaje; ma che le pare! dlaczegóż nie! paretàio m sieć / na ptaki, paréte / ściana / pargoleggiare (-dżja-) » dzieciństwa robić.

pàrgolo w dzieciątko n.

pari r<5wny; al ~ di właśnie jako; alla ~ na tym samym stopniu ; un ~ mio mnie równy. Pari m par, członek m izby parów.

parietale: osso ~ m kośó / ciemieniowa.

Parigi / Paryż m. parigino (-dżi-) m paryski, Pa-ryzanin m.

pariglia (-rillja) / równa liczba rènder la ~ równą monetą odpłacić się.

pariménte, -ti, avv. także, takoż;

wzajemnie, parità f równość /. parlàbile dający 6ię mówić, o-mówić.

parlamentare 1. parlamentarny; 2. n radzić, obradować; = trattare układać się. parlamentàrio m parlamentarz, pośrednik m.

parlaménto m parlament m. parlantina / gadatliwość /. parlare a i w mówić; lingua parlata / język m konwersa-

cyjny-

parlata / mowa /, sposób m mówienia; = discórso m mowa /.

parlatóre m mówca m. parlatòrio m rozmownica /. parlucchiare (-lukkja-) ciłamać, psuć język.

parmigiano (-dżja-) parmeóski; càcio ~ ta ser parmeński m, parmezan m.

Parnaso, Pari)asso m Parnas m. parodia / parodya /. paróla / słowo n ; far ~ słówko powiedzieć; pigliar in ~ na słówku złapać; èssere di ~ słowa dotrzymać, parolàio m gaduła m. parossismo m paroksyzm m, dreszcz m gorączkowy, parricida (-czi-) mi/ ojcobój-ca m.

parricidio m ojcobójstwo* n.

parrò fut. od parere, parròcchia (-rokkja) /parafia/, parroci)iàie parafialny, parrocchiano m parafianin m. pàrroco (-ko) m proboszcz ta. parrucca (-rukka) / peruka / parrucchière (-rukkje-) m fry-zyer m.

parruccóne m warkocz m. parsimónia/oszczędność/, skąpstwo n.

parso p, p od parére, partàccia (-czja)/ostra, szoratka nagana /.

parte / część ; = lato w bok m strona/; far ~ d’nna società należeć do jakiegoś towarzystwa; èssere a ~ di qualche cosa mieć o czemś wiadomość ; a ~ szczególnie, nader; da ~ na bok, na stronę; d’altra ~ zresztą ; iii ~ częścią, częściowo, partecipàbile (-czi-) oznajmiający.

partecipànte uczestnik m, mający udział.

partecipare a i n oznajmiać, uczestniczyć.

partecipazione (-dzjo-) / doniesienie n, uczestnictwo n. partecipe biorący, mający udział, parteggiamćnto m podział »*, przyłączenie się do jakiegoś stronnictwa.

parteggiare (-dżja-) n należeć do jakiegoś stronnictwa, partenza (-ca)/odjazdm; punto di ~ punkt m wyjścia; èssere di — mieć zamiar wyjeżdżać, particella (-czel-) / cząstka /. participio (-czi-) m imiesłów m. particolàre (-ko-) szczególny, osobliwy; = singolo pojedynczy; = pròprio właściwy; in -w szczególności.

particolareggiare (-dżja-) «wyszczególniać, w szczegóły wdawać się.

particolarità / szczegół m, właściwość /.

avv. oddzielnie,

wielkanocny, e m Paskal m.

być

się.

passàta/przechód m, przejście»»; dare una ~ alla lezione lek* cyę pobieżnie przeczytać.

partigianeria / stronniczość /. partigiàno stronniczy ; stronnik m, zwolennik.m. partire ain dzielić; odjeżdżać, partita / cześć /, party» /; ~ dóppia podwójne prowadzenie

part i ta ménte osobno, odrębnie, partitànte mi/ stronnik m. partitivo (-wo) częściowy, partito m partya /, stronnictwo n; = decisióne / postanowienie n; a mał ~ W nieszczęśli-wem, złem położeniu; mandare a ~ pod obrady wziąć ; méttere la testa a ~ stać się rozumnym, rozsądnym; a — preso rozmyślnie, z rozmysłem, partitóne m świetna partya /. partitura / partytura /. partizióne (-dzjo-) /'podział m. parto m poród m, rozwiązanie n; dolóri di — bóle porodowe pl. ; donna di ~ położnica /. partoriènte / rodząca /. partorire (io partorisko)a rodzić, parvènte (-wen-) pozorny, udany, parvènza (-ca-) / pozór m. parvi p, r od parére, pàrvolo v. pàrgolo, parziale (-Cja-) stronny, cząstkowy.

parzialità / stronność /. pàscere (-sze-) ai n paść. pascià (-szjà) m, inv. pasza /. pascióna / tłusta łąka /. pasciuto dobrze odżywiony, pascolare (-sko-) n paść. pàscolo m pastwisko w.

Pàsqua (-skua) / Wielkanoc /; ~ di rose Zielone Świątki pl. ; contènto come una ~ wesołego ducha, pasquale Pasquale passàbile znośny, nie zgorszy.

passaggier.... v. passegg.....

passaggio (-dżjo) m przejście, przechód ; èssere di ~ * '

w przejaździe; di ~ tylko prze-mijająco, tylko przechodząc, passamanàio m szmuklerz m; pasamonik m.

passamàno m burt m, taśma /. passamanter la / pasmantery a f ;

towary szmoklerskie pi. passànte przechodzień m. passapòrto m paszport m. pàssàre 1. n przejść, przechodzić; - di fiumi przepłynąć, przejść przez rzekę ; ~ avanti naprzód iść; = entràre wstąpić; 3. a przekroczyć; ^ sola znajdować

passatèmpo m przepędzeni# » czasu, rozrywka /. passato i. p. p od passare; 3. agg., m przeszły, upłynionj; = di prima wcześniej, passatóia / biegacz m, biegun m. passatóio m kładka/, łatwy do przejścia.

passeggiare (-dżja ) a i n przechadzać się; = andare attórno obejść, obchodzić, passeggiata / przechadzka /; ~ in carròzza jazda w powozie na przechadzkę, przejażdżka f \ ~ a cavallo przejażdżka / na koniu, passeggiatóre przechadzaj ący się. passeggiére, -O 1. przechodni, przemijający; 2. m pasażer w, podróżny w; = caduco (-ko) znikomy.    [/, spacer m.

passéggio (-dżjo) m przechadzka pàssera / wróbel m. passeràio m świergotanie n wróbli pàssero m wróbel m. passibile zdolny znieść lub wycierpieć co. passionale namiętny, passionato namiętny, passióne / namiętność/; = dolóre m ból m ; settimana di ~ wielki tydzień m.

n biesiado-

om to.

passività f bierność /. passivo (-wo) bierny, passo m krok m ; zwiędły, uschły, zeschły ; uva passa / rodzynek m ; = passàggio (-dżjo) m przejście n; ~ falso potknięcie się n. passonàta/palisada/, ostrokół m. pasta / ciasto n; ciastko n\ ~ al brodo zupa z makaronem /; ~ asciutta suchy makaron m pastàio m sprzedający makaron pasteggiàbile : vino ~ m wino n stołowe.

pasteggiare (-dżja-) wać, dawać jeść. pastèllo m pastel m. pasticca (-stikka) / pastylka /. pasticcerìa (-cze-) / cukiernia /. pasticcière (-czje-) m cukiernik m. pasticcinàio m sprzedający na ulicy ciastka.

pasticcio (-czjo) m pasztet m. pasticcióne m partacz m. pastiglia (-stillja) / pastylka /. pastinaca (-ka) / pasternak m. pasto m jadło n, pokarm, obiad m, wieczerza/, czas jedzenia; — cibo (cziboj m pokarm m, jadło n ; vino da ~ wino n stołowe; a tutto ~ podostatkiepi; ciągle, ustawicznie, pastòcchia (-kja) / wybieg m, frazes m, gruszki^?/. tfa wierzbie, pastóia / pęta pl., sznury pl pastorale pasterski; pastorał m. pastóre m pasterz m. pastoréccio (-czjo) pasterski, pastorèlla / pasterka /. pastorèllo m pastuszek m. pastorizia (-cja) / stan mn pasterski, pasterstwo n. pastosita/miękkość/, słodkość/, pastóso miękki, słodkawy. pastràno m płaszcz m, opończa/, pastura / pastwisko w. pasturare n paść. patàcca (-takka)/ dawna drobna moneta, szeląg m\ halerz m; = màcchia (-kja) / plama /.

pataccóne m próżniak m; = sudicióne (-czjo) m plugawiec m ; flejtuch to.

patàta / ziemniak m; patàte fritte popieczone ziemniaki pl. patèma to żal m ; żałość/ serca, patentato patentowany, dyplomowany.

patènte 1. jawny, widoczny;

2. / patent w; dypl pateréccio (-czjo) to zanokcica f. paternàle / ojcowski; admoni-cya /; napomnienie n. paternità/ojcowstwon; ricérca della ~ skarga / o ojcowstwo. patèrno ojcowski, paternòstro w Ojcze nasz. patètico (-ko) patetyczny, pateticume (-ku-) m patos to;

przesadny, napuszysty. patibolo m szubienica /. patiménto to cierpienie n. pàtina/patyna/; smarowanien. patinare, pattinare a nasmarować.

patire (io patisco) n i o cierpieć.

patito cierpiący.

patologia (-dżia) / patologia / ;

nauka / o chorobach, patòlogo m patolog m. pàtria / ojczyzna /. patriàrca (-ka) m patryarcha m. patriarcato m patryarchat vi. patricida v. parricida, patrigno (-trinnjo) m ojczym to. patrimoniale ojczysty, dziedziczny.

patrimònio m majątek m. pàtrio ojczysty; potestà pàtria / ojcowska władza /. patriót(t)a m patryota m. patriòttico (-ko) patryotyczny. patriot(t)ismo »n patryotyzm m. patriziato (-cja-) to patryeyat m. patrizio m patrycyusz to. patrizzare (-tricca-) n wdać się w ojca.

patrocinare (-czi-) a za kimś chodzić; bronić.

a i n urna-

uro-

r na-

prze-

to smołowy. Pekin w.

patrocinatóre to obrońca m ; orędownik m.

patrociniomobrona/; ochrona/, patronale patronalny, patronato m patronat m. patronéssa / patronka /; opiekunka /; protektorka /. patròno to patron m ; opiekun m ; protektor to.

patta / uderzenie n ręką. patteggiare (-dżja-) wiać się, godzić się. patteggiatóre m pośrednik m ;

zawierający umowę, pattinàggio (-dżjo) to ślizgawka/; pattinare n ślizgać się. pattinatóre m ślizgający się. pàttino m łyżwa /. patto to ugoda /, umowa /; = condizióne (-dzjo) / warunek m ; a nessun ~ pod żadnym warunkiem; a ~ che pod warunkiem, że; venire a patti układać się; kapitulować, pattóna / placek m z mączki kasztanowej. *

pattonàio to sprzedający placki z mączki kasztanowej, pattuglia (-tullja) / patrol m. pattugliare n patrolować, pattuire (io pattuisko) a zawaro-wać, zastrzedz; ułożyć, załatwić, pattumàio to wynoszący śmiecie, pattume w śmiecie pi patullarsi r zabawić się. patùrne, patńrnie/, pl. usposobienie n smutne, zasmucone, paura / strach m ; obawa /; trwoga /; aver ~ di... bać się czego.

pauróso trwożliwy; straszny, pàusa / pauza /. pausare n zrobić pauzę, zatrzymać się, wypocząć, paventare a i n bać sie. pavesare (-we-) a bogato, czyście, ozdobić, przybrać, pavése to tarcza /; flaga/okrętowa.

pàvido bojaźliwy, trwożliwy.

pavimentàre o brukować, ukła

dać podłogę.

pavimentazióne / ułożenie n, zrobienie n podłogi, paviménto to podłoga /, posadzka /, bruk m. pavonàzzo (-wonacco) fioletowy, pavoncèlla (-czella) / czajka /. pavóne to paw to. pavoneggiàrsi (-dżjar-) dymać się, pysznić się. pazientare n mieć cierpliwość, paziènte (-cjen-) rai/ cierpliwy; pacyent m.

paziènza (-ca) / cierpliwość f. pazzeggiare (paccedżjare) n szaleć, waryować.

pazzerèllo to szalona pałka / waryat to.

pazzerésco (-sko) szalony, pazzia (paccia) / szaleństwo n, obłąkanie w.

pazzo (pacco) szalony, obłąkany; andar ~ di.... szaleć, padać za czem. pe’ = pei. pecca (pekka)/grzech m, wina/, błąd m.

peccàbile grzeszny, peccabilità / grzeszność /. peccaminóso grzeszny, peccàre n grzeszyć, peccàto to grzech m ; - che ! co za szkoda ! è gran — che to jest naprawdę szkoda, że. peccatóre m grzesznik m. pécchia (pekkja) f pszczoła /. pece (-cze)/ smoła / ; ~ greca kalafonia /. pecétta / plaster Pechino (-ki-)/ pecióso (-czjo-) smolasty, zasmolony.

pàeora (-ko-) / owca /. pecoràggine (-dżi-) / głupota /;

= viltà / tchórzostwo n. pecoràio to owczarz m. pecorésco (-sko) owczy, pecorile 1. owczy; 2. TO owczarnia /.

pogor-

pecorino (-ko-) m owczy ; gnój

m owczy ; ser m owczy, pćcoro m baran m. pecoróne w barania głowa /, osioł tn.

pe calato (-ku-) m przeniewierstwo n grosza publicznego, peculiare właściwy, szczególny, peculiarità / właściwość /. peculio m zaoszczędzony grosz w. pecunia (-ku-) / pieniądze pl. pecuniàrio pieniężny, pedàggio (-dżjo-) tn myto n, kopytko we «.

pedagna (-dannja) / kloc tn. pedagogia (-dżja)/pedagogia/. pedagogista (dżi-) mif pedagog m.

pedagògo m pedagog tn. pedale m pień m, pocięgiel m szewski pedał tn. pedaleggiare (-dżja-) n pedał przyciskać.

pedalièra / pedał m (u organów), pedana f stopień m u powozu, pedante m i /pedant tn, pedancki. pedanteria / pedanterya /. pedantésco (-sko) pedantyczny, pedàrdo m petarda /. pedata / ślad m nogi ; = calcio (kalc/jo) w potrącenie n nogą. pedèstre pieszy, pediatria / nauka / o chorobach dzieci.

pedicolare ( ko ): morbo ~ m wszą wica /.

pedicuro m wycinacz m nagniotków.

pedignólie(-dinnjo-) wi odzięblina / ua nodze.

pediluvio (-wio) m kąpiel/ nożna, moczenie jì nóg. pedina / pion tn w szachach, kamień m w warcabach ; non muòvere una-'nie zrobić ani jednego kroku.

pedi tiare a iść cichaczem za kim, postępować w ślad za kim. pedòmetro tn przyrząd m do mierzenia przebieżonych kroków.

pedóne m piechur m, żołnierz m pieszy.

peduccio (-czjo) tn odcięta noga cielęcia,wieprza, barana ; nóżka / zajęcza.

pedule tn skarpetka /. peduncolo (-ko-) tn łodyga / kwiatu.

pèggio 1. avv. gorzej ;    2. n i

f gorsze rzeczy pl. ; c’ è di peggio jeszcze gorsze rzeczy są ; il ~ najgorsze ; aver la ~ przegrać, nic nie wskórać, peggioraménto (-dżjo-) m pogorszenie w.

peggioràre a pogotszać, szyć się.

peggiorativo (-wo) pogorszający. peggióre gorszy; il ~ m najgorszy.

pegli (pelli) prep. per i art. gli. pegno (pennjo) m zakład tn, zastaw tn ; mettere ~ zakładać się. pégola / smoła /. pei, pel prep. per i art. 1, il. pèlago m morze n. pelame m włosy pl., sierść /; èssere dello stesso — być z kim na jedno kopyto pelare a wyrywać włosy, pozbawić włosów, skubać, pelata: dare una ~ = pelare, pelato łysy, pozbawiony włosów, pelatóre m oskubujący z pierza, piór.

pelatura/pozbawienie « włosów, skubanie n. pellagra / pelagra /. pellagróso chory na pelagrę. pellàio m garbarz m. pelle / skóra /; ne va della ~ jest niebezpieczny dla życia ; è Italiano per la ~ jest zażarty Włoch.

pellame m futra pl., skóry pl. pellegrina / pielgrzymująca /. pellegrinàggio (-dżjo) tn pielgrzymka /.

pellegrinare n pielgrzymować, pellegrino m pielgrzym m.

rze n, kreślić

pellicano (-ka-) fn pelikan m. pellicceria (-cze-)/ skład m futer, pelliccerie /, pl. futra pl. pelliccia (-czja) / futro n. pelliciàio m kuśnierz w. pellicciame m futra pl. pellicola (-ko-) / skórka, błon-ka /.

pelcy m włos m ; contro ~ pod włos ; èssere di primo ~ pierwszy porost na brodzie; èssere r nn ~ o włos; cercàre il ~ nell’uòvo wyszukiwać najmniejszej skazy, błędu, pelosità / kormatość /. pelóso kosmaty, włochaty ; carità pelosa / licząca się ze wszyst-kiem dobroczynność, peluria / puch m, mech m. pelÓZZO (-lucco) m włosek w. pena / kara /; = torménto m męka /, utrapieilfe n ; = pensiero m troska /; «otto ~ pod karą; valer la - wart trudu; fa ~ a sentire... żal się robi, jak Bię to słyszy ; a mała ~ z biedą

penale 1. karny; 2. / kara /. penalista w i / profesor prawa karnego.

penalità / karygodność /. penare n cierpieć; far ~ dręczyć, trapić.

penàti m. pl. bogowie domowi Rzymian.

pencolàre (-ko-) n chwiać się, wahać się.

pendàglio (-dalljo) m ozdoby wiszące pl ; wdsiorki pl. pendènte 1. spadzisty; 2. m wisior w; essere ~ wisieć, unosić się.

pendènza (-ca) / pochyłość /;

= débito m dług m. pèndere n wisieć, nachylać się, być pochyłym.

pendice (-cze) / pochyłość /. pendio m pochyłość /; = pendènza / spad m. pèndola / zegar tn wahadłowy.

pèndolo m wahadło «; orològio a - zegar m wahadłowy, pendóne m zasłona /, firanka /. penetràbile przenikający, pr*o-nikliwy.

penetrabilità/ przenikliwość / ciał.    [drzeć,

penetràre a i w przenikać, prze-penetrativa (-wa) / bystrość/u-noysłu, przenikliwość /. penetrazióne ( dzjo-) / przenikliwość /, wtargnięcie w, bystrość / umysłu, peninsulare półwyspowy, penisola / półwysep m. penitènte pokutujący, penitènza (-ca) /pokuta /; = pena kara /; — vuoi far ~ eon noi? czy nie pogardzi Pan naszym posiłkiem?

penitenziàrio: carcere ~ wwiezienie w; zakład m karny, penitenzière m spowiednik w. penna / pióro w; = piuma pie-puch m ; dar di ~ wy-; lasciar nella ~ opuścić, wypuścić.

pennàcchio (-nakkjo) m kita /. pennaiuòlo m piórnik m. pennata / pociągnięcie n pióra, pennato m nóż m ogrodniczy, pennécchio m kłębek m; zwitek w. pennella / wielki pędzel m. pennellare a pędzlować. pennellata / jedno pociągnięoie pędzlem.

pennelleggiàre a i n pracować pędzlem.

pennèllo m pędzel m ; a ~ jak ulane leżeć.

pennino m pióro n stalowe, pennóne m chorągiew /. pennuto upierzony, penémbra / półcień m. penóso przykry, bolesny; = faticoso nużący, mozolny, pensàbile przypuszczalny, dający się pomyśleć.

pensàre n myśleć; = riflèttere rozmyślać, zastanowić się;

— provvedére troszczyć się, paràre czytam, by się nauczyć; pamiętać; = risòlvere uchwa- telefono per il medico telefonò, postanowić.    nuję po lekarza lub do lekarza ;

pensatamente avv. z rozmysłem, bardzo często używa się w zna-pensata / myśl /.    czeniu a (do) », p Pali» per

pensatóre m (/ -trice) myśli-    l’Italia wyjeżdżam do Włoch;

ciel m; libero - m wolnomy-    per me si va nella città do-

ślący to.    lente przezemnie droga w miasto

pensièro m myśl /; — gratta- utrapienia, càpo to troska /; sopra ~ pera / gruszka /. w myślach pogrążony ; stare in pferànco (-ko) cong. jeszcze nie.

' ~być troskanym, troszczyć się. percènto m procent m\ odsetka/, pensieróso, pensóso zamyślony, percentuale (-czen-) procentowy.

zadumany.    percepibile dostrzegalny,

pénsile wiszący, zwieszony. percepire (io percepisko) a do-Pensilvània (-wa-) / Pensylwa- strzegać, spostrzegać ; zabrać nia /.    percettibile dostrzegalny,

pensionare a pensyonować. percezióne (-dzjo-) / spostrzeże-pensionàto w pensyonista m.    nie ».

pensióne / pensya /.    perchè (-kè) avv. dlaczego, cze-

pentaédro TO pięciopłaszczyzno- nm, pónieważ, gdyż; = affinchè wiec to.    tern; z tem; aby, żeby; ho U

pentàgono TO pięciokąt TO, pię- mio ~ mam mój powód.

ciobok to.    perciò ( czjo) cong. dlatego, przez

pentàmetro m pentametr w, to, wiec.

wiersz z pięciu stóp.    perciocché (-czjokkè) cong. gdyż,

Pentatèuco (-ko) m pentateuch to. ponieważ.

Pentecòste /Zielone Świątki pi. percórrere (-kor-) a przebiegać, pentiménto m żal m, żal za przebiedz.

grzechy.    percórsi p, r percórso pt p od

pentirsi r żałować.    percórrere,

péntola/garnek w.    percórso»» jazda/;przebiegnięta,

pentolàio m garncarz to, zdun to. przebyta przestrzeń /. pentolino m garnuszek w.    percòssa / uderzenie ».

penultimo przedostatni.    percossi p, r permésso pt p od

penùria / niedostatek to ; brak to. percuòtere, penjsolàre n ~ si r zwieszać się, percotiménto m uderzenie »;

kołysać się.    bicie ».    ^

pentolóni (-co-) aw. dyndający percuòtere (-kuo) a bić.

się, kołyszący się.    percussióne / uderzenie », pu-

peónia / Piwonia /.    kanie ».

pepalnóla / pieprzniczka /. percussóre m zabijaka m ; za-pepàto: pau ~ m piernik to.    bójca to.

pepe to pieprz to.    pèrdere o zgubić, stracie;

peperóne m papryka /.    d’ ànimo rozpaczać, tracić na-

peplo m szata /, suknia /.    dzieję.

per prep. przez. Odmienńie od perdina, pcrdiànal esci, do języka polskiego », p Vado djabłat

per portare i libri idę by perdibile dający się zgubić, przynieść książki; leggo per im- ¹ stracić.

wy-

m krużganek m plac

perdiménto : ~ di tempo m strafa / czasu.

perdinci! (-czi), perdio! fise/, do dj&bła !

perdita / strata /. perditèmpo m strata / czasu, perditóre m ten co traci, perdizióne (-cjo-)/zatracenie «; potopienie n.

perdonabile przebaczalny, godzien przebaczenia, perdonàre «in przebaczyć, perdonatóre przebaczający, perdóno m przebaczenie n. perdurare n przetrwać, perdutainénte avv. bezmiernie, po nad wszelką miarę, peregrinare n pielgrzymować, wędrować, peregrinazióne (-dzjo-) / wędrówka /.

peregrino cudzy, obcy, rzadki ;

pielgrzym m. perènne wieczny, perentòrio niezbity, nieodwołalny, ostateczny.^ perequazióne (-kuadzjo-) / zrównanie n; równy rozdział podatków.

peréto m sad m gruszkowy, perfettibile dający się udoskonalić, wydoskonalić, perfettibilità ./ zdolność / wydoskonalenia Bię. perfètto doskonały, dokonany, perfezionaménto (-cjo-) m wydoskonalenie w; scuola /di ~ szkoła/dla dalszego kształcenia się.

perfezionare a doskonalić, doskonalić, perfezióne/doskonałość/; condurre a ~ doprowadzić do doskonałości, dokończyć, perfidia / wiarołomstwo n\ zdrada /.

pèrfido niewierny, wiarołomny, perfine: alla — avv. nakoniec, nareszcie.

perfino avv. aż, nawet.

perforàbile dający się przedziurawić.

perforaménto m przedziurawienie n.

perforare a przedziurawić, przewiercić.

perforatrice (-cze)/maszyna do wiercenia, dziurawienia, perforazióne (-dzjo-) / przedziurawienie w; prześwidrowanie n, pergamèna / pergamin m. pérgamo m kazalnica /. . pèrgola / altanka / z dzikiego wina.

pericàrdio (-kar-) m osierdzie n. pericàrpio m torebka / owocowa, nasienna.

pericolare n być w niebezpieczeństwie.

pericolo ( ko-) m niebezpieczeństwo n; non c’ è ~che... nie potrzeba się niczego obawiać, ażeby.

pericolóso niebezpieczny, pericrànio m błona/, czaszkowa, periferia / obw<5U m. perifrasàre a opisać, perifrasi / opisanie n. perigliare y. pericolare, perimetro m perirnetr m ; obwód m.

perinèo m międzykrocze n. periodare n okresy budować, periodicità (-czi-)/okresowość/, periòdico (-ko) peryodyczny, okresowy.

periodo m okres m. peripatètico perypatetyczny. peripezia (-Cja) / wypadek odmieniający postać rzeczy, perire (io perisko) n zginąć, ginąć, peristilio

w około otoczony kolumnami, peritanza (-ca) / nieśmiałość/; wstydliwość /.

peritarsi r niesmieć,wstydzić się. perito biegły, doświadczony ;

rzeczoznawca m. peritonèo ro otrzewna /.

peritonite / zapalenie n otrzewnej.

peritóso nieśmiały, wstydliwy, perituro znikomy, perizia (-cja) / biegłość /; or-dinàre nna ~ badanie, śledztwo n ;    — stima / oszaco

wanie n. perla / perła /. periato perłowy, perlustrare ain zbadać,rozpoznawać.

perlustrazióne (-dzjo-)/zwiady

pl

permalóso obraźliwy, opryskliwy.

permanènte stały, nieustający, permanènza (-ca) / ciągłe trwanie n ; = soggiórno m pobyt m. permeàbile przesiąkający, przeciekający.

permeabilità / przenikliwość /, przepuszczalność /.

permésso i. p, p od perméttere. 2. m pozwolenie n; — congèdo (condże-) m urlop m. perméttere a pozwalać, permisi p, r od perméttere, permissibile dozwolony, pèrmuta / wymiana /. permutàbile dający się wymienić, odmienić.

permutaménto m wymiana /; odmiana /.

permutare a zamieniać, odmieniać.

permutazióne ( dzjo-) / zamiana /, zmiana /.

pernice (-cze) / kuropatwa /. perniciósa (-czjo-): febbre ~/ złośliwą gorączka /. pernicióso zgubny, pèrnio, perno m kołek w; zawiasa /; biegun m. pernottare n przenocować, pero m drzewo n gruszkowe, però cong. dlatego, przeto, zatem;

— perciò (-czio) dlatego, perocché cong. ponieważ, bo, gdyż.

peronóspora / peronospora /. perorare » i a mieć mowę, przemawiać, bronić,

perorazióne (-cjo-) f mowa / koniec przemówienia, perpendicolare (-ko-) prostopadły, pionowy.

perpendicolo m pion ołowian k a /.

perpetrare a popełnić. Perpètua/Perpetua; gospodyni / księdza.

perpetuazióne (-cjo-) / uwiecznienie n.

perpetuità / ciągłe trwanie u ; dalsze życie n.

perpètuo ciągle trwający, wieczny; = a vita dożywotnie; = eterno wieczny; moto ~ perpetuimi mobile n. perplessità/niepewność/; wątpliwość /.

perplèsso niepewny, wahający

perquisire (io perkuisisko) a przeszukiwać.

persquisizióne (-cjone) / przeszukiwanie n, poszukiwanie «; ~ domiciliare poszukiwaniem; rewizya / domowa, perrucca v. parrucca, perscrut.... v. scrut.... persecutóre m prześladowca tn. persecuzione (-cjo-) / prześladowanie n.

perseguitare a prześladować, perseverante (-we-) wytrwały, stały.

perseverànza (-ca) / wytrwałość /.

perseverare n wytrwać, dotrwać,

nieustawać.

persi p, r od pèrdere, persiana / zasłona /. persiano m perski ; Pers m. persino cong. nawet, persistènza ( ca) / wytrwałość/, persistere n obstawać przy czem, wytrwać.

perso p, p od pèrdere.

przezorny,

wy-

wania.

persóna f osoba /; = corpo m ciało n; in~; di ~ osobiście, personàggio (-dżjo) m osobistość /.

personale 1. osobisty; 2. m personal m ; = figura / postać /. personalità / osobistość /. personificàre (-ka-) a uosobić, ucieleśnić.

personificazióne (-dzjone) / uosobienie n; ucieleśnienie n. perspicàce (-kacze) przenikliwy, perspicàcia (-czja) / bystrość /, wzroku, przenikliwość, perspicuità / jasność /;

raźność /. ^ perspicuo (-kuo) wyraźny, jasny, persuadére o przekonać, persuadibile, persuadévole łatwy do przekonania, persuàsi p, r persuaso p, p ód persuadére.

persuasìóne / przekonanie n. persuasiva / dar m przekony-

[jący.

persuasivo (-wo) przekonywu-persuasóre m preekonywacz m. pertànto avv. dlatego; = tuttavia jednak, przecież, atoli; non ~ mimo to, atoli.

pèrtica (-ka) / drąg m, żerdź; tyka /.

perticóne (-ko-) m tyka / do chmielu.    [wy.

pertinace (-cze) uparty, uporczy* pertinàcia (-czja) / upór m-t krnąbrność /.

pertinonza (-ca) f własność /, u-powaznienie. n ; non è di mia ~ to nie do mnie należy, pertrattazióne (-dzjone) / dokładne roztrząsanie n. pertugio (-dżjo) m dziura /; o-twór m.

perturbaménto m zamieszanie «; zaburzenie n.

perturbàre a pomieszać, zaburzyć; = eccitare (-czi ) pobudzać, wszczynać.

I.-P.

perturbatóre m burzyciel m;

wichrzyciel m.

perturbazióne (-dzjone) / zamieszanie n, rozdrażnienie n; pobudzenie n.

Perù w Peru n ; valére un ~ być wiele wartym.

peruviano (-wia-) peruwiański, pervenire n przyjść, dojść, przybyć.

pervenni p, r od pervenire, perversità / zepsucie n ; niego-dziwość /; bezecność /. pervèrso zepsuty, bezecny. pervertiménto m zepsucie n;

skażenie n; rozprzężenie n. pervertire (io perwertisko) a przewrócić, skazić, zepsuć, pervertitóre m (/. -trice) niszczyciel w; kaziciel m. pervicace (-wikacze) uparty, pervicàcia (-czja) / upór m, krnąbrność /.

pervinca (-winka) / barwinek m. pesàbile dający się zważyć, pesalèttere m waga / do listów, pesaménto m ważenie n. pesànte ciężki; = noióso nudny, pesantézza (-tecca)/ ciężkość /, ciśnienie w.

pesàre a i w ważyć, ciężkim być, ciężyć.

pesatóre m ten co wąży. pesatura / ważenie n. pèsca (-6ka) / brzoskwinia /;

le pesche pl. brzegi pod oczami, pésca / ryboło8two n, ryby pl. złowione ; una buona ~ dobry połów m.

pescagióne (-skadżjo-) / rybo-łostwO ; pescàia /upust to, śluza /.

pescare a i w łowić, pescata J połów m ryb. pesèàtóre m rybak m. pesce (-sze) m ryba / ;~ d’aprile żart na prima aprilis, pescecàne (-kane) m rekin m. pescheréccio (-czjo) m ryba /. pescheria (peske-) / targ na ryby.

18

e a — do

peschièra / staw m rybny, pesciaiuòla (-szjaio-) / miska ha ryby, panew / na ryby. pesciaiuòlo, pescivéndolo (-szi-wen-) m przekupień m ryb. pesco (-sko) tu drzewo n brzoskwiniowe.

peso «i ciężar m, waga /; tògliere di — a... dosłownie wziąć s czego.

pessimismo m pesymizm tu. pessimista mif pesymista m. pèssimo najgorszy, bardzo zły;

il ~ najgorszy, pesta / ślad tu ; trop m. pestacolòri mt inv. rozcierający farby

pestapépe m, inv. rozcierający pieprz.

pestare a tłuc, zbić, deptać, rozcierać; — i piedi a qualcuno komuś na nogę nastąpić, pestatóre m ten co tłucze, rozbija, depcze; ~ di piano tłu-czący po fortepianie, peste /zaraza, dżuma; = puzza (pucca) / smród ni, woń /, o-brzydliwa ; — bubbònica zaraza / morowa

pestèllo m tłuczek m. pestìfero zaraźliwy, zarażony, pestilènte morowy, zaraźliwy, pestilènza (-ca) / zaraza /, morowe powietrze n. pestilenziale (-dzja-) zaraźliwy, pesto utłuczony, podeptany, zbity; carta pesta f papier m zbity (papier machó); buio pesto m ciemno jak wykól oko. pestóne m tłuczek tu, baba / do wbijania palów, kafar m. pètalo m płatek, listek m kwiatu, petardo m petarda /. petécchia (-tekkja) / kutwa, aknera m ; petécchie pl. plamy z gorączki, tyfusu pi. ; febbre petecchiale / tyfus plamisty, wysypkowy m. petènte proszący o co. petizióne (-dzjo-) / prośba /.

peto tu* pierdnięcie u. petròlio m nafta /. petróso kamienisty, pettégola / plotkarka /.-pettegolata / plotkarstwo n bajki pl.

pettégolo m gaduła m. pettegolume m paplanina, gada nina / kobieca, pettina v. pettino, pettinare a czesać; dare una pettinata = pettinare, pettinatòra, pettinatrice (-cze) / fryzy erka f.

pettinatura / fryzura /, uczesanie n włosów, pèttine m grzebień ni. pettino m przód m koszuli, półko-szulek tu.

pettirósso m raszka pliszka /. petto m pierś /; pigliar serca sobie wziąść. pettorale piersiowy, pettorina / napierśnik tu. pettoruto nadęty, pyszny, petulante zarozumiały, petulanza (-ca) / zarozumiałość /, uroszczenie n. pévera (-we-) / lejek m. pezza (pecca)/kawałek m sukna, płótna, sztuka / płótna ; da lunga — od dawna, pezzalàna/powijak m wełniany, pezzato srokaty, nakrapiany. pezzènte m i / żebrak tu, obdar-tus tu.

pezzétta/kawałek płótna, okład m zimny.

pezzo (pecco) kawał, kawałek m; un — duro lody pl. owocowe; un — d’uomo (di donna) człowiek wielki wzrostem ; un — grosso wielki człowiek tu; — d asino 1 oślisko n, wielki osioł m.

pezzuòla / chustka /: do nosa, na szyję, na głowę, piacére (-cze-)n podobać, labieć; come mi piace jak mi się to podoba; piaccia a Dio! niech

m płacz,

tn hebelek m

óg da ; — divertiménto w rozkosz, uciecha, przyjemność/; far ~ komuś sprawić przyjemność; ci ho tanto piacere tot/ cieszę się z tego ; per ~ z przyjemnością, piacènte, piacévole (-czewa-) ujmujący, przyjemny, podobający się.

piacevolézza (-lecca) j uprzejmość /.

piacevolóne tn bardzo ucieszny, zabawny, żartowniś. piaciménto (-czi) ra upodobanie n. piacqui (piakkui) p, r od piacére, piaga / rana /. piagare « ranić, piagato pokryty ranami, piàggia (-dżja) / pochyłość/ góry, brzeg ra morski płaski ; = Spiàggia / płaski brzeg m morski.

piaggiare n i a płynąć wzdłuż brzegów morza.

pjaggiatóre m pochlebca, lizuś ra. piéguere v. piàngere, piagnistèo, piannistéo

piagnóne m wyjący z płaczu, płaczki.

piagnucolare (piannjukola-) n beczeć, popłakiwać, piagnucolónem płaczek, beksam. piagnucolóso płaczliwy, pialla / hebel m. piallàccio (-czjo) m deszczułka / do fornirowania, piai]àre a strugać, heblować, piallata / pociągnięcie heblem ; dare una ~ oheblować, okrzesać.

piallatrice (-cze) : màcchina ~ / maszyna do heblowania, strugania.

piallatura / heblowanie, struganie n.

piallétto piana / płaska kraina /; belka, żerdi /.

pianatóio m dłuto » do wygładzania.

pianèlla / pantofel, papuć tn, płaska dachówka /. pianeròttolo m stopień, odstęp m na schodach, pianéta J planeta ra. pianézza (-necca) / płaskosć, równość /.

piàngere (-dże-) a i n płakać, opłaki wać; = lacrimare łzawić, pianigiano (-dźja-)m mieszkaniec tn równin.

pianista m i / pianista tn. piano m płaski, równy; cichy;

piętro ; = a bassa voce cicho, pianofòrte m fortepian m; ~ verticale pianino n; ~ a coda fortepian m.

piansi p, r od piàngere, pianta / roślina /; plan budynku, miasta ; grunt tn na którym toi budynek; di sana - od gruntu.

piantacaròte (-ka-) m, inv. krętacz m.

piantagióne (-dżjo-) / sadzenie n, uprawa / roślin, piantare «-sadzić, posadzić ; ~ si r postawić, rozstawić, piantata / szereg w szczepów, drzew, roślin; plantacya /. piantatóre m plantator m. pianterréno m parter m. pianto i. p, p od piàngere 2. m płacz m ; wylewanie n łez. piantonare : - una casa a postawić straż przed domem, piantóne tn rozsada /; sadzonka ; straż /; posterunek tn; essere, Stare, di ~ stać na posterunku, pianura/płaszczyzna, równina/, piare n piszczeć, kwilić, piastra / blacha/; piastr m. piastrèlla / wąski kamyk m. piastróne tn plastron ra. piattafórma f platforma /. piattàia / fabrykant rn talerzy; taca /.

piattino m talerzyk, spodek m.

piatto płaski; = piano m talerz płytki m ; = tondo m miska /;. talerz m okrągły; = vi-vànda / potrawa /; = portata / danie n ; i piatti m, pi. .miednica /. piàttola / karakon tra. piattonare a płazować, bić. piattonata / płaz, bat m. piattóne m mendeweszka /. piazza (piacca) / plac, rynek wi; = plebe / pospólstwo n ; rao-tłoch m ; ~ d’ armi plac m ćwiczeń wojskowych; far '-pulita uprzątnąć zupełnie, piazzaiuòlo m gminny, karczemny; przekupień m. piazzale m plac m. piazzata / hałas m uliczny^ piazzetta / placyk m.

' pica (-ka) / sroka /.

picca (pikka) / pika, dzida/; = gara / zapasy pi. ; walka /; = dispétto m zmartwienie n ; złość/; méttercisi, farlo, per ~ na złość zrobić; picche pi. pik w grze w karty.    [kantny.

piccante kolący, szczypiący, pi-piccapiétre m, inv. rozbijający kamienie.

piccàtSl r być upartym, zawziętym ; ~ di qualche cosa uroić sobie, ze się cos rozumie, picchettàre (pikket-) a robić hafty na brzegu, picchétto m kołek m do odgraniczania, oznaczania; pikieta/, picchiapètto m świętoszek %n. picchiare (pikkja-) a bić, pukać, kołatać.

picchiata / uderzenie, stuknięcie n.

picchierello m czekan w. picchiettare a cętkować, nakra-piać.

picchiettatura / nakrapianie, cętkowanie n.

picchio (pikkjo) m stuknienie, uderzenie ji; dzięcioł m; dare

un — zapukać.

picchiòtto m młotek m do pukania w drzwi.

piccineria (-cziO / drobnostko-wość /.

piccino mały, maluczki; małe, młode.

picciol... v. piccol.... piccionàia (-czjo-) / gołębnik m. piccióne m gołąb m ; ~ viaggiatore gołąb m pocztowy, picciuòlo (-czjolo) m ogonek m;

szypułka / u owoców, picco (pikko) m szczyt m góry; a — pionowo, prostopadle; an-dàre a~ zginąć; mandàrea-na dno pójść, zatopić, piccolézza (-lecca) / maleńkość, szczupłość/; una — drobnostka /. piccolo mały.

piccóne m oskard m; osęka/, piccóso grymaśny, uraźliwy. piccòzza (-kocca) / siekierka /; toporek m.

pidòcchio (-dokkjo) m wesz /. pidocchióso wszowaty, wszawy. pie’ = piede.

piedem noga/; pigliar— zająć; a piedi piechotą ; su due piedi zaraz, natychmiast; stare in piedi stać, stanąć, piedistàllo m piedestał m; oparcie n.

piega / fałd m ; zmarszczka/;

bu Olia — dobry zwrot m. piegabaffi m opaska / na wąsy. piegàbile dający się zmarszczyć, piegaménto m zgięcie n. piegàre a i w zginać, nagiąć, marszczyć ; — gi r zgiąć się, ustąpić, cofnąć się, piegatóre m ten co składa, piegatura / zgięcie n; fałd m; fałdowanie n.

pieghettare (-get-) a fałdować, pieghettatura / fałdzistość /. pieghévole giętki, gibki, piego rn pakiet m.

Piemónte m Piemont m. piemontése piemoucki; mieszkaniec ÌPiemontu.

wynająć.

pigliare (pillja-) a brać, wziąść, jąć, ująć; ehe ti piglia? co ciebie to obchodzi ?

piena / obfitość /; = inondazióne / powódź /; = folla / ścisk, tłok ml pienaménte avv. zupełnie, pienézza (-necca) / pełność, obfitość /.

pieno pełny, zupełny;,= illimi-tàto nieograniczony; ~ di sè być zadowolonym ze siebie, pysznić się; a pieni voti jednogłośnie; in ~ giorno w biały dzień.

pienòtto dość pełny, okrągławy, pulchny.

Piero m Piotr m. pietà / miłosierdzie n ; = compassióne współczucie n ; litość /; far~ wzbudzać litość; monte di ~ zakład m zastawniczy, pietanza (-ca) / potrawa /; dańie n; poroya/; jedzenie n. pietóso miłosierny, litościwy, pietra / kamień m ; ~ di paragóne kamień m probierczy; ~ preziósa kamień m drogi, pietrata/ rzucenie n kamieniem, pietrificare (-ka-) a skamienieć, pietrificazióne (-dzjo-) / skamienienie n.

Pietro to Piotr to.

Pietroburgo / Petersburg m. pietróso kamienisty, pievania (-wa-) / plebania /. pievano m pleban, proboszcz m. pieve / probostwo n. piffero to fujarka /; piszczałka /; fujarkarz m.

pigolaménto m ciśniecie, uciskanie n.

pigiàre a tłoczyć, cisnąć; im pigia pigia ciżba/; natłok m. pigiatura / tłoczenie n. pigionale (Jdżjo-), pigionante m i / lokator, komornik m« pigióne / czynsz m ; komorne n; prèndere a~ nająć; dare a~ piglio : dare dl ~ uchwycić,

ująć.

piglio to spojrzenie, wejrzenie w;

rzut m oka ; = aria / mina /. pigménto m barwik to. pigmèo to pigmejczyk, karzeł w. pigna (pinnja)/szyszka/jodłowa; filar ni.

pignatta / garnek to. pignóne m grobla / rzeczna, pignoraménto m zajęcie n. pignorare (pinDjo-) a zająć, zagrabić.

pignoratàrio to grabiciel m; zajmujący czyjeś rzeczy, pigolare a piszczeć, świerczed. pigolio to pisk TO. pigolóne m skwierczek m. pigrizia (-cja) / lenistwo n. pigro leniwy, pila / pal pod mostem, filar to. pilastrata / szereg m filarów, pilastro m filar to.

Filato m Piłat to. pillàcchera (-lakke-) / błoto to, którem się kto obryzgał, pillaccheróso m opryskany bło-pillo to tłuk, tłuczek to. [tem. pillola / pigułka /. pillolàio m deska /, na któiej się robi pigułki, pilóne to filar m. pilòta to pilot TO. pilotaggio (-dżjo) pilotowanie n. piluccare (-lukka-) a odgryzać, obrywać, skubać, pimméo karłowaty, pina / szyszka / sosnowa, pinacotèca f-koteka)/pinakoteka /; zbiór obrazów, pinastro to sosna /. pinchellóne (-kel-) m głupiec m. pinéta / lasek m sosnowy, pingere v. dipinger^ i spingere, pingue tłusty, otyły, pinguèdine / tłustość, otyłość/, pinna / płetwa /, u ryb ; skrzydełko n nosowe, pinnàcolo (-ko-) m s^ąbek m, blanki muru pl.t pinakiel to.

pino m aosna /.

pinocchiàio m handlujący ziarnkami sosnowemi. pinòcchio (-kjo), pinòlo m ziarnko, jądro n ze szyszki sosnowej, pinzare (-ca) a kłuć. pinzata / ukłucie n. pinzétte /, pl. szczypczyki pl. pinzimònio (-ci-) m sos m do sałaty (z oliwy, pieprzu i soli), pinzòchera (-coke-)/nabożnisia, dewotka /.

jjńnzóchero m nabozniś m.

m czyszczący wy-

m Pius to. pio pobożny.

pioggerèlla (-dże-) / deszczyk m. piòggia (-dżja) / deszcz m. pioggiolina / deszczyk drobny, mżysty.

piombàggine (-dżi-) / grafit to. piombare a i n ustawić pionowo, plombować, strącić, pogrążyć w przepaść.

piombato: bastóne - mlaska/, wypełniona ołowiem, piombatura / ustawienie do pionu, plombowanie, zamkniecie ołowiem.

piombinatóre

chód ki.

piombino to ołowianka /, pion m, sonda /.

piombo m ołów m; i piombi pl. dachy ołowiane pl. ; a piombo pionowo; co’ piedi di piombo ostrożnie.

pionière m pionier m. pioppàia / lis m topolowy, pioppo m topola /. piòta / stopa, darń /. piovàno v. pievano, piovana: acqua - / woda / deszczowa.

piòvere (-we-) n padać, piovigginare (-dżi-) n kropić, mżyć.

piovigginóso dżdżysty, piovóso deszczowy, piovra (-wra) / polip m. piovuta / deszcz m.

pipa / fajka /. pipare n palić fajką, pipata / ciąg z fajki, pipérnow kamień m wulkaniczny, pipistrèllo m nietoperz m. pipita / pypeć m ; zanokcica /. pira / stos m. piramide / piramida /. pirata to rozbójnik to morski, pirateggiare (-dżja-) n zajmować się rozbojem morskim, pirateria / rozbój m morski. Pirenei to, pl. Pyreneje pl. pirico (-ko) m piryt m ; pólvere pirica / proch m strzelniczy, pirite / piryt, siarczyk m żelaza. piro(l)étta / piruet to. piròlo m kołek m. piròscafo to parowiec, okrąt m parowy.

pirotècnica (-ka)/pirotechnika/, pirotècnico (-ko) pirotechniczny. Pirro m Pyrrhus m.

Pisa / Piza /; soccórso di - za późno przybyła pomoc, piscia (-szja) / szczyny pl. pisciacane (-kane) m grzyb m na gnoju.

pisciallètto to, inv. ten co w łóżko pod siebie robi. pisciare n szczać, sikać, pisciata / szczanie, sikanie u. piscjatóio(-szja-) m wychodek m. piscicultóre m hodowca ryb m. piscicultura (-szikul-)/ hodowla / ryb.

piscina / staw m rybny, piscio v. piscia, pisellàio m grząda / grochu, pisèllo m strączek, groch to. pisellóne m głupiec to. pisolo m drzemka /. pispigliare v. bisbigliare, pispola / dzierlatka /. pisside f puszka /, kielich m na hostye.

pista/ ujeżdżalnia /. pistàcchio (-srakkj o) m pistacja/, pistàgna (-nnja) / kołnierz w. falbana /.

[ctwo «.

m łechtanie n; far©

pistfHo"w» słupek tn w kwiatach, pistòla / pistolet w. pistolettata / strzał to z pistoletu, pistóne to tłok pompy lub strzykawki m.

pitaffio, epitàffio m epitaf m. pitagòrico (-ko) pytagorejski tàvola pitagòrica / tabliczka/ mnożenia.

pitale m nocnik to. pitoccheria (-tokke-) / żebra-pitórCO (-ko) to żebrak, włóczęga, nudziarz to.

pitonéssa / czarodziejka /. pittima / nudziarz, męczyciel, sknera to.

pittóre to (/ -trice) malarz to. pittorésco (-sko) malowniczy, pittura / malarstwo n. pitturare n wymalować, pitùita / śluz to. pituitóso śluzowaty, più avv. więcej; che più? co dalej? co więcej?; ~ sil dalej w górze ; ~ in qua dalej tutaj ; tutto al ~ najwięcej, najwyżej ; per lo il più delle volte po największej części; i le ~ największa część, piuma / puch to, pierze n. piumàccio (-czjo) to puszek to do pudru.

piumaggio (-dżjo) m upierzenie n, pierze n.

piumato przybrany piórami, piumino to pierzyna /. piumós.) puszysty, pierzasty, pinòlo (piòlo) to słup kamienny, żelazny; szczebel to; = cavicchio (kawikkjo) m kołek to; scaia a piòli / drabina /. piuttòsto avv. prędzej, rychlej, wcześniej ; ~ che ; — di.. - (inf.) zamiast czego.

piva (-wa) / dudy />/., kobza /. piviale to kapa /. pizza (pieca) / rodzaj ciasta, pizzicàgnolo (-kannjo-) to sprzedający delikatesy, towary korzenne.

pizzicare (piccika-) a i « sprzedając y delikatesy, towary korzenne; = prùdere świędzieć ; = pùngere (-dże-) drażnić, pizzicheria (-ke-) / handel m delikatesów.

pizzico (picciko) to szczypta /. pizzicóre W świerzb to, świerzbienie n.

pizzicorino il ~ łechtać, pizzicòtto to wykręt, wybieg to. pizzo (pteco) to koniec to ; barba a ~ bródka / ostro zakończona, placabile f-ka-) dający się przebłagać, uspokoić, placare a przebłagać, uspokoić, uśmierzyć.

placca (plakka) f tabliczka / metalowa ; - di riconosciménto marka dla odróżnienia służąca, placcare a blachą wykładać, placidézza (-czidecca), plucidità / łagodność, Bpokojność /. plàcido spokojny, łagodny, plaga / okolica /. plagiàrio (-dźja-) m naśladowca m literacki.

plàgio to naśladowanie w. planetàrio planetarny, planimetria / pianimetrya /. plasmàbile zdolny do ukształtowania.    [wać.

plasmare o ukształtować, formo-pìasmatòre TO kształtujący, przedstawiający obrazowo, plàstica (-ka) / plastyka /, rzeźbiarstwo n.

plasticità (-czi-) / plastyczność/, plàstico (-ko) plastyczny; quadri plàstici m,/)/.żywe obrazypl. plàtano m platan to. platèa / parter m w teatrze;

andàre in ~ dostać łysiny, plateale gminny, nieokrzesany, plàtino to platyna /. platònico (-ko) platoniczny. plaudènte oklaskujący, plausibile dający się przyjąć, mający pozór prawdy, pozorny.

plattftibil ità / przypuszczalnpść /, pozór m.

plàuso m oklask io. plebàglia (-ballja) / hołota /. plebe / gmin m, pospólstwo n. plebèo 1. gminny, pospolity ; 2. m plebejubz m.

plebiscito (-szi-) uchwała /ludu, plebiscyt m.

plenàrio zupełny, cały. plenilunio m pełnia / księżyca, plenipotenziàrio (-dzja-) m pełnomocnik m.

pleonasmo m pleonazm m. plètora / nadmiar m krwi, krwistość /.

pletòrico (-ko) krwisty, zawierający wiele krwi. plèura / opłucna /. pleurite / zapalenie n opłucnej, plico (-ko) m plik, pakiet m. plinto w podwalina/, podsłupie n. plotóne m pluton m. plumbeo ołowiany, plurale m liczba / mnoga, pluralità / większość /.

Fiutóne m Pluto m.

Plùvio (-wio): Giove ~m Jowisz, Jupiter m.

pluviòmetro m przyrząd n do mierzenia ilości spadłego deszczu n.

pneumàtica (-ka)/pneumatyka /; pOSta—poczta /pneumatyczna ; pompa ~ pompa / pneumatyczna.

pneumonite / zapalenie n płuc. po' = poco

pochézza (-kecca) / mało, drobnostka /.

pochino (-ki-) m dosyć mało, troszkę.

pOCO (-ko) 1. agg., m mało ; 2. avv. mały; a ~ a ~ powoli; pomału; a ~ alla volta powoli, pomału ; ~ fa przed niedawnym czasem ; presso a — prawie, podàgra / podagra /; gościec m. podagróso goścpwaty ; chory na gościec, podagrę.

podére m folwark m z gruntami,

włości pl.

poderóso mocny, silny, potężny, podestà /władza /, burmistrz m. pòdio m podium n. podistica (-ka) : corsa - /; wyścigi pl. piesze, poèma m poemat m. poesia / poezya /; wiersze pl* poèta m poeta /. poetare n pisać wiersze, poetastro m wierszokleta m. poetéssa / poetka /. poetónzolo (-co-), poetùcolo (-ko) m wierszokleta n. poètico poetyczny, poffare, poffareddio! esci, do djabła ;

póggia (-dżja) / reja/; a~e ad orza z prawej strony na lew^.

poggiare n spoczywać, opierać się.

pòggio (-dżjo) m wzgórek m. poggiuólo m wzgórek ; balkon m. poi aw. i>otem; = ma ale, zaś; da quel tempo in ~ od owego czasu; o prima o ~ wcześniej lub później.

poiché cong. gdy, kiedy; gdyż, ponieważ.

polacca (-lakka) / kaftan m obszyty futerkiem.

polacco (-ko) 1. polski j 2. m P~ Polak m.

polare biegunowy, polca / polka /. polémica (-ka) / polemika /. polemista m polemik m. polénda, polènta / polenta, ma-małyga /.

polentàio m sprzedający polente, polentóne m ten co jada polente. pQliclinica (-ka) / poliklinika /. policlinico (-ko) polikliniczny. policromia / polichromia /. polièdro m wdelościan /. polifonia / polifonia m. poligamia / wielożeństwo n. poligamo m wielożeniec ut.

przewozowy.

polizzlno to ceduła / podatkowa, pólla / zdrój m, źródło n. pollàio m kurnik to. pollaiuólo handlarz to drobiu, pollame m drób w. pollastra / młoda kura /. pollastro to kurczak m. polleria / targ w na drób. pòllice (-cze) to wielki palec to u ręki.

pollicoltura (-kol-) / chów to

kur.

pollina / łajno n kurze, pòlline to pyłek m kwiatowy, pollino to kurzy, polio m kogut w, lub kura /, kurczę n ; conóscere i suoi polli wiedzieć z kim się ma do czynienia, pollóne m latorośl /. polluzióne (-dzjo-) / polucya /; zmazanie n nocne.

n pró-

poliglòtta wielojęzyczny, poligono m wielokąt, wielobok m; strzelnica/.

poligrafare a rozmnażać, powielać.

poligrafo to powielacz to; rozmnażający, pòlipo to polip w. polisènso wieloznaczny, polisillabo m wielozgłoskowy. politeama m teatr to. politècnico (-ko) m politechniczny; politechnika/, politeismo to wielobóstwo n. politeista m i / politeista m, wielobóżca /.

politica (-ka) / polityka /. politicante politykujący, rozprawiający o polityce, politico (-ko) to polityk m. politicóne m politykujący. polizia (-eia) / polieya /. poliziésco (-sko) policyjny, poliziòtto to polieyant to, szpicel to.

pòlizza (-licea)/zaświadczenie n, rewers to ; ~ di càrico list to

polmonare płucny, polmóne m płuco n. polmonite / zapalenie n płuc. polo m biegun to; ~ nord biegun m północny; ~ sud biegun m południowy.

Polònia / Polska /. polpa / miąższ, rdzeń, polpàccio (-czjo-) m łydka /. polpacciuto gruby, mięsisty, polpastrèllo m opuszka / palca, polpetta / gałka / z siekanego mięsa; klops m. polpo to polip w. polpóso mięsisty, polsino m mankiet to. polso m puls m ; tętno n ; toccàre il ~ macać, badać kogo. poltiglia (-tillja-) / papka /; błoto n.

poltiglióso papkowaty, błotnisty, poltrire (i.0 poltrisko) n leniwieć, próżniaczyć, poltróna/krzesło nz poręczami, poltronàggine (-dżi-)/ lenistwo w; gnuśność /.

poltróne w leniwy; leń, próżniak m.

poltroneggiare (-dżja-) żnować. poltroneria / próżniactwo n. pólvere (-we-) / proch, pył, kurz, proszek m ; = cipria/puder m. polverièra / prochownia /. polverificio (-czjo-) to fabryka prochu /.

polverino to piasek m do sypania; piaseczniczka /.

polverio TO gęsty proch, kurz to;

tumany kurzu pl. polverizzare (-ricca-) a rozdmuchiwać proszek.

polverizzatóre w przyrząd m do rozdmuchiwania proszku, polveróso zapylony, zakurzony, polverume m wiele kurzu, pyłu. polvlscolo (-sko-) m delikatny pyłek to.

pomàrio, pométo m ogród

owocowy, sad w.

meksem.

pomàta / pomada pomato zasadzony jabłoniami, pomellato m pstry, jabłkowaty koń to.

Pomerània / Pomorze n. pomeràno pomorski, pomeridiano popołudniowy; le ore pomeridiane godziny popołudniowe pl.

pomerìggio (-dzjo-) to popo-hidniu n.

pómice (-cze) / pumeks to. pomiciare (-czja) a trzeć pu-[ców.

pomicultóre m hodowca « owo-pomicultura (-kul-) / uprawa / owoców.

pomo to jabłko n; jabłoń /. pomodóro TO pomidor tp. pomologìa (-dżia-) / nauka / o uprawie owoców, pompa 1./wystawa, okazałość /; far~ di błyszczeć czem ; pompe funebri pl. okazały pogrzeb to ; 2. / pompa /. pompare a pompować, pompeggiare (-dżja-) n wynosić się, pysznić się.

Pompei / Pompei /. pompière m strażak to. pomposità / przepych to, okazałość /. pompòso okazały, wystawny, ponce (-cze) TO poncz m. ponderare a namyślać się, rozważać.

ponderatézza (-tecca)/rozwaga/, zastanowienie n, namysł m. ponderazióne (-dzjo-)/rozwaga /, namysł m.

pondi to, pl. morzysko, rznięcie n w brzuchu, biegunka /. pondo to ciężar m, waga /. pone pr. od porre, ponènte m zachód to. ponsò to ciemnoczerwony, ponte m most to. pontéfice m papież m. ponticèllo (-czel-) to mostek to, kładka /.

pontificale (-ka-) biskupi, pa-

piezki.

ponti fieàre n odprawiać sumą. pontificato m godność/papieska, pontifìcio (-czjo): stato ~m pa-piezki; państwo n kościelne. Pontine: paludi ~ /, pi. bagna pontyńskie pi. pontóne m ponton to. ponzare (-ca-) n i a cisnąć, przeć, natężać się

popolaccio (-czjo) to gmin, rao-tłoch m.

popolàno m Indowy, dziecko n ludu.

popolare 1. popularny, ludowy; edizióne ~ J wydanie « popularne ; 2. a zaludnić, popolarità / popularność, rodzimość /.

popolazióne (-dzjo-) / ludność /; — folia / tłum TO ; = pòpolo to ludność /.

popolino to niższe warstwy pl.

ludności, pòpolo to lud m. popolóso zaludniony, poponàia / miejsce n zasadzone melonami.    [nów.

poponàio to przekupień m melo-popóne m melon m. poppa / cycek to, pierś / matki ; tył m okrętu.

pOppaiuóla/ flaszka/ z mlekiem do ssania.

poppante mi/osesek m; niemowlę TO.

poppare n ssać ; ~ si (il dito) r cmoktać.

poppata / ssanie n. poppatóio to tsak to. porca (-ka) 1. / brózda /; 2.

maciora/, Świnia/, porcaccióne (-czjone) TO świntuch m.

porcàio to chlew m. porcaro TO pasterz to świó. porcellana (-czel-) / porcelana/. porcellino m prosię n; ~ <l’ India świnka / morska.

i n podawać,

po-

m na

osi

porceli ór» a /, ~ e to brudas m, plugaw i ec m.

porcheria (-ke-) /, porcume (-ku-) *n świństwo w. porcile (-czi-) m chlew m. porcino świński, porco (-ko) m Świnia /. porcospino m jeżowiec to. pòrfido m porfir m. pòrgere (-dze-) a podać.

porgitóre (-dii-) m oddawca m. pornografia / pornografia /. poro por m, dziurka / w skórze zwierząt i w roślinach, porosità / dziurkowatość /, rowatość /. poróso dziurkowaty, porowaty, pórpora / purpura /, skorupiak to purpurowy; godność / kardynalska.

porporàto to ubrany w purpurą ; kardynał to.

porporina / farba / purpurowa, porporino purpurowy, porre (io pongo) a kłaść, położyć, przyłoiyć ; ~ mente zważać, baczyć; ~ affètto a... miłość f powziąć do kogo ; ~ si r stawić sią, stanąć; ~ ~ in capo wbić sobie coś do głowy, porro to szczypiórek m, brodaw-porróSO pełen brodawek, [ka/. porsi p, r od pòrgere, porta / brama/, wrota pi., drzwi pl.\ la Sublime Porta Wysoka Porta /.

portabandièra w, im. chorąży m poetàbile dający sią nieść, znośny.

portafiammiferi m pudełko n, na zapałki.

portafiaschi (-ski) m kosz flaszki.

portafògli to, ine. pulares m. portalèttere to, inv. listonosz m. portamantćllo to tłumok m. portaménto to noszenie n; *= condótta / postępowanie », sprawowanie n sią

portamonéte to, inv. portmonetka /.

portantina / lektyka /. portantino m noszący lektyką, portapénne m, in», rączka / do pióra.

portapranzi (-ci) m, w», kosz m na talerze.

portàre a nieść, nosić; ~ SÌ r postępować, sprawować sią. portaritratti m podstawka / na fotografie.

portasigari m pulares to na cygara.

portàta / pojemność /. statku, ładunek / statku; a ~ di.... w zakresie, w obrąbie; alla ~ di... dostępny dla, dający sią uegnąć dla.

portàtile dający sią nosić, przenośny ; farmacia ~ / apteka / domowa, podróżna ; dizionàrio ~ to słownik to kieszonkowy, portato to płód to, pomiot to. portatóre to oddawca to. portavivànde (-wiwan-) to, tnt.

kosz m na talerze, portèllo to bramka /. portènto to cud to, cudo n. portentóso cudowny, dziwny, portel la/izdebka / odźwiernego, portìcàto (-ka-) m krużganek w. porticciuóla (-czjo-), porticina / małe drzwi p/. pòrtico (-ko) m podcienie pi. arkada /.

portièra / zasłona / u drzwi, portière, portinàio to odźwierny TO.

portineria / loża /, izba / o-dźwiernego.

porto p, p od pòrgere, porto to opłatay pocztowa, kolejo-wajporton; port w; ~ d’armi pozwolenie n na nosfcenie broni ; ~ militàre port to wojenny; ~ franco port to wolnjr. Portogallo to Portugalia /. portoghése 1. (-ge-) portugalski; 2. P — »» i / Portugalczyk to.

ostro-

[wość /. : możli-

portombrélll m trzymający zasłoną, parasol.

portóne m brama /domu, sień/, portuàrio portowy, porzióne (-cjo-)/część/, porcya/. posa / odpoczynek to, wytchnienie n; poza /.

posacénere (-cze-) to, inv. popielniczka /.

posapiano to, im. człowiek m powolny; posapiano!

Inie ! rzeczy ulegające łatwo rozbiciu.

posare ain położyć się na ziemi ;

~ Si r spoczywać, rozłożyć się. pOSŚta / puzdro n; nóż to, łyżka / i widelec to. posatézza (-tocca) / stateczność /, powaga /.

posàto stateczny, poważny, spokojny.

posatura / osad m. pòscia (-szja) avv. potem ; po-SCiachè (-ke) gdy, ponieważ, poscritto to przypisek to do listu, posdouiàni avv. pojutrze, pose, posi p, r od porre, positiva (-wa) / dodatni we fotografii.

positivismo m pozytywizm m. positivista to i / pozytywista to. positivo (-WO) pewny, pozytywny ;

di ~ oznaczony, pewny, positura /położenie n, postawa /. posizióne (rdzjo-) / położenie w, stanowisko n.

Posnania / Poznań m. pospórre a kłaść poczem, mniej cenić, poniżać.

posposizióne / położenie n po czem; poniżenie n. possa, pr., cong. od potére, possa', possanza (-ca) / moc /, władza /; potęga / possedére a posiadać, possediménto w posiadłość /, posiadanie n.

possènte mocny, potężny, possessióne / posiadanie n, posiadłość /.

possessivo (-wo) posiadający, possésso m posiadanie n, posiadłość /.

possessóre m posiadacz to. possiamo pr. ind. i pr. cong. ad potére.

possibile możebny, możliwy; ii più presto ~ jak najprędzej możliwie; fare il ~ wszystko co się dało zrobić. [ possibilità / możność /; possibilmente avv. jak być może. possidènte to i / właściciel to gruntu, rentier to. possidènza (-ca) / prawo n posiadania.

posso pr. od potére, posta / poczta/; miejsce n od poczynku,przeprzęgnięcia koni; a ~ szczególnie; a bella ~ naumyślnie.

postàie 1. pocztowy; unióne^ universale / międzynarodowy związek m pocztowy; 2. m statek m pocztowy, postàre a postawić, ułożyć, posteggiàre (-dżja-) a czatować, zasadzić się na co. postèma / ropień to; jama /wypełniona ropą.

pòsteri to, pl. potomkowie pl. posterióre mi/ tył m ; tyłek to ;

tylny, późniejszy, posterità potomność /. posticcio (-czjo) przyprawny, dorobiony; prowizoryczny, posticino (-czi-) m placyk to;

szczupłe, małe miejsce n. posticipare a i n odłożyć na później, odroczyć, posticipdto zapłacony z dołu;

pagare ~ płacić z dołu. posticipazióne ( dzjo-) / odłożenie n na później, postiglióne (-stilljo-) to pocztylion to; pocztarek m. postilla / dopisek to na marginesie czyjego pisma, postillare a opatrzyć dopiskami na marginesie jakieś pismo.

postillatóre m robiący przypieki lub dopiski.

postillatùra / zaopatrzenie n przypiskami.

postino tn posłaniec m pocztowy, posto 1. », p od porre; ~ przypuściwszy iż; 2. tn

moc

che...

miejsce

n ; stanowisko n ; un — di portinàio miejsce odźwiernego, postrèmo ostatni, postribolo tn burdel tw. postulante żądający, starający się o co, kandydat m. postulato tn żądanie n. pòstumo m pogrobowiec tn. postutto : al ~ avv. w końcu, potàbile pitny, dający Bię pić;

acqua ~ / woda f do picia, potare a obcinać, ciąć. potàssa / potaż m. potàssio tn potas tn. potatóre m obcinacz to; nożyce pl. do obcinania drzew, potatura / obcinanie n gałęzi, potentatom mocarz tn; potentat m.

potènte możny, potężny; = forte silny, mocny.

potènza (-ca) / moc /; siła /;

władza /; = forza f siła /. potérel.nmódz; si può? można?; 2. to władza /; pieni potéri pl. pełnomocnictwo n.

potestà/ władza/; burmistrz to. poveràglia (-werallja) / biedactwo n ; lud m żebraczy, poverétto, poverino to biedaczek m; ubożuchny.

pòvero biedny, ubogi; = mendico f-ko) to żebrak to. povertà / bieda /; ubóstwo n. pozióne (-cjo-) / napój to, pozza (pocca) / kałuża f. pozzànghera (-gera) / kałuża/;

wybój tn ; pełen wody. pozzétta / mała kałuża /. pozzo (pocco) to studnia/; ~nero dół to kloaczny. pozzolàna/ziemia/wulkaniczna.

pragmàtica, prammàtica (*ka) / pragmatyka /. pranzàre (-care) n obiadowa* jeść obiad, pranzo m obiad to. prataindlo łąkowy; fungo - m pieczarka /.

prateria / łąki pi. ; błonie n. pratica (-ka) / praktyka /; pràtiche pi. obcowanie n ; przestawanie n.

praticàbile dający się wykonać, wykonalny.

praticabilità / wykonalność /. praticante to i / praktykant tn. praticare «in praktykować, wykonywać, zajmować się czem. praticèllo (‘-czello) m łączka /. pràtico (-ko) praktyczny; èssere-^ di... być doświadczonym w czem. prato m łąka f. pratollna / stokrótka /. pravità / złość /. pravo (-wo) zły.    [mera.

preadamitico (-ko) przed Ada-Preàlpi /, pl. Przedalpy pl. preàmbolo m przedmowa /; wstęp tn.

preavvisare a naprzód zawiadomić.

prebènda / prebenda /. precarietà / doczesność /; niepewność /; tymczasowość /. precàrio (-ka-) doczesny, tymczasowy ; = incèrto niepewny, precauzióne (-dzjone) u / ostrożność /; le precauzióni pi. środki pl. ostrożności, prece (-cze) / prośba /; modlitwa f.

precedènte poprzedzający; i precedènti to, pl. życie n poprzednie.

precedènza (-ca) / pierwszeństwo n; poprzednictwo «. precèdere a i n poprzedzać ; far ~ naprzód wysłać, posłać.

precettàre (-czet-) a pozw&4f,-a&-

skarżyć.    ' *

w prze-

m.

precettivo (*wo) przepisowy, zawierający przepisy, precòtto m przepis to; reguła/; pozew to; festa di ~ święto n nakazane.

precettóre m nauczyciel to domowy.

precipitare ain strącić paść, pogrążyć w przepaść, o-sadzić.

precipitato m zanadto nagły;

str^t to; osad to.    [dzisty.

precipitóso zanadto nagły, spa-precipizio (-czipicjo) to przepaść /; a ~ na łeb, na szyją, precipuo główny, szczególny, precisamente aw. ściśle, dokładnie; e ~ wprawdzie, precisare a dokładnie podać, oznaczyć.

precisióne / dokładność /; pewność /.

preciso dokładny, pewny; alle tre precise punkt o trzeciej, precitato (-czi-) przedtem wspomniany.

preclàro prześwietny, sławny, znakomity.

precludere « zamykać co przed kim; zagrodzić drogą, preclusi p, r precluso p, p od preclùdere.

precòce (-kocze) przedwczesny, precocità / przedwczesność /. preconizzare (-cicca-) a oznajmić w konsystorzu nominacyą biskupa.

precòrdi (-kor-) to, pl. trzewia w okolicy serca.

precórrere a ubiedz, uprzedzić, precórsi p, r precórso p, p od precórrere.

precursóre TO poprzednik m ; zwiastun to.

preda / łup m; zdobycz /; darsi in~ poddać sią namiętnościom, predàre a rabować, łupić, predatóre m łupieżca to ; rabuś m. predecessóre (-czes-) m poprzednik m.

predèlla / stopień m ; stołeczek m\ ~ dell’ attóre stopień w ołtarza.

predellino w stołeczek m dziecinny; stopień to powozu, predestinare a wprzód oznaczyć, przeznaczyć.

predestinazióne (-dzj o-)/wprzód oznaczenie n; przeznaczenie n. predétto i. p, p od predire; 2, wymieniony, wspomniany, prèdica (-ka) / kazanie n. predicàre a kazać, zachwalać, predicato m predykat to. predicatóre m kaznodzieja m. predicazióne (-kadzjo-) / kazanie n; opowiadanie n nauki, predicòzzo (-kocco) w perora /. predilessi p, r predilètto p, p od prediligere.

predilètto ulubiony ; ulubieniec

predilezióne (-dzjo-) / zamiłowanie n; upodobanie n. prediligere (-dże-) a woleć, przenosić, najbardziej lubieć. predire a przepowiadać, predispórre» wprzód oznaczyć, przeznaczyć.

predispósi p, r predispósto p, p od predispórre.

predisposizióne (-dzjo-) / przeznaczenie n; usposobienie n. predizióne / wróżba /. predominànza (-ca) / przewaga /; górowanie n. predominare o i n górować, mieć wyższość.

predominio to wyższość/; przewaga /.

predóne w rozbójnik w. preesistènza (-ca) / przedietnie-nie n.

preesistere n wprzód istnieć, prefśto *yż wspomniany, prefazióne (-dzjo-)/przedmowa/. preferènza (-ca) / przenoszenie n nad innyoh.

preferibile zasługujący na pierwszeństwo.

szacow-

roz-

sercu

preferibilméute avv. najprzyjemniej.

preferire (io prefeiisko) a przenosić.

preferita / ulubieniec m. prefettizio (-cjo) należący do prefekta, prefektury, prefètto m prefekt m. prefettura / prefektura /. prefiggere (-dże) a postanowić; <v si r postanowić sobie co ; ~ ~ uno scopo jakiś cel m, zamiar m powziąć, prefissi p, r prefisso p, p od prefiggere.

prefisso m zgłoska /początkowa, preformato przedtem ukoztał-cony, ukształtowany, preformazióne (-dzjo-) / wcześniejsze ukształtowanie n. pregare a prosić, modlić się ;

prego! proszę, proszę bardzo, pregévole (-dżewo-) cenny, pregevolézza (-lecca) /

preghièra (-gje-) / prośba /, modlitwa /.

pregiare'(-dzja-) a cenić, szacować; ~ si r mieć zaszczyt w. pregiatissimo bardzo, wielce szacowny, szanowny; Al ~ Signore do Jaśnie Wielmożnego Pana.

prègio (-dzjo) w cena /, wartość /; tenére, avére, in ~ cenić, szacować.

pregiudicare (-karę) a szkodzić, pregiudicato przedtem karany, pregiu dicévole (-dżjudiczewole) szkodliwy, niekorzystny, pregiudiziale (-dzjale) / pytanie n wstępne.

pregiudizio (-dzjo) m przesąd m, uprzedzenie n.

prégno (prennjo) ciężarny, brzemienny.

priégo, prego m,poet. prośba'/, modlitwa /.

pregustare a naprzód poko-sztować.

preistòrico przedhistoryczny, prelatizio prałacki. prelàto m prałat rn. prelevare (-wa-) a odebrać część naprzód.

prelezióne (-dzjo-) / wykład m wstępny, otwierający seryę wykładów.

prelibàre a kosztować, prelibato wyborny, preliminare przedwstępny, przed-ugodny; i preliminari m, pl, punkta pl. przedugodne. prelodàto wyż wymieniony, preludere, preludiare n rozpocząć, wprowadzić, preludio m wstęp m do czego; przygrywka /.

prelùsi py r prelùso p, p od prelùdere.

prematùro przedwczesny, premeditare a wprzód się nad czem namyślać, premeditàto umyślny, premeditazióne (-dzjo-) /

mysł m.

prèmere a i w cisnąć, tłoczyć, ciężyć; = stare a cuore na leżeć ; = ùrgere (-dżere) pilnym być.

preméssa / przypuszczenie nt założenie n.

preméttere (p, p premesso) a naprzód położyć, przełożyć, założyć.

premiare a nagradzać, premiazióne (-dzjo-)/nagradzanie n, rozdawanie n nagród, preminènte wydatny , znamienity, preminènza (-ca)/pierwszeństwo ii, wyższość /.

prèmio m nagroda/, premia /, prèmito m gniecenie n (yr żołądku).

premunire (io premunì sk o) a zabezpieczyć, zapobiedz, zachować ; ~ si r zastrzegać się, za-strzedz sobie.

premunizióne (-dzjo-) / zastrzeżenie n.

czyć.

to.

premura / pośpiech m ; = zelo m skwapliwość/; = attenzióne / troskliwość /; darsi — starać eię o co, trudzić się; farsi ~ pospieszyć się.

premuróso nagły, skwapliwy, pilny.

prèndere a wziąć, brać; ~ alcuno per un Italiano wziąć kogo za Włocha; ~ a male brać za złe; andare, venire, a ~ iść po co, po kogo ; ~ sela con qualcuno pogniewa® się z kim, rozgniewać się na kogo. prendibile dający się wziąć, prenditóre m biorący; kolektura / loteryi.

prenditoria / kolektura / loteryi. prenóme m imię n. prenominato wyż nazywany, prenotare a zanotować, zazna-[wanie n. prenotazióne (-dzjo-) / zanoto-prenozióne /poprzedzająca wiadomość /.

preoccupare a zaj^ć uprzednio, uprzedzić; = impensierire stać się czułym, troskliwym, dbałym ; ~ si r być w kłopocie, preoccupato (-okku-) stroskany, dbały, czuły.

preoccupazióne (-dzjone)/uprze-dzenie n, uprzednie zajęcie n. preopinante mif poprzedni mówca to.

preordinare a przeznaczać. preordinazióne/przeznaczenie n. preparare a przygotować, preparativo (-wo) przygotowawczy; przygotowanie n. preparatóre to przygotowywacz to, przyrządzający, preparatòrio przygotowawczy, preparazióne (-dzjo-) / przygotowanie n, przyrządzanie n. preponderànza (-ca)/przewaga/. preponderare n przeważać, prepórre a przełożyć kogo nad czem ; — preferire przekładać, przenosić nad co.

prepósi p, r prepósto p, p od prepórre.

prepositura / probostwo n. preposizióne (-dzjo-) / przyimek prepósto m proboszcz m. prepotènte pański, przemożny;

= Violènto gwałtowny, prepotènza (-ca)/zarozumiałość/, przemożność /, gwałtowność/, prepuzio (-cjo) m napletek m. prerogativa (-wa) / przywilej m. presa J złapanie v, wzięcie n, pojmanie n-y ~ di possésso opanowanie n, objęcie n, w posiadanie; èssere alle prese walczyć; venire alle prese bić się, za łby się brać. presàgio (-dżjo-) to wróżba /; = predizióne (-dzjo-) / przepowiednia /.

presagire (io presadźisko) a przepowiadać, wróżyć, presàgo : - di qualche cosa coś przeczuwając.

presàme m podpuszczka /. prèsbite m dalekowidz, pres-byop to.

presbiterato m kapłaństwo n. presbitèrio m prezbiteryum n. prescégliere (-szellje-) a wybierać, dobierać.

prescélgo pr. prescélsi p, r presceltop,p od prescégliere, prescindere.(-szin-) a: prescindendo da... pominąwszy, prosciutto v. prosciutto, prescrissi p, r od prescrivere, prescrittibile ulegający przedawnieniu.

prescrittivo (-wo) sprowadzający, powodujący przedawnienie n. prescritto i. p, p od prescrivere; 2- przedawniony, prescrivere a przepisać, nakazać, prescrizióne (-dzjone) / przepis m, przedawnienie n; cadére in ~ przedawnić, presedére v. presièdere, presentàbile dający się pokazać.

atmo-

a un

presentare a przedstawić, podać |

~si r zjawić się, pokazać się. presentatóre m przedstawiaćz m, ten,cocośprzedstawia,pokazuie. presentazióne (-dzjone) / przedstawienie n, pokazanie n, wręczenie n.

presènte 1. obecny, przytomny, teraźniejszy; 2. w teraźniejszość /, obecność /; = regalo m podarunek m ; al ~ teraz ; eon la presente Le annunzio.... przez to donoszę Panu presentiménto m przeczucie n. presentire a przeczuwać, presènza (-ca) / obecność f, przytomność /; alla in — przędą d! ~ osobiście.    [cnym.

presenziare (-cjare) nbyćobe-presèpio m żłób m. preservàre (-wa-) a zachować, ocalić, ochronić.

preservativo (-wo) ochraniający, zapobiegający.

preservazióne (-dzjone)/zachowanie n, ochranianie n. presi p, r prèndere, prèside m dyrektor m (gimna-zyalny).

presidènte ro prezydent to. presidènza (-ca) / przewodnictwo tj, prezydentura /. presidiare a zostawić załogę w mieście.

presidio m załoga /. presièdere n przewodniczyć;

= dirigere (-dże-) kierować, preso p, p od prèndere, pressa /- prasa /; = folia ciżba /; tłok m ; = fretta pośpiech to. pressànte nagły, pilny, pressare a naciskać, nalegać, cisnąć.

pressióne/, ciśnienie n ; ~

sfèrica ciśnienie n. atmosferyczne.

presso l.prep. przy, obok, blisko, około; 2.0iv. ~ a poco; di — mniejwięcej, około che

prawie.

prestabilire (io preetabilisko) a naprzód przeznaczyć, prestanóme m figurant m ; dający swe nazwisko.

prestàre a pożyczać; ~ Si r zdać się na co, być do czego usposobionym.

prestatóre m (femm. -trice) wypożyczający; lichwiarz to. prestazióne (-dzjone) / podatek to; oddanie n; zwrot to. prestézza (-stecca) / prędkość /, szybkość /.

prestigiatóre (-dżja-) to kuglarz

m.

prestigio (-dżjo) to omamieniem; złudzenie n ; giuóCO di ~ sztuki pi. kuglarskie.

prestino avv. dosyć woześnie; nieco prędko.

prèstitompożyczka/; dare in ~ pożyczyć komu; prèndere in~ pożyczyć od kogo. presto avv. prędko, szybko; prędki, szybki; al più ~ najwcześniej ; far ~ pospieszyć się ; si fa ~ a dire... jest łatwo powiedzieć.

presumere a i n domyślać się, mniemać, być zarozumiałym ; — di se Rtesso być zarozumiałym, dumnym ze siebie samego, presunsi p, r presunto pt p od presùmere

presuntivo (-wo) domniemany, przypuszczalny ; conto ~ m wyrachowanie w.

presuntuosi / zarozumiałość /. presuntuóso zarozumiały, presunzióne (-dzjo-) / zarozumiałość /, domniemanie m. presuppórre a przypuszczać, presupposizióne / przypuszczenie n.

presuppósto i. p, p od presuppórre; 2 przypuszczenie m. prete m ksiądz to. pretendènte starający się, roszczący sobie prawa, pretendent m.

19

T.-P.

m sprzeniewier-

cować.

ci C3

pretèndere al n rościć Bobie prawo, wymagać, ubiegać się; pretènderla a... udawać coś, wynosić się.

pretensióne /roszczenie n; pre-tensya /.

pretensióso roszczący sobie prawa; = presuntuóso zarozumiały.

pretèrito m czas m przeszły; przeszłość /.

pretésa / roszczenie ; senza pretèse bez pretensyi. pretésco C-sko) księży, pretési p, r od pretèndere, pretéso i. p, p od pretèndere; 2. wrzekomy.

pretèsto m pozór m pokrywka/, pretónzolo m księżyk m. pretóre m sędzia m. powiatowy, prettório należący do sądu powiatowego, pretto czysty.

pretura / pretura / (sąd m powiatowy).

prevalènza (-walenca) / przeważanie », wyższość/ wartości, prevalére (io prevalgo) n przeważać, przemagać ; -a qualche cosa przeważać coś; — si di qualche cosa z czegoś korzystać.

prevalsi p, r prevalso p, p od pravalere.

prevaricàre (-warikare) n przestąpić. przekroczyć, sprzeniewierzyć, prevaricatóre ca m.

prevaricazióne (-dzjone) / sprzeniewierzenie n, nadużycie w. władzy lub urzędu, prevedere a przewidywać, prevedibile przewidzialny. preveggènte (-wedźen-) przewidujący.

prevenire (io prevengo) a ubiedz, uprzedzić, zapobiedz. prevenni p, r prevenuto p, p od prevenire.

preventivo (-wo) zapobiegawczy ; càrcere — wt więzienie », śledcze; bilàncio — kosztorys m. prevenuto (-we-ì posądzony, obwiniony.

prevenzióne (-dzjone) / zapobieganie w, uprzedzenie n. previdènte przewidujący, previdènza (-ca) f staranność /, przezorność /; istituto di ~ dom m przytułku.

previdi p. r previsto p, p od prevedére.

prèvio uprzedni, poprzedni ; ~avviso po poprzedniem zawiadomieniu.

previsióne / przewidzenie n, przewidywanie n. prevòsto v. prepósto, preziosità (-cjo-) / kosztowność /.

prezióso kosztowny, drogi; farsi — rzadko się dać widywać.

prezzare (precca-) a cenić, szacujący.

prezzatóre m szacownik m, sza-prezzémolo m pietruszka /. prezzo (precco) m cena /; buon ~ ; a basso ~ tanio ; caro ~ drogo, prezzolare a nająć, prigióne (-dżjo-) / więzienie n, więzień *n, jeniec m, prigionia / więzienie n, niewola /.

prigionièro m więzień m, jeniec «i; far —wziąśćdo niewoli, prima avv. wprzód, naprzód, pierwej; -di pariàre, pensa wprzód nim co powiesz, pomyśl o tem ; = piuttòsto lepiej ; da ~ z początku ; - di càmbio prima weksel m. primariamente avv. wprzód, naprzód, przedewszystkiem. primàrio pierwszy, główny; istruzióne primària / nauka / w szkole ludowej, elementarna.

wcze-

primàte m prymas m primaticcio (-czjo) wczesny, primàto m pierwszeństwo n, przodek tra.

primavèra (-we-) / wiosna /. primaverile wiosenny, primeggiare (-dżja-) n przodko-wać, zajmować pierwsze miejsce.

primieramente avv. naprzód, najpierw.

primièro pierwszy, primissimo najpierwszy. primitivo (-wo) pierwotny, początkowy.

primizia (-cja)/ pierwociny pl primo pierwszy; ai primi w pierwszych dniach; sulle prime z początku primogènito (-dze-) pierworodny, primogenitura / pierworodztwo n; prawo n najstarszego syna. primola pierwiosnek tra. primordiale pierwotny, primórdio tra początek tra. [wny. principale (-czi-) pierwszy, głó-principàto tra ksièstwo w, panowanie n.

principe m książę m\ ~ ereditàrio następca tra tronu, principésco (-sko) książęcy, principéssa / 'księżna /, księżniczka /.

principiante zaczynający, początkujący, principiare a zacząć, principio (-czi-) tu początek m, zasada /; per - ż zasady, princfpótto w książątko n. prióra / przeorysza /. priorato m priorat m. prióre tra przeor tra. priorità / pierwszeństwo w, po-przedniość /.

prisma m pryzmat tra ; graniasto-ełup w.    [śniejszy.

pristino pierwszy, dawny, privare a pozbawić kogo czego, obrabować ; ~ sir wstrzymywać Eię od czego, zrzec się czego.

privativa / wyłączne prawo n, monopol m,

privativo (-wo) pozbawiający, wyłączający.

privato prywatny; in ~ prywatnie.

privazióne (-dzjo-) / pozbawienie n, ogołocenie n. privilegiare (-wiledżja-) a u-przywilejować ; przenosić nad kogo.

privilegiato uprzywilejowany, privilègio (-dżjo) tra przywilej m. privo (-wo) pozbawiony, ogołocony; = senza bez, wolny, luźny, samopas.

prò m korzyść /, użytek m, pożytek tra; il ~ e ii contro za i przeciw; a che prò? na co? proàvo, proàvolo tra pradziad tra, praszczur m.

probàbile prawdopodobny, probabilità / prawdopodobieństwo n.

probità/prawość/, uczciwość/, probiviri (-wi ) m, pl. mężowie pl. zaufania; collègio dei ~ komitet m jurorów, sędziów; sąd m przemysłowy, problèma tra zagadnienie n, problemat w; = questióne / pytanie n; = cómpito tra zadanie n.

problemàtico (-ko) zagadkowy, wątpliwy.

probo prawy, uczciwy, probòscide (-szi-) / ryj tra, trąba / słonia.

procàccia (-czja) tra, inv. kto innym sprawunki załatwia, procacciare « biegać za czem, starać się o co.

procacclna/kobieta załatwiająca cudze sprawunki, procace (-kacze) zuchwały, bezwstydny.

procacità (czità)/zuchwałość/, bujność /.

procèdere (-cze-) n iść, postępować naprzód ; = agire (adèire)

działać; ~ da chodzić od czego

qualcuno po->8.

procediménto m bieg m, przebieg to, postępowanie n. procedura/procedura/; còdice di ~ postępowanie n sądowe, procèlla (-czel-) / burza /, nawałnica /.

procellóso burzliwy, nawalny. processàre a ptawować, procesować.

processionalménte avv. proce-syonalnie, w uroczystym pochodzie. [czysty pochód to. processióne f proeesya /, uro-procésso (-czesso) m postępowanie w, proces m ; ~ verbale protokół to ; in ~ di tempo z biegiem czasu.

processuale procesowy, procinto (-czin-): essere in ~ zabierać się do czego, proclama to odezwa /, prokla-macya /.

proclamare a ogłosić, proclamazióne .(-dzjo-) / ogłoszenie n, proklamacya /. proclive (-we)pochylony,skłonny, proclività / pochyłość /. procònsole (-kon-)mprokonsulm. procrastinare a odroczyć, odłożyć do jutra.

procrastinazióne (-dzjo-) / odroczenie n.

procreare « rodzić, płodzić, procreazióne (-dzjo-) / płodzenie n.

procura (-ku-) / pełnomocnictwo n; - règia prokuratorya / państwa; ~ generale nad-prokuratorya / państwa, procurare ain starać się o co, dostać czego, baczyć, uważać, procuratla / urząd m prokuratora; pałac m w Wenecyi. procuratóre m pełnomocnik to; ~ del re prokurator to. państwa; ~ generale prokurator m jenerąlny, nadprokurator to. proda / brzeg m.

prode waleczny.

prodézza (-decca)/waleczność /. prodigalità / rozrzutność /, marnotrawstwo n. prodigalizzare (-licea ), prodigare a trwonić, rozrzucać, marnotrawić,

prodigio (-dzjo) to cud w. prodigiosità / cudowność /. prodigióso cudowny, pròdigo rozrzutny, marnotrawny;

figliuól ~to syn to marnotrawny, proditòrio podstępny, skrytobójczy.

prodótto l. p, p od produrre; 2. sost., m płód to, wynik to, produkt m,

pròdromo to zwiastun m. producibile (-czi-) mogący być stworzonym, spłodzonym, wyprodukowanym .

produrre (io produko) a zrodzić, wydać, spłodzić, spowodować; wystąpić, produttività / siła / wydajności, wydajność /; siła / tworzenia, produttivo (-wo) wydajny, produktywny.

produttóre to tworzący, wytwarzający; producent to. produzióne (-dzjo-) / wytwarzanie n, wydawanie %produkcya/. proèmio TO wstęp TO, przedmowa/, profanare a bezcześcić rzeczy święte.    [rzeczy świętych,

profanatóre m bezcześciciel m profanazióne (-dzjo-) / bezczeszczenie n rzeczy świętych, profano TO świecki, niedoświadczony; laik to;

profónda / poreya / obroku, proferibile dający się wymówić, wynurzający się. proferire (io proferìsko) a wymawiać, wynurzyć, wyklinać, profèssa / siostra / zakonna, professare a wyznać co publicznie; — si r przyznać się do czego; mi professo Suo.... pozóstaję Pańskim*

professióne / zawód m, wyznanie n.

professionista m i f mający jakiś zawód.

profèsso to brat to zakonny, professorato profesura /, nauczycielstwo n. professóre to profesor m. professoressa / profesorka /, nauczycielka /. profèta m prorok m. profetare, profetizzare (-ticca-) a prorokować, profetéssa / prorokini /. profètico (-ko) proroczy, profezia (-eia) / proroctwo w. prof feribile ofiarujący co, podający co.

profferire (io profferisko) a ofiarować, podać.

profférta/ofiarowanie n, oświadczenie n, oferta/, proficuo (-kuo) zysk przynoszący.

profilare a odrysować w profilu, profilassi / zapobieganie n. profilo to profil to, widok m budowy z boku.

profittare n korzystać, przynosić pożytek; - di qualche cosa korzystać z czego ; ~ dell’occa-sióne korzystać ze sposobności, profittévole (-wo-) przynoszący korzyść.

profitto m korzyść /, poątęp to ; = guadagno zysk m ; méttere a ~ używać, korzystać, proflùvio (-wio) m wylew m, wylanie n się; — di paróle nawał m, obfitość / wyrazów, profondare « i n pogrążyć się, zagłębić się, zatonąć, profóndere a roztrwonić, rozrzucić; ~ si r wyczerpać się. profondità/głębia/, głębokość/. profóndo głęboki ; głębia /. pròfugo zbiegły; zbieg to, tułacz TO.

profumare a perfumować, pachnieć.

profumatamente : pagare - pieprzno zapłacić.

profumatóre m perfumiarz in. profumerìa / sklep m z perfumami.

profumièra / flakonik m z perfumami do wąchania, profumière m handlarz m perfum, profumo to zapach to, woń /; perfumy pi.

profusi p, r profuso p, p od profóndere

profusióne / rozrzutność /; = abbondanza (-ca) obfitość /, pełność /; ~ di paróle obfitość / wyrazów.

progènie (-dze-)/ród m, piemie n. progenitóre m praojciec to, przodek m.

progenitrice (-cze)/prababka/, progettare (-dżet-) a projektować, zamierzać coś zrobić, progettista mi/ robiący projekt to; projektujący to. progètto m projekt to, plan to; ~ di legge zarys m, projekt m prawa; per ~ naumyślnie, prògnosi (-nnjo-;/rokowanie prognost.... t. pronost.... programma TO program m. progredire (io progredisko) n postępować.

progressióne / postępowanie nr postęp vi.

progressista m i / postępowy ; postępowiec to.

progressivo (-wo) postępujący, postępowy.

progresso m postęp m; in ~ di tempo w postępie czasu, proibire (io proibisko) a zakazywać; fàccia pro i i) ita/twarz / zakazana.

proibitivo (-wo) zakazujący, proibizióne (-dzjo-) / zakaz to. proiettare n rzucać, proièttile, proiètto m pocisk m. proiettóre rn projektor to. proiezióne (-dzjo-)/projekcya f.

obraz to świetlny.

prole / potomstwo n.    promuovere (-we-) a posunąć

prolegomeni m, pi. prolegome- na wyższy stopień, popierać, na pi.    wspierać,

wać na

proletariato m proletaryat m. pronao m przedsionek *n. proletario m proletaryusz m. pronipóte m i f prawnuk m. prolificare (-ka-)a rodzić, wyda- prono nachylony naprzód.

świat; dzieci pi. ; pronóme m zaimek m. młode pi.    pronominale zaimkowy,

prolifico (-ko) płodny.    pronosticare a przepowiadać,

m przepowie-

prolissità / rozwlekłość /.    pronostico (-ko)

prolisso rozwlekły.    dnia /.

pròlogo m prolog m, wstąp m. prontamente avv. prędko.

do sztuki dramatycznej.    prontézza (-tócca) / gotowość /,

prolungàbile dający sią prze- prędkość /; di spirito przy-dłużyc.    tOmnośĆ / umysłu,

prolungaménto mprzedłużenie n. pronto prędki ; = finito gotowy : prolangàre « przedłużyć, prze-    = ràpido szybki, rączy; prontil

dlużać; ~ si r trwać; = dif- gotowy do odjazdu (pociąg m); fóndersi rozszerzać sję.    a pronti contanti za gotówkę,

prolungatóre m przedłużający, prontuàrio m książka / podre-prolusióne / wykład m wstępny, czńa ; podręcznik m. promemòria m, im. pamiętnik m. pronunciamento (-czja-) m po-promćssa / obietnica /.    wstanie n, zbuntowanie n.

promésso p, jo od prométtere, pronunzia (-cja), pronuncia / promettènte wiele obiecujący.    wymowa /, wymawianie n.

UKl-

prométtere a obiecywać ; — fi pronunziatile wymawialny, danzare zaręczyć.    jący być wymówiony,

promettitóre m obiecywacz m, pronunziare a wymawiać, ogła-ten co obiecuje.    szać np. wyrok m ; ~ gi r o-

prominénte wydatny, wystający.    świadczyć się.

prominènza (-ca) / wyskok m, pronuziato fig. wybitny.

wydatność /.    propagàbile dający się rozkrze-

promiscuità (-skui-)/ pomiesza-    wić, rozszerzać.

nie n, zmieszanie n.    propagaménto m rozszerzenie n,

promiscuo zmieszany.    rozkrzewianie n.

promisi p, r od prométtere. propaganda / propaganda /. promontòrio m przylądek ni.    propagandista mi/ propagan-

promòssi p, r promòsso p, p od dysta m.

promuòvere.    propagare a rozszerzać, rozkrze-

promotòre m promotor m, po-    wiać, Upowszechniać.

pierający.    propagatóre rozkrzewiający.

promozióne (-dzjo-)/popieranie propagazióne (-dzjo-) /rozkleił, awans m, promocya /.    wianie n, rozszerzanie n.

promulgare a ogłosić prawo, propagginare (-dżi-) a pochylić.

rozgłosić.    propàggine / winna latorośl /,

promulgatóre m ogłosioiel m przygięta do ziemi, żeby się prawa, rozgłosiciel m.    przyjęła,

promulgazióne (-dzjo-) / ogło- propalare a objawić, rozgłosić, szenie n, podanie n do pu- propalazióue (-dzjo-) / rozgło-blicznej wiadomości.    szenie n.

propedéutica (-ka)/ propedeutyka /.    * [do czego,

propèndere w raieć skłonność propensióne / skłonność f. propènso skłonny, pochylony, przychylny

propilèi) m propilene pi. propina / opłata / za egzamin, propinare a i n wydać co, wręczyć.

propinquità / bliskość /, pokrewieństwo ».

sobie cel m.

(-dzjo-) propor-

pędzenie » na-

dotknięty proskrypcyą.

propinquo (-kuo) bliski; = parente pokrewny, krewny propiziare (-dzja-) a ubłagać, usposobić przychylnie, propiziatóre w pośrednik m. propizio (-dzjo) pomyślny, miłościwy.

proponènte mi/ stawiający wniosek m, wnioskodawca m. proponiménto m zamysł m; zamiar m; far ~ postanowić, propórre (it> propongo) a przełożyć, przedstawić, zamierzyć; ~ SÌ f powziąć zamiar; ~~un

fine wytknąć proporzionale

cyonalny, stosunkowy, proporzionalità / proporcyonal-ność /, stos unko w ość /. proporzionare a zachować pro-porcyę, stosunek, proporzipnàto odpowiedni, proporzióne / stosunek m ; = dimensióne obwód m ; rozległość /.

propósi p, r propóne pr. od propórre.

propòsito m przedsięwzięcie », zamiar m, zamysł m ; a che ~ dicesti...?; W jakim celu po-wiedziałeś? a ~ zresztą; di ~ rzeczywiście, na seryo. proposizióne (-dzjo-) / przełożenie », przedstawienie », zda-propósta / wniosek m. [nie ». propósto i. p, p od propórre; 2. to proboszcz to.

propriaménte avv. właściwie, proprietà / właściwość /; = possesso m własność/; = purezza (-recca) / czystość /; ~ letterària przedruk in wzbroniony, proprietàrio m właściciel m; — possidènte właściciel m gruntów, folwarku, pròprio własny, właściwy; = adatto zdatny; = particolàre osobliwy, właściwy; nome — imię n własne; amor — poczucie » własnej godności; pròprio ? avv. rzeczywiście ? na prawdę?; campare del - żyć z własnego majątku, propugnàcolo (-punnjako-) m zasłona /, przedmurze », twierdza /.

propugnare a bronić, propulsióne /

przód.

prora / przód m okrętu, pròroga / odroczenie ». odłożenie ».

prorogàbile dający się odroczyć, odłoży ć.

prorogàre a odroczyć, odłożyć, prorómpere « wypaść, wylecieć z trzaskiem, wybuchnąć, proruppi p, r prorótto V p od prorómpere.

prosa / proza /; le prose del -..

pismapZ. prozą jakiegoś autora, prosàico (-ko) prozaiczny, prosàpia / ród m. prosatóre m prozaik m. proscènio (-sze-) m miejsce » przed sceną.    [nió.

prosciògliere (-szjollie*) a uwol-prosciogli mento m uwolnienie », uniewinnienie ». prosciugaménto m osuszenie ». prosciugare a wysuszyć, osuszyć.

prosciutto (-szjut-) m szynka /. proscrissi p, r od proscrivere, proscritto l.p, p od proscrivere 2. m wywoianiec m, banita m;

pros

blisko,

avv.

r protèso p, p od

zape-

proscrivere (-we-) a wywołać z kraju. skazać na wygnanie, proscrizióne (-dzjo-) / wywołanie u, wygnanie n z- kraju, krypcya f. prosecuzióne / proseguiménto tu dalszy ciąg to. proseguire a i n dalej ciągnąć, dalej rzecz prowadzić, prosèlito w prozelita to. prosindaco (-ko) m zastępca to burmistrza.

prosodia / prozodia /. prosopopèa / prozopopeja /; zarozumiałość /.

prosperare a szczęścić się. dobrze się powodzić, udawać się; = fiorire kwitnąć, prosperità / dobre powodzenie n; pomyślność /.

pròspero kwitnący; = favorévole sprzyjający, pomyślny, prospettiva (-wa) / widok to, wygląd to, perspektywa /. prospètto to prospekt m — vista f widok to, zamysł m. prospiciènte (-czjen-) z widokiem na. prossimaménte wkrótce, niedługo, prossimità / bliskość /. pròssimo bliski, bardzo bliski; = imminènte grożący, zbliżający się.

prosternarsi r rzucić się do nóg. prostituire (io prostituiśko) a oddawać się nierządowi, upodlić się.

prostituta / prostytutka /, nierządnica /.

prostrare a obalić na ziemię, powalić; prostrato di forze wyczerpany; ~ sir dinanzi a... rzucić się komu do nóg. prostrazióne (-dzjo ) / wyczerpanie n, upadek m sił, upa-dnięcie n do nóg. protagonista >r> i/główna osoba/, protèggere (-dże~) ci wspierać, opiekować się ochraniać.

proteifórme wielokształtny.

protèndere a wy ciągać, wywinąć; dać zaliczkę.

protèrvia (-wia)/uroszczenie n, zarozumiałość /.

protèrvo (-wo) zarozumiały, zuchwały, protèsi p, protèndere, protèssi p, r protètto p, p od protèggere.

protèsta / zapewnienie n, zażalenie w, protest to, sprzeciwienie n się.

protestante m i/protestancki to, m protestant.

protestantismo to protestantyzm m.

protestare a i n zapewniać sprzeciwiać się, protestować-. ~ si r amico wynurzyć swoją przyjaźń ; mi protèsto Suo... pozostaję Pańskim, protestazióne (-dzio-) / wnienie w, oświaaczenio n. protèsto w protest m ; fare il ~ protest założyć ; andare in ~ protestować, sprzeciw wnieść, protettivo (-wo) ochraniacz m, ochronny.

protètto w klient m protegowany, faworyt m.

protettorato w protektorat w. protettóre m protektor m o-brońca ot, patron m. protezióne (-dzjo-) / ochrona /, protekcya /, posunięcie n. protezionismo m system to. ceł ochronnych.

protezionista to i / ochronny, zwolennik m ceł ochronnych, proto m korektor to. protocollare (-kol-) a protokołować.

protocòllo m protokół m. protomèdico (-ko) m pierwszy, naczelny lekarz to. protòtipo to pierwowzór m. protrarre (io protraggo) a przeciągać, przeciągnąć.

wypró-

provveditoràto m inqpektoxstwo

n prowincyonalne szkół, provveditóre m dostawca m, dozorca m; ~ degli studi dyrektor to szkół w jednej pro-wincyi.

provvidente przewidujący, przezorny.

provvidènza (-ca) / przezorność /, opatrzność /.

provvidenziale opatrznościowy, błogosławieństwo w przynoszący, provvidi p, r provvisto p, p od provvedére.

pròvvido (prò wwi-) oględny,przezorny.

provvisióne,pro vvigióne(-dijo-) / zapas m, prowizya /. provvisioniére m zajmujący aie zaopatrzeniem w prowizyę. provvisòrio prowizoryczny, tymczasowy.

provvista / zapas m, sprawienie u, nabycie n; far ~ czynić zakupy, sprawunki, prozio m brat m babki, prua / przód m okrętu, prudènte roztropny; = càuto ostrożny.

prudenza (-ca) / roztropność /, ostrożność /. prùdere n świędzieć. prudóre m świąd m. prugna (prunnja) / śliwka /. prugno m drzewo n śliwkowe, prugnola / tarnina /, tamia /. prunàio m cierń m ; tarń/, krzak m tarniowy.

prunéto to krzaki pl. cierniowe, tarniowe.

pruno to tarń /, i każdy krzew w ciernisty ; = Spina/cierń m. pnirigine (-dżi-) /, prurito to świąd m, świerzbienie «. Prussia / Prusy pl. prussiano pruski; Prusak to. pseudònimo to pseudonim m. psiche (-ke)/ wielkie zwierciadło n, które się kręci; dus/a /. psichiatra to psychiatra to.

protrśssl p, r protratto p, p od protrarre.

protuberanza (-ca) / wyrośl./, narośl /.

prova (-wa) / próba /; = esperiménto to doświadczenie n ; == esame in egzamin to, popis w; = dimostrazióne / dowód m ; prove di stampa korekta/, provabilità / wykazalnóść /. provare a doświadczać, próbować ; tutto ho provato ! wszystkiego spróbował; ~ si r próbować, doświadczać; ~ ~ abiti przymierzać suknie, provàto doświadczony, bowany. provenienza (-wenienca) / pochodzenie n.

provenire (io provengo) n pochodzić, wynikać, provènto to dochód to, korzyść/. Provénza (-weDca)/Prowancya/. provenzale prowansalski. proverbiale przysłowiowy, provèrbio to przysłowie n. provètto podeszły; doświadczony, provianda / żywność /, prowiant TO.

pro vicàrio m zastępca wikarego, provincia (-czja) / prowincya/; in lontane provincia w dalekie kraje.

provinciale prowincyonalny, małomiasteczkowy.

provino to narzędzie do mierzenia płynów.

provocare a wywoływać, podniecać, pobudzać; = sfidare wyzywać.

provocatóre (-ka-) m wyzywający; prowokator to, podburzy-ciel to.

provocazióne (-wokadzjone) / wyzwanie n, zaczepka /. provvedére a i » dostarczyć czego, zaopatrzyć w co; = comprare kupić, provvediménto to obmyślenie n środków; przygotowanie n.

pi. Apulia /.

pchła /.

i TO

wnik m.

=spro-tormen-

psichiatria / psychiatria /. psicologia (-kolodżia)/psychologia /.

psicològico (-dżiko) psychologiczny.

psicòlogo m psycholog to. pubblicabile dający się ogłosić, pubblicano to celnik to. pubblicare a ogłosić, pubblicazióne (-dzjo-) / ogłoszenie n.

pubblicista (-czista) m i/pisarz m, publicysta m. pubblicità / jawność /; ufficio di ~ biuro 11 ogłoszeń, pùbblico (-ko) jawny, powszechny, publiczny; in ~ jawnie, publicznie, pube to wzgórek m łonowy, pubertà / wiek m dojrzały, męz-kość /.

public.... v. pubblio.... pudibóndo wstydliwy, pudicizia (-czidzja) / wstydli-wość /.

pudico (-ko) wstydliwy, pudóre m wstyd to, wstydliwość/. puerile ‘dziecinny, puerilità / dzieciństwo n puerizia (-cja) / dzieciństwo n, wiek m dziecinny, puèrpera / położnica /. pugilato (-dżi-) m walka / na pięści, kułaki.

Puglie (Pullje) /, pugna (punnja)/bitwa/, walka/, pugnalare a zasztyletować, przebić sztyletem.

pugualàta/pchniecie n sztyletem, pugnale m sztylet to, puginał to. pugnare (punnjare) a walczyć, pngnitópo to ostokrzew to. pugno (punnjo) w pięść/, kułak m; di mio di pròprio ~ własnoręcznie; fare ai pngni bić się, kułakować się. pnla / plewa /. pulce (-cze) / ' pulciàio (-czja-) to gniazdo n pchle.

Pulcinèlla m poliszynel m, błazen w ; segréto dì ~ jawna, publiczna tajemnica /. pulcinellata / błazeństwo «. pulcino (-czi-) to kurczę n. pulcióso pełen pcheł, pchli, pulèdra / źrebię n (klaczka / źrebię).

pulèdro to źróbek to (ogterok to). puléggia (-dżja) / wałek to, krążek to, blok TO.

pulire (io pułisko) a czyścić, ob-cierać.

pulisciorécchi (-szjorekki) m łyżeczka / do czyszczenia uszów, puliscipénne (-szi-) TO, inv. wycieraczka / do piór. pulita, pulitina: dare una ~ v. pulire.

pulitézza (-tecca) / czystość /, ochędóstwo w, ehędogość /. pulito czysty, chędogi, ochędo-żny; méttere aì ~ na czysto pisać; farla pulita gładko, czysto wyjść, pulitóre m gładziciel to, polero-pulitura / czyszczenie /, gładzenie w, politura /. pulizia (-eia) / czystość /; far ~ oczyścić, wyczyścić; Oggi si fa gran ~ dzisiaj jest wielkie czyszczenie w, mycie n. pullulàre n wyrastać, krzewić się; roić się. pùlpito m kazalnica /. pulsare n tętnić, pulsować, pulsazióne (-dzjone) / tętnienie n, tętno n.

pulviscolo (-wisko-) to drobny pył to, pyłek to. pungere (-dże*) a żgać ; nàre kłuć, spiąć ; = tàre dręczyć; == offèndere obrazić.

pungiglióne (-dżilljone) to żądło n, kolec n, bodziec to. pungolare a bóść, kłuć, kolnąć, popędzać.

pungolo to kij m z kolcem na końcu; kolec m.

punibile mający być ukaranym, punire (io punisko) a karać, punitóre m karzący, punizióne (-dzjone) / ukaranie n ;

= pena kara /. punsi p, r od pùngere, punta / koniec m ostry, ostrze n, kolec m ; a ~ kończysty. puntàle m zwora /, klamra /, trzpień m.

puntare ain wytknąć, oznaczyć szpilkami, wbić ostrze n, punktować; - Ja pistòla sul petto pistolet to do pi ersi przyłożyć ; ~ si su qualche cosa uwziąć się na co.

puntàta / ukłucie n, uderzenie » kułakiem.

puntatura / kierowanie n, punktowanie n.

punteggiare (-dżja-) a punktować.

punteggiatura / punktowanie n, interpunkcya /, kropkowanie n. puntellàrea podpierać, wspierać, puntèllo m podpora/, oparcie n. . punteruòlo to szydło n, przetyczka /; czerw m żytni, wołek m. puntiglio (-tilljo) m przebiegłość /, wykręty to, przesadny honor m ; — picca (pikka) / pika /. puntiglióso narowisty, zacięty, krnąbrny, uparty, punto i. p, p od pungere; 2. agg. m żaden, nikt; 3. avv. wcale nie, zgoła nie ; nè punto nè poco i nic wcale ; 4. sost. m punkt m, kropka/; = luogo miejsce n; = grado stopień m ; = moménto chwila /; tutti aun~ wszyscy równocześnie in ~ di morte przy zbliżającej się śmierci; di tutto — zupełnie; essere sul ~ di...    (m/.) za

bierać się do czego, puntolino punkcik m. puntóne m belka / z wiązania dachu.

puntuàle punktualny, puntualità / punktualność /.

puntura / kłucie n ; ukłucie n. punzecchiàre(-cekkjare) a kłuó, przycinać, przy mawiać komu. punzóne to szturchaniec w, pun-cowanie n, matryca /. puoi, può pr. od potére, puppàttola, pii pazza (-pacca) / lalka /.

pupazzétto m karykatura /. pupilla / źrenica /, sierota, (dziewczyna) / zostająca pod czyjąś opieką.

pupillo m sierota m (chłopiec), purché (~kè) avv. byle tylko, purchessia avv. dowolnie, do woli.

pure avv. atoli, wszakże, przecież; = anche (-ke) także; = tuttavia (-wia) atoli, jednak, przecież; = solo tylko; ~ di tylko ażeby; ~ di non tylko aby nie; venga ~ avanti proszę wejść; sia ~! niech tak będzie !

purézza (-recca) / czystość /. purga / czyszczenie n, przeczyszczenie n.

purgante przeczyszczający, purgare a czyścić, przeczyścić^ zazyć na przeczyszczenie; ~ si r przeczyścić się. purgatézza (-tecca) / czystość /. purgativo (-wo) czyszczący, przeczyszczający.

purgatòrio m czyściec m. purgazióne (-dzjone) / czyszczenie n, przeczyszczenie n. purificare (-ka-) a czyścić, o-czyścić.

purificatóio to chustka / do wytarcia kielicha po komunii, purificatóre, purgatóre m czyściciel m.

purificazióne (-kadzjone) / o-czyszczenie n.

purismo to puryzm to, czystość / języka.

purista to i / uważający na czystość języka, purità / czystość /.

pnrft&no m pury tanin m. paro czysty, parpureo purpurowy, purtròppo avo. i inter. aż nadto, niewątpliwie, niestety, purulènto ropny, purulènza (-ca) / ropienie n. pus m, inv. ropa /. pusillànime trwożliwy, bojaźli-wy, małoduszny, pusillanimità / bojaźliwóść /, małoduszność /. pusillo mały.

pùstola / bąbel to, pryszcz m ro-pny.

pustolóso pełen bąbli, pryszczy, puta CASO avo. przypuściwszy, dajmy na to.

putativo (-wo) domniemany, putifèrio m skandal m, rozgłośna sprawa /.

putire w śmierdzieć, putrèdine / zgnilizna /.

pntrefàre a doprowadzić do zgnilizny; ~ si r zgnić, zbutwieć.

putrefazióne (-dzj one) / gnicie n. pùtrido gnilny.

putridùme m zgnite, zepsute rzeczy pl.

puttana / kurwa /. pnttaneggiàre (-dżja-) « kurwić się.

puttanésco (-sko) kurwi, puttanćsimo m kurwiarstwo n. puttanière m kurwiarz to. putto m chłopiec m. putti m, pl. aniołki pl. puzza (pucca) / smród to. puzzare n śmierdzieć; ~ dl...

czuć czem. puzzo m smród m. puzzola (pucco-) / tchórz m (zwierzę).

puzzolènte śmierdzący, puzzóne m śmierdziel to.

Q.

qua (kua) avo. tu ; di ~ po tej stronie, z tej strony, na tym świecie.

quàcquero m kwakier m. quaderna / kwaderna /. quadernàrio m czterowiersz m. quadèrno to zeszyt to, libra /

papieru.

quadragenàrio (-die-) czterdziestoletni.

quadragèsima/ czas m postu, quadràngolo m czworokąt to, czworobok m.

quadrante mkwadrans m ; = mostra / cyferblat m, tarcza /

segara.

quadràre a i w zrobić czworobocznym; dobrze leżeć, przypadać do twarzy.

quadrato m kwadrat to; radice quadrata / pierwiastek to kwadratowy.

quadratura, / kwadratura f koła.

quadrèllo to czop m, strzała /, pocisk w.

quadrétto w kafel to, cegiełka/ kwadratowa.

quadriènnio to okres to czasu czteroletni.

quadrifórme (kua-) kwadratowy, quadriglia (-drillja) / kadryl m. quadrilàtero czworoboczny, quadrimèstre m przeciąg m czasu czterech miesięcy, quadrisillabo czterozgłoskowy. quadrivio (-wio) m droga / joz-stajna.

mieć czter-

zwolna.

quadro m czworoboczny; czworokąt, kwadrat .w; obraz m, karo m w kartach; testa quadra/ mądra głowa /. quadrumane czwororęczny. quadrupede czworonożny, quadruplicare (-karę) a pomnożyć przez cztery, quadruplice (-cze) czterokrotny, quàdruplo czterokrotny, quaggiù (kuadżjń) aw. tu na dole, tu na dół. quàglia (-llja) / przepiórka /. qualche (-ke) pron. jakiś, niejaki, pewny; = alcuni kilku ; — cosa (qualcosa) cóś, niecoś, trochę; — volta czasem.

qualcheduno, qualcuno (-ku-)

pron. m ktoś, jakiś, qualeprow. iagg. który, jaki, kto; = come (qualmente) jak; per la quale wyborny, doskonały.

qualifica (-ka) / znak to; oznaka /.

qualificàbile dający się bliżej oznaczyć,

qnalificàre a kwalifikować, u-znać, nazwać.

qualificativo (-katiwo) określający, oznaczający, qualificazióne (-dzjone) / określenie «, kwalifikacya f. qualità / jakość ; nella sua ~ di... na stanowisku, qualóra aw. gdy, ile razy. qualsiasi, qualsisia, qnalsivó-glia(-wollja) pron. i agg. jakikolwiek, którykolwiek, qualunque (-kue) fn'on. i agg. ktokolwiek; którykolwiek, każdy, qualvòlta: ogni ~ ave. każdym razem.

quando avv. gdy, kiedy, czasem ; di ~ in a ~ a ~ od czasu, do czasu, kiedy niekiedy; anche ~; ~ pnre choćby, chociaż, qnantità / ilość /; liczba f. quantitativo (-wo) zawierający pewną ilość, ilościowy.

quanto 1. jak wielki, jaki; = tutto ciò che wszystko co; tutto ~ il libro cała książka; tutti quanti wszyscy ilu ich tylko jest; 2. aw. ile, jak dawno; è grande quanto il... on jest tak wielki jak ; quanto prima jak najwcześniej, quantunque (-kuè) aw. chociaż, aczkolwiek, quarànta = 40. quarantèna / kwaratanna /. quarantènne czterdziestoletni, quarantesimo czterdziesty, quarantina / czterdziestka /; èssere sulla dziestkę. quarésima / wielki m post. quaresimale wielkopostny ; zbiór m kazań wielkopostnych quarta / czwarta część /, ćwiartka /.

quartale m kwartał m. quartana: febbre ~ / czwar* taczka /.

quartétto m kwartet t». quartière m kwatera /, mieszkanie n; = appartaménto mieszkanie n ; ~ generale kwatera główna; dar ~ dać pardon, quartina / czterozgłoskowa zwrotka /.

quarto m ćwiartka /, czwarta część/; in ~ luogo po czwarte, quartùccio (czjo-) m jedna czwarta część flaszki wina o-plecionej w słomę, quarzo (-co) to kwarc to. quarzóso kwarcowy, quasi avv. prawie, jakby, na kształt.

quassù avv. tu na górze, tu do góry, w górę.

quatto przyczajony, p.o cichu, [stoletni. quattordicènne (-czenne) czterna-quattordicésimo czternasty, quattórdici (*czi) — u. quattrinàio to worek m na pieniądze.

mo-fn eta /.

[tny.

quattrino m grosz m, halerz m\ quattrini m, pl. pieniądze pl. quattro = 4. quattrócchi (-frrokki) m okularnik m, teń co nosi okulary, quattrocentista (-czen-) m pisarz lub artysta rn z 15go wieku, qnattrocénto = 400, quatti* ornila = 4000. quegli, quelli, quei proti, ten, tamten, ów.

quello ten, który, ów; in quel di Torino w okolicy Turynu, qnercéta (-òze-) /, querceto m dąbrowa /, lasek m dębowy, quèrcia (-czja) / dąb m. quercino dębowy, querèla / skarga /. [powód m. querelante m i f skarzyciel m, querelare a skarżyć ; - si r skarżyć się, żalić się. querimònia / skarga /, żal m, uskarżanie się n. quérulo żałosny, płaczliwy, quesito m pytanie w; = cómpito zadanie n. questi proti, ni ten. questionàre n sprzeczać się. questionàrio m wywiady pl., arkusz m z zapytaniami, questióne / pytanie n ; = lite / sprzeczka /, kłótnia/; ~ d’o-nóre sprawa / honorowa, questo ten; quest’altro anno w przyszłym roku; per ~ dlatego; questa non me 1’aspet-tàvo tego się nie spodziewałem, questóre m dyrektor m policyi. quèstua / zbieranie n, żebranina /, kwesta /.

questuante mi/ zbierający jałmużnę, kwestarz m. questuare «iw zbierać jałmużnę, kwestować.

questura / dyrekcya / policyi. questurino m policyant m. quetàre v. quietare, qui avv. tu, tędy; di ~ a un mese za miesiąc; di~ innanzi od teraz, od dzisiaj.

quiescènte (-szen-) spoczywający, quietanza (-ca) / kwit m, pokwitowanie n. quietanzare a kwitować, quietare a uspokoić, uciszyć, quiète / spoczynek m, pokój m, ci6za /.

quieto spokojny, cichy, quinci (-czi) avv. stąd, odtąd, quindi avv. stamtąd ; ~ innànzi odtąd, nadal, na przyszłość, quindicenne (-czen-) piętoasto-letni.

quindicèsimo piętnasty, quindici (-czi) = 15. quindicina / piętnastka, prawie piętnaście; ima ~ di giorni

prawie 15 dni. /_s ^

quinquagenàrio (kuinkuadze-) pięćdziesięcioletni, quinquennale pięcioletni, quinquènne pięcioletni, quinquènnio przeciąg pięciu lat. quintale m podwójny cetnar »« 100 kilogramów.

quintèrno m zeszyt m (* pięciu

kartek).

quintétto m kwintet m. quintina / kwintemo w. quintino m piąta część litra, quinto piąty; piąta część/. quintuplicare (-karę) a w pię-ciornasób pomnożyć, quintuplo pięcioraki, pięciokro-Quirinàle m Kwirynał m (pałac królewski w Kzymie). quisquilie /, pl. śmiecie, gałga-ny, drobnostki pl. quissimile m coś podobnego, quistion.... v. question..,. quitànza v. quietanza, quivi (kuiwi) avv. tam; tamże, quota / kwota /, ilość /. quotare a notować na giełdzie, quotazióne (-dzjo-) / notowanie n na giełdzie.

quotidiano codzienny,powszedni ; giornale ~ m dziennik m codzienny, gazeta / codzienna, quoto, quoziènte m iloraz m.

R.

razem. a wy-

ràbula m matacz m, rabulista m. raccapezzar© (rakkapeccare) a składać do kupy, zebrać; = comprèndere pojąć, zrozumieć ; ~ si r umieć się znaleść, trafić; non mi ci raccapezzo più nie będę z teff o więcej mądrym, race *

zbieranie n.

r racchiuso p, p od

racco

z różnych stron, z różnych kawałków.

raccòlgo pr. raccòlsi p, r raccòlto p, p od raccògliere, raccòlta / zbiór m, żniwo «; sonare a ~ dzwonić, trąbić na zbiórkę.

rabàrbaro m rumbarbarum n, rzewień m.

rabbaruffare a rozczochrać, po-kudłać, pomiąć, rabbassamćnto ra zniżenie n. rabbassare a zniżyć, zmniejszyć, obniżyć.

rabbatuffolare a zwalić na kupę, pomieszać wszystko i rabbellir'© (io rabbellisko) pięknieć, upiększyć, rabberciare (-czja-) a łatać, sztukować stare szmaty, ràbbia/ wścieklizna/, wściekłość /, szał m; far ~ a qualcuno rozzłościć kogo. rabbinismo m rabinizm w. rabbino m rabin m. rabbióso wściekły, szalony, rabboccare (-bokka-)a napełnić, rabbonacciare (-czja-) n uspokoić się, uciszyć się; ~ si r pogodzić się.

rabbonire (io rabbonisko) a ułagodzić, uśmierzyć, rabbriccicare (-czikare) a połatać, złatać porządnie, rabbrividire (io rabbriwidisko) n wzdragać się; przejąć się zgrozą, przerazić, rabbruscaménto (-ska-) m zachmurzenie n, zasępienie n. rabbruscàre n ~ si r zachmurzyć się, zasępić się. rabbuffaménto m rozczochranie n włosów.

rabbuffare a rozczochrać, po-kudłać; ofuknąć kogo rabbuffo wisfukańien, złajanie n. rabbuiàre n~ si r zmierzchnąć się, ściemnić się. rabescare a ozdobić arabeskami, rabescatura / robota / arabeskami.

rabésco (-sko) m arabesk m. rabiuo m paliwoda m, szaławiła m, zapaleniec m.

apricciàre (-czjare) n wzdry-gać sie, przejąć zgrozą, raccapriccio (-czjo) w zgroza /, przestrach tn, dreszcz m. raccatocciàre a zwinąć, zwijać, raccattàre (rab kat-) a zebrać, zgromadzić, schować, raccattaticcio (-czjo) m zebrane; zbiór m.

raccattatóre m zbieracz m ; zbierający.

raccattatura / raccenciare (-czenczjare) a łatać, Bztukować; — si r trochę lepiej się ubrać, przystroić, racchetare (rakke-) a uśmierzyć, uspokoić.

racchétta / rakieta /. racchiùdere (rakkju-) a zawierać w sobie, racchiusi p, racchiùdere.

racciabattare (-czja-) a łatać, raccògliere (rakkolljere) a zbierać, zebrać; == contenere zawierać; ~ si r zbierać się; = unirsi połączyć się; = rannicchiarsi (-nikkjar-) kucnąć, skurczyć eie.

raccogliménto w zbieranie n, zbiór m.

raccogliticcio (-czjo) pozbierany z różnych stron, z różnych ka-

raccòlto (rakkolto) m plon m, t ~ le gambe ai cani krzesać, przychód m, żniwo n. raccomandàbile godny polecenia.

i tresować.

raddołcimćnto (-czi-) m złago

dzenie n.

raddolcire (io raddolczisko) a łagodzić, uśmierzyć, ukoić; ~ SÌ v łagodniejszym się stać. raddoppiaménto m podwojenie n. raddoppiare « podwoić, raddóppio m podwójnie, raddormentare a na nowo uśpić, usypiać; ~ si r znowu usnąć, raddrizzare v. raddirizzare, ràdere a golić; = rasentàre skrobać ; ~ al suolo zrównać z ziemią, wygolić do szczętu, radézza (-decca) / rzadkość /, nieczęstość /. radiale promienisty, radiare n wycierać, ràdica (-ka) / korzeń m, korzonek m.

radicàle korzeniowy, radykalny, doszczętny.

radicalismo m radykalizm w. radicàre n rozkorzenić się, zakorzenić się.

radicchio (-dikkjo) m cykorya/. radice (-cze) / korzeń w; radici pl. rzodkiewka /; méttere radici puszczać korzenie, radimàdia / skrobaczka / piekarska.

ràdio m kość / sprychowa, promienista; promień m. radiografia, radiotelegrafia / fotografowanie w za pomocą promieni Roentgena, telegrafowanie bez drutu.

radiogràmma, radiotelegramma m telegram Marconiego, radioscopia (-sko-) / prześwietlanie n promieniami Roentgena, rado skąpy, nieczęsty;

rzadki; di rzadko, radunanza (-ca)/ gromadzenie n się, zgromadzenie n. radunare a zebrać, zgromadzić. ~ si r zebrać się.

raccomandare à polecić, porn-czyć, rekomendować list; mi raccomando proszę Pana o to. raccomandata / list m polecony, raccomandatóre m polecający, raccomandazióne (-dzjoue) / polecenie n\ = preghièra prośba /.    [wiać.

raccomodare (rakko-) a napra-raccomodatóre m (/ -trice) naprawiacz m.

raccomodatura / naprawienie n. racconciare v. raccomodare, racconsolare a pocieszyć, [dzieć. raccontàbile dający się opowie-raccontàre a opowiadać raccónto (rakkonto) m opowiadanie n.

raccorciaménto (-czjamento) m skrócenie n. raccorciare a skrócić, raccost.... v. accost.... rachitico (-kitiko) rachityczny, rachitide'/ krzywica /, choroba / angielska.

racimolare (raczi-) a zbierać resztki np. kłosy na ściernisku lub winogrona pozostałe po winobraniu.

racimolatura / zbieranie n resztek, kłosów.

rt U8PO-

racimolo m winne gronka pl., resztki winogron na krzaku, racquietare (ràkkuje-) koić, uśmierzyć.

racquistàre a napowrót dostać, odzyskać.

= raro

racquattàrsi r przyczaić się, przygarbić się. rada / przystań /. raddensare a zgęścić, zgęstnąć;

~ SÌ ** stać się gęściejszym, zbitszym.

radura / golizna j w lasie.

raddirizzare (-ricca-) a wyprostować; = alzare podnieść;

ràfano »n chrzan m. raffaellésco (-sko) rafaelisty-czuy.

Raffaéllo m Rafael m. raffàgottàre a zbierać do kupy, gromadzić, zbierać, raffazzonare

a zeszyć

miąć.

(-fącco-) a naprawić; ozdobić, przystroić, ràffazzonatura / naprawa /. rafférma / utwierdzenie n, kapitulacja /.

raffermare a utwierdzać, przymocowywać; - si r podpisać kapitulacyę.

rafférmo suchy, czerstwy (o pieczywie.

ràffica (-ka) / powiew m, siła / wiatru.

raffiguràbile łatwy do poznania, raffigurare a poznać znowu, rozpoznać.

raffilàre a ostrzyć, gładzić, raffilatura / ostrzenie n, obcinanie n, obrzynki pi. papieru, raffinaménto tn wygładzenie n, wydoskonalenie n, oczyszczenie n.

raffinàre a udoskonalić, wygładzić, oczyścić (np. cukier), raffinatézza (-tecca) / wyrafinowanie w, subtelność /. raffi nàto rafinowany, raffilatóio m piec m do oczyszczania np. metali, kruszców, raffinatóre tn czyściciel tn, par-nik tn do cukru, raffinatura / oczyszczanie n, rafinowanie n. raffineria / rafinerya /. raffio m hak tn, bosak tn. raffittire (io raffittisko) ain gęściejszym, zbitszym zrobić lub stać Bię; — si r bywać częściej, raffotzàre (-care) a wzmocnić, raffratellàre a zbratać, bratać się. raffreddaménto tn oziębienie w, zaziębienie w, ochłodzenie n. raffreddare a i w ochłodzić si r zaziębić się. raffreddàto zaziębiony.

I.-p.

raffreddóre m zaziębienie n ; ~ di testa katar m. raffrenare a powściągać, powstrzymywać.

raffrescare (-ska-) a ~ si r ochłodzić się.    [godzić,

raffrontàre a porównywać, po-raffrónto m ugoda /, porównanie n.

raganèlla / grzechotka /, àabka / zielona.

ragazza (-gacca) / dziewczyna/. ragazzàccio (-czjo) to chłopak tn niesforny.

ragazzàglia (-llja) / tłum m, zgraja /, ulicznicy pi. ragazzata/dzieciństwo n, psota /, swawola /.

ragazzo (-gacco) m chłopiec mf młodzik m ; ~ di negòzio chłopiec ze sklepu.

raggiante (-dżjan-) promienie-raggiàre n i a promienie wysyłać, rozpromieniać się, rozchodzić się. raggièra / aureola /. ràggio (-dzjo) m promień m. raggirare a .podchodzić, zwodzić; ~ si intórno a qualche cosa kręcić się w około, kołować.

raggiratóre m matacz m, oszust raggiro m matactwo w, kręta-nina /.

raggiróne (-dii-) m intrygant m. raggiungere (-diere) a dogonić, dopędzić, doścignąć, raggiunsi p, r raggiunto p, p od raggiùngere, raggiuntare (-dzjun-)

raz< m, raggiustare a naprawić, raggomitolare a zwijać w kłębek ; ~ si r skurczyć się, kucnąć, raggranellare a zgromadzić, zbierać ziarnko po ziarnka; uciułać.

raggrinzare, raggrinzire (io raggrincisko) a marszczyć, po-

20

pro-

ża

rn, skarga/,

raggrinzito zmarszczony.

raggr..... v. aggr....

raggruzzolare (-grucco) a ciułać, uciułać.

ragguagliare (-Ujare) a wyrównać, zrównać; = informare uczyć, informować; = con-frontàre porównywać. • ragguagliati vo (-wo) porównawczy, pouczający, równający, ragguàglio (-lljo) m porównanie n, wiadomość /, informa-cya /.

ragguardévole znaczny, ragguardevolézza (-wolecca) / znaczność /, powaga /, znakomitość /.

ràgia (-dżja)/żywica/; àcqna ~ terpentyna /.

ragionaménto m rozumowanie n, roztrząsanie n; = discórso mowa /, rozmowa /; = collòquio (kollokujo) rozmowa /. ragionàre n i u mówić rozsądnie, wyrozumować. ragióne (-dżjone) / rozum to, rozsądek m; = motivo (-wo) powód m; per ragióni di salute ze względu na etan zdrowia ; far valére le sue ragióni zgłosić swoje prawa; a eon ~ słusznie.

ragioneria / rachunkowość /, książkowanie n.

ragionière m urzędnik to, rachunkowy; buchalter tn. ragionévole (-wo-) rozsądny, ragliàre (rallja-) n krzyczeć, ryczeć.

ràglio m ryk to osła. ragna (ranrja)/sieć / na ptaki, sidła pi.

ragnàre n wyszarzeć się (o sukniach).

ragnatélo to pajęczyna /. ragno m pająk to; tela di ~ pajęczyna /.

rag'in.... v. radun.... rai poet., tn, pi. od ràggio/^, mienie pl.% oczy pi.

Raimóndo to Rajmund m. ralla / smarowidło w, mai /. rallegraménto m rozweselenie n;

rallegraménti pi. życzenia pi. rallegrare a rozweselić; ~ si r ucieszyć się, rozweselić sią; mi rallegro! zyczę, gratuluję, rallentare a zwolnić; popuścić, ustać.

rama / gałąź /. ramacela (-czja) / miotła /. ramàio m kotlarz to. ramaiuòlo m czerpak to, warzecha /.

ramanzina (-ci-) / ścierka /, wycieraczka /.

ramarro m jaszczurka /. ramata / łopata / z łoziny, rame m miedź /. ramerino m rozmaryn to. ramiére to kotlarz ?tj, robotnik to robiący z miedzią, ramifero zawierający miedź, ramificare (-ka-) n puszczać gałęzie ; ~ sl r rozgałęziać się. ramificazióne (-dzjo-) / rozgałęzienie n.

ramingare n włóczyć się na-około, przewłóczyć się. ramingo tułający się, błędny; andar ~ tułać się, błąkać się, włóczyć się.

ramino to mały kocioł m, lub dzban m miedziany, rammaricarsi (-karsi) r łować, utyskiwać, żalić się, użalać się; = lagnarsi (lan-njarsi) skarżyć się. rammàrico (-ko) m żal narzekanie n. rammassàre a nazbierać, nagromadzić.

ram mentor àre a przypomnieć,

przypominać.

rammendare a naprawić, cerować.

rammendatura / naprawienie n. ramine ut àre    a przypomnieć

pomnieć na co, wzmiankować, ~ si r przypomnieć sobie.

________/ szybkość/, chyzość/.

ràpido szybki, prędki, rapiménto m porwanie ją, rabu-adzenie n. wo Ji, łup m,

rammolliménto m zmiękczenie n,

₄ rozmiękczenie n. rammolliremo rammollisko)« i n rozmięknąć, zmięknąć, ramino..., ramimi./, v. amino. .., ammn... ramo m gałęź m; avére an — di pazzia mieć bzika, ramolàccio (-czjo) m chrzan m. ramoscèllo (-szel-) m gałązka /. ramóso gałęzisty, rosochaty, rampa / rampa /, łapa /. rampante Z podniesioną łapą. rampata / nderzenie n łapą. rainpicànte (-kan) drapiący się, wspinający się; uccèllo ~ m ptak m. wspinający się, drapiący się ; pianta ~ / roślina / pnąca się.

rampicare n czepiać się, uczepić się za co, gramolić się. rampicóno (-ko-) m hak m. rampino w hak m; bosak m. rampógna (-ponnja)/ zarzut m; wyrzut m.

rampognare o robić wyrzuty, łajać.

rampollare u tryskać, wytryskać, wschodzić.

rampóllo m latorośl /. wytrysk m, potomek m.

rampóne m hak m, bosak m, harpon m.

ramponière m uzbrojony w hak, dziryt harpun, rana / żaba /.

ranciàto (-czja-) pomarańczowy, ràncico (-cziko) m łechtanie n, świerzbienie n.

rancidézza (-decca) / jełczenie n, ^jełczenie n. [czeć. zjełczeć. rancidire (io ranczidisko) n jeł-ràncido zjełczały; stary, zgorzkniały.

rancidume tn zjełczałe pokarmy pl. smak czegoś zjełczałego. rancière (-czje) to rozdzielający porcye jedzenia.

ràncio m porcya /, jedzenie n żołnierskie.

rancore m zawziętość/, dąsanie ». randàgio (-dżjo) m włóczęga w»; vita randàgia / życie n włóczęgi ; życie koczownicze, randellàta uderzenie n pałką, randèllo m krępulec w, pałka /. randellóne m smarkacz m. rannata / ług m. rannerlre, annerire a czernić, rannicchiarsi (-nikkiar-) r skurczyć się, skulić się, zwinąć się w kłębek, ranno to ług w. rannodamelo m nawiązanie n, na nowo.

rannodàre o na nowo nawiązać, rozpocząć, rannóso ługowaty, rannuvolaménto (-wo-) to zachmurzenie n.

rannuvolare n zachmurzyć się, zasępić się.

ranocchiàio (-nokkja-) w sprzedający lub jedzący żaby ranocchio m żaba /. rantolare « charczeć, rzężeć. ràntolo m charczenie n; rzężenie n.

ranuncolo (-ko-) m jaskier m. rapa / rzepa /. rapacelo (-czjo) to brukiew /. rapace (-cze) drapieżny ; uccèllo— m ptak m diapieżny. rapacità (-czi-) / drapieżność /, rapàio m pole n zasadzone rzepą, rapàre a strzydz całkiem gładko;

tytoń trzeć na tabakę, rapato, rapè to tabaka /, raperino to czyżyk to. raperónzolo (-colo) m rapunkul m. zerwa /.

rapidità / szybkość/, chyzość/.

nek w, uprowa< rapina / łupiezt zdobycz /. rapire (io rapisko) a porwać, uchwycić, rabować, uprowadzić.

- si r

m donosiciel m,

(-sallja) / rzecz

przeglądać.

rassegnare a oddać, wręczyć, oddać, złożyć ; ~ si r stosować sie, zdać się na czyją wolą. rassegnato oddany, zdający sią na kogo, na co, zrezygnowany.

rapitóre m porywca m, rabuś m, uprowadzający.

rapónzolo (-co-) m rapunkuł m, zerwa /.

rappacificaménto (-czifika-) m pojednanie n, zgoda /. rappacificare a pojednać, rappatumàre a znowu pogodzić się, pojednać.

rappezzaménto (-pecca-) m łatanie n, łatanina /. rappezzàre a łatać, Brtukować, klecić.

rappezzatone m (-a /) łatacz m. rappiccicàre (-czikare) a znowu przykleić, przylepić, rappiccinire (io rappiczinisko) a zmniejszyć, uszczuplić, rappigliare (-pillja-) n •krzepnąć, zsiadać się. rapportàre a donieść, opowiadać, na nowo opowiedzieć; ~ si r na coś odwołać się. rapportatóre donoszący, rappòrto m zdanie n sprawy, sprawozdanie n, stosunek m, wzgląd m; (in) — a... ze wzglądu na; gotto questo (O-gni) ~ pod tym wzglądem, rapprèndere a na nowo wziąść;

zsiąść sią. rappresàglia odebrana ; odwet m, wet za wet. rappresentàbile dający sią przedstawić, wyobrazić, rappresentante m przedstawi-wiciel tn; zastąpca m. rappresentànza (-ca) / zastępstwo n.

rappresentàre a przedstawić, zastępować, wyrazić co ; si r przedstawić sią,

rappresentativo (-wo) przedstawiający, zastępujący, rappresentazióne (-dzjone) / przedstawienie n. rappréso l. p, p od rapprendere ; 2. agg. m: latte ~ kwaśne mleko n.

rapsodia / rapsodya /. rapsòdo m rapsod m, śpiewak m publiczny.

rarefare a rozrzedzać,rozcieńczać, rarefazióne (-dzione) / rozcieńczenie rozrzedzenie n. rarità/rzadkość /, osobliwość/, raro rzadki ; = rado cienki ; = rare volte rzadko, rasare a odgarniać, gładko o-strzydz, wygolić, rasàto atłasowy, rasatura / odgarnienie n, wy-strzyżenie n.

raschiare (-skja-) a i n skrobać, drapać, krząkać. raschiatóio m skrobaczka /. raschiatura / oskrobiny pl. skrobanie n.

raschiétto skrobaczka /. raschino (-ski-) rn skrobaczka/, nożyk m do wyskrobywania, rasciugare v. asciugare, rasentare a ocierać sią o co, iść wzdłuż czego.

rasente: ~ a... tuż obok czego, rasi p, r od ràdere, raso l.p, p od ràdere; 2. wygolony; 3. sost. m atłas m. rasóio m brzytwa /. raspa / tarka /, raszpla /, na-pilnik tn.

raspare a skrobać, gładzić ra-szplą; = grattare skrobać, drapać.

raspaticcio (-czjo) m partactwo n. raspatura / oskrobiny pl., odpadki pl.

raspo m winne grono tt, grono n bez jagód, parch m. rassegare w krzepnąć, rasségna (-semja) / popis m, przegląd m; — rivista (-wi-) / przegląd m ; passare in ~

szczura.

się.

a zawinąć,

rassegnazióne (-dzjone) / poddanie n się, oddanie n się, re-zygnacya /.

rasserenaménto w wyjaśnienie n, wypogodzenie n. rasserenare a wyjaśnić, wypogodzić, rozweselić, rassestare a uporządkować, u-szykować.

rassettare a naprawić, rassettatura / naprawienie w. rassicurare (-ku-) a uspokoić, dodać otuchy, odwagi, rassicurazióne (-dzjone) / uspokojenie n.

rassodare a stwardzić, utwierdzić, ustalić; ~ si r stwardnąć, stać sie twardym, rassomigliànte podobny, rassomiglianza (-lljanca) / podobieństwo n.

rassomigliare a być podobnym; — Si r równać, być podobnym, równym.

rassottigliare o i n ścieńczyć, zeszczupleć, rastrellare a grabić, rastrellièra / drabina/ w stajni lub oborze.

rastrèllo m grabie pl. rasura / skrobanie «; skroba-nina /.

rata / rata /; a rate na raty. ratifica (-ka) / ratyfikowanie n; potwierdzenie n.

ratificare a ratyfikować, potwierdzić.

Ratisbóna / Ratysbona /. rattacconare (-tak ko-) a łatać obuwie, dać nowe obcasy, rattenére a powstrzymać, zatrzymać; ~ si r wstrzymać się, powściągnąć się. rattina / samica */ rattizzare (-ticca-) a rozniecić, rozdmuchać ogień, ratto 1. m łupież /, porwanie »?; 2. m szczur w; 3. prędki, szyb ki, chyży.

rattopperà a łatać.

rattoppatura / łatanie n. rattrappire (io rattrappisko) n ~ gf r skurczyć się, skrzywić [czony, porażony, rattrappito skrzywiony, skur-rattristàre, rattristire a zasmucić; ~ si r zasmucić sie. raucèdine (-cze-) / chrypka j. ràuco (-ko) ochrypły, raunànza v. radunanza, ravaglióne (-walijo-) m ospa/ wietrzna.

ravanèllo m rzodkiewka /. raveggiuòlo (-wedżjolo) m ser

vi kozi.

raviòli (-wio-,) m, pl. chrzan m. ravizzóne (-wioco-) m rzepak m. ravvalorare a dodać siły, odwagi, mocy; nabrać sił. ravvedérsi r spostrzedz swoją niesprawiedliwość /, poprawić się.

ravvediménto (rawwe-) m upą-miętanie n, skrucha /. ravviare a uporządkować, ravvicinamento (rawwiczi-) m zbliżenie n.

ravvicinare a zbliżyć, rawisàre a poznać, rozpoznać, ravvivaménto m odżycie w, ożycie p.

ravvivare a ożyć, przywracać do życia.

ravvolgere (-dżere) obwinąć, okryć.

ravvolgiménto (rawwoldżi-) m obwinięcie n, okręcenie «, kołowanie n.

ravvolsi p, r ravvòlto p, p od ravvolgere. [rozsądek m. raziocinio (-cjoezi-) m rozum m, razionale racyoualuy. razionalista m i/racyonali ta m. razionalità / racyonalność /. razióne / racya /. razza (racca) 1. / rasa /; 2. / szprycha /.

razzare n błyszczeć ; — sl r czerwienić się promienisto, rozpromieniać się

razzia / wycieczka /, najazd m. razzo (racco) wraca/, rakieta/, razzolare a i w grzebać, przetrząsać, przewracać re wtj inv. król m. reagènte (-dżen-) w odczynnik m. reagire (io readżisko) ai n oddziaływać.

reale rzeczywisty; i redli w, pi. para / królewska ; dom m królewski.

realista m i / realista m. realizzare (-licea-) a urzeczywistnić.

realtà / rzeczywistość /; in ~ rzeczywiście, reame m królestwo n. reato w zbrodnia /. reazionàrio w reakcyjny; wstecznik w wsteczny, reazióne (-dzjone) / oddziaływanie n.

rébbio w ząb m u wideł lub widelca.

reboante wysokobrzmiący. rebus m, tnv. rebus m, zagadka /, recapitare (-ka-) a i n oddać, odstawić.

recàpito m mieszkanie n, przyjezdnego, mieszkanie n tymczasowe; = indirizzo (-ricco) adres m.

recàre a przynosić, przynieść, sprawić; ~ si r udać się. recèdere (-cze-) n ustąpić, cofnąć się, odstąpić od czego; ~ da qualche cosa zrzec się czegoś, nie rościć sobie pretensyi do czego.

recensióne / sprawozdanie n, omówienie n, recenzya /. recensóre m recenzent m, sprawozdawca m.

recènte świeży, niedawny, recentemente avv. świeżo, niedawno.

récere (-cze-) a in wypluwać, wyrzucić (wymiotować), recèsso m odwrót m, odwołanie n,

kryjówka /.

recidere (reczi-) a od ci ad, zgładzić, wytępić; ~ si r pęknąć, opierzchnąć.

recidiva (-wa) / powrót tn, nawrót m.

recidivo (-wo) powrotny, na-wrotny.

recinto m zamknięta, ogrodzona przestrzeń /; =‘ cinta / ogrodzenie n, opłotek m. recipiènte (reczi-) odbierający, zatrzymujący co ; = vaso m naczynie n.

reciprocità (-czità) / wzajemność /.

reciproco (-ko) wzajemny, recisamente avv. krótko i zwięzłe, recisi p, r od recidere, reciso stanowczy, pewny, recita / przedstawienie n. recitare a wypowiadać; grać w teatrze.

recitativo (-wo) recytująco. reclamare a reklamować, wymagać, żądać.

reclamo m zażalenie n, reklamacja /.

reclinare a pochylić, schylić ; położyć, kłaść.

reclusióne / więzienie n. recluso w więzień m. reclusòrio m wiezienie n reduta / rekrut m. reclutare a rekrutować, wybierać rekrutów.

recòndito (-kon-) ukryty, tajemny, recriminare n wzajemnie się oskarżać.

recriminazióne (-dzjone)/ oskarżenie n skarżącego, recrudescónz a (-szenca) / pogorszenie n.

redarguire (io redarguisko) a wyrzucać, wyrzuty robić, redatto p, p od redigere, redattóre m układający, piszący, redaktor m.

redazióne (-dzjone) / ułożenie n, redakcya /. rèddito m dochód m.

redénsi p, r redènto p, p od I règgia(dzja)/pałac w» królewski redimere.    [kupiciel m. reggilume (-dèi-) m, inv. podstawa

Redentóre m Zbawiciel m, Od- /, Błup m na którym lampa stoi. redenzióne (-dzjone) / odkupie- reggiménto m rząd m, pułk m.

nie n.    reggiposata m, inv. sztucieo m.

redigere (-dze-) a redagować, reggitóre m kierownik m.

ułożyć,    regicida (redziczi-) m i / królo-

pi

redlmere a odkupić, wykupić. bójca w. rédina, rèdine / wodze pi, lej- regicidio m królobójstwo n.

ce

redivivo (-wiwo) odżyły, zmartwychwstały.

rèduce (-cze) m powracający do domu; weteran m. refe m nić / kręcona, referendàrio w referent m, referendarz m.

referenza (-ca) / poleeenie ». refèrto m sprawozdanie n. refettòrio m refektarz m, sala / jadalna.

refezióne (-dzjone) / posiłek m, jadło «; ~ scolàstica obiad m bezpłatny dla uczniów, refrattàrio niepo łuszny, krnąbrny; ~ alla leva zbiegły przed służbą wojskową, refrigerante (-dèe-) chłodzący, refrigèrio m odświeżenie », ochłodzenie n; = sollièvo ulga / ulżenie n ; = confòrto pociecha /, pocieszenie n. refurtiva (-wa)/ukradzione rzeczy pl.

regalàbile dający się rozdarować, mogący być rozdarowanym. regalare a rozdarować, darować, regàie v. reale, regalia / podarunek m, prawo n przynależne panującemu, regalo m podarunek m. regàta / wyścigi pl. na łodziach, reggènte mi/ zastępca m, rządzący, regent m. reggenza (-dżenca) / zastępstwo n, regeneya /.

règgere a i n utrzymywać; rządzić, władać; = sopportare suosić; ~ si r trzymać się;

— Olla prova wytrzymać próbę.

regime m sposób m życia ; rząd m. regina / królowa /. règio (-dzjo) królewski, regionale należący do jakieji prowincyi, krajowy, regióne / okolica /. registrare a zapisać w regestr, registratóre m registrator m. registro m regestr m ; ufficio del ~ registratura/,- tassa sul ~ opłata / za registrówanie ; mutar ~ inne strany^Z. naciągnąć, regnante (rennjan-) panujący, regnare n panować, rządzić, regnìcolo (-kolo) m obywatel m królestwa, przynależny m do jakiegoś kraju.

regno (rennjo) m królestwo u, państwo n ; sotto il ~ pod rządami.

règola / reguła /, prawidło n ; aver senza ~miara/; In ~ w porządku.

regolaménto m regulamin m, porządek m dzienny, regolare i. a regulować; = ordinare uporządkować, uszykować ; = moderare umiarkować; ~ si r umiarkować się; — secóndo qualche cosa według czegoś kierować się ; 2. agg.f m i / regularny, prawidłowy; zakonny; 3. sost., m zakonnik m. regolarità / regularność /, prawidłowość /.    [wać.

regolarizzare (-ricca-) «regulo-regolàto uregulowany, uporządkowany; vita regolata / życie n porządne.

regolatóre m regulator m; porządkujący.

na-

brzegach rzek.

regolétto TO linijka /, jedna linia / złożpna z ozcionek. regolizia (-cja) / lukrecya /. règolo m linia / do liniowania, regrèsso TO powrót TO, prawo » do zwrotu czego, reiètto odepchnięty, odrzucony, reintegrare a przywracać, wskrzesić, odnawiać; = risarcire (-czire) odszkodować, prawiać. reintegrazióne (-dzjone) / przywrócenie n, odszkodowanie n, naprawienie n. reità f wina f.

relteràre a powtarzać, ponawiać, relativo (-wo) względny, relatóre m sprawozdawca tn. relazióne (-dzjone) / sprawozdanie », wzgląd m ; in — a względem, ze względu na coś. relegare o wygnać, wypędzić, wydalić.

relegazióne (-dzjone-) / wygnanie n, wydalenie n. religióne (-dżjo-) / réligia /; eon ~ fig. Z nabożeństwem, nabożnie.

religiósa / zakonica /. religiosità / religijność /, pobożność /.

religióso 1. religijny, pobożny; 2. sost. m zakonnik tn.

reliquia (-kują) / relikwia /;

=restf*TO szczątek tm ; resztka /. reliquiàrio TO relikwiarz m. remare a wiosłować remata / uderzenie n wiosłem, wycieczka f łodzią, rematóre m wioślarz m. reméggio (-dżjo) m wiosła pl. w statku.

reminiscènza (-szenca)/ wspomnienie n, oddźwięk tn. remissibile odpuszczalny. remissióne / odpuszczenie n, darowanie n urazy ; = sommissióne uległość /, podległość /; senza ~ bez wzbraniania się.

remissivo (-wo) ograniczający, remo m wiosło n. rèmora / wstrzymani® n: indugio (-dżjo) m zwłoka (. remoto odległy, rena / piasek.

renàio m łożysko n piaskowe, ławica piaskowa, renaiuólo m piaskarz tn. renale nerkowy, reuàre o wyczyścić piaskiem, rèndere** oddać, zwrócić; =» fmt-tàre przynosić; = vomitare wymiotować, oddawać ; rèndere felice uszczęśliwić ; ~ si r zostać, stać się; poddać się, uledz.

rendicónto (-konto) m sprawozdanie n z czynności, rendiménto: ~ di conti m zdanie n rachunków; ~ di grazie podziękowanie n. rèndita"/ reuta/; = entràtadochód m, intrata /. rene m nerka /. renèlla / piasek m nerkowy, reni pl. grzbiet m, lędźwie pl.

il filo delle ~ kręgosłup m. reniccio (-czjo) tn piasek m na [szczy8ty. renischio (-skjo) m grunt m pi «-renitènte oporny, uparty ; - alla leva zbiegły przed służbą wojskową.

renitènza (-ca) f opór. renna /. renifer tn.

Reno m Ren tn. renóso piaszczysty, reo zły, winny, obwiniony; ~ di morte obwiniony o mord. reabàrbaro tn rumbarbarum n. repentàglio (-talljo) m niebezpieczeństwo n ; méttere a ~ narazić na niebezpieczeństwo, repènte: di repentino aw.

nagle, znagła.

reperibile mogący być odnalezionym.

repertòrio m repertoryum », plan n* giy w teatrze.

rzeozpospo-

skarga /, oskarżenie n, mowa / oskarżająca, requisizióne (-dzjone) / wymaganie n, żądanie n. resa / poddanie się n. rescindere (-sziu-) a znieść, obalić.

rescissióne / zniesienie n. rescritto m postanowienie n, rozporządzenie n. resèda / rezeda /. resi p, r reso p, p od rèndere, residènte mieszkający, osiadły; società ~/ towarzystwo — dzibą w.. membro ~ nek m czynny, residènza (-ca) / mieszkanie n, siedziba /.

/.

rèplica (-ka) / odpowiedź /; «ripetizióne (-d*j one)/po wtó-nenie n.

replicare a odpowiedzieć ; = ripètere powtórzyć, repllcataménte avv. powtórnie, raz po raz.

repléssi p, r replésso p, p od reprimere.

repressióne / przytłumienie n, ucisk m.

reprimere a przytłumić, uskro-mić ; ~ si r panować nad sobą, powstrzymać się. rèprobo potępiony. repub(b)lica (-ka)/ lita /.

repn(b)licano m republikański; republikanin m-

repulisti: fare ~ całkiem skończyć.

repud..repugn..., repnls...

t. ripnd., ripugn., ripuls. reputare a sądzić, poczytywać, mniemać ; ~ si fortunato cenić się szczęśliwym, rèquie (-kuje) / spoczynek m. requisire (io rekuisisko) a re-

kwirować, żądać, wymagać, requisito potrzebny, żądany, wymagany, requisitoria' /

n z sie-m cz.o-

residuo m pozostały; ostatek ss,

szczątek m. rèsina / żywica /. resinóso żywiczny, resipiscénte (-szen-) pełen skruchy, skruszony.

resipiscènza (-ca) / skrucha /, upamiętanie się n. resipola / róża / (choroba), resistènza (-ca) / opór m. resistere n opierać się, stawić opór; = reggere (-dżere) wytrzymać.

resocónto v. rendicónto, respingere a odepchnąć,odeprzeć, respinsi p, r respinto p, p od. respingere.

respiràbile oddychalny. respirare n oddychać, odetchnąć.    [chanie n.

respirazióne (-dzjone) / oddy-respiro m oddech w?, przestanek m, termin m wypłaty, responsàbile odpowiedzialny, responsabilità / odpowiedzialność

respònso m odpowiedź /, przepowiednia /. ressa / tłum m, ciżba /. ressi p, r od reggere, resta / ość /.

restante m reszta/, resztujący, pozostały.

restare » zostawać; ~ stupito zgłupieć, osłupieć; ~ dal fare qualche cosa przestać coś robić; ~ soddisfatto być zadowolonym.

restaurare a odnawiać, restaurować.

restauratóre m odnawiacz mf restaurator m.

restaurazióne (-dzjone) / odnowienie n, restauracya /. restàuro m odnowienie n, restaurowanie w, odświeżenie n. restio narowisty, krnąbrny, u-party.

restituibile dający, mający się zwrócić.

re

restituire (io restituiste») a zwracać, oddać.

restituzióne (-dzjone)/ zwrot m, zwrócenie n.

resto m reszta / ostatek «», szczątek m; del ~ zresztą, restringere (-dż<*-) « ścieśniać, ściskać; =limitareograniczać; ~SÌ r ograniczyć się; ~ si a fare ścieśniać się. restrittivo (-wo) ograniczający, restrizióne (-dzjone) / ograniczenie n; ~ mentale /cichy, tajemny warunek m. resu... v. risu... retàggio (-dźjo) m dziedzictwo n. retata / zarzucenie n Bieci, połów m.

rete / sieć /.

reticèlla (-cel-) / siatka /: ~ incandescènte siatka/do światła żarowego; lavóro di ~ siatkowa robota /.

reticènza (-czenca) / zamilczenie n.

reticolato (-ko-) siatkowaty, rètina / siatkówka /. rétore m retor m krasomówca m. retribuire a nagrodzić, zapłacić, retribuzióne (-dzjone) / zaplata / wynagrodzenie n. retrivo (-wo) wsteczny, retro avv. z tyłu.    [wstecz,

retroattivo wsteczny, działający retrobottega / pokój m przy sklepie czyli z tyła sklepu, retrocàrica (-ka) : arma a ~ od-tylcowa broń /.

retrocèdere (-cze-) n i a wstecz się cofnąć, odstąpić; ~ dal grado zdegradować, processióne / ponowne" odstąpienie n.

retrogradazióne (-dzjone) / ruch m w tył, ruch ra wsteczny, retrògrado idący w tył, zostający w tyle.

retroguàrdia / straż / tylna, retroscèna /, iuv. intiyga / zakulisowa.

m,;;

mm

U kułbil sii:**    iiii !l ?»

I SiSaS?!!!§§liliilllfliliii!ijl!Ì7 ! £ N Sil ; i ilsISlJ

g g ggggg    ggg 22 -gggSggS "gg g gf5

ir.gir

Ir    o o 21 g u !--gS „-s

| %

u ;u » sfe > m: «

O

.. J K m i li f il Tli;

gg|S^*o*

przed głównem znaczeniem postawimy w polskim języku znowu n. p. riabbandonare znowu opuścić; riabbracciare znowu uścisnąć.

riabitàre a na nowo zamieszkać, rialto to wzgórek to, wyniosłość /, rampa / wyspa i most w Wenecyi.

rialzo (-co) to podwyższenie n. riandare n i a przechodzić, przebiegać myślą, znowu iść. riassumere a znowu zacząć, podjąć co; = riepiiogàre zebrać w krótkości.

riassunsi p, r riassùnto p, p od riassumere.

riattare a naprawić, przyprowadzić do porządku, riavére (-we-) a na nowo dostać, odzyskać; ~ si r przyjść do siebie, wyzdrowieć, riavuta (-wu-) / odzyskanie n na nowo.

ribadire (io ribadisko) a zanitować.

ribalderia / łajdactwo n. ribaldo m łajdak m, łotr to. ribalta / potrzask to, zatrzask m ;

rampa /, scena /. ribaltàre a in wywrócić, ribaltatura / wywrócenie n. ribaltóne w silne uderzenie n. ribassare a in obniżyć, zniżyć cenę.

ribassista to i / spekulujący na zniżkę.

ribasso m zniżka /, rabat m;

èssere in ~ być w tyle. ribàttere a i w znowu zbić, odeprzeć; = replicare odpowiedzieć; ~ilchiodo na coś przyjść, ribattuta / odbicie n, odparcie n. ribellare « podburzać; ~ si r zbuntować się.

ribèlle mi/ buntownik to, wichrzyciel TO. ribéilióne / bunt m. ribes TO, ino. porzeczka /. ribobolo m dowcip m.

riboccare (-bokka-) a lad się

przez wierzch, opływać w co. ribolliménto to wzburzenie n, burzenie się n (krwi), ribollire n na nowo zagotowad, zawrzeć, zakipieć. ribòtta / uczta /, biesiada /; far    ribottàre ucztować, bie

siadować.

ribrézzo (-brecco) m wstręt m, odraza /, wzdrygnienie n. ributtante wstrętny, obrzydliwy, ributtare a i w odrzucić, odeprzeć, odepchnąć, ricacciare (-czjare) « odpędzić, odtrącić, odepchnąć, ricaduta (rika-) / powrót to. ricaleitràìlte (rikalczi-) niesforny, krnąbrny.

riealcìtràre n wierzgać, opierać, się, być nieposłusznym, ricamàre « haftować, rieamatóre to (femrn. -trice) hafciarz to.

ricambiare a odwzajemnić się, wywzajemnić się ; = scambiare wymienić, zamienić, ricàmbio m zamianą/, wymiana /; iii ~ jako zapłata za coś; materiale di ~ przemiana / materyi.

ricamo (-rika-) to haft m, haftowanie n.

ricapitolàre a powtórzyć, zebrać w krótkości, rekapitulować, ricapitolazióne (-dzjone) reka-pitulacya /, powtórzenie n w krótkości.

ricascata (-kaska-) / powrót m. ricattare : ~ qualche cosa a wymuszenie n na kim popełnić, ricattatóre to wydzierca w, wy-musiciel m.

ricatto to wymuszenie n. ricavàre (-rikawa-) a dobywać, ciągnąć z czego korzyść; = guadagnare korzystać, ricavo (-wo) to przychód to, dochód to.

Riccardo (Rikkar-) TO Ryszard m

r!oebé*«a(rikkecc»)/bogactwo n.

riccio 1. (-czjo) m jeż m, łupina / z kasztana ; 2. kędzierzawy, ricciolo m kędzior m. riccioluto, ricciuto (-czju-) mający kędziory, kędzierzawy, ricco (rikko) bogaty, riccóne m wielki bogacz m. ricérca (-czarka) / poszukiwanie n, badanie n, śledzenie n. ricercare o szukać, wyszukiwać;

== indagare badać, śledzić, ricercato poszukiwany, ricercatóre m poszukiwacz m. ricètta (riczet-) / recepta /. ricettàcolo (-kolo) m schowek w, kryjówka /.

ricettare a przyjąć do siebie, dać schronienie.

ricettàrio m książka / receptowa, ricettatóre wdający schronienie, przytułek.

ricètto m schronienie n, przytułek m.

ricettóre m przyrząd m służący do odbierania czegoś, ricévere (-czewere) a przyjąć, odebrać.

riceviménto (-wi-) ro przyjęcie n. ricevitóre m przyjmujący; — delle tasse poborca m podatków; ~ del registro registrator w; ~ del dàzio poborca m. akcyzy, opłat.

ricevuta (-czewu-) / pokwitowanie n ; accusare ~ poświadczyć odbiór.

richiamare (-rikja-) a przywołać ; — si a qualcuno odwołać się na kogo.

richiamo m przywołanie n, odwołanie n.

richièdere a zażądać zwrotu czego ; = esigere (-dżere) żądać; - qualcuno di qualche cosa o coś pytać kogoś; ~ indiètro żądać zwrotu czego, richièsta (rikje-) / żądanie n ; = domanda pytanie n ; a — di qualcuno na żądanie czyje.

ricingere (-czindże-) a otaczać, ricino ( ezi-) m rycynus w; òlio di — olejek m rycynowy, ricognizióne (-konnidzjo-) / pognanie n, rozpoznanie n. ricolmare v. colmare, ricompènsa (-kom-) / wynagrodzenie n, nagroda /. ricompensare a wynagradzać, nagradzać.

ricompórre o na nowo złożyć, tworzyć.

ricomposizióne (-dzjone) / utworzenie n.

ricómpra / odkupienie n napo-wrót.

ricomprare a odkupić napowrót. ricompratóre m odkupujący, riconcentrarsi (-kończeń-) r skupić się w sobie, zastanowić się nad sobą.

ricondurre it odprowadzić, przyprowadzić.

riconoscènte (-konoszen-) wdzięczny, uznający co. riconoscènza "(-ca) / uznanie n, poznanie w, wdzięczność /. riconóscere a rozpoznać, poznać ; ~ come giusto, come legale uznać za słuszne, prawne, riconoscibile (-koaoszi-) rozpo-znalny.

riconosciménto m poznanie n. rozpoznanie n, rozeznanie «, przyznanie n się. riconoscitóre rozpoznający, uznający.

riconségna (-nnja) / zwrot m. riconsegnare a zwrócić, oddać, WTęczyć znowu.

ricordanza (-ca)/wspomnienie n. ricordare a wspomnieć; ~ qualche cosa ad alcuno komuś coś przypomnieć; ~ si r przypominać sobie, pamiętać, ricordévole (-kordewo-) pamiętny, pomny.

ricordino m mała nauczka /. ricòrdo m wspomnienie w, pamiątka /,

przy-

si r

napowrót żądać.

ricorrènte mi/suplikant m proszący.

ricorrènza (-ca) / powrót m;

per la — z powodu, ricórrereniaznowu pobiedz; ~ a qualcuno do kogo się zwrócić; ~ alle armi pod broń powołać; — ili appèllo odwołać eie, apelować.    [córrere,

ricórsi p, r ricórso p, p od riricórso m podanie », odwołanie n ; fare ~ ad alcuno kogoś na pomoc powołać.

ricostituire (io rikostituisko) a znowu umieścić, położyć, ricostituzióne (-dzjone) / wrócenie n, utworzenie n. ricòtta (rikotta) / maślanka /. ricottalo m przekupień m twarogu, ricoverare (-kowe-) a umieścić, przyjąć ; — si r schronić się. ricóvero m schronienie », przytułek m.

ricreare o orzeźwić, pokrzepić, posilić; stworzyć; ~ si r pokrzepić się, posilić się. ricreativo (-wo) orzeźwiający, rozweselający, ricreatóre m orzeźwiający, ricreazióne (-dzjone)/orzeźwienie n, rozrywka /, posiłek m. ricrédersi r być innego zdania;

przyznać się do winy. ricucire (-kuczi-) a zszyć, zaszyć dziurę.

ricucito m łatanina/, zeszycie ». ricucitura / łatanina /. ricuperare a odzyskać, przyjść do siebie.

ricupero m odzyskanie ricurvo (-kurwo) krzywy, zgarbiony.

ricusàbile wzbraniający, odmawiający.

ricusare o odmówić ;

wzbraniać się. ridare (v. dare) a dać znowu;

= restituire oddać, zwrócić, ridda / taniec m : ~ infernale taniec piekielny.

ridere » śmiać się; far ~ wzbudzić wesołość, śmiech »«; far ~ di sè śmiesznym się stać; — gi di alcuno śmiać się z kogo; ~ sela śmiać się z kogoś, lub czegoś.

ridicolàggine (-dziue) / śmieszność /.

ridicolo (-ko-) śmieszny, ridire (v.dire) a powtarzać,znowu powiedzieć.

ridomandare (v. domandare) a [wrócić.

ridonare a znowu darować ; przy-ridondànza (-ca) / zbytek m, nadmiar m.

ridondare : - di qualche cosa u obfitować w co, być przepełnionym czem; ~ a; ~ in służyć ku czemu.

ridòsso m obok. blizki; avere qualche cosa a - tuż obok siebie mieć; avere alcuno a ~ kogoś mieć na karku, ridótto i. p, p od ridurre: 2. m zakatek rw, kasyno », klub w. riducibile (-czi) dający się zamienić, zmniejszyć, obniżyć, ridurre a odnieść, zamienić, obniżyć, ograniczyć ; ~ si małe nedznie, bardzo podupaść; ~ si “ tanto che... tak daleko zajść, ze.

ridussi p, r od ridurre, riduzióne (-dzjone) / przemienienie », zmniejszenie u; = facilitazióne / ułatwienie », zniżenie n.

rićcco (riekko) avv. znowu; ~ ll sole znowu pokazuje się słońce ; rićccolo j<*st znowu, otóż jest; riéccoti il tuo libro masz znowu twoją książkę, riempiere, riempire « napełniać, napełnić, wypychać, riempiménto m napełnienie », wypchanie ».

riempitivo (-wo) dopełniający, rientrare » znowu wejść; « ritornare powrócić; ~ in

a zebrać w krótkości.

n błyszczeć,

opamiętać się; ~ nei suoi

wyjść na swoje.

riepilogare riescire v. riuscire, rifaciménto (-czi-) m przeróbka/, naprawienie n.

rifare (v. fare) a znowu co zro.-bić, naprawić; = imitare naśladować ; = risarcire odszkodować; ~ si r powetować sobie szkodę.

rifatto l. p, p od rifare ; 2. agg., to: vi Han ~ dorobkiewicz to. riferibile dający się opowiedzieć ;

odnośny, względny, riferire (io riferisko) a donosić, zdać sprawę ; ~ si r odnosić się, stósować się; riferendomi a.... r, odwołaniem, odnipsieniem się na.....

riffa/gwałtowność/, przemoc/;

di ~ gwałtem, rifiatare n odetchnąć, rifilare a znowu prząść, snuć;

okpić kogo (fig.). rifiniménto m wycieńczenie n. rifinire (io rifinÌ6ko) a in skończyć, ukończyć ; = consumare strawić ; = rovinare zniszczyć ; = spossare wyczerpać, rifinitézza (-tocca) / wyczerpanie n.    [czenie n.

rifinitura f, fig. ostatnie wykoń-rifioriménto TO kwitnięcie n, rozkwit ni.

rifiorire (io rifiorisko) ain przyozdobić, znowu zakwitnąć, rifioritura / przyozdobienie n. rifiutabile mogący być odmówionym.

rifiutare a odmówić, odrzucić;

•v gi r wzbraniać się. rifiuto to odmowa /, odrzucenie »; dare un ~ dać odmowną odpowiedź; il — della società szumowiny pl. spółeczeństwa; ~ del mare wyrzucone rzeczy pl. z morza.

riflessióne / rozwaga/, zastanowienie w, namysł m.

riflessivo (-wo) rozmyślający, namyślający się.

riflèsso i. p, p od riflèttere; a. m odblask to.

riflèttere ai « odbijać światło, odrzucać; ~ si r odbijać się; ~ sopra qualche cosa przewyższający, silniejszy, riflettóre m reflektor to. rifluire (io rifluisko) n odpływać, riflusso m odpływ m morza, rifocillamćnto (-czil-) m posilenie n, pokrzepienie n. rifocillare a pokrzepić, posilić, rifóndere a na nowo stopić; zwrócić.

rifórma / reforma /, poprawa/, riformare a reformować, przekształcić.

riformato niezdatny np. do wojska.

riformatóre m reformator m. rifràngere (-dzere) n łamać promienie światła.

rifrangibile (-dżi-) łamiący Bię. rifrangibilità / własność'/łamania się światła.

rifrazióne (-dzjone) / łamanie n się.

rifriggere a odsmażyć ; odgrzać. rifritto v. fritto, rifrittura / odgrzewane potrawy pl.

rifuggire (-dżire) n uciekać;

~ da qualche cosa odstraszać, rifugiarsi (-dżjar-) r schronić się, uciekać.

rifugio (-dżjo) tn schronienie n, przytułek to. rifulgere (-dże-) lśnić się. rifulsi pt r od rifùlgere, rifusióne / przetopienie n, przelanie «; ~ di dànlii zwrot to kosztów.

riga f linia /, wiersz m; == fila szereg to; di prima_ ~ pierwszej rangi.

rigàgnolo (-gannjo-) m strumyk to, potoczek to.

n, wy-

suro-

ostrożny, pełen

(-ezentecca)

rigàre a linijować ; - diritto wypełnić swoją powinność /. rigatino TO sukno w prążki, paski, rigattière m tandeciarz to ; handlarz starzyzny, rigatura / linijowanie n. rigeneràre (-dże-) a odrodzić, odnowić.

rigeneratóre w odrodziciel to, odnowiciel m; ~ dei capélli środek m na porost włosów, rigenerazióne (-dzjone) / odrodzenie n. rigettare a odrzucić, zarzucić, rigètto m odrzucenie biórki pl. rigidézza (-dżideeca), rigidità / ostrość /, surowość /. rigido ostry, surowy ; sztywny, rigirare n i a okrążać, obracać ; » circondare (-czirkon-) otaczać.

rigiro to obrót to, kręcenie n; rigiri = raggiri pl. krętanina /, matactwo w.

rigiróne m intrygant to, matacz to. rigo to linija /. rigóglio (-lljo) to bujność /. rigoglióso bujny; dumny, pyszny, rigògolo m wilga /. rigonfiare a wydąć, nadąć, nabrzmieć.

rigónfio wzdęty, nadęty, rigóre TO ostrość /, surowość /; a ~ ostro wziąwszy; di — niezbędny, konieczny, rigorosità / twardość /, wość /.

rigoróso ostry, surowy, rigovernare (-wer-) a uporządkować; pomyć naczynia kuchenne.

rigovernatura / pomyje pl. obmywanie n.

riguardare « patrzeć; = considerare przypatrywać się; = esaminare przeglądać; = riferirsi dotyczyć; ~ si r wystrzegać się, mieć się na ostro-iności.

riguardàta / spojrzenie n, wejrzenie n.

riguardo to wzgląd to; di ~ szanowny, znakomity; ~ a odnośnie do; senza - bezwzglę-dnie; aversi - strzedz aie, sza* nować się. riguardóso względów, rigurgitare (-dzi-) a wylać się, rozlać się, przelać się. rilasciare (-szja-)a uwolnić, odpuścić, darować co. rilàscio m odpuszczenie n, wystawienie n.

rilassaménto to zwolnienie n, rozluźnienie n.

rilassare a rozwolnić, popuścić;

~ Si r rozprządz się. rilassatézza (-tecca) / rozluźnienie n.

rilassata rozluźniony, obwisły, słaby.    [wiać.

rilegare a znowu związać, opra-rilegatóre to oprawiający książki, introligator to.

rilegatura / oprawa/, okładka/, rilevaménto (-wa-) to zmiana /, przyjęcie n, odebranie n. rilevante ważny, znaczny, rilevare a podnieść, postawić na nogach, podźwignąć ; si rileva da ciò z tego się widzi, rilevato (-wa-) podniesiony, wysoki, wywyższony, rilièvo (-wo) to wydatność f\ wypukłość /; — importanza (-ca) / ważność / znaczność/; = osservazióne (-dzjo-) /; spostrzeżenie n ; alto — wznio-sło-wypukła rzeźba /; basso ~ płaskorzeźba /. rilucentézza blask to. rilucere n błyszczeć, lśnić się, połyskiwać.

riluttdnte opierający się, sprzeciwiający się.

riluttanza (-ca) / opór to, sprzeciwianie n się.

rimboccatura / przewrócenie n,

zagięcie w.

rimbócco (-bokko) m zakładka/, rimbombare n rozlegać się, = risonare ioz-

gderać.

rimbròtto

ro, lekarstwo

m za-

rima/rym m, wiersze pi. ; far ~ wierszować, rymować; rispóndere per le rime należytą dać odpowiedź,

rimandare a odesłać, odprawić; ~ indiètro odesłać; = congedare (kondze-) odprawić, uwolnić; — assòlto uwolnić w sądzie.

rimàndo m odparcie n, nieprzyjęci© n; di ~ jako odpowiedź, rimaneggiare (-dżjare) a przerabiać, na nowo uporządkować, rimanènte m reszta /; del ~ zresztą.

rimanènza (-ca) / nadmiar m, prze wyżka /.

rimanére (io rimango) nPpozo-stać, zostawać ; — con qualcuno z kimś się porozumieć; ~ ci = morire umrzeć.

rimangiàre (v. mangiare) a znowu jeść; ~ si la paróla zaprzeczyć, odwołać jakieś słowo obrailiwe.

rimarcare (-karę) o spostrzedz. rimarchévole (-kewo-) godny u-wagi, znaczny.

rimàre n rymować, wierszować, rimarginare (-dżi-) a zabliźnić, rimàrio m książka/ z wierszami, riraàsi p, r rimasto p, p od rimanére.

rimasùglio (-sulljo) m reszta /, ostatek m.

rimatóre m rymotwórca w. rlmbalzàre (-ca-) n odbijać się, odskoczyć.

rhnbàlzo (-co) m podskok ro, odskok m\ di ~ przez odbicie, niebezpośrednio.

rimbambinire (io rimbambinisko) n zdziecinnieć.

rimbeccàre (-bekka-) a nauczyć, pokazać komu drogę, cięto odpowiedzieć.

rimbellire (io rimbellisko) «in upiększyć, wypięknieć, rimboccare (-bokka-) ai» przewrócić, obalić.

brzmieć, brzmiewać.

rimbómbo m odgłos m, rozgłos m, huk m.

rimborsàbile splaealny, mający być spłaconym.

rimborsare a napowrót dać do worka; = rèndere spłacić,

zwrócić.

rimbórso m spłata /, zwrot m;

contro ~ za zaliczką, rimboscaménto (-ska-) m zalesienie a.

rimboscàre a zalesić; ~ si r schować się w lesie. rimbrottàre a wyłajać, burczeć [ranie n m wyrruty pil., gde rimbussolàre a trząść, wytrząść napowrót do worka dać. rimediàbile uleczalny, dający się uleczyć.

rimediare Lai» dostać, otrzymać; 2. pomódz, uleczyć ; ~ la przerzynać się. rimèdio m środek n, pomoc /. rimembranza (-ca) / wspomnienie n, pamiątka /. rimembrare « pamiętać, rimenàre a przyprowadzić, zamieszać.

rimenàta f zamieszanie n, kłócenie n; dare una albo ri mescolata zamieszać, zakłócić, rimendàre v. rammendare, rimeritare a nagrodzić, wyn -grodzić.

rimescolaménto (-sko-) mieszanie n. rimescolare a mieszać; gi r wzburzyć się, zakipieć, zawrzeć, riméssa / posyłka / pieniężna;

szopa /, remiza /. rimessiticcio (-czjo) m wypustek m, odrostek ro.

rimésso p, p od riméttere, rimestare a zamieszać, pomieszać, podburzyć, rimestatóre m wichrzyciel m. riméttere a znowu położyć, wzmocnić; = pèrdere zgubić, stracić; spedire posłać = consegnare wręczyć : = differire odwlec, przesuwać; ~ si r znowu powrócić do zdrowia, wzmocnić się; ~ «- in qual-cnno spuścić się na kogo. rimminchionire (io rimminkjo-nisko) n ogłupić, ogłupieć, rimodernare a odnowić, rimodernatura / odnowienie n. rimónta / remonta /. rimontare n i a znowu wstępować, wracać, cofać się, podszywać.

rimontatura f podszycie n. rimorchiare (-kjare) a holować, ciągnąć.

rimprchiatóre

sztywny.

e (-dzjone) / wy-

jak nowonarodzony, rinasciménto (-szi-) m odrodze-rinàscita / odrodzenie n. rincagnato (-kannja-) tępy. rincalorire (io rinkalorisko) a rozgrzać.

rincalzare (-kalcare) a zmusić do ucieczki, pędzić; ~ eon... zapakować w...

rincantucciarsi (-czjarsi) r schować się do kąta, zaleść gdzie, rincaràre (-ka-) a in podrożyć, droższym się stać.

m statek m holowniczy, do ciągnięcia innych służący.

rimòrchio (-kjo) m holowanie » j ciągnienie n statku ; vettura di ~ wóz, wagon m przyczepiony, rimòrdere a znowu gryść; dręczyć, męczyć.

rimòrso: ~ di cosciènza m wyrzuty pl. sumienia, rimostranza (-ca) / przedstawienie n.

rimovibile (-wi-) dający się oddalić, usunąć.

rimozióne (-dzjone) f oddalenie n, usunięcie n,

rimpaciàrè (-czja-) a pojednać, rimpàllo m zderzenie n, zetknięcie się n z kim, wpadnięcie n na kogo.

rimpastare a znowu gnieść, u-gniatać; przekształcać, rimpàsto m przekształcenie n. rimpatriàre o i n odesłać na-powrót do ojczyzny, rimpàtrio m powrót m do ojczyzny.

1.-P.

rimpettirsi (io mi limpettisko) r pysznić się, ohełpić się, wynosić się. rimpettito rimpiàngere (-dżere) a żałować, ubolewać nad czem. rimpiànsi p, r rimpiànto p, p od rimpiàngere, rimpiattare a kryć, zakrywać, rimpiattino m kryjówka /. rimpiazzare (-piacca-) a zwrócić, rimpiccinire, rimpicciolire, rimpiccolire (io rimpikkolisko) a i n zmniejszyć, mniejszym się stać.

rimpinzare (-care) a natkaé,

napchaé.

rimpùlpàre ain znowu napełnić, znowu nabrać ciała, rimproverare (-we-) a zarzuty robić; ~ qualche cosa ad alcuno komuś coś zarzucać, rimpròvero m zarzut m. rimuginare (-dżi-) a zamieszać, kłócić, przetrząsać, rimunerare a wynagradzać, rimunerativo (-wo) dający się wynagrodzić.

rimuneratóre m (femm. -trice) nagradzający, rimunerazión

nagrodzenie n.

rimuovere, rimóvere ( we-) a oddalić, usunąć, skopać, poruszyć.

rinàscere (-sze-) n na nowo odrodzić się ; sentirsi — czuć się nie n.

21

m wzmo-

wy-ec m.

rincamare a zgrubieć, nabrać ciała, utyć; ~ si r grubszym się stać.

rincaro (-karo) m podrożenie n. rincasare a do domu powracać, rinchiudere a zamknąć, rinchiùsi p, r rinchiùso p, p od rinchiùdere, rlncivil... v. incivil... rincoraménto (-ko-) m otucha /. rincorare a dodać odwagi, otuchy.

rincórrere a pobiedz, przebiegać w pamięci.

rincórsa / rozpęd m; rozbieg m. rincréscere (-sze-) n doznawać przykrości.

rincresciménto (-szi-) m żal m. rincrébbe p, r od rincréscere, rincrud... v. incrud... rinculare (-ku-) a i n cofać się, pchać w tył.

rinfacciare (-czjare) a wyrzucać co komu.

rinfagottare a zawijać, obwijać. rinterrare a znowu okuć; — si r znowu do sił przyjść, rinfiancàre (-karę) a podeprzeć, wzmocnić.

rinfranco (-ko) w podpora /. rinfocolare (-ko-) a wzniecać, zagrzaq, rozniecić ; ~ si r znowu rozpalić się.

rinforzamelo (-forca-) m wzmocnienie n sił, posiłki pl. rinforzare a i w wzmocnić, zasilić.

rinfòrzo (-co) m wzmocnienie n, pokrzepienie v. rinfrancaménto (-ka-) cnienie n, pokrzepienie n. rinfrancare « wzmocnić, pokrzepić, dodać otuchy; ~ si r nabrać nowej otuchy, rinfrescaménto (-ska-) to ochłodzenie n.

rinfrescare a ochłodzić; — sì r pokrzepić się, ochłodzić się. rinfrescata / ochłodzenie n ; świeży deszcz m.

rinfrescativi) (-wo) chłodzący,

odświeżający.

rinfrésco (-sko) m odświeżenie n, napój m chłodzący, rinfurbire v. infurbire, rinfusa : alla ~ avv. w nieładzie, nieporządnie.

ringagliardire v. ingagliardire, ringalluzzàre, ringalluzzire (-lucci-), n pysznić się, buń-czuczyć się; ~ gi r pysznić się. ringentil... v. ingentil... ringhiare (-gja-) n warczeć, ringhièra (-gje-) f poręcz / balaski pl., balustrada /. ringhio m warczenie n. ringhióso warczący, ringiovanire (io rindżjowauisko) a i n odmłodzić, odmładzać się. ringraziaménto m podziękowanie n, dziękczynienie n; tanti ringraziamenti pl. podziękowania pi.

ringraziare (-dzjare) a dziękować.

ringross... v. ingross... rinnegare n zaprzeć się, przeć się. [szczepieni rinnegato m zaprzaniec m ; od-rinnovàbile (-wa-) dający się odnowić

rinnovaménto m rinnovazióne (-dzjone) / odnowienie n. rinnovare, rinnovellare a i n odnowić.

rinnovatóre (-wa-) m odnowiciel m.

rinocerónte(-cze-) m nosorożec m. rinomanza (-ca) / wziętość /, sława /.

rinomato sławny, wzięty, rinsaccare (-sakka-) o schować w worek ; do kieszeni schować, rinsanfre (io rinsanisko) « wyzdrowieć.

rinsavii*e (-wi-) a i n wrócić do rozumu, upamiętać się. rinserrare « zamknąć, rinserràto *n; puzzo di — zaduch m.

rintanàrsi r skry<5 sią do jamy, schować sią.

rintegr... v. reinteg... rilìterràre a zasypać ziemią, rintèrro m zasypanie ». rinforzare (-ca-) « potroić, rintócco (-tokko) m uderzenie ». rintoppàre n natrafić, napotkać, natknąć sie.

rintracciàbile (-czja-) dający sie wytropić, wyśledzić, rintracci aménto » tropienie »; śledzenie ».

rintracciare « tropić, iść za śladem, wyśledzić, rintronare «in zagłuszyć, huczeć, rozlegać sie. rintuzzare (-tucca-) a stąpić, przytępić.

rinùncia (-czja)/ zrzeczenie sie ». rinunciare, rinunziare « zrzec sią.

rinvenire (-we-) a i » wynaleźć, znaleźć; ocucić, przyrjść do siebie.

rinviare a odesłać, odprawić.

rinvigorì.....v. invigorì....

rinvilire (io rinwilisko) a i n obniżyć, spaść.

rinvio (-wio) m odesłanie n, odprawienie », odroczenie ». rinvol.... v. invol.... rio 1. agg-, m, poet* zły, winny;

2. 80st., m, poet. strumień to. rióne to cześć / miasta, riordinaménto m uporządkowanie n, urządzenie ». riordinare a na nowo uporządkować, urządzić, riordinatóre m urządzający, organizator m.    [nizowHĆ.

riorganizzare (-nicca-) « reorga-riottÓSO krnąbrny, kłótliwy, ripa / brzeg m.

riparàbile dający sią naprawić, riparare « i » naprawić, zapo-biedz szkodzie; ~ si r schronić sią, udać sią dokąd, riparatóre to naprawiający, zapobiegający.

riparazióne (-dzjone) / naprawienie «, wynagrodzenie ti, krzywdy; zadosyć uczynienie», riparo to schronienie n ; grobla /. ripartibile dający sią rozdzielić, ripartire 1. (io ripartisko) a rozdzielić ; 2. (io riparto) n znowu odjechać.

ripartitamćnte avv. w równych częściach.

ripartizióne (-dzjone)/rozdział»t. riparto m oddział to. ripassare « i w znowu przechodzić.

ripasso to powrót m. ripercossa (-kossa) / odbicie », oddziałanie ».

ripercuotere (-kuo-) « znowu uderzyć, jeszcze raz uderzyć, odbić uderzenie; ~ si r odbijać sie.

ripercussióne / odbicie n. ripètere « powtarzać, ripetitóre tn korepetytor to. ripetizióne (-dzjone) / powtórzenie w, korepetycja /; orològio a ~ zegar m bijący, ripetutamente uve. powtórnie, raz po raz.

ripianare « wygładzić, ripiano m schód m. ripiceo (-pikko) m psiku m, fi-giei w, psota /.

ripidézza (-decca) / stromość /, spadzistość /. ripido stromy, spadzisty, ripiegare a i » zgiąć, zagiąć, składać.

ri piegata/zgi ecie n ; dare una ~ złożyć.

ripiègo m wybieg to, środek m,

sposób m.

ripienézza (-nocca) / pełność to. ripièno 1. pełny; 2. m napełnianie n.

ripórre (v. porre) a położyć, umieścić; = conservare zachować ; = nascóndere ukryć, riportare (v. portare) « odnieść, zanieść na dawne miejsce; =

m, emery

ci znowu

(-karę) a znowu

aa-

riferire znowu opowiedzieć; = differire odwlec, przesunąć, odsunąć; ~ si, a... powołać się no. .....

riportatóre m donosiciel to, donoszący.

ripòrto to przeniesienie n. riposare a i n spoczywać, odpoczywać; ~ si r wypocząć, wy-wczasować. riposato spokojny, ripòso to spoczynek

tura /, stan m spoczynku in ~ pozasłużbowy ; méttere in ~ przenieść w stan spoczynku ; ripòso 1 ruszcie się. ripostiglio (-stillj o) m kryj ówka/. ripósto i. p, p od ripórre; 2.

schowany, ukryty, riprendere (y. prèndere) wziąść; = rimproverare łajać, ganić; ~ si r poprawić się. riprensibile godny nagany, riprensióne / nagana /. riprésa / na nowo podjecie n, odzyskanie «; a più riprése powtórnie, kilkakrotnie, ripristinare a przywrócić dawny porządek.

riprodurre (v. produrre) a dobywać czego, wydawać ; ~ si r anowu się utworzyć, występować.

riproduttivo (-wo) zdolny do rozmnażania.

riproduzióne (-dzjone) / wytwarzanie n, reprodukcya /. ripròva (-wa) / próba /. riprovare (v. provare) a znowu dowieść, zganić, zgromić; èssere riprovato przepaść, riprovazióne (-wadzjone)/zgromienie w, nagana /. riprovévole (-wewo-) niewart, niegodny, ripubblicare ogłosić.

ripudiàbile niewart, niegodny, ripudiare a porzucić, zarzucać;

uchybić komu.

ripudio w zarzut m, uchybienia n. ripugnante (-punjan-) przykry, wstrętny.

ripugnanza (-ca) f niechęć /, odraza /.

ripugnàre n obmierznąć, wzbudzić odrazę, wstręt, ripulire v. pulire, ripulita / czyszczenie n ; dare una ~ oczyścić, obetrzeć, ripulitura / czyszczenie fi. ripulsa / odepchnięci n, odmówienie n; = rifiuto to odmowna odpowiedź /. ripulsivo (-wo) odpychający, riputazióne (-dzjone) / wziętość /, sława /.

riquadrare (rikua-) a czworobocznym zrobić, wymalować pokoje, wymalowanie n. risàia / pole n ryżowe, risaiuólo m robotnik to na polach ryżowych.

risalire (v. salire) « znowu iść pod górę, sięgać początku, risaltare a i n znowu skakać, wystawać, być wydatnym, risalto m wystawa /, część / wystająca; dar ~ a qualche cosa podnieść, dodać blasku, risanàbile uleczalny, risanaménto to wyleczenie n, uzdrowienie n.

risanare n i a uleczyć, wyleczyć, uzdrowić

risapérep dowiedzieć się o czem ; èssere risaputo być powszechnie znanym.

risarcibile (-czi-) dający się wynagrodzić, naprawić, risarciménto m odszkodowanie w, wynagrodzenie n. risarcire (io risarczisko) a wynagrodzić, odszkodować, naprawić .

risata/ śmiech w, pośmiewisko « ; dare in una ~ wybuobnąć śmiechem.

risàzio (-oio) m więcej jak sycony, napohany, ottfadsony.

riscaldaménto (rbkal-) m ogrzewanie n, ogrzanie «. riscaldare o ogrzewać, palić w piecach; ~ si r rozgrzać się, wpaść-w zapał.

riscattabile dający się okupić, wykupić.

riscattare « wykupić; = redimere odkupić, zbawić, riscàtto m wykupienie n, odkupienie w, wykupno n. rischiaraménto (-skja-) m wyjaśnienie n, objaśnienie n. rischiarare a wyjaśnić, objaśnić, rischiare a ryzykować, odważyć się.

rischiò m narażenie się n, ryzyko n; = pericolo niebezpieczeństwo n.

rischióso niebezpieczny, ryzykowny.

risciacquàre (-szjakkua-) a płó-kać.

risciacquata : dare una ~ / wy-płókać; komuś głowę porządnie zmyć.

risciacqnatóra / popłuczki pl. riscontràre (-skon-) a i n porównywać, badać; = confrontare porównywać; = incontrare spotkać; = trovare znaleźć.

riscóntro m spotkanie n, porównanie n, coś podobnego; ~ d’ària ciąg m powietrza, riscòsse p, p riscossi p, r od riscuotere.

riscossióne / ściąganie n, odebranie n pieniędzy.

riscotibile ściągalny dający się odebrać.

riscotitóre m odbierający, poborca m.

riscuòtere (-skuo-) a ściągać, odbierać pieniądze, wstrząsać, szarpać; — si r struchleć, drżeć ze strachu, wzdrygnąć się. risedére, risièdere n siedzieć, mieć siedzibę, rezydować.

risentiménto m gniew m, zawziętość /.

risentire (v. sentire) ain znowu czuć, usłyszeć; rozlegać się; ~ si r czuć się dotkniętym, risentito gniewny, riserbàre a zachować na później, zaoszczędzić.

riserbatézza (-tecca) / ostrożność /.

riserbàto ostrożny, risèrbo m ostrożność /. risèrva (-wa) / zastrzeżenie n, rezerwa /.

riservare v. riserbàre. riguardare v. riguardàre. risi p, r od ridere, risicare v. rischiare, risipola / róża / (choroba), risma / ryza /, papieru, riso l. p, p od ridere; 2. m śmianie się w; 3. w ryż m. risolare a podzelować, dać nowe podeszwy.

risolatura / podzelowanie n. risolino m uśmieszek m, słodki uśmiech m.

risolutézza (-tecca) / stanowczość /.

risoluto i. p, p od risòlvere;

2. śmiały, stanowczy, odważny, risoluzióne (-dzjone) / postanowienie n, rozpuszczenie n, rozkład m.

risòlvere (-were) a postanowić, rozpuścić, rozwiązywać ; ~ si r rozstrzygnąć, zdecydować Bię. risonanza / odgłos w, brzmienie n, rozleganie się n głosu, risonare (v. sonare) ain rozbrzmiewać, brzmieć, rozlegać się; = echeggiare odbrzmie-wać.

risórgere (-dże-) n zmartwychwstać, po wstać, podnosić się; = rifiorire na nowo zakwitnąć.

risorgiménto ut zmartwychwstanie n, odrodzenie n zakwi-tnienie n.

cor-

risórsa / źródło n pomocnicze, pomoc /.

risórto p, p od risórgere, risòtto to ryż z serem, sosem i kawałkami kury. risparmiare a oszczędzać, szanować, mieć wzgląd na kogo. rispàrmio m oszczędność /; cassa di ~ kasa / oszczędności, rispettàbile szanowny, rispettabilità / zacność /, sza-nowność /.

rispettare a szanować, poważać ; farsi ~ umieć sobie wyrobić szacunek.

rispettivaménte (-wa-) avv. odnośnie do..., względnie, rispettivo (-wo) mający wzgląd, dotyczący, odnośny, rispètto w szacunek to, poważanie ; = riguardo wzgląd to ; sotto ogni ~ pod każdym względem ; i miei rispètti pi. polecam się Panu; a ~ w porównaniu, odnośnie do... rispettóso pełen szacunku, rispondere w jaśnieć, błyszczeć, rispondènte odpowiadający, odpowiedni, stósowny. rispóndere a odpowiadać ; == rispóndere odpowiadać, zgadzać się ; ~ di qualche cosa za kogo ręczyć.

rispósi p. r rispósto p, p od rispóndere.

rispósta / odpowiedź /. rissa / kłótnia /, sprzeczka /, bitka /.

rissare n kłócić się wadzić się, bić się.

rissóso kłótliwy, zwadliwy, szukający bijatyki.

ristabiliménto to przywrócenie n do dawnego stanu, ristabilire (io ristabilisko) a przywrócić do dawnego stanu, naprawić; ~ si r wyzdrowieć, powrócić do zdrowia, ristagnare (-stannja-) a i n po-wiec cyną, lutować cyną.

ristagno m zatrzymanie f», zatamowanie n.

ristampa / przedruk to, nowe wydanie n.

ristampare a przedrukować, ristale n zatrzymać się, przerwać, stanąć; ~ si r odstawać, nie przylegać

ristaurare v. restaurare, ristoramén'to m pokrzepienie w, posiłek to.

ristorànte m restauracya /, jadłodajnia /.

ristorare a przywrócić do dawnego stanu, poprawić ; = rinforzare wzmacniać, nabrać sił. ristorativo (-wo) pokrzepiąjący, posilający, posiłek to. ristoratóre m wzmacniający, restaurator TO.

ristòro to posiłek to; = confòrto pokrzepienie n, pociecha/, ristrettézza (-tecca) / ograniczoność /, bieda/, ristretto 1. p, p od restringere;

2. ograniczony, ostateczny, ristringere v. restringere, ristringiménto (-dżi-) m ścieśnienie n, «ciągnienie n. ristuccare (-stukka-) a pozalepiać gipsem, obrzydzić, naprzykrzać się.

ristucco (-ko) to znudzony, pełen obrzydzenia.

risultante wypadający, wnikający.

risultare n wynikać, pochodzić, wypadać; mi risulta che... mnie zapewniano, że... risultato to wynik to. risurrezióne (-dzjone) / zmartwychwstanie n.

risuscitare (-szi-) oin wskrzesić, ocucić, obudzić, risvegliare (-swellja-) a obudzić, przebudzić; ~ si r obudzić eię, zbudzić śię.

risvéglio TO ożycie n przebudzenie n.

risvòlta (-swoi-) / zgięcie n.

przy

ritagliare (-tallja-) a obciąć, ritàglio m odkrawek m ; kawałek m odcięty.

ritardare «in opóźnić, spóźnić, odkładać; = venir tardi spóźnić się.

ritardo m opóźnienie n, zwłoka /; èssere in ~ za późno przyjść ; mieć spóźnienie.

ritégno (-tennjo) m zatrzymanie n, przeszkoda /; senza ~ bez umiarkowania.

ritenére a zatrzymać, zachować ; = trattenére zatrzymać, powściągnąć ;= giudicare za coś mieć; ~ si r powściągać się, pohamować się. ritenitiva (-wa) / władza utrzymywania pamięci, ritenuta / zatrzymanie n pieniędzy.

ritenntćzza (-tecca)/ostrożność /. ritenuto ostrożny, ritenzióne (-dzjone) / zatrzymanie n.

ritirare a (znowu) ciągnąć ; cofnąć się, ustąpić.

ritirata / rejterada /, odwrót m, cofanie się n ; bàttere la ~ do odwrotu trąbić.

ritirato będący na ustroniu, samotny, odludny, ritiro m ustąpienie n, zacisze n, ubocze n, odwołanie n jakiegoś prawa; in ~ poza łużbowy. ritmica (-ka) / rytmika /. ritmo m rytm m. rito to obrządek w, zwyczaj to;

èssere di ~ zwykła rzecz, ritoccare (-tokka-) a znowu dotykać ; poprawiać np. dzieła sztuki ; retuszować, ritocchino (-kjno) m mała przekąska m.

ritócco (-ko) m poprawka/, retuszowanie n.

ritòrcere (-czere) a skręcić, wykręcić; - un argoménto odwrócić na przeciwnika jego zarzut lub dowód.

ritornare n i a wracać, wrócić, powrócić;.~ in sè do siebie znowu przyjść; ~ sene powrócić ; oddać, zwrócić, odesłać, ritornèllo m zwrotka / końcu strofy, ritorno m powrót m ; di ~ napo wrót; far ~ powrócić, ritorsione / przekręcenie n. ritòrta / więzadło n, wić/skręcona do związania czego, ritosàre a znowu ostrzydz. ritrarre a wyciągać, wydobywać;

~ a vantàggio zysk ciągnąć, ritrattàbile odwołalny, dający się odportretować. ritrattare (v. trattare) a odwrócić, odciągnąć, znowu o czem traktować ; portretować, ritrattazióne (-dzjone)/odwołanie n.

ritrattista m portrecista m. ritratto m portret tu, wizerunek to. ritrósa / więcierz n. ritrosàggine, ritrosia / niesforność /, krnąbrność / ; nieprzy-stępność /.

ritroso niesforny, nieprzystępny ;

a ~ w tył, nazad, wstecz, tyłem, ritrovàbile (-wa-) dający się wynaleźć.

ritrovare a odszukać, znaleźć zgubę ; = scoprire wynaleźć, odkryć;* ~ si r znaleźć się; umieć się znaleźć, ritrovato m wynalazek m. ritróvo (-wo) m towarzystwo n ; il luogo di ritróvo miejsce n zebrania.

ritto prosto stojący; star — (= stare in piedi) stać. rituale l. rytualny; 2. m rytuał w, obrzęd m.

riunione f związek tn; — adunanza (-ca) / zgromadzenie n. riunire (io riunisko) a złączyć, połączyć; = adunare zgromadzić.

riuscire (io riesko) n znowu wyjść, udać się; = mirare

zmierzać do czego, godzić na «o ; «r in qualche cosa okazać -wsi^ ąkntecznym, ziścić się; non riuscì nie udało mu się. riuscita / powodzenie «, udanie się n ; = succèsso tn pomyślny skutek m.

riva (-wa) / brzeg m. rivàie mi/ współzawodnik m, współzalotnik ni. rivaleggiare (-dżjare) n ubiegać się.

rivalità / ubieganie się n, współ-zalotnictwo «.

rivalsa / weksel m zwrotny, rivangare a znowu odgrzebywać, poruszać.

rivedére (-we-) a zobaczyć znowu, przepatrywać, przeglądać, rivelare a odsłonić, wyjawić, objawić.

rivelatóre m objawiciel m odsłaniający.

rivelazióne (-dzjone) / odsłonięcie n, objawienie n. rivéndere a odprzedać; fig. ~ qualcuno przewyższać kogo, górować nad kim. rivendicare (-karę) a znowu pomścić, zemścić ; reklamować ; żądać napowrót.

rivendicazióne (-dzjone) / żądanie n zwrotu.

rivéndita (riwen-)/odprzedanien. rivenditóre m przekupień m. rivendugliolo (-dulljo-) m przekupień to.

rivenire (io riwengo) u wracać, powrócić, pochodzić, wynikać, riverberare ain odbijać światło, riverbero m odbicie n światła, riverente pełen szacunku, riverènza (-ca) / szacunek m, poważanie n; == inchino (-ki-) to ukłon m.

riverire (io riwerisko) szanować, poważać, kłaniać się ; La riverisco kłaniam się, polecam się Panu; riverito! Pański sługa, uniżony sługa m

riversàre n i a znowu wylać, rozlać; zwalać na kogo winę. rivestiménto m przyodziewa /, ubranie n.

rivestire « ubierać, przyodziewać. riviera (-wie-),^ brzeg »«; ~ ligure okolioe nadmorskie koło Genui.

rivincita (-czi-) / odwet m. rivista / przegląd m. rivo (-wo) m strumień m. rivòlgere (-dż^re) ain skierować; = voltare obrócić, nawrócić ; ~ si r zwrócić aie, skierować się.

rivolgiménto (-dżi-) m przewrót m ; — di stomaco zaburzenia pl. żołądkowe.

rivòlta / bunt m, wzburzenie n rivoltare a buntować się, zawi-chrzyć, przewrócić; ~ lo stomaco obmierzić, obrzydzić, rivoltèlla / rewolwer m. rivoltellata / strzał m rewolwerowy.

rivoltolare a obracać, toczyć;

~ Si r tarzać się, walać się. rivoltóso 1. buntowniczy; 2. m buntownik m, wichrzyciel tn. rivoluzionàrio rewolucyjny; rewolucjonista m.

rivoluzióne (-dzjone)/re wolucya /, powstanie n, wzburzenie n. rizzàre a podnieść, postawić prosto, wyprostować; ~ si Y najeżyć się, powstać, roba / rzeozy pl., sprzęty pl. róbbia / hołota /, plugastwo n, wszetecznica /.

Roberto m Robert m. robustézza (-stecca) / siła /, moc /, krzepkość /. robusto silny, mocny, krzepki, rocàggine (-dżine) / chrypka f. rocca (rokka) l. / twierdza /, warownia /, zamek m; cristallo di ~ kryształ m górski; 2. / kądzi*4 /.

Toccata/ wełna / lub przędziwo n na kądzieli

rocchétto (rokket-) to cewka / do zwijania nici. ròcchio (-kjo) to kloc m drzewa; kiełbasa /.

roccia (-czja) /^kała /, opoka f. roccióso skalisty.

TOCCO i rokko) m wieża / w szachach.

roco (-ko) ochrypły.

Ródano w Rodan m. ródere a gryźć, przygryźć, toczyć ; mi rode gryzie mnie; ~ si r gryźć się.

Rodi / Rodus to. rododéntro to rododendron w. Rodolfo to Rudolf to. rodomontàta/ samochwalstwo n, junactwo n.

rodomónte m samochwał to, junak to; fare il~przechwalać się, junaczyć.

rodomontésco (-sko) chełpliwy, przechwalający się. rogare a spisać akt m. rògito (-dżi-) m akt m notaryal-ny; upoważnienie n notaryalne. rogna (ronnja) / świerzb to. rognóne m nerka /. rognóso świerzbowaty, parszywy, rogol. m jeżyna /, krzak to ciernisty; 2. to stos m.

Roma / Rzym m. romanésco (-sko) rzymski, romanista m romanista m. romàno TO rzymski ; Rzymianin to. romanticismo (-czismo) to romantyka /.

romàntico (-ko) romantyczny ; romantyk m.

romanza (-ca) / romanca, romanzésco (-cesko) romansowy, romanzière (-cjere) m powieścio-pisarz to.

romanzo (-co) to romans to, powieść /.

rombare n sztimieć, huczeć, rombo 1. to brzęczenie n, huk m, szum w; 2. to czworokąt to (romb), raut to. rombòide to romboid to.

romèo to pielgrzym to. romitàggio (-dżjo) to życie pustelnicze.

romito odosobniony, samotny, romitòrio to pustelnia /. rompere a i n łamać, złamać; = lacerare podrzeć, rozerwać : ~ la con qualcuno z kimś zerwać ; si ~ la testa/$r. głową sobie łamać.

rompicàpo (-ka-) to rzecz f trudna, mozolna, troska /, łamanie n sobie głowy, rompicollo (-kol-) w niebezpieczny człowiek w, urwipołeć m ; a - na łeb, na szyję, rompighiàccio (-gjaczjo) m łamacz m lodu.

rompiménto; ~ di capo łamanie n sobie głowy, zawracanie n głowy; - di scàtole przeszkadzanie n, niepokój m. rompiscatole (-ska-), rompisti-vàli (-wa-) w, ino. wichrzyciel to, hałabnrda m.

ronca (-ka) / nóż m ogrodniczy, roncare a wyrywać chwast, ronco (-ko) m ulica / bez końca, róncola / nóż to zakrzywiony, roncolàta / cięcie n nożem ogrodniczym.

róncolo m nóż to do obcinania latorośli.

róndine / jaskółka /; code di ~ frak m, ogon m jaskółczy, rondò to, ine. rondel w. rondóne m jerzyk m. ronfàre, ronfiare n chrapać, ronzare (-ca-) u brzęczeć,szumieć, szmer wydawać, ronzino (-ci-) m podjezdek to. ronzio >to brzęczenie n. ròrido mokry ^ wilgotny.

Rosa / Róża /. rosa / róża /. rosàio m krzak m róży. rosàrio to różaniec to. rosato różany, różowy, ròsbiffe w rosbif to. ròseo różowy.

roséto tn miejsce n zasadzone różami.

rosi p, r roso p, p od ródere, rosicare, rosicchiare (-sikkja-) a przegryźć, toczyć, obgryzać, rosicatura / ogryzienie n, zienie n, obgryzione miejsce n. rosignuólo (-sinnjo-) m słowik to. rosmarino m rozmaryn m rosolàccio (-czjo) m mak m polny, rosolare a przyrumienić, przypiekać.

rosolia / odi a f. rosòlio m likier to, wódka / z cukrem.

rosone to róża /, rozeta /. rospo m ropucha /. rossastro czerwonawy, rosseggiante (-dżjan-) czerwonawy.

rosseggiare n czerwienić się. rossétto to czerwona barwiczka/. rossézza (-secca) / czerwoność/, rossiccio f-czjo) czerwonawy.

d'uovo

an-

zni-

[trząsać.

gry-

TOSSO czerwony; ~ żółtko n jaja. rossóre m czerwoność/, rosticceria (-cze-) / sklep m gdzie sprzedają pieczone lub smażone mięso.

rosticcière m właściciel m takiego sklepu, rostrato dzióbiasty. rostro m dziób m okrętu, rota v. mota.

rotàbile utorowany, ujeżdżony, rotàia / kolej /, wozu, szyny pl. rotare ain obracać, kręcić do koła; kręcić się.

rotatòrio kręcący, obracający, rotazióne (-dzjone) / obrót to. rotèlla / kółko n, krążek to, rzepka / w kolanie, rotolare a zwijać; ~ le scale ze schodów spaść ; ~ si r toczyć się. ròtolo to walec to, zwój to; dare, mandare, a ròtoli szczyć, podupaść, rotolóne, rotolóni avv. tocząc się, kręcąc się.

rotónda / rotunda f. rotondàre a zaokrąglić, rotondeggiante (-dżjan-) okra-

gławy.    .

rotondeggiare a okrągławym być.

rotondità / okrągłość /. rotóndo okrągły, rotta / przerwanie n, grobli; klęska /; méttere in ~ zwyciężyć nieprzyjaciół, rottame m ułamki pi., okruchy pi., szczątki pi. ; rottami pi szczątki pi.

rotto 1. p, p od rompere; 2. aqg. : ~ ad un vizio oddany występkom, występny; 3. to, pi. i rotti ułamki pi. rottura / złamanie n, przerwanie n.

rovèllo (-wel-) m gniew mt iłość/. rovènte żarzący, rozżarzony, ròvere, róvero m dąb m. rovesciaménto (-weszja-) m upadek to, runięcie n. rovesciare a wywrócić, przewrócić, obalić; = versare wylać, rovèscio (-weszjo) m odwrotna strona /; = oppósto przeciwieństwo n, strona/przeciwna; a ~ ; alla rovèscia na wywrót, w tył ; prèndere a ~ Źle zrozumieć.

rovescióne m uderzenie n na odlew ; rovescióni avv. na wznak, z tyłu.

rovéto (-we-) m krzak to ciernisty, jeżyna /.

rovina / zwalenie się n, zguba/, ruina/; andare, mandare, in~ zniszczyć, do upadku przyprowadzić.

rovinare a i n zniszczyć, zwalić, zrujnować.

rovinio to zwalenie n się, obalenie n się, trzask to. rovinóso zgubny, rovistare « przewracać, prze-rovistatóre m przeszukiwacz to, przetrząsający.

niena-

rn

rovo (-wo) m krzak w jerzyny. rozza (-rocca) / szkapa /, wywloką /

rozzezza (roccecca) / dzikość /, prostactwo », nieokrzesaność/. rozzo surowy, dziki, nieokrzesany; = grossolano grubijanin to, prostak to.

ruba: andare a ~ łatwo sprzedać, prędko sprzedać; méttere a ~ łupić, rabować, rubacchiare (-bakkja-) a zwędzić^ kraść.

rubare a kraść, łupić, ruberia / kradzież /, złodziejstwo n.

rubicóndo (-kon-) czerwony, rubinétto m kurek w. rubino to rubin m. rubizzo (-bieco) czerstwy, jędrny, rublo to rubel m. rubrica (-ka) / rubryka /. rude szorstki, surowy, rùderi TO, pl. szczątki pl., gruzy pl. rudimentale szczątkowy, początkowy.

rudiménti mt pl. pierwsze zasady pl.

ruffa f bijatyka /. ruffianésimo to stręczenie », raj-furstwo ».

ruffiano m stręczyciel to, raj fur m. ruga / zmarszczka f. rùggine (-dźi-) / rdza /, w iść f, zawziętość /. rugginóso rdzawy, zardzewiały, ruggire (io rudżisko) » ryczeć, ruggito .to ryk vi. rugiada (-dżja-) f rosa /. rugiadóso zroszony.

góso zmarszczony, ruma v. rovina, ruitare a i w toczyć, zwijać, milo to walec m, kręgiel tn, gra / w kręgle; ~ dèi tamburo uderzanie w tambur; fare ai rulli grać w kręgle.

Ruménta / Rumunia /. ruméno / rumuński ; Rumun m. rnminànte przeżuwający, ruminare « przeżuwać, rumóre w hałas to, szmer m. rumoreggiare (-dżjare) n szumieć, szeleścić, hałasować, rumoróso hałaśliwy, molo «1 spis to, lista / imienna, ruota / koło w ; fare la ~ krążyć, szybować po powietrzu w kółko, rupe / skała /. rurale wiejski.

ruscèllo (-szel-) m strumień m. russare w chrapać.

Rùssia / Rosy a /. russo m rosyjski; Rosyanin m; le montagne russe /, pl. rodzaj karusela.

rustichézza (-kecca), rusticità (-ozi-) f wiejskość/, szorstkość /, rubaszność /.

rustico (-ko) wiejski; rubaszny, nieokrzesany; casa alla rustica f dom chłopski, rusticóne >a grubijanin,prostak m. ruta f ruta /.

ruttare n i a odbijać się, mieć czkawkę; wyżygać. rutto to czkawka /, odbijanie n. ruvidézza (-widecca) / nieokrzesanie n, prostactwo n. rùvido szorstki ; nieokrzesany, gburowaty.

ruzzàre (rucca-) n żartować, gzić ■ię, igrać.

ruzzo m gzienie n, igraszka /, swawola /.

ruzzola (rucco-) / bąk to, fryga, /, ciskawka /.

ruzzolare a i n toczyć eię, kręcić się.

ruzzolóne to nagłe upadnięcie n. ruzzolóni avv. tocząc się.

S.

sakramentalny,

sa pr. od sapere, sàbato m sobota /. sabàudo sabaudzki, sàbbia / piasek m.

Sabbióne m grunt m piaszozysty. sabbióso piaszczysty, sacca (sakka) / torba /. saccarina / sacharyna /. saccata / pełna torba, wypchana torba.    [mądrzały,

saccènte (-czen-) mądry, prze-saccheggiàre (sekkedżjare) a łupić, rabować, pustoszyć, sacchéggio (-dżjo) tn łupież /, rabunek tn.

sacchétto m worek m (na pieniądze)

sacco (sakko) m worek m ; méttere a ~ rabować, łupić; vuotare 11 ~fig. należycie wypróżnić, saccòccia(-czja)/kieszeń, torba/, saccóne m siennik m. sacerdotale (-czer-) kapłański, sacerdòte m ksiądz to, kapłan m; sommo ~ papież, naj wyższy kapłan.

sacerdotéssa / kapłanka /. sacerdòzio (-cjo) m kapłaństwo n. sacramentale uroczysty, sacraménto to sakrament tn; = giuraménto przysięga /; i sacraménti pl. ostatnie sa-kramenta pl. sacrare v. consacrare, sacràrio to prezbyteryum n, sacrato m miejsce n poświecone, sacrificare (-karę) a poświęcić, uczynić z czego ofiarę, sacrificatóre tn ofiarnik to kapłan odprawiający ofiarę, sarrificio (-czjo), sacrifizio (-cjo) tn ofiara /.

sacrilègio (-dżjo) m świętokradztwo n.

sacrilego świętokradzki, świętokradca tn.

sacro święty.

sacrosanto święty, nienaruszony, nietykalny.

saétta / strzała /; = lampo błyskawica /; saette! do pioruna! do djabła! saettare a puszczać, miotać strzały, ciskać; ~ qualcuno con uno sguardo rzucić na kogo straszne spojrzenie, sagace (-cze) bystry, roztrppny. sagàcia, sagacità (-czl-0 f bystrość /, przenikliwość / umysłu.

saggézza (-dżecca) f mądrość /. saggiare a próbować, saggina (-dżi-) / gryka /, hre-czka /, tatarka /. sàggio (V. sàvio) mądry, sagittàrio (-dżit-) to strzelec to, (dziewiąty znak Zodyaku). sàgoma / cięcie w, forma /, wagomiar to.

sagra, sacra / poświęcenie n kościoła.

sagràre o poświęcić, p-zeklinać. sagràto to miejsce poświęcenia, przekleństwo n. sagrestano tn zakrystyan tn. sagrestia, sacristia/zakrystya/. sàio to kaftan to, kuta /. sala / sala /, izba /. salacca (-lakka)/ rodzaj śledzia, salace (-cze) lubieżny, salame w mięso n solone, salami n.

salamécco (-mekko) to ukłon, kompliment tn. salamòia / słony sos m. salare a solić.

salariare « zapłacić, płacić za płacę, służbę.

alano to zapłata /, pensya /. salassare « puścić krew. salasso m puszczenie n krwi. salato solony, słony; carne salata / mięso m solone.

saldo w,

salmàstro słony, salmeggiàre (-dżjare) n psalmo wać, śpiewać psalmy, salmeria / bagaże jpl., wozy pZ., pociągi pZ.

salmista to psalmista m. salmo to psalm w. salmodiàre n psalmować, śpiewać psalmy, salmóne m łosoś to. salnitro to saletra /.

Salomóne TO Salomon to.

salóne TO salon m.

salòtto m salonik TO, mały salon w.

salutare 1. zdrowy, zbawienny.

2. a pozdrowić, witać, przywitać, salùte / zdrowie n, całość /, bezpieczeństwo «; = salve

saloéto (-oze-) to wierzbina /, krzaki wierzbowe pl.

Sàlcio (-czjo) m wierzba /. salda/krochmal m rozpuszczony, saldàre a lutować, rachunki wyrównać.

saldatóio to żelazko n do lutowania.

saldatura / lutowanie n. saldézza (-decca) / moc /, tę-gość /, Białość /. saldo stały, poważny, zapłata /. sale to sól /. algćmrna (-dżem-) m sól / kamienna.

salgęo pr. od salire, sàlice (-cze) to wierzba/; ~ piangènte wierzba / płacząca, salici làto (-czi-) rn salicyl to. saliènte wyskakujący, wystający, salièra / solniczka /. salina / salina /, warzelnia / soli.

salino słony.

salire n i a iść pod górę, wstąpić, wzbić się, podnieść się. Salisburgo / Salcburg to. saliscéndi (-szen-) m klamka /. salita / ścieżka / pod górę, wstępowanie n na górę; = altura wzniesienie n. saliva (-wa) / ślina /. salivàre n ślinić się, wydzielać ślinę.

salma* / zwłoki pl.

salpàre n podnieść kotwicy salsa / sos m.

salsamentàrio m handlarz m delikatesów.

salsapariglia (-rillja) / salsa-pary Ila /.

salsèdine / bIodość /. salsiccia (-czja; J kiełbasa /. salsicciàto m kiełbaśnik m. salsicciòtto m kiełbaska /. salsièra / sosierka /. salso słony»

saltamartino m śmieszna, nie-pocieszna figurka /, wierci-pieta /.

saltare a i n skakać, skoczyć, przeskoczyć; fig.: ~ in capo przyjść na myśl, przyjść do głowy.

altatóre m skoczek m. saltellàre, salticchiare (-tikkja-) n skakać, podskakiwać, hasać, saltellóni avv. w susach, w wielkich podskokach hasać, salterèllo to podskok to, żabka / (szmermel »' ).

saltéro, saltèrio m psałterz to. saltimbànco (-ko) to linoskoczek m.

salto m skok m. salubre zdrowy, salubrità / zdrowotność /, zba-wienność /.

salumàio sprzedający wędliny, salumi m, pl. wędliny pl.

zza

(-wecca) / ratunek to; alla Sna salute! na zdrowie! salutévole, salutifero przynoszący zdrowie, zdrowy, saluto m pozdrowienie, powitanie u.

salva (-wa) / salwa /. salvàbile dający się uratować, salvacondótto (-kon-) m glejt m. salvadanàio, -ro, m skarbonka / na pieniądze.

san

/; =

salvagènte (-wadżen-) inv. pas m ratunkowy, kółko m ratunkowe przy pływaniu, salvaguardare a ochraniać, salvaguàrdia / opieka/, bezpieczeństwo n, obrona /. salvaménto (-wa-) ni ratunek m, uratowanie n; condurre a ~ uratować, zabezpieczyć; giungere a ~ szczęśliwie przybyć, salvare a ocalić, uratować, salvatàggio (-dżjo) m ratunek m, ocalenie n, ratowanie w; tela di — płótno n do skakania z pięter.

salvatìc.... v. selvatic.... salvatóre m zbawca w. Salvatóre m Zbawiciel -m. Salvazióne (-dzjone) / ocalenie n, zbawienie n.

salvézza (-wecca) / ocalenie n, uratowanie n.

Sàlvia .(-wia) / szałwia /. salviétta / serweta /.

Sąlvo (-wo) 1. ocalony cały, bezpieczny; 2. avv. prócz, wyjąwszy; ~ Che chyba; 3. in ~ ocalony, ochroniony. Samaritano m Samarytanin m. sambuco ( ko) m bez m. san = santo, sanàbile uleczalny, sanabilità / uleczalność /. sanare a i w uzdrowić, wyleczyć. Sanatòrio m sanatorium n, dom m zdrowia, lecznica /. sancire (io sanczisko) a uchwalić, postanowić

Sàndalo m sandał m, drzewo n sandałowe.

sàngue m krew/; cavallo puro ~ koń m czystej krwi ; far ~ krwawić; andare a — przypadać do smaku, podobać się. sanguigno (-nnjo) czerwonó-krwisty.

saligli i «àccio (-czjo) m kiszka / krwawa

sanguinare n i a krwawić, sanguinàrio krwiożerczy.

sanguinóso krwawy.

gnisuga / pijawka f. sanità / zdrowie n ; officio di ~ urząd m zdrowia, sanitàrio sanitarny, tyczący się zdrowia.

sanno pr. od sapóre, sano zdrów, zdrowy; = intéro cały; ~ e salvo zdrów i cały. sanrocchino (-rokki-), sarrocchino in suknia /„pielgrzymia, sanscrite m sanskryt m. Sansóne m Samson m. santabàrbara / prochownia / na okręcie.

santeréllo m świętoszek w. santificare (-karę) a święcić, poświęcać, uświęcać, santificazióne ‘(-dzj°ne) / Poświęcenie w, ogłoszenie « za świętego.

santino m obrazek m święty. Santissimo Przenajświętszy Sakrament m.

santità : Sua — / świętość /, Świątobliwość / (tytuł papieża), santo święty; acqua santa / woda / święcona, santòcchio (-tokkjo)mpobożniś w. Salitolo m ojciec m chrzestny, santonina / santonina /. santuàrio m świątynia /, kościół m odpustowy.

sanzionare a potwierdzić, eank-

cyonować.

sanzióne (-dzjone) / potwierdzenie n.

sapóre a i w wiedzieć, umieć;

= conóscere umieć, znać. sapiènte uczony, mądry, sapiènza (-ca) / mądiość dottrina uczoność /. saponàceo (-czeo), saponóso mydlasty.

saponàio m mydlarz m. saponata / mydliny pi ; dare una — a namydlić, saponeria / mydlamia /. saponétta / kawałek m mydła. Sapon ióra / miseczk a/ na mydło.

/.

nasyca-

sapóre m smak m. saporire (io saporisko), sapo-rare o kosztować, przyprawiać potrawy.

saporito smaczny, sappia imper.,pr.i cong.od sapere. Saputa: a mia ~ za moją wiedzą, saputèllo wécibski. saputo przemądry, saracèno (-cze-), saranno (-czi-) saraceński; gran ~ m kukurydza saracinésca (-ska) / krata / do spuszczania w bramie twierdzy, sarcasmo (-ka-) m sarkazm m, naigrawanie n.

sarcàstico (-ko) sarkastyczny, sarchiare (-kja-) a plewić, sarchiatura / pielenie n sàrchio (-kjo) m motyka / do pielenia.

sarcòfago (-ko-) m sarkofag m, grobowieo m. sarcòma m miesak m.

Sardegna (-dennja) / Sardynia/. sardèlla, sardina / sardel m, sardynka /. sardo sardynski. sardònico (-ko) sardoniczny, sarménto, serménto m chróst m. sarò fut. od èssere, sarta / krawcowa /. sartiame m liny pi. okrętu, sarto m krawiec m. sartoria / zakład m krawiecki, sassàia / tama / kamienna, sassainóla / grad m kamieni, sassata / uderzenie n kamieniem; tiràre una ~ cisnąć, nucić kamień.

sasso m kamień m ; restar di ~ skamienieć, zesztywnieć, sàssone mi/ saski ; Sas m. Sassonia / Saksonia /. sassóso kamienisty.

Sàtana, Satanasso m szatan m. satànico (-ko) szatański, dya-belski.

satèllite m trabant m, towarzysz m. sàtira / satyra j.

satirésco (-sko) satyryczny, satirico (-ko) m satyryk m. sàtiro m satyr m. satollare a nasycić, satóllo nasycony, saturare a nasycić (chem.). saturazióne (-dzjone) / nasycanie n, zobojętnienie n. saturnale : le feste saturnali pi.

baturnalia pi.

Saturno m Saturn m. sàturo nasycony, sàuro kasztanowaty (o konin), saviézza (-wiecca) / mądrość /, roztropność /.

Sàvio mądry.

Savoia / Sabaudya /. savoiardo m sabaudzki; Sabaud-czyk m.

saziabile (sacja-) dający się na-sycić.

saziare a nasycić ; non saziarsi mai di .. (faf.) nigdy nie być zmęczonym, aby. sazietà (-cje-) / sytość /; a - a* do sytości, aż do uprzykrzenia, saziévole (-wo-) sytny, jacy.

Sàzio (-ciò) sytny. sbaccellare (-czel-) a łuskać. Sbaciucchiare (-czjukkja-) a wycałować.

sbadatàggine (-dżine)/nieuwaga /, roztargnienie n. Sbadatouieuwaźny roztargniony, sbadigliare (-dillja-) n ziewać, sbadiglio m ziewanie n. Sbagliare n i a mylić się, omylić się, pomylić się; strada zmylić drogę; ~ pàgina otworzyć fałszywą stronę.

Sbàglio m omyłka /, błąd m, myłka /; per ~ przez przeoczenie. przez nieuwagę, sbalestrare a rzucać pociski, sballare rt rozpakować; pleść niestworzone rzeczy, sballonata/fanfaronada/, blaga /, bałamuctwo n.

Sballóne m blagier m, bałamut m.

sballottare a wywijać, obracać. Sbalordiménto m odurzenie n, oszołomienie n, zdumienie «. sbalordire (io sbalordisko) ni a odurzyć, oszołomić. Sbalorditàggine (-dżine) / bez-rozum to, zamieszanie n, ogłupienie n.

sbalordito ogłupiały, oszołomiony.

Sbalzare (-care) a i n włóczyć się, zrzucić, cisnąć.

Sbalzellóni avv. w podskokach, sbalzo (-co) m skok to, podskok to. Sbancare (-karę) a bank to, rozbić ; ~ qualcuno komuś odebrać pieniądze, od kogoś wszystkie pieniądze wygrać. Sbanchettare (-ket-) n ucztować, biesiadować.

sbandaménto to rozprószenie n, rozrywka / roztargnienie n. sbandare a rozprószyć. Sbaragliare (-rallja-) a rozpędzić, rozprószyć, rozbić. Sbaràglio w rozbicie n. Sbarazzare (-racca-) a uprzątnąć ;

~ si r wywiązać się z czego, sbarazzino m łotr w, oszust to. «sbarbare a wyrwać z korzeniem, wykorzenić; ~ si r golić się. sbarbatèllo m młokos m, żółtodziób TO.

Sbarbato m bez brody, bez zarostu, młokos to. chłystek m. sbarbicàre (-karę) a wyrwać z korzeniem, wykorzenić, sbarcare ain wylądować ; ~ la vita; ~il Innàrio przerzynać się. Sbarcatóio w miejsce n do wylądowania.

Sbarco (-ko) m wylądowanie n. sbardellàre « ujeżdżać.

Sbarra / rogatka/, tama/, przeszkoda /? sbarre pl. żerdź /, pręt m metalowy, sbarraménto m zamknięcie n. Sbarrare a zamknąć, zatarasować; «-gli occhi wytrzeBZcayć oczy.

zbity.

v. beffa.

to pijak to, biesi a-

sbassàre a zniżyć, poniżyć, upo

dlić.

sbatacchiàre (-takkja-) a uderzać, zgruchotać. sbàttere a bić, kołatać, stukać; ~ le ali bić skrzydłami; piedi tupnąć nogami, sbattezzàre (-tecca-) a przechrzcie.

sbattuto przerażony, pomieszany, [kować.

simulare a wypakować, rozpa-sbavàre (-wa-) a ślinić, pienić się. sbavatura / ślina /, piana / toczącą się z ust lub pyska zwie-

JZÌ*-

sbeffa

sbellicàrsiridalle risapękaćze

śmiechu.

sbendàre a zdjąć opaskę, rozwiązać, odwiązać, sbèrcia (-czja) / partacz m. sberléffe, -o, m kresa/, szrama/; = smòrfia/przedrzeźnianie n, grymas m.

sberrettata / pozdrowienie n (przez zdjęcie czapki); fare una ~ zrobić nizki ukłon, sbevazzare (-wacca-) n pić, upijać się. sbevazzatóre dnik m.

sbiadire (io sbiadisko) n pełzpąć. sbiadito spełznięty, wybladły. sbiancare (-karę) n bladym się stać, blednąć.

sbièco (-ko) krzywy, ukośny, skośny.

Sbigottiménto to przestrach to, trwoga /, przerażenie n. Sbigottire (io sbigottisko) ain zatrważać, przestraszyć, przerazić.

sbilanciare (-czja-) o ~ si r wyprowadzić z równowagi, naruszyć równowagę, sbilanciato: èssere - znajdować się w nieuregulowanych stosunkach majątkowych; nie | mieć pieniędzy.

sbilàncio (-czjo) to niestosunek i sbracciarsi (-czjar-) r rękawy m, deficyt to.    założyć;    ~    a.... (in/)    usiło-

sbilénco (-ko)    krzywy,    ukośny, j    wać czego    dokazać,    rozbijać

koślawy.    się o co.

sbirciare a mrugać, łypać oczami, sbraitare n hałasować, sbirciata: dare una ~ ukrad- sbramarsi r zaspokoić swoją kiem spoglądać.    żądzę, chuć.

sbirraglia (-rallja) / zgraja / sbranare « rozedrzeć, roztargać, zbirów.    rozszarpać,

sbirro to zbir to, siepacz m. sbrancare (-karę) o odłączyć, Sbizzarrire (io    sbiccarrisko)    a    oddzielić    od    trzody,

wypędzić komu fochy, grymasy ; sbrandellare a rozedrzeć,podrzeć. ~ si r wy8zumieć, wyszaleć. sbrattare a i u wypróżnić, wy-sboccàre ^sbokka-) a i w ucho-    przątnąć.

dzić, wpadać ; utrącić szyjkę sbravazzare (-wacca-) n chełpić butelki.    się, junaczyć.

sboccato twardy w pysku (o ko- sbravazzata / chełpienie 8ię n, niu); plugawy, wszeteczny.    przesada /, junactwo n.

sboccatura / odlanie n, przela- sbravazzóne to, fig. junak to, nie n.    zawadyak to.

sbocciare (-czjare) » rozkwitnąć, sbrèndoli to, pl. gałgany pi.

rozwinąć.    sbriciolare (-czjo-) « tłuc, po-

Sbóccio to wyruszenie w, gwał-    tłuc, pokruszyć.

towne otwarcie n, przedarcie n. sbriciolatura / pokruszenie n, sbocco (sbokko) m ujście w rzeki;    podrobienie n.

~ di sàngue krwotok to.    sbrigaménto to odprawienie n,

Sbocconcellare (sbokkonczel-) a    załatwienie n.

przegryzać, kruszyć, drobić. sbrigare a załatwić, odprawić; sbocconcellatura / odrobina /,    ~ si r spieszyć, się, pospieszyć

kruszyna /.    się;--di qualcuno od kogoś

sbuffo to szturchaniec tn, puf to. się odczepić, kogoś się pozbyć, sbollire (io sbóllisko) n wyszu- sbrigativo (-wo) prędki, spieszny, mieć, przepalić.    przyspieszający,

sbòrnia f szał m, pijaństwo n. sbrigliare (sbrillja-) a rozkieł-sborniàto upity, oszołomiony,    znąć.

sborsare a zapłacić.    sbrigliata / zrywanie n konia

sborso to wypłata /, wydatek'to.    uzdą.    [zdany,

sboscare (-ska-) a wycinać drze- sbrigliàto rozkiełznany ; wyu-wo, las.    sbrodolare n zawalać,

sbottonare a rozpiąć guziki. sbrodolóne m zabazgrany, aa-sbozzare (sbocca-) a ociosać, walany.

okrzesać, z grubego obrobić. sbrogliare (sbrollja-) a rozplątać, Sbozzatóre TO robotnik m, obra- wyjaśnić; ~ si r wywijać się, biający z grubego.    wywikłać    się.

sbozzatura / ociosanie », obro- sbronciàre (-czja-) n dąsać się.

bienie » z grubego.    sbruffare a opryskać, pryskać,

sbozzo (sbocco) to zarys to, plan sbucare (-ka-) a i w wychodzić to, projekt m.    z dziury,

sbozzolare n zbierać kokony sbucciare (-czja-) a łuskać, obłu-jedwabników^    pać, zdjąć    skórę, łupinę.

22

I.-P.

sea

shudeH&re a wypatroszyć, Sbuffàre n i a parskać, sapać. Sbuffo m parskanie n, sapanie n. sbugiardare (-dijar-) a przekonać o kłamstwie.

Sburrare a śmietankę zebrać. Sbuzzàre (sbucca-) a wyjąć,brzuch komu rozpruć, scàbbia / świerzb m. scabbióso świerzbowaty. SCabrézza (skabrecca) / szorstkość /, chropowatość /. scabro szorstki, chropowaty, scabrosità / szorstkość /, nierówność /.

scabróso szorstki; nierówny, scacchièra / scacchière <(skak-kjere) to szachownica /. scacchista to szachista m. SCÀcciamósehe m, inv. ogania-czka / od much. scacciapensièri to rozrywka /. scacciare (-czjare) a wypędzić, wygrnać.

scacciata / wypędzenie n, wygnanie n.

scaccino (-czino) kościelny m. scacchi to, pl. szachy pl., gra / w szachy.

Scacco (skakko) m pole n. szachownicy; — matto szach-mat; giocatóre di scacchi grający w szachy.    [cy się.

scadènte nadchodzący, zbliźają-scadénza (-ca) / upłynięcie n, płatność /; a breve ~ na krótki termin; cambiale in ~ wekBel m płatny.

scadére n podupaść; upłynąć, być płatnym.

Scaduto zapadły, płatny, scafandro TO ubranie n nurka, scaffale m szafa /. otwarta z pólkami na książki, scafo (skafo) m kadłub w* okrętu, scagionare (-dźjo-) a usprawiedliwić.

Scàglia (skalija) / łuska /; = Schéggia (skećlżja) / odłamek tn, trzaska /.

gcagliàre a ciskać, rzucać, miotać; zepchnąć okręt a mielizny; - si r rzucić się, ciskać się.

scaglióne (skalone) tn schód m, stopień to.

scaglióso łuskowaty. scaglinola / kanarkowa trawa/, scagnòzzo (skannjocco) to ksiądz m bez zajęcia.

scala / schody pl., drabina/, po-działka /.

scalare a wieść po drabinie, scalàta / wejście n; dare la -a.... v. scalare, scaleàre (-ka-) a krajać, scalciare (-czja-) n wierzgać, kopnąć.

lcinàre a odetrzeć tynk mura ; ~ si r odpadać (o tynku), scalcinato przepadły, scalcinatura / odtrącenie n tynku, odpadnięcie n tynku, scaldaletto TO przyrząd m do rozgrzewania pościeli w łóżku, scaldapànche (-ke) m próżniak m. scaldapiàtti to ogrzewacz to talerzy i półmisków, scaldapièdi m ogrzewacz m do nóg.

scaldare a grzać, rozgrzać, scaldàta / ogrzewanie n; dare una ~ ogrzewać, scaldatóre to ogrzewacz m, palacz m.

scaldavivànde (-wiwan-) m, im. naczynie n z żarem do ogrzewania potraw.

scaldino to naczynie do ogrzewania Tąk.

scalèa / schody pl. nie przykryte dachem np. przed kośoiołem lub jakimś budynkiem, scalèno różnoboczny. scalèo to drabina / stojąca, scalfire (io skalfìsko) a zadrasnąć, zadrapać skórę, scalfittura / zadraśnięcie n. scalinata / szerokie schody pl. scalino m stopień to.

skargi pl., żale pl. (-trecca) / przebi

a prze-

BCafmÀnA / oziębienie », przeziębienie n.

scalmanarsi r przeziębić się. Scalo m miejsce n wyładowania, scalóne m schody pi. nie przykryte dachem, scalpellare a wydłótować. scalpellatura / wydłótowanie ». scalpellino m kamieniarz m. scalpèllo m dłóto n. scalpicciare (-czjare) a grzebać, zgarniać.

scalpiccio (-ozio) to zgarnianie n, grzebanie ».

scalpitare n tąpać, zdeptać, podeptać.

scalpitio m tupanie n, tętent m. scalpóre m scaltrézza głość f.

scaltrire (io skaltrisko) biegłym robić, być ; — si r stać się przebiegłym.

scaltrito, scaltro przebiegły, szozwany, kuty na cztery nogi. scalzacane (skalcakane) m gałgan m, kapcan m.

scalzare a zdjąć buty i pończochy, rozzuć się. scalzo (-co) bosy. scambiare a zamienić, pomieniać się na co.

Scambiévole (-wo-) wzajemny, obopólny.

scambievolézza (-lecca)/wzajemność /, obopólność /. scàmbio m zamiana /, wymiana /; ~ dl.... zamiast; libero ~ wolny handel m. scamiciarsi (-czjarsi) r rozebrać się aż do koszuli, scamiciato bez koszuli, scamosciare (-szjare) a na biało, na zamsz garbować, scampafórche. (-ke) tn, inv. stryczek m.

scampagnata (-pannja-) / wycieczka / na wieś. scampanare « dzwonić w wiele

dzwonów.

scampanàta f dzwonienie »

w wiele dzwonów; kocia muzyka /.

scampanellare n silnie dzwonić, scampanellata / silne dzwonienie ».

scampanellio m dłuższy czas trwające dzwonienie ». scampanio m dłuższy czas trwające dzwonienie » w wiele dzwonów.

scampare a i w ocalić, uratować, ochronić; scamparla, ~ bella szczęśliwie ujść, wymknąć się. scampo m ocalenie », ratunek m, wybawienie ».

scampolo m skrawek m, okrawek w, reszta /. scanalàre a wyżłobić, scanalatura / wyżłobienie ». scancellare (-czel-) a wymazać, wykreślić.

scandagliare (-dallja-) a zgłębiać, dociekać ; mierzyć głębokość, scandàglio m ołowianka /, sonda /.

scandalizzare (-licea-) a zgorszyć się; ~ s! r zgorszyć się. scandalizzato zgorszony, scàndalo m zgorszenie ». scandalóso gorszący, scandćlla / oczy pi. od tłuszczu pływające po wodzie lub zupie, scàndere, scandire a skandować wiersze.

Scandinavia (-wia) / Skandynawia /.

scannafòsso m kanał m, rów m odprowadzający.

scannare a zarznąć, poderżnąć

gardło.

scannato: pòvero ~ m biedny, żebraczy.

scannatóre m zarzjnający. scannellare a żłobkować, zwijać, zdejmować, scanno m ławka /. scansafatiche (-ke) m, tnv. leniu-szek w.

scansdre a unikać, usunąć ; — si r ustąpić się na bok, uchylić się na bok.

scansia / półka /, szafa / na książki.

scanso : a ~ di qualche cosa

dla uniknienia.

scantonare a i w odłamać róg, otłiic, utrącić rogi; ~ qualcuno omijać, unikać kogo. scantucciare (-czja-) a brzegi obcinać.

scapaccióne (-czjo-) m uderzenie w głowę.

scapatàggine (-dżi-)/płochość/, nieroztropność /. scapato bezgłowy, nierozumny, scapecchiare (-pekkja-) a czesać len ze zgrzebią.

scapestrato rozuzdany, rozwiozły, rozpustny.

scapezzare (-pecca-) a obcinać wierzchołki drzew, gałęzie, scapigliare (-pilljà-) a rozczochrać włosy.

scapigliato rozczochrany ; rozwiozły, rozpustny, scapitare n stracić, scàpito w strata/; a~na stratę, scàpola / łopatka /. scapolare m szkaplerz m. scàpolo nieżonaty, wolny, scappare n umknąć, uciec, wymknąć się; lasciarsi - l’occa-Sióne dać sobie sposobność wydrzeć, lub sposobność ominąć; mi scappa la paziènza mnie juź zrywa się, lub ustaje cierpliwość.

scappata / ucieczka /, wybryk m młodości.

scappatóia / wybieg to, wymówka /.

scappellarsi r zdjąć kapelusz, scappellata / uchylenie n, kapelusza, pozdrowienie n; fare una grande ~ głęboko, nizko ukłonić się.

scappellottare a w głowę ude-

twj6 ręką.

scappellòtto to uderzenie w głowę, scappùccio (-czjo) m potknięcie

się n.

scapricdre, scapricciàre o wypędzić komu kaprysy; ~ gi r wyszumieć, wyszaleć. scarabattolo m szafka/oszklona, scarabeo to chrząszcz to. scarabocchiare ( bokkja-) a gry-zmolić, bazgrać.

scarabòcchio (-kjo) m plama /, bazgranina /.

scarafàggio (-dźjo) m żuk to, krówka /.

scaramanzia (-eia) / czary pl. scaramùccia (-czja) / utarczka /. scaraventare a ciskać, rzucać;

~ Si r rzucić się. scarcerare (skarcze-) a wypuścić z więzienia.

scarcerazióne (-dzjo-) / wypuszczenie n z więzienia, scardassare a czesać wełnę, scardasso to zgrzebło w, grem-pel to.

scardine to, scàrdova/leszcz to, płotka /.

scàrica (-ka) / wyładowanie «, wystrzał to.

scaricabarili to: fare a — wzajemnie się obciążyć, scaricare a wyładować ; wystrzelić; zdjąć ciężar ze siebie; - qualche còsa addòsso a qualcuno na kogoś coś zepchnąć; ~ si r uwolnić się od jakiegoś ciężaru, scaricatóio to miejsce n wyładowania; odpływ to, ściek to. scaricatóre to wyładowujący, scaricatùra / wyładowanie ». scàrico (-ko) wyładowany; próżny, wolny; capo~ml. wesoły jegomość *n; 2. wyładowanie w, zdjęcie n ciężaru, scarificare a nacinać skórę, scarificazione (-kadzjo-)/naoię-cie n skóry przed postawieniem baniek ciętych, scarlattina / szkarlatyna /.

zrzu-

plwocinę.

chnąć.

SCarl&tto szkarłatny, scarmigliare (-millja-) a rozczo-ohra<5, potargać, scarnare a odcinać mięso, scarnatóio »n nóż m do odcinania mięsa.

scarnificare, scarnire (io skar-nisko) a rozszarpać, scarno bezmięsny, wychudły, scarpa / but m, pochyłość /; ~ da allacciare trzewik m do sznurowania.

SCarpàro m sprzedający buty. scarpata f rzucenie n, lub uderzenie n butem.

scarpino m trzewik tn do tańca.

scarpell.... v. scalpell.....

scarozzàre (-rocca-) n pojechać na przechadzkę, scarrozzata / przejażdżka /. scarseggiare (-dżja-) n mieć czego szczupło; ~ a qualche cosa mieć czego mało« scarsèlla / kieszeń f na pieniądze, kabza /, kaleta /. scarsézza, scarsità / skąpstwo n, niedostatek m, szczupłość /. scarso szczupły, skąpy, scartabellare a przewracać kartki w książce.

scartafàccio (-czjo) m notes m. scartaménto m wyrzucenie n, szerokość /, toru kolejowego ; a ~ ridótto wąskotorowy, scartàre a wygubić, wytępić, odrzucić.    [cone z ręki.

scarto mwybiórkipj. karty scartocciare (-czja-) « wyjmować z tutki, wybierać ziarna, scartòccio (-czjo) m ramki o-zdobne pl.

scassare a wyjąć, wydobyć ze skrzyni, z paki ; wypakować scassinare a odbijać, wyłamywać, scasso m włamanie n, przewrócenie n ziemi, scatarrare n wyrzucać flegmę, scatenare a zdjąć łańcuch, uwolnić z łańcucha; ~ si r wybu-scàtola / pudełko n ; caràtteri

di ~ olbrzymie litery pl. scatolàio m, pudełkarz m. scattare n odskoczyć, odbić się; ~ fuori con... wyrwać się z czem.

scatto ra wybuch m. scaturigine (-dżine) / źródło n. scaturire (io skaturisko) n wytryskać, sączyć się. scavalcare (-walka-) n rzucić, zsadzić z konia.

scavallare a pędzić, uganiać się za kim.

scavare a kopać, grzebać, scavezzacòllo (skaweccakollo) m rozpustnik m.

scavo m odkopanie «, odgrzebanie n.

scégliere (szelljere) a wybierać, wybrać.

scelgo pr. scelsi p, r scelto p, p od scégliere.

scelleràggine (-dżi-). scelleratézza (-tecca )/ niegedziwość/, nieuczciwość /.

scellerato m niegodziwy; zbrodniarz m, złoczyńca m scellino (= £ 1.20) szyling m. Scelta / wybór m. scelto wybrany, dobrany, doborowy.

sceltume m wybiórki pl. gcemare ai n zmniejszyć, uszczuplić.

scemo zmniejszony, uszczuplony ;

głupi; głupiec m. scempiàggine (-dżi-) / głupota /, niedorzeczność /. scempiare a uprościć, scémpio 1. prosty, niezłożony; 2. mtzeźf, zagłada/; fare ~ di qualche* cosa okaleczyć, pokaleczyć; w błocie tarzać, scena / scena / (ogólnie); = palco scènico m scena / (w teatrze); andare in ~ być przedstawionym ; méttere in ~ wprowadzić na scenę; messa In — inscenowanie n.

[oddzielić.

ą / grzbiet »n, plecy pl. àie m krzyżówka /, po-

scendilo to dekoraoye pl. scenata / scena /. scéndere n i a zejść na dół, zleść, wysiąść; = calare spuszczać, spuscić.

sceneggiare (-dżia-) a na sceny podzielić.

SCélliCO (-ko) sceniczny ; palco ~ to scena /.

Scenografia / malarstwo n dekoracyjne.

scenògrafo to malarz to dekoracyjny.

scervellato bezrozumny, bez mózgu.

scesa /pochyłość/, spadzistość/, schodzenie n.

scesi p, r sceso p, p od scéndere, scetticismo (-czi-) m skepty-cyzm w.

scèttico (-ko) skeptyczny; skep-tyk m.

scettro to berło n. sceverare (szewe-) a odłączyć, scevro wolny, scheda (skeda) / kartka /. schéggia (-dżja) / drzazga /, trzaska /, wiór to. scheggiare a rozłupać, roztrzaskać, pęknąć, schèletro to szkielet to. schema w szemat w. scherano m skrytobójca to, morderca w.

Scherma / sztuka / szermierska, szermierka /; maèstro di ~ nauczyciel to szermierki, szermierz to ; tirare di ~ bić się^ schermàglia (-maljja) / bójka /. schermire (io ekermisko) n i a bić się, bronić; ~ si r bronić się. schermo to obrona /, ochrona /, zasłona /.

schernévole (-wo-) szyderczy, schernire (io skernisko) a naśmiewać 6ię, naigrawać xsi^, urągać.

schernitóre w szyderca to. scherno to szyderstwo », urągowisko n* scherzare (alterca-) n żartować. scherzévole (-wo-) żartobliwy, scherzo (skerco) m żart w. scherzóso swawolny, żartobliwy, schiàccia (skjaczja) / pułapka]/, schiaccianóci (-czi) m dziadek m do gniecenia orzechów, schiacciare a rozgnieść, spłaszczyć; ~ un sonnellino krótko przespać się. schiacciata / placek to. schiacciato płaski, schiacciatura / zgniecenie n, stłuczenie n.

schiaffare (skjaf-), schiaffég-giare (-dżjare) a wypoliczko wać. schiaffo to policzek to, uderzenie n w twarz.

schiamazzare (-macca-) n gdakać, hałasować, gęgać, schiamazzo to wrzask to, hałas to, gdakanie «, gęganie n. schiantare ain wyrwać z korzeniem, roztrzaskać, [łoskot to. schianto w huk to, trzask to, schiariménto m objaśnienie n, wyjaśnienie n.

schiarire (io skjarisko) n wyjaśnić, wyczyścić; ~ si r rozjaśnić się.

Schiatta / ród. m, plemię n. schiattare « pękać, pęknąć, schiava (-wa) / niewolnica /. schiavitù / niewola /, niewolnictwo n.

schiavo »« niewolnik to. schiccherare (-ke-J a bazgrać, gryzmolić.

schiccheratura / bazgranina /, gryzmolenie n. schidióne w» rożen m. schien schien lędwica /.

schiera / hufiec %n, zastęp to. schieràre a szykować, ustawić, schiettézza (-tecca) / szczerość/, czystość /.

schietto czysty, szczery; = franco otwarty, prostoduszny ; a dirla

ame ».

schietta żeby szczerze powiedzieć, szczerze powiedziawszy, schifare a unikać, schifézza (-fecca) / obrzydliwość /, przeciwność /. schifiltóso wybredny, wymyślny, schifo 1. obrzydły, ohydny, obrzydzenie wzbudzający ; obrzydzenie n, wstręt m\ 2. m łódź /, czółno n. schifosità / przykrość f, obrzydzenie ».

schifóso plugawy, ohydny, schioccàre (skjokka-) ain mlaskać, cmokać; trzaskać; ~ un bàcio cmoknąć, dać głośnego całusa.

schiocco m trzaśniecie n z bata. schiodare a oderwać gwoździe, ćwieki; wygadać się. schioppettata / strzał m ze strzelby.

schioppo m strzelba /. schiudere a otworzyć, odemknąć, schiuma/piana/, szumowiny/jZ. schiumaiuòla / czerpaczka / do piany, szumowin, schiumare a odszumować, zebrać pianę.

schiumóso pienisty, zapieniony, schivàbile (skiwa-) dający się uniknąć.

schivare a unikać.

schivo (skiwo) nieprzychylny;

płochy, pierzchliwy, schizzare (skicca-) o i n pryskać, sikać; szkicować, schizzatolo m sikawka /. schizzettare a nasikać, opryskać lekko.

schizzettatura / opryskanie n, napryskanie n.

schizzétto (skiccet-) m mała sikawka /.

schizzinóso v. schifiltóso, schizzo (8kicco) m wytrysk m-plama / z obryzgania ; szkic to. sciàbola (szja-) / szabla /. sciftholàta / uderzenie », cięcie n szablą.

sciacqnabócca(sz j akkuabokka)m, inv. kubek w z płukaniem do ust. sciacquare a płukać, sciacquata / płukanie ». sciacquatura / wypłukanie », popłuczki pl., pomyje pl. sciàcquo to wypłuk ' sciagura / nieszczęście ».

'aguràto nieszczęśliwy, biedny, scialacquaménto, scialàcquo to roztrwonienie », zmarnowanie ».

scialacqtiàre (szjalakkuare) a roztrwonić, zmarnować.

scialacquatóre, scialacquone

7n marnotrawca to. scialàppa / jalapa /. scialare a i n przehulać, roztrwonić.

scialbo blady, wybladły. scialle w szal to. scialo to marnotrawstwo », wydatek m, nakład to. sciatone m marnotrawca m. scialuppa f szalupa /. sciamannato nieschludny, nie-porządny.

sciamannóne m człowiek m nie-porządny, nieschludny. sciame »» rój to. sciancato (szjanka-) kulawy, rozbity; porażony, sciarada / szarada /. sciarpa / szarfa /. sciàtica (-ka) / nerwoból m kul-szowy (ischias).

sciattatine (-dżine) / niechluj

stwo ».

sciattare a zepsuć, popsuć, sciatto nieschludny, nieporządny. scibile m wiedza /. scientemente avv. z wiedzą, u-miejętnie.

scientifico (-ko) umiejętny, u-czony.

sciènza (szjenca) / wiedza /. umiejętność /; = conoscènza (kono8zenca) /, znajomość /, wiadomość /.

nowa-

scienziato (szjencjato) uczony, scilinguàgnolo (-nnjolo) więza-dełko n pod jeżykiem; avére lo ~ sciolto rozpuścić język,

scilinguare w jąkać się, szeplenić. scilinguato to jąkała to.

Scilla / Scylla /. scimitarra / krzywa szabla /. scimmia / małpa /. scimmiottare, scimieggiàre f-dżjare) a małpować, scimmiottata / małpowanie n. scimmiòtto to małpka /. scimpanzè to szympans to. scimunitàggine (-dźine) / głupota /, niedorzeczność /. scimunito głupi, niedorzeczny; głupiec m.

scindere a rozciąć, rozłupać ;

oddzielić, odłączyć, scingere a odpasać, rozpasać. SCitilla / iskra /. scintili are w iskrzyć się, błyszczeć, scintillio m błyszczenie w. scioc chezza (Bzjokkecca) / głupota /.

Sciocco (-ko) głupi, niesmaczny, nudny; głupiec m. sciògliere (szjolljere) a rozwiązać; ~ si r rozpływać się; ~ si da qualche cosa od czegoś się uwolnić; = aprirsi otworzyć, pęknąć, roztopić się. Sciogliménto »t rozwiązanie w;

rozpuszczenie w; topienie n. SCiolo to mędrek m ; przemądrzały, sciolsi p, r sciolto p, p od sció-sciolta / biegunka /. [gliere. scioltézza (-tecca) / zgrabność / ;

zręczność /; biegłość /. sciolto rozwiązany, luźny; wolny; nierymowany (wiersz), scioperare a odrywać kogo od pracy, strejkować. scioperatàggine (-dżine), scioperatézza (-tecca) / próż nie n ; próżniactwo n. scioperato m próżnujący; próżniak m.

sciòpero m strejk to. sciorinare a przewietrzyć, wywietrzyć.

scipitàggine / nudność /; ckli-wość /; płaskość /. scipito nudny, ckliwy, sciròcco (szirokko) m wiatr m południowy na morzu Śród-ziemnem i Adryatyckiem. sciròppo to syrop m ; sok m owocowy.

scirro m skir to (rodzaj narośli j odmiana raka).    [stwo w.

scisma to schizma/; odszczepień-scisiliàtico (-ko) szyzmatycki ;

odszczepieniec to. scissióne, scissura / rozdwojenie w; rozterka /. sciugamàno to ręcznik m. sciupare a zepsuć; = danneggiare zrujnować, uszkodzić; = sprecare marnować, trwonić. SCiupatóre to psujący; marnotrawca to; trwoniciel m. sciupio,sciupo m roztrwonienie n. sciupóne to marnotrawca m. scivolare (sziwo-) n ślizgać się, wymknąć się, wyśliznąć się; ~ sopra qualche cosa" prześliznąć się po nad czem. scivolata / ześliźnienie n, pośli-znięcie się n.

SCOCCare(skokkare) a in ustrzelić, zatrzasnąć, odbić się, uderzać (o godzinach), scocciare (-czjare) a odrzucić, wytrącić.

SCOCCO to bicie n, np. godzin, scodare a uciąć ogon to. scodato z uciętym ogonem, scodèlla / talerz m na zupę;

= ciòtola / czara /, miska /. scodellare a nalać zupę na talerz, miski.

scodellata/pełny talerz m, pełna miska /.

scodinzolare (-co-) n kręcić, myrdać ogonem.

scoglièra (skollje-) / skała/podwodna, skała / przybrzeżna.

rżenie

scoglio w skała f. scoglióso skalisty, scoiare a obłupie ze skóry, scoiàttolo m wiewiórka /. scolara f uczennica /. scolare l. a i n przecedzać, ociekać, ściekać; 2.’~; scolaro m uczeń m.

scolarésca (-ska) f uczniowie pl.y gromada f uczni, scolarésco szkolny, uczniowski, scolàstico szkolny; scholastyk m. scolatóio m ściek m, rynsztok m. scolatura / odpływ m, ściek m, woda / odpływowa, ściekająca. SCOllaciàrsi (-czjarsi) r szyją obnażyć, odkryć.

scollacciato wycięty; wolny, rozmamany.

scollare a odkryć szyję, wyciąć, odkleić, odlepić; ~si r rozchodzić się, rozewrzeć się. scollato dekoltowany, wycięty, scollatura / wycięcie n.; rozchodzenie się n.

scollegare a rozwiązać, rozłączyć scolmare a odgarniać, odgarnąć czubek miary.

scolo m ściek m, odpływ m, wypływ m.

scolopèndra / stonóg m. Scolópio Pijar m (zakon), scolorare a odbarwić, scolorire (io skolorisko) n ~ si r odbarwić się, spełznąć, wy-bladnąć.

scolpare a uniewinnić, scolpire (io skolpisko) a wyrzy* nać, rzeźbić, wyryć, scolta f straż /. scombiccherare (-bikke-) n bazgrać, gryzmólić. scombro m makrela f. scombussolaménto ra zamieszanie n ; nieład m. scombussolare a zamącić, zagmatwać.

scomméssa / zakład «?. scommésso p, p scommisi p, r od scomméttere.

scomméttere a zakładać się. scommettitóre m zakładający się. scomodare a trudzić, niepokoić, naprzykrzać się ; ~ si r trudzić się, starać się o. co. scomodo m niewygodny, zabu-! n, przeszkoda/, scompaginaménto (-dżi-) m zamieszanie a, naruszenie n porządku.

scompaginare a nieporządek, nieład wprowadzić, zamieszać, scompagnare a rozłączyć, rozdzielić nierówno, scompagn ato(-pannj a-) ni eró wny. scomparire n zniknąć, niknąć, scomparsa / zniknięć e n. scomparso p, p scomparvi p, r od scomparire.

scompartiménto m oddział m,

przedział m.

scompartire (io skompartisko) a rozdzielać, podzielić na części. SCOmpiacĆnte(-czen-)nieuczynny. scompiacènza (-ca) / nieuczyn-ność /.

scompigliaménto m przewrócenie n, porządku, zamieszanie n. scompigliare a zamieszać, poplątać, rozprószyć, scompiglio (-pilljo) m nieporządek m; nieład m, zamieszanie n.

scomplèto niezupełny, scompórre a rozłożyć, rozebrać ;

~ Si r ruszyć się. scompósi p, r scompósto p, p od scompórre.

scomposizióne (-dzj'one) / rozebranie n, rozkład m. scompostézza (-stecca) / opieszałość /.

scompósto nieporządny, opieszały.

scomunica (-ka) / klą wa /. scomunicare a wykląć, sconcertare (skończer-) a pomieszać komu szyki, wyprowadzić kogo z równowagi ;    — r

wyjść z równowagi.

sconcézza (-czecca) f nieschlu dność /, zaniedbanie n w u-braniu.

sconciare (-czja-) a ładnie ubrać, zbić, urządzić.

scóncio brudny, bezecny; nieprzy-zwoitość /, ujma /.

sconclusionato pomieszany, w nieładzie.

sconcordanza (skonkordanca) / niezgodność /.

órdia /niezgodność /, nie-

P> V

wyp

scong

scon-

[wolenie n.

(skonwe-) nieprzyzwoity, nienależyty, sconveniènza (-ca) / niestosowność /, nieprzyzwoitość /. sconvenire n nie być stósownem, przyzwoitem.

sconvòlgere (-woldże-) a przewrócić; ~ lo stomaco obrzydzenie wzbudzić.

sconco zgoda /. sconfessare a Wyprzeć się, odwołać wyznanie, sconfessióne f zaparcie się n. sconficcare f-fikka-) a przekroczyć, przejść.

sconfiggere (-dżere) a zbić, pobić, trupem położyć, sconfinaren przekroczyć, przejść granicę.

sconfinato bezgraniczny, sconfessi p, r sconfitto od sconfiggere, sconfitta / klęska /. sconfortante nieutulony, zmartwiony, zniechęcony, sconfortare « zniechęcić, zasmucić.

sconfòrto m rozpacz /, zgryzota /, smutek m.

scongiuràre (-dżju-) a zaklinać, ędzać duchy, iurazióne (dzjo-) / giuro m zaklęcie n, wypędzanie n duchów.

sconnessióne / brak m związku, spójności.

sconnèsso l- p, p od sconnèttere; 2. agg., m bez związku, oderwany.

sconnèttere ai n rozerwać,

rozłączyć.

sconoscènte (-szen-) nie do poznani a.

sconóscere n zapoznawać, nie poznać się.

sconosciuto nieznany.

sconquassare (skonkuas-) a wstrząsnąć ; = fracassare zniszczyć, połamać.

sconquasso m wstrząśniecie n, zburzenie n, zniszczenie n. Sconsacrare a sponiewierać, znieważyć.

sconsideratézza (-tecca) /.pło-chość /, nieroztropność /, nieuwaga f.

sconsiderato nierozważny, nieroztropny.

sconsigliàre (-sillja-) a odradzać, sconsolato strapiony, stroskany, scontabile splacalny, do spłacenia.

scontare a spłacić, zapłacić ; dyskontować, odpokutować, scontatóre m dyskonter m. scontentare a sprawić niezadowolenie.

scontentézza (-tecca) / niezado-sconténto niezadowolony, scontista m dyskonter m. sconto m upłata /, dyskonto n ;

= ribasso rabat m. scontòrcere (-cze-) a kręcić skręcać, wykręcać.

scontorciménto (-czi-) wykrzywianie n, skręcanie n. scontòrsi p, r scontorto p, p od scontòrcere.

scontrare: ~ qnalcnno; ~ si con qualcuno kogoś spotkać, scontrino m zaświadczenie n, kartka f.

scontro m zderzenie n, spotkanie w.

scontróso przeciwnik m. sconvenévole (-wole) niestosowny, nieprzyzwoity, sconveniènte

sconvolgiménto (-woldżi-) m pesawrócenie n, zaburzenie n; — di stomaco (-Ito) nudności pi., mdłości pi.

sconvolgitóre m burzyciel vi, wichrzyciel m.

sconvolsi p, r sconvòlto p, p od sconvolgere.

sconvòlto przewrócony, pokręcony.

scopa / mrzygłód w, miotła /;

= granata miotła /. scopare a zamiatać, [miatacz m. scopatóre m zamiatacz m, wy-scoperchiàre (-kjare) a zdjąć na-krywę, odkryć, scopèrta / odkrycie n. scopèrto ì. p, p od scoprire;

2. odkryty, nie przykryty, scopétta/szczotka/, miotełka/. scopo m cel m, zamiar m. scoppiare n pękać, rozpęknąć, trzasnąć ; = esplòdere wybuchnąć.

scoppiettare n pękać, trzeszczeć, scoppiettio m pękanie n, trzeszczenie n.

scòppio m trzask m, puk m. huk to, wybuch to.

scopriménto to odkrycie n, odsłonięcie n.

scoprire o odkryć, odsłonić, obnażyć.

scopritóre to odkrywca m. scoraggiamento (-dżja-) m zniechęcenie n, odstręczanie n. scoraggiare, scoraggire (io skoradżisko) a zniechęcić, od-stręczyć ; ~ si r stracić odwagę, otuchę; rozpaczać, scoraggiato bojaźliwy, małoduszny.

Scoraménto m osowiałość/, przybicie n.

scorbutico (-ko) szkorbutowy, scorbuto m szkorbut to. scordare (skorczja-) a skrócić,

prsykrócić.

scorciatóia / najkrótsza droga /, przełaj to.

scórcio (-czjo) m schyłek m, koniec to, ostatek m. scordare 1. a i n rozstroić; nie zgadzać się; 2. ~sir zapomnieć, scordévole (-wo-) łatwo zapominający się, niepamiętny, scoréggia (-dżja) / bat m, haran to, pierd zenie n.

scoreggiare a chłostać harapem; pierdzieć.

scòrgere (skordźe-) a dostrzedz, zobaczyć, ujrzeć; widzieć; farsi — dać się spostrzedz. scòria / żużel m, zędra /. scornàre a odłamać rogi; przy-trzeć rogów; zawstydżić. scorno m obelga /, hańba /, O-braza /.

scorpióne m niedźwiadek tn. scorpacciàta (-czja-) / obżeranie się «, obżarstwo n. scorrazzare (-raeca-) n bujać ; biegać tu i owdzie; ~ per un paese najeżdżać, napadać, zapuszczać zagony, scórrere n i a osuwać się, ciec, płynąć; przebiegać.

Scorreria / wycieczka /, najazd to, zagon m.

scorrettézza (-tecca) / niepo-prawność*/, błędność /. scorrètto' niepoprawny, błędny, scorrévole (-wo-) płynący, cie-kący; = lubrico ślizki. scorrevolézza (-lecca) / łatwo płynność /, ślizkość /. scorribanda / wycieczka /, najazd TO.

scorsa / przejrzenie n ; dare nna

-    a qualche cosa przebiedz, przejrzeć coś pobieżnie.

scorsi p, r od scórrere i od scòrgere.

scorso 5. p, p od scòrgere; 2.

upłyniony, przeszły. [pętla /. scorsòio: nodo — to pętlica f, scorta / konwój m, eskorta /;

—    guida / przewodnik m. scortare o konwojować, prowadzić.

m pę-

scortecciare (-czja-) a obedrzeć korę, obłupić z kory. scortése niegrzeczny, scortesia / niegrzecznośĆ /. scorticaménto (-ka-) m obłupie-nie tt ze skóry, zdzierstwo n, zdarcie n.

scorticare a łupić, obłupić ze skóry; = sbucciare zedrzeć, zadrasnąć skórę.

scorticatura (-kà-) / zdarcie n, zadraśnięcie n skóry, scorto p, p od scorgere, scorza (skorca) / kora /, łupina /, skórka f.

Scorzare a obedrzeć korę, obłupić z kory, ze skórki, scoscéso (skoszeso) stromy, urwisty.

scosciare (-szjare) a wyrwać ze stawów udo, biodro.

SCOSSa / trzęsienie n, wstrząśnie-nie n; — elèttrica wstrząśnie-nie n elektryczne, scossi Pt r scosso Pt p od scuotere.

scostare a odsunąć, odgarnąć, uchylić, uBunąć; ~ si r oddalić się.

scostumatézza (-tocca) /nieoby-czajność /.

scostumato nieobyczajny. scotennare a zedrzeć skórę, obłupić ze skóry.

scotiménto w trzęsienie n wstrzą-śnienie n.

Scotta 1. / serwatka / ; 2. / strąk to, strączek m.

scottare* a spalić, sparzyć, oparzyć.

scottata / sparzenie n, oparzenie n.

scottatura / oparzenie n, opa-rzelina /.

Scotto m jedzenie n w restauracyi ; zapłata / za jedzenie w restauracyi.

scovare (skowa-) a wytropić scóvolo m szczotka / do wycierania armat.

Scòzia (Skocja) f Szkocja /. scozzare (skocca-) a mieszać karty.

scozzése szkocki; Szkot m. scozzonare a ujeżdżać konie, scozzonatura/ujeżdżanie n koni. scròcchio m plunięcie n. scranna / ławka */, krzesło n sędziowskie; sedére a ~ siedzieć w sądzie.

screanzato (-cato) niewychowa-ny; gbur m, drągal to. screditare a osławić, dyskredytować.

scrédito m osławienie n, stracenie n wziętości, znaczenia, screpolare n ~ sir pęknąć, podskakiwać; pierzchnąć.

screpolatura / scrèpolo knięcie n. screziato (-cja-) pstry, nakrapia-ny, cętko waty.

screziatura / pstrokacizna /. scrèzio (-cjo) w niezgoda /, rozterka /.

scriba to pisarz to; uczony m w piśmie.

scribacchiare (-bakkja-) a bazgrać, gryzmolić.

scribacchino m bazgracz tn gry-zmoła to.

scricchiare, schricchiolàre a skrzypieć.

scricchiolio to skrzypienie n. scricciolo (-czjo-) to mysi królik m. scrigno (scrinnjo) m skrzynka/, szkatułka /.

scriminatura / przedział m, rozdział to we włosach, scrinare a obciąć włosy, scrissi pt r od scrivere, scritta / napis m, umowa / na piśmie; = contratto m kontrakt m.

scritto l. od scrivere; 2. to pisimy n; in, per, iscritto pisemnie*

scrittóio to biurko^ n, stół m do pisania.

scrittóre m pisarz m, autor m

a za-

acTtttSr» / pismo «. scritturàbile dający się zapisaó, wciągnąć.    [lista m.

scritturale m pisarz to, kanoe-scritturare o zapisać, wciągnąć do książki.

scrivania (-wa-) / biurko ». scrivàno m pisarz TO. scrivere a pisać/ scrivibile dający się napisać, seroccdre (-karę) » wykpić, być pieczeni ar zem, pasożytem, darmozjadem.

Scrocco (-ko)mpieczeniarstwo»; a ~ zadarmo; campare a ~ oddawać się pieczeniarstwu. scroccóne m pieczeniarz to, darmozjad TO.

scrofa / Świnia /, maciora /. scròfola / skrofuły pl., zołzy pi. scrofolóso skrofuliczny, zołzo-waty.

scrollàre a trząść, wstrząsać, scrollśta / trzęsienie n, wstrząśnięcie n; dare una ~ trząść, wstrząsnąć.

scrosciare (-szja-) n chrzęścić, kipieć, pluskać.

scròscio (-Bzjo) m trzeszczenie n, wrzenie n, kipienie n; uno ~ di piòggia deszcz to nawalny, plujek to deszczu; una scrosciata di risa parsknienie n od śmiechu.

scrostare a zdjąć skorupę; ~ SÌ r ukruszyć.

scrostatura / ukruszenie ». scrupolo m skrupuł to. scrupolosità / sumienność /. scrupolóso sumienny.

SCTUtàbile dający się zbadać, dociec.

scrutàre o zbadać, dociec; głosy liczyć.

scrutatóre 1. badający; 2. w badacz m, liczący głosy, scrutinare v. scrutàre. scrutinio m liczenie n głosów; == votazióne / głosowanie n; ~ di lista wybór m listy.

scucire (sknozire) « mspruć. scucitura / pęknięty, rozpruty szew to.

scuderia / stajnia /. scudière, -o, to koniuszy ot, masztalerz to.

scudiscio (-szjo) m pręt m.barap ot. scudo to tarcza /, puklerz ot;

pięciolirówka.

Scùffia / czepek m. sculaccińre (-czjare) a wy trzepać pò tyłku, dać w skórę, sculacciàta / bicie » w tyłek, chłosta /.

scultóre to rzeźbiarz m ; ~ in legno snycerz to. scultòrio rzeźbiarski, scultura / rzeźbiarstwo « ; ~ in legno snycerstwo ». scuola f szkoła f. scuòtere a trząść, wstrząsać, potrząsać; ~ si r ruszyć się. scure(skure)/topór to, siekiera /. scuriosire (io skuriosisko) spokoić czyjąś ciekawość, scurire (io skurisko) a i n zaciemnić, ciemnem się robić, scuro ciemny; ciemność /. scurrile prosty, podły, gminny, scurrilità / pospolitość /, podłość /.

scusa / wymówka /. scusàbile dający się wytłumaczyć, usprawiedliwić, uniewinnić.

scusare a wymówić, uniewinnić; tenére, avére, per iscusàto wytłumaczyć.

sdaziaménto (-cja-) to opodatkowanie ».

sdaziare a opodatkować, sdebitarsi r zapłacić długi, wyjść z długów; dopełnić, sdegnare(sdennja-) ain gardzić;

~ si r wpaść w gniew, złość, sdegnato rozgniewany, sdegno (sdennjo) m gniew to, oburzenie » ; = sprezzo (sprec-co) pogarda /.

sdegnóso zagniewany, niechętny.

sdeist&rè « wyłamać rąb, zęby. j secare (sekare) a siec, ciąć. Sdentàto bezzębny, sdiacciare (-czjare) a tajać, roz-marznąó.

secc.a / susza /, mielizna / w morzu, ławica / piaskowa, seccàggine (-dżine) / susza /, naprzykrzanie n.

Seccare (sekka-) a i n suszyć; naprzykrzać się, nudzić kogoś; = asciugare wysuszyć, osuszyć ; ~ si r nudzić się. seccatóio m suszarnia /. seccatóre m natręt m, nudziara m. seccatura / suszenie n, nuda /, naprzykrzanie się n. secchézza (sekkecca) / susza f, posucha /.

séccllia (-kja) / wiadro n. Sécchio m skopek m na mleko, séccia (-czja) / ścierń /, ściernisko n, rżysko n. secco (sekko) 1. suchy, wyschły; 2. m suchość /, posucha /; = asciutto osuszony, suchy, seccume (sekku-) m suche gałęzie pl.t suche owoce pl. secentista (-czen-) m pisarz m XVII. wieku, accénto wiek siedemnasty, secernere n oddzielić, odosobnić, secessióne / ustąpienie n, wystąpienie n, secesya /. secèsso wwypróżnienie w,stolec m. seco proti, z sobą; ~ lui z nim. Secolare wiekowy, stuletni, świecki ; prete ~ m ksiądz m świecki, secolarizzare (-riccare) a seku-[kularyzacya /. secolarizzazióne (-dzjone) / se-sécolo (seko-) m wiek mf stulecie n, życie n doczesne; al ~ w życiu.

secónda 1. / popłód m, sekunda/; ~ di càmbio sekunda weksel tn; 2. avv. a — płynąć z wodą; a wodą; a~ di podług,według stósownie, wedle, secondare a iść za kim, pomagać, secondariamente aw. powtóre. secondàrio poboczny, podrzędny ; istruzióne- secondària / nauka f gimnazyalna.

a czyjś głód

«digiunare (-dżju-) zaspokoić.

Sdilinquiménto (-kui-) m omdlenie n.

Sdilinquire (io sdilinkuìsko) ain zemdleć, osłabnąć Sdilinquito slaby/osłabiony, sdoganare a oclić, sdolcinato (-czi-) słodki, pieszczotliwy.    [słodkość /.

sdolcinatura / pieszczotliwość /, sdoppiare a (cos podwójnego) rozdzielić, uprościć.

Sdorare a pozłocenie zdjąć, sdottorare n mądre rozmowy prowadzić, mędrkować.

Sdraiare a rozciągnąć, położyć się. sdràio: poltróna a ~ fotel m do spania.

sdrucciolare (-czjo-) « pośliznąć się, ześliznąć się. sdrucciolévole (-wo-) ślizki.

Sdrucciolo m l. wyraz w którym akcent przypada na trzecią od końca zgłoskę; 2. pochyłość /, ślizgawka /.

Sdrucciolóne tn pośliznięcie się n; fare uno ~ pośliznąć się.

laryzować.

Sdrùcio (-czjo) m pękniecie n, rozpadlina /, rozdarcie n, o-twór m} dziura /.

Sdrucire (io sdruczisko) a rozpruć, rozciąć, rozłupać.

Sdrucito rozpruty, rozdarty.

Sdrucitura / rozprucie n, pęknięcie n.

S6 1. cong. jeżeli; ~ no zresztą;

~ pure jeżeli w ogóle; ~ non che jeżeli nie, tylko, jeno; 2. proti. = si przed lo, la, li, le, ne.

SÒ proti., rìfl. się; da ~ (stesso) sam.

sebbène, se bene cong. chociaż, lubo, aczkolwiek, secànte / sieczna /.

m tracz tn.

to stołek tn krre-tn; — elettoràle

; tenére a ~ trzy-~ klubach ; a ~

fiĆ

e, w JciuDS dalece, że.

se

secondino to doisorca m więzienny, secóndo 1.t» drugi, wióry; ~ fine ceł m; minuto ~ sekunda /; 2. prep. według, wedle, podług, atósowDie ; ~ me według mego zdania; 3. avv. powióre ; ~ che podług tego, jak, stósownie do. secondogènito ^die-) młodszy, secréto v. segreto, secrezióne (-dzjone) / wydzielanie n, wytwarzanie » soków zwierzęcych, sèdano m seler to. sedare a uspokoió, namierzyć, ukoić, łagodzić.

Sede / siedzenie n, siedziba /;

la santa ~ Stolica Apostolska/, sedentàrio siedzący, sedére n siedzieć; ~ si r usiąść, sèdia/stołek m, krzesło n, tron m. sediàrio m noszący lektykę, sedicènte (-czen-) mniemany (rzekomy), jakoby, niby to. sedicesimo szesnasty ; voióme In ~ format szesnastkowy, sédici (-ozi) = 16. sedile to stołek m, ławka /. sediménto ta 08ad to, męty pi. sedizióne (-dzjone) / bunt to, rokosz ta.

sedizióso buntowniczy, sedótto p, p sedussi p, r od sedurre.

seducènte zwodniczy, łudzący, seducibile (-czi-) dający się zwieść, uwieść.

sedurre (io seduko) a zwodzić,

uwieść.

seduta / posiedaenie n. seduttóre m zwodzicie! m, kusiciel to.

seduzióne (-dzjone) / zwodzenie n, uwodzenie n, namowa /. sega / piła /. segala, -e, / żyto n. segantino segare o piłować; kosić, segatura / trociny pl., piłowanie «i, koszenie, seggétta (-dżet-) / stolec ta.

Sèggio (-dłjo) sio n, tron biuro n wyborcze.

Séggiola / krzesło n, stołek tu. seggiolaio m wyrabiający stołki, seggiolino w stołek to dla dzieci, stołeczek to.

seggiolóne m krzesło n z poręczami, z oparciem, seggo pr. od sedére, segheria (-ge-) / tartak «. segménto to odcinek m. segnacàrte (sennjakar-) m, »nr* znaczek m.

segnàcolo (-kolo) m znak to. segnalàre a odznaczyć, sygnalizować; ~ si r odznaczyć się, wsławić się.

segnalato znaczny, odznaczający się.

segnàle (sennja-) m sygnał to, znak to; = indizio (-ęjo) w oznaczenie*»**, podanie n. segnalibro to znaczek, m. segnàre a znaczyć, naznaczyć, oznaczyć nazwiskiem ; -= indi-càre pokazać ; — firmàre podpisać; ~ si r żegnać się, przeżegnać się.

segnatamente avv. przedewszy-■tkiem, głównie.    [sany.

segnatàrio podpisujący, podpi-segnatasse m marka / pocztowa za nieopłacone porto, segnatura / podpis m, znak m; trybunał duchowny w Rzymie.

Segno (8ennjo) m znak *», oznaka /; cògliere nel — nie trado celu

mać w ryzie che.,. tak sego m łój to. segóso łojowaty.

■gregaménto m segregazióne (-dzjone) / oddzielenie n, odłączenie n.

SCgregàre a oddzielać, odłączać, segréta / więzienie n ścisłe ; cela / więzienna.

segretariato m sekretaryat tn. segretàrio m sekretarz m. segreteria / sekretaryat tn. segretézza (-tecca) / tajemniczość /.

segréto m potajemny, tajny; tajemnica /.

seguace (-cze)ml/zwolennik m, stronnik m.

seguènte następujący, następny, segugio (-dżjo) m pies m gończy do tropienia służący, seguire a i w iść," postępować za kim ; = accadere zderzyć się; come segue jak następuje, w sposób następujący, seguitare a i n is'ć, postępować za kim; = continuare dalej ciągnąć, dalej co robić; seguita dalszy ciąg nastąpi.

Séguito tn "następstwo n, orszak m, drużyna /," poczet m, skutek ; al séguito à la suite ; in ~ potem.

gei l. pr. od èssere; 2. =6. seicènto v. secónto. selce (-cze) / krzemień tn. selciare a brukować, selciato (-czja-) bruk m. selciatóre m brukarz tn. selezióne (-dzjone) / dobór m. sella /siodło ?ì; cavallo da ~ koń tn wierzchowy, sellàio m siodlarz tn. sellare a siodłać, selleria / siodlarnia /, selva (-wa) / las m. selvaggina (-dżina) / dziczyzna /, zwierzyna /.

selvàggio (-dżjo), selvatico (-ko) dziki, leśny.

selvicultùra (selwikul-) / gospodarstwo n leśne, selvóso (-WO-) zalesiony, semàforo w semafor tn. sembiante tn twarz /, oblicze n ;

far ~ ndawać co. sembianza (-ca) / wygląd m, pozór m.

sembrare n zdawać się.

seme tn nasienie n; ~ di zucca ziarnko n dyni, bani ; semi da bachi jaja pi. jedwabników. Semel tn, inv. bułka /. seménta / wysiew tn, siew tn, zasiew tn.

semènza (-ca) / nasienie n. semenzàio m szkółka / drzew, nasiennik tn semestrale półroczny, semèstre tn półrocze n. semi... pół. semiapèrto półotwarty, semicérchio . (-czerkjo) tn półkole n.

semicircolare (-czirko-) półkolisty.

semicupio (-ku-) m kąpiel / na-siadowa.

semidio (pi. semidei) m półbo-

żek w.

seminagióne (-dżjo-) / wysiew tn, zasiew m. seminare a siać. seminàrio m semiDaryum n. seminarista tn seminarzysta m. seminato tn pole n zasiane, zasiewy pi. ; uscir dal ~ zbaczać, wystąpić.

seminatóre m siewacz w, siewca m.

seminatura / sianie n zasianie n. seminudo półgoły. semisèrio na pół poważny, semita m Semita vi. semitico (-ko) semicki, semitóndo półokrągły, semivivo (-wiwo) półżywy, sémola / otręby pl.\ piegi pl. na twarzy.

semolino m kasza / drobna, grysik tn.

Sempióne m Simplon tn. sempitèrno wieczny, sémplice (-cze) pojedynczy, pro-sty.

sempliciòtto (-cziot-) tn dureń w, cymbał m.

semplicista m znający się na ziołach.

czu-

czucia.

men-

n;

ip-

kwiatu.

semplicità (-ozi-) / ptostość /, pojedynczosć /, głupota /. semplificare (-karę) a uprościć, semplificazióne (-dzjone) / u-proszczenie n.

sempre avv. zawsze; ~ che...

przypuściwszy, że... semprevérde (-wer-) m zawsze zielony.

semprevivo (-wiwo) m altana / z zieleni, dzikiego wina. sena / senes m. sènapa / gorczyca /. senapato gorczyczny. senapismo m synapizm m. settàrio sześciozgło^kowy. senato rn senat m. senatóre w senator m. senatoriale senatorski, senacki, senile starczy, zgrzybiały, senilità / starczość /, zgrzybiałość /.

senióre starszy.

Senna f Sekwana /. senno m zmysł m, rozsądek m, sąd m, roztropność /; far ~ stać się rozsądnym, zmądrzeć, fuor di ~ od zmysłów, seno m łono n.

senonchè (-ke) avv. gdyby nie, jeżeli nie, inaczej, sensale m pośrednik m, faktor m. sensatézza (-tecca)/rozumność/. sensato rozumny, sensazionale (-dzjo-) wzbudzający wrażenie, wywołujący wrażenie.

sensazióne f czucie n, uczucie «, wrażenie ».

senseria / pośrednictwo n ; fak-torne v.

sensibile zmysłami dostrzegalny, odbierający wrażenie przez zmysły.

sensibilità / wrażliwość /, łość/, zdolność*/ sensitiva (-wa) / zdolność /, czucia, czułek m. sensitivo (-wo) czujący, wrażliwy, czuły.

I P.

senso m zmysł m myśl /; = sentiménto czucie n; ~ comune rozum m ludzki; far ~ wzbudzać wrażenie, wywoływać wrażenie; d' altri sensi szlachetny sposób myślenia, sposób postępowania; smarrire i sensi Stracić przytomność /, stracić zmysły, sensuale zmysłowy, sensualità / zmysłowość f. sentènza (-ca) / wyrok m sądowy; zdanie n.

sentenziare (-cja-) a sądzić, wyrokować.

sentenzióso dowcipny, głęboko pomyślany, przemyślny, sentièro m ścieżka /, drożyna /. sentimentale uczuciowy, sentimentalismo in senti talità t uczuciowość /. sentiménto m uczucie = opinióne / zdanie », mniemanie n.

sentina / spód m okrętu, sentinèlla J straż /, żołnierz m stojący na warcie; èssere di ~ trzymać straż.

sentire «in czuć, poczuć; = udire usłyszeć, słyszeć; = odorare wąchać; farsi ~ dać się słyszeć, dać się uczuć ; ~ Si r czuć eie; ~ scìa di... (m/.) być w stanie, mieć odwagę.

sentóre m przeczucie u; aver ~ zwąchać piżmo nosem, prze-wąchać co.

senza (-ca) prep. bez; far ~ di qualche cosa bez czegoś o-bejść się. obchodzić się. sèpalo in listek in w kielichu [oddzielić, separàbile dający się odłączyć, separabilità / rozdzielność rozłaczność /.

separare « odłączyć, rozłączyć, oddzielić.

separataménte avv. oddzielnie, odrębnie, osobno.

23

odłą-

sci-

separazióne (-dzjone) czenie w, oddzielenie n, rozdział TO.

sepolcrale grobowy.

Sepolcréto m grobowisko n, miejsce n grzebania, sepólcro to grób to. sepólto (sepolto) p, p od seppellire.

sepoltura / pogrzebanie n, grzebanie n umarłych, seppelliménto to chowanie n, pochowanie n, grzebanie n u-marłych.

seppelliremo seppellisko)a grzebać, pogrzebać umarłego, seppellitóre m grzebiący umarłych.

seppi p, r od sapóre, séppia / sepia /. seppure cong. jeżeli tylko, jeżeli zgoła.

sequèla / dalszy ciąg TO, dokończenie n.

sequestràbile dający się zająć, zasekwestrować.

sequestrare a sekwestrować, zająć co.

sequèstro m sekwestracya /, zajęcie n sądowe, sera / wieczór to. seràfico (-ko) anielski, seraficzny. serafino m serafin to.

Serale wieczorny, serata / wieczór m ; ~ d’onore przedstawienie n galowe ; ~ a benefizio przedstawienie n benefisowe.

serbare a chować, przechować, zachowywać. [nie n na co. serbatóio TO zbiornik to, sehowa-serbo TO schowauie », strzeżenie n czego.

serenata / serenada /. serenissimo najjaśniejszy TO. serenità / pogoda /, wesołość /, bezstronność /. seréno pogodny, sergènte (-dżen-) to sierżant to, podoficer m.

Sèrico (-ko) jedwabny, sericoltóre m hodowca m jedwabników.

sericoltura / hodowla / jedwabników.

sèrie / serya /, szereg to, rząd m, następstwo n. serietà / powaga /. sèrio poważny, serménto m sucha gałązka winnej latorośli.

sermóne m kazanie n; = lingua / mowa /, język m. seròtino późno dojrzewający ;

spóźniony, serpe / i w wąź to. serpeggiare (-dżja-) « wid się, kręcić się wężykiem, serpènte to waż m. serpentino wężowaty, sérqua (-kua) f tuzin m (jaj, owoców); wielka liczba /. serra / grobla /, tama /, cieplarnia /.

serràglio (-ralljo) to menażerya /, klatka / na dzikie zwierzęta; seraj to, harem to. serramànico (-ko): coltèllo m a ~ scyzoryk m. serrarne w zamek m u drzwi ;

zamknięte miejsce n.

Serrare a zamykać, zamknąć; = stringere (-dże-) gnieść, ’ snąć, ściskać w stanie (o sukniach) ; un serra serra ścisk to, tłok to; ~ si r cisnąć się. serrato zamknięty, obcisły, ściśnięty.

serratura / zamek to, zamknię-serto to wieniec to.    Icie n.

serva (-wa) / sługa /, służąca /. servàggio (-dżjo) m niewola /. servènte m i / 1. zalotnik tn, gach m, amant w; 2. dozorca w, strażnik m.

servibile przydatny, użyteczny, servigio (-widżjo) m służba /. servile niewolniczy, servire n i a słuiyć, usłużyć; = pòrgere podawać; ~ si r

sesamo m sezam m.

używaćczego ; ~ si da qualcheduno u kogoś kupować, u kogoś kazać robić; si serve del mio dizionàrio używa mego słownika.

servitorame m zgraja /; służba, servitóre m służący m. servitù / służba /, czeladź /, niewola /, poddaństwo n. serviziàle (-widzjale) m lewatywa /.

serviziévole (-dzjewo-) uczynny,

UBłużny.

servizio (-Cjo) w służba/, obsłużenie n.

servo (’Wo) to służący m, paro-[bek to.

sesqnipedàie (-kui-) łokciowy, sessagenàrio (-dże-) sześćdziesięcioletni.

sessagèsimo sześćdziesiąty, sessànta = 60.

sessantènne sześćdziesięcioletni, sessantèsimo sześćdziesiąty, sessantina / prawie sześćdziesiąt; sulla — około sześćdziesięciu

sessènnio m okres m sześcioletni, sessióne / posiedzenie n, okres m posiedzeń, sesso m płeć /. sessuàle płciowy, seste /, pl. cyrkiel to. sestétto m sekstet m. sestière m dzielnica / miasta, sestina/piosnka/sześciostrofowa. gesto 1. to porządek m, szyk to, ład m, format m książki; 2. szósty; 3, szósta część, sèstuplo sześciokrotny, seta / jedwab m. setàceo (-czeo) jedwabny, jedwabisty.

setaiuòlo m fabrykant rn, handlarz m jedwabnych matoryi. sete / pragnienie n ; aver ~ mieć pragnienie.

seterie/, pl. towary jedwanne. setificio (-czjo) m przędzalnia / jedwabiu.

sétola / szczecina /, włosień m;

rozpadlina /. setolino m szczotka /. setolóso pełen rozpadlin, setta / sekta /. settàgono rn siediniokąt to. settanta == 70.    [tni.

settantènne siedemdziesięciole-settantésimo siedemdziesiąty, settantina / prawie siedemdziesiąt; sulla — około siedemdziesiątki.

settàrio to sekciara m sekciarski. sette = 7.

settecentèsimo aiedemsetny. settecènto (-czen-) eiedemsst;

ósmy lub osiemnasty wiek. settèmbre to wrzesień ni. settenàrio złożony z siedmiu, se Men nàie okres m siedmioletni, settènne siedmioletni, settènnio to okres m siedmioletni.

settentrionale północny ; mieszkaniec 77i krajów północnych, settentrióne to północ /. settimàna/ tydzień m\ ~ santa wielki tydzień m. settimanale tygodniowy. Sèttimo siódmy, settóre m wycinek m koła. settuagenàrio (-dże-) siedemdziesięcioletni..

settnassésimo siedemdziesiąty, severità / surowość /, ostrość/, sevèro (-we-) surowy, ostry, sevizia (-wieją) / okrucieństwo n, srogość /, dzikość /. sevo m łój to.

sezionare a sekeyonować, krajać, sezióne (-cjone) / oddział to, se-keya Tii, przekrój to. sfaccendato (-czen-) niezajęty, niezatrudniony, próżniak m. sfacchinare (-sfakki-) n męczyć się, rnrzyć się.

sfacciatàggine (-dżi-) / bezwsty-

dność /.

sfacciato (-czja-) bezwstydny, bezczelny.

sfit

sfacèlo (-cze-) TO upadek to, załamanie n.

sfamare « zaspokoić głód, nasycić.

sfare v. disfare, sfarfallare n okazać się, wykłuć się, wylegnąć się. sfarzo (-co) to wystawa /, okazałość /.

sfarzóso przepyszny, wystawny, sfasciaménto (-szja-) to rozwinięcie w, zdjęcie n opatrunku, sfasciare a rozwinąć, zdjąć opatrunek; ~ si r upaść, ledz. sfasciatura v. sfasciaménto, sfatare a gardzić, sfatto 1. p, p od sfare; 2. obalony, zburzony, wycieńczony, mizerny.

sfavillare n iskrzyć się, błyszczeć, sfavorévole (-wo-) niepomyślny, niekorzystny.

sfegatarsi r płuca sobie wykrzyczeć.

sfegatato namiętny, sfera / kula //koło n. sfericità (-czi-) / kulistość /. sfèrico (-ko) kulisty, sferistèrio TO plac TO do zabawy w piłkę.

sferra / stara podkowa / oderwana.

sferrare « oderwać okucie, rozkuć konia

sferza (-ca) / bicz TO, bat w; la del sole upał to ogromny. Sferzare a chłostać, smagać, sferzata / uderzenie n batem, sferzino to bat to. sfiancare (-ka-) a wyniszczyć, wynędznieć; * si r pęknąć, zawalić się.

sfiatare n wyziewać, parować;

~ si r zadyszeć się. sfiatato bez tchu, zadyszany, sfiatatóio to otwór to dla wychodzenia powietrza, sfibbiare a rozpiąć sprzączkę, rozpiąć guziki.

sfibrare awyniszczyć siły, osłabić.

sfida f wyzwanie n. sfidare a wyzwać; sfido io! to aie rozumie.

Sfi datóre to wyzywający. Sfiducia (-czja) / niedowierzanie n, nieufność /.

sfiduciato (-czja-) zniechęcony, nieufny

sfigurare a i n oszpecić; wydawać się źle, zblamować się. sfilacciare" (-czja-) n strzępić, strzępić się.

sfilacciatura/ wystrzępione rzeczy pl.

sfilare a i w wydziergać. sfilata / defilowanie w, szereg to, rzęd m.

Sfilzare (-ca-) a rozbierać. Sfinge (-dże) / Sfinks m. sfiniménto m sfinitézza (-tocca) f wyczerpanie n, znużenie n. sfinito wyczerpany, znużony. Sfiorare a oberwać kwiaty ; splamić ; ~ qualche cosa fig. z czegoś zebrać śmietanę.

Sfiorire (io sfiorisko/ n przekwitnąć.

sfioritura / przekwitnienie n, zwiędnięcie n. tato me wynajęty, sfoderare a wyciągnąć z pochwy, odpruć podszewkę.

Sfoderato wyciągnięty; bez podszewki.

Sfogdre « i n wyziewać, wywrzeć gniew, wyszaleć;~si COI! qual-Cliriowywnętrzyć się, wynurzyć

się;--a mangiare nasycić się,

najeść się do sytości.

Sfogato wolny, otwarty, powietrzny.

sfogatóio m otwór m do wpuszczania lub wypuszczania powietrza.

sfoggiare (-dżja-) n stroić się okazale, pysznić się.

Sfòggio (-dżjo-) m zbytek tn, okazałość /, nakład m.

Sfòglia (sfollja) / listek m, płatek m.

sfogli&re a zerwać liście, opaść (liście).

sfogliata / przeglądanie n; dare una — przeglądnąć, przejrzeć, sfogliatura / pozbawienie n z liści, opadnięcie n liści, sfogo m ujście n, odchód m, wylew m, wynurzenie ». sfolgorare, sfolgoreggiare (-dżjare) n błyskać, błyszczeć, jaśnieć.

sfollare n rozejść się, rozchodzić się; comincia a-tłum, zaczyna się rozchodzić; — si r opróżnić się.

fondare a wybić dno, wybić ściany.

sfondato bezdenny, niezmierny, bez granic ; ricco — m bardzo bo-

sfondo m tył m, głębie /, tło ». sformare a przeinaczyć, odmienić; wyjąć z formy, sfornaciàre, sfornare a wyjąć z pieca.

sfornito pozbawiony, ogołocony, bez.

sfortuna / nieszczęście ». sfortunatamente aro. nieszczęśliwie, na nieszczęście, sfortunato nieszczęśliwy, sfortunio m wypadek m. sforzare (-care) a zmusić, przymusić; opanować gwałtem; ~si r silić się, usiłować, sforzo (-co) m wysiłek wi, usiłowanie n.

sfracassare (-kas-) a roztrzaskać, rozwalić.

sfracellare (-dżel-) a zgruchotać zniszczyć.

sfrangiare (-dżjare) a strzępić. Sfratarsi r zrzucić habit mniszy,

kutę.

sfrattale o wygnać, wypędzić, sfratto m wypędzenie », wygnanie ».

sfregaménto m tarcie », nacieranie n.

sfregàre a trzeć nacierać.

sfregatóio m ścierka /. sfregiare (-dija-) a oszpecić, pokiereszować.

sfrégio (-dżjo) m ciącie »; blizna /, kresa /.

sfrenatézza (-tocca)/wyuzdanie n, rozwiozłość /. sfrenato wyuzdany, rozwiozły, sfrondare a obrywać liście ; niepotrzebne oddalić, sfrontatezza (-tecca) / bezczelność /.

sfrontato bezczelny, sfruttaménto m wyzyskanie w. sfruttare u wyzyskać, sfuttatóre m wyzyskiwacz w. sfuggévole (-dżewo-) lotny, znikomy.

sfuggire w i a unikać, uchodzić, wymknąć się

sfuggita: alla - ulotny, uciekający.

sfumareainwyziewać, parować, wyszumieć, ulatywać, sfumatura J cienowanie n, ulatnianie n.

sfumino mwycieracz m. sfuriata / wybuch m wściekłości, złości ; grad m przekleństw.

Sgabèllo m stołek m bez poręczy, ławka /.

sgambarsi r zbierać nogi. sgambettare » dreptać, podrygiwać, dygotać nogami, sgambétto: dare lo — a qualcuno podstawić komu nogę. Sganasciare (-szja-) a wywichnąć szczękę ze stawu ; ~si dalle risa śmiać się do rozpuku, zrywać boki od śmiechu, sgangherare (-ge-) a rozerwać, wyruszyć z zawiasów, sgangherato nieporządny, wy-ruszony ż zawiasów, sgarbatàggine (-dźine)/ niegrze-czność /.

sgarbatézza (-tecca) / niegrze-

czność /.

Sgarbato niegrzeczny.

wolny 2. to prze-

[tem.

nieprzyje

wy-

Sgarbo m niegrzeczność /,

sgattaiolare n, - sela, powlec ftię, wymknąć się, umykać.

Sgelàre (sdże-) n rozpuszczać, roz tajać.

Sgelo to tajanie n, odwilż /.

Sghembo (sgembo) ukośny, skośny.

Sgherro m siepacz to, oprawca to.

Sghiacciàre (-czjare) n odtajać, rozmarznać.

sghignazzare (-nnjaccare) n śmiać się głośno ; wyśmiewać kogo.

Sghignazzata / głośny śmiech m, śmiech m szyderski, pośmiewisko tt.

sghimbèscio (-szjo) ukośny, skośny.

Sgobbàre a dźwigać, nosić na plecach; męczyć się.

Sgobbo to meczenie się n.

sgobbone to kujon to.

Sgocciolare (-czjo-) n cięć, kapać kroplami, kropić.

Sgócciolo m resztka/; èssere agli Sgóccioli być przy końcu, gonić resztkami.

Sgolàrsi r wykrzyczeć sobie płuca.

Sgolato bez głosu, prześpiewany.

Sgomberare a wyprzątnąć, wypróżnić, wynieść się, przeprowadzić się.

Sgombero l.

prowadzka /, przenosiny pl. sgombrare v. sgomberare.

Sgombro m makrela / (ryba.)

Sgomentare a przestraszyć, przerazić, przelęknąć.

Sgoménto 1. przerażony; 2. m przestrach to.

Sgominare a przewrócić do góry nogami, porozrzucać.

Sgomitolare a rozwinąć kłębek.

Sgonfiàre a in stęchnąć, rozpędzić puchlinę.

Sgónfio otęchły, zapadnięty.

Sgonfiótto w pączek w.

Sgorbiare o pomiąć atramen-

Sgòrbio m plama/ od atramentu Sgorgare n wytryskać, wypływać Sgorgo m wytryskanie n. Sgovernàre a ile rządzić. Sgoverno to złe gospodarstwo « złe rządy pi.

Sgozzàre (sgoccare) a zarżnąć poderżnąć gardło, sgradévole (-wole) mny.

Sgradire (io sgradisko) n byćnie przyjemnym.

Sgradito nieprzyjemny. Sgraffiare a podrapać, zadrasnąć Sgràffio m podrapanie n, zadra panie n.

sgrammaticare (-karę) n błędy gramatyczne robić, sgrammaticato pełen błędów gramatycznych.

sgrammaticatura f usterk m, błąd to gramatyczny, sgranàre a wyłuskać ziarno z kłosów, groch ze strąków, sgranatóre m maszyna / do bierania ziarna.

Sgranatura /wybieranie n ziarna, wyłuskiwanie n. sgranchire (io sgrankisko) n przeciągać.

sgranellare a obrywać, wyłuskiwać, wybierać ziarna, sgranellatila / wybieranie n ziarna, obrywanie n jagód, sgrassàre n schudnąć.

Sgravare (-ware) a zdjąć ciężar, ulżyć, sprawić ulgę; ~si r porodzić, zledz.

sgràvio (-wjo) m ulżenie n, ulga /.

Sgraziato (-cjato) niezgrabny, gruby.

sgretolàre a potrzaskać, druzgotać^ i denti zgrzytać zębami; ~Si r kruszyć, kruszyć 6ię. Sgridare a hałasować na kogo, łajać.

sgridata / łajanie n.

Sgroppare a przełamać krzyże, wypleczyć.

SgTOppàto mający krzyż porażony, wypieczony, sgrossare a ociosać, okrzesać, sguaiatàggine (-dżine) / nie-zgrabnosć /, swawola /. Sguaiato niezgrabny, swawolny. Sguainàre a wydobyć z pochwy, sgualcire (io sgualczisko) a miąć, pognieść.

aldrina / dziewka /.

sgn

Sguardo w spojrzenie n, wejrzenie n

Sguarnire (io sguarnisko) a ogołocić, odsłonić.

Sguàttera / dziewka / kuchenna. Sguàttero to kuchcik to. Sguazzare (sguaccare) n brnąć, brodzić,

Sguinzagliàre (-calijare) a wysforować, puścić ze smyczy. Sgusciare (-szjare) a i n łuskać, wyłuskać, wymknąć się.

SÌ pron. się, siebie, sobie ; si dice mówi się, mówią; si marita wychodzi za mąż SÌ avv. tak; =; così tak jest, tudzież; dire di sì potakiwać, sia pr., cong. i imper. od èssere, sibarita m sybaryta m.

Sibèria / Syberya /. sibilante świszczący, syczący, sibilàre n syczeć; gwizdać. Sibilla / Sybilla /. sibillino sybiliński.

Sìbilo m świst m, gwizd to, myczenie n.

Sicàrio (-ka-) m najęty zbójca tn. Sicché (-he) cong. tak iż. dlatego, gdyż; = così che tak że.... Siccità (-czi-) f suchość /, susza /, posucha

Siccóme (eikko-) cong. jak, jako, jak tylko.

Sicilia (-czi-) / Sycylia /. giciliàno m Sycylijski; Sycylijczyk to.

Sicofante (-ko-) to donosiciel m. sicomòro to sykomora f, figa f morwowa, siculo = siciliano.

sicurézza (-recca) / pewność /, bezpieczeństwo n; pubblica ~ publiczne bezpieczeństwo, sicuro 1. pewny; 2. m pewność /; per ~ pewnie, sicurtà / pewność /. siderale, sidèreo tyczący się gwiazd.

siderurgia (-dżia) / przemysł m żelazny.

Sidro m jabłecznik m. siedo pr. od sedére, siepe / płot w.

siero m serwatka /, surowica /. sieróso surowiczy, siete pr. od èssere, siffatto, sì fatto m taki.

ifilide / sytilis. sifilitico (-ko) syfilistyczny. sifóne ra rura /Bsąca, syfon m. sigaràio m robotnik m, robiący cygara.

sigarétta / papieros m. sigaro m cygaro n. sigillàre (-dżil-) a pieczętować, sigillatura / zapieczętowania n. sigillo m pieczeć /. sigla f znak m skracający^ significante (sinnifikan-) znaczący, oznaczający, significare a oznaczać, znaczyć; — notificare zawiadomić, uwiadomić.

Significativo (-wo) znaczący, significato m znaczenie n. signóra (sinnjora)/ pani /, małżonka /; i miei rispètti alla Sua ~ proszę kłaniać się Pańskiej żonie.

signóre m paD m. [wać, władać, signoreggiare (-dżjare) n pano* Signoria / zwierzchność /, władza /, panowanie w; Sua Signoria Wielmożny Pan. Signorile pański, wspaniały, signorina (sinujorina) / panna /. signorino m panicz to. signoròtto to panek w. silenzio (-cjo) m milczenie n; far ~ milczeć.

si r przekonać

silenzióso milczący.

Silfo m sylf m. silice (-cze) / krzemionka /. Sillaba / zgłoska /. sillabare a zgłoskować, sylabizować.

Sillabo m syllabus m, index m. Sillogismo (-dżi-) m sylogizm m. silografia / drzeworytnictwo n. Siluétta / sylwetka /. silurificio (-czjo) m fabryka / torpedów.

Siluro m sum m (ryba) ; torpedo w.

silvano (-wa-) leśny, lesisty, silvèstre leśny.

Silvestro ni Sylwester m. Simboleggiare (-dźjare) n wyobrazić pod postacią, pod godłem.

simbòlico (-ko) symboliczny, wyrażony przez godło.

Simbolo w* symbol m, godło n. somigliante v. somigliante, simile podobny; e simili takowy, podobny; = prossimo m bliźni w.

similitudine / podobieństwo n, porównanie n.

simmetria / symetryp /, ład m, porządek m.

simmètrico (-ko) symetryczny, simonia / świętokupstwo n, sy-monia /.

simpatia / sympatya /, spółczu-cie n, sprzyjanie » komu. simpatico (-ko) sympatyczny, simpatizzare (-ticcare) « sympatyzować, simposio m uczta /.

Simulacro m wizerunek m, posąg m, widmo n, mara /. Simulare n zmyślać, udawać, simulatóre m zmyślacz mt udawacz m.

simulazióne (-dzjone) / zmyślanie n, udawanie n. simultaneità / współczesność /. simultàneo współczesny, sinagòga / synagoga/, bożnica/.

sinceràre (-cze-) a przekonać,

dowieść; sie, upewnić się. sincerità / szczerość /. sincèro szczery.

sinché (-kè) prep póty, dopóki, sincope (-ko-) / skrócenie w, atak m apoplektyezny. sincronismo m spółczesność /. sincrono spółczesny. sindacàbile (-ka-) dający sią skontrolować.

sindacabilità / «różność / kontrolowania.

sindacale burmistrzowski, sindacare a kontrolować, sindacato m syndykat m, urząd m burmistrzowski; ~ professionale bractwo n, gwarectwo n. Sindaco (-ko) m burmistrz m, syndyk m, zarządca m. sindone / prześcieradło w, w które było obleczone ciało Chrystusa Fana. sinfonia / symfonia /. sinfònico (-ko) symfoniczny, singhiozzare (-giocoa-) n mieć czkawkę.

singhiozzo m czkawka /, łkanie n, szlochy pl.

singolare 1. osobny, szczególny; = strano osobliwy, dziwny, cudaczny; 2. m liczba /. pojedyncza (singularis). singolarità / osobliwość/szczególność ./.

Singolo pojedynczy, singulto v. singhiozzo, siniscalco (-skałko) m marszałek m dworu, rządca m prowin-cyi, podskarbi m. sinistra / lewica /, lewa ręka/, lewa strona /; a ~ na lewo. sinistro lewy, szkodliwy, zgubny; wypadek m.

sino, fino prep. do, aż, póki. sinodale synodalny, sinodo m synod m. sinonimia / blisko lub równo-znaczność /.

[Panie.

gi r swoje sprawy

to zwichnięcie »,

sinònimo równoznaczny, sinora avv. dotąd.

Sinòttico (*ko) przejrzysty, skrócony, jasny, wyraźny; quadro ~ m tablica /, przedstawiająca coś jasno i w skróceniu, sintassi / składnia /. sintattico odnoszący się do składni.

sintesi / synteza /, złożenie n. sintetizzare (-ticca) a postępować syntetycznie, sintomàtico (ko) symptomatyczny.

Sintomo to objaw m, symptom to. sìnnosità / krętość /, zakręt m. SinuÓSO kręty.

Sion, Siónne / Syon to.

Sipàrio m zasłona / w teatrze. Siracusa ( ku-) / Syrakuzy pi. sire w król m, Najjaśniejszy sirèna f syrena /.

Siria / Syrya /. siriaco (-ko) syryjski, siringa / lewatywa /, flet to, bez to.

Sirio to Syryusz to. sirójjpo m syrop sismico (-ko) Beismiczny. sismògrafo TO seismograf m. sistèma TO system to, układ m. sistemare a układać, uporządkować, ułożyć w pewien system; uporządkować.

sistemàtico (-ko) systematyczny, sistemazióne (-dzione) / syste-mizowanie n, układ m. sitibóndo spragniony ; chciwy, łaknący czego.

sito to 1. smródn; 2. położony;

miejsce n, położenie n. sitnàre a umieścić, położyć. Sitnàto położony, situazióne (-dzjone)/położenie n. Siviglia (-willja) / Sewila /. slacciare (-czja-) «rozwiązać, rozpiąć.

slanciare a ciskać, rzucać, miotać; ~ SÌ r rzucić się.

Bianchito wysmukły, slàncio (-czjo)«i zapał m, zapęd to, uniesienie », popęd m. slargare a rozszerzyć, slattare a odłączyć od piersi, odzwyczaić się. [mazany. SÌavàto (-wa-) niewyraźny, za-slavo (-wa) słowiański; Słowianin TO.

sleàle niewierny, wiarołomny, slealtà/ nieuczciwość/, niewierność /.

slegare a odwiązać, rozwiązać;

~si r znikać, rozpuścić się. slegato bez związku.

Slésìa / Szląsk to. slitta / sanki pl. slogaménto zwichnienie n. sltlgàre a zwichnąć slogatura / zwichnięcie n. sloggiare (-rłżja-) ai w wypędzić, wyprowadzić się, wynieść się. słom bare a porazić lędźwie, krzyże.

smacchiare (emakkja-) a czyścić, smacchiatóre m czyściciel m plam.

smacchiatura / wyczyszczenie n plam.

smacco (smakko) m obelga /, hańba /, zniewaga /. smagliare (smallja-) a i n oka w siatce, pończosze rozpuścić, smagrire (io smagrisko) ai» wychudnąć, schudnąć. Smallàre a łuskać orzechy, migdały.

smaltàre a szmelcować, emaliować, polewać, dać polewę, smaltatóre m polewacz to, szmel-cownik to.

smaltatura / szmelc m, emalia/, smaltire (io smaltisko) a trawić, wytrzeźwić się, wyprzedać (towar).

smalto m wapno z piaskiem;

szmelc m, emalia /, glazura /. smammolarsi r wpaść w zachwyt.

samochwalstwo m junak tn, samo-

a trzeć, gła-

m obrębienie », obszycie

smanceria (-cze-) .^/pieszczota* wość /, zniewieśąiałość /. smanceróso pieszczotliwy, gry-maśny.

smània / żądza /, szal m. smaniare w szaleć.

Smanieràto niegrzeczny, nieoby-czajny.

smanióso szalony, pożądający, smantellare a zburzyć mury twierdzy.

smargiassare (-dżjas-) » juna-czyć. chełpić się. smargiassata/

», junactwo n. smargiasso

chwał m.

Smarrire (io smarrisko) a stracić, zgubić ; ~si r zabłądzić ; = confóndersi zmieszać sią, przestraszyć.

smarrito zmieszany, smascellarsi (-szel-) r szczękę sobie wywichnąć ; — dalle risa śmiać się do rozpuku, pękać ze śmiechu.

smascherare (-ske-) a zdjąć maskę, odsłonić, wykryć, smascheratóre m odkrywający, odsłaniający co.

Smembraménto m rozkawałkowanie W, podział m. smembrare a rozkawałkować, podzielić.

smemoratàggine (-dżine) / nie-pamiętanie n, zapominanie ». smemoràto zapominający, nie-pamiętający.

smentire (io smentisko) a zadać kłam, zaprzeczyć; non smentirsi pozostać wiernym samemu sobie.

Smentita / zaprzeczenie ». Smeraldo m szmaragd m. smercìàre (-czja-) a wyprzedać, sprzedać.

smèrcio (-czjo) m odbyt m. Smergo m kaczka /. smerigliare (-rillja ) dzid szimrglem.

smeriglio m szmirgiel m. Smerlare a wycinać ząbki, zęby ;

obrębiać, smerlo n haftem.

smesso p, p od sméttere, sméttere a i » przestać, zdjąć, porzucić.

smezzare (smecca-) « połowić, dzielić

smidollàre a wyjmować szpik z kości.

smilzo (-co) chudy, wychudły, sminuire (io sminuisko) a zmniejszać, uszczuplić.

sminuzzaménto (-nucca-) m dro* hienie », rozdrobienie ». sminuzzare a rozdrobić. Smirue / Smyrna /. smisuratézza (-tecca)/niezmier-ność /.

smisurato niezmierny, smobiliare a wyprzątnąć, wypróżnić.

smobiliàto nieumeblowany. smoccolare (smokko-) a objaśnić świece.

smoccolatóio m szczypce pl. do objaśniania świec, smoccolatura/knot m spalonej świecy.    [gli wy.

smodàto bez wiary, niepowścią-smoderatózza (-tefcca) / bezmiar m nieuraiarkowanie ». smoderato bezmierny, nieumiar-kowany.

smollare » namoczyć, smontàre ni a zejść, zsiąść, zleźć smòrfia / wykrzywianie » gęby; grymas m.

smorfióso błazeński, grymaśny. smorto wybladły, blady, smorzare (-care) a przytłumić, gasić, dusić; = spègnere (spen-nje-) zgasić.

smorzatura / przytłumienie ». smorzo (-co) m gaśnik m, przy-tłumiacz m.

smossi p, r smosso />, p od smuovere.

smotta / osypisko n. smottare » osypywać sie, zawalić się.

smozzare (smocca-) a odciąć, odjąć.

smozzicatura (-ka-)/skaleczenie », okaleczenie u. smozzicare a skaleczyć, odciąć, nciąć.

smungere (-dże-)adoić, wyssać, smunto chudy, wyczerpany, smuòvere (-were) a posuwać naprzód, poruszać, wzruszyć np. ziemię.

smussare a przytępić, uciąć, smussatura / przytępienie n. snaturare a przemienić, odmienić, rozbestwić.

snaturàto nienaturalny, rozbestwiony.

snebbiàre a rozpędzić mgłę. snello chyży, rześki ; 5= slan-CiŚtO (-czja-) wysmukły; =agile (-dii-) zwinny, rączy, snervaménto (-wa-) m osłabienie n, wyniszczenie » sił. snervare a osłabić, zwątlić. snervatézza (-teoca)/osłabienie n, zwątlenie n, bezsilność /. snidàre, snidiàre a wyjąć z gniazda ; wypędzić nieprzyjaciela.

snocciolare (-czjo-) a wyjąć pestki; zapłacić gotówką, snodàre a rozwiązać, snodatura / przegub tu. snudare a wyciągnąć; obnażyć, so pr. od sapere, soàve (-we) miły, przyjemny, słodki.

soavità / przyjemność /, słodycz /; łagodność / charakteru, sobbalzare (-care) n podskoczyć, zerwać się.

sobbalzo m: di ~ nagle; dare un ~ zrywać się, porywać się. sobbarcare (-ka-) a komuś coś nałożyć; ~ sir poddać się czemu, podjąć się czego, sobbórgo m przedmieście n„

sobillare a podbechtywad, pod

burzyć.

Sobillatóre m buntownik tn, podżegacz m.

sobrietà / wstrzemięźliwość /. sòbrio wstrzemięźliwy, umiarkowany.

socchiùdere (sokkju-) a przymknąć.

soccómbere a podlegać, podpadać.

soccórrere a pomagać, soccorrévole (-wole) pomocny, soccorritóre m pomocnik m, pomagający.

soccorsi p,r soccorsop,p od soccórrere.

soccórso (sokkor-) m pomoc /;

gridar ~ wołać na pomoc, sociale (-czja-) społeczny, towarzyski.

socialismo to socyalizm to. socialista m i / socyalista to. socializzare (-licea-) a uspołecznić.

socializzazióne (-dzjone)/uspo

łecznienie n.

società (-czje-)/towarzystwo n; = associazione/ związek w, stowarzyszenie n. sociévole (-wole) towarzyski, socievolézza (-lecca) / towarzy-skość /.

sòcio (-czjo) m towarzysz w, czło-nek m ; = abbonàto abonent to. sociologia (-dźia) / socyologia/. sociòlogo to socyolog m. soda / soda /.    [ule ».

sodalizio (-cjo) to stowarzysze-soddisfacénte (-ozen-) zadosyć czyniący.

soddisfare ain zadowolnić, zaspokoić, zadoByć uczynić, soddisfazióne (-dzjone) / zadowolenie n, zadosyć uczynienie», sodézza (-decca) / twardość /, tęgość /, d zielność /. sodisfacénfe r. soddisfacènte, sodo twardy; = forte lity, porządny.

P, ?

Sòdoma f Sodoma /.

Sodomia / sodomia /. sodomita m sodomita m. sofà to, inv. sofa /. sofferènte cierpiący, sofferènza (-ca) / cierpienie n. soffen're v. soffrire, soffermarsi r zatrzymać się. soffersi p, r soffèrto p, p od soffrire.

SOffiàre a i n dmuchać, szeptać, komu do ucha, parskać, sapać; = sbuffare parskać; ~ nel fuoco podszczuwać.

Soffiata / dmuchanie n, parskanie n.

Sòffice (-cze) miękki.

Soffiétto to mieszek to do dęcia, sóffio to dmuchanie n, dech to, oddech to; = àlito dech to. Soffióne m zausznik m, plotkarz m soffitta / izba / na strychu, soffitto «t powała /, pułap w, sufit m.

soffocare (-karę) a dusić, zadusić, przytłumić.

soffocazióne (-dzjone) / uduszenie w, przytłumienie w. soffregàre a z lekka nacierać, soffribile znośny, soffrire ain znosić, wycierpieć, cierpieć.

sofisma m sofizmat to. sofista w i / sofista to. Sofisticatine (-dżine) / subtelne rozumowanie n, fałszywe dowodzenie n.

sofisticare (io sofistiko) n i a używać pozornych rozumowań, zrzędzić.

sofisticheria (-ke-) / subtelne rozumowanie n, fałszywe dowodzenie n.

sofistico (-ko) sofistyczny. soggettare (-dżet-) a podbić, zmusić do czego.

soggettivo (-wo) podmiotowy, soggètto to podbity, podmiot m ; andare ~ a qualche cosa cierpieć wskutek czego.

soggezióne (-dzjone) f uniio-ność /, poddaństwo n. sogghignare (soggimtjare) n szyderczo naśmiewać się, uśmiechać się.

sogghigno to uśmiech to. soggiacere (-dżjaczere) n podlegać, ulegać, być podległym, soggiacqui (-kuì) p, r od soggiacere.

soggiogamento w ujarzmienie n. soggiogare a ujarzmić, podbić, soggiogatóre rm ujarzmiciel to. soggiornare n przebywać, soggiórno to pobyt w. soggiùngere (-dżjundże-) a dodać, dołączyć, przydać, soggiunsi p, r soggiùnto od soggiùngere soggiuntivo (-wo) m tryb m łączący.

soggolo to chusta / biała pod szyją.

sogguardare a podglądać; nieznacznie, chyłkiem spozierać, sòglia (bollja) / próg w.

Sòglio 1. m tron m ; 2. pr. od solére.

sògliola /język m (ryba morska), sognare (sonnja-) a ~ si r śnić, śnić się; marzyć, sognatóre to marzyciel to. sogno to sen to ; neppùre per ~ nawet przez sen mnie by to nie przyszło.

solàio to strych to. solamente aro. tylko, solare słoneczny ; anno — to rok to słoneczny.

solata / kąpiel / słoneczna, solatio m wystawiony na słońce, solcare (-karę) a robić brózdy, bróżdzić.

solcatùra / robienie n brózd. Solco (-ko) to brózda /. soldatésca (-ska)/żołnierstwo n. soldatesco żołnierski, soldato to żołnierz m.

Soldo to żołd m.

solidarnie.

skwa-

będący

sole tn słońce n. solecismo (-czi-) m błąd m językowy, błąd przeciwko składni, soleggiare (-dzjare) a wystawiać na słońce, położyć na słońcu, soleggiato słoneczny, solènne uroczysty ; un—briccóne zawołany, sławny łajdak, solennità / uroczystość/, święto n uroczyste,

solennizzare (-nicca-) «święcić, uroczyście obchodzić, solére » mieć zwyczaj, solèrte skrzętny, pilny, solèrzia (-eja") / skrzętność /, pilność /, staranność /. solétta / podeszwa / pończochy, solétto samiuteńki, sam na świecie.

solfa / solfa /.

solfanèllo, zolfanèllo ni zapałka /.

solfàto m siarkan m, siarczan m. Solféggio (-dzjo) tn solfeź tn. solfòrico (-ko) siarczany, siarkowy; àcido — m kwas siarkowy, solforóso siarczany, solfuro m siarka /. solidale solidarny, solidarietà / solidarność /. solidità, solidézza (-decca) / moc/,trwałość/, gruntów ność/, stałość /.

Sòlido stały, gruntowny; = durévole trwały; in — solilòquio (-kujo) m monolog tn. SOllngO sam, samotny.

Solino m kołnierz w. solista tn solista m. solitàrio m samotny, odludny ; pustelnik tn.

Sòlito zwykły, zwyczajny ; siamo alle sòlite zawsze stara histo-rya, zawsze ta sama rzecz; al — zwykle, zwyczajnie, solitùdine / samotność /. sollazzare (-lacca-) «bawić, rozrywać; bawić się. sollazzo m zabawa /, rozrywka/.

sollecitare n przyspieszać, naglić; — si r spieszyć się. sollecitatóre m naganiacz m, orędownik m

sollecitazióne (-dzjone) naleganie n, pobudzanie n, upomnienie n..

sollécito (-czito) skory, pliwy.

sollecitudine/prędkość /, skwa-pliwość /.

solleóne m dnie gorące pi. solleticare (-karę) a łechtać, łaskotać, pobudzać, sollético (-ko) w łaskotka /, chętka/; = prudóre m świąd m. sollevare (-ware) « podnieść, poruszyć, podburzyć, sollevazióne (-dzjone) / powstanie n, bunt m.

sollièvo (-wo) m ulga/; ^confòrto pociecha /. solluchero m zachwyt m, uniesienie n, lubieżnośc /. solo agg. i avv. sam; = unico jedyny; al — pensièro na samą myśl.

soltanto avv. tylko, solùbile rozpuszczalny, solubilità / rozpuszczalność/, soluzióne (-cjo-) / rozczyn m, rozwiązanie n. solvènte, solvibile w stanie zapłacić, solventézza (-wentecca) / możność / zapłacenia, soma / ciężar m, ładunek m. somara / oślica /. somaro m osioł m.

Somigliante (-milljan-) podobny, somiglianza (-ca) / podobieństwo ».

somigliare n być podobnym, somma/su ma/, wyni km ogólny; in — delle somme jednem słowem, zgoła.

sommamente avv. nadzwyczajnie, bardzo, nader, sommare a dodawać, razem «liczyć.

son

wymieniony.

Sommàrio m dorywczy; wyciąg w. sommergere (-dze-) a zanurzyć; = inondare zatopić ; — si r* zatonąć.

sommergibile dający się zanurzyć, podwodny, sommèrsi p, r sommèrso p, p od sommèrgere, sommersióne/zanurzenie n, zatopienie », zalanie w. somministrare a dać, nadać, podać; = fornire opatrzyć w co, dostarczyć.

somministrazióne (-dzjone)/dostarczenie w, podanie n. sommissióne/podległość/, poddanie się ».

Sommità / szczyt to, wierzchołek m.

sommo najwyższy; szczyt to. sommòssa / powstanie ». SOnàbile dający się grać.

agìiéra (-nallje-) / obróź / z dzwonkami okrągłymi. Sonàglio to dzwonek to okrągły; serpènte a sonàgli grzecho-tnik m.

sonòre «in grać ; - il campanèllo dzwonić; sono cinque anni sonati juź jest pięć lat. sonata / granie », sonata /, dzwonienie ».

sonatóre to gracz m grający, sonda / sonda /. sondàre a sondować, sonettista m autor sonetów, sonétto m sonet m. SOnnaechiÓSO (-nakkjo-) zaspany, rozespany, senny, sonnàmbulo TO chodzący przez sen.

sonnecchiare « drzymać. sonnifero m nasenny; lek to nasenny.

sonno to sen m ; aver ~ być śpiącym ; prènder ~ usnąć, sonnolènte, sonnolènto śpiący, sonnolènza (-ca) / śpiączka /, ospałość /. ^ sono pr. od èssere.

sonorità / dźwięczność /. sonòro donośny, dźwięczny, sontuosità / przepych to, wy-stawność /.

sontuóso wystawny, okazały, sopiménto to uśmierzenie ». sopire (io sopisko) a uśmierzyć, uspokoić.

sopóre to głęboki sen to, senność f.

soporifero m sprawiający, wywołujący seu; lek to nasenny, soppalco (-ko) m strych w. sopperire (io sopperisko) a troszczyć, starać się.

soppiantare a wypierać, wyrugować.

soppiatto: di ~ avv. skrycie, ukradkiem, chyłkiem, sopportabile znośny, sopportare a znosić, ponosić, soppressa / prasa /, tłocznia /. soppressóre a wyciskać, tłoczyć, soppressióne / zniesienie », gnębienie », przytłumienie ». soppressi p, r soppresso p, p od sopprimere.

sopprimere a cisnąć, tłoczyć, zgnieść, znieść.

sopra prep. i avv. na; ~ tutto przedew8zystkiem ; là ~ w górze, na górze; la parte di ~ górna część.

soprabbondànte zbytnio obfity, soprabbondànza (-ca) / nadmiar to, zbytek to. soprabbondàre » znajdować się, w nadzwyczajnej obfitości, sopràbito m surdut to, paltot w, sopraccalza (-kalea) t kamasz to. sopraccàpo (-prakka-) m nadzorca to; troska /. sopraccarico (-ko) m przeładowany; dodatek to do ładunku, sopracciglio (-ezilljo) to brew /. sopraddetto wyżej powiedziany, [bo wy.

sopraddénte m ząb m nadlicz-sopraffàre a ubiedz, opanować co nagle, pognębić.

pogrążony

sopraffazióne (-dzjone) f nadużycie n.

sopraffine, sopraffino przedni, w najlepszym gatunku. Sopraggitto (-dżit-) m wzm cnienie n bzwu. sopragiùngere (-dżjundże-) nadejść niespodziewanie, sopra luogo m termin miejscowy, soprammànica (-ka) / zawijany rękaw m.

SOpràua / śpiewaczka / sopranowa.

sopran naturare nadnaturalny, soprannóme m przydomek m, przezwisko n.

soprannominare a przezwać, soprannominato wyżej wspomniany, nazwany, soprannumeràrio nadliczbowy, soprannùmero nadliczbowy. Soprano m sopran m.\ soprappensièro w myślach.

soprappéso m prze wyżka/, nadwyżka /.

SOprappiù m nadmiar m, prze-wyżka / ; per ~ nadto, oprócz

tego.

soprascarpa / kalosz m. soprascritta / napis m. soprascritto wyżej wymieniony, napisany.

soprassalto: di - avv. nagle, soprassedére « wyczekać, przeczekać, doczekać.

SOprassóllo m dodatek w, przydatek m.

soprassòldo m dodatek m. do płacy, żołdu.

soprastante m dozorca m nadzorca m.

soprattassa/ porto n opłacane za nienależyte frankowanie soprattutto avv. nadewszystko. sopravanzàre (-wanca-) a pozostawać, zbywać, sopravanzo (-co) m nadwyżka/, reszta / pozostała ; di ~ w nadmiarze.

sopravvenire « nadchodzić, nadjechać.

sopravvènto m przezwyciężenie n, zwalczenie n, przewaga /. sopravvivere (-wiwere) w przeżyć, dłużej żyć od kogo. soprintendènte m nadzorca m. soprintendènza (-ca)/nadzór m. soprintèndere a nadzorować. SOprósso m narośl / na kości. SOprÙSO m gwałt in, krzywda /. soqquadro (-kua-) : mettere a ~ przewrócić do góry nogami, zrobić nieład, zamieszanie, sor, sora = signor, signóra. Roroa / jarzębina /.

SOrbettiéra / naczynie n, walcowate, w którem się ochładza sorbet.

sorbetto m sorbet m; = gelàto lody owocowe pi. sorbire (io sorbisko) a chlipać, żłopać; ~ si r przybrać sobie do głowy.

sorbo m jarzębina /.

Sorcio (-czjo) w mysz /. sordàggine (-dżine) / głuchota/, sordidézza (-decca) / plugawoéé /, brud w. sòrdido brudny.

sordina / ezpinet m; alla ~ chyłkiem, ukradkiem, milcz-kiem.

sordlno / przyttumiacz m. sordità / głuchota /. sordo głuchy.

sordomùto m głuchoniemy, sorèlla / siostra /. sorellastra/siostra/przyrodnia. sorgènte (-dżen-) / źródło n. Sórgere n wytryskać, wypływać, pochodzić.

sormontare a przechodzić, przewyższać.

sornióne m obłudnik m, naboż-niś to.

sorpassare a przechodzić, przebywać, przewyższać, sorprendènte zadziwiający, znaczny.

m wylosowanie n.

sorprèndere a zaskoczyć, nadejść, zadziwić.

sorprésa / niespodzianka /, zaskoczenie n, zadziwienie n sorprèsi p,. r sorprèso p, p od sorprèndere.

sorrèggere f-dżere) a podpierać; — Si v trzymać się, $rzymać się prosto.

sorrèssi p, r sorrètto p, p od sorrèggere.

sorridere n uśmiechać się. sorrisi p, r sorriso p, p od sorridere.

sorsata / łyk m, haust m. sorseggiare (-dżja-) n chlipać, żłopać, pociągać, popijać, sorso m łyk m. sorta / gatunek m. sorte / los m, przeznaczenie n; buona ~ szczęście u; mała ~ nieszczęście n.

Sorteggiare (-dżja-) « wylosowy-wać ; udzielić.

sorte _

sortilègio m czary pl, gusła pl. sortire a i w wyjść, wychodzić, dostać, odebrać.

Sortita / wybór m, wycieczka/, sorvegliante (-welljan-) mi/ dozorca m.

sorveglianza (?ca) / dozór m. sorvegliare a dozorować, pilnować.    [lecieć.

Sorvolare a po nad czemś przo-sospéndere a zawiesić; interrómpere przerwać. , sospensióne / zawieszenie n, odłożenie n.

sospensivo (-wo) zawieszający, wstrzymujący dalsze postępowanie.

sospensòrio m suspensoryum n. sospési p, r sospéso p, p od sospèndere.

sospéso wiszący, zawisły; tenére in ~ w zawieszeniu zostawić.

sospettabile dający powód do podejrzy wania.

sospettare a podejrzywać. sospètto m podejrzany, podejrzenie n.

sospettóso podejrzliwy, sospingere (-dżere) a popychać, popchnąć, zapuścić wzrok, sospinsi py r sospinto p, p od sospingere.

sospirare n i a wzdychać, tęsknić, sospiro m westchnienie n. sossópra avv. wszystko w nieładzie, do góry nogami, na wywrót.

sosta / odpqozynek m, wytchnienie n; far ~ odpoczywać, sostantivo (-Wo) m rzeczownik m. sostanza (-ca) / materya/, istota /; == essenziale m istotny, prawdziwy; = patrimònio m majątek m ; in — rzeczywiście, wreszcie.

sostanziale (-ej a-) istotny, sostanzióso pożywny, sostare a wypoczywać, zatrzymać się, stanąć.

Sostégno (-nnjo) rn podpora /. sostenére (io sostengo) a podpierać, utrzymywać; — mantenére utrzymywać, sostenibile trwały: co można utrzymać.

sostenitóre m obrońca m, opiekun m.

sosténiii p, r od sostenére, sostentaménto w utrzymywanie n.

sostentare o utrzymywać, sostenuto powściągliwy, powstrzymujący się. sostituire (io sostituisko) a podstawić, podłożyć; — rappresentare zastępować, sostituto w zastępca w; ~ procuratóre del Re zastępca prokuratora.

sostituzióne (-dzjone) / zastępstwo ?i, podstawienie t*. trato m podstawa /. sottacqua(-takkua ) av u.pod wodą

sotto

sottana / spódnica /.

SOttècche (-tekke) : di ~ avv.

% podełba, ukradkiem, sottentràre n nastąpić po kim, zająć miejsce czego, sotterfugio (-dżjo) m wybieg m, wykręt m ; di ~ potajemnie, sotterra avv. pod ziemią, sotterraménto m pogrzebanie n, zagrzebanie n.

sotterràneo podziemny ; podziemny chodnik m. sotterrare a pogrzebać, zagrzebać, zakopać.

sottigliézza (-tilliecca) / cien-kość /.

sottile cienki; = fino delikatny;

mai ~ m suchoty.pl. sottilizzare (-licea-) a subtilizo-

wać.

sottintèndere a dorozumiewać się, samo przez się rozumieć; si sottintènde! trzeba się dorozumieć.

sottintéso p, p od sottindére. sotto prep. i avv. pod, na dole, pod spodem ; ~ acéto w occie ;

—    pena pod kara ; ~ ogni rappòrto pod każdym względem ; c’è qualcòsa ~ jest w tem coś; se mi viene ~! jak go dostanę.

pod; ~ archivista (-kiwi-) m podarchiwista m ; ~ bibliotecàrio (-ka-) m pod-bibliotekarz m; ~ coppa / miseczka /, tacka /, spodek m ;

—    lineare a podkreślić; ~ mano: di ~ skrycie, pokryjpmu;

—    marino m podmorski; łódź /podmorska,podwodna; ~méttere a podbić; - missióne / poddanie się n, podbój »n;

—    porre a poddać, podbić, podstawić ; — prefètto m podpre-fekt m ; ~ prefettura/podpre-fektora /; — scala (ska-) to, inv. miejsce n pod schodami;

—    scrivere (-we-) a podpisać;

—    scrizióne (-dzjo-)/ podpisanie «; - segretàrio m pod-

sekretarz m; ~ sopra avv. do góry nogami; ~ spècie (-ezje) / podgatunek m; ~ stare n stać pod kim, być podległym; ~ tenènte m podporucznik m; — veste (-we-) / kamizelka /; ~ voce (wocze) aw. cicho, sottrarre a odciągnąć, wywlec, ukraść, odjąć, uwłaczać • czci. sottrassi p, r sottratto p, p od sottrarre.

sottrattóre m uchylający się od czego, ściągający co. sottrazióne (-dzjo-) / kradzież /, sprzeniewierzenie n, ściągnięcie n.

sottufficiale (-czją-) m podoficer m.

sovènte avv. często, soverchiare (-werkja-) a przezwyciężyć, odrwić, oszukać, skrzywdzić.

soverchieria / skrzywdzenie n, oszukanie w.

sovèrchio zbytni, zbyteczny, sovra v. sopra, sovranamente avv. do wysokiego stopnia, w znakomity sposób, sovranità / zwierzchnictwo n. sovrano m wyższy, przedniejszy; władca m.

sovrappórre a nad czemś położyć, siedzieć po nad czemś. sovrastare n sterczyć, górować, celować nad kim. sovrimpósta / dodatek m do podatków.

sovrumano nadludzki, sovvenire a wspomagać, wspierać ; mi sovviene przypominam sobie; ~ si r pamiętać, sovvenni p, r sovverrò /ut. od sovvenire.    [eie n.

sovvenzióne (-dzjone) / wspar-sovversióne f wywrócenie n, upadek m.

sovversivo (-wo) wywrotowy, przewrotowy.

sovvertiménto m wywrót « upadek m.

24

i.-P.

Spallato wypieczony, spalleggiare (-dźjare) a wspierać, pomagać, dopomagać. Spallièra / poręcz / krzesła, spallina / spallino to szlifa / epoleta /.

sovvertire a przewracać, wywracać, obalić, upaść. Sovvertitóre to burzyciel m ; przewracający.

sozzo (socco) brudny, plugawy, sozzura / sozzume to brud to, plugastwo n.

Spaccalégna (spakkalennja) m drwal to, rębacz m. Spaccapiètre w, inv. rozbijający kamienie.

Spaccare a łupać, rąbać, szcze-pać ; ~ si r pękać, rozłupy wać się. spaccato zażarty ; Italiano ~ zażarty Włoch m.

Spaccatura/szpara/, szczelina/. spacciare (-czjare) n zbywać, przedawać towary; — per... uchodzić za co Spacciati! jesteśmy zgubieni. Spacciatóre m sprzedający, spaccio (-czjo) m przedaż /, odbyt m.    [szczelina /.

Spacco (spakko) to szpara /, spacconata / fanfaronada /, łamuctwo w, łgarstwo n. Spaccóne m łgarz m, samochwał to. spada / szpada /.

Spadaccino (-czino) TO rębacz to, zawadyaka to.    [udawać,

spadroneggiare (-dżjare) a pana spaghétti (-getti) to, cienki makaron tn.

spagliare (-llja-) a oczyścić ze słomy; ~ si r słomę stracić. Spagna (Spannja) / Hiszpania /. Spagnolétta / papieros to. Spagnuólo (-nnjolo) hiszpański;

Hiszpan to.

Spago m szpagat m.

Spaiare a rozłączyć parę. Spaiato nieparzysty, spalancare (-karę) a na oścież drzwi otworzyć, usta otworzyć, spalla / barki pl., ramiona pl. ; stringersi nelle spalle ruszyć ramionami, podnieść ramiona.

Spallucciata(-czja-)/ruszenie n, podnoszenie n ramion, spalmare a smarować, mazać, spalmata / uderzenie n ręką w dłoń; smarowanie n.

Spalto to stok m, pochyłość / wału, szańca.

spampanare a in obrywać liście winne; ~ si r Btracić liście, opadać, oblecieć, spampanata / przechwałki pl.t samochwalstwo n.

; sjamo

Spàndere a rozsiewać, rozszerzać, wylewać; ~ si r rozpowszechniać się, rozchodzić się. Spandiménto m wylanie w, rozsiewanie n, rozpowszechnianie n.

ba-

spanditóio to suszarnia /. spanna / piędź /. spannare a zebrać śmietanę, spannatóia / łyżka / do zbierania śmietany.

spannocchiare (-nokkja-) a pood-cinać kaczany kukurydzy, spappolare a rozsypać się, w miazgę się zamienić; ~ si dalle risa pęknąć ze śmiechu, sparagiàia (-dżja-) / szparagar-nia /.

sparagiàio sprzedający szparagi, spàragio, spàrago m szparag to. sparare a rozpruć brzuch, wypa-proszyć; strzelać, wystrzelić, sparata / chełpliwość /, piękne obietnice pl.

Sparato to rozporek to. sparecchiare (-rekkja-) a sprzątać ze stołu.

spàrgere (-dżere) a rozprószyć, rozgłaszać, rozlać, wylać. Spallare a spleczyć, wypieczyć spargiménto (-dżi-) m rozprósze-konia; ~ si r spleczyć się.    nie n, rozsiewanie n, rozlew to,

spallata / ruszanie n ramionami. przelew m.

sparire (io sparisko) n niknąć, spaventévole (-wole) straszny.

przemijać.    “ spavènto (-wen-) m strach m.

Sparizione (-dzjone) / zniknie- spaventóso straszny, okropny.

nie n.    spaziare (-cja-) n rozciągać się,

Sparlare n obmawiać.    rozpościerać się, rozszerzać się.

sparo m strzał m, strzelanie «. spazieggiare (-dtjare) a porobić Sparpagliare (-pallja-) a rozrzu- odstępy, rozsadzać wiersze.

cić, rozsypać, roztrwonić; prószyć się. sparsi p, r sparso p, p od spàrgere.

Spurso rozsypany, roztrzepany, rozprószony.

Spartano tn spartański ; Sparta-nin tn.

Spartiàcque (-akkue) m, inv. dział m wód.

Spartire a dzielić, rozłączyć. Spartito m partytura /. Spartizióne (-dzjońe)/podział m. sparuto wynędzniały, wychudły, sparvière, -O, m krogulec tn. spasimante łaknący, żądny miłości, szalejący za kim. spasimare n szaleć, przepadać za kim ; wycierpieć katusze, spàsimo m kurcz m, cierpienie n, katusze pl.

spasmòdico (-ko) kurczowy, spassare n bawić ; ~ sela r bawić się, rozrywać się. spassionatézza (-tecca) / nie-czułość /, beznamiętność /. spassionato nieczuły, obojętny spasso tn zabawa/, rozrywka/; andare «a ~ iść na przechadzkę, przechadzać się ; èssere a ~ być bez miejsca.

Spàtola / łopatka /, kopystka /. spatriare a wyjść z ojczyzny. Spanraccllio (-rakkjo) m strach m, widmo n, straszydło n na ptaki. Spaurire (io spaurisko) a przestraszyć, zastraszyć, spavalderia (-wal-)/śmiałość/, zuchwalstwo m.

Spavàldo śmiały, zuchwały, wyzywający, spaventare, ~ zestraszyć się.

roz- spazientirsi (io mi spacjentisko) r cierpliwość stracić.

Spàzio m przestrzeń tw, przeciąg m czasu.

Spazióso przestronny, obszerny, rozległy.

spazzacamino (spaccaka-) m kominiarz m.

spazzafórno m miotła / do czyszczenia pieca, spazzanéve (-we) m, mv. pług m do śniegu.

Spazzare a zamiatać, odmieść, wymieść.

spazzatura / śmiecie pi. spazzaturàio śmieciarz nu Spazzino m zamiatacz tn. spàzzola (spacco-) / szczotka /, miotełka /.

spazzolare a wyszczotkowad. spazzolata: dare una ~ a wy-szczotkować.

Spazzolino m szczoteczka /; - da denti szczoteczka / do zębów. Specchiàio (spekkja-) m wyrabiający zwierciadła. Specchiarsi r odbijać się (w zwier-ciedle).

Specchiato doskonały, bez zmazy, jasny.

specchièra / zwierciadło n, lusterko n.

Specchiétto m zwierciadło n, lusterko n ręczne; = fedina / świadectwo n obyczajności, moralności.

Spècchio (spekkjo) m źwierciadło w, wzór m.

Speciale (-czja-) szczególny, specjalny; treno ~ m pociąg m osobny.

sl r przestraszyć,

specialista m specjalista m. specialità / specyalność /.

speci&lizzàre (-czjalica-) a spe-cyalizować.

specialmente avv. szczególnie, osobno, oddzielnie, spècie (-czje) / rodzaj tn; fare .... zadziwiać, zasta-

— a nowić.

Specifica (-czifika) / rachunek to; wyszczególniony, szczegółowy.

Specificare a wyszczególnić, wymienić w szczególności.

specificatamente avv. szczegółowo, w szczególności.

Specificazióne (-dzjone) J wyszczególnienie n.

Specifico (-ko) 1. gatunkowy, spe-cificzny ; 2. tn środek m szczególny.

Specióso (-czjo-) pozorny, udany.

Speco m pieczara /, jaskinia /.

Spècola / obserwatoryum n astronomiczne.

Spècolo m wziernik tn.

Speculare «in zaciekać się w myślach, zastanawiać się nad

czem.

Speculativo (-wo) spekulacyjny.

Speculatore tn spekulator m, żołnierz tn wysłany na zwiady.

Speculazióne (-dzjone) / rozmyślanie n, zaciekanie się n myślą ; spekulacya /.

Spedale tn szpital tn.

Spediénte to sposób m, środek tn potrzebny, stósowny.

Spedire (io spedisko) a wysłać, wyprawić, załatwić, odprawić.

Speditézza (-tecca) / pośpiech tn, prędkość /.

Spedito prędki, skory, szybki.

Speditóre to przesyłający; spedytor m.    [wyprawa /.

Spedizióne (-dzjone)/ wysyłka/,

Spedizionière to spedytor tn.

spegnare (spennja-) a wykupić zastaw.

Spègnere (-nnjere) a zgasić, gasić; ~ si r zagasić, gasnąć,

dogorywać.

spegnitóio m gaśnik m. spelaceliiàre (-lakkja-) o wyskubać włosy.

Spelacchiato m na pół łysy;

oblazły z włosów.

Spelare a wyskubać, wyrwać włosy; ~ si r obleść z włosów, wylenieć.

Spellare a obłupić ze skóry ; ~ si r skórę sobie obetrzyć, wylenieć, spelónca (-ka) / pieczara /, jaskinia /.

speme /. poeł. nadzieja /. spendaccióne tn ~ a / rozrzutny;

rozrzutnik tn, marnotrawca m. Spèndere a wydawać, łożyć, spendibile mogący być wydanym, spéngere v. spegnere, speimacchiàre (-nakkja-), spennare a skubać, oskubać; ~ si r stracić pióra, wypierzyć się. spensieratàggine (-dżine), spensieratézza (-tecca) / lekkomyślność /, płochosć /. Spensierato roztargniony, bezmyślny, lekkomyślny. Spenzolare (-co-) a wisieć, dyndać; si r wychylać się. Spenzolóni aro. wiszący, zwieszony, obwisły.

Spera / zwierciadło n. speràbile spodziewany, speranza (-ca) / nadzieja /. Speràre a mieć nadzieję, spodziewać się.

Spérdere a zniszczyć, zepsuć, poronić ; -- si r zbłądzić. Spergiurare (-dzju-) n krzywo-przysięgać.

Spergiuro m krzywoprzysięstwo n, krzywoprzysięzca tn, wiaro-łomca m.

sperimentale doświadczalny, oparty na doświadczeniu, sperimentare a robić doświadczenia, doświadczać.

Sperma f nasienie n. spermàtico (-ko) nasienny, speróne v. sprone.

sperperaménto m zniszczenie n, rozrzucenie n.

perperàre a zniszczyć, roztrwonić, rozrzucić.

Spèrpero TO roztrwonienie n. sperpètua J\ nieszczęście n. spersi p, r sperso p', p od spér-

dere.

sperticato (-ka-) przesadzony, spesa / wydatek to; le spese koszta pl., wydatki pi; fare ~ robić sprawunki pl, zakupy pl. spesare a łożyć na czyje utrzymanie, żywić kogoś, spesi p, r speso p,p od spèndere, spesseggiare (-dżja-) ain często powtarzać, często sią zdarzać, zagęścić.

spessezza (-secca) / gęstość /, szczelność /.

Spesso 1. gąsty, szczelny ; = folto szczelny; 2. avv. często, spessóre m grubość /. Spettàbile poważany, spettàcolo to przedstawienie n, widowisko w ; = vista / widok m.

spettacolóso wpadający w oko, wspaniały.

Spettanza (-ca) / przynależność /, właściwość/, kompetencya/. Spettàre a należeć, tyczyć sią. spettatóre m widz to. spettinare a włosy rozczochrać, spettro to widmo n, upiór *ro, strach to.

Speziale (-cja-) to aptekarz m. spèzie /. inv. korzenie pl. spezieria / apteka /; spezierie /, pl. korzenie pl.

Spezzare (specca-) a łamać, otłuc, potłuc ; = frantumare rozbić, rozwalić.

Spezzàbile łamliwy, spezzatino to potrawka /, siekanka /.

Spezzàto rozkawałkowany; dobra moneta /.

spia / szpieg m ; far la — szpiegować.

8piàcci&(-cja)pr., cong. od spia-cére.

Spiacènte (-czen-) nieprzyjemny; sono ~ di dover... żałują, bardzo mi przykro, że muszą, spiacére n niepodobać sią ; przykrość, boleść komu sprawić. Spiacévole (-czewo-) nieprzyjemny.

spiàggia (-dżja)/brzeg w morski, plaski, piaszczysty.

Spianare a zrównać, wyrównać, zrównać z ziemią ; ~ si r przecierać sie, wyjaśnić sią. Spianata / równina /, (espla-nada).

spianatóia / wałek m do ciasta, deska / do robienia ciasta, spianatóio m wałek m z drzewa, spiantare a wyrwać z korzeniem, zniszczyć, zrujnować, spiantato nie mający nic. spiare a szpiegować, przepa-trywać.

spiattellare a powiedzieć bez ogródki, nie obwijać w bawełną.

spiccare (spikka-) a i n odłączyć, oddzielić ;    ~ il volo

wzbić sie do lotu.

Spiccato wybitny, ostry, wyraźny, spicchio (spikkjo) to kawałek to, owocu(jabłka, gruszki); ~ d’àglio ząbek to czosnku, spicciàre (-czja-) «in załatwić, przyspieszyć, wytryskać; = sollecitare przyspiesayć ; ~ si r spieszyć sią.

Spicciativo (-wo) przyspieszający. Spiccio (-czjo) spieszny, prądki. spicciolare a obrywać, zmieniać na drobne pieniądze, spicciolata: ~ alla po jednemu, z osobna.

spicciolo mały; monéta spicciola / albo spiccioli to, pl. moneta /, zdawkowe ; drobne, spidocchiare (-dokkja-) a iskać wszy.

spiéde, spièdo TO rożen m.

[bny.

to krawędź /.

Spiegàbile dający się objaśnić. Spiegare a rozwinąć^ rozłożyć, objaśniać; — si r'wyrazić się, wyrażać sic.

Spiegazióne ~ (-dzjone) / objaśnienie n, wyjaśnienie n. Spietàto nielitościwy, okrutny, nieludzki.

spifferare a wygadać, wypaplać, spiga / kłos tn. spigàre n kłosić się. spigatura / kłoszenie się n. spigionarsi (-dżjo-) r być wolnym, nie zajętym.

Spigionato nienajęty. Spigliatézza (spillj'atecca) / sprawność /, zgrabność /. Spigliato zręczny, zwinny, zgra-spigo to narduszek m.

Spigolare a zbierać kłosy, spigolatura/zbieranie n kłosów ; pokłosie ??, zbieranie n ostatków ; spigolature pi. (nei giornali) z całego świata, wiadomości pi. różne, pokłosie n literackie, spigolo

Spilla / szpilka / do krawata, spillalo tn sprzedający szpilki, spillare a napocząć beczkę wina przewierciwszy w niej dziurkę. Spillàtico (-ko) to pieniądze « na szpilki, drobne wydatki. Spillatura / napoczęcie beczki Spillo to szpilka /, świderek m do przewiercania beczki; colpo di ~ ukłucie n szpilką spillóne to wielka szpilka /. Spilluzzicare (-luccika-) a napocząć, nadgryźć.

Spilorceria (-cze-)/ sknerstwo w. Spilòrcio (-czjo) TO skąpy ; sknera

IW, kutwft TO.

Spilungóne tn, ~ a / tyka / do fasoli.

Spina / spino m cierń tn, kolec to; spina dorsàle /kość/, pacierzowa, kręgosłup to; stare sulle spine//, siedzieć jak na węglach rozżarzonych.

spinàci (-cari) tn, pi. szpinak m. spinale: midóllo - tn rdzeń m pacierzowy.

spincióne (-czjo-) m zięba/, spinéto m ciernisko w, krzak m ciernisty.

spinétta / spinet m rodzaj kla-wikordu.

spingarda / maszyna /, armata / do łamania murów.

Spingere (-die-) a uderzyć, odepchnąć, naglić, napędzać ; ~ si r cisnąć się.

spinosità / ciernistość /. spinóso ciernisty, kolczysty, spinsi p, r spinto p, p od spingere,

Spinta/pchnięcie n, uderzenie n, pobudka /.

Spiombare a oderwać plombowanie, odlutować; rozwalić, przewrócić.

spionàggio (-dżjo) to szpiegowanie n.

spióne tn szpieg to. spiòvere n przestać padać (o deszczu).

Spira / skręt tn, wężownica /, śruba /.

spiràglio (-ralljo) tn otwór to. Spirale ślimakowaty ; sprężyna/ spiralna.

Spiràre a i n wyziewać, wydychać, wyzionąć.

Spiritàto opętany, szalony, spiritismo m spirytyzm tn. spiritista to spiiytysta /. spirito tn duch tn, umysł w ; far dello ~ dowcipkować, spiritosàggine (-dźine)/ dowcipkowanie n, dowcip tn. spiritóso dowcipny; mocny, tęgi. Spirituale duchowy, duchowny;

padre ~ tn spowiednik tn. spiritualista tn spirytualista tn. spiritualità / duchowość /. spiritualizzare (-licea-) a udu-chownić.

spiritualmente aw. duchowo, w duchu.

poduszkę.

ob-

di

spolverino m miotełka/do ofcrse-

pywania kurzu.

spolverizzare (-ricca-) a proszkować.

sponda f brzeg m, krawędź /. sponsali m. pi. wesele n. spontaneità / dobrowolność /. spontaneo dobrowolny. Spopolare a wyludnić. Spopolato wyludniony, odludny, spoppare a odłączyć od piersi, sporàdico (-ko) odosobniony,

splmnacciàre (-cjare) a wysypać rozsypać pierzyną, spiantare a skubać, spizzico (spicciko): a - avv. po odrobinie, po trochu, kapanina.

Splèndere n błyszczeć, jaśnieć. Splendido błyszczący, jasny, splendóre m blask m, świetność f. Splenètico (-ko) chory na śledzioną.

splenite, spienitide / obrzęk w, zapalenie n śledziony, spodestare a złożyć władzę, urz^d.

spoetizzare (-ticca-) a odjąć wszelki urok poezyi.

Spòglia (spoiłja) / skóra / zwierzęcia; zwłoki pi. ; spòglie di guerra zdobycz / wojenna, łupy pl. wojenne.

Spogliare a zdjąć, ściągnąć, dzierać, złupić; ~ si r rozebrać się, opadać (o liściach), lenieć, spogliatóio m rozbieralnia /, garderoba /.

Spòglio (spolljo) m ogołocony, obrabowany; fare lo ~ qualche cosa robić wyciąg, spis, spisywać.

Spola / czółnek m. spolétta / lont m, zapałka /. spoliticare (-ka-) n o polityce rozprawiać.

Spolmonarsi r wykrzyczeć sobie płuca.

Spolpare a obdzierać mięso od kości, wycieńczyć, ogołocić. Spolpato wychudzony, wyniszczony.

Spoltronire (io spoltronisko) a komuś próżniactwo wypędzić; — 81 r pozbyć się próżniactwa, spolveràcciolo (-czjolo) m ścierka /, miotełka / do otrzepywania kurzu.

spolverare (-we-) a otrzepać z pyłu, ścierać prochy, spolverina f chałat m, płaszcz m

od kurzu.

sporadyczny.

sporcaccióne (-czjone) m,~ a/

brudas m, bazgracz m. sporcàre (-ka-) a zbrudzić, za-świnić.

sporcizia (-ezidzja) / brud m, świństwo n.

sporco (-ko) brudny, świński, sporgènza (-dżenca)/ wyskok m, sterczenie n, wystawanie n. Spòrgere a i « wystawić, sterczeć; ~ si r wychylać się, wystawać.

sporsi p, r sporto p, p od spòrgere.

sporta / kosz m do noszenia jarzyn, owoców. [kienko n. Sportellino m drzwiczki pl. o-sportéllo m drzwiczki pl., furtka /, drzwiczki w powozie, okienko n do sprzedawania biletów, sportivo (-wo) sportowy; mondo ~ m świat sportowy.

Sposa / panna młoda /, młoda mężatka /, sposa promessa /, narzeczona /.

sposalizio (-cjo) m wesele n. sposare a zaślubić, pojąć za żonę. sposo m pan młodym; gli sposi pi. para / młoda, nowożeńcy pi. ; proméssi sposi narzeczeni pl.

spossaménto m, spossatézza (-tecca) / znużenie n, osłabienie n.

spossàre a osłabić, pozbawić sił. spossessare a pozbawić majątku, posiadłości.

mar-

v. sprezzare, (-katecca) /

della

«posteménto m przeniesienie n, przesunięcie n.

«postare a ruszyć z miejsca, przesunąć.

spostato niezwyczajny, nieodpowiedni.

Spranga / klamra /, zasuwa /, zapora /.    [walić,

sprangare a zatarasować, za-sprangatiira / zatarasowanie n. spranghétta (-get-)/zasuwka/;

ból m głowy po upiciu się. sprazzo (spi acco) m plusk m wody, opryskanie w; ~ di luce promień m światła.

Sprea / Szprewa /.

Sprecare (-ka-) a trwonić, nować; tempo sprecato m stracony czas.

Spreco (-ko) m roztrwonienie n. sprecóne m marnotrawca m. spregévole (-dzewo-) godzien pogardy.

spregiare (jd/.ja-) spregiudicatézza uwolnienie n. spregiudicàto uwolniony, sprèmere a wyciskać, wytłaczać, spremitóio w wyciskacz m do cytryn.

Spretarsi r wystąpić ze stanu duchownego, przestać być księdzem.

sprezzàbile godny wzgardy, pogardy.    [dliwy.

Sprezzante pogardliwy, w/gar-sprezzàre (sprecoa-) a pogardzać, gardzić.

Sprezzo m pogarda/, wzgarda/, sprigionare u wypuścić z więzienia, uwolnić; ~ si r uwolnić się, uchodzić (np. o gazie), sprizzare (sprizza-) n pryskać, nakrapiać.

Sprofondare n zawalić się, zapaść eie ; ~ si r zapaść się, zginąć.

Sprolòquio (-kujo) m brednia /,

plotkarstwo n.

spronate / rana / od ostrogi. Spronàre a spiąć ostrogami, dodawać bodźca.

Spronata / ukłócie n, spięcie. n ostrogą; bodziec m.

Sprone m ostroga /; nave dziób m okrętu; ~ di cavalière ostróźka /; a — battuto w czwał; z kopyta, sproporzionare a zrobić niepro-porcycnalnem.

sproporzionato niestosunkowy, nieproporcyonalny. sproporzióne (-ojone) f niesto-sunek m.

spropositare a bredzić, gadać

od rzeczy.

spropositato niedorzeczny, pełen

błędów.

spropòsito m głupstwo n, niedorzeczność /.

spropriàre « pozbawić kogoś jego własności, wywłaszczyć, sprovvedére (-we-) a obrabować, ogołocić.

sprovveduto, sprovvisto nie-opatrzony, ogołocony; alla sprovvista niespodzianie, spruzzàglia (spruccallja) fmor-szczyzna /.

Spruzzare a pryskać, opryskać. Spruzzata / smyk m.

Spruzzo m opryskanie n, «moczenie w.

spudoratézza (-tecca) f bezwsty-

dność /.

spudorato bezwstydny, spugna (spunnja) / gąbka /. spugnata / obmycie n gąbką, spugnóso gąbczasty, spulciare (-czja-) a bić, wyszukiwać pchły, spuma / piana /. spumante pieniący ; vino ~ »/ wino n pienjące się. spumare, spumeggiare (-dzja-) a i w pienić 6ię.

spumóso spieniony, zapieniony, spuntare a i n odłamać ostrze, stępić; przezwyciężyć; ~girl

zły.

stąpić się 2. pojawić się, wejść, wychodzić, dnieć; allo - del SOI© przy wschodzie słońca, spuntino m przekąska /. spurgare n czyścić, spluwać, wypluwać.

spurgo m czyszczenie n, plwocina /.

spurio m nieprawdziwy, sputacchiare (-takkja-) n spluwać, pluć.

sputacchièra / spluwaczka /. sputàcchio c-kjo) m ślina /. sputàre n pluć, wypluwać, sputasentenze (-ce) m, im. wścibski.

sputo w plwocina /. squadernare (skua-) a przewracać Karty, w książkach szukać, squadra / węgielnica /, eskadra /, hufiec m ; ~ volante oddział tąjnej policyi.

squadrare o ustawić zapomocą węgielnicy, pod kątem prostym; zmierzyć kogo oczyma, squadratura f odmierzenie n. squadróne m szwadron m. squagliarsi r topić; zniknąć, squallidézza (-decca) / squallóre m nędza /, bladość /, nędzny wygląd m.

squàllido nędzny, ponury; nella più squàllida misèria w największej nędzy, squama / łuska /. squamare a łuszczyć się. squamóso łuskowaty. squarciagóla (skuarczja-): a ~ avv. na całe gardło, squarciare a drzeć, podrzeć, drzeć się.

squàrcio (-czjo) to rozdarcie n. squartare a zarzynać,ćwiertować,

rozpłatać.

squartatóio m nóż m, topór m

rzeźniczy.

squassare a trząść, squilibrare a wyprowadzić z ró*

wnowagi.

squilibrato naruszony, wyprowadzony z równowagi, squilibrio m zaburzenie n, naruszenie n równowagi ; ~ mentàle obłąkanie n. squilla / dzwonek n. squillare n dźwięczeć, rozlegać się.    [ka.

squillo w dźwięk w, głos m dzwon-squisitézza (-tecca) / wykwin-tność/, wyśmienitosć/, delikatność /.

squisito wyborny, wyśmienity, squittire (io skuittisko) n skomleć, kwiczeć, piszczeć, sradicare (-karę) a wykorzenić, wytępić.

sragionare (-dżjo-) n niedorzecznie mówić.

sregolatézza (-tecca) / nieregu-larność/, rozwiozłość /. sregolato nieregularny; rozwiostabaccare (-bakka-) « często kichać.

Stàbile 1. stały, trwały; 2. to grunt to ; =* edificio (-czj o) to budynek

m.

stabiliménto m zakład m. stabilire (io stabilisko) a ustalić, utwierdzić, ustanowić; - SÌ r osiedlić się.

stabilità / stałość /, trwałość /. Staccàbile (stakka-) dający się odłączyć, oderwać, odjąć, staccare ain rozdzielić, odłączyć, oderwać, wyprządz konie ; ~si da qualcuno rozłączyć się, rozstać się z kim. staccialo (-czjaio) m sitarz m. stacciare a przesiewać, stacciata / ilość mąki wziętej odrazu na sito ; przesiewanie n. stàccio (-czjo) to sito H. stadéra/przezmianm, bezmianm;

~ pubblica w»ga/, pomostowa, stàaio m stadyum n.

Staffa/strzemię «, strzemiączko

n,    uszko n.

re to masztalerz to.

c/.em.

Staffétta / sztafeta /; posłaniec to, konny; macchina ~ lokomotywa /służąca na przyprzą-żkę.

3taffié

staffi lare a smagać batem,biczem. Staffilata / uderzenie n, bi staffile to puślisko w; = frusta / bicz to, bat to.

Stàggio (-dżjo) to tyczka/, do podparcia rozwieszonej sieci; słup, to do podparcia drabiny, stagionare a do dojrzałości doprowadzić; wysuszyć, odleżeć, stagionacela (-czja) / brzydka pora j roku.

stagionato dojrzały, wystały, stagióne / pora / roku. stagnàio, stagnino (-btanni-) to blacharz to.

stagnante: acqua ~ / woda/, stojąca.

stagnare ain pobielać cyną;

stać, gnić, niemieć odpływu. Stagno(stannjo) m staw m ; cyna /. stagnilo la (-nnjo-) / listek to. Stàio to korzec to.    [cyny.

stalattite / stalaktyt TO. stalla / stajnia /. stallàggio (-dżjo-) TO 8tajenne n. Stallàtico (-ko) to nawóz TO. Stallière TO chłopak n stajenny. Stallo to pobyt to, siedziba/, mieszkanie w.

stallóne to ogier to. stamane, stamani, stamattina arr. dzisiaj rano.

Stambécco (-bekko) m dzika koza

f.

Stambèrga/nędzny dom to, chałupa /.

Stambugio (-dżjo) m ciemny pokój to, dziura /. stamburare w i a bębnić, stamburata / bębnię nie w, pałeczka /do bębnienia.

Stame TO wełna / czesana, czesanka /, pręcik m.

Stamigna (-minnja) / płótno n. do pytlowaniu mąki (u roślin).

Stampa / druk m, drukowanie

n; sotto ~ w druku; libertà di ~ wolność / prasy, stampàbile mogący być drukowanym.

stampare a drukować ; wyciskać, przyciskać.

stampatèllo to pismo n drukowane.

stampati m,pl. druki pl. stampatóre m drukarz to. stampèlla / kula /, stamperia / drukarnia /. stampiglia (-pillja) / stampila/, stampino to szablon to stanare a z jamy wypędzić. Stancare a nużyć, męczyć, stanchévole (-kewo-) męczący, stanchézza (-kecca) / znużenie ». Stanco (-ko) znużony, stanga / drąg w, tyczka /. Stangare a zaprzeć, zasunąć drągiem.

stanghétta (-get-)/domyślni* to, żerdź/, zasuwka/, zła muzyka/, stanòtte avv. dzisiaj w nocy, dzisiejszej nocy.

stante l. agg. m i /: seduta ~ podczas posiedzenia; poco ~ wkrótce potem; 2. prep. dla, z powodu, ponieważ, stantio zleżały. zwietrzały, stę-chły = ràncido (-czi-) zjełczały. stantuffo to tłok to w pompie, stanza (-ca) / pokój to. stanziaménto (-cja-) to przepis to, rozporządzenie w. stanziare a wyznaczyć, oznaczyć, stappare a odkorkować. stare n stać, miewać się ; = restare pozostać ; = abitare mieszkać; non può ~ nie może być; lascialo ~ zostaw go w spokoju; lasciamo^che odstąpmy od tego, ażeby....; ~ per...(»»/.) chcieć, zabićradztę do czego; stanimi a sentire słuchaj, posłuchaj; come Sta? jak się miewasz ? stia bene ! bądź Pan zdrów.

[wić.

złożyć

starna / kuropatwa /. starnutare, starnutire (io star-nutisko) n kichać, starnuto tn kichanie n.

Staséra aw. dzisiaj wieczór. Statare n przez lato przetrzymać, przebyć, state / lato n. stateréllo m państewko n. Stàtica (-ka) / statyka /. Statista m mąż to stanu, statistica / statystyka /. Statistico (-ko) statystyczny. Statòm stan tn; państwo n; = condizióne / położenie n, stan tn. stàtua f posąg m. statuària/rzeźbiarstwo n; sztuka / stawiania posągów, statuàrio statutowy, statuire (io statuisko) apostauo-Statóra/ wzrost tn, postawa /. statutàrio statutowy, statuto m statut w, ustawa / krajowa.

stazionàrio (-cjo-) stały, stojący na miejscu.

stazióne / stacya /; dworzec to, kolejowy; ~ balneàriamiejscowość / kąpielowa.

Steàrico (-ko) stearynowy, stearina / stearyna /.

Stecca (stekka) / patyk m, polano n, szczepa /, kij to bilardowy, szyna / chirurgiczna, steccare a ustawić w szynie, steccàto to zagroda /, ogrodzenie n, sztachety pi.

steécbétto(stekket-) m ostry, cienki patyczek w; stare a ~ nędzue życie «.

stecchino (-ki-) m wykłuwaczka/. stecchito suchy, wysuszony, stecco (stekko) m sucha gałązka /; = spina/cierń to, kolec m. stecconàto to płot m, sztachety pi. steccóne m pal m, kół m. Stefano to Stefan m.

Stella/gwiazda/, gwiazdka biała na czole konia.

Stellato gwiaździsty, stelo m łodyga /. stemma m herb m stemmo p, r od stare, stemperare a rozpuścić, rozwieść, rozczynić.

Stendardo m sztandar m. stèndere a wyciągnąć, rozciągać, rozesłać, posmarować ; ~la mano wyciągać rękę, żebrać. Stenditóio m miejsce n do suszenia, rozciągania, stenebrare a rozpędzić ciemności, wyjaśnić.

stenografàre a stenografować, stenografia / stenografia /. stenògrafo m stenograf m.

Stentare w i a cierpieć niedostatek ; ~ la Vita męczyć się w życiu, z trudnością przejść przez życie; fare ~ qualche cosa a qualcuno wzbraniać, odmawiać; ~ a fare qualche cosa z trudnością zdobyć się na co. stentato nędzny, przykry, lichy, stenterèllo m błazen m, śmieszek m.

stento m brak w, niedostatek m, nędza /; a ~ aw. trudno, z tru-steppa / Step ńi.    [dnością.

stereo (-ko) kał m, gnój tn. stereometria / stereometrya /. stereoscòpio m stereoskop m. stereotipia / stereotypia /. stèrile niepłodny, jałowy, nie- v urodzajny.

sterilire ain zrobić niepłodnym;

stać się niepłodnym, sterilità f niepłodność /, uieuro-dzajność /.

sterilizzare (-licea-) a wyjaławiać, sterylizować, sterlina : lira~/funtszterlingTO. sterminàbile mający być wytępionym.    ' [szczyć,

sterminare a wytępić, wyni-sterminato niezmierny, ogromny. Sterminatóre to tępiący, wyniszczający ; niszczycielm; angelo — anioł w śmierci.

sterminio to wytępienie n, zniszczenie n.

Sterpo m chwasty pl.

Sterpóso zarosły chwastami. Sterrare a rozkopywać ziemię, przekopywać ziemię, sterratóre w robotnikom do robót ziemnych.

Sterro to robota / ziemna ; rozkopana ziemia /.

Sterzare (-ca-) a i n równo podzielić.

Sterzo m dwusiedzeniowy wózek to.

stesi p, r steso p,p od stendere, stessi tmperf., cong. od stare, stesso m ten sam, taki sam, sam ; lo ~ ten sam; Oggi ~ jeszcze dzisiaj ; lo facevo lo ~ byłbym i tak to zrobił.

Stetti p, r stia pr.t cong. i imperai.

od stare, stia / kojec m. stigma / znak m, blizna /.

Stile w ołówek m, rysik to, szpikulec m, styl m.

Stilettare a pchnąć sztyletem, zasztyletować.

Stilettata/pchnięcie n sztyletem. Stilétto m sztylet m.. stilista m stylista m. stilistico (-ko) stylistyczny. Stilla / kropla /. stillare a i n lać kroplami, przesączać, destylować ; ~si il cervèllo suszyć sobie* mózg. Stillicidio (-czi-)ra przesączanie n. stillogràfica (-ka): penna ~ / pióro stylografiezne.

Stima / szacunek m, poważanie n ; con profónda — z głębokiem uszanowaniem.

Stimabile szacowny, szanowny, stimare a cenić, szacować, poważać.

stimatóre m szacuj ącyrtaksator m. stimmate/, pl. znamię n znak m, piętno n wypalone, stimatizzare (-fcicca-) a piętnować

stimolante pobudzający, podniecający.

stimolare a kłuć, bóść; pobudzać, podniecać.

stimolatóre m pobudziciel m. Stimolo m oścień m, kolec mt podnieta /, pobudzanie «. stinco (-ko) m goleń /. stingere (-dże) a i « odbarwić;

płowieć, pełznąć, stinsi p,r stintop,p od stingere. Stipa J chróst m. stipare u pchać ; skupiać, zebrać, stipendiare a płacić żołd, trzymać na żołdzie.    [sya /.

stipèndio to żołd m, płaca /, pen-stipitempień w, odrzwia pl., wę-gary pl.

stipo to szkatułka /, pudełko n, na drogie rzeczy, stipulare a układać się, umawiać się, zawrzeć ugodę, stipulazióne (-dżjone) / umowa /, układ to.

stiraccbiare(-rakkja-)a naciągać, nakręcać słowa; ~ il prezzo targować się do upadłego. Stiracchiatura / przekręcanie »?, naciąganie n słów. stirare rt prasować bieliznę; ~ Si r rozciągać, wyciągać się. stiratóio m sukno n na którem się prasuje.

stiratóra / prasowaczka /. stiratura / prasowanie n.

Stiria / Styrya /. stirizzirsi (-riccir-) r otrząść się. Stirpe / ród m, plemię n. stiticheria (-ke-), stitichézza (-ca) / zrzędność /; sknerstwo n, zatwardzenie n. stitico (-ko) zatkany, zrzędny, cierpki; skąpy

stiva (-wa)/pługw, przód okrętu, stivale to but m. stivare a napchać, natłoczyć, napchać

Stizza (-sticca)/ złość/, gniew m. stizzirsi (io mi sticcisko) r złościć się, gniewać się.

m.

n, wy

ra zez m.

zmierny, zbyteczny

sti zzi to, stizzóso przykry, nieprzyjemny.

stoccafisso (stokka-) m sztokfisz

Stoccarda / Sztutgard m stoccata / ukłucie n szpadą; ukłucie n.

Stocco (stokko) m szpada /, używana do pchnięć.

Stoccólma / Sztokholm m. Stoffa / materya /.

Stóia / mata/słomiana, plecionka/z trzciny.

Stoicismo (-czi-) m stoicyzm m. Stòico (-ko) m stoik m.

Stoino 7n wycieraczka / do nóg. Stola / stuła /.

stolidézza (-decca), stolidità / głupstwo 71. stólido głupi.

stollo m długa tyka /, drąg m. stoltézza (-tecca) / głupota /. stolto głupi, stomacare (-karę) n mieć ckli-wosć, nudności; zbierać się na wymioty.

stomachévole (-kewo-j ckliwy, obrzydliwy, nudny.

Stomaco (-ko) m Żołądek m. stomacóso obrzydliwy. Stomàtico wzmacniający żołądek, gorzka wódka /.    fwać.

stonare n zmylić uutę, zdetono-stonatura / zdetonowanie w, rozdźwięk m.

stoppa / zgrzebie w, kłaki pl., upicie się n.

Stóppia / ścierń /, ściernisko n ; le stóppie pl. ściernisko n, rżysko n.

Stoppino m knot tn, lont m. Stoppóso kłaczysty, kłakowaty. storace (-cze) m styraks m. stórcere « wykrzywiać,skrzywić; ~ SÌ un piede wywichnąć sobie nogę.

Stordiménto rn odurzenie n, przerażenie n, przestrach m. Stordire (io stordisko) a odurzyć, osłupieć.

storditézza (-Lecca) / płochość/,

nieroztropność /.

Stordito zdrętwiały, osłupiały, storia / historya /, dzieje pi. Stòrico (-ko) historyczny, dziejowy.

storièlla / historyjka /. Storiografo m historyk m, dzie-jopis m.

storióne m jesiotr m. stormire (io stormisko) n szeleścić, huczeć.

Stormo tu rój m, hufiec m, stado n ; sonare a - na trwogę dzwonić.

stornare « odwrócić od czego, cofnąć.

stornèllo m szpak m.

Storno l.m szpak m\ 2. odwrócenie n, sprzeniewierzenie w; cavallo^ koń m szpakowaty, storpiare a okaleczyć, kaleką zrobić, przekręcać wyrazy. Storpiato m kaleka m. storpiatura / okaleczenie n, o-szpecenie n.

stòrpio 7« kaleka m, okaleczały, storta /, skręcenie n ; ~ del collo zesztywnienie n szyi, postrzał m w szyi.

Stortézza (-tecca) / skrzywienie n, przekręcenie n.

Storto krzywy, koślawy. Stortura / wykrzywienie koślawienie n. stovigliàio(-willja-) m garncarz w. stoviglie /, pi. garnki pl, naczynia pi. kuchenne, stra... bardzo, nadzwyczajnie, prze; ~ bello nadzwyczaj pie:-kny, przepiękny ; ~ bére nadmiernie pić.

strabiliante zadziwiający, strabiliare n niezmiernie się dziwić.

strabismo straboccare (-bokka-) n lać sic przez wierzch, wylewać się. strabocchévole (-kewo-) me

stracàrico (-kariko) przeładowany.

Stracàro nadzwyczajnie drogi, stracca : alla ~ avv. ze znużeniem, niechętnie, straccale m podogonie n. straccare a znużyć, zmęczyć, zmordować.

Stracchézza (-kecca) / znużenie n, zmęczenie n.

Stracchino (strakki-) m stràchino

m (ser).

Stracciare (-czja-) « rozerwać, drzeć, targać.

Stràccio m gałgan m, łachman m;

carta stràccia / makulatura/. Straccione ra obszarpaniec m, obdartus m.

Stracco (strakko) znużony, zmęczony.

Stracontènto bardzo zadowolony. Stracòtto 1. rozgotowany; 2. m mięso n, duszone, stracuòcere (-kuocze-) oi dusić, strada / ulica/, droga/; — maèstra gościniec m bity; ~ facendo na, po drodze; farsi ~ naprzód iść, postępować, stradale uliczny, przydróżny, droga /.

stradare a pokazać drogę, skierować.

stradone m szeroka droga / bita. strafalcióne (-czjo-) m bąk m, błąd m popełniony przez nie-dbalstwO;

Strafatto przejrzały, przestały, strafelato zadyszany, bez tchu. strafine nadzwyczajny, przepyszny.

straforo: di — avv. po kryjomu, potajemnie.

Strage (-dże) / rzeź /. Stragodére w nadmiernie używać. Stragrande nadzwyczaj wielki. Stralciare (-czja-) a obcinać gałęzie winnej latorośli, rozplą-tać, pogodzić strony.

Stràlcio (-czjo) m obcinanie n, ugoda /.

strale m strzała /. stralunare a zawracać, przewracać (np. oczami), stramazzare (-macca-) a i n zwalić na ziemię, upaść bez zmysłów.

stramazzata / stramazzóne m upadek m, upadnięcie n. stramberia / dziwacznofić /. strambo krzywy, koślawy, dziwny.

Strambòtto m niedorzeczność /, (rodzaj piosenki miłosnej), strame m podściółka /. stra m ortito ogłus zo n y, od urzony. strampaleria / dziwaczność /. strampalato dziwaczny, stranézza (-necca) / rzecz / dziwna, Osobliwość /. strangolare « zadusić, strangolatolo duszący, strangolazióne (-dzjone) /• za duszenie n.

stranièro cudzoziemski, obcy. strano dziwny, osobliwy, straordinàrio nadzwyczajny, straparlare n dużo gadać, majaczyć w gorączce, strapazzare (-pacca-) a wytężać się, męczyć się; = maltrattare źle się z kim obchodzić ; = sgridare łajać; nova strapazzate /, pi» jajecznica /.

Strapazzo m wytężenie n, zmęczenie n.

strappare a szarpać, targać, wydrzeć, wyrwać.

strappata / szarpanie n, targanie n.

strappo w pęknięcie n, rozdarcie u.

strapunto m materac m. straricco (-rikko) ogromnie bogaty.

straripaménto m wystąpienie n (rzeki z brzegów), straripare n wystąpić. Strasburgo / Strasburg m. strascicare (-szika-) n ciągnąć, wlec za sobą; —si r powlec.

brzęczenie n.

Się.

stràscico (-ko) to ciągnienie n, wleczenie « za sobą, ciąg to dalszy.

strascicóni arv. wlokąc się. strascinare a ciągnąc, wlec. strategia (-dżia) / strategia /. Stratègico (-dziko) strategiczny, stratificazióne (-kadzjone) / u-warstwowanie «. strato vt warstwa /. strattagèmma (-dżem-) m podstęp m, wybieg tn. stravagante (-wa-) dziwaczny, stravaganza (-ca)/dziwactwo n>. stravecchio (-wekkjo) bardzo stary.

stravincere (-wincze-) o całkiem zwyciężyć, pokonać, straviziare (-dzjare) n hulać, oddawać się rozpuście, stravizio tn rozpusta /, hulanie n. stravòlgere (-wołdze-) a wykręcać, przekręcać.

Stravolgiménto (-dzi-) tn przewrócenie n, przekręcenie n. stravisisi p, r stravòlto p, p od stravolgere.

straziante rozdzierający serce;

pełen katuszy, mąk. straziale <t rozdzierać, moczyć. Stràzio (-cjo) to męka/, katusze pi, fare - di... źle się z kim obchodzić.

Strega f czarownica f. stregare a czarować, stregheria (-ge-) / stregoneria / czary pl., gusła pi.

Stregone VI czarownik to. Strégua / miara /, zapłata /, równy dział to.

stremato m : ~ di forze całkiem wyczerpany.

Strenna / kolęda /, podarunek m na gwiazdkę lub na Nowy strenuità / waleczność /. [Rok. strenuo waleczny, strepitare n hałasować, szumieć. Strèpito tn hałas m. strepitóso hałaśliwy, huczny, głośny.

stretta / ścienienie n; ~ di mano uścisk m ręki ; ~ al cuore ścienienie n, ukłucie n w sercu ; strette pi. ścisk m, ciżba /, przesmyk m.

strettézza (-tecca) / ciasność /, brak tn, niedostatek to. strettézze /, pi. kłopota pi. strettire (io strettisko) a ścieśnić, węższym zrobić, stretto i‘. p, p od stringere: 2. agg., m wąski, ciasny, niedostateczny; 3. m przesmyk to, cieśnina /.

«tria / żłobek to, pręga /. Stricnina / strychnina /. Stridere » krzyczeć, skrzypieć;

piszczeć, kwiczeć, strido, stridóre m wrzask tn, krzyk m, pisk tn.

Stridulo przenikliwy, ostry, przeraźliwy.

Strigare a rozplątać, rozwikłać; ~ seia fra sè załatwić pomiędzy sobą.

striglia (strillja) / zgrzebło n. strigliare a czesać zgrzebłem. Strigliata / wyczesanie n zgrzebłem.

Strillare n ryczeć, wrzeszczeć. Strillo m wrzask m, krzyk tn. strillóne to krzykacz m, wywoływacz m; sprzedający na ulicy gazety.

striminzire (-ciré) ain ścieśnieć. strimpellare n brząkać, strimpellata / brząkanina /, [kanie n. strimpellio, strimpello m brzą-stringa / tasiemka /, rzemyk m, pas vi u spodni, stringato ścisły, zwięzły, stringènte (-dżen-) naglący, pilny, nagły.

Stringere (li n ścisnąć, zmi^ć; d’assèdio oblegać; — si r ściągać;--addòsso a qual

cuno do kogoś przycisnąć ' stringiménto (-dżi-)m: — di cuòre ściśnięcie « w sercu.

struggere (-dzere) a topić, roztopić; ~ si r stopić się; ~ <* di...    (tn/.) życzyć sobie

z upragnieniem.

Struggiménto (-dżi-) m topienie n, tęsknota /, zgryzota /. strumentale instrumentalny, strumentatura / instrumenta-cya /.

Struménto m instrument w, narzędzie n. strassi p, r strutto p, p od strutto m sadło n roztopione, struttura / budowa /.

Struzzo (strucco) m struś m. stuccare (stnkka-) a zalepiać gipsem, oblepiać stukiem; ~ qualcuno znudzić, krzyć sobie kogo; ~ si dzić się.

stuccatura / zagipsowanie n, wyłożenie n stukiem, stucchévole (stukkewo-) ckliwy, itrętny, nudny, chinato m sprzedający figurki

strinsi 7», r od stringere. Strippare n wypchać sobie brzuch, kałdun.

Strippóne m żarłok m. striscia (-szja) / pasek m, smuga /; ~ di terra pas m ziemi, kawał m kraju.

strisciare a in przebiegać, przelatywać; pełzać, czołgać się;' — strascinare wlec. striscio f-szjo) m pas smuga/, pręga /.

striscióne m czołgacz m, podły człowiek m.

striscióni aw. czołgając się, pełzając.

Stritolare a trzeć, utrzeć, rozetrzeć, tłuc.

strizzali móni (stricca-) m wy-ciskaczka / do cytryn, strizzare a wyciskać, wykręcać. Strizzata / wyciskanie n, wykręcanie w; ~ d’occhio łypać, mrugać oczami.

Strizzóne m rznięcie n w brzuchu, strofa / strofa /. strofinàccio (-czjo) m ścierka /. strofinare a trzeć, wycierać, strofinio m ćiągłe tarcie n, mycie n.

strolog... v. astrolog;... strombazzare (-bacca-) a otrąbić, wy trąbić.

strombettare a trąbić. Strombettio m trąbienie n. Stroncare (-ka-) a odłamać, obciąć.

stronco (-ko) m kaleka m okaleczały.

stronfiare » parskać, sapać. Stropicciare (-czjare) «in trzeć nacierać, zgarniać nogami, za-grzebywać nogami. Stropicciata / tarcie n. stropiccio (-czio) m zgarnywauie H, zagrzebywanie n.

Strozza (strocca) / gardziel, strozzare a dusić, zadusić, strozzatura / zaduszenio «. strozzino m siepacz m.

[struggere.

sprzy-r znu-

wst

stuc__________

gipsowe, stucchino m figura / gipsowa, stucco (-ko) 1. znudzony, znużony; 2. m stuk m • rimanére di ~ osłupieć, zgłupieć, stndénte m uczeń m, student m. studentésca (-ska) / uczniowie pL, studenterya /.

Studiare a uczyć się; ~ sir starać się; dokładać starania. Studiato wymuszony.

Studio m uczenie siew, nauka/; —- ufficio (-czjo) m pokój m do pracy, biuro n>t atelier n malarskie ; = università / uniwersytet m ; a bello ~ umyślnie, studióso pilny,

Stufa / piec m, cieplarnia /. stufare u i a dusić na ogniu; nudzić kogo.

Stufato m sztufada /, pieczeń J~ duszona, stufo znudzony.

Stuòlo m gromada /, kupa /r hufiec m.

m wy

snbentràre: ~ a qnnlcuno d&

czyjeś miejsce wstąpić, wejść subire (io subisko) a wycier-

[czuć.

r m.

stupefacénte (-ozen-) zadziwia-

stupefàre a zadziwić, wprawić w osłupienie.

Stupefatto zdziwiony, osłupiały, stupèndo zadziwiający, wspaniały.

stupidàggine (-dżi-), stupidezza (-aecca) / głupota /. stupidire (io stupidisko) n ogłupieć, zgłupieć.

Stupidità / głupota /.

Stùpido głupi; głupiec m. stupire (io stupisko) n zdumiewać, wprawić w zdumienie; — si r dziwić się.

Stupóre m zadziwienie n, podzi-wienie n, zdumienie n.

Stupro w zgwałcenie n, shań bienie n.

stura /: dare la ~ otworzyć; fig. ~ ai brindisi rozpocząć szereg toastów.

sturàre « otworzyć, odkorkować, napocząć.

s tuzzicadénti (stuccika-) kalaczka /. stuzzicare a kłóć, wykalać, dłubać j drażnić, jątrzyć, stuzzicorćcchi (-korekki) m łyżeczka / do wyskrobywania Woskowiny z ucha.

SU (v. sopra) 1. prep. nà; sul mare na morzu; ‘2. avv. na górze, w górze; ~ e giù na i pod ; ~ per giù około, prawie. SUbaffittàre a podnająć. subaffitto m najem m od lokatora.

subalpino podalpejski. subalterno m podwładny; niższy urzędnik m.

subappalìàre a poddzierżawić. subasta, subastazióne '(-dżjone) f subhasta /, sprzedaż / przymusowa.

subbio m wał m, nawój m. subbuglio (-bullj o) m powstanie n, bunt m.

subdolo chytry, podstępny.

pleć, karę odsiedzieć; — un esame poddać się egzaminowi. mibifiSàre a pogrążyć, zniszczyć, subisso rn zniszczenie n, upadek m; mandare iu ~ zniszczyć kogo, pogrążyć, subitàneo nagły, sùbito 1. agg. m nagle; 2. avv. natychmiast.

sublimàre a podnieść, podwyższyć.

sublimato m sublimat m. sublime wzniosły, szczytny, górny.

subodoràre a przewąchać, prze-subordinàre a poddać pod władzę podciągnąć pod co. subordinazióne (-dzjone) / poddanie się m, posłuszeństwo n,* podrzędność /.

subornare a namawiać, podma-wiać do złego, suburbàno podmiejski, subùrbio m przedmieście «. succèdere (-cze-) n nastąpić pp kim, po czem; = accadere zdarzyć eię, przytrafić się. succèssi, v, r succèsso p, p od succèdere.

successióne / następstwo n, dziedzićzęnie w; ~ al trono następstwo n tronu, success i vaménte (-wa-) avo. następnie.

successivo następny, succèsso (-czes-) m skutek to, wypadek m, wynik m. successóre m następca m. succhiare (sukkja-) a sać, wyssać, cmokać.

succhiatóio m ryjek m do sania. SUCChiellàre a wiercić, przewiercić, nawiercić, succhièllo m świde succhióne (sukkj o-) m dusigroszp*. succiare (-czjare) a sać, wyssać, wysysać,

25

I.-P.

as to.

[towanie n.

suggeriménto to poddanie n, poddawanie n, podhechtanie «; = consiglio (-silljo) to rada /. suggerire (io sudżerisko) « podać, nastręczyć myśl, podeptać.

suggeritóre to podszeptujący, namawiajacy, sufler m. suggestionare a sugestyonować, podszeptywać, namawiać, suggestióne / podmowa /, namowa f.

suggezióne (-cjone)/ uległość /, podległość /.

sughero (-ge-) to korek w. sugheróso korkowy, sugna (sunnja) / sadło n. sugo to sok to; non c’è ~ nie ma żadnego sensu, sugóso soczysty, suicida (-ci-) to i / samobójca to suicidarsi r zabić się, odebrać sobie życie.

suicidio to samobójstwo n. świński.

succinto podkasany, kusy, krótki, succo (stikko) m sok m. succolénto smaczny, succursale/ filia /. succutàneo (sukku-) podskórny. Siici (lo (-czi-) brudny, sud m południe n; ~ ovest południowy zachód m; ~ est południowy wschód m. sudami ni to, pi. pęcherzyki pi.

na skórze z potu, gorąca, sudare » pocić, pocić się, wypocić.

sudario m tuwalnia Chrystusa, sudata / pocenie n; fare una buona ~ porządnie pocić się. suddétto wzmiankowany, wspomniany.

suddistinguere a powtórnie, jeszcze raz odróżniać, sudditanza (-ca) /poddaństwo n, przynależność / państwowa, suddito poddany, suddividere (-wi-) a jeszcze raz dzielić.

suddivisióne / poddział to, powtórne dzielenie n. \

sudiceria (-czeria) / bribd m. sudicio (*czjo) brudny, sudicióne to ~ a / brud sudiciume (-ćzju-) m brud to. sudóre m pot to. sudorifero napotny, sufficiènte wystarczający, sufficiènza (-czjencaj / dostateczno sć /.

suffragare n i a pomagać; modlić się za kim,

suffràgio (-dżjo) to głos to, prawo n glosowania, prawo n wyborcze; in ~ dell’ànima za duszę.

suffumicàre (-karę) a podkadzać, podkurzać, nakadzać. suga, sugànte: carta ~/bibuła/. sugare a ssać, wymazywać, nawozić.

SUggellàre (-dżel-) a pieczętować, zapieczętować, suggèllo to pieczęć /, zapieczę-sz

sumo sulfùreo siarczany.

SUliodàto wyżej wspomniany, wzmiankowany, sultano m óułtan to. summentovàto, sunnominato wyżej wspomniany, wzmiankowany.

sunto m wyciąg to, krótki zbiór to.

sontuóso r. sontuóso.

SUO TO 1. swój, jego, jej ; 2. swoje />/., swój majątek m. suòcero (-cze-) to teść to. suòcera / teściowa /. suòceri m, pi. teściowie pl. suola / podeszwa /. suole pr. od solére, suolo to 1. grunt m, ziemia ft pokład to, warstwa / 2. podeszwa /.

suono w dźwięk to, głos to, odgłos TO

suora / siostra / (zakonnica). Superàbile dający się przezwyciężyć, zwalczyć, przełamać.

prze-

oltoło, blisko,

snperftre a przezwycięży ć,

wy/szyć, wytrzymać, supèrbia / pycha /, duma; métter SU ~ pysznić się, stać się pysznym, dumnym. SUperhiosétto nieco dumny, supèrbo dumny, pyszny, hardy; andar ~ di., być pysznym, dumnym z czegoś, superficiale (-czja-) powierzchowny.

superficialità / powierzchowność /.

superficie (-czje) / powierzchnia /.

snpérflno zbyteczny, superiora / przełożona /. superióre 1. wyższy, 2. to przełożony to, przeor to; l’Italia-^ Wiochy górne pl. superiorità / wyższość /. superlativo (-wo) m 1. najwyższy; 2 stopień m najwyższy, supèrno bardzo wysoko. snperstiziólie(-dzjone)/przesądwi. superstizióso m przesądny, superuòmo m nadczłowiek to. supino na wznak, z tyłu. suppellèttile / wyprawa /, sprzęt to.

suppergiù avv.

mniej więcej, suppleménto to uzupełnienie n, dodatek m ; ~ straordinàrio wydanie n, dodatek m nadzwyczajny.

supplènte m i/ 1. zastępujący, 2. zastępca to.

supplènza (-ca) / zastępstwo n. suppletivo f-wo) uzupełniający, supplica (-ka) / pokorna, gorąca prośba /, podanie n, supplicante proszący, supplicare a błagać, supplichévole (-kewo-) błagający, proszący.

supplire (io supplisko) a zastępować ; — bastare wystarczyć, supplizio (-cjo) w kara/; l'estré-mo - kara / śmierci.

supponibile przypuszczalny, suppórre (io suppongo) a przypuszczać, przyjmować, suppósi p, r suppósto p, p od suppórre.

supposizióne (-dzjone) / przypuszczenie % domniemanie n. suppósto domyślny, przypuszczalny.

suppurare n ropieć, suppurazióne / ropienie n. supremazia (-eia) / wyższość /, panowanie w, przewaga /. suprèmo najwyższy, sur = su.

surrogàbile dający się zastąpić, podstawić.

surrogare a podstawić, wyznaczyć na czyje miejsce, surrogazióne (-dzjone) / zwrot to, zastępstwo n. suscettibile (-szet-) dotkliwy, wrażliwy, dający się poprawić, suscettibilità / wrażliwość /, obraźliwość /.

suscettivo (-wo) zdolny do przyjęcia, usposobiony, suscitare (-szi-) a wskrzesić, wzniecać, pobudzać, susina / śliwka /.    ^ [śliwa f.

susino to drzewo n śliwkowe, susseguente następujący, sussidiare a pomagać, wspierać, posiłkować.

sussidio to posiłek to, pomoc /, wsparcie n.

sussiègo to godność/, powaga/, sussistènte .obecny, przytomny, sussistènza (-ca) / istnienie w, byt to utrzymanie n, żywność/, sussistere n istnieć, mieć byt. sussultare n drgać, sussulto to drganie n. sussultòrio z dołu do góry. sussurrare a i w szemrać, szeptać do ucha, mruczeć, sussurro m szelest w, szmer m, mruczenie v.

svagare a bawić się, rozerwać się, rozsypywać.

svago tn roztargnienie «, rozrywka /, zabawa /. svaligiaménto (swalidżja-) tn wydobycie n z walizy, zrabowanie n, złupienie n. svaligiare « wypakować;

rnbàre okraść, złupić. svaligiatóre m łupieżca m. svampare n płonąć, wybuchać, svanire (io swanisko) n ulotnić się, zniknąć, wywietrzeć, svantàggio (-dżjo) m strata /, szkoda / uszczerbek w. svantaggióso niekorzystny, svaporare a wyparować, ulotnić się.

svariato różny, rozmaity, svecchiare (swekkja-? a odmładzać, odnowić.

svedése mif szwedzki, Szwed tn. Svéglia (swellja) / budzenie n, budzik

[tn. *

= de

ra, pobudka /. Svegliare a budzić, obudzić — si r obudzić się.

svegliarino «Ì budzik m, przypomnienie n, napomnienie n. svegliato, svéglio obudzony, rzeźki, żywy.

svelare a odsłonić, odkryć, svèllere a obalić (drzewo z korzeniami).

svelsi?;, r svelto??,/; od svèllere, sveltézza (sweltecca) / wysmu-kłość /, zwinność /, lekkość /. sveltire (io sweltisko) a zwinnym zrobić; ~ si r zwinnym się stać.    [dzony.

svelto zwinny, żwawy, rozbu-svenàre a otworzyć żyły. svenevolézza (-woleeca) / pieszczenie się n, zniewieściałość /. sveniménto m zemdlenie n, om-svenlre n zemdleć. [dlenie v. svenni?;, r svenuto p, p sverrò fut. od svenire, sventagliare (-lljare) a wachlować się

sventare (swen-) a powietrze wypuścić skąd; zniweczyć czyje zamiary.

sventàto lekkomyślny ; «owi-zdrzał tn.

sventolare a i n wiać, kołysać, powiewać; ~ si r wachlować, eie.

sventraménto m wypatroszenie n. sventrare « wypatroszyć. , sventura / nieszczęście n. sventuratamente avv. nieszczęśliwie.

sventurato nieszczęśliwy. svenuto zemdlały, sverginare (swerdzi-) a rozpra-wiczyć, pozbawić dziewictwa, svergognare (-nnjare) a zawstydzić.

svergognatézza (-tecca) / bezwstyd m.

svergognato bezwstydny, svernare n zimować, przezimować.

sverza (-ca) / trzaska/, okruch m, odłamek m.

sverzare n ~ si r roztrzaskać się, popękać, svestire a rozebrać, svettare a odcinać, ścinać. Svévia / Szwabia /. svevo (swewo) szwabski; Szwab Svèzia (-cja) / Szwecya /. sviaménto m zboczenie n z drogi, obłąkanie w, wykolejenie n. sviare. a sprowadzić z drogi, wykoleić; — si r zabłąkać się. svignarsela (swinnjar-) r dra-pnąć, zemknąć.

svigorire (io swigorisko) a osłabić.

svillaneggiare (-dżjare) a lżyć, szkalować.

sviluppare « rozwijać, sviluppo m rozwój m. svinare a wylać moszcz, ściągać moszcz.

svinatura / ściąganie n moszczu, svincolamento (świnko-) w rozwiązanie. n, wykupno w. svincolare a rozwiązać, wykupić, svincolo m wykupno n, wykupienie n.

serdeczny.

svisàre a oszpecić podrapać,

twarz.

svisceràre (swisze-) a wypuścić wnętrzności.

svisceratézza (-tecca) / serde-_czność f. sviscerato svista / przeoczenie n, prześle-pienie n

svitàre a odśrubować.

Svizzera (Swiccera) / Szwajca-rya /.

svizzero szwajcarski; Szwajcar to. svogliare (swolljare) a odjąć ochotę, zniechęcić; ~si r stracić do czego ochotę.

svogliatézza (-tecca) / wstręt m,

niechęć /, odraza /.

Svogliato niechętny = pigro leniwy.

svolazzare (swolaccare) n latać tu i owdzie; trzepotać, svolazzo to podlatywanie n, trzepotanie n.    [kręcić,

svòlgere (-dżere) a rozwijać, od-svolgiménto (-dżi-)w rozwój »n. svolta, svoltata /zgięcie n, zakręt ryi, załom to. svoltare a i n rozwijać, zwijać, zakręcić, zawrócić koło czego, svolsi;?, r svolto p,p od svòlgere, svoltolare a toczyć, zwalać.

T.

rzechotka /. m ołtarzyk

tabaccàio to sprzedający tytoń i cygara.

tabaccàre a zażywać tabakę, tabacchièra (-bakkje-) / tabakierka /.

tabacco (-bakko) to tytoń to ; ~ da naso tabaka / do nosa. tabaccóne m zażywający często tabakę.    [powalany,

tabaccóso tabaką posmarowany, tabàrro w płaszcz to. tabe / wiąd m, u wiąd m ; ~ dor-gàle wiąd to rdzenia pacierzowego.

tabèlla/tabella , g tabernàcolo (-kolo) nt, namiot to; festa dei tàber-nàcoli święto n kuczek, tacca (takka) / nacięcie n, karb to, kij m do karbowania, taccagneria (-kannje-) / sknerstwo n, skąpstwo w. taccàgno (-kannjo) m sknera to, kutwa to.

tacchina (takki-) / indyczka /. tacchino to indyk w. tàccia (-czja)/ obwinienie n, posądzenie n tacciare a obwiniać, posądzać ; ~ alcuno di ladro obwiniać kogoś o złodziejstwo, tacco (takko) to obcas to ; bàttere i tacchi dać drapaka, taccone to obcas TO, łata n na bucie, taccuino (-ku-) m notes m. tacére (-cze-) a i w milczeć, zamilczeć, umilknąć, tacito (-czi-) milczący, cichy, taciturno milczący, małomówny, tafanàrio m dupa /, tyłek to, zadek to.

tafano m bąk to bydlęcy, tafferia / niecka /. tafferuglio <-rulljo) to spór mt burda /, kłótnia /. taffetà to kitajka /, plaster to angielski.

tàglia (tallja) / pogłówne n; =* tacca kij to do karbowania; dl mezza ~ średniego wzrostu, tagliàbile podzielny. tagliabórse m,tnv. rzezimieszek

TO.    v

tagliabòschi (-ski) m rębacz to. tagliacarte (-kartę) m, inv, nCz m do rozcinania papieru.

ina-

was

taglialégna (-lenDja) m, tnr. rębacz TO

tagliando to kupon to. tagliapiètre»!, inv.kamieniarz to. tagliare a krajać, ciąć, Siekać,

tagli atòlli, tagliolini m,pl. karon m płasko krajany; łazanki pl.

tagliato zdatny, usposobiony ; ben ~ pięknie zbudowany, jak ulany.

tagliatura / odcięcie n, ucięcie ». nac ecie », przykrawanie ». taglieggiare (-dżjare) a opodatkować; nałożyć pogłówne. tagliènte (talljen-) ostry, tnący, krający.

taglière m stolnica /. tàglio (talljo) m cięcie », nacięcie », ostrze »; a due tagli obosieczny.

taglióne m odwet to. tagliuòla (talljo-) / żelaza pl\

pułapka /.

tagliuzzare (-liuccare) a siekać, szatkowaé.

tàlamo to łoże n małżeńskie, talare: àbito ~ m sutanna /; talar to.

talco (-ko) w łojek m. tale taki; ~ e quale jaki taki; un - pewien; il Signor - Pan taki i taki.

talentare » podobać się komu. talènto to talent to. talismano m talizman to. tàllero tu talar to. tallire (io tallisko) » puszczać gałązki.

talio to gałązka/, wysadka/ do przesadzania, tallóne m pięta /. talménte avv. tak dalece, tak. talora avo. czasem, niekiedy, talpa / kret m. taluno niektóry, niejeden, talvòlta (-wol-) avv. międzyinne-mi, niefeiedy,

tamarindo w tamaryszek m.

tambnràre a obić, wybić, bębnić

w skórę.

tamburèllo w bębenek m o je-dnem dnie z dzwonkami do koła.

tamburino m dobosz to. tamburo m bęben w; a ~ battènte natychmiast, z wielkim pośpiechem.

Tamigi (-dźi) m Tamiza /, tana/jama/, nora /, legowisko ». tanàglie (-nallje) /, pl. kleszcze pl., obcęgi pl.

tanè »» kolor m ciemnożółty, tanfo m stęchlizna /, pleśń /. tangente (-dżen-) / styczna /. tangere* a dotykać, tànghero (-ge-) to bałwan m, gawron to, głuptak m. tangibile (-dżi-; dotykalny, tannico (-ko): àcido ~ m k garbnikowy m, garbnik m. tantafćra / czcza gadanina /, gadanina / bez końca, tantino : un - nieco, tylusieńki. tanto l. agg. m tyle, tak wiele, tak; tanti saluti wiele pozdrowień; tante grazie podzięki, dzięki serdeczne pl.; un ~ al mese tyle a tyle za miesiąc ; ogni tanto, di tanto in ~ od czasu do czasu; 2. avv. tak bardzo, tak wiele, tak długo; ~ mèglio tern lepiej, tapino 1. nędzny, lichy; 2.m biedak m, nieborak m. [za /. tappa,/poit, odpoczynek m, pau-tappàre « zatkać, zakorkować; ~ si in casa zamknąć się w domu.

tappéto m dywan m. tappezzare i-pecca-) a obić. tappezzeria / obicie n. tappezzière m tapicer m. tappo m czop »?, zatyczka /, korek m.

tara / tara /; far la ~ nie wierzyć wszystkiemu, co kto mówi. tarantèlla / tarantella / (taniec ludowy).

winian to.

Tatar m.

tak, daku !

Tàranto / Tarent to. taràntola / tarantula / (pająk jadowity).

tarare « potrącać, odciągać, tarchiato (-kja-) krępy przy-sadkowaty

tardare w spóźnić się, ociągać się. zwlekać; = far tardi spóźnić się. tardi avv. późno; al più ~ najpóźniej.

tardivo (-wo-) późny, późno doj rżały.

tardo późny, ociężały, targa / tarcza /. tariffa / taryfa f. tarlare n stać się robaczywym, tarlatura / robaczywość /, trociny pl. z drzewa stoczonego przez robaki.

tarlo m robak to, czerw to, toczący drzewo, mól to książkowy, tarma / mól to.

tarmato podziurawiony, zjedzony przez mole. tarocco (-rokko) to tarok to. tarpare a obciąć (skrzydła), tarso m marmur m toskański, podbicie n.

tartagliare (-tallja-) n jąkać, tartaglióne to jąkała w. tartàrico (-ko) w winianowy, [nowy.

tàrtaro </'• kwas m winny, wi-Tàrtaro to piekło n, tartaruga / żółw w, szylkret m. tartassare ci poszturchać, grzmocić.

tartufàia / miejsce n, gdzie się znajdują trufle.

tartufàio m sprzedający trufle, tartufo to trufle plobłudnik to. tasca (-ka)/kieszeń/; rompere le tasche a qualcuno naprzykrzać się komu.

tascàbile kieszonkowy; edizióne ~ / wydanie n, kieszonkowe.

tassa / taksa /; = impósta podatek TO.

tassàbile mający byé opodatkowany.

tassare a taksować, opodatkować, tassativo (-wo) dokładnie oznaczający.

tassazióne (-dzjone) f taksowanie w, opodatkowanie n. tasso m stawka / (procent, dyskonto); cis m\ boi suk m. tastare « macać, dotykać; ~ il polso ad alcuno tętno wyczuwać, tętno badać ; ~ il terréno sondować.

tasteggiare (-dźjare) a w klawisze pl. uderzać.

tastièra / klawiatura /. tasto w macanie a, dotykanie v* toccare un — w Strunę uderzyć, tastóni avv. po omacku, tàttica (-ka) / taktyka f. tàttico (-ko) taktyczny, taktyk m. tatticóne *n szcewany lis w. tatto m czucie w, dotykanie «, takt to.

tatuàggio (-dżjo) m tatuowanie n. taurino byczy.

tavèrna (-wer-) / karczma /, szynk m.

tàvola / stół to; = asse deska /; ~ reale warcaby ; méttere in ~ dawać na stół. tavolata / towarzystwo n przy stole.

tavolato m przepierzenie n, ta-flowanie n.

tavolétta / deszczułka /, stoliczek w.

tavolière to szachownica /. tavolino m stolik to do pisania, grania w karty, tàvolo m stół »<. tavolòzza (-wolocca) / paleta /, malarska.

tazza / filiżanka /, czarka f. te pron. ciebie, tobie; come ~ jak ty; pòvero ~! ty Meto, thè (te) w, inv. herbata /. tea: rosa ~ / róża /herbaciana, teatrale teatralny.

temperą.

temperalapis m, inv. przyrząd to do zaciuania ołówków.

teatralità / teatralność /. teatro to teatr to. tècnica (-ka) / technika /. tècnico (tekniko) 1. techniczny; 2. m téchnik m ; ter mite ~ m nazwa / techniczna; scuola tècnica / szkoła / techniczna, czyli niższa szkoła / realna; istituto ~ m wyższa szkoła / realna.

tecnologia (-dżia)/technologia/, teco (-ko) = eon te z tobą. tedescheria (-ske-) / niemie-ckość /.

tedésco (-8ko) niemiecki, Niemiec m,

tedescume (-ku-) to niemiecka rzecz /.

tediare a nudzić, tèdio m nudy pl. tedióso nudny.

tegame m rynka /, tygiel m;

UÓva al — jaja pl. sadzone, téglia (tellja) / patelnia /. tegliata / pełna patelnia, tégola / tégolo m dachówka /. tegolàta/rz ucè nie (lub uderzenie) dachówką.

teièra / naczynie n na herbatę, czajnik to. teismo m teizm m. teista m teista in. tela / płótno n, obraz to, tkanka /, tkanina /; ~ di ragno pajęczyna /.

telàio to warsztat tkacki to; piła /; ramy pl. obrazu, telefonare a telefonować, telefonico (-ko) telefoniczny, telèfono to' telefon to. telegrafare a telegrafować, telegràfico telegraficzny, telègrafo m telegraf to. telegramma m telegram m. telepatia / telepatya /. teleria J płótna pl., towary płócienne/?/.

telescopio (-sko-) m teleskop to, daleltowidz to. tellina / łuska / morska.

tellùrico (-ko) ziemski, telo m bryt m płótna, materyi. telóne m zasłona / (w teatrze), tema 1. / bojaźń /, obawa /; 2. m temat m, przedmiot m; = compito m zadanie n. temènza (-ca) / strach to, trwoga /

temeràrio zuchwały, śmiały, temere a bać się; ~ qualcuno kogoś się bać.

temerità / zuchwałość/, nieroz-myślność /.

temibile dający się obawiać, tèmpera / hartowanie w; rodzaj tn; gatunek to; malowanie n temperaménto m umiarkowanie n,złagodzenie n, usposobienie n\ = ripiègo sposób TO, środek m. temperante łagodzący, miarkujący, wstrzemięźliwy, teniperànza (-ca) / umiarkowanie n, wstrzemięźliwość /. temperare a łagodzić, hartować, zacinać ołówek; = moderare miarkować, powyciągać, temperato umiarkowany, temperatura / ciepłota /. temperino m scyzoryk m. tempèsta f burza/; = gràndine / grad w.

tempestare n i a burzyć się, grzmocić,gruchotać; ~di pugni pięściami walić, grzmocić, tempestivo (-wo) stosowny do czasu, w porę.

tempestóso burzliwy, gwałtowny, nawalny.

tempia: le - /, pl. skronie pl.,

skroń /.

tèmpio m świątynia /. tempo to czas to; a, in ~ wczas, w porę, do pewnego czasu; di tempo in ~ od czasu do czasu ; per ~ rychły, w< zesny. tempora; le quattro ~ /, pi., suche dni pl.

pory.

temporàlcl.doczesny, światowy;

skroniowy; 2. >n burza/, temporalità/doczesność/, świa-towość /.

temporàneo czasowy, doczesny, temporeggiare (-dżjarfc) » zwlekać, odkładać, czekać dogodniejszej tenàce (-cze) łykowaty, ciągły, zacięty.

tenàcia (-czja), tenacità / łyko-watość/, ciągłość/, zaciętość/, tenda / zasłona /, namiot to. tendènza (-ca) / dążność /. tendenzióso (-cjo-) tendencyjny, tèndere ai» rozciągać, rozpinać, wyciągać; = aspirare dążyć, zmierzać, mieć. na celu. tendina / zasłona /, firanka /. tèndine / ścięgno », tendóne m firanka /, zasłona /. tenebre /, pj. ciemności pZ. tenebróso ciemny, tenènte ni porucznik to. tenére a i n trzymać, dzierżyć; = ritenére zatrzymać, zachować; = contenere zawierać;

—    bene obchodzić się dobrze ; ~ d’ÓCChio zatrzymać, mieć w oczach, na oczach ; - testa postawić się, dotrzymać placu;

—    si r trzymać się, nie dać się, dotrzymać placu; ci tengo mnie na tern zależy.

tenerézza (-recca) / miękkość /, delikatność /.

tènero delikatny; = molle miękki.

tenèsmo to parcie n na mocz, na stolec.

tengo pr. tenni p, r od tenóre, tènia / tasiemiec to tenóre to brzmienie n pisma, treść /, osnowa /, tenor to;

—    di vita żywot w, sposób to życia.

tensióne / naprężenie n, natężenie », wytężenie n. tentare a kusić się o co, doświadczać, próbować.

tentativo (-wo) m próba ft koszenie się o co ». tentatóre TO usiłujący; kusiciel «. tentazióne (-dzjone)/ kuszenie », pokusa /.

tenténna to, imi. wahający się, chwiejny.

tentennare a i n kołysać się, chwiać się, kiwać się, trząść, tentóne, tentóni avv. omackiein, po omacku.

tènue cienki, drobny, szczupły, tenuità/cienkoéó/, szczupłość/, tenuta / treść /; folwark «?, dzierżawa /; — dei libri prowadzenie n książek, tenuto zobowiązany, tenzóne / spór to, kłótnia /. teocràtico (-ko) ten kra tyczny, teocrazia (-cja) teokracya /. Teodoro to Teodor to. teologale teologiczny, teologia / teologia /. teològico (-dziko) teologiczny, teòlogo w teolog m. teorèma •» twierdzenie ». teorètico teoretyczny ; teoretyk m. teoria / teorya f. teòrico teoretyczny, teosofia / teozofia /. tepóre to Ciepłe powietrze n. teppa / szumowiny społeczeństwa pl.

teppista to zły człowiek w społeczeństwie.

terapèutico (-ko) terapeutyczny, terapia / terapia /, leczenie n. terebinto to terpentyna /. Teresa / Teresa f. [obcierać. tèrgere (-dże-) a czyścić, ocierać, tergiversazióne -dżiwersadzjo-ne) / wykręt m, wyt.ieg to. tergo to grzbiet to, plecy pi., tył w. termale ciepły; woda / ciepła ternie /, pl. cieplice pl. terminàbile mający koniec, terminare ai n ukończyć, kończyć

terminazióne (-dzjone) / ukończenie », końcówka /.

tèrmine m konieo m, kres m; = limite m granica/; = mira / cel m, termin m ; mezzo ~ wybieg m, sposób iti, środek m. terminologia / terminologia /. termometrico (-ko) termometry’ czny.

termometro m termometr m, ciepłomierz >r>, terna / trójka / osób. terno m terno n. terra a ziemia /; = paese in kraj m; terre /, pi- ziemi e pi.. dobra pi. ; a, per ~ na ziemi; prènder ~ lądować, terraférma / stały ląd m. terraglie (-rallje) /, pi. naczynia gliniane pi., garnki pi. terrapièno m wał m, szaniec m. terràqueo (-kueo): globo ~ m kula / ziemska, terràzza (-racca) / terasa /. terrazzanom rodak m, ziomek m. terrazzo (-racco) m balkon m. terremòto m trzęsienie n ziemi, terréno 1. ziemski; 2. m teren m, obszar m ; pian ~ parter m. tèrreo ziemisty, terrèstre ziemski; ziemny, terribile straszny, terriccio (-czjo) m ziemia f. (o-gólnie) ziemia / ogrodowa, territoriale terytoryalny; milizia ~ / pospolite ruszenie i). territòrio m obszar ni, obwód ni, ziemia /.

terróre m strach m, postrachu», terrorista m terorysta ni. terróso ziemny, zawierający ziemią.

tersi p, r terso p, p od tèrgere, terso czysty, terza (-ca) / tercya /. terzétto (-cet-) m tercet m. terzina / tercyna /. terzo (-co) m 1. trzeci; 2. jedna trzecia.

tesa / natężenie n, wyprężenie n. tèschio (-skjo) m czaszka /.

tesi 1. / teza /; - di fànrea rozprawa / doktorska; 2. p, r teso p. p od tèndere, tesoreria / skarb m, skarbiec in. tesorieràto m urząd m podskarbiego.

tesorière m podskarbi m. tesòro m skarb m. tèssera / karta / rozpoznająca (rodzaj legitymacyi). tèssere a tkać; knuć. tèssile tkacki, tessitóre m tkacz m. tessitura / tkanie n. tessuto m tkanina /, tkanka /. testa / głowa /; alla ~ del reggiménto na czele pułku, testàceo (-czeo) m skorupiak m. testamentàrio testamentowy., testaménto m testament m ; NUÒVO — Nowy Testament testardàggine (-dżine) / upór m, sztywność /, zaciętość /. testardo uparty, zacięty, testare « zrobić testament, rozporządzić testamentem, testata / wierzchołek m, uderzenie n głową, testatàre m spadkodawca m. teste m świadek m. testé uov. właśnie, testicolo (-ko-) m jądro n. testièra / nagłówek m w użdzie-ni«*y.

testificare a świadczyć, testimóne, testimònio m świadek Ul.

testimoniànza (-ca)/świadectwo /> w sądzie.

testimoniare « świadczyć, -złożyć świadectwo.

testo m garnek m, wazon m, tekst m; far ~ być powagą, testuale dosłowny, testùggine (-dżine) / żółw w. tètano m tężec m. tetràggine ( dżine)/ponurość/. tetràgono m czworobok m ; silny, niewzruszony, tetro ciemny, ponury.

tetta / cycek to. tetto m dach m. tettóia / poddasze n; hala / na dworcu kolejowym.

Tentone Te utoń m. teutònico (-ko) teutoński. Tèvere (-we-) m Tyber m. ti pron. ciebie, tobie, ci. tiara / tiara /. tibia / piszczel m. tic (tik) m drganie n w twarzy, ticchio (-kjo)m kaprys m, widzi-mi się.

Ticino (-czi-) m Tessin m. tiene pr. od tenére, tiepidézza (-decca) / letniość /. tièpido letni, tifo to tyfus to. tifoideo tyfusowy, tifóne to tajfun to. tiglio (tilljo) fu lipa/; = fibra t łyko n lipowe, tiglióso włóknisty, łykowaty, tigna (tinnja) / parch m. tignóso parszywy, parchaty; kutwa TO.

tignuóia (tinujo-) / mól-to. tigrato cętkowaty, pręgowaty. tigre firn tygrys m. timbrare a stemplować, timbro to stempel to. timidézza (-decca), timidità / bojaźliwość /. timido bojaźliwy, lękliwy, timo m macierzanka f, tyinian w. timóne to ster m\ dyszel w. timoneggiare (-dżjare) a sterować timoniere to sternik m. timorato bogobojny, timóre w bojaźń /, obawa /. timoróso bojaźliwy, lękliwy, timpanista w bijący w kotły; pałkarz to.

timpano m kocie! m. służący do bicia; błona bębenkowa /. tinca (-ka) / lin »/,. tincóne TO dymienica /. tingere (-dże-) a barwić, farbować

tino m kadź /, beczka /.

tinòzza (-nocca) / wanna /. tinsi p, r tinto p, p od tingere, tinta / farba /, barwa /, powierzchowna wiadomość /. tintinnare w dzwonić, tintinnio m dzwonienie w, brzęczenie 11.

tintóre m farbiarz m. tintoria farbiarnia /. tintura / barwienie n ; środek w do barwienia; tynktura /; nalewka /.

tipico (-ko) typowy, tipo to typ to, wzór to. tipografia / drukarnia /. tipogràfico drukarski, tipògrafo to drukarz m. tiralinee wt, inv. stalowe piórko n do rysowania, liniowauia. tiranneggiare (-dżjare) a gnębić, ciemiężyć, uciskać.    [tny.

tirannésco (-sko) tyrański, okru-tirannla / tyrania /, okrucieństwo n.

tirannicida (-czida) m zabójstwo n tyrana.

tirannicidio m zabójca to tyrana, tirannide / rząd w, rządy pl. tiranno m tyiau TO. [tyrana, tirante ciągnący, wlekący, tirapièdi in pomocnik m kata. tirare a ciągnąć; = attirare przyciągać; = sparare wystrzelić, strzelać ; = gettare rzucać; — su zaciągać, wyciągać; ~ giù spuścić na dól, ściągnąć; - SÌ da parte na

bok posunąć się;--indiètro

cofnąć się; — avanti przerzynać się, przebić się; — via dalej ciągnąć, kontynuować, tirastivali (-wa-) tw sciągadło n do butów.

tirata / ciągnienie w, ciąg m, łyk m.

tirato skąpy, tiratóre m strzelec m. tiratura /ciągnieni* n, odbitka/; una ~ di dieci mila copie nakład 10.000 egzemplarzy.

wzma-

tirchieria (-kje-) / sknerstwo n. tìrchio w sknera m.

tirèlla / pas m rzemienny, tirétto m szuflada /. tiritèra/brednia/, plotkarstwo n. tiro m strzał m, rzut w, pociągnięcie n (w szachach) ; ~ a (lue, a quattro zaprzęt: m w dwa, cztery konie; un brutto ~ psota /, psikus «i ; ~ a segno strzelnica /.

tirocìnio (-czi-) m pierwsze początki nauki ; czas m próbny, czas m nauki.

tiròide / chrząstka / tarczykowa. tirolése tyrolski, Tyrolczyk m. Tirólo m Tyrol m. tirrèno: Mar Morze Śródziemne n. tisi / suchoty pi. tìsico (-ko) suchotnik m. titànico (-ko) tytaniczny, titolare l. a tytułować; 2. tytularny; 3. w mający jakiś urząd; patron m.

titolo *» tytuł m, przezwisko n, papier m wartościowy, titubanza (-ca) / zwłoka /, mitręga /, wahanie się v. titubare n wahać się, mitrężyć się, guzdrać się. tizzo (-ticco) m głownia /. tizzóne: ~ d’infèrno m ogień m piekielny.

to’ esci, weź ! przypatrz się i toccàbile (tokka-) dotykalny, toccare a i n dotykać, macać, = ricévere (-czewe-) otrzymać; ~ la mano ścisnąć za rękę; ~ la cinquantina dochodzić pięćdziesiątki ; tocca a me teraz na mnie kolej ; ini tocca... muszę.

toccata / dotknięcie n, dotykanie n; ~ di mano ściśnięcie n reki.

tocco (tokko) 1. vi dotknięcie w, uderzenie v, pociągnięcie n, pędzlem; è il ~ jest pierwsza godzina ;2. m kawałek t/i; biret

m (rodzaj czapki); UD bel ~ di ragazza piękna, wspaniała dziewczyna toga / toga /. togato ubrany w togę. tògliere (tollje-) a brać, wziąść; — rapire rabować, pozbawić kogo czego.

tolgo pr. tolsi p, r tolto p, p od togliere.

tolleràbile znośny, tollerante cierpliwy, wyrozumiały.

tolleranza (-ca) / znoszenie n, cierpliwość /; casa di ~ burdel t/i,

tollerare « znosić, cierpieć. Tolóne / Tulon w.

Tolósa / Tuluza /. tomàio m skóra / wierzchnia, przyszwa /. tomba / grób m. tómbola / lotećya /, tombola /. tombolare n wywrócić koziołka, strącić, spaść, tombolata / koziołek m. tómbolo m koziołek m; bębenek m do robienia koronek klockowych.

Tommaso m Tomasz m. tomo m tom m.

tònaca (-ka)/tunika/, suknia/, tonalità / intonacya /. tonare « grzmieć, tondeggiante (-dzjan-) okrągła-w'y.

tondeggiàre n mieć kształt okrągły, zaokrąglić, tondino talerz m. tondo 1. okrągły; 2. m talerz w. tonfo m upadek m z łoskotem, tònico (-ko) toniczny, iający.

tonnara / miejsce, gd/ie się po-lowiają tuńczyki, sieć m do połowu tuńczyków, tonnellàggio (-dźjo)m pojemność / okrętu.

tonnellata / tona /. tonno m tuńczyk m.

- di

/ jemiołucha /.

tono m ton m. tonsille /, pl. migdałki pl. tonsùra/ Strzyżenie w, tonsura/, tonto glunj, niedorzeczny, topàia /'gniazdo n szczurów, mysie gniazdo n. topàzio (-cjo) w topàz m. topo m mysz /, szczur m;

bibliotèca mól m książkowy, topografia / topografia m, opisanie n miejsca.

topogràfico (-ko) topograficzny.

topolino m myszka /.

toppa / zamek m.

toppàto pstry, pstrokaty.

toppo m kłoda /.

torace (-cze) m klatka /piersiowa.

torba / torf m.

torbidézza (-deeca) / zamącenie n, mętność /. tórbido mętny, posępny, torbièra / torfowisko n, miejsce n, gdzie się torf kopie, tòrcere (-cze-) a kręcić, wyciskać, wykrzywiać, tòrchio (-kjo) m prasa/, tòrcia (-czja) / pochodnia /. torcicòllo (-czikol-) m skrzywienie n szyi; świętoszek w. torciménto m kręcenie n, wykręcanie n. tordèla tordo m drozd m. toreadóre, torèro m toreador m. torinése turyriski.

Torino / Turyn m. torlo m żółtko n. torma / tłuszcza /, gromada /, zgraja /.

torménta / śnieżyca/(w górach), tormentare a dręczyć, męczyć, katować.

torménto m męka /, katusza /. tormentóso dręczący, męczący, tornacónto (-kon-) m korzyść /. tomàre U wracać, powracać; - a fare, a dire, qualche cosa na nowo zrobić, powiedzieć; ben tornato! miły, pożądany, witąj l ; — serie powrócić.

tornata / posiedzenie t», powrót m.

tornèo m turniej m. tórnio m tokarnia /. tornire (io tomisko) a toczyó. tornitóre m tokarz m. tornitura / toczenie n. toro m byk m, buhaj ni. torpèdine / drętwa/, torpedo n. torpedinièra /łódź/ torpedowa, tòrpido odrętwiały, torpóre m odrętwiałość /, nieruchomość /.

torre 1. v. tògliere; 2./ wieża/, torrefare a prażyć, smażyć, torreggiare (-dżjare) n wznosić się jak wieża.

torrènte m potok »», strumień m ;

a torrènti avv. strumieniami, torrenziale: piòggia-/ulewa/, nawałnica /.

tòrrido skwarny, gorący, torrióne m wieża /.    ‘ [gdałów.

torróne m rodzaj placka z mi-torsi p, r torto p, p od tòrcere, torsióne / wykręcanie n, obracanie n, rznięcie n w brzuchu, torso, tórsolo m tors m, głąb vi, łodyga / kapusty, torta / tort m.

tortellini m, pi. pierogi pi. z mięsem.

torto m krzywda /, niesprawiedliwość /.

tórtora / turkawka /. tortuosità / krętość /, skręt m, tortuóso kręty, tortura / męki pi., tortury pi. torturare a męczyć ; - si il cervèllo suszyć sobie mózg. torvo (-wo) pochmurny, zasępi on j.

tosare a strzydz; obcinać, tosatóre m strzygący, tosatura / strzyżenie n. Toscana (-ska-) / Toskana /. toscaneggiare (-dżjare) w mówić z toskańska.

toscanésìmo m wyrażenie n toskańskie.

(-care) a uderzać o

stoffa

toseilno m toskański; mieszka-uieo m Toskany. tosóne m runo ». tosse / kaszel to. tossettina / pokaszliwanie ». tossicchiare (-sikkja-) » poka-szliwać.

tòssico (-ko) to trucizna /. tossicologia (-dżia) / nauka / o truciznach, toksykologia /. tossire n kaszleć tostare « palić, prażyć, tostino m piecyk to do palenia kawy.

tosto 1. agg., to prędki, skory; twardy, uparty, bezczelny; fàccia tosta / bezczelna gęba /; 2. avv. prędko, szybko, skoro ; ~ che jak najprędzej, totàle całkowity, cały. totalità / całość /, ogół to. totalizzatóre (-licea-) to totalizator m.

tovàglia (-wallja) / obrus m. tovagliuòlo(-walljo-) in serweta/, tozzo (tocco) 1. pękaty; 2. m kawałek to. tra = fra.

traballare n chwiać się, kołysać się, zataczać się.

trabalzare

przedmioty, podskoczyć, trabalzóne TO uderzenie », upadek TO.

trabiccolo (-bikko-) TO rozgrze wacz ru łóżka.

traboccare ( ka-) n wylewać, rozlewać, zalać, wezbrać, trabocchétto (-bokket-) TO drzwi pl. spuszczane, samotrzask rfi. trabócco (-ko) to wykipienie łn, wylanie się ;    ~ di sàngue

krwotok to.

tracannare (-kan-) a chlać, łykać, wychylić.

tràccia (-czja) f ślad to trdp to, trasa / kolejowa, tracciare a trasować, dr<)gę wy tyczyć,

traeoiàto m linia /.

trachèa (-kea). f tchawica /. tracheale tchawiczny. trocólla (-kol-) / pendent m :

a — przewieszony, tracollare n upaść (naprzód), tracòllo m upadek m. tracotanza (-ca) / zuchwałość /. tradiménto m zdrada /. tradire (io tradisko) a zdradzić, traditóre 1. zdradziecki; 2. m zdrajca m; oszust m. tradizionale (-cjo-) tradycjonalny.

tradizióne / podanie n, trady

cja /.

tradùssi p, r tradótto p, p od tradurre.

traducibile (-czi-) dający się przetłumaczyć.

tradurre a przetłumaczyć, przeprowadzić; ~ in atto wykonać, traduttóre m tłumacz m. traduzióne (-cjo-)/tłamaczenie n. tràe pr. od trarre, trafelato zadyszany, trafficante (-kan-) kupczący, handlujący.

trafficare n handlować, kupozyć. trafficatóre tn handlarz m. traffico (-ko) m handel to. trafiggere (-dżere) a przebić, przeszyć na wylot, trafila / kawałek Pi stali z dziurkami do ciągnienia metali w druty.

trafilare a ciągnąć, wyciągać, trafissi pf r trafitto p, p od tra-

trafittai, trafittura /przebicie w, przeszycie ».

traforare rt przewiercić, przedziurawić, przebić, trafóro m przewiercenie », przebicie n\ lavóro di ~wyrzyna-nie » w drzewie piłką; a ~ inaterya / dziurkowana, trafugaménto m kradzież /, ściągniecie ».

trafugare a ściągnąć, porwać ukradkiem.

wlec.

tramortire (io tramortisko) a i ?»

ogłuszyć, stracić przytomność, tramortito odurzony, ogłuszony, omdlały.

tràmpolo m szczudło n, tràmutàrc ai» przestawiać; ~ si r poruszyć się z miejsca, przeprowadzić się. tram via v. tran vài. tranèllo m łapka /, pułapka /. trangugiare(-dżjare) a połknąć, tranne aw. w

tragedia (-dże-) / tragedya /. tràgico (-dziko) tragiczny; tragik m.

tragicòmico (-ko) tragikomiczny, tragitto m przejście », przejazd m, przeprawa /.

tragittare, traghettare (-get-) a przejść, przerzucać, traguardo m wodomiar m, waga / wodna.

traiettòria / linia /, po której bieży pocisk wyrzucony z działa, trainare a eiągnąć, tràino m jródzaj sanek, tralasciare (-szja-) a opuścić, porzucić, zaniechać, tràlcio (-czjo) m gałązka/winna, traliccio m drelich m. tralignare (-linnja-) u wyrodzić się.

tralucere (-cze-) w prześwietlać, przepuszczać światło, tram ▼. tranvài. trama f wątek w, zakładka /. tramandare a przekazać,przepłać, tramare a przetykać wątkiem osnowę; knuć, knować spiski; ~ di... zamierzać; ~ alla vita czyhać na życie, naBtawać na czyje życie.

trambusto m rozruch m, zgiełk m. tramenare a machać, dotykać, tramenio w czynność/, działanie

»,

tramezza (-mecca) / podpode-szwie », przegródka /. tramezzare a przeciąć, dzielić, rozłączyć.

tramèzzo 1. m przegroda f, przepierzenie»; 2. prep. pomiędzy, tràmite m ścieżka/, chodnik?»;

per il — di przez.    [ski.

tramòggia (-dżja)/kosz m młyń-tramontana / strona /północna, wiatr », północny ; pèrdere la~ stracić głowę.

tramontare » zachodzić, zajść, tramónto m zachód m. tramorti mento m ogłuszenie », omdlenie n.

yjąwszy.

tranquillare (-kuiì-), tranquillizzare (-licea-) a uspokoić, tranquillità/ spokój m. tranquillo spokojny, transalpino transalpejski. transatlàntico (-ko) transatlantycki.

transazióne (-cjo-) / ugoda/, u-mowa /.

transigere (-dżere) a ustępować, ulegać, popuszczać. Transilvània (-wa-) / Siedmiogród m.

transitare a przejść, transitivo (-wo) przechodni, czynny.

trànsito m przejście n, przewóz w; bollétta di ~ pismo », list m przewozowy.

transitòrio przechodzący, przemijający.

transizióne (-cjone) / przechodzenie », przejście n. tranvài m, inv. tramwaj m; ~ a cavalli tramwaj m konny; ~a vapóre tramwaj m parowy ; ~ elèttrico trantwaj m elektryczny, trapanare a przedziurawić, wiercić, przewiercić czaszkę tre-panem.

trapanazióne (-dzjone) / przewiercenie », trepanacya /. tràpano m świder m, trepan m. trapassare a i » przechodzić, przejść, przewyższyć; zejść ze świata; = traforare przebić, trapassato przeszły, upłyniony; zmarły.

przyprzęgu ;

trascéndere.

trascinare (-szi-) a wlec, eiągnąć ca sobą.

trascórrere (-skór-) ai ni. prze-biedz, przelatywać ; przejrzeć 2. przebiegać.

trascórsi p, r trascórso p, pod trascórrere.

trascórso m błąd m omyłka /, pomijanie w.

trascrissi p, r trascritto p, p od trascrivere.

trascrittóre m odpisywacz m.

trascrivere (-were) a odpisywać.

trapasso tn przejście n, przechód m

trapelare n przeciekać, sączyć sie.

trapélo m koń do przyprzążka /. trapezio (-cjo) m trapez wi, (ró-wnoległobok niezupełny), trapezòide tn trapezoid m. trapiantare a przesadzać, przeszczepiać, rozkrzewiać. tràppola / pułapka /, sidła pi. zasadzka /.

trappolàre a wkładać, włożyć, schwytać w łapkę, trappolóne m oszust m. trapuntare a przeszywać, wyszywać, stębnować. trapunto tn haftowanie n. trarre (io traggo) o i wciągnąć, wlec; = condurre prowadzić, kierować; ~ si indiètro cofnąć się.

trasalire n do góry podskoczyć, podskoczyć.

trasandaménto m zaniedbanie w, opieszałość /.

trasandére n zaniedbywać, zaniechać.

trasandato opuszczony, trascendentàle. (-szen-) nadnaturalny, transcendentalny, trascendere n przewyższać, wznosić się, przechodzić ; ~ a... unosić się, dać się porwać, trascési p, r trascéso p, p od trascrizióne (-dzjone) / odpis m. traseuràggine (-dźine), tra-scuranza (-ca) / opieszałość /. trascnràre (-sku) a zaniedbać, zaniechać, nie dbać. trascuratàggine J trascuratezza (-tecca) / rozpusta /, zaniedbanie w.

trascuràto zaniedbany, opieszały, trasecolare o być zdziwionym do najwyższego stopnia, trasferibile dający się przenieść, trasferibilità przenoszalność /. trasferiménto m przeniesienie w, przekazanie w.

trasferire (io trasferisko) o przenieść; przekazać, trasfiguràre n przemienić, przeobrazić.

trasfigurazióne (-dzjone)/ przemienienie w, przekształcenie n; Przemienienie Pańskie w. trasfóndere a wlewać, wpajać, napawać.

trasformàbile dający się przekształcić.

trasformare a przekształcić, trasformazióne / przekształcenie w.

trasfusi p, r trasfuso p, p od trasfóndere.

trasfusióne / przelanie n, przeniesienie w.

trasgredire (io trasgredisko) a przekroczyć, przestąpić, trasgressione / przekroczenie n, wykroczenie n.

trasgressóre m przekraczający, traslatàre o przenieść, traslàto wi przeniesiony; przenośnia/.

traslazione (-dzjone) / przeniesienie w, przetłumaczenie n. traslocàreaprzenosic,przesadzać, traslòco (-ko) m przeniesienie w, przesadzanie w. trasmarino zamorski, trasméttere a przesłać, przelać na kogoś, oddziedziczyć. trasmettitóre ro przesyłać* tn.

w, po-na raz,

\e.

di sto

udrę-

maco

trasmlgràre n przesiedlić się, wy wędrować.

trasmigrazióne (-dzjone)/przesiedlenie n; wywędrowanie n; ~ delle ànime przechodzenie n dusz

trasmisi p, r trasmésso p, p od trasméttere.

trasmissibile dający się przesiać, trasmissióne/przesłanie n, przenoszenie n.

trasmodare n przebierać miarę, trasmodataménte avv. w nadmierny sposób, nadmiernie, trasmutare a przemienić, zmienić, odmienić, przeistoczyć, trasmutazióne (-dzjone)/zamiana /, przeistoczenie w. trasognato(-sonnja-)rozmarzony, odurzony.

trasparente przeźroczysty, trasparènza (-ca) / przezroczystość /.

trasparire (io trasparisko) n przezierać, przebijać, trasparve p, r trasparso p, p od trasparire.

traspirare n pocić ; wyziewać ; rozchodzić się.

traspirazióne / przedech m, czyli wyziew m skórny, traspóngo pr. traspósi p, r traspósto p, p od traspórre, trasportàbile przenaszalny, dający sie przenieść, trasportare a przenosić, unosić;

unieść, wyprowadzić z granic, traspòrto to uprzątnięcie w, transport to, przewiezienie r, przełożenie n; con traspòrto z zapałem ; spese di ~ opłata /, porto n.    [dać.

traspórre « przesadzać, przekła-trasposizióne (-dzjone) przełożenie n.

trassi p, r tratto p, p od trarre. Trastévere (-we-) m dzielnica Rzymu położona za Tybrem. trastullare : ~ qualcuno «bawić; ~ Si r bawić sie, igrać.

I.-P

trastullo to przepędzanie n czasn, zabawa /, rozrywka /; = giocàttolo (dżjokat-)m zabawka/, trasudare n pocić się mocno,

wypacać.

trasversale (-swer-) poprzeczny, tratta / pociągnienie w, szarpnięcie n;~ degli schiavi handel m niewolnikami.

trattàbile łagodny, powolny, trattaménto m traktowanie n, obejście się n, przyjęcie n; = manteniménto utrzymanie n. trattare a in postępować, obchodzić się; = contrattare układać się; ~ di rozchodzić się, traktować o czem; ~con obcować z kim; si tratta di... chodzi o..

trattativa (-wa) / układ to. trattato to rozprawa /, umowa /, traktat m.

tratteggiàre (-dżjare) n kratkować, cieniować, trattéggio to kratkowanie n. trattenére a wstrzymywać, bawić, zabawiać ; — si r⁻ zatrzymać się, powstrzymać się. tratteniménto m'zabawa/, rozrywka /.

trattenni p, r tratterrò fuł.

trattiene pr. od trattenére, tratto w ciąg to, pociąg Ciągnięcie w; ad nn ~ jednem pociągnięciem; ~ d'U-lliólie łącznik m. trattóre to utrzymujący restau-racyę, gospodarz to; traktyer-nik m.

trattoria / gospoda /, trakiyer-nia /.

travagliare (-wallja-) a męczyć, dręczyć, trapić ; ~ si r zmęczyć się, utrapić się. travàglio to utrapienie czenie n, trud m\~ nudności pl. travaglióso mozolny, przykry, travasare a przesypywać, przelewać.

26

m zboczenie n

kobylica

travdso m przelewanie n. travata, travatura (-wa-) / belkowanie n.

trave (-we) m i /belka /, tram m. travedére a i n przeniknąć, omylić się, prześlepić. traveggole: aver le ~ fig. niedowidzieć, źle widzieć, travèrsa / deska / poprzeczna, krzyżownica /; = sbarra rogatka /.

traversale poprzeczny, ukośny, traversare a przebyć, przejść, traversàta / przejście n, przebycie n, przeprawa /. traversia/ wicher m, wichura/, traversino m materac m pod głowę.    [avv. ukośnie,

traverso poprzeczny; a, di, ~ traversóne m krzyżownica /, poprzeczka /.

travertino m trawertyn m. travestiménto m przebranie n. travestire a przebrać, przebierać się. traviaménto

z drogi, zbłądzenie n. traviare ain sprowadzić z drogi, obłąkać, zabłądzić, traviato zbłąkany, travisaménto m zamaskowanie n, odmieniepie n. travisare (-wi-) a przebrać aie. travòlgere (-woldże-i a wywracać, obracać, zawęacać oczami, travòlsi p, r travòlto p, p od travòlgere.

trazióne (-dzjone) / ciągnienie n, pociągnięcie n; forza di ~ siła /pociągowa; ~ aèrea górne połączenie n, górny przewód m. tre = 3. trebbia / cep m. trebbiàre a młócić, trebbiatrice (-cze) / młocamia /. trebbiatura / młócenie n, młocka /.

tréccia (-cz.fa) / warkocz m, kosa /; ~ di pàglia plecionka f słomiana.

trecciainólo (-czjaio-) m robiąc plecionki słomiane. treeentésimo(*czen-) trzechsetny. trecentista m pisarz m, lub artysta m 7, XIV. wieku, trecènto wiek m czternasty, tredicènne trzynastoletni, tredicèsimo trzynasty, trédici (-ozi) = 13. tredicina / prawie trzynaście, tréggia (-dżja) / wózek m bez kół na kształt sani dowleczenia słomy, siana.

trégua / rozejm m, zawieszenie n broni, odpoczynek m. tremare « drżeć, tremarèlla /: aver la - bać się, trwogę mieć. tremebóndo drżący, tremèndo straszny, trementina / terpentyna /. tremila = 3000. trèmito m dreszcz m, zgroza /, strach m\ avére un — drżeć, tremolare n drgać, drżeć, tremolio wi drżenie n. trèmula / osika /. trèmulo drżący, treno m pociąg m, zaprzęgi pl\ ~ lampo pociąg mbłyskawiczny; ~ lumaca pociąg m mieszany, trenta = 30.

trentènne trzydziestoletni, trentesimo trzydziesty, trentina / prawie trzydzieści;

èssere sulla ~ około trzy-trentlno trydencki. [dziestki. Trento / Trydent m. trepidànza (-ca) / wielki strach m, trwoga /.

trepidare n drżeć ze strachu, trepidazione (-dzjone) / drżenie u ze strachu, trèpido drżący, treppiède, -l, m trójnóg m. tresca (-Bka) / miłostka /. trescóne (-Bko-) m taniec m z klaskaniem.

tréspolo m trójnóg m,

/, kozły pl.

zmar-

[czyk to.

tri

Tréviri (-w i-) / Tre wir to. triaca (-ka) / dry akie w /. triade / troistość /, trójca /. triangolare trójkątny, triàngolo to trójkąt m. tribolare « i « trapić, dręczyć, dokuczać.

tribolato zakłopotany, zmartwiony.

tribolazióne (-dzjone) /

twienie n, udręczenie n, ucisk to. tribolo to burdyganek to; zmartwienie n.

tribù / pokolenie n. tribuna / mównica /. tribunale m sąd to. tribuno to trybun to. tributare a oddawać, wyświadczać.

tributàrio płacący daninę, hołdowniczy; sistèma - to system podatkowy to.

tributo to dań /, danina /; = tas 8a / podatek to. triciclo (-cziklo) TOtrycykl to. tricolóre (-ko-) trójkolorowy, tricòrno to trójrozny, trójma-■ztowiec w. tridènte to trójząb to. trìduo to trzydniowe święto n. triennàle trzechletni, triènnio w trzechlecie n.

Triéste / Tryest to. triestino tryestyński, Tryestyń-trifóglio (-folljo) m koniczyna/, trigamo TO trójzeniec to. trigèmini (-dźe-) trojaki, trigèsima / trzydziesty dzień śmierci.

trigèsimo trzydziesty, triglia (trillja) / barwena /; fare l’occhio di ~ strzelać oczkami.

trigometria / trygonometrya /. trilaterale mający trzy boki. trilingue mówiący trzema języ-

trilióne TO trylion m. trillàre n trelować, wywodzić trele.

trillo to trel to. trilogia (-dżia) / trylogia /. trilustre piętnastoletni, trimestrale ćwierćroczny, kwartalny.

trimèstre w kwartał to, ćwierć rrku /.

trina/koronka/, galon to złoty, trinàia / koronczarka /. trinai o w sprzedający koronki, trincare (-ka-) n pić. trineàta / picie n. trincèa (-czea)/okop to, szaniec to. trinceraménto m oszańcowanie n, okopy pl.

trincerare « okopać się. trincétto (-czetto) to gnyp to. trinciante (-czjan-) w krajczy to. trinciare a krajać u stołu, przerzynać (powietrze), trincóne (-ko-) to pijak to, opój to. Trinità / Trójca /. trino troisty. trio to trio n. trionfàle tryumfalny, trionfare n tryumfować, triónfo to tryumf to, świętne n. tripartire u na trzy części podzielić.

tripartizióne (-dzjone) /podział to na trzy części, triplicare (-ka-) a potroić, triplice potrójny ; ~ alleànza / trójprzymierze n. triplo potrójny, w trójnasób.

pode to trójnóg to.

Tripoli / Trypolis to. trippa/kałdun to, flaki pl., brzuszysko n.

trippaiuólo to sprzedający flaki, trippóne to brzuszysko n. tripudiare n radować się, krzyczeć, skakać z radości, tripudio to krzykliwa radość /, wesołość /.

trirégno (-rennjo) to tiara /. trirème to i / trój wiosło wiec to trisàvolo (-WO-) prapradziad. trisillabo trójzgłoekowy. triste smutny.

2G*

tristézza (-stecca), tristizia f-cjsìyf smutek m, smutność/. tristo smutny, zły, niegodziwy,

nikczemny.

tritàre a trzeć, rozcierać, drobić, tritèllo m mąka / gruba z drugiego przesiania otrębów, trito roztarty, utarty, utorowany ;

carne trita /mięso » skrobane, trittico (-ko) to tryptyk m. trittòngo to trój głoska /. tritùme m okruszyny pl. triturare a rozcierać, trzeć, triumvirato (-wi-) m tryumwi-rat to.

triumviro m tryumwir m. trivèlla (-wel-) / świder m. trivellare a świdrować, trivèllo m świder m. [brukowy, triviale (-wja-) pospolity, gminny, trivialità / pospolitość f. trivio w trój drożę n; da ~ ordynarnie, pospolicie, trofèo m pomnik to, pamiątka /. trògolo m koryto ». tròia / maciora /. troiàio m chlew m. troiàta / świństwo ». tromba / trąba /; = pompa pompa /, tłocznia f. trombàio TO pompiarz m. trombare a trąbić, trombétta / trąbka /. trombettière m trębacz m. trombóne m duże buty pl. z cholewami ; trąba /. troncare (-ka-) a odciąć, uciąć, tronco (-ko) 1. odcięty, ucięty ; 2. m tułów ra; pień to; tor m kolejowy.

troncóne m kikut m; karcz m. trónfio nadęty, napuszony, trono m tron m. tropicale podzwrotnikowy, tròpico ra zwrotnik to. tropo m przenośnia /. troppo 1. agg„ m za wielki, za dużo, zbytni ;    2. avv. . nadto,

zawiele, do zbytku; bardzo; non ~ nie szczególnie.

trota / pstrąg m.

trottàre » kłusować, trottàta / kłus m, kłusowanie ». trotto m kłus to. tròttola / bąk m, wartałka /, krążek w.

trovàbile (-wa-) dający się zna-ieść.

trovare « znaleść, spotkać, na-dybać; = inventare wynaleść; andare a ~ qualcuno kogoś odwiedzić ; ~ si r znajdować się. trovata f pomyBł to, wymysł m, koncept to.

trovatèllo to podrzutek m, znaj-ducb m ; ospizio dei trovatèlli dom m podrzutków, trovato m wynalazek m. trovatore m wynalazca m, trubadur vi.

truccàrsi (trukkar-) r przebierać, przebrać.

truccatura / przebranie n. truce (-cze) okrutny, straszliwy, trucidare (-czi-) o zabić, zamordować.

trùcioli (-czjo-) m, pl. wióry pi., ^ heblowiny pi. truffa / oszustwo ». truffàre a oszukiwać, truffatóre m oszust to. trufferia / oszustwo », oszukiwanie ».

truppa / zgraja /, gromada /, oddział m wojska, tu pron. ty; dare del ~ tykać kogo.

tuba / trąba /.

tnbàre » gruchać, trąbić, jęczeć, tubèrcolo (-ko-) to guzek gruźliczy wt; gruzełek to. tubercolósi f gruźlica /. tubercolóso gruźliczy, tùbero m bulwa /, guz m, kłęk m. tuberósa / tuberoza /. tuberóso kłęózasty, guzowaty, bulwiasty, tubo rn rura /.

tuffare a nurzać, zanurzyć ; ~ si T pogrążyć się, zatopić się.

a ~ odmieniać; lekarz mający

to oszczer-

tuff© *» zanurzenie n. tuffolięo m nurek to. tufo Vi [ jkhmień n dziurkowany, martwica /.

tugurio ni chata /, lepianka /. tulipano m tulipan w. tulle rn tiul m.

tumefare a obrzękać, puchnąć, tumido nabrzmiały, nabrzękły, obrzękły.

tumóre w guz w, nowotwór m. tumulare a pochować, tùmulo m mogiła/, nagrobek to. tumulto m rozruch m, zgiełk to, zamieszanie n.

tumultuare n hałasować, burzyć się.

tumultuóso hałaśliwy, burzliwy, tunica (-ka) / tunika/, osłona/. Tunisi / Tunis to. tùnnel to, inv. tunel to. tuo to twój ; i tuói pl. twoi. tuòno to grzmot ih. tuórlo, torl&V^óhko n. turàcciolo (-czjolo) m zatkanie n;

czopek to, korek to. turare a zatkać, zakorkować, zatykać.

turba / tłum to, zgraja /, rzesza /; le turbe pl. tłuszcza /, gawiedź /, motłoch to. turbaménto m rozruch m, zamieszanie n, zaburzenie n. turbante rn turban to< turbare a zamącić, zaburzyć, zakłócić; — eccitare podburzyć ; ~ si r obruszyć się, rozgniewać się.

turbina f turbina /. turbinare a poruszać powietrze, wywoływać wiatr, kręcić, tùrbine to wicher to, burza /. turbolènto burzliwy, niespokojny.

turbolènza (-ca) / burzliwoać /,

niepokój /.

Turchia (-kfa) / Turcya /. turchinétto m farbka / do bielizny.

turchino (-ki-) błękitny, turco (-ko) turecki ; Turek to. turgido (-dżi-) nabrzmiały, na-brzekły.

turibolo, turrlbolo m kadzielnica /.

Turlngia (-dżja) / Turyngia /. turista m turysta m. turlupinare a oszukiwać, turno w następstwo n, kolej /, turnus m; fare mèdico di ~ służbę.

turpe szpetny szkaradny, brzydki, haniebny.

turpilòquio (-kujò) stwo n.

turpitùdine / brzydkość/, szka-radność /, sromota /. turrito mający wiele wież. tutèla / opieka /. tutelare i. opiekuńczy; angelo~ m Anioł rn Stróż ; 2. a opiekować się, bronić, tutóre to opiekun to. tuttavia (-wia) avv. ciągle, zawsze, ustawicznie; = pure jednak, wszakże, wszelako, tutto 1, agg., to całkiem, zupełnie; innanzi — przedewszyst-kiem; tutti e tre wszyscy trzej ; 2. avv. del al ~ wszystek, cały; in ~ do całości, ogólnie.

tuttoché (-ke) cong. acz, aczkolwiek; choć, chociaż, tuttóra uvv. ciągle, zawsze, ustawicznie.

U.

abbia / urojenie w, przywidzę-, nie n; = superstizióne (-dzjo-ne) / przesąd tn, zabobon m. ubbidiènte posłuszny, ubbidiènza (-ca)/posłuszeństwo. Ubbidire (io ubbidisko) a być posłusznym, słuchać.

Ubertà / żyzność /, plenność /, urodzajność /.

Ubertoso żyzny, urodzajny. Ubicazióne (-kadzjone) / położenie n.

Ubiquità (-kui-) / wszędyobe-cność /.

ubriacare (-ka-) a upajać, rozmarzyć; ~ si r upić się. ubriacatura / pijaństwo n, upicie się n, szał m.

Ubriachézza (-kecca) f pijaństwo n.

Ubriàco (-ko) pijany, upity, ubriacóne m pijak m. uccellagióne (-dżjo-) / łowienie n ptaków.

uccellàme (uczel-) m ptactwo n. uccellare ni a polować na ptaki, łowić ptaki.

uccellióra / ptaszarnia /. uccèllo m ptak m. uccidere (uczi-) a zabić uccisi p, r ucciso p, p od uccidere, uccisióne / zabicie n. uccisóre m zabójca m; = assassino morderca m, złoczyńca m. udiènza (-ca) / posłuchanie n\ = ascólto (-skol-) m wysłucna-nie n.

udire o słuchać, udito m słuch m.

Uditóre m słuchacz m, referent m. Uditòrio m słuchacze pl. ufficiale (-czja-) 1. urzędowy;

2. m urzędnik m, oficer m. Ufficióre o zapytać się urzędowo; interesować; odprawiać nabożeństwo.    [bożeństwa.

ufficiatura / odprawianie n na-

nfficio (-czjo) m urząd m, biuro n, d’ ~ z urzędu; - divino służba / boża.

ufficióso półurzędowy. uffizi... v. uffici... ufo : a ~ aw. zadarmo, na koszt drugich.

Ùggia (-dżja) / cień m, marko-tność j, smutek mi prèndere alcuno in ~ sprzykrzyć sobie kogo, znudzić sobie kogo. Uggióso zacieniony, posępny, pochmurny.

Ugo m Hugo m.

Ugola / języczek m.

Ugonòtto Hugenota m. uguaglianza (-lljanca)/równość

uguagliare a zrównać, porównać. Uguale równy, ulano m ułan m. ulcera (-eze-) / wrzód m. ulceràren~sir wrzodzieć.owrzo-Ulceróso wrzodziasty.    [dzieć.

Ullsse m. Uly8ses m. uliva v. oliva, ulterióre dalszy, ultimaménte aw. w końcu, na-ostatek, nakoniec. ulti mère a dokonać, skończyć. Ùltimo ostatni, ostateczny; in, da ~ w końcu, na koniec, ultramontano ultramontański. ululare n wyć. ululato m wycie n. nmanàrsi rstać się człowiekiem, umanista m humanista m. umanità / ludzkość /. umanitàrio ludzki, humanitarny, umanizzàre (-nicca-) a uczłowieczyć.

umàno ludzki.

Umbórto m Humbert to. umbilico (-ko) m pępek m. umidità / wilgoć /. ùmido 1. wilgotny 2. m wilgoć /, wilgotność/; in ~ smażony

un

Ùmile nizki; pokorny, uniżony, umiliàre a upokorzyć, umiliazióne (-dzjone) / upokorzenie 71.

umilissimo uniżony, bardzo pO-Korny, najniższy, iltà f pokora /. umóre m humor m\ usposobienie n; wilgoć /; sok m. umorista m humorysta ni. umorìstico (-ko) humorystyczny, un art. m jeden.

Una art. / i numer, jedna, unànime jednomyślny, unanimità / jednomyślność /, jednozgodność /.

Uncinare (-czi-) a zaczepić hakiem, zahaczyć.

uncinétto m szydełko n ; lavóro all’ — robić szydełkiem, dziergać.

uncino m hak m. undécimo, undicèsimo jedy-nasty,

undici (-czi) = 11.

Ùngere (-dże-) a maścić, smarować, mazać; ~ qualcuno pochlebiać.

ungherése (-ge-) mi/ węgierski; Wągier m.

Ilngheria / Wągry pl.

Ùnghia (-gja) / paznokieć m ; avére tra le ùnghie mieć w swojej mocy.

Unghiàta / rana /, pochodząca z udrapania. unguènto m maść /. unibile dający się złączyć, unicamente avv. jedynie i wyłącznie.

Ùnico (-ko) jedyny, unificàre n zjednoczyć, uniformàre a dostósować; ~ «1 r stósować się do czego, unifórme jednostajny, uniformità / jednostajność /. nnkélrito (-dże-) m jedynak m. unilateràle jednostronny.

Unióne/zjednoczenie n; związek m; jedność /.

unire (io unisko) a.«jednoczyć, spajać, łączyć, unisono równobrzmiàcy. unità / jedność /, jednostka /. unitamente avv łącznie, razem, unitàrio jednostkowy; łączący. Unito zjednoczony, złączony, równy.

universale (-wer-) ogólny, powszechny; stòria ~ / historya /powszechną; erède ~ m spadkobierca m główny, universalità / powszechność /, ogólność /, ogół m.

Università/ ogół raj uniwersytet

iversitàrio uniwersytecki, univèrso wszystek,cały, ogólny; wszechświat m.

uno 1. art. m; 2. agg.num. jeden; = Unico (-ko) jedyny ; ad UUO ad uno pojedynczo, po jednemu; 1’ un 1’ altro wzajemnie, unsi p, r unto p, p od ungere, unto posmarowany, pomazany;

namaszczony, untóre m namaszczający, untume m tłuszcz m. untuosità / tłustość /. untuóso brudny, tłusty, unzióne (-dzjone) / narhaszczenie n; estrèma — ostatnie olejem świętym pomazanie n. uomo (pi. uòmini) m człowiek m. uopo ru : far d èsser d’ ~ m być potrzebnym, potrzeba /; a quest’ uòpo w tym celu. uosa / kamasze pl. uovo (pi. le uova) m jajo n; ~ a bere jajko na miękko ugotowane.

uragano m burza /, huragan m, urbanità / uprzejmość /, grzeczność f.

urbànomiejski; grzeczny, uprzejmy.

urgènte (-dżen-) nagły, urgènza (-ca) / nagłość /. Ùrgere a naglić, nalegać, urina, *orìna / mocz m

urlare n wyć.

urlo m wycie n, krzyk m.

urlóne m krzykacz m.

* urna / urna /. uro m żubr m.

iirogallina / samica / głuszca, urogallo m głuszec m. urtare a uderzyć, trącić; ~ i nervi a qnalcóno zdenerwować, urto tn uderzenie n, potrącenie n, starcie n się ze sobą ; = scontro zderzenie n, starcie n się, ze sobą; èssere in ~ con alcuno pokłócić się z kim, ścierać się z kim.

Usàbile używalny, usanza (-ca) / zwyczaj m, obyczaj m.

usare a i « mieć zwyczaj, używać, zużywać.

usato zwyczajny, zwykły; zwyczaj m.

Usbèrgo m pancerz m, kirys m. uscière (-szje-) m odźwierny m, woźny m. uscio m drzwi pl. uscire (io esko) n wyjść, wychodzić.

uscita / wyjście n, wychód m ; = scappatóia wybieg m ; = tto-vàta pomysł m, koncept m ; giorno d’ ~ dzień m, w którym ma ktoś wychód. usignuòlo (-sinnjo-) m słowik m. usitàto. zwyczajny, używany, uso m zwyczaj m, obyczaj w, używanie n. ussaro w huzar m.

ussoricida (-czi-) m żonobójcam. ussoricidio m żonobójstwo «, zabójstwo n żony.

ustióne / spalenie n, sparzenie n. usuale używalny, zwyczajny, usufruire (io usufruisko) omieć użytkowanie z czegoś, usufrutto m użytkowanie n. usufruttuàrio użytkujący ; do-żywotnik m. usura / lichwa /. usuràio m lichwiarski ; lichwiarz m.

usurpàre o przywłaszczyć sobie, usurpazióne (-dzjone-) / przywłaszczenie «.

utensile m naczynia pl. sprzęty pl. narzędzia pl. utente użytkujący, używający, uterino maciczny; fratèllo ~ m brat m przyrodni, utero m macica f.

Utile użyteczny; in tempO~ w stó-sownym czasie, w stósownąporę; ~ netto m czysty zysk m. Utilità / użyteczność /, pożytek w, użytek m.

utilizzare (-licea-) a zużytkować, spieniężyć.

utopia / utopia /; państwo n

urojone.

utopista m utopista to, marzyciel m.

uva (-wa)/winogronapZ; ~ spina agrest m.

uzzolo (ucco-) w pożądliwość /, chuć /, żądza /.

V.

va (wa) pry, va'imper. od andare, vacante niezajęty, nieobsadzony, wolny.

vacànza (-ca) /‘wolne miejsce n, wakana m ; le vacanze pi. wa-kacye pl.

vacca (wakka) / krowa /. vaecdro to pasterz m. vacchétta (wakket-) / skóra /, krowia, bydlęca, vaccinàre (-czi-) a szczepić.

vagheggino mfircyk to, trefniś to. vaghézza (wagecca) / przyjemność /, wdzięk to, chęć /, żądza /.

vagire (wadżi-) n kwilić, skomleć.

vagito to płacz to, kwilenie n, narzekanie n.

m przetak to,

nyf niepewny ;

vaccinazióne (-dzjone) / MCBe-pienie n.

vaccino m krowianka/do szczepienia ; szczepionka*/. Vacillóren kiwać się, chwiać się, kołysać się.

vàcuo(-kuo)próżny, czczy, pasły, vadeinécam m, inv. przewodnik m, wskazówka /. vada pr. cong. i imper. vado pr. od andare.

vagabondàggio (-dzjo) m włóczęgostwo n, wałęsanie n się. vagabondare n włóczyć się, wałęsać się.

vagabóndo m włóczęga to; = OZÌÓSO (-cjo-) to próżniak m. vagàre a błąkać się, wałęsać się. vagellare (-dżel-) n gadać od rzeczy, bajać.

vagéllo to kadź /, beczka /. vagheggiare (-dżjare) a z upodobaniem spoglądać, miłośnie spoglądać na kogo ; = bra-màre z upragnieniem wyglądać; ~ si r wparływać się w siebie samego z przyjemnością, vagheggiatóre m wielbiciel to, zalotnik to.

vàglia (wallja) to dzielność /, męstwo w; ~ postale m przekaz m pocztowy, vagliare a przesiewać ; wybierać, przebierać.

vagliatura/przesiewanie n, wybieranie n, przebieranie w. Vàglio (w all jo)

sito 7j; wybieranie n. vago nieoznaczony, nieokreślo-grazióso (-cjo-) miły, przyjemny, słodki.

vagóne m wagon to, wóz to; ~ letto wóz sypialny to ; ~ ri-storànte wóz restauracyjny w. vai pr. i imper. od andare, vainiglia (-nillja) / wanilia /. vàio to popielice pl , wiewiórka / syberyjska, vainolo (waio-) w ospa /. Valacchia (-lakkja)/ Wołoszczyzna J.

valanga / lawina f.

Valchiria (-ki-) / Walkirya /. Valdese m Waldens m. valente zdatny, zręczny, zdolny, biegły.    ₄ .

valentia / zdatność/, dzielność/, tęgość /.    ■

valére a i n być wartym ; = giovare (dżjowa-) przydać się komu ua co, być pożyfcecznem ; far ~ przynosić korzyść ; ~ si r korzystać z kogo, z czego ; używać kogo, czego, valeriana / kozłek m. valetudinàrio chorowity, słabowity.

valévole (walewo-) ważny ; przydatny .

valicare (-ka-) a przebyć, przejść.

przeprawić się na drugą stronę, vàlico (-ko) to przejście w, prże-chód to.

validità / mocność /, silność /, ważność /.

vàlido silny, mocny, czerstwy; ważny.

valigeria (-dże-) / siodlarnia /. valigia (-dżja)/ kuferek to; torba / podróżna; ~ delle Indie poczta / zamorska, valigiàio m wyrabiający torby, kuferki.

vallata / dolina /.

Valle / dolina /. vallèa / dolina f. vallétto m lokaj m. valligiano (-iżjano) to mieszkaniec to doliny, vallo to wał m. vallóne m duża dolina /.

od valére,

valóre m wartość /; = valentia

/ waleczność /, zdatność /; i valóri pl. papiery wartościo-Valoróso waleczny. [we pi. valsènte m wartość /. valsi p, r valso p, p Valtellina / Weltlin m. valuta / waluta f\ wartość /. valutàbile dający się oszacować, valutare a oszacować, vàlvola / zastawka /. vampa / płomień m, zar m. vampata / płomień m. vampiro m upiór m. vanagloria / próżna chluba /, chwała /.

vanagloriarsi r chlubić się, pysznić się

vanaglorióso chełpliwy, vandàlico (-ko) wandaliczny. vàndalo m wandal m.

Vandéa / Wandeja /. van'e^giàre (-dżjare) n i a mniemać, zdawać się; roić się. vanèsio próżny, vanga / rydel m. vangare a kopać rydlem, vangata / kopanie « rydlem, vangèlo (-dże-) m ewangelia /. vaniglia (-nillja) / wanilia /.

vaniloquio (-kujo) m bajanie », czcza gadanina /. vanità / próżność,/, vanitóso próżny, vanni m, pZ. skrzydła pl. vanno pr. od andare, vano 1. próżny, pusty, czczy; 2. m próżnia /.

vantaggiare (-dżjare) a popierać, poprzeć, pomnażać; ~ si r SU qualcuno przewyższać kogo. vantàggio tn korzyść /, przewaga /.

vantaggióso korzystny, vantare a chwalić, vantatóre tn chełpiciel m, chełpiący się.

vanto tn chwała/, przechwałka/ ; darsi ~ chwalić się.

vànvera: a ~ avv. hm zastanowienia się, na chybił trafił, vapóre m para/; parowiec m\ = esalazióne (-dzjone) / wyziew m.

vaporièra / lokomotywa /. vaporizzare (-ricca-) a ulotnić się. vaporosità / lotność /; zamazanie ».

vaporóso parujący, lotny, varare a spuścić okręt na wodę. varcare (-ka-) a przebyć, przejść na drugą stronę, varco (\yarko) m przejście », przechód m ; aprirsi ii ~ drogę sobie utorować, variàbile zmienny, variaménto m variazióne(-dżjo-) / zmiana /, odmiana /. variare a i » zmieniać, odmieniać; = cambiare zmieniać, variato różny, varice / żylak m. varicèlla (-czel-)/ospa wietrzna/, varicóso (wariko-) żylakowaty. varietà / rozmaitość/, różność/, odmiana /; teatro di ~ teatr m rozmaitości.

vàrio różny, rozmaity, zmienny, variopinto pstry.    [wodę.

varo m spuszczenie n okrętu na Varsàvia (-wja) / Warszawa /. vasàio m garncarz m. vasca (-ska) / staw m, sadzawka /; miednica /; basen m. vascèllo (-8zel-) m okręt tn. vaselina / wazelina /. vasellame m naczynia pl. vaso m naczynie ». vassallo m lennik m. vassóio tn blat tn drewniany do noszenia czego ; taca /. vastità / obszerność /, rozległość /.

vasto szeroki, obszerny; = estéso rozległy.

vate tn wieszcz tn.

Vaticano (-ka-) m Watykan m. vaticinare (-czi-) a wieszczyć, prorokować.

[skowy.

vaticinio m przepowiednia /, wróżba /.

ve = vi (przed lo, la, li, le, ne), ve’ = vedi.

vecchia (wekkja) / staruszka /. vecchiàia /starość/, vècchio 1. stary; 2. m starzec m. Véccia (-czja) / wyka /. vece (-cze) f zmiana /, zastępstwo n\ in ~ zamiast; in ~ sua na jego miejscu, vedére a widzieć /; tar ~ pokazać, pokazywać, vedétta / strażnica /. védova (-wa) / wdowa /. vedovanza (-ca)/wdowieństwo n. vedovile m i / 1. wdowi; 2.

pensya / wdowia, védovo (-wo)    1. owdowiały;

2. m wdowiec rn. veduta / widok rn, wzrok m\ = prospettiva widok m. veemènte gwałtowny, veemènza (-ca)/gwałtowność/, natarczywość /. vegetabile (wedże-) roślinny, vietale roślinny; vegetali#!., «n rośliny pi.

vegetàre n rosnąć (o roślinach); wegetować.

vegetativo (-wo) mogący rosnąć, vegetazióne (-dzjone) / rośniecie n\ życie n roślinne; roślinności /.

vègeto czerstwy, jędrny, rześki ; acqua / ~ minerale woda / ołowiowa.

veggènte wieszcz to ; jasnowidzący.

véggio (-dżjo) m garnek to, bry-twanna /.

veggo pr. od vedére, véglia (wellja) / czuwanie n. vegliàrdo to starzec tn. vegliàre n czuwać, nie spać w nocy.

veglióne (welljo-) m bal m ma-veicolo (-ko-) to wóz m, powróz m. vela / żagiel rn; far ~ płynąć, odpłynąć.

velàme m kwef m, welon m, zasłona /.

velare a zasłonić, osłonić, zakrywać.

velàrio to welon to; żagiel m. velatura / polewa /. veleggiare (-dżjare) n żeglować, veleggiata / płynięcie n żaglowcem.

veléno to trucizna /. velenóso trujący, velétta / wualka /. velière, ~ o, rn żaglowiec *n. velina : carta ~ / papier m welinowy.

vello w runo n. vellóso kosmaty, kudłaty, vellutato podobny do aksamitu; omszony.

velluto tn aksamit to. velo m kwef to, welon m, zasłona /.

velóce (-cze) szybki, rączy, chyży, velocipede (-ozi-) m weloeyped tn. velocipedista m welocy pedysta m, velocità / szybkość /; grande ~ pospieszna przesyłka / kolejowa ; piccola ~ zwyczajna przesyłka / kolejowa, velodromo to welodrom m. veltro rn chart m. vena / żyła /; èssere in ~ być w dobrem usposobieniu, venale na przcdaż; przekupny, przedajny.

venalità / przedajność /. venato żyłkowany, słojowaty. venatòrio myśliwski, venatura / słój m, słojowatość/, żyłkowanie n.

vendémmia / winobranie n. vendemmiare a i w zbierać winogrona.

vendemmiatóre rn uprawiający lub zbierający winogrona, véndere a przedawać. venderéccio (-czjo) na przedaż ; przedajny.

vendétta / zemsta /. vendibile przedajny.

[tylować.

alla

przy-

prawdziwie,

vendicare (-ka-) a zemścić aie, mścić.

vendicativo (-wo) mściwy, vendicatóre to mściciel to. véndita / sprzedaż./, venditóre sprzedający.

Veneficio (-czjo) m czary pl\ za-# ' trucie n, zaprawianie n trucizną, veneràbile czcigodny, venerando czcigodny, venerare a czcić, szanować, popò waż ad.

venerazióne (-dzjone) / cześć /, poważanie w, głębokie uszanowanie n.

venerdì m piątek^n; - santo wielki piątek m.

Vènere / Wenera /. venèreo weneryczny.

Vèneto to Prowincya/wenecka. Venèzia (-cja) / Wenecya /. veneziano weneckij Wenecyanin

m.

vengo pr. od venire, vènia / przebaczenie n. veniale dający się przebaczyć, odpuszczalny.

venire n przyjść, przychodzić; = provenire pochodzić; — bene dobrze wypaść, venne p, r venóso p,p od venire, venolina / żyłka /. venóso żylny.

ventaglio (-talljo) m wachlarz m. ventata / uderzenie n, pęd to

wiatru.

ventènne dwudziestoletni, ventènnio to przeciąg m czasu dwudziestu lat.

Ventesimo dwudziesty, jedna dwudziesta.

venti = 20.

ventilabro m opałka /, kobiałka / na zboże, ventilare n przewietrzać, wen* Ventilatóre to wentylator to. ventilazióne (-dzjone) / wianie

n,    przewietrzanie n. ventina / około, prawie dwadzieścia.

ventitré = 28. vento to wiatr m. vèntola / wachlarz to, ogauka/, zasłona / na lampę, od ognia, ventósa / bańka /. ventóso wietrzny, ventràia / brzuch TO, kałdun to. ventre m brzuch to, żywot to. ventricolo (-ko-) m żołądek to.

ventrilòquio (-kujo) m brzucho-

mówstwo n

ventura / szczęście w, dola /;

na los szczęścia, na chybił trafił; soldato di ~ za-cieźnik to, najemnik to. venfùro przyszły, venturóso szczęśliwy, venustà / wdzięki pl. powab to, piękność /.

venusto piękny, powabny, venuta / przybycie n, przyjście n. venuto: ben ~ pożądany, mile widziany; il primo ~ pierwszy lepszy ; un nuovo ~ bysz to, przychodzień to. verace (-cze) prawdziwy, zgodny z prawdą.

veracità (-czi-)/prawdziwość/, prawdomówność /.

Veramente rzeczywiście, veranda / weranda /.

Verbale ustny, słowny, protokół m ; procèsso ~ postępowanie ti, sądowe ustne m. verbéna / werbena /. [kład. verbigràzia (-cja) avv. naprzy-verbo m słowo n, czasownik to. verbosità / gadanina /, wielo-mówność /

verbóso rozwlekły, gadatliwy, wielomówny. verdastro zielonkowaty. verde zielony ; èssere al ~ dogorywać, konać, gonić ostatkami.

verdeggiare (-dżjare) n zielenieć, verderame m tlenek m miedzi, grynszpan m.

sztaba / złota,

[pręt to.

vermena / gałązka /, łoza /, vermicèllo (-czel-) m robaczek TO vermicèlli pl. drobny makaron to.

vermifugo opędzający robaki, vermiglio (-milljo) czerwony, verminóso pełen robaków, vermut, vermutte to wermut to. vernàccia (-czja) / rodzaj wina białego słodkawego.

o u TO.

[się n.

ggiàre C'dzjare) szować, układać w wiersze, verseggiatóre m wierszopis m, wierszorób m-versétto to wierszyk to. versificazióne (-dzjone) / wierszowanie n.

versióne / tłómaczenie n, przekład m\ sposób to czytania, verso 1. prep. ku, około, blisko; 2. m wiersz to; = gesto (dèe-) to zachowanie się w; = versàc-cio (-cżjo) m grymas w; per questo ~w tym kierunku, w ten vèrtebra / kręg to.

o i n wier-

verdétto w wyrok w. verdógnolo (-donnjo-)zielonawy. verdóne m czyż m.    [na /.

verdura f zieloność /, zieleni-verecóndia (-kon-)/wstydliwość /, skromność /. verecóndo wstydliwy, verga / rózga /;

srebra, żelaza; członek m męski, vergare a paskować ; = scrivere kreślić na papierze, pisać, vergata / uderzenie n rózgą, vergàio paskowany,prążkowany, verginale (-dżi-) dziewiczy, vérgine dziewica /; dziewiczy; forèsta ~ / las m dziewiczy ; cera ~ / nieoczyszczony wosk to; vino ~ to maślacz m (wino), verginità / dziewiczość /, dziewictwo n.

vergógna (-gonnja) / wstyd w;

= onta hańba /, sromota /. vergognarsi r wstydzić się. vergognóso wstydliwy, sromotny.    [ność /.

veridicità (-czi-) / prawdomów-verldico (-ko) prawdomówny, verifica (-ka) / sprawdzenie n, porównanie n, wymiar to. verificàre a sprawdzać; = constatare stwierdzić ; ~ gi ro-kazać się, wykazać się. verificatóre m sprawdzający, stwierdzający, verisim... v. verosim... verismo to naturalizm m. verista w naturalista to. verità / prawda /. veritièro prawdomówny, verme to robak m.

vernàcolo (-ko-) to narzecze w;

odnoszący się do narzecza, vernice (-cze) / lakier m, po* kost to.

verniciàre (-czja-) a pokostować, lakierować. [pokostnik m. verniciatóre m lakiernik to, verno m zima /. vero prawdziwy; = genuino prawdziwy, szczery, veróne m balk verosimiglianza (-milljanca) / prawdopodobieństwo n. verosimile prawdopodobny, verre, ~ o, m dzik m. verrò fut. od venire, verruca (-ka) / brodawka /. versàccio (-czjo) w grymas m ;

kiepskie wiersze pl. [ . . . versaménto m lanie n, wylanie versànte to pochyłość f. versare a i n lać, wylać, rozlać, nalać ; wylewać się przez wierzch; = méscere (-*8ze-) na-versàtile wielostronny, [lewać. versatilità / wielostronność /. versato biegły verse

[sposób.

vertebrale kręgowy, pacierzowy;

colónna ~ / kręgosłup to. vertebrato TO zwierzę n kręgowe.

vertènza (-ca)/spór to, zatarg*», vèrtere n wisieć nad czero, unosić się.    [nowy.

verticale (-ka-) prostopadły, pio-

vèrtice (-cze) m wierzchołek m ; oiemię n.

vertigine (-dżine) / zawrót m; IłO le vertigini mam zawrót «łowy.

vertiginóso zawrotowy; cierpiący na zawrót głowy, veruno to żaden, verzòtto (-cot-) m jarmuż to. verzura (-cu-) / zieloność /; zielenina /.

vescica (weszika) / pęcherz moczowy TO.

vescicante m plaster m, powodujący opryszczenie ; pryszczy-dło n.

vescicóso pęcherzykowaty. vescovado (woskowato) w biskup-vescovrle biskupi. [stwo ». véscovo (-wo) m biskup to. vespa / osa /. vespàio m gniazdo n osie. vespertino wieczorny, vespro to nieszpory pl. ; = sera f wieczór to.

vessare a trapić, dokuczać, naprzykrzać się.

vessatóre m dokuczający, tra-piący.

vessazióne (-dzjone) / dokuczanie n, prześladowanie », gnębienie ».

vessillifero m chorąży w. vessillo to chorągiew m. vestàle / westalka /. veste / suknia /; ~ da càmera szlafrok to.

Vestfàlia / Westfalia /. vestiàrio to szatnia/; = vestito ubiór to, ubranie n. vestibolo to przedsionek to. vestigio (-dżjo) w siad m. Vestiménto TO odzienie », ubiór m ; = àbito ubranie », suknia/, vestire ain ubierać, odziewać, vestito to ubranie n, suknia /. vestizióne (-dzjo-) / obłóczyny pl. Vesuvio (-wjo) to Wezuwiusz to. veterano TO weteran to. veterinària / weterynarya /.

veterinàrio w weterynarz to. veto to zakaz m. vetràio to Bzklarz to. vetrame w, vetrerie/, pl. szklane

towary pl., rzeczy pl.

vetrata, vetriéra / drzwi pl. szklane..

vetreria f fabryka / szkła, huta / szklana.

vetrificàre (-ka-) a zamienić w szkło, zaszklić, vetrina / polewa / naczyń glinianych; okno » wystawowe, vetriòlo m witryol to. vetro to szkło », vetta / szczyt m, wierzchołek to. vettovàglie (-wallje) /, pl. żywność j, prowiant to. vettovagliàre a zaopatrzyć wży-wność.

vettura / wóz to, powóz m. vetturàle m woźnica m. vetturino to doróżkarz to. vetustà / wiek to; starożytność/, vetusto stary.

vezzeggiare (-dżjare) a pieścić, cackać. [tliwy, zdrobniały, vezzeggiativo (-wo) pieszczo-V6ZZ0 (wecco) m wdzięk w, powab to; = abitudine / zwy-VCZZÓSO miły, ładny. [czaj to. vi 1. proti, was, wam ; 2. avv. tam. via 1. / droga /, ulica/; 2. avv. precz; daleko; andar~odejść, odchodzić; due via tre dwa razy trzy.

viabilità / drożność /. viadótto to wiadukt to. [żować. viaggiare (-dija-) a i n podró-viaggiatóre TO podróżnik w. viàggio (-dżjo) to podróż /. Viàie to drożyna /, ścieżka w ogrodzie.

viandante m wędrowiec m. Viàtico (-ko) m żywność / na drogę; wiatyk w. viavài*»», inv. tu i tam. vibrare a i n wv-wijać ozem, machać, drgać, kołysać; wstrząsać czerń.

obopólny.

a zelżyć, gardzić,

gbur to.

vibràto silny, mocny, energiczny.    [wahanie n.

vibrazióne (-dzjo-) / drganie «, vicariato (wika-) to wikaryat m. vicàrio to wikary m. vice... (-cze) wice ; ~ console to wicekonsul to.

vicènda / kolejność /, zmiana /. vicendévole (wiczen-) wzajemny, [odwrót.

vicevèrsa avv. przeciwnie, na-vicinànza (wiczinanca) / sąsiedztwo «, bliskość /; le vicinanze pl. okolica /. vicinato to sąsiedztwo n. vicino m sąsiad m ; da ~ z bliskości, z pobliża, vicissitudini /, pl. zmiana /, odmiana /.

Vicolo (-wiko-) m uliczka /. vidi p, r od vedére, vidimare a potwierdzić, poświadczyć.

vie: ~ più daleko więcej ; — mèglio daleko lepiej.

Vienna / Wiedeń to. viennése mi/wiedeński; Wiedeńczyk m.

vietare a zakazać, zabronić, vieto stary, dawny, zjełczały. vigènte (widzeń-) istniejący. Vigere n istnieć, trwać, vigésimo dwudziesty, vigilante (widzi-) czujny, vigilanza (-ca) / czujność /. vigilare a i w czuwać, czuwać nad czem, nad kim. vigile czujny ; ~ urbano m po-licyant to ; i vigili m, pl. straż f ogniowa.

vigilia (widżilja) / wilia /. vigliaccheria (willjakke-) / tchórzostwo n.

vigliàcco (-ko) m tchórzliwy; tchórz m.

vigliétto v. bigliétto, vigna (winnja) / winnica /. vignaiuòlo (-nnjaio-) to uprawiający winnice, vignéto m winnica /.

vignétta/winiełka /, obrazek to. vigóre m moc /, sita /. vigoria / jędrność /, siła /. vigoróso silny, krzepki, dzielny, vile podły, nikczemny, boja-źliwy ; tenére a ~ gardzić, pogardzać, vilipèndere shańbić.

vilipèndio m zelżenie n, pogarda /. villa / willa/, folwark m, wieś/. Villàggio (-dżjo) to wieś / villanàccio (-czjo) to prostak to, [stactwo n. villanata / gburowatość /, pro-villanélla/dziewczyna/wiejska, villanéllo m chłopak m wiejski, villania / grubijaństwo n, zniewaga /, obelga /. villano 1. grubijański; 2. m chłop m, gbur m, drągal to. villanzóne (-cone) m chłopisko n. villeggiante (-dżjan-) m i/bawiący przez lato na wsi. villeggiare n przebywać na wsi w lecie.    [w lecie.

villeggiatura / pobyt m na wsi Villico (-ko) to włościanin to, wieśniak to. villino to willa /. viltà / tchórzostwo n, podłość/, viminàta/plecionka/z wikliny, gałązek wierzbowych, vimine to rózga / z łoziny, vinàccia (-czja) / wytłoczyny pl.

z winogron, vinàio m winlarz m. vincere (wincze-) o z\yyciążyć, pokonać; = superare przewyższać.    [zwyciężyć,

vinclbile (winczi-) dający się, Vlncido miękki, rozlazły.

Vincita / wygrana /. vincitóre m zwycięzca to; wygrywający w grze.

vinco (-ko) to wierzba / długo-liściowa, witwa /, łozina /. vincolare a wiązać, vincolo to wiązadło n; związek to; węzeł to.

vindice (-cze) roszczący się. vinèllo m złe wino w, lura /. vinicolo tyczący się uprawy wina; uprawiający winnice, vino to wino n.

viscere m wnętrzności.pi., trzewia pl.

vischio, visco (wisko) m jemioła /; lep to na ptaki, vischióso (-skjo-) lepki, klejki. viscido (-szi-) lepki, ciągnący się. VlSCiola/ trześnia/; czereśnia /. viscónte (wiskon-) m wicehrabia

Vinóso winny.

to.

vinsi p, r vinto p, p od vincere, viola f altówka /; — màmmola fiołek m\ - del pensièro bratki pl.\ -a ciocca lewkonia/, viscosità /lepkość /, klej kość/, violàbile mogący być zgwałco- visibile widzialny, widoczny.

nym, naruszonym.    visibìlio to: andare in - wpaść

violàceo (-czeo) fioletowy.    w zachwyt,

violare a gwałcić, naruszyć, zła- visibilità / widzialność f wido-mać wiarę.    cznosć /.

violatóre m gwałciciel m, nani- vis|éra / wizyer m.

szycie! w.    visionàrio mający przywidzenia,

w cos.

violazióne (-dzjone) / zgwałcę- yjgióne / widzenie n, przy winie w;naruszenienpraw;gwałtto. dzenie n\ prèndere- di mieć violentare a zgwałcić, przynie-    wgląd

wolić.    Visir to, inv. wezyr to.

violento gwałtowny.    visita / odwiedziny pl. wizyta/,

Violenza (-ca) / gwałt to, gwał-    zwiedzanie w

v*°/<^a £ b°łeh [towność /. yjgitàre a odwiedzać, nawiedzać, VJO etto fiołetowy.    zwiedzać.    [m.

,V!o!i"o m rtrtpTl    Visitatóre m odwiedzający; gUć

V«aU₈“Umta (-czel-> “ wi0,0n- Vdzen?e°"e N?IdTryY/Panny?' violoncèllo m wiolonczela / visivo (-wo) oczny, wzrokowy, violóne m duże skrzypce pi.    Viso m wzrok m, wejrzenie »,

Viòttola / drożyna /.    twf.z obl*cze nl ,are .b“°.n

vipera / żmija /.    ~ ad alcun0 ko*os Pr2Waznle

virare a obracać, obrócić.    przyjąć.

Virgilio (-dźi-) TO Wirgiliusz to. vispo żywy, żwawy, rzeźki. virgineo dziewiczy.    vissi p, r vissuto p od vivere.

Virgola przecinek to. [dzysłów /. vista / widzenie n, wzrok m, virgolette /, pl. kreska /, cu- sił* f wzroku; = sguardo m virgulto to rószczka/, gałazlca/. spojrzenie «, wejrzenie n; virile mezki.    ‘    prospettiva / widoki pl. ; a

Virilità / mezkość /, wiek to prima - na pierwszy rzut oka ;

mezki. ¹    iii — dl... ze względu na, z

Virtù/cnota/, przymiot to, siła Z⁻; pozoru, na pozór; far — di... ili - di na mocy czego, wsku- okazywać, udawać tek czego.    , visto l. p, p od vedére; 2. to

virtuóso 1. cnotliwy; 2. to mu- wiza/, zyk to, wirtuoz m,    visto che. zważywszy że...,

Virulènto jadowity.    zważywszy na to.

virulènza (-ca) / jadowitość /. Vistola / Wisła/, viscerale (-sze-) trzewiowy.    ¹ vistosità / pokaźność /

[łanie n. (wokadzjone) / powo-

Vistóso pokaźny, wpadający w oko.

vignàio oczny, wzrokowy;widok

m.

vita / życie n.\ le vite pl. życiorysy pl., żywoty pl. ; łamała — życie n przestępców, zbrodniarzy; donna di - vita dziewka / uliczna; a —dożywotnio. Vitàle dożywotni.

Vitalità żywotność /.

Vitalizio (-cjo) 1. dożywotni; 2. to renta / dożywotnia; Càmera vitalizia / Senat to. vite / śruba; winna latorośl /. vitèlla / jałówka /. vitèllo to cielę n.

Viticcio (-ezjo) m gałąź /, po której roślina wspina się do góry lub ściele się po ziemi, viticultura/uprawa/ winogron, vitina /—oto talijka/; cienka vitreo szklany.    [wpasie,

vitriólo m witryol to.

Vittima / ofiara /. vitto to pożywienie n, strawa /, wikt m.

vittòria / zwycięstwo /. Vittòria / Wiktorya /.

Vittorio to Wiktor to. vittorióso zwycięzki. Vituperàre a hańbić, krzywdzić, bezcześcić.

vitnperévole szkaradny, sromotny, bezecny.

Vitupèrio m hańba/, sromota/, zakała /; = ingiuria / złorzeczenie n.

vituperóso złorzeczący,hańbiący, vivai esci, niech żyje! vivacchiare (wiwakkjare) n nędzne życie prowadzić, z biedą przez życie przejść, vivàce (-cze) żywy, ruchliwy, vivacità (-waczi-) / żywość /, zwawość /.

vivàiom sadzawka/; gniazdon. vivànda / żywność/, potrawa/,

Btrawa /.

vivandière TO markietan m.

I.-P.

vivere »i a żyć. viveri m,pl. środki pi. żywności, vivézza (wiwecca) / żywość /, rześko ść /. vivido żywy, rześki, vivificare (-karę) a ożywiać, vivificatóre m ożywiciel to; ożywiający.

vivo żywy; = vivace (-wacze) żywy; àcqna viva / woda/, źródlana; farsi — dać znak, życia o sobie.

viziàre (-cja-) a zepsuć, skazić. Vizio m występek m, wada /, przywara /. vizióso występny, vizzo (wicco) zwiędły, zeschły, skurczony. vo pr. od andàre. vocabolàrio(wok a-) to słownik to. vocabolarista to autór tr* eło-wnika.

vocàbolo to słówko n. vocale / samogłoska/, wokalny, głosem oddany; concèrto — to koncert to wokalny, vocativo (*wo) to przypadek m wołający, vocazióne voce (-cze) / głos m; = diceria pogłoska /; a viva - ustnie, vociàre (-czja-) a i w obwoływać, okrzyk i wać.

vociferare n głosić, rozgłaszać;

si vocifera... mówią, voga / wiosłowanie n, moda /. vogare n wiosłować, vogata / uderzenie n wiosłem, vogatóre m wioślarz m. vòglia (wolJja) /chęć/, ochota/; di buona — chętnie, ochoczo; di mała ~ ze wstrętem, voglio (wolijo) pr. od volére, voglióso chętny, ochoczy; pożą-voi pron. wy.    [dliwy.

volànda / regulator to. volare n latać, lecieć, biedź, volata / lot m.    [pędzić,

volàtile uciekający, lotny; volàtili to, pl. drób m, ptactwo n.

27

volatilizzàre (-licea-) a ulotnić, volentièri aw. chętnie, volére ain chcieć; ~ dire dać znać, dać do zrozumienia, znaczyć; - bene a qualcuno kochać kogo, sprzyjać komu; ci vogliono dieci anni do tego potrzeba dziesięciu lat ; ci vuol altro 1 tak prosto to nie idzie. Volga m Wołga /. volgare zwyczajny, pospolity, gminny; lingua ~ / język to, ludowy.

volgarità / gminność /, pospolitość /.

volgarizzaménto(-ricca-) m przekład w, tłumaczenie n. volgarizzare a przetłumaczyć, upowszechnić*

Volgènte biegnący.

Volgere (dże-) 1. ai nobracać;

skłonić; 2. to przebieg to. volgo to gmin w, pospólstwo n. vola jP, r voluto p, p od volére, volo m lot to; a ~ d’ uccèllo z góry, z perspektywy ptaka; prèndereil~ ulatywać, ulecieć. Volontà / wola /. volontariato TO służba,/ jednoroczna.

Volontario 1. ochotniczy; 2. to ochotnik to.

volonteróso ochoczy, skwapliwy, pragnący.

volpaceli iótto (-pakkj ot-) m młody lis m, lisek m. volpe firn lis to. volpino lisi.

VOlpóne vi, fig. siary lis m,szczwa-uy lis vi.

volsi p, r volto p, p od volgere, volta / zwrot m ; — fiata / raz vi ; poco per ~ jedno po dru-giem, powoli, pomału; ima' ~ raz, kiedyś, niegdyś; un’altra ~ innym razem ; spesse volte często; alle volte czasem, niekiedy; dar la ~ al cervèllo zwaryować, oszaleć.

voltafàccia (-czja) m, im, nagły zwrot w; zmienny jak chorągiewka od wiatru, voltare a in obracać, zwracać ; przewracać; ~ fàccia być innego zdania.

voltata f zwrot m. volteggiàre (-dżjare) » kręcić się, obracać się, woltyżować. voltéggio (-dżjo) m woltyżowanie n.

volto l.p, p od volgere: 2. m twarz /; spojrzenie n; mina /. voltolare a toczyć, obracać, voltura f przeniesienie n; przekaz TO.

volubile obrotny, niestały,zmienny; roztrzepany, płochy, volubilità / niestałość/, zmienność/, płochość/, roztrzepanie ».

volume w objętość/; tom m ; miąższość /.

voluminóso znacznej wielkości; gruby.

voluta / zakręt to, zakręcenie n. voluttà / rozkosz /, uciecha /, rozkosz / zmysłowa, voluttuóso rozkoszny, lubieżny, rozpustny.

vòmere to lemiesz m. vomitare a wymiotować, wyrzucać.

vòmito to wymioty pl. vorace (-cze) żarłoczny, voracità (-czi-) / żarłoczność /. voràgine (-dżi-) / gardziel /;

Otchłań /, przepaść /. vorrò fut. od volére, vòrtice (-cze) >n wir w wody, topiel /, otchłań /. . vorticóso (-ko-) wirowaty.

Vosjjji to, pl. Wogez.y pl. vossignoria (-sinnjo-) / Wasz-mość Pan, Wielmożny Pan. vostro wasz.

VOtacéssi (-czes-) m czyszczący prewety.

votaménto m wyczyszczenie », wypróżnienie n.

VOtànt© wyborca /; głosujący, votare, vuotare a ślubować, votare a i n głosować, dddà<5 głos; ~ si t ślubować sobie, votatura / wypróżnienie n. votazióne (-dzjo-)/głosowanie n. votivo (-wo) ofiarowany, dany jako wotum.

voto m ślub m uroczysty ; przyrzeczenie n Bogu; życzenie w; głos m.

vulcànico (-ko) wulkaniczny, vulcano (-ka-) m wulkan m. vulnerare a zranić, vuole pr. od volére, vuotare a wypróżnić, vuoto 1. próżny; 2. m próżnia/, czczość /; ~ di cassa deficyt to.

Z.

jami, szodon tn.

zelo to

zabaióne (ca-) to poucz m z ja-[ryasz to. Zaccharia (Cakka-) to Zacha-zaccbera / obryzganie się n błotem, powalanie się n. zafferano to szafran m. zaffiro to szafir m. zaffo m czop m, szpunt m. zagàglia (cagallja) / rohatyna/, aziryt m, grot to. zàino to tornister to. zampa / noga /, łapa /. zampata f uderzenie u łapą. zampettàre n dreptać, drepcić. zampillare n wytryskać, zampillo to cienki strumień to; wytryskanie n.

zampino m łapka /; méttere lo ~ wmieszać się. zampogna (-ponnja)/fujarka/,’ piszczałka /.

zampognaro m grający na fujarce lut piszczałce, zampóne TO faszerowana noga / wieprzowa.

zana / kosz TO, kosz m służący za kołyskę, zàngola / maślnica /. zanna/kieł to dzika, psa, wieprza, zamiata / uderzenie n kłem. zannuto zębaty, mający długie kły.

zanzara / komar tn. zanzarière to siatka / chroniąca od komarów.

Zappa / motyka /. zappare a kopać motyką, zappata / kopanie n, uderzenie n motyką.

zappatóre m kopacz to, saper w. zappatura / okopanie n motyką, przekopywanie n. zappóne m graca /, motyka/. zar m, inv. car m. zarina / carowa /. zàttera / tratwa/. zavòrra (cawor-) / balast m. zàzzera (cacce-) / grzywa /. zebra / żebra/. zecca (cekka) / mennica /. zecchino (-ki-) m cekin to. zéffiro m zefir m.

Zelanda / Zelandya /. zelante gorliwy, żarliwy, zelatóre to żarliwy; stronnik m, gorliwość /, żarliwość/. zendàdo m rodzaj sukna, rasza /, gatunek tafty, zénzero to imbier to. zeppa / klin tn. zeppare a napchać, natkać, natłoczyć.

zeppo: pieno ~ napćhany, natłoczony, pełniuteńki. zerbino, zerbinotto m strojniś m, fircyk m. zero to zero n. zia (eia) / ciotka /. ' zibaldóne m zbieranina/, zibellino m soból to, sobole pl.

długa

nos

[ka/.

[gruda /.

zoologia (-dzia) / zoologia /. zoològico (-dziko) zoologiczny, zoòlogo to zoolog TO. zoppàggine (-dżine) / kulenie n, chromanie n.

zibètto to wiwera /.

Zibibbo m rodzynki pi. cigolo m trznadel rn.

Zigoma / kość / jarzmowa, zimarra / diugi surdut m z wiszącymi rękawami, łtjb suknia /.

zimbellare a wabić, zimbèllo to wabik m, przynęta /. zinco (cinko) cynk to. zingarésco (-sko) cygański, zingaro m cygan to. zio m wuj to.

zipolo to czopek m, kurek to. zirlò to świst to, piszczenie n ptaków.

Zittèlla / dziewczyna /. zittellóna / stara panna /.

Zittio to sykąnie n, syczenie n. Zittire (io cittÌ8ko) «in wygwizdać, wysykać. zitto cicho; sta ~! cicho bądź! zizzània (cicca-) / chwast to, kąkol to, niezgoda /. zoccolàio (cokko-) m wyrabiający trepki drewniane, zoccolante to i / zakonnik to zący trepki (bosy), zoccolata / uderzenie trepką. Zòccolo to trepka /, trzewik to z drewnianą podeszwą, zodiaco (-ko) m zodyak to.

ZOlfa / skala / tonów, zolfàia / kopalnia / siarki, zolfanèllo TO siarnik to, zapal-zollare a siarkować, zolfatura / siarkowanie n. zolfino to zapałka /, podpałka /. zolfo to siarka /. zoila / bryła / ziemi, skiba /, zona / pas to. zonzo: andare a ~ włóczyć się, wałęsać się.

Zoòfilo to hibownik to zwierząt; società zoòfila/towarzystwo n opieki nad zwierzętami, zoofito w zwierzokrzew to (gąbka, koral).

zoppicàre (-karę) n chromać,

kuleć.

zoppo kulawy, chromy, ułomny, zoticàggine / niezgrabność /, grubość /.

zòtico (-ko) grubiański, nieokrzesany, gruby,

zoticóne to bałwan to, głupiec to, hasałyk to.

zozza (cocca) / wódka /. ZOZZàio w sprzedający wódkę, znàvo (-wo) m żuaw to. zncca (cukka) / dynia/, bania/, arbuz to ; czaszka /. znccheràre (cukke-) a ocukro-wać, w cukrze smażyć, zuccherièra / cukiernic/ka /. zuccherino TO zawierający cukier; cukierek to, zucchero TO cukier TO. zucchétto to czapeczka /, przyłbica /.

zuccóne (cukko-) to głupiec to, głupia pałka /. zaffa / bójka /, bitwa /. zufolare n gwizdać, świstać; mi zùfolano gli orécchi dzwonić w uszach.

zùfolo to piszczałka/, fujarka/, flet to.

zuppa / zupa /; ~ di fagioli zupa / grochowa ; ~ alla marinara zupa/ rybna; ~ inglése w rumie maczane biszkopty pl. ; fare la ~ nel vino suchary maczać w winie, zuppièra / miska / do talerz to na zupę.

ZtlppO rozmoczony.

Zurigo / Zurych w. zuzzurellone (cuccu-) to próżniak TO.

Parte IIa.

Polacco-Italiano.

A.

a e, anche, ma.

abdy-kapya / addicazione /, dimissioni /, pi. ; -kowaé addicare, dimettersi.

abeca-dlo n abbicci m, inv.\ ab-(b)eced ari ora;-dio wy alfabetico, abo-nent m abbonato m ; -nowaé abbonare, ordinare, absolutny assoluto, incondizionato, illimitato-

absolncya / assoluzione, liberazione /.

abstynencya / astinenza, continenza /.

aby che, affinchè, per. ach ! ah !

acz, aczkolwiek sebbene, benché, quantunque, adama szek m damasco m; -szko-wy damascato.

adbezya / adesione /, assentimento ni.

adjunkt m aggiunto, aiuto m. admini-stracya / amministrazione /; -Stracyjny amministrativo .

admira-l m ammiràglio m\ -licya / ammiragliato m, ammiralità/. adop-cya / adozione / ; -cyjny adottivo; -towaé adottare, adres w indirizzo m, sopraccarta /; -at destinatàrio m; -ować indirizzare.

Adrya-tyk m Adriatico (mare) w; -tycki adriatico.

adwent m avvento m, venuta /;

-owy dell’ avvento. adwo-Kat m avvocato m ; -kackl di avvocato.

afekcya / affezione /, attacco m di una malattia.

afekt m affetto m, affezione /; -acya / affettazione, ostentazione /; -ować affettare, fare tante smancerìe, afisz m affisso, programma *». Afryka f Africa /; rńczyk m Af(f)ricano m. agencya / agenzia /. agi-tacya / agitazione/, moto m; -towaé aizzare, agitare, dimenare.

Agnieszka / Agnese /. agonia/ agonia, angòscia/, tormento m.

agrest m uva spina /. akacya /‘acacia,mimosa nilotica/, akade mia/accadèmia/; -micki accademico.

akcent m accento m, flessione / della voce ; -ować accentare, akcep-tacya / accettazione /; -tant m accettante m ; -towaé accettare.

akcya / azione /, fatto m, gesta

f, Pi-

akcyonarz m azionista m. akcyza / dàzio consumo m. akcyznik m gabelliere m. aklimaty-zacya/ acclimatazione / ; -zowaé acclimatare.

ami

-tny

m anònimo m, innominato m; -owy anonimo, anons m annùnzio m, notificazione / ; -ować annunziare, far sapere, notificare.

Antoni m Antonio m. antydot »w antidoto ni] contravveleno m.

antyk antico, vècchio, antykwarnia/negózio vecchi.

auon

akomo-daeya / consenso m, approvazione /; -dować accomo-' dare, adattare.

akord m accordo, contratto, trattato m; -ować accordarsi, convenire.    ; '

aksamit m velluto m. akt m akty pi. akta pi. atto m, atti pi.; azione /. aktor m attore m; -ka / attrice /; -stwo n drammatica /. aktual-ność / attualità /; -ny attuale.

akurat-ność / accuratezza, diligenza /; -ny accurato, diligente, premuroso, preciso, aknstyczny acustico aknszer m ostetrico m; -ka /, levatrice /; -ya ostetricia /. akwarela / acquarello m. Akwizgran m Asquisgrana /. alabas-term alabastro m ; -trowy d’alabastro, alabastrino, albo o; albo-albo o o; ovvero, ossia.

albowiem imperocché, poiché, giacché, frattanto, alchemik m alchemico m. ale ma, però ; veramente, aleja / viale m.

algebra / àlgebra /; -iczny algebrico.

aliansm alleanza, unione, lega/, alkierz m alcova /. alego-rya/ allegoria /; -ryczny allegorico., aliaz m lega /.

Alojzy m Luigi, Gigi ni. Alpejczyk m alpigiano, montanaro m.

alpejski alpino, alt m contralto m. altana / frascato ni, pèrgola /. alumn m alunno in ; -at vi alunnato ni.

ałun ni allume w; -owy alluminoso.

Alzacya / Alsàzia f.

Alzatczyk Alsaziano m. amant «t amante ni i /.

ambaras »n imbarazzo m,impiccio n> ; -ować imbarazzare.

m ambasciatore m. ambi-cya / ambizione /;

ambizioso, desideroso, ambona / pulpito m, pérgamo m. Ameryka America /; -nin m Americano m; -nka / Americana /; -ński americano, ampnłka / ampolla /. amunicya / munizione /, da guerra.

ana-litryczny analitico; -liza / anàlisi/; -lizować analiżzare. anar-chia / anarchia /, confusione /; -chiczny anarchico; -chista m anarchico m. Andrzej m Andrea m. anegdota / anèddoto m. Angiel-ka / Inglese /; -ski inglese.

Anglia / Inghilterra /.

Anglik tn Inglese m è f. ani, ni nè, neppure, nemmeno, neanche.

ani tak, ani siak né così, nè diversamente, anioł m angelo ra. anielski angelico, celestiale, aniżeli piuttosto, anzi, prima di... (in/.) im

m di libri

antymon m antimònio ni. antysemityczny antisemitico. Anusia / Annina, Annetta /. anyż m anice, anace m. ape-tyczny appetitoso, gustoso;

-tyt m appetito tu. apos-toł m apostolo t«; -tolski apostolico.

-St/WO n

aprc-bacya / approvazione /, consenso m ; -bować approvare, acconsentire.

apte-czny farmacèutico ; -ka / farmacia f, spezieria /; -karz tn farmacista m, Speziale in; -karstwo n arte farmacèutica/. Arab-czyk tn Arabo m\ -ski arabo.

arbuz tn zucca /. archanioł m arcangelo m. architekt-m architetto m; -oni czny architettonico, archiwum n archivio tn. arcy biskup tn arcivéscovo m ; -biskupiarcivescovile; -biskupstwo n arcivescovado m; -dzieło n capolavóro, capo d’opera in; -kapłanm arciprete m^-ksią-Żę m arciduca vi ; -książęcy arciducale; -księżna /arciduchessa /.

arenda / fitto tn, appalto in ; -rz tn appaltatore m. areszt tn arresto tn; -ant in detenuto vi, arrestato m; -ować arrestare, mettere in gattabùia, arka / arca /; -przymierza / arca / del Testamento, arca dell’alleanza.

arkusz tn fòglio (di carta) tn. arlekin tn arlecchino in. armata / cannone tn. armia f esercito tra, armata /. arsenał m arsenale m. artykuł tn articolo tn, legge /, genere tn.

arya / aria /, melodia /. arytmetyczny aritmetico.

asesor tn assessore m. astma / asma/ ;-tyczny asmatico, atak tn attacco, impeto, assalto w; -ować attaccare, assalire. Ateńczyk », Ateniese mef. Ateny pi. Atene /. atest m attestato m. atlas in atlante m. atłas m raso m. atmosferyczny atmosfèrico, atoli pure, tuttavia, nondimeno, eppure.

atrament m inchiostro in. audyencya / udienza /. aukcya / asta /.

Australia / Austràlia /. Austrya / Austria/; -eki tn austriaco; -ezka / austriaca /. antentycz-ność / autenticità /;

-ny autentico, genuino, vero, autono-mia/ autonomia /; -uliczny autonomico. autor in autore tn; -ka/autrice /; -ski d’autore; l’essere autore; paternità /. awans m avanzamento tn, promozione/; -ować promuòvere, avanzare.

awan-tura / avventura /; -tur-niezy avventuroso; -turnik m avventuriere in.

awizo n avviso tn, notificazione/; -waé far avvisare, avvisare, avvertire.

aż sino, fino, infino, finché, ażeby affinché, per, che.

Azya / Asia /; -ta m asiatico tn; -tycki asiatico.

B.

ba anche, pure; sicuro, già, veramente.

baba / vècchia /. babcia / nonna /, àvola /. bąbel m bolla / d’acqua.

babi di vecchia donna; -arz m donnaiolo in, affemminato tn; -Ć far la levatrice; l’ostetrice; -niec m portico in, àtrio m d’una chiesa.

babka /nonna/, àvola/; ~ ślepa / mosca / cieca, bąblisty coperto di bolle, babrać spalmare, intrugliare, frugare nel fango, scarabocchiare.

bab-ski di vecchia donna,- -sko n vecchiàccia/, strega/; -usia / vecchierella /. bać się temere, aver paura, bachur m marmòcchio m. bacik m frustino m.

bacz-ność / attenzione/, cura/; -ny attento; -enie w attenzione /; -yé vedere, attèndere, badare, considerare.

bada-nie n esame m, ricerca /; -è investigare, ricercare, esaminare; -CZ to indagatore m, esaminatore w, scienziato m. badyl m fusto, stelo, gambo m di pianta.

bagatelny di poco conto, bagnet m baionetta /. bag-no n palude ; -nisty paludoso, bajać ciarlare, dir fandonie, dir ciance.

baj-acz m chiacchierone m, favo-ione m; -arka/ chiacchierona /; -durzyć v. bajać; -ka / fàvola /, apòlogo m ; -kopis m autor m di favole, bąk (ptak) m tarabuso m, mosca / cavallina, tafano m. bakałarz m maestro m di scuola, bakier: na ~ per traverso, alla traversa ; być z kim na ~ essere in urto.

bal (balu) m bal maskowy ballo m, ballo m in màschera, bai (baia) m trave m e /. baia / balla /.

bala-mut m imbroglione tn ; -mu-Ctwo n confusione /, imbròglio m ; -mucié ingarbugliare la testa, far perdere il filo, balans m equilibrio m; -owaé equilibrare, balast m zavorra /.

baletn-ik m ballerino tn; -Iczka

/ ballerina /.

balon m pallone m, aeròstato m. balia / tinello, m in cui si fa il bucato-, mastello m. bałwan m Idolo m; balordo m\ -owaty goffo, balordo. balwrocbwal-stwo n idolatria/;

-ca m idolatra m. balwierz m barbiere m. bal-sam m bàlsamo m; -saiui-czny balsamico, banda / banda /, truppa /, brigata /.

bandurka / liuto cosacco m. bandyta m bandito m. bania / zucca /. banialuka / stupidaggini /, pi, bank m banco m; -ierstwo n professione / del banchiere, bań-ka J boccetta /, ampolla /;

-ki pi. coppetta, ventosa /. bankiet m banchetto m; -owaé banchettare, far banchetti, banknot m biglietto m di banca, ban-krut m fallito m; -kruetwo n bancarotta /; -kratować fallire.

Baptysta m Battista m. baran m ariete, montone m; -ek m agnello m.

Baranek Boży Agnello di Dio. baranina / del castrato, barasz-ka / burla, farsa, barzelletta, frascheria /; -kowaé celiare, écherzare. barba-rzyniec m barbaro m\ -rzybstwo n barbài ie /, inv. barć / àrnia /, alveàre m. barchan tn frustagno m. barczysty spalluto, schienuto. bar-dzo molto, assai ; -dziej, najbardziej più.

barłóg m pàglia / minuta, baron m barone m; -owa / baronessa /j'-ówna / baronessi-na /.

barszcz m minestra (rossa!) / fatta di bietole.

Bartłomiej m Bartolomeo m.

bej-ca / mordente m; vernice /; -cowaé mòrdere, macerare, conciare, verniciare, bek m mùgghio m; pianto tn. bękart m bastardo m. bekas m beccàccia /. bela / balla /.

bel-ka f trave m e/; -kowanie n travatura /.

bełkot m balbettamento ni ; -a6 balbettare, tartagliare, belletrysta m letterato m. berdysz m azza /. berlacz m scarpa / di feltro. Ber-lin m Berlino/; -lińczykm Berlinese vi ; -linka /Berlinese /: po -lińsku alla berlinese, berło n scettro m.

bartnik m colui che ha cura delle àrnie o che alleva pécchie in un bosco, barwa / colore w. bar wena / triglia f. bar-wnik m matèria/colorante; -wić colorire, colorare, tingere; -wisty colorato, bary pi. spalle /, pi. baryła / botte /, barile m, pancione m. bas m basso m. basarunek m indennità /. bas-etia / contrabbasso m ; -ista m basso m\ -owaó sonare il contrabbasso; -y pi. contrabbasso m.

baśń / fiaba, favola /. baszta / bastióne m. bat m frusta /, sferza /. batyst m tela / battista. Bawar-ya / Baviera /; -czyk m Bavarese m\ -ski bavarese, bawel-na / cotone m\ -niany di cotone, cotonàceo, bawialnia / sala / da giuoco, bawić trattenere; rimanere, abitare, dimorare ; ~ się divertirsi, giuocare.

bawidlo n trastullo m da bambini, balocco m.

ba-woł m bùfalo m; -woli di bufalo.

bażant ra fagiano m; -arnia / fagianàia /.

bazgranina / scarabocchiatura /, scarabòcchio m. bazgrać scarabocchiare.

Bazylea / Baeiléa /. bazyliszek m basilisco m. bdła, bedła / agarico (fungo medicinale) m. bęben m tamburo m. bębnić sonare, bàttere il tamburo, bębenek m tamburino m. bechtaé instigare, incitare, beczeć belare.

becz-ka/botte/; -ulka/barilew. bedna rstwo n il mestiere m del

bottàio; -rz m bottaio m.

Bernardyn m Bernardino (frate) m.

Berno n Berna /.

Berneńczyk m Bernese me/, bestwić Się abbrutire, imbestialire.

besty-a / béstia /, somaro, àsino wi; -alnybestiale, brutale;-al-stwo n bestialità /. besztać gridare, inveire contro qualcuno.

bez (bzu) m sambuco m. bez włoski m lilla /. bez senza.

bezbarwny senza colore, bezbłędny senza difetti, senza errori, perfetto.

bezboż-nica / una donna / émpia; -nik m émpio, irreligioso ; -ność / irreligiosità /; -ny émpio, irreligioso, bezbronny inerme, bezcen m prezzo m derisorio, prezzo bassissimo, bezchmurny sereno, limpido, bezczelność / spudoratezza, svergognatezza /, sfacciatàggine /.

bezcześcić disonorare, vituperare, oltraggiare.

bezczelny sfacciato, spudorato.

inerme.

entato.

bezczyn-ność / inattività /, 6*10 m, oziosità /; -ny inattivo, ozioso.

bezdenny sfondato, sprofondato. b€Z-droźe n paese m senza strade; strada/falsa; -drożny impraticàbile.

bezduszny senza cuore, inanimato, privo d’anima, bezdzietny che è senza figli, senza prole.

bezec-nik m disonesto, disonorato m ; -HOŚĆ / disonestà /, laidezza /.

bezimienny innominato, anònimo.

bezinteresow-nosé / disinteresse m\ -ny disinteressato, bezkar-ność / impunità/; -ny impune.

bezkrólewie n interregno m. bezkrwawy privo di sangue, senza spargimento di sangue, incruento.

bezludny spopolato, deserto, bezmala presso a poco, quasi, bezmiar m smisuratezza, smoderatezza, immensità /. beznadziejny senza speranza, disperato.

beznaganny inappuntàbile, bezokoliczny indefinito, incerto, bezosobisty impersonale, bezowocny infruttuoso, inutile, bezpie-czeństwo n sicurtà, sicurezza /; -czny sicuro, certo, bezpłatny gratùito, bezpłciowy asessuale, bezpośredni immediato, diretto, bezpotomny che non ha lasciato prole.

bezpra-wie « illegalità/; -wny non equo, ingiusto, inlegale, bezprzestanny incessante, bezprzykładny inaudito, Ben za esempio.

bezprzyto-mność / pèrdita / dei sensi; -mny fuori di eè, privo di sentimento, bezradny perplesso.

bezrobocie n sciopero m. bezrozum m mancanza / d’intelletto, difetto m di ragione, stupidità /; -ny irragionevole, privo di ragione, bezrząd m anarchia/; -ny anarchico.

bezsen-nośó /. insònnia /; -ny insonne.

bezsilny spossato, debole, senza forze.

bezskntecz-ny inefficace; -ność t inefficàcia /.

bezstaranny negligente, noncurante.

bezstron-nośó / imparzialità /, neutralità /; -ny imparziale, bezsumienny senza coscienza, bezustanny incessante, bezwarunkowy incondizionato; assolutamente.

bezwład-ność/ inèrzia /, indolenza; -ny inerte, immòbile, bezwonnv inodóro, bezwstyd m impudenza /; -nik m uomo m impudente; -ny impudente, svergognato, impertinente

bezwyznaniowy senza confes

sione.

bezwzględny senza nessun riguardo, indelicato, assoluto, bezzasadny infondato, bezzbrojny bezzębny sd bez-żenny cèlibe; -żeństwo » celibato m.

bezzwłoczny immediato, bezzyskowny svantaggioso, biada! guai ! białawy biancastro, białko *n chiara (d’uovo) /; albume m.

biało-brody che ha la barba bianca; -głowa / donna, femmina.

Biało-gród m Belgrado /. biało-pióry che ha le penne bianche: -ŚĆ / bianchezza /;

-Skómik «a conciatore m di

sonare,

m, poveràccio

pelli in bianco; -włosy che ha i capelli bianchi, canuto; -OZòr vi gerfalco m vècchio, biały (bielszy) bianco ; chiaro (il giorno)

bibl-ia/bibbia /; -yjny biblico, biblio-teka / biblioteca /; -te-karski di bibliotecario; -te-czny di biblioteca; -tekarz m bibliotecàrio m. bibuła / carta / sugante, bić bàttere, percuòtere, picchiare; bęben bàttere, toccare il tamburo ; - \v dzwo ny sonare le campane ; ~ sia battei si, combàttere, bicie n il battere in; ~ pulsu pulsazione /; - serca bàttito w* del cuore.

bicykl m velocipede m, bicicletta/, bicz m frusta, sferza /; -owaé flagellare, frustare, sferzare; -ysko n mànico m di frusta, bte-da / miseria /; -dę klepać stentare a vivere ; -dactwo 11' misèria, povertà /, -dak m povero diavolo m; -dnieć impoverire, divenir povero; -dny m povero, meschino; -dota/meschinità, misèria /; -dowaé tapinare, stentare a vivere, tribolare, biedz córrere, affrettare, biedzić się tribolare, affannarsi, bieg m corso m ; ~ sprawy coreo m della discussione*; -aé córrere; -anina/continuo correre in.

biegły perito, àbile, bie-guil m corsiere, destriere m ; Polo ; arco della culla; ~ u drzwi càrdine t»; ~ u zegarka l'uso m; -gunka f scorreria, diarrèa /; -gunowy polare, biel / bianco m; — ołowiana biacca /. bie-leé imbiancare, divenir bianco ;-lié imbiancare, far bianco; -lidio ii biacca /; -lizna / biancheria /.

bielmo n cataratta /dell* òcchio, bielnik m imbiancatura /, bielachny {superi.) bianchissimo, bieluń m stramònio m. bier-nik m termine (complemento di ~)m; -ność/passività/; -ny passivo.

bierzmo-waé confirmare, cresimare ; -wanie n confirmazione, crèsima /.

bies m diavolo, demònio m. biesia-da / banchetto, convito vi; -dnik m invitato m ad un banchetto ; -dowaò banchettare.

bieżeć, biegnąć, biedź córrere, affrettare, bieżący corrente, bifstyk m bistecca /. bigos m una pietanza fatta di piccoli pezzi di carne, di salsicce e erbe; miscùglio in. bij-ak m mazzapicchio m ; -a tyka / zuffa, baruffa /. bila / biglia /.

bilet m biglietto m; ~ bankowcy biglietto m di banca; -^wizytowy biglietto m di visita; ~ wstępny biglietto m d’ingresso ; ~ jazdy biglietto in. biodro n anca /; -wy di anca, biret m berretta /. bisior m. bisso (tela finissima) m. biskup vi vescovo m ; -i vescovile ; -stwo n vescovado m. bisur-man vi musulmano, maomettano m; -manić się convertirsi alla religione maomettana, bit-ność / valore m, Animo in bellicoso; -ny bellicoso, guerriero; -\va / battaglia/, combattimento m. biuletyn m bullettiuo m. biuro n ufficio 7n; -kraeya f burocrazia /; -wy burocràtico, bizun m sferza /. bla-cha/latta/, piastra (di ferro, di rame] /; -charilia / laminatóio m; -eharski di latta; -ehafstwo n arte / dello eta-

y pi. favuli, gambi tn, pi. di fave; -owy di fave.

guaio, 4®1 lattaio; -charz m stagnàio vn^ stagnino m. blad-ość / pallore w ; -awy pallidiccio.

blady pàllido, smorto, scolorito, błąd m. difetto m, errore m;

—    drukarski errore di stampa;

—    pisarski errore di scrittura, błądzić errare, vagare, smarrirsi. błaga-Ć supplicare, implorare;

-lny supplichevole, propiziatòrio .

blachy senza fondamento, débole.

błąkać się andar ramingo, andare errando, andar vagando, blakować, blaknąć impallidire, scolorarsi.

blanki pl. palanca, palizzata /. blankiet to carta bianca /. blask to splendóre, bagliore m. blaszany di latta, blat to lastra /. bławat m drappo m di seta, bławatek TO fiordaliso to. bławatllik setaiuolo, drappiere TO. blawatny di seta, błazen to buffone m; -żeński buffonesco, matto; -zeństwo n buffoneria /, sciocchezza /; -znować corbellare, minchionare, burlarsi, buffarsi di uno. Błażej to Biagio m. bled-nąć impallidire ; -niea / anemia clorosi /. błędny difettoso, erròneo, błękit m azzurro (colore) m ; -nieba celeste ; -nawy turchiniccio, azzurrognolo; -ny turchino, azzurro, celeste, cerùleo, bliz-kopresso, vicino; -kivicino, prossimo; stretto, intimo; -kość / prossimità, vicinanza /; -ko-znaczny che ha presso a poco la stessa significazione, sinònimo TO.

blizna / cicatrice /. hliź-ni to pròssimo m; -niak m gemello to; -niętaj>/.gemelli/>Z.

blo-cićinfangare; -cistyfangoso, Minaccioso, motoso; -gì beato, felice; -gość / beatitùdine /, benessere to.

błogo-sławić benedire, lodare; -sławieństwo u benedizione /; -sławiony benedetto, błona / membrana /; '-bębenkowa timpano m; -brzuszna peritonèo m ; -mózgowa twarda dura madre /; cienka pia madre/; pajęcza iliózgn arac-noide ; '-poprzeczna diaframma m; -rogowa, rogówka W oku còrnea/; -sercowa pericardio m ; —siatkowa rètina /; -śluzowa muccosa /; —tęczowa iride /.

błoniasty membranoso, błonica to angina /; difterite /. błonie n prato to, campi m, pl. błon-ka / pellicola /; -kowaty membranoso ; -owy cutàneo, błót-ńisty paludoso, fangoso, błoto n fango to, mota /. bluć vomitare.

bluszcz to édera /, éllera /; -owy di edera.

bluź-nićbestemmiare; -nierstwo n bestémmia /; -nierca m be-stetìamiatore m, blasfèmo TO; -nlerczość/viziosità/; -nier-czyvizioso,blasfemo; -nierski poaldicente, blasfémico. błysk m lampo, baleno, bagliore to; -ać lampeggiare, balenare ; -awica / lampo to, baleno to,. fulmine m; -liwy lu&ente, rilucente, luccicante ; -ot m bagliore TO.

błysnąć lampeggiare; fulminare, błyszczeć rilucere,' brillare, scintillare.    j

bo. boć, chè, perchè, imperocché, bob, m fava /. bobak to marmotta /. bob-ek m làuro m, allòro m ; -kowy to di lauro, d’alloro; -owili secchi

to di Dio ; Dio, pio,

[in».

brać (biorę) prèndere, pigliàre, tògliere ; — się do czego prendersi, pigliarsi.

braciszek mfratellino ni; ~ zakonny fratello, laico, converso to. bractwo n confraternità /, congregazione /.

brak m mancanza /, difetto to;

-ować, -nąć mancare, brama / portone to, porta /;

— tryumfalna porta/trionfale, bran-iec to prigioniero m; -ka / donna / catturata in un paese nemico, leva /. bransoletka / braccialetto to. brat to fratello to; ~ rodzony fratello carnale; — przyrodni fratellastro to; -ać się affratellarsi; -anek to nipote to; -anka / nipote /; -erski fraterno ; -erskość / fraternità /: -erstwo n fratellanza /; -ni fraterno.

bóbr «* castòro m. bobrowy di castoro, bobrek to trifòglio m acquaiuolo. bochenek to pagnotta /♦ bocian to cicogna /; -ię n cicognino TO.

boczny del fianco, laterale, boczyć tenersi da parte, bodaj 1 voglia Dio, Dio volesse! bo-diak cardo m ; -dliwy pronto a cozzare.

bodziec m pungolo; stimolo, sprone TO.

bodziszek m gerànio to.

BÓg to Dìo, Iddio m. bog-acić arricchire, far ricco ; -actWO n ricchezza /; -acz to riccone m.

Bogarodzica / la madre di Dio, Vergine madre, bogaty ricco.

Bogdan m Teodoro m. bogini / dea, diva /. bogo-bojność/timore -bojny timorato di di voto.

Boguchwał to Dio sia lodato, bohater to eròe m; -ka/eroina /; -Ski eròico ; -stwo n eroismo

to.

bohomaz to acciabattone, scara-bocchiatore m. boisko n àia /, palestra /. bój m combattimento to, battà?

glia/.

bojaźll-wy pauroso, tìmido ;

-WOŚĆ/paura/, pusillanimità/, bojażń / paura /, timore to; ~ pańska timore di Dio. bojo-wać combàttere, lottare; -wisko n campo m di battaglia; -wnik m combattente to; -wy bellicoso, battagliero, bok to lato, fianco to. bòi m dolore to ; -głowy dolore di capo, mal di testa, bòrie pi. dolori m, pi. del parto, bolączka / Ùlcere, bubbone to. boleć dolere, far male.

bole-ść / dolore m, duolo m;

-sny doloroso, ból serca cordòglio m.

Bononia / Bologna /. bór m selva /, foresta /. borówka mirtillo to. borowy TO guardaboschi to. borsu-czy di tasso ; -k m tasso to. borta / passamano to, guarnizione /.

bosak w uomo scalzo to, monaco m scalzo.

bóść, bodnąć cozzare, bos-ki di Dio, divino; -kość/ divinità /, natura / divina, bóstwo n divinità, deità /. bosy. boso scalzo, bota-niczny botanico ; -nizować erborizzare.

bowiem poiché, giacché, bożek to idolo to. bożnica / sinagoga /. boży di Dio, divino.

Boża Męka / Crocifisso to.

Boże narodzenie n Natale, Ceppo m; -'Ciało n Corpus Domini to, bożyszcze n idolo to.

brato-bójca to fratricida m ; -bój-8tWO n lratricìdio m; -wa / cognata /.

Brazy-Iia/Brasile m; -liańczyk m Brasiliano m. brednia / chiàcchiera /. bredzić ciarlare, brew (brwi)/ ciglio to.' brewerya / chiasso to. brewiarz m breviàrio to. brnąć camminare nel fango, nell’acqua.

broczyć spruzzare, insudiciare, insanguinare, lordare di sangue, bród m guado m, guazzo m. broda / barba /; -ty barbuto, brodaw-czasty di verruca, porroso ; -ka/ verruca/; porro m; capezzolo m.

brodzić sguazzare, passare a guado, guadare.

brógm barca (di fieno, di grano)/, broić fare, portare sventura, broń / arma /; wziąść się do broni pigliar le armi pi. brona f èrpice to. bronić difendere, bronować erpicare, bronz vi bronzo m ; -ownik to bronzista w;, -owy di bronzo, color di bronzo, brosza / spillone m. broszu-ra / opuscolo to, libretto to; -rowaé legare alla rùstica (in brochure), browar to birreria /. bró-zda / solco m; -zdowaé solcare; -zdzió fare l’irrequietezza.

bru-d m bruttura, sporcizia /, sudiciume m ; -das m sudicione to, sporco to; -dnieć insudiciarsi, imbrattarsi; -dny sporco, sùdicio, lordo, sozzo; -dzić sporcare, insudiciare, bru-k tn làstrico w, selciato to, lastricato to; -ki zbijać passeggiare oziosamente per la piazza ; -karz to selciatore, lastricatore m; -kować selciare, lastricare;

-kowe n pedàggio m; -kowy di lastrico; triviale, brukiew / spècie / di cavolo, bruna-tnawy brunotto; -tnieé abbrunire, imbrunire; -tny bruno, fosco, scuro, brus to cote /; -ié arrotare, pulire.

brusznica / mirtillo to. brutal-ny brutale, grossolano ;

-noŚĆ / brutalità /.

Bruxella / Bruxelles /. bryczka / vettura /, carrozza /. brykliwy ricalcitrante, ostinato, bryła / massa /, zolla /; (geom.) sòlido TO.

bryndza càcio to di pècora, brytan to alano, dogo to. brytfanna/ghiotta/, leccarda /, téglia /.

bryzgać schizzare, brzą-kać strimpellare; -kadło n pianoforte to sfiatato; -kala ni strimpellatore to. brzask m alba /. brzdąkać strimpellare, brzdęk paffete! tonfetę! brzęczeć sonare,risonare, ronzare, brzeg m riva /, màrgine to; ~ morski marina/, spiàggia/; ~ kapelusza tesa /. brzęk m strèpito to, suono m. brze-mię n càrico to ; -mienność / gravidanza, gravidezza /; -mienna gràvida, brzeszczot to lama f. brzezina / bosco to di botale; legno di betula.

brzmieć risonare, sonare, ronzare, brzo-skwinia / pesca /; -skwi-niowe drzewo n pesco to. brzost, wiąz m olmo to. brzoza / bétula /. brzuch to ventre to, pància /, abdoraine m ; -acz panciuto; -aty panciuto, pingue; -omo-WCa to ventrilòquio to. brzu-szek TO ventrieello m ; -szy-sko n pància f.

briy-dal f» uomo brutto; -dki brutto, làido; -dkość / bruttezza /, laidezza /; -dnąć divenir brutto.

brzydzić disgustare; ~ się kim aborrire, avere a schifo; ~ Się ezeni far schifo brzytyra / rasoio m. buęjk-ać scaturire, spicciare; prorompere; -nąć assestare, picchiare, dar delle busse, buchalter m contàbile, scrivano, scritturale m.

buchaniec m scapaccione, cazzotto m.

buchasty gònfio, bucik m stivaletto m. buczyna / legno m di fàggio, buda, budka / baracca /. budo-wa / struttura, fàbbrica, costruzione /; - ciała struttura del corpo; -waé fabbricare, edificare, costruire; -wać się stare edificandosi; -wla / edificio mi; -wlany appartenente al fabbricare; -wnietwò n architettura /; -Wlliczy m architetto m.

budujący edificante, budulec m legname m da fàbbriche.

budynek m edificio mf fàbbrica/, budżet m bilàncio m. budzl-Ć svegliare, destare; -ciel ni svegliatore m; -k m svéglia/, buhaj m toro m. bllj-ać volare alto, vagar per l’ària, svolazzare, girare; -ny rigoglioso, esuberante, lussureggiante; -ność/ rigóglio m, esuberanza /. buk m fàggio m. bukiet m mazzo m di fiori, buk-iew m faggiuola/; -owy di fàggio.

bukszpan m bòssolo m. buksztele pi. céntina /. bula-nek m falbo (cavallo) m ; -ny giallo oscuro.

buława / mazza ferrata /, bastone m di gran generale, bulion m brodo m. bulka / fanino m. bulwa / bulbo m. buń-czuczny altezzoso, altiero, burbanzoso; -czuczyć się andar trónfio.

bunt m ribellione /, sedizione/, sollevazione/; -ować ribellare, sollevare, instigare; -owniczy sedizioso, ribelle, turbolento; -ownik m ribelle me/, eccitatore MI.

bura / ammonizione /. buracz-kowaty rossiccio m; -ko-wy rosso scuro m. burak m barbabietola, biètola /;

-owy di bietola, burczeć brontolare, sgridare, burczymucha m brontolone m. burda / contesa/, lite/, baruffa /, rumore m.

burgrabia m castellano m. burmistrz m sindaco *», borgo* mastro m, podestà ni ; -ostwo n uificio m del borgomastro, magistrato m\ -ować esercitare l'ufficio di borgomastro, di sindaco.    V

bursztyn m ambra /, succino m;

-owy d’ambra gialla, burta / orlo m, bordo m. bury bigio cupo, grigio scurom; burz-a/ tempesta /, burrasca/; temporale m; -enie n effervescenza/, ebollizione /, liwość/ /impeto m, fùria/; -liwy tempestoso, impetuoso m. burzy-6 distrùggjre, demolire, rovinare, ammutinare ; ~ się ribellarsi, agitarsi, sollevarsi, fermentarsi (vino); -ciel m distruttore m, ribelle m e/, agitatore m\ - -cielka / distruggi-trice /.

but m stivale ni. buta, butność / arroganza /, alterigia /, supèrbia /.

m.

bnt-la /, bottiglia / grande ; ' -elka / bottìglia /. butny altiero, trónfio m. blltwieò marcire, cariare, buziak m bocchetta /, bocchina /; bàcio m.

by che, affinchè, acciocché, per. być, bycie essere, byczek m giovenco m, giovane toro m.

bydlę, bydło n béstia/, bestiame m ; -cięć divenir quale una bestia ; -COŚĆ / bestialità /, brutalità /; -cy bestiale, brutale, byk m toro m. bykowiec m nerbo m. byle purché, a condizione che, con questo che, se veramente, bylica / artemisia /. były ex, ohe è stato, che già fu.

bynajmniej punto, mica, bystr-odki che ha buona vista, perspicace m e /; -ość / rapidità /, acume m ; -y sagace, impetuoso; ràpido m. byt m esistenza /; -ność / l’essere m; la presenza /; -OWaÒ esistere, vegetare, by-waé essere sòlito, avere per costume ; -walec m uno che è stato in molti paesi; -ły che è stato sovente.

bzdll-rstwo ?ietnpidéggini, sciocchezze /, pi.; -rzyć far brutti discorsi, vaneggiare, bzdzieé puzzare, avere cattivo odore.

bzik m ticchio, gbiribizzoso,matto m ; ~ w głowie testa matta /. bzowy di sambuco, sambuchino

C.

cąber m lombo m. caca ! bellino, grazioso, gentile, cackać carezzare, cacanka / carezza /, vezzo m. cacany accarezzato, vezzeggiato, cacko n giocàttolo m, trastullo vi. Cai m pòllice m. cale, wcale, całkiem completo, interamente, totalmente, affatto, całkowity, całkowicie intiero; integralmente.

cało-dzienny d’un giorno intero; -palenie n olocàusto m ; -roczny d’un anno intero ; -ŚĆ / tutto m.

Całować baciare.

Całun m coltre /. całus ni bàcio m. calusieńki intero, tutto, cały tutto intero, cap m capro m ; -nać afferrare, pigliare, acchiappare, capstrzyk m ritirata/.

car m czar m, inv.; -ewicz m figliuolo del czar ; -owa / czarina/; -skidelczar, czarrescc, -Stwo n imperio m del czar; ceber, cebrzyk m sécchia /, mastello m.

cebu-Ia / cipolla /; -larz m venditore m di cipolle ; -lasty bulboso ; -lka / cipolletta, cipollina /.

cech m corporazione /, maestranza / d’artigiani; -a/segno m, impronta/, màrchio ni; -ować segnare, caratterizzare,marcare, ceduła /cédola /, pòlizza/, bollettino m.

cedzi-é colare, filtrare ; ~ słowa parlare a miccino, a spizzico ; -dio « filtro m, colatóio m. cegiełka / mattoncello m. cegiel-nia / fàbbrica / di mattoni; -nik m mattonàio ni, te-golàio m.

cesyonaryusz m cessionàrio m.

cę-tka / puntolino

ta / ; -tkowaé punteggiare, macchiettare.

cew-ka rocchetto m; dóccia /, canaletto vi.

chadzać usare di andare.

chałupa f capanna /.

chaotyczny confuso.

cegła / mattone

ceg larz m mattonàio m ; -lasty color mattone.

cel m bersàglio m, mèta /, scoro m, segno ni. cela / cella /. celebrować celebrare, cel-nictwo n gabelle/, ph; dogane /, pi ; nik tn doganiere m, gabelliere m ; -ny daziàrio, doganale.

cel-ność / squisitezza/, esattezza /; -owaé mirare, distinguersi, superare; -ujący òttimo, squisito.

cembrowaé ricoprire, rivestire, cen-a / prezzo w; -ié stimare, apprezzare, valutare; -nik m listino m dei prezzi correnti; -ny prezioso, di gran valore, cent vi cràzia f (kreutzer), quattrino m.

CCiltnar (cetnar) m mezzo quintale m.

centurya / centàurea /. cep m coreggiato vi, trebbia /. cera / carnagione/, cera /, colorito m del volto, cerata / tela / incerata, incel ato m.

ceregiel-e pi. buffonata /, fan-dòn ia /; -ować far troppe cerimònie.

CCl’kiew / chiesa /greca o russa, cerować rammendare, certować się disputare, leticare, quistionare.

cesa-rski imperiale; -rstwo n impero m; -rz rn imperatorem; -rzowa / imperatrice /. cesya / cessione /.

ni, macchiet-chapaé acchiappare, chiappare, charakter m caràttere m; -ystyczny caratteristico, charcik m piccolo levriere mt veltro m.

charczeć rantolare, charkać schiaiirei la gola, charkot m ràntolo m. char-lackì malaticcio, misero; -łactwo n malattia / lenta; -lak m pezzente, accattone w; -leć esser malaticcio, chart "< levriere m, veltro m. chaszcz m folto m. chata / capanna /. chcieć volere; desiderare, bramare, aver vòglia, chci-wiec m àvido, cùpido, ingordo m ; -WOŚĆ / cupidigia /, avidità /; -wy àvido, cùpido, bramoso.

Chęć / vòglia /, desidèrio m. cliędo-gi pulito, netto; ;gość / pulizia /, nettezza /. chel-pićsię vantarsi, millantarsi, gloriarsi ; -pliwiec m spaccone ra, millantatore m; -pliwOŚĆ / spacconata /, millanteria J\ -pliwy millantatore, borioso, che mia / chimica /; -miczny chimico.

cherlać • esser malaticcio, stare fra il letto e il lettùccio. chęt-ka / vòglia /; -nie volentieri, di buon grado; -ny volenteroso, disposto a fare qualche cosa.

chichot m risa pi. soffocate, chichać się ridere sotto i baffi, cliime-ra / chimera /, capriccio -ryczny capriccioso, bizzarro.

Chińczyk m Cinese m 6 /. Chiny pi. Cina /. chinina / chinino m. chiromanrista m chiromante m. chirurgiczny chirurgico, chlać bere, trincare, chlastać scrosciare ; infangare imorattare.

28

P.-I.

chleb tn pane m ; -odawca m padrone tn; -odawczyili / padrona /.

Chłeptać centellinare, sorbire. Chlew fa porcile tn.

OhIÓd, Cliłodek tn fresco m, freschezza /.

©hło-dnąć rinfrescare, divenir fresco ; -dnik m francato m, pèrgola /; -dzić rinfrescare, chłonąć ingoiare, assorbire. Chłop m contadino m; -ak m ragazzo m, giovanotto m. Chłopiec tn ragazzo to, figlio tn màschio.

chłopieć inzotichire, chłopięcy fanciullesco.

Chłopi8ko n villanzone m. Chłop-ka / contadina /; -ski contadinesco; -stwo n contadiname m, rustichezza /. chłosta / sferzata /, gastigo m;

-Ć sferzare, frustare.

Chiù-ba / glòria /, supèrbia /; -bić się vantarsi, elogiarsi; -bny glorioso, onorato, lusinghiero.

Chlust! pàffete; tónfete!; -aé chlusnąć spruzzare, schizzare, chłystek tn giovanetto tn inesperto, povero diavolo, chmara / moltitùdine /, folla /. chmiel in lùppolo tn; -nik tn campo m di lùppoli, chmu-ra / nùvola /; nube /, nuvolo tn; -rka / nuvoletta /, nuvoluzzo tn; -rny annuvolato, nuvoloso; -rzyć się coprire di nuvole, annuvolarsi choć, chociaż sebbène, benché, quand’anche, quantunque.

Chód m andata /, andatura /, andamento in.

Chodnik m sentiero to.

Chodzić andare, camminare; ~za kim seguire.

Chodzi O to si tratta di... choinka / àlbero tn di Natale, chole-ra / colèra tn; -ryczny colerico, coleroso.

cholew-a / gambàle to. cholewki pi. smalić corteggiare, vagheggiere una donna, chomąt to collare tn per cavalli, chomik tn criceto m. chór tn coro tn.

chorągiew / bandiera /, stendardo m; -ka / banderuola /. chorał m corale m, canto gregoriano tn.

chorąży m portabandiere to, alfiere tn, genfalonìere tn. choro-ba/malattia/, infermità /; ~ wielka epilepsia /; -bą złożony stare in letto per cagione di malattia; -bliwy malaticcio; -bliwość salute / malferma, choro-wać essere malato; ~ na pana filar da signore, spacciarsi per gran personàggio; -wity malaticcio, infermiccio ; -witość / salute / malferma. Chory m malato, infermo, chórzysta m corista m. chów tn allevamento m. chować nascóndere; allevare, chrabąszcz m maggiolino tn. chrap m àstio m, rancore tn, rùggine /; -ka / mieć chrapkę covar rancore contro alcuno; -y pi. narici (del cavallo) /, pi. chrapać russare; -pliwy ràuco, fioco.

chrobot m fragore to, rumore tn;

-aé rumoreggiare, chrobry prode, valoroso, chro-mać zopp care; -my zoppo. Chronić preservare, guarda-e, custodire; ~ się czego guardarsi; ~ się dokąd rifugiarsi, chro-niczny crònico; -nologi-Czny cronològico, chropa-wieé divenir aspro, rùvido; -wość / ruvidezza /; -wy aspro, rùvido, chróś-ciany di frasche; -ciel m re m delle quàglie, chróst m cespùglio m, frasche secche /, pi.

Chrupać scricchiolare.

chry-pieé arrochire, affiochire; -pka / raucèdine /, fiocàggine /; -pliwy ràuco.

Chrystus m Cristo vn. chrzan m ràfano in, barba/ forte, chrzast-ka / cartilàgine /; -ko-waty cartilaginoso, chrząszcz m scarabèo m. chrzci-é battezzare; -ciel m battista m ; -elnica / fonte m battesimale, battistero 777. chrzciny pi. cerimònia / del battesimo.

chrzęścić fare strèpito, chrześci-janin m cristiano m ; -janka / cristiana /; -jański cristiano; -jaństwo n cristianità /.

chrześniak m battezzando m. chrzest m battesimo m ; trzymać do chrztu tenere a battesimo.

Chrzęst m fragore m, strèpito m. chrzes-tny (ojciec) compare m ;

-tua (matka) comàre /. chuć / desidèrio sfrenato m. chuch m sóffio m, àlito m; -aé soffiare.

chu-dactwo Ti meschinità/; -der-lawy secco, magrino, mingherlino ; -derlawość / macilenza /; -dnąć divenir magro, chudo-ba / roba / di povera gente ; -ŚĆ / magrezza /. chudy magro.

chudzina m povero diavolo »77. chusta/gran pezzo di panno lino, chustka / fazzoletto 777, pezzuola /; ~ do uosa / fazzoletto m da naso.

chwacki valente, bravo, chwa-ła / lode /, glòria /; -lha /spacconata/; -Ica m panegirista 77i; -lebny lodevole; -lić lodare, encomiare, chwaś-cieć coprirsi di cattive erbe ; -cisko n malerba /; -cisty pieno di cattive erbe, chwast m malerba /.

chwat m ralente, bravo, baldanzoso.

chwiać się traballare, vacillare, barcollare.

chwiej-ność / incostanza /, irrisolutezza /; -ny irrisoluto, instabile.

Chwi-Ia / momento m, istante m; -Ika / minuto m, momento m; -Iowy momentàneo.

Chwo-st m coda /. chwoszcz m asperella /. chwytać acchiappare, afferrare, pigliare, rapire.

chyba fuorché, a meno che, salvo che.

chy-biać, -bić mancare, fallire, chybki, chyży veloce, ràpido, chybnv fallibile, chybotać (się) dondolare, chylić chinare, inchinare, chyłkiem chinatamente, a capo chino.

chyt-rość/furberia/, astùzia/;

-ry astuto, furbo, chy-ży veloce, ràpido; -ŻOŚĆ / celerità /, velocità/, rapidità/, ciąć tagliare; ~ prawdę dire in fàccia altrui i suoi vizi.

Ciąg m tratto m, corso m ; ~ dalszy continuazione/; -iem continuamente ; -liwy distendibile, espansibile.

cią-głość continuità /; -gły continuo, incessante ;-gnąc tirare, trarre ; -gnąć się stendersi, distendersi, estendersi ; -gnienic tirata /, estrazione /. ciało n corpo m : ~ martwe corpo morto m, cadàvere in. Boże Cialo n Corpus Domini m\ -skład m strutture / del corpo, ciarki pi. brivido ni. cia-śnina, cieśnina / strettezza /, strette /, pi-, -sny stretto, angusto.

cias-tko n pasta /; -to n pane tu, pasta/; -tapi. paste/, pi.; dolci 77i, vi.; -towaty pastoso; -tecznik m pasticciere m.

y flùido, liquido; -łość / idità /, fluidità /.

clą-ża / gravidanza /; -żyć pesare.

cich-aczem in secreto, cheto cheto; -nąć andar acchetandosi ; -ość / calma /; -uteńki zitto zitto /; -y quieto, tranquillo, fermo, tàcito; -o, po cichu piano, a bassa voce, chetamente ; cicho ! zitto! ciec, cieknąć scórrere, grondare, cięcie n tàglio m, colpo m. cieciorka / gallina / di montagna.

cięciwa / corda /. ciecz / flùido m, liquido m, liquore m.

cięga f livido m. cieka-wość / curiosità /; -wy curioso.

ciek-ł

liqu:

cie-lak m vitello m; -latko n vitellino m; -lę n vitello vi; -lec m giovenco m ; -lęcina / carne / di vitello, cie lesny corporale, carnale, sensuale ; -lesność / corporalità /; -listy carnicino, cielić się figliare, cielna pregna (parlando della vacca).

eiemiączko n fontanella /. ciemię n vèrtice m. cicmiernik m elleboro m. ciemię żca m oppressore m; -żyć opprimere, sopraffare, ciemku, po ciemku al bùio, ciem-nia / bùio m, oscurità /; -nica / luogo bùio, oscuro; -nieć farsi bùio.

cieiiino-błękitny turchino scuro ; -ŚĆ / oscurità /, ténebre /, pi, bùio m ; -ta/ oscurità /, cecità/, ciemny bùio, scuro, oscuro, fosco. Cie-ń m ombra /; -niowaé ombreggiare, adombrare; -niowa-Ilie n ombratura /, ombreggiatura /; -nistość / ombrosità ; -nisty ombroso; cień-czeć divenir sottile ; -czyé assotigliare.

cieniutki finissimo, sottilissimo, cienko sottilmente, cienki sottile, fino, cienkość/sottigliezza/,radezza/, ciep-larnia /serra /; -lawy tièpido, caldùccio ; -leć divenire caldo; -lice pi. terme /, pi.; acque /, pi. termali; -lik m calorico w.

ciepło n caldo moderato, temperato m ; -mierz m termòmetro m; -ta / calore m, caloria /. ciepły caldo ; che tien caldo, cierlica / gramola /, maciulla/, cier-ń m spina /. ciernìskOM spineto m, prunàio ro. ciernisty spinoso, prunoso. cier-pieé soffrire, patire ; -pienie n dolore w, patimento in, male m ; cierpki acerbo, aspro; cierp-kość f acerbità /. asprezza /. cierpli-WOŚĆ / pazienza /; -wy paziente.

cierp-nąć intormentire, intirizzire.

cie-sać = ciosać digrossare; -siel-czyk m garzone m del carpentiere ; -sielka / lavóro m di carpentiere.

Ciesielstwo n mestiere m del carpentiere.

Cieśla m carpentiere m, falegname m.

Cieśń / strettezza /, angùstia /. Cieśnina / strettezza /, strette /, pi. ; -morska stretto m. Cieszyć confortare, consolare, cietrzew m gallo m di montagna, cięty tagliato; brillo, alticcio, cotticcio.

ciężar m càrico vi, peso m, soma /; -ek m peso m; -ność /gra-videzza/; -na gràvida, pregna, ciężeć divenir grave, pesante, ciężki grave, pesante, ciężkość / peso m, pesantezza/, ciężyć gravitare, pesare, ciocia, ciotka / zia/, cios m colpo m; -owy pietra di tàglio.

sgorgare;

TO s

cio-teczny cugino germàno to;

-teezna / cugina germana /. cfs to tasso TO.

C i S-kaé gettare, lanc i ar e, s cagl i ar e, tirare; -nąć prèmere, stringere. Ciśnienie n pressione /.

CÌSZ-a/calma/, silènzio to; -kiem pian piano, quatto quatto; -yć calmare, acchetare, ciucinbabka / mosca / cieca, ciułać risparmiare a fatica, a Btento.

cm-ra / bagaglione m ; -ry pi carriàggio to. ciur-czeć scaturire,

-kiem a torrenti, eiiba / folla /, calca, pressa /. cfżmy pi. stivaletto m. cklić, cknieć się nauseare, aver nausea.

ckliwość / nàusea /. ckliwy nauseoso, nauseante, clić sdaziare, cło n dazio to, gabella /.

Ćma/ oscurità /, infinità/; ćma BOtyl falena/, farfalla /notturna.

cmentarz to cimitero to. ćmić oscurare, offuscare, cmo-kać schioccare; -knąć baciucchiare.

cno-ta / virtù /; -tliwy virtuoso, onesto /; -tliwość virtù/, vita onesta /.

cny veneràbile, rispettàbile, stimàbile.

CO che, che cosa, codzienny quotidiano, giornaliero.

cofać, cofnąć ritirare ; ~ się ritirarti, tirarsi indietro, cokolwiek un poco, alquanto, coraz sempre, ogni volta che. cór-ka / figlia /. coroczny d’ogni anno.

COŚ qualche cosa, un non so che. Cóż? che? che cosa? cuchnąć pnzzare.

CUCÌ6 »r rinvenire da nno svenimento; -się avegliarsi.

end to miràcolo to; -ackt «in* vagante, bizzarro, strano; -a-Ctwo stravaganza /, bizzarria /; -aczeć divenir bizzarro ; -a-czka / donna / stravagante; -ak to originale to, fantastico. CUd-ność / meravigliosa bellezza /; -ny meraviglioso, miràbile; -O n prodigio to, portento m; -otwórca m taumaturgo to ; -otwórczy miracoloso, cudzo łóstwo n adultèrio m; -ło-żnik to adùltero to; -łożnica /adultera/; -łożyć commettere adultèrio.

cudzoziem-czeć divenir straniero, estraneo; -czyzna/lingua, costumi, usanze straniere; -iec tramerò to; -ka / straniera /; -ski straniero, forestiero, estràneo.

CUdzy forestiero, straniero, altrui;

-Slòw to virgoletta /.

Cllgiel to rédina /, órdini /, jpZ. cukier to zucchero m; ~ lodowaty zucchero to candito; -lai pi. zuccherini, dolci to, pi ; -nia f confetteria/, pasticceria/; -ni-Ctwo n l’arte / del confettiere; •uiczka / zuccheriera /; -nik to confettiere to, pasticciere to. cukro-mocz to diabete to; -wać inzuccherare; -wnia/zuccherificio m; -wy di zucchero, cukrzeć divenire di zucchero, cwał m galoppo m; -ować galoppare.

cwelieh m traliccio w. éwicz-enie n esercizio to ; ~ wojskowe esercizio militare; -yé esercitare, ammaestrare.

Ćwiek to pèrnio to. ćwiekować inchiodare, conficcare,

ćwierć/quarto to; -roczny di tre mesi, trimestrale, ćwier-kać stridere ; -k m stridóre m del grillo e della cicala; -kanie n lo stridere m.

aro n sigaro tre. tre ciclo tre.

ćwiertować squartare, ćwik tre volpone m, sorta / di giuoco di carte.

cybuch m cahnùccio (della pipa)m. cyc, cycek tre tetta /, capezzolo tre, poppa,, mammella /. ćyekać succhiare, poppare cycaty popputo, cyfra / cifra /. cyfrować cifrare, cyga / tròttola /. cyęan m zingaro m ; -ka zingara/;

-1Ć raccontar fandònie, truffare. Cygań-ski zingaresco; fraudolente, furbo ; -stwo n imbròglio tre, frode /.

ss

cykorya / cicória /.

cykuta / cicuta /.

cylin-der tre cilindro tre, tuba /;

-drowy cilindrico, cymbał tre cèmbalo tn. cyna / stagno tre. cynamon tre cannella /; -owiec tn àlbero tre della cannella, cyngiel tn grilletto m. cyniczny cinico, cynk tre zinco m ; -ować zincare, cynober tre cinabro tn. cyno-waé stagnare ; -wy di stagno.

cypel tn lingua /, lembo m. (Jypr tre Cipro /. cyprys tre cipresso tre; -owy di cipresso.

cyranka / farchétola /.

Cyrk m circo m.

Cyr-kiel tw compasso m, seste./, pi. ; -klować compassare. Cyr-kuł circolo tre, distretto tn; -kularz m circolare /; -kulo-wać girare; -kulowy distrettuale.

cyroarraf m chirògrafo m. cyrulik ra cerusico tre.

cyt! zitto!

cytadela / cittadella /. cyt-at mcitazione/; -owaćcitare, cytra / cetra /.

cytry-najC limone m; -nowy di limone. -

cywili-zacya / civilizzazione /;

-zowaé civilizzare, cywilny civile, borghese.

CZ3(l fn vapore yt. czaić się appiattarsi, stare in agguato.

cząjka / pavoncella /. czakan tre martellina /. ezap-eczka / berrettino tre; -ka / berretto tre; -karz tre berrettaio tre.

czapla / airone m.

Czapnik tre berrettaio m. czaprak tre gualdrappa/, coperta / da cavallo.

Czar tre incanto tn. czara, czarka / chicchera /, coppa /, ciòtola /. czarci diabolico, czarniawy nerastro. Czarno-górczy k tre Montenegrino tre: -górze n Montenegro m. czarno-księski negromantico ; -księstwo n negromanzia /; -księżnik m negromante tn. czarno-nakrapiany chiazzato, taccato di nero; -oki che ha gli occhi neri ; -pióry che ha le penne nere; -sii / nero tre, nerezza /; -włosy che ha i capelli neri, czarny nero.

czaro-dziej tn mago tre, stregone m ; -dziejka / maga /; -dziej-ski màgico; -dziejstwo » magia /, stregoneria /, malia f\ -waò fare incanti, stregonerie ; -W'nica / strega /; -wnik tre stregone tre, maliardo tre; -Wliy incantévole, màgico, czart m diavolo >«. czartowski diabolico, czary pi. stregoneria /, malfa /. Czas tre tempo tre; -era talvolta, talora, qualche volta; -opis tn cronòlogo tre; -opismon rivista fi -ować declinare, coniugare ;

-Owalk 1» verbo m; -owo attualmente; -owy attuale; provvisòrio

cząst-ka / particella /; -kami in parti; -kowy parziale, czasz-a / coppa /; -ka / crànio m, Zucca /, tèschi CZat-a / vedetta /; -ować stare aspettando, appostare qualcuno ; -y pi. agguato m.

CZCIĆ (czczq) onorare, adorare, czciciel m adoratore tn; -ka / adoratrice /. czcigodny venerando, czcigodność / venerabilità /. czcionka / caràttere mf tipo tn. CZCZOŚĆ (ua czczo) / vuoto nt. czczy vuoto, vàcuo.

Czech m Boemo m ; -y pi. Boèmi» /.

czeczotka / fanello m. czeczuga / storione m. czego ai chi. czekać aspettare,

o tn.

manico tn

-śniowe

czere

cz

attèndere, ozekalnia f sala / d’aspetto. Czekan m mazza / ferrata, czekolada / cioccolata /. czeladka / servitù /. czeladnik m garzone m d’un artéfice.

czeluść / mascella /. czem prędzej più presto che sia possibile.

czemu perchè, per la qual ragione.

czepek tn cùffia /. czep-iać, -ić się czego aggrapparsi, attaccarsi, appiccarsi, czepiec m cùffia /. czepiga / stegola /, dell’aratro, czereda / mandra /, turba /, marmàglia /. czerep cóocio m.

s-nia / ciliègia /; drzewo n ciliegio tn.

CZer-ń / nero m, plebàglia /; -nló annerire; denigrare ; -nica / mirtillo tn; -niciel ** denigratore «n; -niello n nero tn,

inchiostro tn. -niec tn mònaco m nella Chiesa greca; -nieć anner.re, divenir nero. czer-pać,-pnąć attingere; -paczka / attingitóio m. czerst-wieć divenir duro; rinvigorirsi ; -WOŚ6 / freschezza /, vigore m, robustezza /; -wy robusto, fresco, vigoroso, czerw m verme m ; -cowy di giugno.

czerwiec tn giugno m. czerwie ń/rosso tn; -nić arrossire, diventar rosso; -niec m ducato m.

czerwo-nak m fiammingo tn; -nawy rossiécio; -nka / dissenteria /; -ność / rossore tn, rossezza/; -ny rosso ;-ny zloty ducato m.

cze-saó pettinare; -sadło n scapecchiatóio m,

cześć /. onore m, venerazione /. część / parte /; -mowy parte/ del discorso ; -składowa elemento m; -świata pfirte / del mondo.

częśc-ią, po części (in) parte, parziale ; -iowy parziale, a parte a parte.

Czeski boemo.

czesne « tassa / d’inscrizione, cześnik m coppiere m\ -ostWO n uffizio m del coppiere, często (częściej) spesso, sovente; -Kroć spesso volte ; -krotny frequente ; -tliwośćfrequenza/, częstować trattare, ospitare.

ente, spesso.

Czkać singhiozzare, czkawka / singhiozzo m. człap m trotto m; -em altrotto, człon-ek (tn, pZ.-ki) membro m; -kowanie n struttura/, distribuzione /; -kowatość / giuntura /; -kowaty articolato, człowie-czek m omicciuolo tn; -czeństwo n umanità /; -czy umano; -k tn uomo m.

ly-^hA^-chn^ć bàtte mela, darte! a a gambe.

CZOChraĆ acciuffare, czółenko n barchetta/; spala/. Czołgać się strisciare, strisciarsi. Czółko n benda / frontale, czółno n bar. a /, palischermo m czoło n fronte/; -bitność/sommissione /; -bitny profondo inchino; -wy frontale.

CZOp m zaffo m, cocchiume m ;

-ek m zipolo m. czosnek m àglio vi. czter-dzieści quaranta; -dzie-Stka/quarantina/; -dziestole-tlii quarantenne; -dzicstyquadragenàrio.

czterna ście quattordici ; -sto-dniowy quattordicèsimo, decimo quarto.

cztero-dniowy di quattro giorni; -głosowy a quattro voci; -godzinny di quattro ore; -konny tiro m a quattro (cavalli); -krotny ripetuto quattro volte; -letni di quattro anni; -piętrowy di quattro piani; -Zgłoskowy quadrisillabo.

Cztery quattro ; -staquattrocento. CZUb m ciuffo m ; -aty folto ; crostoso ; -ek m ciuffetto in ; -Ié się azzuffarsi, accapigliarsi, abbaruffarsi.

CZUĆ sentire; — się sentirsi, czucie n senso m, sentimento m, sensazione /.

czujność / vigilanza /, véglia/, cura /.

czujny vigile.

CZU-IoŚĆ/sensibilità/; -ły sensibile; delicato, czupryna / ciuffo m. Czupu-rność / ària / di braveria; -rny brusco; -rzyć się affrontare, tenere il bróncio.

czuwać vegliare, vigilare ; staro

attento.

czwar-tektn giovedìm; - Wielki giovedì santo; -ty quarto. CZW01*ak-0 at>i>. in quattro maniere; -i, chodzić na czworakach carponi; -i quadruplo, di quattro sorte.

CZWÓr-ka / quattro ; tiro in a quattro; -nasób quàdruplo, czworo quattro; -boczny quadrilatero; -głosowy a quattro voci ; -graniasty tetragono; -kątny quandrangolare, quadrato; -nożny di quattro piedi ; -ręczny a quattro mani, czy, czyli se, o, ossia, oppure, ovvero.

czychaó stare aspettando, stare in agguato, czyj? di chi?

czyn m fatto m, atto mt azione /; -ié fare, operare; -nik m fattore vi ; -ność f attività /, azione/, funzione/; -nyattivo, czynsz m cz z domu censo m; tributo m, fitto m, affitto m; -OWiiik m inquilino m ; -owy tributàrio.

czyrak = karbunkuł furuncolo m.

czyś-cić pulire; purgare; -ciec u, purgatorio m.

czyściuchny pulitissimo, nettissimo.

czysty puro, pulito, netto; casto, czyszczenie n pulizia /, purgazione / purificazione /. czy-taé leggere; -telnia / gabinetto vi di lettura; biblioteca circolante /; -telnik m lettore m ;-teiniczka ^lettrice/;-teiny leggbile; -tywać sol or leggere, aver l’uso di leggere, czyż, czyżyk m lucherino m, verdone m.

D.

a /.

attero (frutto) m.

decorare.

dekret tn decreto m, sentenza/; -OWa6 decretare, sentenziare.

dąb (dębu) m quèrcia /; -rowa /di quercia, daò, dawać dare, dąć soffiare, spirare, tirare, dach m tetto m.

dachówka / tégolo m, émbrice m. daga / dog daktyl m d daktylowiec m dattero (palma) m. dal / lontananza /; -ej inoltre, poi ; -ejże avanti I -eko lontano, lnngi, distante.

Dalma-cya / Dalmàzia /, -cki dàlmato ; -tczyk m Dalmata m. damaszkować damaschinare, dań, danina/censo w?, imposta/, tributo m.

danie n dono m\ il dare.

Dania / Danimarca /. daniel m dàino m. dar m dono m.

darcie n strappata /, dolori m, pi. daremny inùtile, vano, darmo, za darmo invano; gratuitamente, gratis, darmojad m mangiapane, disùtile m.

dar-ń, -nina / erba / piota /; -niowaé coprire con erba; -nisty cespuglioso, daro-dawca m donatore m; -waé regalare; condonare,perdonare; -Wizna / donazione /. daTzyé regalare qualche cosa a qualcuno ; ~ się prosperare, créscere, riuscire, dąsać się tenere il bróncio a qualcuno.

dąsy pi. broncio m, stizza/, cattivo umore m.

daszek m un piccolo tetto; ~u Czapki visiera /d’un berretto, dat-a / data /; -OWaé datare, datek m dono m. daw-ać, dać dare; -czyni / donatrice /, datrice /. dajmy na to posto che....

diaWka f dose /. daw-niej prima; -no da gran tempo; -ny antico, vecchio, vetusto.

dążenie n, dążność / aspirazione /, tendenza/, propensione/, dążyć aspirare, tèndere, mirare. dba-Ć O CO curare, curarsi, occuparsi; -JtoŚĆ / accuratezza /, cura /, premura /; -ly accurato, attento, debata f discussione /. dęb-idnka / galla /, gallozza /; -ina / legno m di guerce; -ek m querciola /. debra / stretta gola /. dech (tchu) m fiato m, àlito m. dęcie n ii soffiare m. decydowtlć decidere ; ~ się risolversi.

decymalny decimale, decyzva / decisione /. dedy-kacya/ dèdica /; -kowaò dedicare.

defekt m difetto rn, imperfezione /; -owy difettoso, manchevole, defilować sfilare, defi-nicya / definizione /; -nlo-wać definire.

defrau-dacya / defraudazione/;

-dować defraudare, degra-dacya^ / degradazione /;

-dować degradare, dekla-macya / declamazione /; -niatorka / declamatrice /; -matorski declamatorio; -mo-waé declamare.

dekia-racya / dichiarazione /;

-rowaé dichiarare, manifestare. ’3kli-nacya / declinazione /;

-nować declinare, dekoncertować sconcertare, deko racya / decorazione /; -racyjny décorativo; -rowaó

nuto ;

particolareg

delator m delatore m. delegacya / delegazione /. dele-gat m delegato m ; -gowaé delegare, deputare, deliberaeya / considerazione /. delika-cik m effeminato m ; dad-dolone m; -tesy pi. lecèomfe /, pi., commestibili tn, pi. ; -tliość / delicatezza /, morbidezza/, squisitezza/; -tny delicato, tènero, mòrbido, delikt m delitto m. demarkacya / delimitazione /. demaskować smascherare, dementować smentire, demoniczny demoniaco, demonstracya / dimostrazione /. demoraliz-acya / demoralizzazione /; -owaé demoralizzare, denko copèrchio m, fondo m. dennn-cyacya / denunzia /; -cyant m delatore m, spia /; -cyowaé denupziare. depesza / telegramma m, dispàccio m.

depozyt m depòsito m ; -aryusz m, depositàrio m. deptać pestare, calcare, calpestare.

deptak m gualchiera /. depn-tacya/deputazione/; -to-waé deputare.

dera / coperta / da cavallo, derdać zampettare. derèA m corniola /. derkacz m re m delle quàglie, derwisz m dervigi m, pi. deseń m disegno, campione di stoffa, di ricamo, deska / asse /, tavola /. despekt m disprezzo m. despe-racki disperato; -racya/di-sperazione/; -rowaé disperare, desty-lacya / distillazione /;

-lowaé distillare, deszcz m piòggia /; ~ pada piovere; -ówka/ acqua/pio vana, deta-liczny al dettàglio, al mi--lizowaé giate.

determinacja / risoluzioni* /, determinazione /. dętość / carità /. detro-nizacya / detronizzazione /; -nizowaé detronizzare, dęty incavato, dewiza / divisa /. dewotka / bacchettona /. dezertowaé disertare, dezynfek-cya / disinfezione /;

-cyonowaé disinfettare, dia per, verso, a cagione, dlaczego perchè, dlatego par questo, perciò che. dla-wióstrozzare, ingoiare; -wica / angina /; -wlec m crup m, angina /.

dło-ń/ palma /, il córcavo della mano; -niasty palmato; -nio-wy della palma, palmare, dlóto n scalpello m; -waé scalpellare.

dln-baó stuzzicare, incavare, intagliare, scolpire; -banina / lavóro m noioso, faticoso, dług m débito m. dług-awy bislungo; -i lungo; -O lungamente, a lungo; -o-dzióby che ha il becco lungo; -oletni vècchio, che dura molti anni; -onosy nasuto, che ha il naso lungo; -OŚĆ/lunghezza /; -otrwałość/iungadurata/; -otrwaly lungo, duràbile; -oucb m orecchiuto m; -owieczny longèvo, di lunga età; -owlosy capelluto, dłuż-nik m debitore m; -niczka / debitrice /.

dmuch m àlito m, sóffio m; -aé soffiare; -awka / soffione m. dni, dnie pi. i giorni m. pi. dnieć albeggiare, cominciare a farsi giorno, dniowe n giornata /. dniowy di giorno, dno n fondo m. do a, in, da, fino a. do dziś dnla infìn ad oggi.

Igare.

do widzenia! arrivederci, arri-vederla.

doba spàzio m di 24 ore; momento tre, època /. dobadać się indagare, scrutare;

indovinare, esplorare, dobiegać, dobiedz spirare (tempo), raggiungere, dobierać dobrać assortire, scégliere, prendere di più; ~ się do czego raggiùngere, dob-ijaé mandar qualcuno in rovina, ammazzare; -ié ammazzare, dar l’ultimo colpo; ~ interes conchiudère un interesse; — do lądn approdare; - się Czego cerehare di consegtiire qualche cosa.

dobit-ka / aggiudicazione /; -ność / energia /, forza/; na~ -kę per compire, dobór m scelta /. doborowy scelto, dobosz m tamburo tre. dobra pi. beni m, pi. poderi m, pi dobrnąć scandagliare, dobro n bene tre; -byt tre prosperità/; -é/bontà/; -czyiica tre benefattore m\ -czynny benèfico; -czynność/beneficenza /; -duszny bonàrio, bonacció; -duszność / bontà /, dabbenàggine /; -dziej tre benefattore tre; -dziejka / benefattrice /; pan -dziej tre signor riverito, signor padrone; pani -dziejka / signora./; -dziej-Stwo n beneficio; m. dobroić się czego tirarsi addosso, dobro-tliwość / benevolenza /, benignità/; -tliwy benèvolo, benigno; -wolny volontàrio, spontàneo; -wolność / spontaneità /, buona volontà /. dobry buono, dobrze bene.

dobudować finire di fabbricare, di edificare.

dobyty espugnato, preso d’as-Balto.

dobywać,dobyć prendere, cavare fuori, estrarre; ~ się skąd trarsi d’impiccio, cavàrsela, scappare.

dochód m provento tre, rèndita /, entrata /.

docho-dzenie n indàgine /, ricerca /, istruttòria /; -dzié, dojść avvicinare, raggiùngere, cercare ; -dzić czego ricercare, esaminare ; -dzié giùngere vicino a....

dochowywać serbare,conservare, dochrapać się czego conseguire, ottenere a Stento, a gran fatica, docią gać trarre, tirare fino a.. ;

-gnąć giùngere, pervenire, dociekać czego ésplorare, scrutare, indagare.

docierpieé soffrire fino alla fine, do-cinać finire di tagliare, mozzare ; -cinki pi. frecciata /. dociskać się farsi strada, doczekać aspettare, vedere ; — się czego arrivare a... doczc-sność / temporalità /;

-sny temporale, mondano, doczytać leggere lino alla fine; ~ się czego trovare, ricavare leggendo.

doda-tek tre aggiunta /, supplemento »n; -tkowy supplementare; -tlii positivo; -waé aggiùngere, contare qc. a qu. ; -é infónderò (coraggio); -wailie n addizione /, agglungimento

vi.

dodzieraé finire di stracciare, finire di logorare un àbito, do gadzać, -godzić contentare, soddisfare, compiacere, appa-doganiać raggiungere, doglą-dać guardare, riscontrare, sorvegliare; -danie n il guardare tre, sorveglianza /. dogmat tre dommar tre; -yezny dommatico.

dogod-noéé/comodità/, àgio tre; -ny comodo, adatto, convenevole.

mangiare il

080.

dogo-rywać, -rżeć stare per spegnersi.

dogry-zać, -źć finire di ródere, molestare, infastidire uno. dogrz-ewać, -aé riscaldare, bruciare troppo, doić imingeie. dojenie n mungitura /. dojadać, dojeść resto, finire di mangiare, doje-żdżać, -chac giùngere, arrivare a cavallo o in vettura, dojka / mucca /. doj-rzalość/maturità /; -rzaly maturo ; -rzewaé maturare ; -rżeć divenir maturo.

dojrzeć scòrgere, dojść v. dochodzić, dokąd dove, ove; -kolwiek in (verso) qualche luogo, dóve che sia.

dokazywać, dokazać dimostrare, provare, persuadére, eseguire.

dokład m dokładka / aumento tra, giunta /, aggiunta /. dokładać, dołożyć aggiùngere, supplire; ~ się do czego studiarsi darsi a... dokład-ny completo, esatto, preciso ; -liość / esattezza /, accuratezza /.

dokoła intorno, attorno, dokonać cómpiere, terminare, doko-ńczenie n còmpito w>, fine/; -ńczyć finire; -nywaé terminare, finire.

doktor m dottore m, medico m; -at m dottorato m; -ka f dottoressa /; -owa/móglie / del dottore; -ski di dottore, dottorale ; yzacya / làurea / ; -yzo-wać Się promuòvere dottore, laurearsi.

doknez-ać, -yć tormentare, molestare, incomodare; -liwy mo« lesto, dolor doknment m documento m; -ny documentato.

dokwi-tać, do kwitnąć sfiorire.

dól m fossa /, cara /; na dole abbasso na dół giù, all’ingiù; Z dołu di giù, dal basso, dola / sorte /, condizioni /, pi. dołącz-ać, -yć aggiùngere, doie-gać dolere, inbomodare ; -gllWOŚĆ / tribolazione/, calamità /; -gliwy doloroso, dołek m fossetta /. do-lewać, -lać versare, dolicz-ać, -yć aggiùngere, dolina / vaile /. dołkowaty pieno di fossette, dolny inferiore, basso, dołożyć v. dokładać, dom m casa f; ~ podrzutków brefotròfio m ; ~ poprawy casa / di correzione.

doma-caé się trovare q. o. palpando, tastando ; -calny palpàbile.

domagać się czego desiderare, domandare, esigere, domator m chi sta sempre in casa; -ka / donna casalinga/, domawiać, domówić finire di parlare.

domek m casetta, casettina, ca-sùccia /.

domiar m colmo m. domiarkować się czego indovinarsi, accorgersi, avvedersi, domieszkać abitare, dimorare fino a un certo tempo, dominikan m domenicano m. domniemanie n supposizione /, congettura, presunzione /, domo-stwo n allòggio m\ -wnik m coinquilino m\ -wy di casa, domestico.

domy-sł m congettura /, ipòtesi /,    -ślać się presùmere,

supporre ; -ślność / acume m ; -Ślny congetturale, presuntivo, donaszać v. donosić, don i-ca / vaso m ; -czka / vaso Vi da fiori.

doniesienie n annùnzio m, de-nùnzia /.

com

dopóki finché; sino,

rido-

donfo-słość f importanza/, portata /; -sły di grande portata, importante.

dono-sić, donieść annunziare, denunziare, portare fino a .. . ; -siciel m indicatore mr denun-ziatore m, delatore m. donoś-ność / portata/; -ny, -nie esteso, forte.

do-padać, paść cadére, rovinare fino a, acchiappare, cògliere, dopal-aé, -ié bruciare, finire d’àrdere, spegnersi, dopatrywać, -trzyć vedere;

-trzjć się scòrgere, accorgersi, dopędz-ać, -ić raggiùngere, dopeł-niać,- nić riempire, empire, completare, compire; -niacz m piemento m. dopięcie n riuscita /. do-piekać, -piec arrostire, cuòcere.

dopiero or ora, poco fa, testé;

COŻ ~ tanto meuo, tanto più. dopijać, dopić finire di bere, vuotare il bicchiere, dopilnować czego tenerl’ócchio, aver l’occhio a q. c.; badare, attèndere.

do-pinać, -piąć czego raggiùngere, conseguire, dopi-sek m aggiunta/, poscritto m; -sywać -sać finire di scrivere, riuscire felicemente qualche cosa.

dopla-caé, -eie pagare in più, pagare dopo ; -ta / pagamento m addizionale.

doply-W m affluenza /; -wać, -nąć giùngere, arrivare a un luogo a nuoto o navigando.

dopokąd

fino.

dopo-magać, -módz aiutare, giovare ; -inagacz m soccoritore m, aiutatore m.

dopo minać, -mnieć się czego rammentare, richiedere, mandare con insistenza, pretèndere.

dopóty finché, fin tanto che, tanto, dopowiadać finire di raccontare, dopr-aszać się, -osić się czego pregare caldamente, chièdere instantemente.

doprawdy veramente, davvero, doprowadz-ać, -ić condurre, menare fino a... dopu-szczaé amméttere, perméttere; -ścić się czego commettere ; -szczenię n ammissione/, commettitura /.

dopy-tywać, -tać się domandare, chiedere minutamente, dorabiać finire, terminare, dorobić się czego acquistare, guadagnarsi.

dorachować aggiungere, finir di contare.

dorad-a / consiglio m; -ca consigliere m; -czyni / consiglia-trice /; -czy deliberativo, consultivo.

doradzać consigliare,dar consigli, dorastać, dorosnąć créscere, doraźny presto fatto, dorędzm: na ~ a mano, dorob-ek m guadagno m ; -kowy acquistato, guadagnato, doroczny annuale, annuàrio, doro-dność/alta statura/; -dny imponente, ben fatto, avvenente; -sly adulto; -stek m giovane vi cresciuto, adulto, dorów nywać, -nać agguagliare, uguagliare.

doro/.-ka / vettura /, legno m\ -karz m cocchiere m. vetturino m.

dorozumiewać, domyślać się congetturare, sospettare, dory-wczo di quando in quando, in fretta, alla sfuggita; -wczy fatto in fretta, alla sfuggita, dorzeczny intelligente, ragionevole ; convenevole, dosa-dność / vigore m, forza, energia/; -dny vigoroso, forte; •dzać, -dzić piantare; aggiùngere, dare di più.

dosalać, dosolić salare abbastanza, mettere più sale, dości-gać, -gnąć raggiùngere;

-gły raggiungibile, penetràbile, dosiadać, dosiąść salire, saltare, dosiadywać sedere fino a..., far lunga seduta, dosieczna / cosecante /. dosięgać, -gnąć raggiùngere, toccare.

dosko-nalić perfezionare; -nały perfetto; -nałość/perfezione/, doskierać molestare, tormentare, dosłowny letterale, dosi-agiwaé finire di servire ; -użyć fare il suo tempo, servire fino a... ; -użyć się czego guadagnare col servire, dosłyszeć udire, sentire, intèndere bene.

dośrodkowy centripeto, dostały maturo, dostarczać fornire, procurare, somministrare.

dosta-teczny sufficiente ; -tek m abbondanza/; -tki pi. ricchezze /, pi. ; -tnl, -tnlo in abbondanza; -wa / fornitura /, dosta-wać, -ć ricévere, ottenere, dosta-wea m fornitore m ; -wiać, -wić fornire, riméttere qc. a qu. dostęp m accesso m, entrata /; -ny accessibile; -ność/facilità d’accesso; -ować accedere, dostąpić accèdere; — czego raggiùngere, accostarsi, dostoj-eństwo n dignità/; -nik m dignitàrio m; -noéc/dignità /; -ny dignitóso, illustre, preclaro, insigne. , dostrze-gać, -dz scòrgere, vedere, percepire; -gacz m osservatore m; -galny percettibile ; -ganie n percezione /, osservazione/, dostyczna / cotangente /. doświad-czać provare, sperimentare; -czalny sperimentale; -czanie n prova/, il provare m ; -czenie n esperimento «t,

sàggio m, esperienza/; «czony esperto, provato, sperimentato, dosyć, dość abbastanza, basta, a sufficienza.

dosyt m sufficienza /. do syta a sufficienza, do-sypiać, -spać dormire fino a... doszły maturo, dotacya / dotazione, dote /. dotąd fin qui, finora, dotargować się acquistare, dotkli-wy sensibile; suscettibile;

-WOŚĆ / sensibilità /. dotknięcie n il toccare, contatto m. %

dotrwać perseverare fino allafine. dotrzy mywać, -mać sostenére, tenor formo, mantenere (la parola); ~ placu asserire, dotychczas finora, dotyczeć się concérnere, riguardare.

doty-kać, dotknąć tastare, toccare; -kalny toccàbile, palpabile; -kalność f palpabilità /; -kanie « tatto m. dowa-żaĆ,-żyć pesare giusto, dare il peso giusto.

dowcip m spirito mf ingegno m\ -kowaé far dello spirito; -niś ni freddurista m, bell’umore m\ -ny spiritoso, arguto, dowiadywać się informarsi, dowiedzieć się sapere, dowierzać fidarsi, dowlec trarre, strascicare, dowód m prova /, argomento m, dowódca m capo, condottiero, comandante m.

dowo-dny buono, vàlido, conclusivo ; -dność bontà /, Validità/; -dzenie dimostrazione /, argomentazione f. dowodzić, dowieść condurre fino a... ; ~ czego dimostrare, provare.

dowództwo n .comando m. dowol-noŚĆ / arbitrio m, piacimento m, véglia /;■ -ny arbitràrio, spontàneo.

sorvegliare,

-nać conóscere; vare.

draż-liwy eccitàbile, scabroso, permaloso; liwość / ecoitabl» lità y, .irrascibìlità /; -nić Irritare, stimolare, stuzzicare, dręczy-ć tormentare, martoriare, straziare ; -ciel m tormentatore m.

drelich m traliccio m; -owy di traliccio.

drepcić, dreptać zampettare, dreszcz m brivido m, raccapriccio m.

dręt-wa / torpedine /; -wleć intirizzire, intormentirsi; -wik m anguilla / elettrica; -WĆŚĆ / drętwienie n intirizzimento to, intormentimento tn. drew-ienko n legnetto m; -ntnia legnàia/; -nianydi legno, legnoso, ligneo; -nieć divenir legno ; -niak m tarlo tn.

dowóz «n importazione /. dowożeni© n il trasporto a vettura, dowozić portare, doza / dose /. doża m doge m. dozgonny vitalizio, dozierać, dojrzeć

scòrgere, doz-nawać, soffrire, pro dozór m sorveglianza /. dozor-ca to custode m, guardiano tn; -czyni / infermiera /; -ca chorych infermiere to; -ować sorvegliare.

doz-walaé perméttere, consentire, accordare; -wolić concèdère, acconsentire; -woleni© n. consenso m, approvazione /. dożyć vivere fino a... dożywo-cie n vitalizio to; -tni vitalizio; -tnik m colui che gode di un vitalizio, drab m sbirro m, mascalzone m, malandrino m.

drabina / scala / a piuoli, scala portàtile.

drąg m pèrtica /, stanga /; -al m spilungone to, gallione m. drago-n m dragone m; -nia / truppa / di dragoni, dramat m dramma m ; -tyczny drammatico; -tyk m autore to drammatico.

drap-ać graffiare, grattare; -nąć dàrsela a gambe, bàttersela ; ~ się • dokąd arrampicarsi ; -aczka / grattabùgia /. drapichróst to vagabondo to, malandrino to.

dra-picstwo n rapacità /; -pież / rapina /. preda./; -pieznik m rapitore to; -pieżnosć / rapacità /; -pieżny rapace ; -pie-żyć rubare, rapire, dra-snąć scalfire; -śnięci© n scalfittura /.

dratwa / spago m impeciato, drą-żek m stanghetta /, sbarra / fissa.

Drezno n Dresda /. drg-ać, drgnąć tremare, scuòtere, palpitare; -awka / trèmito tn, movimento m convulsivo, drób to volàtili m,pl. ; pollame to. drobiazg m bagattella /, minùzia /; -owość /piccineria /, grettezza/; -owy minuto, piccolissimo.

drob-ié sminuzzare, spezzare; -iny vi, molecola /; -ninchny minuscolo; tnostką minuzia/, bagattella/; -nypiccolo, mi scolo.

droga/strada f, via/, cammino to; ~ rozstajna bivio m. drog-i, -O caro.

drogocen-ny prezioso ; -ność /;

preziosità /. drogość / carestia /. drogoskaz to indicatore m. drop to ottarda /; -iały chiazzato ; -iaty koń m cavallo m drozd to tordo to. [rovano. drożdże pi. lièvito (di birra) m\

dro-żeć rincarare; -żyć się domandar gran prezzo, voler vender caro ; -żyzna / carestia /.

-ciar-

minchionare ; vane speranze.

'è

drożyna / viottola /, vietta /,

•tradetta /.

dmchna / ancella / della «posa, paraninfa /.

dru-ciany di filo di ferro ; nia / ferriera /; -ciarzm sprangalo m

drugi secondo, po drugie in secondo luogo, druh m. collega, amico m. druk m stampa /; -arnia/tipografìa /, stamperìa ; -arski di stampatore, di stampa; -arstwo n tipografia /, arte / della stampa ; -arz m tipògrafo m. drukować stampare, drumla / scacciapensieri to, inv. drut to filo to (metallico) ; -ować legare, strìngere col filo, druż-ba m paraninfo m ; -bowaé fare da paraninfo; -ka / ancella / della sposa, druzgotać sfracellare, fracassare, conquassare.

drużyna/seguito ni, compagnia/, drwa pi. legna /• pi. ; -1 m taglialegna m\ -lnia/legnaia/, drwić beffeggiare, farsi beffe, corbellare, minchionare, burlare, uccellare, drwinkarz to beffardo m, beffeg-giatore, minchionatore ni. diwnkowaé farsi beffe di qualcuno.

drwiny pi. motteggiamento m. dryakiew / triaca /, scabbiosa (erba) /.

drygać dimenarsi, sgambettare, dry n dulka / baróceio m, carretta /.

drzączka / trèmito to, tremore to, brivido to. drzazga schéggia /. drzeć'(drej) strappare, stracciare, lacerare.

drżeć (drżą) tremare. [chiare, drzemać sonnecchiare, dormic-drzemka / sonno to leggiero drżenie « tremore to, trepidazione /, trèmito m.

drzewce asta /. drzewieé divenire di legno, drzewo n àlbero to. drzewo-ryt m incisione / in legno ; -ry tnictwo m silografia /; -rytnik m intagliatore m. drzwipZ. porta/; -czkido pieca pi. sportellino m. drzymać v. drzemać, dubelt-ówka / fucile m a due canne, archibugio to a due colpi; -OWy doppio.

dublować raddoppiare, duplicare, duby pi. sciocchezza /, ciance /, pi. fandónie /, pi. duch to spirito m, ànimo to, àlito to; -em t spicciatevi ! sbrigatevi! presto !

ducho-wieństwo » clero m ; -wny to prete to, sacerdote to; -wy to spirituale,intellettuale; -WOSÓ / spiritualità /.

dud-a / cornamusa /, piva /; bàbbèo to; -ać suonare la cornamusa; -ek m upupa /, bubbola/; -116 sonare malamente uno strumento a fiato, dudarz m sonatore in di cornamusa, di piva, dnfać v. ufać dukać gracidare, duma / alterigia /, orgóglio m. dumać meditare, dumka / poema to elegiaco, dumny altero, superbo, arrogante, orgoglioso, borioso.

Duńczyk to Danese pi e/. Dunaj to Danubio tn. dar to tifo m.

dnr-eń m matto, cretino, bàbbèo, baggiano to ; -nieć divenire sciocco ; -nowaty stolto, sciocco, scimunito, scémpio; -no-WatoŚĆ / cretinismo m ; -ny sciocco.

durzyć sedurr ~ się pascersi dusi-é strozzare, soffocare, strangolare; -ciel to strozzatore to. dusza / anima /.

(pi. paia) m.

diàlogo m ; -iczny

dagz-kfem in una tirata; -ność / afit /, asma /; -ny dell’ àni* ma; soffocante, afoso, dużo molto, assai, duży grande, forte, dwa, dwaj dwie due; -dzieścia venti; -kroć due volte; -naście dodici, dwieście duecento, dwo-ié raddoppiare, duplicare; -ist-y dóppio ; -jaki di due spècie; -jakość / dualità /: dwójbarwisty bicolore, dwoje due inv.; Còppia /, pàio f altrettanto, dwój-ka/ due; w-nasóba doppio, dwór «‘corte /, cortile m. dworze: na ~ fuori, dwo-raotwo n cortigianeria /; i costumi della corte ; ,-rak m cortigiano m; -rek m casetta /; -rnie alla maniera di corte; -fność / cortigianeria /; -ro-Wać vivere in corte ; ~ z kogo beffarsi, farsi beffe, burlarsi; -rski cortigianesco; signorile; -rska da cortigiano, alla cortigiana; -rskość / maniera, uso di parlare, di procèdere d’un uomo di corte ; -rzanin m cortigiano w, servitore m. dworzec m stazione /; casa / di campagna.

dwu-barwny bicolore ; -boczny bilaterale;" -calówka f lungo due dita ; -dzielny in due parti, bipartito; -dziestka/ventina; -dziesty ventèlimo; -głoska/ dittongo m ; -głośny a due voci; -głowy bicipite; -kołowy a due ruote ; -konny a due cavalli; -letni di due anni, dwu-kropek m due punti m, pl.\ -krotny ripetuto due volte ; -kształtny biforme; -licowy che ha due fàccie, due visi, falso; -listny con due fòglie; -łuk m arco m a sesto acuto, dwu-masztowy nave / a due alberi; -miarowy di due.metri

(verso); -miesięczny bimestrale ; -nastka / dodici ; -nastoletni

dodicenne; -nasty dodicèsimo, duodècimo; -nożny bipede; -piętrowy di due piani ; -płciowy bisessuale, ermafrodito; -ramienny con due bràccia; -razowy ripetuto due volte; -ręczny bimano; -roczny di due anni ; -rożny bicorne ; -rzędny a due file; -setny dugen-tasimo; -sieczny a due tagli; -tygodniowy di due settimane; -żeństwo n bigamia /; -zgłoskowy bisillabo ; -znaczność / ambiguità /.

dya-beł m diavolo m ; -bełski "diabolico ; -belstwo n diavoleria /.

dyagnoza / diàgnosi /, inv. (lyakon m diacono m; -isa / diaconessa f. dyalog m diàlogico. dyamcnt m diamante m; -owy adamantino. dyaryusz m diàrio m. dybać stare in agguato, andare "quatto quatto.

dycha-é ansare, alitare; -wica / affanno m, ambàscia /; -wi-czny asmatico, aneloso. dyclltowny serrato, stretto, spesso, fitto* folto, dydaktyczny didattico, dyecezya / diòcesi /, inv. dye ta / dieta /; -ty pi. diària/;

-taryusz m diurnista m. dyferencya / differenza /. dyfterya / difterite /. dyg m riverenza /, inchino m. dygni-tarstwo n dignità /; -tarz m dignitario.

dygotać tremolare, tremare, dimenarsi.

dykcyonarz m dizionàrio w, vocabolàrio m.

dyk-tando v -fat m dettatura/;

-tatorski dittatorio, dyktować dettare.

29

P.-I.

-nar-

nowan

disposi

/ stramonio m.

dyl w a«se /, pan eona m. dylacya / proroga /. dylować intavolare, pavimentare.

dym m fumo m.

dymić fumare; ~ się far fumo, dymienica / tincone m. dymi-sya / dimissioni /, pl.\ -Syonować dare le dimissioni, dym-ntk m stanza / per fumare, fumaiuolo m ; -ny fumoso, pieno di fumo.

dymówka / balestrùccio domestico m.

dyndać ciondolare, dondolare, penzolare, dynia / zucca /. dyplom m diploma m ; -acya / diplomazia /; -ala m diplomatico wt; -atyczny diplomatico.

dyrdać zampettare, dyrek-cya/direziono/; -torka / direttrice /. dyrygować dirigere, dyscyplina / disciplina /;

ny disciplinare, dysertacya / tesi / di làurea, dysharmonia / dissonanza /. dyskretny discreto, prudente, càuto.

dys-kntowaé abboccarsi, discórrere; -kurs m discorso m. dyspo-nowaé disporre, apparecchiare, preparare ;    ----*

disponibile; -zycya / zione /, ordinanza /. dyszeć ansare;/#. gémere, dyszel m timone rn. dyszkant m soprano m. dywan m tappeto m. dywizya / divisione /. dzban m brocca /, boccale m, órcio m.

dzbanuszek m orcioletto tn, orcio limo fa.

dżdżownica / lombrico m. dżdżysty piovoso, piovigginoso, dziać się accadere, succèdere, avvenire, seguire.

dziad m nonno m, àvolo k; vecchio mendicante m ; -ek m nonno w; stiaccianoci m, tur; -owina m vecchiuccio m; owi-Zlia / avito patrimonio rn; -owski di nonno ; -unio vi nonnino m ; -yga m vecchio accattone m.

dział m parte /, divisione /; ~ wodny spartiacque tn; -aé agire, fare, operare ; -acz m fattore m, autore m; -alny attivo ; -alność / attività /. działanie n azione /, operazione /.

działo n cannone rn dziars-kì bravo, prode, vispo, brioso, desto ; -kość / vivacità, lestezza, disinvoltura /, brio m.

dziąsło n gengiva /. dziatki pi. fanciullini, bambinelli m, pi.

dzicz / contrada / selvaggia; -eé insalvatichire, divenir selvatico, selvàggio ; -ek m àlbero m selvatico.

dziczyzna / selvaggina /. dzida / lància /, asta /. , dzie-ciątko n fanciullino m, pargoletto m ; -cię n bambino mf fanciullo m ; -cięcy bambinesco, infantile, puerile, dzięcielina / timo w. dzie-CÌlinieé infancinllire rimbambire; -cinność / puerilità /, bambinàggine /; -einny bambinesco ; -ciństwo » puerizia /, infànzia /; -ciobójea m infanticida m; -ciobójstwo n infanticidio m. dzięcioł m picchio m. dziecko n fanciullo m, bambino m.

dziedzi-C m erede »n, proprietario m ; -ctwo n eredità /; -czka / erede /; -czność / ereditarietà/; -czny ereditario; -Czyć ereditare, dziędzierzawa

no-

nona-

nove volte nove specie ;

dzie-dzina / territorio m, campo m; -dziniec m cortile m, corte /

dzìeg-ciarnia / luogo dove si fa il catrame; -ciarz ro colui che fa il catrame; -ciowy di catrame -ieć catrame ro. dzięgiel m angelica/, dzieje pi. storia /, fatti, atti, fasti ro, pi.

dziejo-pis ro storiografo ro, storico w? ; -pisarski di storico ; -pisarstwo n k) scrivere la storia; -wy stòrico, dzfęk] pi! riu grazi amento m, grazia /, ricompensa /. dziekan ro decano m ; -at ro decanato m.

dzięk-czynienie n ringraziamento w; -czynny ringrazia-torio ; -owaò ringraziare, render gràzie.

dziel-enie n il dividere, lo spartire; -ié dividere, spartire; dzielić się dividersi ; -na (liczba) / dividendo m; -nica / quartiere m (della città); -nife m divisore ro; -ny valoroso, fermo, forte, valente; -ność / valore m, valentia /, forza, virtù /.

dziełko n Opuscolo m ; operetta/, dzieło n opera /; fatto m, azione /.

dzień m giorno ro, dì ro, inv.\ ~ powszedni giorno m di lavoro; — sądny il dì del giudizio ; ~ świąteczny festa /, giorno m di festa, dziennik m giornale»», diàrio ro; - arsk i giornalistico ; -arstwo « giornalismo ro ; -arz ro giornalista ro.

dzienny diurno, quotidiano, dziergać fare nodi, annodare, dzierlatka / lódola / capelluta. dzier-żnfe ro mànico m del correggiato; -zawa / tenuta /, possessione /, dominio ro; -ża-wca ro fittaiuolo m, appaltatore

ro ; -żawczynl f fittainola /: -żawczy possessivo ; -żawio prèndere in affitto, in appalto, dzierzba / strozzatore, laniato-re ro.

dzierżyć tenere, possedere, dziesją tak ro pezzo w da dieci centesimi, die» ino m; -tka f dieci, -tkować decimare; pO -te in decimo luogo; -ty decina, dziesię-ć dieci ; -cina / dècima/; -Ciobok ro decagono w» ; -cio-krotnie decuplo: -ciokrotny dieci volte ; -ciolecie n decènnio m ; -cioletni decenne ; -tny decimale.

dziew-czątko » ragazzina /, ra-gazzetta/; -czę » ragazza/, fan iulla/; -częćy da ragazza, dziewią-tka / nove ; -ty nono;

po -te in nono luogo, dzie-wica / vergine /; -wiczy verginale ; -wiczność / verginità /; -wiczy las foresta / vergine.

dziewięć nove; -dziesiąt vanta; -dziesięcioletni gen àrio ro. dziewięcio-krotny ripetuto ; -raki di -ro nove (pezzi), dziewięć-kroć nove volte; -set novecento, dziewiętnaście diciannove, dziew-ka / serva /, fantesca ft ragazza /; -karz m colui che corre dietro le ragazze; -osłąb m pronubo ; -oslębić andare a chièdere in móglie, dzieża / màdia /. dzik ro cinghiale ro; -i selvàggio, selvatico ; -OŚĆ / selvatichezza/, feròcia /.

dziób ro becco ro, rostro m\ -aé beccare, pizzicare, bezzicare; aty butterato ; -ek ro becco piccolo ro. dziryt m dardo »t. dziś* dzisiaj oggi, oggidì, dzisiejszy d’oggi, odierno.

-wy bu-

dziuplo n il cavo d’tm albero, dziura / buco tra, forame tn; -wić forare, bucare; -wieé divenir bucato, bucherellato; cato, bucherellato, dzinr-ka/bucherello m, buchino, bugigattolo tn; -kowatość / porosità /; -kowaty poroso, dziw tn maraviglia / ; -acki stravagante, bizzarro, strano, fantastico; -actwo n stravaganza/, stranezza/; -aczeé divenir stravagante, fantastico; -aczka / donna fantastica, stravagante/; -ak tn originale tn, uomo fantàstico bizzarro.

dzi-wić meravigliate ; -wny strano, maraviglioso, sorprendente, straordinàrio.

dziwo », -ląg m prodigio tn, mostro tn, portento tn ; -twór tra

mostro m; -twórca m taumaturgo tra ; -wisko n maraviglia/, prodigio tn. dżama / peste /. dzwię-czeć sonare, risonare ; -czność / sonorità /; -czny sonoro.

dzwi-gaò, dźwignąć alzare, levare, sollevare; -gać się sollevarsi, alzarsi; -gma / leva /. dzwon m campana/; -ek tocampanello m.

dzwo-niarz, -nnik tn campanaro m; -nić sonare le campane; -nnica / campanile tra; -nko-waty campaniforme, dzwono n quarto m d’una ruota, dzwono, dzwonko n ryby un pezzo di pesce, dzyndzyk cióndolo tn.

E.

esemplare ;

e tra.

echo n eoo / (plur. gli echi), ednkacya / educazione /. edukacyjny educativo, edjrkt tra editto tra, bando tra. Egipcyanin tn egiziano tra. Egipt tra Egitto w. egzaltować esaltare, esagerare, egzamin tn esame w; ~ dojrzałości esame tra di licenza ; -acyj-ny d’esame ; -owaé esaminare, egze-kncya / esecuzione/; -ku-cyjny esecutivo, egzemp-laryczny -larz tra esemplar egzorcysta tn esorcista tra. egzotyczny esotico, egzy-stencya / esistenza /; -sto-wać esistere, ekliptyka / eclittica /. ekonom tn ecònomo tn; -iczny economico.

ekskomu-nika / scomunica /; -nikować scomunicare.

eksknrsya / escursione /. ekspe-dycya / spedizione /; -dyowaé spedire, inviare ; -dy-tor tn spedizioniere tra. ekspensa spesa/, dispèndio tra. eksperyment tra esperimento tra. eksplikacya / spiegazione /, esplicazione /, dichiarazione /; -kowaé esplicare, illustrare, eksploat-acya / esitazione /, sfruttamento tra; -owaé espletare, sfruttare.

eksport tn esportazione /; -acya J esportazione/; -owaé esportare, ekstrakt m estratto tra. ekwipaż m equipaggio tn. elastycz-ność / elasticità/; -ny elastico.

ele-ganęik tra zerbinotto, bellimbusto tn; -gancki elegante; -gancya / eleganza /, pompa, magnificenza /; -gantka / donna / elegante.

ejejgla/alegfa/; -gijny elegiaco.

elettivo ;^-torsk i elettorale,^ di

ensionatom.

em

-gra-

gran-

enema lavativo m. energia energia /.

elettore; -torstwo n elettorat m. elektry-czność / elettricità /; -czny elettrico; -zować elettrizzare.

element m elemento m ; -arny elementare ; -arz abbecedario m, abe m, inv.    [tico.

elip-sa / ellissi /; -tyczny ellit-Elzbieta / Elisa /. emalia /«smalto m. eman-cypacya/emancipazione/; -cypantka*/emancipata/; -cy-pować emancipare, eryt m emèrito tn,p emerytura / pensione /. emi-gracya/ emigrazione/; cyjny d’emigrazione; -, tka / emigrata /. emi-sarynsz m emissàrio m;

-sya / emissione /. empiryczny empirico, encyklika / enciclica /. encyklope-dya / enciclopedia/; -dyczny enciclopedico.

/ clistere m, servizlale,

energiczny energico, entnzy-asta m entusiasta n;

-astyczny entusiastico, epiezny epico, epidemiczny epidemico, epileptyk m epilettico m. epistoła / epistola /, lettera /. epizod wt episòdio m. epopeja/, epos mpoema m epico, erekey a/erezione/, fondazione/, eskadra / squadra /. eskorta / scorta/, estetyczny estetico, etnograf etnografo m. etykieta./ etichetta /. etymolog ia / etimologia /j -iczny etimologico.

Eugeniusz m Eugenio m, Euro-pa / Europa /; -pejczyk m europèo m ; -pejski europèo, ewan-gelia/vangèlo m; -gelicki evangelico; -gplik m protestante m ; -geliczka / donna / protestante.

ewentn-alność / eventualità f\ -alny eventuale, ewidencya / evidenza /. ewikcya / garanzia /, sicurtà/, mallevadoria /. ewolucya / evoluzione /.

F.

fabry-ka / fàbbrica f; -kacya/ fabbricazione /; -kować fabbricare, fare, fabula / fàvola /. face cya/facèzia/, motto w», detto arguto e piacevole; -cyonat m faceto wt, burlone m, buffone ni.

facyata / facciata /, parte / anteriore.

facyen-da / càmoio m, baratto m; -d&waé barattare, cambiare una oosa con un’altra, fajans *n maiolica /.

faj-czarnia/ fumatolo m, stanza / per fumatori; -ka / pipa /. fajerka / braciere wi. fakt m fatto m; -or ro fattore m, agente m, sensale m ; -orka /mezzana, ruffiana/; -orowaé fare il sensale, faktyczny effettivo, fakultet m facoltà /. fala/ onda /, flutto, cavallona m. falcować piegare, falisty ondeggiante, ondato, ondoso.

fal-d m piega/, crespa/; -dować increspare ; -dzigty pieno di pieghe.

falszm falsità/, falsom ; -erstwo n falsificazione /; -erz ni falsario tn, falsificatore m, contraffattore tn; -ować falsare; falsificale, adulterare; -ywy falso ; -y wość / falsità /. fami-lia f famiglia /, stirpe, schiatta /; -liant m uomo di buona famiglia; -liarny familiare; -lijny di famiglia, fana-tyczny fanatico; -tyzm m fanatismo m; -tyzować fanatizzare.

fanfaron tn spaccone tn, millantatore m; -ować vantarsi, millantarsi, vanagloriarsi, fanta-sta tn fantasticone m; -styczność/ fantasticheria/; -styczny

fan-

fantastico; -zya / tasia /, capriccio, ghiribizzo tn; -zyować fantaśticare. fan tować pignorare. fara / parròcchia /. farny parrocchiale, far-ba/colore tn, tinta/; -biarz rti tintore tn ; -biarnia / tintorìa /; -bierstwo n l’arte/ del tintore; -bisty colorato ; -bnik tn materia /, sostanza / colorante; -bowaé tingere; -bo-wany tinto, colorito, farmaceuta m studente tn in farmacia.

fartuch m grembiale /. fary-zejski farisaico ; -zeusz ro fasa / botte /.    [farisèo tn.

fasada / facciata /. faska / barile ro. fasola / fagiuolo m. fason m forma /, fòggia /. fastry-ga / imbastitura /, cucitura abbozzata / ; -gować imbastire

fatałaszki pi. frasche f,pl.; bagattelle f, pi.; bazzecole /, fata-lista tn fatalista m\ -lność fatalità /, strano accidente

tn; -Jny fatale, spiacévole, funesto.

faty-ga / fatica / ; -gowaó incomodare, faticare, stancare, fawo-ryt m favorito m; -ryty pi. barbetta / delle guance; -ryzować favorire, favoreg-fe! pun! vergogna!    [giare,

febr-a / febbre /; -owy febbrile, fech-tmistrz m maestro tn di scherma; -tować się tirare di scherma, combàttere, feldmarszałek m maresciallo m di campo.

felieton m appendice /. feralny ferale, ìunesto. fery-amy feriale ; -e pi. vacanze /, pi; ferie /, pi festyn m festa /, festino tn. fiakier tn vetturino m figa / fico m.

fig-iel ro célia /, scherzo tn, beffa /, burla/; -larny buffo, faceto, giocoso ; -larnosć lepidezza /; -larz an burlone tn, celiatore, buffonem--lowaćceliare, scherzare, ruzzare.

figo-waty a guisa di fico; -wy del fico.

figu-ra / figura/, forma, immàgine /; -ralny figurato, simbòlico; -rant m comparsa m ; -rowaé figurare, fik-cya / finzione /; -cyjny inventato .

filantrop tn filàntropo tn; -ijny filantropico.

filar tn pilastro tn; fig. colonna /, sostegno, appoggio tn. filia / succursale /, filiale /. filigran m filigrana /.

Fiiip m Filippo tn. filiżanka / tazza /, chicchera /. filolog m filòlogo m ; -ia / filologia /; -iczny filologico, filozof m filòsofo m\ -ia filosofia /, -iczny filosofico; -ować filosofare.

filut tn furbacchione m, mariuolo •n, briccone tri ; -erny furbo,

[loso.

fisto-

vare, alleviare. m in folio m.

scaltro; -erya / bricconata /, monelleria, birbonata/; -ka/, birbona, briccona, bricconella /. fimfa / smòrfia/, capriccio m;

affronto, smacco «i. final m finale m. finan-se pi. finanze/, pi.-, -siata m finanziere m; -sowy finanziàrio.

Finlandczyk m Filandese m. Finlandyft / Finlàndia /. fioki pi. fiocco m, nappa /. fio-lek m violetta /; -let to violetto, paonazzo tu; -letowy violàceo, pavonazzo. firanka / cortina /, tenda /. fircyk m damerino m, frasca fi aschetta /; -owaty fàtuo, firm-a / ditta /. fiskalny fiscale. fistu4a fistola /; -lowaty fiszbin m stecca / di balena, fizyczny fisico.

fizyognomm-ista nt fisonomista m ; -iczny fisonomieo. fizyolog m fisiòlogo m ; -ia f tisiologia/; -iczny fisiologico, flacha / fiascone m. flaezarz m trippaiolo m. flader m vena/, ondeggiamento m di colore

flądra / pesce pàssera /; domia / sporca.

fladrować marezzare, flaga / bandiera /; rovèscio m d’acqua.

flak m budello 7n, intestino m flaki pJ. budella/, pi.; trippa/, flankier m tiratore ni ; -ować scaramucciare.

fla-sza, -szLa / bottiglia /, fiasco uè m ; -szeczka / boccetta /, fiaschette m.

flegma / flemma /; -tyczny flemmatico, moderato, posato, fle-t *i flauto m; -cista m flautista m.

flis m condoliere, barcaiuolo; -ować dirigere una góndola, una barca, remare.

floresy pi. ghirigoro m floret m fioretto tn. flota / flotta /, squadra, armata navale /.

flotylla / flottiglia /. fluksya / flussione /, catarro m. fochy pi. smòrfia /; cattivo umore m.

folg-a/ foglia /; lenimento m, mitigazione/, sollievo, conforto, ristoro m\ -owaé alleggerire, egra

foliał folować gualcare, folusz m gualchiera /. folusznik m gualchieraio m. fol-warczny m appartenente a unpodeie; -wark masseria/, casa / del fattore o di una possessione.

fonograf m fonografo tn. fontanna / fontana /. fontaż m cappio m, nodo fatto di nastro.

foraI via, fuori, vattene! for-emny regolare; -emność / regolarità/; -macya / formazione /; -mali,sta m pedante m; -malność / formalità /; -malny formale, preciso, positivo ; -mat m formato m, sesto m. for-lllierz m formatore m, gettatore; -mowaé formare, foggiare; -muła/ fórmola/; -mularz m formulàrio m. fornai m staffiere m. fornie-ra / tarsia/, impiallacciatura /; -rować impiallacciare, intarsiare.

forpoczta / avamposto m. fòr-sa / sforzo m ; -sować ado-prare, affaticare; -sować się fare tutti i suoi sforzi, affaticarsi, forte-ca / fortezza /, rocca /;

-czka / forte m. fortel ni astuzia /, strattagemma m, artifizio m, ripiego m. fortepian m pianoforte m. fortyan m portinaio m. Fortunat m Fortunato m.

accorare,

uno;

fortyfi-kacya / fortificazione /;

-kować fortificare, foryś tn battistrada tn, attendente tn.

forytować promuòvere, favorire, proteggere, fosa / fossa /.

fosfor m fosforo m ; -an m fosfato tn.

fosforowy fosforico, fotograf m fotògrafo tn; -ia / fotografia/, riti atto tn; -iczny fotografico; -ować fotografare, ritrattare.

fracht m càrico m, porto mi. framuga .t nicchia /. Franciszek Francesco tn,Cecco tn. Franciszkanin tn⁻Francescano m. fran-cuski francese ; -cuzczyzila / francesismo tn; -cuz m francese m ; -cya / Francia /. frankować francare, frant m furbacchione tn, volpone, marinolo w; -owski furbetto, astuto, scaltro.

fras-obliwość / afflizione /; -obli wy atfannoso,tristo, mesto ; -OWaĆ affliggere, rattristare, tormentare ; -unek tn affanno tn, afflizione /, angòscia /.

fraszka/bazzecola/, bagattella/, fraies m frase /, modo m di dire, frazeologia / frasario m. frendzla / fràngia /. frekwentant m frequentatore m* front m fronte /, parte/anteriore, froter m st^ofinatore tn. frukt w frutto tn. frunąć volare in alto, fryc m novizio m; -ować minchionare un novizio.

Fryderyk m Federico m. fryga / tròttola /.

fry-marczyć trafficare, barattare, cambiare ; -mark tn baratto tn, càmbio tn, tràffico tn. fryz m frégio tn. fry-zować pettinare, acconciare i capelli, rilisciarsi; -zura / pettinatura /; -zyer tn parrucchiere tn; -zyerka / pettinatrice /.

foga / incastratura /, commettitura /.

fujara / zampogna /, zùfolo tn ; (/y.) bàbbèo m.

fuk-ać sgridare, usar villania ad -liwy brontolone, funda-cya/fondazione/; -ment m fondamento tn; - mentalny fondamentale; -torka / fondatrice /.

fundować fondare, erigere, in-stituire, fabbricare, fundusz tn fondo m, capitale tn. funk-cya / funzione /; -cyona-ryusz tn funzionario tn; -cyo-nowaé fùngere, funzionare, funt tn libbra /. fura / oarrata f, carrettata /. furaż tn foràggio tn. furażerka / berrettino m. furkać frullare.

fur-man tn barocciàio m, cocchiere, vetturino tn; -manić fare il mestiere del carrettiere, del vetturino ; -mànka / carretta /, carro tn, vettura /; -mafejtwo n mestiere m di cocchiere.

fusy pi. fondaccio tn, feccia /. futerał hi fòdero tn, astuccio tn, custodia /.

futro n pelle /, pelliccia /, futrowaé foderare di pelle, fuzya / fucile tn da càccia.*

G.

gąb-czak v. pnmeks; -czasty spugnoso; -czastość / spugnosità /.

gabinet m gabinetto m, studio m ;

-OWy di gabinetto, gąb-ka / spugna boccuccia/; -kowaty v. gąbczasty; -ko-watość v. gąbczastość. gacek v. nietoperz, gach tn drudo tu, cicisbèo tn. gacie, gatki pi. mutande /, pl. gad tn rèttile tn. gada-ć parlare, favellare; -ez tn parlatore m, chiacchierone tn; -nina f chiacchierata/, diceria /; -tliwy chiacchierone, loqua-. ce; -tliwość / chiàcchiera /, loquacità /. gadka / discorso m. gadn, gadn ciarlando di diverse cose ; -lski loquace ; -la tn chiacchierone tn, ciarlone m, cicalone tn; -lstwo n chiacchierata /, ciarlata /, cicalata /. gadzina / rèttile tn, serpente velenoso tn.

gagatek tn fedele amico tn; fig.

bello imbusto, gaić coprire di fòglie gaisty fronzuto, boscoso, gaik m boschetto tn. gaiówka / capinera /. gajowy guardaboschi tn, tnv. galant m uomo galante, zerbino m; -ernik tn chincagliere tn. galar m galera/, barca /a remi, galare-ta / gelatina / ; -towaty gelatinoso.

galas tn (noce / di) galla /, gallozza /.

gałą-ź / ramo m ; -zka / ramoscello, ramicello tn, fraschetta/. galeczka / pallottoletta /, pallottolina /.

galernik tn galeotto tn. galerva / galleria /, lòggia /. gałęzisty ramoso.

gal-gan m cèncio tn, straccione m; -ganiarz m cenci aiolo tn; -ganiarka cenciaiuola /; -gallowaty stracciato; demoralizzato ; -gański cencioso ; meschino, cattivo; -gaństwo n misèria /, cenciume m. Galicya / Galizia /. galicyjski di Galizia, galimatyasz m garbùglio tn. gałka J palla /, pallottola /; ~ muszkatołowa/ noce/moscata; ~ oczna/bulbo m dell’occhio.

galon m passamano tn ; -ować gallonare.    [tappare,

galop m galoppo tn; -ować ga-galosz m caloscia /. galowy di gala.

galwa-niczny galvanico; -nizo-wać galvanizzare, gama / scala /, -gamma tn. gamoń m scimunito m. gam-rat m drudo tn; -ratka/ druda /.

ganek m balcone tn, verone tn. gangrena / cancrena /. ganić biasimare, disapprovare, ganiciel tn biasimatore t»; -ka / biasimatrice /. gap tn balocco m, babbuasso m; -lć się na guardare a bocca aperta, baloccarsi, garb tn gobba/, gobbo m; -acieó aggobbire, ingobbire, garbar-czyk m «garzone tn del conciapelli ; -nia / cóncia /; -stwo n l’arte/ dei conciatori, gar-barz tn conciatore m ; -baty gobbo; -bić się incurvami, piegarsi ; -bnik tn concino m ; -bowaé conciare (pelli); -bus tn gobbo m.

garde-roba / guardaroba/; -robi an ka / cameriera /. gardiacz tngozzuto; strillonem, urlone tn.

gard-Io n gola/; -łowaćesporsi alla morte, córrere a rompicollo verso la morte ; -Iowy della gola.

gardzi-Ć kim sdegnare, disprezzare; -ciel to disprezza tore m ; -Cielka / disprezzatrice /. gardziel / esòfago ni. garkuehnia/béttola/, taverna/, garnąć trarre à sè, raccògliere, ~ się do kogo stringersi ad uno, unirsi con esso, garn-carnia / fabbrica / di stoviglie ; -carstwo n mestiere m d*d pentolaio; -earz to pentolaio m, -czek m vasino, vasetto to ; -ek to vaso m, péntolo m; -iec to misura / di capacità.

garni-rowaò guarnire, fregiare;

-tur m guarnitura /. garść / una manata /, un pugno pieno m.

gasi-éspégnere, estinguere ; -ciel *h spegnitore to ; -dio m spegnitoio m.

gąsię n pàpero m, paperino m. gąsie-nica / bruco m ; -nicznik to vespa /, icneumone, specie di calabrone, gąsior »n pàpero to. gasnąć spegnersi, estinguersi, gąszcz to folto m; fèccia/, fondàccio to.

gatki pi. mutande /, pi. gatnn-ek m spècie /, sorte /, maniera /; -kować -assortire; -kowy specifico, gawę-da f chiacchierata/;-dziarz m chiacchierone m, ciarlone, cicalone; -dzié chiacchierare, ciarlare, cicalare, gawiedź / plebaglia f, turba / di popolo.

gawron to mulacchia/; balordo ni, goffone to ; -ić S’ę guardare a bocca aperta, stare a bada, gazowy gasoso. gaza velo ni. gaza paga /, stipèndio m.

gaze-ciarski di gazzetta; -ciar-stwo n giornalismo to; -clarz »* giornalista m ; -ta/giornale m, gazzetta /.

gbur to contadino to, villanzone to, uomo rozzo, tànghero ni ; -owacieé inzotichire ; -owatość / rozzezza /, zoticliezza, rustichezza/; -owaty rozzo, zòtico, rustico.

gdakać schiamazzare, chiocciare, gdula / ciclamino to. gdy quando, dopo che, allorché gdyby se.

gdy-rać brontolare, rinfacciare, rampognare ; -racz m brontolone to ; -rliwość / rampognamelo m, rimbrotto to. gdyż perchè, imperocché, gdziedove, ove; -kolwiekovunque; -niegdzie qua e là, in diversi luoghi.

gęba / bocca /; -1 m linguàccia /, spaccone ; -ty linguacciuto, spaccone.

gędź-ba musica/; -biarzm musico m.

gęg, gęgot m schiamazzo to. gęgać schiamazzare, gemza / camòscio to. genera-ł to generale to; -lieya generalità /.

Genewa / Ginevra /. geniusz (-a) m gènio m; ~ (-u) ingegno m.

Genueńczyk «i Genovese m. geo-dezya / geodesia /; -graficzny geografico, geo-logia/gaologia/, -logiczny geol gico ; -metryczny geometrico,

germański germanico, tedesco, gęś / oca /.

gęś-cieć, gęstnąć divenire spesso, fitto ; condensare; -ciuchny molto spesso, denso, gęsi d’oca.

iść gęsiego andar in fila, gęsior, gąsior pàpero m. gęśl / liuto ni ; -arz m liutistam.

gęst-ość / ąpeseore m, densità/; glin-a / argilla /, terra / argil--wina / folto m.    los»; -iany d’argilla; -iasty

gest m gesto tu ; -ykulacya / argillaceo, argilloso; -ka/terra gesticolazione /; -ykulować    / argillosa,

gesticolare.    glista / ascaride tu, lombrico m.

gęsty denso, spesso.    glob tu globo m.

giąć piegare, curvare.    głód m fame /; -nieć affamare,

gib-ki pieghevole; -kość / pie- aver fame.

ghevolezza /.    głodny affamato, che ha fame,

gieł-da / borsa /; -dzista tu bor- głodzić far patire la fame.

sista tu.    głóg m biancospino tu.

giermek tu scudiere tu.    głogowiec tu farfalla bianca /.

giet-ki pieghevole, flessibile ; głogowy di biancospino.

-JkoŚĆ / pieghevolezza/, flessi- głos tu voce /; -ié annunziare, bilità /.    proclamare, cantare; -idei *n

giez (gza) m assillo m.    annunziatore m,* proclamatore

gZV pk ruzzo tn.    tu; -ieielka / annnnziatrice /,

gii tu monachino (uccello) m.    proclamatrice/; -ka/ lettera/;

giloty-na / ghigliottina /; -no-    zabrać głos prèndere la parola.

wac ghigliottinare.    gło-śilia / glottide/; -śny alto,

gimna-stycznyginnastico;-styk    sonoro, chiaro; -śno ad alta

m ginnasta m.    voce; -sowaé votare, dare il

gimna-zyalny ginnasiale ; -zya- suo voto; -sowy vocale.

Sta m studente tu ginnasiale; głowa/testa/, capo m ; co głowa -zyumn ginnasio tu, liceo tu to rozum tanti capi tante sen-ginąć perire, andare in rovina, tenże; pobić na głowę róm-scomparire.    pere, sconfiggere il nemjco ;

gips tu gesso tu; -owaćingessare. wbić sobie w głowę cacciar gipsowy di gesso.    in oupo una cosa; głową przy-

giser m fonditore m ; -nia / fon- płacić pagare il fio colla testa;

derla /.    mieć W głowie aver q. c. pel

gitara / chitarra /.    capo ; głowa cukru pan m di

głąbi./fondo, profondo, interno    zucchero ; trapia glowa. testa/

tu: 2. «ì tórsolo tu, tronco m. di morto, gład-ki liscio ; -kość / liscezza głowizna / testa / di maiale, /; -ysz tu damerino tn, donna- di cinghiale, iuolom ; -yszka/belladonna/. główka / capolino tu, testolina gładzic lisciare, pulire,    levigare    /, testina /.

glans, glanc m lustro tu, lùcido gló-wnia / tizzo m; lama /della tu; -ować lustrare; -owny lu- spada -wnie principalmente; cido, rilucente.    -wny principale,    capitale,    pre-

głaskać accarezzare.    cipuo.

głaz m pietrame m, ròccia /. głu-chnąćassordire; -cho eorda-glazura / smaltatura/.    mento; -choniemy sordomuto;

gleba / suolo, terreno tu.    -chość / sordità /; -chowaty

głę-bia,-bokoŚć / profondità    duro d’orécchio, sordastro ;

bassezza /; -boki    profond    -ćhowatość    /    sordàggine    /;

basso.    -chy sordo,

glejt m salvacondotto m.    głu-pi stùpido, stolto, scimunito ;

glin « alluminio m.    -piec m scimunito tu, bàbbèo,

n stu-

gnol-fc concinnare, pudrefare :

-isty pieno di letame, gnój *n concime tn, sterco tn,

letame m.

gno-jak m scarafaggio tu; -jów-ka / liquido tn fetido, scoli tn, pi. del concime; -jownia / concimàia /.

gnuś-llieć divenir pigro, poltrone; -nik m poltrone tn, infingardo tn; -ność / poltroneria /, indolenza /; -ny pigro, poltrone, gnyp godio

Sanare.

scioccone tn; -pleć divenire stùpido, sciocco, istupidire ; -piuteńki balordo; -powatość / sciocchezza/; -po.waty sciocco, scémpio; -pstwo pi lagnine /, stupidità /. glu-szec tn urogallo m ; -szeé as-ordire ; -szyć assordare, stordire.

gmach m edificio tn. gmatwa-é confóndere, imbrogliale, ingarbugliare; -nina / guazzabuglio tn, imbròglio tn, confusione /.

gmeraé frugare, razzolare, gnieranìna / frugamento tn. glllill m volgo tn, popolino tn, plebe /; -a/comune m\ -ność J volgarità/, trivialità/; -ny comune, triviale, volgare, plebèo; -owtadny democratico ; -owla-dztwo n governo tn democratico

gliać spingere, cacciare, inseguire.

gnat tn osso m.

gnębi-ć opprimere, prèmere, travagliare, sopraffare; -ciel m oppressore m.

gniadosz tn baio (cavallo) tn. gniady baio.

gniaz-deczko n nidino, nidiuzzo v.; -do n nido m. gnić marcire, putrefare, putri-dire.

gnida / lendine tn. gnieść (gniotę) rimenare, gramolare, strli gere.

gnie-W tn còllera /, ira /; -waé się indispettirsi, arrabbiarsi, sdegnarsi, esser in collera; wliwy indisi ettito, iracondo, collerico; -wliwość / irascibilità /; -Wny adirato, gnieździć się nidificare, fare il ondo.

glii-lec m scorbuto m ; -lizna / putrefazione /, marciume, fra-cidume tn ; -łka / pera / mez-

za.

m trincete o tn. n gegno tn, simbolo tn, motto tn, emblema m. god ność/dignità /; ny degno, meritevole.

godo-waé banchettare; -wnik in invitato tn, convitato tn; -wy di festa, di nozze, gody pi. festa / di nozze, godzić aspirare, proporsi; — na CO tènder lacci a qualche cosa; ~ się z kim riconciliare, riconciliarsi; - się na co esser atto, idòneo, degno.

godzi się è lecito, è permesso ; -ciel m riconciliatore tn; ciel-ka / riconciliatrice /. godzien degno.

godz-ina / ora /; która ~? che ora è?, ohe ore sono? -inka/ oretta /

godzinny che si fa ogni ora. godzi-wie lecitamente; -wość / Tesser lécito; -wy lecito, permesso.

goić guarire, gołąbka / colomba /. gołąb tn piccione tn, colombo tn, gol-arnia / bottega / da barbiere; -arz tn barbiere tn. gołę-bi di colombo ; -bica / colomba/; -bnik m piccionàia/, colombaia /; -blę n piccioncino tn.

golec m spiantato, uomo nudo, gole ń/stinco tn, tibia /; -nio-wy tibiale.

una persona.

nasi i nostri hanno la me-

ardente, acceso, monticello tn.

elevato,

sapore

golenie n 11 ràdere tn. goli-broda, golarz tn baibiere •n; -6 far la barba, radere la barba; -zna / misèria /, povertà /; pianura / senza àlberi.

golić się farsi la barba, goły nudo, ignudo, scoperto, povero.

goło-brody imberbe, sbarbato; -ledź / gelicidio .m; -ŚĆ / nudità /; pod gołem niebem all’aria, allo scoperto, goły jak turecki święty pòvero in canna.

golysz tn povero diavolo m. gomółka / raviggiuolo m, ca-ciola /.

gonciarz m colui che fa le assicelle.

gończy che corre, corrente ;

~ ligt tn mandato d’arresto. gOD-iò cacciare, inseguire^ dar la caccia a... ; córrere ; -ìec m espresso tu, corriere tn; -itwa / corsa /. go^fc tn assicella /. góra / monte tn ; na górze in sul monte, sopra, su ; na gòre, pod górę su, in su, alPinsù; płacić z góry pagare anticipatamente; z góry di su, di lassù; czytać Z góry leggere da principio ; mieć górę nad kim aver l’ascendenza sopra

górą

glio; z górą oltre, più di. gorą-CO n caldo tn ; -COŚĆ / calore, caldo tn; -cy caldo ; fig. ardente, fervente, focoso; -czka febbre /; fg. uomo dalla testa calda, pronto all’ira; -czkowy febbrile.

góral tn montanaro tn. gor-czyca / sènapa /; -czyczny di senapa.

I2Ì&7

górkowaty montuoso.

gorli-wiec tn zelatore tn; -woéé / fervore tn, zelo tn ; -wy fervente, zelante.

gór-mistrz tn capominiera tu; -nietwo n scavo tn delle miniere; -niczy di miiàere, da minatore ; -nie pomposo, burbanzoso ; -nik m minatore tn. górno-lotność / burbanza /; -lotny burbanzoso, p rapnso; -éé / sublimità f, superiorità/, górny superiore, alto\fig. eccelso.

górować culminare, gors tn seno tn, scollatura /; -et tn busto tn.

gorszyć corrómpere la gioventù, scandalizzare.

gor-sząey scandaloso; -szenie, zgorszenie n scàndalo tn; -gzy peggiore; -szyciel, zgorszy-ciel tn corruttore, scadalizza-torc m.

góry pi. montagna /. gorycz / amarezza /, accoramento tn; -ka / genziana /. goryl vi gorilla tn. gorzal-czany d’acquavite; -ka / acquavite /.

gorzeć àrdere, bruciare, accendersi.

gorzej pèggio.

gorzel-nia / distilleria /; -nik tn distillatore tn.

gorz-kawy amarognolo ; -ki amaro; -kość f amarezza /; -kie żal e pi. canto m elegiaco; -knieć, knąć divenire amaro; -ko smakować avere un amaro; ~ płakać piàngere amaramente.

górzy-stość/ montuosità /.; -gty montagnoso, montuoso,alpestre, gość tn òspite m. gościć ospitare.

gościec tn artrite /, gotta /, podagra /.

gOŚ-cina / soggiorno m. dimora / in casa altrui, -ciniec tn strada / maestra; -cinny ospitale; Izba gościnna camera / pei forestieri ; -ciuność / ospitalità /.

gOSpO-da / locanda/, ospizio tn, osteria/, albergo m; -dąsfonąć prèndere allòggio; -darczy ecònomo, massaio; -darka/econo-mia/; -darny economico ; -dar-ność/economia/jgpyerc om della casa;-darować, -darzyć amministrare, governare ; -dar-gtwon economia /, governo m della casa; -darz tn padrone tn, oste tn ; -dyni / padrona /, oétessa /, massàia /; -sia buona massaia /.

gotować preparare ; bollire, cuòcere; się preparare, apprestarsi.

gotowany bollito, lesso, gotowizna, gotówka / contanti (denari) tn, pi.

goto-wy, gotów pronto ; -wość / prontezza /. gotycki gotico.

goździk, gwoździktn garòfano m. gra / giuoi o m; ~ w szachy giuoco degli scacchi tn, pi. gra-b m carpine m ; -barstwon mestiere m di scavatore; -barz tn scavatore tn; becchino tn. grabić rastrellare; rubare, rapire; -biciel tn saccheggiatore tn, depredatore tn ; -bie pi. rastrello tn.

grabież / rapina /, sacchéggio tn; -ca tn saccheggiatore tn, depredatore tn.

grabina / legno tn di carpine, grać giocare.

grac-a / raschiatóio tn; -owaé rastrellare, uguagliare e rinet-tare i viali col rastrello, gracki bravo, prode, valente, gracz tn giocatore tn. grad tn gràndine /; - pada gràn-dina (grandinare), gradacya / aumento m. gradobicie n grandinata / gradua! tn graduale m.

grajek tn sonatore m. gram a-tyczn ość / esattezza f grammaticale; -tycz«y grammaticale; -tyk tn grammatico tn; -tyka / grammatica /. gramolić się salire aggrappandosi colle mani e coi piedi, gran m grano m. grań / spigolo tn, cantonata /. granat tn granato tn, melagrana /; -nik m òbice tn; -owy turchino.

grania-stoslap m prisma tn; -sty angoloso.

grani-ca / limite tn, frontiera /, confine tn; za granicą all’èstero; -cznik m pietra/di confine; -czyé confinare; -czny di cornine, di frontiera, granit m granito ?«; -owy di granito.

grasować infierire, regnare, grat tn ciarpame tn, masserizia/, gratka / profitto m casuale, guadagno m inaspettato, gratu-lacya / congratulazione /; -lować congratularsi di qc. con qu.

gratyfikacya / gratificazione /, grdyka / pomo tn d’Adamo, grè-cki greco; po grecku alla greca; -cya / Grècia /; -czy-zna / lingua / greca, grecismo m ; -k tn Greco tn. grem-pla / scardasso tn, cardo tn; -plarz tn cardatore tn; -plo-waé cardare.

grenadyer tn granatiere tn. Grehlandya / Groenlàndia /. grób tn tomba /, fossa/, avello tn. grobla/àrgine m. grobo-wiec tn monumento m sepolcrale; tomba /, mausolèo tn; -wisko n sepolcreto tn; -wy sepolcrale.

groch tn pisello m \wioski ceee tn ; -owisko n pisellàio tn ; -owiny pi. pàglia / di piselli; -owy di piselli, gród tn castello m, rocca /.

grodowy di castello, grodzić chiùdere, circondare di siepe*

grom fulmine w, tuono m. groma-da / schiera /, stuolo* m, frotta /; -dnie a schiere, a brigate, infoila; -dny numeroso ; -dzié ammucchiare, accumulare, adunare, raccògliere; -dzki appartenente al comune, grom-ié fulminare, tonare; debellare, sconfiggere il nemico; -iciel m vincitore ni. gromki tonante, fulminante, gromnica / candela / di cera consacrata.

gromo-bicie n temporale m ; -chron m parafùlmine m; -nośny che porta il fulmine; -władny m che scaglia iJ fulmine, gromowy di fùlmine, groniasty a grappoli, gronko « grappoletto m. grono n gràppolo m; cérchio m, brigata /; - nauczycielskie corpo insegnante m. gronostaj m ermellino w; -e pi.

pelle / d’ermellino, groszek m piselletto; cecino m. grot m giatelotto m, dardo m\ la punta di una lància, grota / grotta /, spelonca /. groza/terrore m, racqapriccio m, spavento m.

gro źba / minaccia /; -zié minacciare; -źny minaccioso; crudo, aspro.

gru-bawy grossetto, grosserello; -bian m villanzone m, grossolano; -biański grossolano, zòtico, viljano; -biaństwo n rozzezza /, grossolanità /; bieć divenir grosso, ingrossare ;-boŚć / grossezza /; -by grosso, spesso; -by zwierz m selvaggina / grossa.

gruch-aé tubare, gémere; -nąć spargeia. ; cadere; -ot m, fragore m} fracasso *n; -otaé f'ra--casbare, sfracellare ; strep tare

gruczoł m glandola /; - łzawy m gianduia /lacrimale; -o waty glanduloso; -owy glandulare. gru-da / zoila /, lango m indurito dal freddo, cammino m aspro; -dka / ziemi zolletta, z olii na /; -dniowy di dicembre ; -dzień m dicembre m ; -dzisty ineguale, zolloso, grunt m fondo m, terreno m; -ować fondare, stabilire ; -ować się na czem fondarsi su qc.; •owe n imposta / fondiària; -OWny profondo; saldo, sòlido, fondamentale; -OWDOŚĆ / profondità/, esattezza/, solidità/; -owy fondiàrio.

gru-pa / gruppo m; -powac aggruppare.

gru-sza / pero m; -sżeeznik m sidro m di pere; -szkli/pera/, gruz m macèrie /, pl.\ -y pi. rovine f j pi.

gru-zełka/ grumetto m, npdo ni ; -zła / grumo m; -źlica/tuber-colosi /; -źliczny tubercoloso, gryka / gran m saraceno.* gryf m grifone ra; mànico del violino.

gryma-s m smòrfia /; -sic fare i capricci, avere i gì illi; -śni-ca / donna/capricciosa; -śnik m uomo m capriccioso; -śny smorfioso, capriccioso, grynszpan m verderame m. grypa / influenza/, grys semolino m. grywać t. grać. gry-zący caustico, corrosivo;

-ŹĆ mòrdere; corródere, gryz-mola m scara occhino m, imbrattacarte m\ -molić scarabocchiare scrivacchiare, gryzonie pi. rosicanti m, pi. grzać scaldare; - się scaldarsi, grządzieł m stanghe /, pL grzanie n scaldamente m. riscaldamento m.

grzanka / fetta / di pane abbrustolato :fig. fortuna/, sorte/.

gubić pèrdere, smanriT-e; distruggere, sterminare; ~ febręgua-rire la lebbre, gula / bernoccolo m, corno m. guma / gomma /; - arabska gomma arabica ; ~ elastyczna gomma elastica.

gum-iennik,-lenny m colui che ha cura di far riporre le biade; -no n aia /, granàio m. gunio-waé ingommare.

tn.

grzązki fangoso, pantanoso,

grzbiet tnx dorso tn, schiena /, dosso m\ -ovvy del dorso, dorsale.

grzebać raspare, scavare, razzolare.

gl*zebie-ń m pèttine m; -niarz tn pettinàio m : -niasty crestuto, crostoso.

grzcblo ri- striali a /. grzech m peccato »n; ~ pierworodny rn peccato originale vi ; — śmiertelny m peccato mortale 771.

grzeelio-1ać sonare ; -tka / raganella /, nàcchera / ; -tnik vi serpente vi a sonagli, grzecz-ny gentile, cortese, garbato ; -ność / gentilezza /, cortesie. /, garbatezza /, compiacenza /. grzęda / aiuòla /-Grzegorz m Gregario m. grzesz-nik m peccatore 7«; -nica / peccatrice /; -ny peccaminoso; -ilość/peccabilità/; -yé peccare, mancare, grzęznąć impantanarsi, ficcarsi nel fango, grzmieć tonare, grzmi tuona.

grzmoeić menar colpi, zombare, grzmot m tuono m. grzyb m fungo m ; -ek tn piccolo fungo m; -iasty, -owaty fungoso; -leć divenir decrèpito; -iefi bialy ?» nenufarom, ninfea /bianca; -obranie il cogliere fungili.

grzy-wa / criniera / chioma /; wacz rn colombàccio 7«; -wia-Sty con lunga criniera; grzywna / marco m (otto once), multa /.

gubernator m governatore m, -OWa / go ver natrice /; -stwo « ufficio Tn, càrica /del governatore .

gubernia / governo vi ; -lny del governo, governativo.

gumowy gommoso, gunia / sorta di vestimento peloso.

gusła pi. magia /, malia /, stregoneria /.

gusla rski difattucchiero;-rstWO n pregiudizi superstiziosi m, pi. sortilègio vi ; -rz 77i mago Tri, maliardo m, fattucchiero m. gust m gusto 7« ; -owność/buon gusto ni, eleganza /; -owny gustoso, gustevole, guwer-nantka / governante /; -lier m educatore tn, istruttore guz m tumore ?n, bózzoio 771. guzd-rać się non esser mai pronto, esser lento a vestirsi ; -ralski 711. ciondolone m. guzik )« bottone 77i. guziczek bottoncello tn, bottoncino 771.

guzik-arstwo n l’arte / del far bottoni; -arz tn bottonaio m. guzo-wacieć divenir nocchiuto, nodoso ; -waty nodoso, nocchiuto, bernocco’luto ; -watość / l’essere bernoccoluto. g\val-cić violare, rómpere, infràngere ; cenie ?/ violazione, infrazione/; -eicielm violatore tn. gwałt 7/i violenza /, forza /; ~ czynić far forza, violentare, sforzare; na ~ dzwonić sonare a martello, a stormo; na~ wołać allarmare, gridar accorr uomo

gwaltownik m violento, impetuoso tn.

tn chiodo m.

gwałtowność / violenza /, veemenza /.

gwałtowny violento, impetuoso, veemente, gwałtu ! aiuto t

gwar m rumore tn, ronzio tn; ~ ptasząt canto m degli uccelletti.

gwara / dialetto m. gwaran-cy a/garanzia/; -towaé garantire.

gwaj-dya / guardia/; -dyan m guardiano m ; ~ Kapucynów il guardiano dei Cappuccini ; -dzi-Sta m soldato (di guardia) vi. gwa-rectwo n sindacato tn operaio ; miniera / sociale ; -rek m minatore m. gwarny rumoroso, gwarzyć chiacchierare, ciarlare, rumoreggiare.

gwiaz-da / stella /, astro m ; fig. destino tn, sorte /; -darnia /

osservatorio tn; darski astronòmico m ; -darstwo n astro-riomia /; -darz n. astròlogo m ; -dka / stelletta/; -dozbiór m costellazione/; -dzisty stellato.

gwint tn spira /; -ować bucare, forare una madrevite; -ownik m maschio m ; -ówka / archibuso m rigato ; -owany rigato, scanalato.

gwizd tn fischio tn; -nąć, -ać fischiare ; -acz m fischiatore m ; -awka/ fischio tn, piffero tn. gwoli invece di, a voglia, a cagione, per. gwóźdź

gwoździarnia / fàbbrica / di chiodi.

gzić się assillare, infuriare, sma-.

niare; trastullarsi, gzik m tafano tn, assillo m. gzyms tn cornicione tn.

H.

/ vituperatrice /.

habit tn àbito m da monaco, tonaca /.

Habsbnrg tn Asburgo /. baczy-k m uncinetto m ; -kowaty uncinato.

haft tn ricamo tn ; -arstwo w Parte / del ricamatore tn ; -arz tn ricamatore tn; -arka /ricamatrice /; -ka / gàncio m, oncino tn; -owaò ricamare, haja / pescecane tn. hajdamacki brigantesco; -mA-ctwo n brigantàggio tn, Jadro-néggio m; -mak m malandrino m, grassatore, masnadiere^, hak tn oncino tn, gàncio tn. hakowaty fatto a oncino. hala / pàscolo m alpestre, baia-barda / alabarda /; -bar-dnik tn alabardiere tn.

balaburdamchiassone tn; attaccabrighe tn.

hała-Sm rumore tn, chiasso, strèpito, frastuono tn ; -śnik m chiassone m ; -sowaò strepitare, .fare strepito, chiasso, baccano, hałastra/plebaglia/, canaglia/, hamernia / ferriera /. hamo-waé fermare, impedire, frenare ; ~ się moderarsi, frenarsi, contenersi ; -wnik fa guar-dafreno tn.

hamul-cowy tn frenatore fa ; -ec m freno tn, scarpa /, rédina /. hań-ba / vergogna /, ignominia /, disonore m; -biący ignominioso, diffamante; -bić oltraggiare, disonorare; -bić gię disonorarsi, vituperarsi; -biciel tn disonoratore n ; -liicielka

30

P.-I.

handel to commercio m, negozio

spaccone ; sfacciatag-

arro-

-chi-

m ; ~ hartowny commercio m all’ingrosso;^drobiazgowy commercio to al minuto.

band-larski mercantile ; -lar-stwo n mercatura /; -larz m mercante to; -lowaé commerciare, trafficare, negoziare; -lo-wny commerciale, hanieb-ny vergognoso, ignominioso ; -ność / infàmia /. haracz m tributo m, dazio to. harap m frusta /, staffile m. harc m scaramùccia /; -owaé scaramucciare ; -OWIlik w tiratore to, scaramucciatore m. bardo insolentemente, arrogantemente ; -mowny -OŚĆ / insolenza fy gin e /, arroganza /. har-dy insolente/ arrogante, tracotante; -dzieé divenir r:r: gante, insólentet harf-a/arpa/; -iarz m arpista m-harmider to rumore m, baccano m, fracasso ni.

harmo-nia / armonia/; -niczny armònico, armonioso; -nizowaé armonizzare.

harować lavorare come una béstia; ~ kogo czem straccare, strapazzare uno. hart m durezza /; ~ duszy fermezza dell’ ànimo ; owac temperare; indurire; — się avvezzarsi alla fatica ; -owność J indurimento m hasać saltellare, saltare. h*.slo n parola / d’órdine, haubica / ébice w. haust to sorso m. hazard to azzardo m ; -owaé azzardare, arrischiare, heban m èbano m; -ować dare il color dell’ ebano; -owyd’ebano.

heb-el mpialla/; -lamia/piallatrice/; -lowaé piallare; -lo-wlny pi. trucioli to, pi.

hebr ajczyk m eoréo m ; -ajskl

ebràico.

hegemonia / sovranità /. hei, hejże! evviva!; allegria! hektolitr m ettòlitro to. hektyk m tisico to. hełm to elmo to, elmetto w. Helena / Elena /. hemoro-idalny emorroidale; -idy pi. emorroidi /, j)/.

Henryk m Enrico TO. heral-dycznyaraldico; -dyka / araldica /.

herb m stemma m, scudo m gentilizio, insegna/ di famiglia; -arz to raccolta / di stemmi, herbat-a/tè to, thè to; -niczka / teiera /.

heretyk, herezya, kacerz erètico TO.

hermetyczny ermetico, hero-iczny eròico ; -izm to eroismo TO.

herold TO araldo to. herszt TO caporione to, capo banda m.

het là, ci, vi, via; -ka/ronzino (cavallo) m; uomo da nulla, het-man TO generale to, comandante to supremo; ~ wielki gran generale to; ~ polny generale vi di campo ; -manić comandare un esercito; -mań-stwo « la dignità del Gràn Generale.

hiacynt m giacinto to. hierar-chia / gerarchia /;

czny gerarchico, hiperbola ipèrbole /, esagerazione /.

hipodrom to ippodromo to. hipokry-ta m ipòcrita to; -zya/ ipocrisia /.

hipo-teczny ipotecàrio; -teka/ ipoteca /; -tekowaé ipotecare, hipoteza / ipòtesi /. histo-rya / storia /; ~ powszechna storia universale /; -ry-czny storico; -ryjkastoritt-ta /; -ryk m storiògrafo m.

hojdać dondolare, hoi-ny liberale, generoso ; -nośó / liberalità /.

contèa /.

Hiszpania / Spagna /. [perbo. Hiszpan m Spagnuolo nr, fig. su-hodo-wać allevare, coltivare, educare; -wca to allevatore m ; -Wla f allevamento to.

holal olà i

Holandya / Olanda /. hold to omàggio to ; -ować rèndere omaggio ; -ownictwo « sommissione /; -owniczy sottomesso ; -ownik to vassallo m. Holenderczyk w Olandese me/. holoble pZ. stanghe /, pi. d’una carretta.

holotapZ. plebàglia/, poveràglia/, holow-aé rimorchiare; -nik m rimorchiatore vi. hołubiec to sorta / di danza, hołysz to spiantato to, povero in canna.

honor m onore m ; -aryum n 'onorario to; -ować far onore; -OWOŚĆ/onorevolezza/; -owy onorifico, d’onore, horda / orda /, brigata /. hornista m cornista to, trombettiere TO.

horyzont m orizzonte to; -alny orizzontale.

hospitant tn uditore m. hostya / ostia /. hoży vispo, svéglio, brioso, vivace.

hra-bia m conte m ; -bianka / conte8sina/; -bilia/contessa/; -biowski di conte; -bstwo n [co.

hreczany, gryczany di grantur-hnbka / esca /.

hncz-eć frèmere, mugghiare; -ny rumoroso, strepitoso.

hufiec m stuolo m, echiera /. hnfnal to chiodo m da lerri di cavalli.

huk m detonazione /, fragore iw, strèpito, fracasso to; -ać, -nąć scoppiare, rimbombare risonare. hula-Ć gozzovigliare, lar baldòria ; -ka m crapulone iw; -SZCZOŚĆ / gozzoviglia /; -szczy goazo-vigliante.

hul-taić się birboneggiare, bricconeggiare; -taj to birbone m, briccone w ; -tajka / briccona /; -tajski sciatto, disso uto; -tajstwo n birboneria /, bricconata /.

huma-nista to umanista to; -ni-tarny umanitario, hunibug m ciarlatanismo to. humor to umore to; -eska/racconto to umoristico; -ystycziiy umoristico.

hur-ma / schiera f, folia /;

-meni a frotte, a schiere, hurt-em in blocco; -ownik w mercante m all’mgrosso. hu-sarz, -zar m ùssaro nu huśtać dondolare, huśtawka / altalena /. hut-a / fonderia /; ~ żelazna ferriera /; ~ szklana / vetreria f; -arz m fonditore to; -mistrz w magoniere w; -ni-ctwo n metallurgia./, hycel m scorticatore m. hydrauliczny idràulico, hygie-na / igiene /; -niemy igienico.

hymen m imene to, matrimònio to, nozze /, pZ. hymn to inno m. hyz to brezza/, vento m in poppa; -OWaĆ issare.

art*

re?

zare,

impertinenza

I.

i e, ed; anche, pu Ìbis m ibi tn. idea / idèa /; -I tn ideale; -lizm tn idealismo tn ; -lizowaé idealizzare; -lność / idealità /; -lny ideale.

identy-czność/identità/; -czny identico; -fikować indentifi-care.

idj/la / idillio tn; -liczny idillico.

idyom m idioma tn.

Idzi tn Egidio tn. igie-Ika/piccolo ago m ; -lniczka / agoràio tn ; -łkowaty aghiforme.

igła / ago m ; ucho igielne cruna /; iglica włoska pugni-topo tra.

iglica / ago grosso tn, ago da calza ; spola / de’tessìtori. Ignacy m Ignazio tn. igno-rancya / ignoranza /; -ro-wać ignorare.

igrać giuocare, baloccarsi, scher-trastullarsi. igraszka/trastullo tn, giuoco tn. igrzysko n giuochi m, pi. ikra / uova /, pi. di pesce, ikrzak tn pesce tn colle uova, ikrzyć się andar in fregola, il tn argilla /, marga /. ilasty, iłki argilloso, ile quanto.

ile masz lat? quanti anni hai? ile wiem per quello che io so. ile... tyle quanto... tanto, altrettanto.

ile-bądż, -kolwiek un numero qualunque ; -kroć, - krotnie quante volte? ogni volta che; -krotny di quante volte, ilnminacya / illuminazione /. ilu-zoryczny illusorio; -zya / illusione f. ilo-czas tn quantità / delle sillabe ; -czyn m prodotto m ; -raki

di quante sorte, di quante mar niere; -rakość / diversità j\ -rako di più sorte, di più maniere; -raz m quoziente tn; -Ś6-/- quantità /. tłowa-ty argilloso ; -tosò f qualità di ciò che è argilloso, im-tem quanto più... tantopiù;

quanto meno... tanto meno, imać prèndere, pigliare; — się czego afferrarsi ; appigliarsi, apprendersi.

imagina-cya / immaginazione /;

-cyjny immaginario, imbier m zénzero m. imbryk tn caffettiera./, bricco m. imię w nome tn. imieniem in nome; di nome, imię własne nome m proprio. imien-inypZ. onomastico tn; -nicz-ka/ omonima/; -nik m omònimo tn; -ny nominale, imiesłów tn participio m. imionnik t» album tn, inv. imitacya / imitazione /. imperator m imperatore tn. impertvnen-cya /

/; -cki impertinente, impet m violenza /, veemenza/;

-yczny violento, impetuoso, importm importazione /; -ować importare.

improwi-zacya/improvvisazione /; -zator tn improvvisatore m; -zowaé improvvisare, inaczej altrimenti, inakszy altro, diverso, inaugtiracya / inaugurazione /. indagacya / indàgine /. indeks m indice tn indemnizacya / indennità /. Indyanin m Indiano tn. indyk m tacchino tn, pollo tn di India.

Indye pi. India /. indywidn-alność / individualità /; -alny individuale.

indziej altrove, in qualche altro luogo

Infan-terya / infanteria/; -te-rzysta m soldato m di fanteria, fantoccino m. infekcya / infezione /. iuformacya informazione /. infuła / mitra /. infułat m prelato mitrato m. ingredyenoye pi. ingrediente m. inhalacj a / inalazione /. inicyatywa / iniziativa /. iniekcya / iniezione /. inkaust m inchiostro m. inno-wierca m credente me/ diversamente ; -wierstwo n professione / di un’ altra fede, inny altro, diverso, inspekcya / ispezione /. inspekt m pezzo m di ferra con» cimata.

instancya / istanza /. instrukcya / istruzione /. instrument wt strumento m ; -alny strumentale, instynkt m istinto m. insty-tucya / istituzione /; -tut m istituto m.

insur-ekcya / insurrezione /;

-gent m insorto m. insygnia pi. insegne /, pi. inteli-gencya / intelligenza /;

-gentny intelligente. intencjTa / intenzione /. intendent m soprintendente m;

-ara / soprintendenza /. interezza/ scritta /. interdykt m scomunica /. interes m interesse m, affare m, negozio ni ; -owaé się ezem interessarsi di qualche coca; -owny interessato, inter-pelacya / interpellanza /;

-pelować interpellare, interpunkeya / interpunzione/.

interwencya / intervento m. intonować intonare, intra- ta    entrata /, rèndita /;

-tny lucrativo.

introdnkcya / introduzione /. introliga-tor m legatore (di libri) w ; -tornia / legatoria /. intry-ga / intrigo ///, imbrógliq, raggiro m ; -gować intrigare, inwalida m invàlido m. inwentarz m inventàrio m. inżynier m ingegnere m. ircna /pelle / di scamósfcio. Irlandczyk m Irlandese m.

Irian dya / Irlanda /. iro-nia / irònxa f-t -niezny irònico.

iść andare ; iść Za mąż spo&are, sposarsi.

iścić adempire, compire, iście sicuramente, iskać spidocchiare, isk-ierka / seintilletta /, favil-mzza /; -ra / scintilla /, favilla /; -rzyć bi illare, scintillare; -rzysty seintillaiite. Islan-dczyfc m Islandese m ; -dya / Islanda /.

ist-nieé esistere, essere; -nienie n esistenza / ; -ność /esistenza /; -ny essenziale; effettivo; vero, puro.

isto-ta / essere m, essenza/; -tnie veramente, davvero ; -tność / realtà /; -tny reale, essenziale, sostanziale.

Istrya / Istria /. iwa / erba iva /. iż„ iżby che, affinchè, jzba / camera /, stanza/; ~panów Camera / dei Signori; (we Włoszech) Senato m poselska /Camera / dei deputati, izdebka / stanzma /. izraelita m israelita w, giudèo m.

3.

Ja io,

Jabl-czany di pomo, di mela;

-eeznik m sidro vi.

JaW-ko n pomo i», mela /; ~ goleiliowe rotella /; -oń melo w jąć v. imać.

jad m veleno m ; -aé usare di mangiare; -ainia / sala / da pranzo ; -alny mangiàbile ; -ło n mangiare m, vitto w, cibo m ; -lopis m carta /, lista / del giorno ; -owity velenoso ; -owitość / velenosità /; fig. malvagità /.

jąd-erko n nòcciolo to, granello m; «ro n granello to, seme •ra pi. testicolo to.

Jadwiga / Edvige /. jaglany di miglio, jagłymiglio m brillato, jag-niątko n agnellino m\ -nię n agnello m\ -nięcy d’agnello. Jagoda/bicca /; wilcza jagoda / belladonna /; jaje, jajo n uovo to; nieséjjijafarl’uovom. jajecznica / frittata /. jajko uovino m. jajnik m ovàia /. jajowaty oviforme, ovòide, jak come; -by come te. jąkać się tartagliare ; balbettare, jąkała m tartaglione m. jaki? quale? - taki tal quale, jakibądź, jakkolwiek qualunque, qualsivoglia, jakiś un certo, un tale, alcuno, jako come, siccome; ~ tako così così, nè bene nè male, mediocremente.

Jakòb to Giacomo to. jakość / qualità /; -ściowy qualitativo; -wy quale, che; -ż difatti, in fatti, veramente. jałmni>na / elemòsina /; -nik to elemosiniere m. jałowiec m ginepro to.

jałówka / giovenca /. jałowiec divenir stèrile, jało-wizna /; -wnik m giovane bestiame m, terreno to sterile; -woàc/»terilità/; -wy sterile, magro, àrido, meschino, jama / cavità /, cava /, tana f. jamnik to bassotto m, oane n» tasso.

Jan to Giovanni m.

Japo-ùczyk m Giapponese to; -nia /Giappone m ; -ński giapponese, jar m sentiero m affossato, burrone m.

jarmark to fiera /. jarmuż to càvolo m nero, jary di primavera, primaverile, jarząb m jarzębina / sorbo m. jarząbek m francolino m. jarzmo n giogo m ; fig. servitù, schiavitù /.

jarzyna / verdura f, erbaggi

vi, pi.

jaskier m ranuncolo to. jaskinia / caverna /, spelonca/, jaskółka / róndine /. jaskrawy acuto, acceso, stridente, scintillante, jaśmin m gelsomino m. jaśnie wielmożny illustriśsimo; ~ oświecony altezza / serenissima.

jaśnieć rilùcere, rispléndere. jasny chiaro, luminoso, jasność/chiarezza/, splendore m. jasnowidz m chiaroveggente m. jasnowłosy biondo, jastrząb m astore m. jaszczurka / lucertola /. jatki rzeźnicze pi. beccheria /. jątrzyć irritare, ulcerare; fig.

inasprire, esacerbare, jaw m (si accompagna con laprep. na); wryjść na jaw uscire alla luce, manifestarsi; na jawie stando desto, jawić się apparire.

jego, jej suo m, sua /. jęk m gèmito m ; -liwy gemebondo, lamentevole, dolente, jełczeć divenir ràncido, jeleń m cervò m. jelito n intestino m. jełki ràncido, jemioła / vischio m. jemiołuszka / tordela /. jenerał m generale m. jeniec m prigioniero m di guerra, jeno solo, soltanto, solamente, jeremiada / canto m elegiaco. Jerzy m Giorgio m. jerzyk m rondone m. jerzyna / mora (di rovo) /. jeść mangiare.”    [tunnale..

jesie-ń / autunno m ; -nny au-

jawnogrzesznik m pubblico peccatore m; grzesznica / pubblica peccatrice /; -ść / notorietà, pubblicità /. jawny pubblico, notorio, manifesto, palese, jawor m acero w. jaz m diga /, àrgine in. jazda / corsa /, cavalleria /. jaźwiec wi tasso (cane) m. jechać andare in carrozza, cavalcare, viaggiare.

jęczeć, jęknąć gémere, dolersi, jęczmie-ń m orzo m\ ~ na oku orzaiuolo m; -nny d’orzo; krnpy jęczmienne orzo mondato.

jeden, jedna, jedno uno w, una /; -aście undici; -asty undicesimo.

jedlina / abetàia /, legno m d’abete.

jednać riconciliare, rappacificare ; ~ sobie kogo acquistarsi, conciliarsi, guadagnarsi (l’amore d’alcuno),

jednak, -że pure, però, nondimeno.

jednarki medesimo, uguale, invariabile; -ko, -kowo ugualmente, è tutt’uno, del pari, jedno-aktówka / atto m ùnico ; -aktowy in un atto; -barwny d’un sol colore; -boczny unilaterale; -brzmiący monòtono, consono; -czesny contemporàneo, simultàneo. jedllO-Czyé unificare, unire ; -dniowy d’un sol giorno; -głośny a una voce; -konka/ vettura / a un camallo ; -konny a un cavallo; -miesięczny d’un mese ; -myślny unànime ; -myślność / unanimità /. jedno-oki monocolo; -raki semplice, incomplesso ; -ramienny che ha un solo bràccio ; -razowy ùnico ; -roczny d’un anno; -rodny omogèneo; -rodzony unigenito ; -rogi nnicornuto ;

-rożec m liocorno m (animale favoloso) ; -rzędny ad una sola fila.

jedno-ŚĆ / concórdia /, unità /; -stajny uniforme; -stajność / uniformità /; -stka / unità /, individuo m; -Stkowy individuale ; -stronny unilaterale ; -stronność / unilateralità /, parzialità /.

jedno-wierca m correligionario m; -żeństwo n monogamia/; -Zgłoskowy monosillabico; -znaczny equivalente,sinònimo, jędr-nieć divenir vigoroso, inga-gliardire; -ny vigoroso; -ność / forza/, vigore m, robustezza/. Jędrzej ni Andrea m. jedwab m seta /; -iarnia / setificio m ; -isty fine come la seta; -liica/baco m da seta; -nictwo n sericultura /; -nik m setaiuolo m; -ny di seta, jedy-naczka / figliuola /ùnica; -nak m figliuolo m unico ; -nie unicamente ; -nowładca m despota m, autocrate w; -nowładztwo ti autocrazia /. jedyny unico, solo, jędza / fùria /.

jedzenie n il mangiare m, vitto tn, cibo m.

za -

jesion m frassino w; -owy di

frassino.

jesiotr to storione to.

jeśli se.

jestestwo w esistenza/, l’essere m. jeszcze ancóra, di più, oltre a ciò. jętka / mosca / efimera. jeż to riccio m.    pière to.

jeździec m cavalcatore to, cava-jezioro n lago m. jeżowiec m istrice, jezn-ita w gesuita m ; fig. ipocrita to ; -icki gesuitico, jeżyć arrizzare, arruffare ; ~ gię arrizzarsi, arricciarsi, języ-czek m ùgola/, linguetta/, ago m (u wagi).

język m lingua/; ~ macierzyński lingua / materna; trzymać - za zębami tenere la lingua a freno ; ^ciągnąć scoprire, investigare, językowaty linguiforme, jeżyna / mora (di rovo) /. jod-ła / abete m ; -łowy di abete. Jowisz m Giove m.

Józef m Giuseppe, Beppe to; -a/ Giuseppina /.

jubilat m festeggiato m. jubiler w gioielliere to; -stWO « arte / del gioielliere, jubileusz to giubilèo m. jucht to bulgaro to, cuoio m di Russia.

uczny somaro m. udaizm m giudaismo m.

'udasz m Giuda to.

juki pi. soma /.

junak to spaccone m, rodomonte m. j lipka / giubbetta /. jurny lussurioso, lascivio, libidinoso.

jury-dyczny giuridico; -sdyk-cya / giurisdizione /; -sta to giurista m, legale, avvocato to. jut-ro n domani ; ~ rano domattina ; ~ wieczór domani sera ; pojutrze doman l’altro ; -rzej-Szy di domani; -rzenka / stella / mattutina ; -rznia f mattutino to.

już già; ~ po mszy la messa è finita; już już or ora, a momenti; -ci già, sicuro, veramente, certo, senza dùbbio.

K.

kabacik m giubbetto; giubbet-tino m.

kabała / cabala /, raggiro m. kabat m giubba /, kabina / gabina /. kabłą-kowaty piegato ad arco ; a guisa d’arco; -k m arco to, céutina /.

kabza / borsa/, sacca per denari, kace-rski eretico to, ereticale m e /; -rstwo n eresia /; -rz m eretico to.

kachel m quadrùccio di terra cotta per stufe. k%dk w cantuccio, àngolo m. kaczan « spiga di granturco.

kaczka / ànitra /. kaczor m pàpero m. kadaster m catasto m. kadencya/cadenza/, sessione/, kadłub m tronco w. kadryl to quadriglia /. kadź / tino to.

kadzi-ć incensare ; -dio n incenso m ; -elnica / turribolo, incen-kądziel / rocca /. [siere to. kafar m berta /, battipalo m. kaftan m giacca /, lungo àbito m ; -ik to corto abito in, cami-ciuola /.

kaga-niec m musarola /; -nek to lucérnina, làmpada /.

kabał to oomunità / di Giudei, kajać się pentirsi, kajdany pi. catene /, pi. ferri, ceppi to, pl.

kajuta / cabina /; vano in una nate.

kakaowiec to l’àlbero che produce il caoào.

kąkol to zizzània /, lòglio to, kał m fango to, escrementi to, kalać lordare, macchiare, contaminare, insudiciare, kalafiory pi. cavolfiore to. kałamarz »? calamaio m. kalarepa /'càvolo rapa, navonem. kałdun to buzzo m, pancia /;

-iasty buzzone, panciuto to. kale-ctwo » stroppiatura/; -czeé stroppiare, ferire; -kn / stroppiato, rattratto, zojpo to. kalendarz m calendàrio, lunario m.

kaliber m calibro to. kalif m califfo to. kaligraf m calligrafo m; -ia / calligrafia /; -iczny calligraficamente.

kalina / viburno w. kalka / copia /; carta trasparente per copiare disegni, kalkować copiare, calcare; menare i mantici dell’organo, kal-kulacya / calcolo to, economia /, rispàrmio to; -kulator m calcolatore,-'computista w; -kołować calcolare, kałuża / pozzanghera /, Kalwarya / monte Calvario to. kalwin to calvinista m. kamasz to ghetta to. kameleon m cameleonte to. kamera / camera / ; -lny camerale, demaniale.

kamerdyner to cameriere, servo, servitore to.

kamfo ra / cànfora /; -rowiec m àlbero della canfora ; -rowy canforato.

kamień m pietra /, sasso m ; drogi ~ pietra preziosa /.

kamień ciosowy, piet» di taglio ; - wapienny pietra cal-

cària /.

kamie-niarnia / laboratorio di pietre ; -niarstwo n l’arte dello searpellino; -niarz m scarpel-lino, tagliapietre m ; -nica / casa (di pietra) /; -nieć divenire di pietra, di sasso ; -nisty pietroso, sassoso m. kamie-niołoin m cava/; -nio-znawstwo n litologia /; -nny di pietra, di lapide, kamieniować lapidare, kamionka / fiasco m di maiolica.

kamizelka / sottoveste /, col-petto m, camiciuola /. kamrat m compagno, sòcio, camerata to.

kamyczek m piccolo sasso, sassetto, sasBino w, pietruzza / kanalarz m economo to del convento m.

kanał m canale to, fogna /; ~ oddechowy canale respiratorio m, trachèa /; ~ pokarmowy esòfago to. kanalia / canàglia /. kanali-zacya/ canalizzazione/;

-zować canalizzare, kanapa / canapè w, sofà to. kanar ek m canarino to ; -kowy color canarino m. kance-Iarya / cancelleria /, ufficio m; -lista to cancelliere, scrivano, copista to. kanciasty angoloso, kanc-lerski del cancelliere; -ler-Stwo « cancellierato m; -lerz m cancelliere to. kancyonał m libro di cantici; corale to.

knndy-dat m candidato, aspirante to; -datka / candidata /, aspirante /.

kandy-s m zucchero candito m;

-zować candire, inzuccherare, kangur to canguro m. kanikuła / canicola /.

[tabacco.

/ capillarità /;

[mànico.

senza

[tare.

kanon m canone to, regola /. leggi ecclesiastiche /, pi.; -ia / canonicato m) -iczka / canonicbęssa /; -iczny canonicale; -ik m canonico m. kanonier to cannoniere m. kanoni-zacya / canonizzazione /; -zowaè canonizzare, kant w canto, cantone m. kanton to cantone, distretto to. kantor to cantore ; banco m ; -ek to scrittoio to, scrivania /. kantyczka/lihretto mdi cantici, kanwa / canavaccio m. kapa / coperta/da letto, tonaca /; piviale to.

kapać gocciolare, grondare, stillare.

kapanina / a goccia a goccia, jp, es. pagare a spilùzzico. kąpać SÌQ bagnarsi, lavarsi, kapar to cappero m. kapcanieć ridursi in estrema misèria.

kapcinch to borsa, scàtola / da kapela / cappella musicale /. kapelan m cappellano m ; -ia / abitazione f del cappellano, kapelmistrz to maestro m di cappella.

kape lusz to cappello to; lusz-nictwo n arte /, modo m di fare i cappelli; -lusznik to cappellàio.

kąpiel / bagno m ; - natryskowa bagno a dóccia; »owy to bagnino to, servo dello stabilimento dei bagni, kapi-larność -iarny capillare, kapiszon m cappùccio to. kapi-tał to capitale m; -talny principale, capitale, eccellente, òttimo, squisito.

kapi tan m capitano w ; -taństwo n grado m <ti capitano ; -tański di capitano, kapitel m capitello m. kapitu-ła / capitolo m, adunanza / di canonici.

kapitn-lacya / capitolazione /, rassegnazione /; -lowaé capitolare, venire a patti, kapka 1 gócciola /. kapł-an sacerdote, prete to; -an-ka / sacerdotessa /; -ański di sacerdote, sacerdotale, presbiterale ; -aństwo n sacerdòzio m. kaplica / cappella/; oratoriom, kapłon to cappone m ; -ié capponare, castrare i polli, kapota / cappotto, mantello to. kaprawy cispioso ; p, es. occhi cispiosi.

kaprys m capriccio, grillo, ghiribizzo to; -sic essere capriccioso, pigliare i grilli, prèndere il ghiribizzo ; -śnica / capricciosa /; -śnili w capriccioso m, lunatico m ; -śny capriccioso, o-stinato.

kapsułka / scatoletta, capsula /. kaptu-r w cappùccio m, cùffia/:

-rowy di cappuccio.

Rapucy-n m Cappuccino m ;-ński di cappuccino, cappuccinesco, kapusta / càvolo TO, pietanza / puzzolente di cavolo marcito l kara / punizione, pena /, castigo TO.

karabela / sciàbola / karać punire, castigare, karafioł, kalafior m cavolfiore to. karafka / bottiglia, boccia /. karakon to piàttola /. karal-ny punibile, .castigàbile;

-UOŚĆ f punizione /, castigo m. karambol m carambolo to; -0-.

waé incontrare, scontrare, ur-karat m carato w.. karawan m carro fùnebre m. karb to tacca /, taglio to ; grinze

f, Pi.

karbow-ać intaccare, sfregiare, registrare.

karbunkul m carbonchio to. kar-ciany di carta ; -ciarz m giuocatore m di carte, karcić castigare corrèggere, ri-próndera, sgridare, ammonire.

karez-ma / béttola, taverna /;

-marz tn bettoliere, tavernaio tn. karczoch m carciofo tn. karczo-waé diboscare, dissodare; -wisko campo diboscato tn; -wnik m dissodatore, disboscatole tn.

karczunek tn diboscamento tn. kardy-nał tn cardinale m ; -nalny cardinale, principale, fonda-mentale; -nalski di cardinale, cardinalesco; -nalstwo n di-, gnità / cardinalizia, kareta / carrozza chiusa /. kares rn carezza, moina/; -owaé accarezzare, fare moine, kark tn nuca, cervice, collòttola /; ~ skręcić rómpere il collo; -ołomny che si può rompere il collo.

kar-lę n nanetto, nanuzzo m; -lik tn giovane nano m; -lica /nana/; -łowacieć divenite nano ; -łowaty a guisa di nano, karmazyn tn color in cremici, chiaro.

rosso

karmelek in caramella /. karme-licki carmelitano ; -lita tn carmelita (frate) tn; -litanka / carmelitana (monaca) /. karmi-é allattare, dare dą mangiare, ingrassare, nutrire, pàscere, spesare; -ciel ir nutritore tn ; -cielka / nutrice /. karmin tn carminio tn. karnawał tn carnevale tn. kar-ność / subordinazione, disciplina/; -ny disciplinato, subordinato tn.

Karol tn Carlo tn. karp m carpione in. karpiel m càvolo navone tu. karta / carta (da giuoco) /, foglio m ; ~ widokowa cartolina illustrata /.    [glia,

kartacz tn cartoccio tn a mitra-kartel m cartello, contratto, trattato tn, sfida /.

kartka / scheda, bulletta/; biglietto, foglietto tn.

karto-fel tn patata /, pomo m di terra; -fliny pi. bùccie /, pi. di patate.

karton m cartone *?n. kartować far le carte, concordare, ordire.

kartusz tn cartùccia /, cartòccio tn.

kartuz tn certosino (monaco) ni. karuk PI colla / di pece, kary koń tn morello (cavallo) m. 'Karyntya / Carinzia /. karyolka / carriuola /. karzeł tn nano tn. kasa / cassa /. kąsać mòrdere, pùngere. ^ kasa-cya / cassazione, * abolizione /; -cyjny di cassazione, kąsek tn pezzetto, boccone tn, un pochetto.

kaskada / cascata / d’acqua, kasować cassare, annullare, cancellare.

kaso-wość / computisteria /j -wy di cassa.

kasto wość / spirito tn, essenza/ di casta.

kastrować castrare, kasyer tn cassiere tn. kasza / tritello tn, grano tritato sènza buccia, kaszel tn tosse /. kaszleć tossire.

kaszkiet tn berretta/, cuffiottotn. kaszmir tn casimira (stoffa) /. kasztan tn castagno (l’albero) tn ; castagna (il frutto) /; ~ dziki castagno selvatico; -owaty color castagno; -owy di castagno, kasztelan tn castellano tn. kat tn boia, carnéfice tn. kąt tn àngolo pi. katafalk tn catafalco m. katalog m catàlogo, elenco tn. kata plazm m cataplasma tn. katar tn catarro, raffreddore tn; -alny catarrale.

katarakta / cateratta (dell’occhio) /; cascata / d’acqua.

katfiiy n-ka/organ etto, organino kazi-ć guastare, corrómpere, de-tn ; -karz m sonatore m d'or-    pravare; -ciel m corruttore,

g&nin.    depravatore m ; -rodzca to in-

Katarzyna / Caterina /.    cestuoso m; -rodztwo n incesto

katastrofa /    catàstrofe    /.    m.

kate-clieta m catecheta m, mae- Kazinfierz m Casimiro to. atro di religione ; -chizm m kaźń / pena /, castigo m. catechismo m ; dottrina cristiana kazno-dzieja w predicatore, sacro /; -cllizować catechizzare.    oratore m; -dziejstwo n pre-

katedra / cattedrale /; duomo dicazione /.

»n; -lny della cattedrale, del kazuistyka / casuistica/. duomo.    kciuk w pòllice m.

kate-gorya/ categoria, classe, kędy dove, ove; -kolwiek do-specie/; -goryczny categorico.    vunque.

kateter m catetere n.    kędzie-rzawić increspare, anric-

kątnica / intestino cieco m.    ciare; -rzawy ricciuto,

kato-licki cattolico; -licyzm m kędzior vt riccio, ricciolo m. cattolicismo;    -liczka    / catto- kę-pa / ciocca / di capelli ; cioc-

lica/.    ca difiori; ciocca di ramoscelli;

kątomiar w goniometro m.    -piasty folto (di capelli), ce-

katowski di boia, di carnefice. spuglioso. katusza / stràzio, scémpio m; kęs m bòccóne, pezzo m.

tortura /.    kętnar m sedile m.

kaucya / cauzione /.    kibić / vita, statura /.

kauzyperda m leguleio m.    kichać starnutire,

kawa / caffè m, inv.    kiciasty pannocchiuto, cespu-

kaw&I m pezzo (grande) m.    glioso.

kawalerw cavaliere, geniil’uomo kieca/giubba, blusa/da donna. to; -ski cavalleresco; -stwo n kiedy quando;— niekiedy ogni-cavalleria/.    tanto, di quando in quando;

kawalerzysta m cavalcatore, ca-    -kolwiek quandoché sia, in

vallerista m.    qualunque tempo; -Ś una volfa,

kawęczeć essere malaticcio, in- nei tempi passati, tempo fu.

chiodato (a letto, a lavoro). kleJ m dente canino m; zanna/; kawiar m caviale m.    germe m.

carne salata

kawia-rnia / caffè (bottega) m, kiełb-asa/salsiccia, inv. -rz m caffettiere m; -rka /; -aska/salsicciolom;-aśnik / moglie / del caffettiere.    m pizzicàgnolo to.

kawka / gracchio to.    kleli-ch m càlice m; -chowaty

kawon to cocomero to.    a forma, a guisa di calice ;-chó-

kaza-Ć comandare, ordinare, im- wy sepali m, pi. ; -szekmbic-porre ; predicare, bandire la chierino m. parola di Dio ; -lnica /pùlpito kiełkować germogliare, gomita, pórgamo m ; -ni© n predica nare.

/, sermone m.    kielnia/cazzuolo m da muratori,

każdo-dzienny d’ogni giorno, kiełz-aćinciampare, sdrucciolare, quotidiano; -roczny d’ogni errare; -nonbriglia /, frenom. anno, annuale.    kiep m uomo da poco, minchione

kaid-^. -a, -e ogni inv. ognuno, to. ciascuno m.    1 kierat m àrgano, bàndolo m

rece

kiwać dimenare, muòvere, «Sfollare il capo ; scodinzolare ; ~ się tentennarsi.

kłąb m, kłębek m gomitolo vn; ~ dymu globi m,pi. di fumo; ~ kurzawy globi di polvere, kląć bestemmiare, maledire, imprecare ; — się giurare, klacz / cavalla /. kłaczasty stopposo, in forma di fiocchi.

kładka / passatoio m, palancola/, klaj-ster m pasta / di farina;

-strowaé impastare, kłak m Btoppa.

kłam m bugia, menzogna /; -aé mentire, ca m mentitore, bugiardo, menzognero m ; -czyni / bugiarda /.    [ ' “    '

klamka / salie

kieregzowaé sfregiare, kiermasz m sacra /, festa della dedicazione di una Chiesa, kiernoz m cinghiale m. kierować règgere, governare, regalare, dirigere, condurre ; ~ się condursi; -wnica/regolatore to, indice m; -wnictwo n direzione, conduttura /, manéggio w; -wnik m direttore, conduttore m.

kierunek m direzione, tendenza/, kierz m cespùglio, roveto m. kiesa f borsa X da denaro, saccoccia /, taschino m. kiesz-eA / tasca /; -onka / tacchetta, taschina/. kij tn bastone w, mazza /;-e pi. bastonate /, pi. ; -anka/batàc-chio, pestone m. kikut m moncherino, monchino

rrt.

kiła / sifilide /. kilka alcuno, parecchi, alquanti, qualche ; - dziesiąt alcune diecine ; ~ kroć più volte ; - naście da 10 fino a 20. kilko-dniowy di alcuni giorni; -godzinny di alcune ore ; -letni di alcuni anni; -raki di più sorte, di più qualità ; -ro palli, alquanti ; -tygodniowy di alcune settimane, kilof m mazzapicchio m. kipieć bollire, traboccare, kir m panno m da lutto, kirasyer m corazziere m. kirys m corazza /. kié-é pennello m da muratori;

-ciasty pannocchiuto, ki-sić fermentare, levitare, inacidire; -śnieć divenire àcido; -szony inacidito; -śnienie n fermentazione */. kiszk-a / intestino, budello tn;

-owy intestinale, kit m màstice, cemento tn. kita/pennàcchio, ciuffetto tn. kitować immasticare, cementa-

re.

J bugiarda /.    [ciglia /.

klamka / saliscendi m, tnv. ma-klamra / fermaglio m, fibbia /. kłaniać się salutare, riverire, inchinarsi.

klap-a / vàlvola /; -nąć dare un colpo con la mano aperta, klaro-waé chiarire ; -wny chiaro, limpido.

klar-necista m clarinettista w; -net m clarinetto (strumento musicale) m.

klasa / classe /, sezione /. kłaść méttere, posare; ~ się coricarsi, andare a Ietto, aripcBO. klask m scòppio m, applàuso m; -aé scoppiale, scoppiettare, bàttere le mani, applaudire, klasy-eyzm m classicismo m\ -czność / classicità /; -czny classico; -fìkacya / classificazione /; -fikowaé classificare, klasztor m chiostro, convento, monastero m ; -ny claustrale, monacale.

klatka / gabbia /; - piersiową torace m.

klątwa / anatema, scomunica/, klauzula / clàusula /. klanzura / clausura /. klawi-atura / claviatura /, tastiera /; -cymbał m clavicém-

econ-

baio m ; -hx m tasto m del piano forte, dell’organo, kłęb m gomitolo m ; -ić Bię ammulinarsi.

klecha m maestro rurale m, prete (senso disprezzativo) m. klecić scrivere, comporre alla peggio; dire sciocchezze, klęcie n maledizione, bestémmia/, klęcz-eć inginocchiarsi; -kieni inginocchioni ; -nik m inginocchiatóio, genuflessório m. klei-ć incollare ; ~ się riuscire, 6tar bene insieme, aver coerenza; -iRmmucco, decotto d’orzo mondo; -isty incollato, muc-CO80; -istość / mucco8Ìtà /. klej m colla / ; -owaty vischioso, appiccicaticcio.

klejnot m gemma /, gioiello m, tesoro m.

klękać inginocchia.ai. klekotać strimpellare, cicalare, chiacchiernre.

klektać martellare agli orecchi, rómpere il capo, klępa / sciamannona (donna) /. klepać picchiare, bàttere in sulle spalle; spianare la terra, klepisko n aia /. klepka /: ~ i brakuje manca un giorno della settimana, klepsydra / orològio m a polvere.

kler m clero, sacerdozio m ; -yk m chierico m; -ykalliy clericale m.

klęska / rotta, disfatta, fitta /.

klęsnąć sprofondare, franare, am-mottare.

kleszcz m ricino m. kleszcze pi. tanàglia /; afferratolo m.

kleszczyki pi. pinzette, mollette

klin?a-t m clima in; -tyczny climatico.

klln in zeppa, biotta /; ~ ziemi lingua / di terra; ~ w sukni

pezzo, gherone m, giunta /; -iasty cuneiforme, klinga / lama /. klinì-czny della clinica; -ka / clinica /.

klistera / clistere m. kloaka / cloaca /. kloc m ceppo, blocco m; fig. balordo m.

kłócić rimestare, intorbidare, turbare, inquietare; ~ się litigare, kłoda / ceppo, ronchione ro. kłódka / lucchetto m. klon m acero m. kłonić chinare, inclinare, kłopo-t m dolore m, inquietudine /; -taé inquietare, tormentare, fastidiare; -tliwy pieno di inquietudini., kłos m spiga /; -arz m spigola-tore m ; -arka / spigolatrice/; -ić się spigare, fare la spiga; -isty spigoso, pieno di spighe, kłót-liwość / mania / di liticare; -liwy litigioso, rissoso; -nia / contesa, disputa, rissa, lite /; -niarz m attaccabrighe m ; -niarka / donna rissosa/. Klotylda / Clotilde /. kluba / carrùcola, girella /; fig.

órdine, subordinazione, klnbista m socio m di un club. kłuć beccare, pizzicare; ~ się uscir dell’uovo, nàscere, kłuć pùngere; spaccare, klucz m chiave /; -ein alla sfilata, a frotte, a plotoni; -nik m chiavàio m ; -yk m chiavetta, cbiavina /.

kłus m trotto rn; -ak m trottatore (cavallo) m; -era a trotto; -ować trottare, andare a trotto ; -ownik m cacciatore m di contrabbando.

kluska / gnocco tre, polpetta /. kły pi. denie canino m. kmieć m contadino, villano m. kmiecy contadinesco, kmin m cornino m ; -kówka / acquavite / di cornino.

kmio-tek m contadino, villanello m ; -tka / contadina /. kmot-erski compare ; -rostwo n comparatico m, compari m, pi. e comari f, pi. ; -ra/comare/. kne-bel m randello m, sbarra /;

-blować imbavagliare, kniaź m principe russo m. knieja / foresta/, parte riservata alla caccia.

knot m lucignolo m, stoppino m. kno-waé, knné tramare, ordire un tradimento, una congiura; -wania pi congiure /, pi. intrighi m, pi. knnr m verro m. koadjntor m coadiutore m. koalicya / coalizione, alleanza/, kobiałka / paniere m di vimini, kobie-ciarz m donn aiuolo m; -Cina / povera donnina /; -cy donnesco.

kobiel / sporticina /. kobierzec m tappeto «t. kobie-ta / donna, femmina /;

-tka / donnetta, donnina /. koby-Ia / cavalla/; -lica / barriera /.

kobza / strumento musicale simile alla cornamusa; -rz sonatore m di cornamusa, koc m coperta / di lana, kochać amare; — się amarsi, kocha-nek m amante, amatore, innamorato m; -nie n l’amare, il piacere, il divertirsi; -nka/ amante, innamorata /; -ny amato, diletto, caro, koci di gatto ; -ć się figliare (della gatta); -ę n gattino m, micino m.

koci e?, kocioł m calderone m, caldaia/, paiolo m; - parowy caldaia a vapore ; -ek m piccola caldaia /, calderotto ir*, kocur m grosso gatto, gattono m. kocz «a cocchio m, carrozza coperta /.

koczkodan m gattomammone fig. befana /, spauràcchio m.

koczo-Wać accamparsi; -wisko n accampamento m. kodeks m còdice m. kogo di chi.

kogu-cl di gallo; -t m gallo m. koić calmare, attutare, placare, addolcire.

kojarzyć congiùngere, accoppiare, collegare, unire, associare, koiec m cesta / da polli. koKarda/coccarda/, distintivo m. kokie-terya / civetteria; -tka / civetta (una donna) /; -towaé civettare.

koklusz m tosse canina /. kokosz m; -ka / gallina /; -yé Się iingalluzzirsi, koks m cok (carbone) m. kół m palo, piolo m. kolacya / cena /. kołacz m ciambella, focàccia /. kolan-ko n ginocchiello m ; -ko-waty nodoso m\ -o n ginocchio m.

kołatać bussare, picchiare alla porta ; dimandare, supplicare con premura una grazia, kolba / calcio m del fucile, kol-ec m (kolce pi, n), spina (di metallo o di pianta) /: -czasty spinoso; -cznga / corazza/, kołczan m faretra /. kolczyk m orecchino m, bùccole /, pi.

kołdra / coperfa (da letto) /. kolec spina/, pùngolo, pungiglione m.

kolebka / culla /. kolę-da / pastorella (canzone per il Natale) /; -dowaé cantare le pastorelle, kolędra / cori&ndo m. kole-ga m collega m; -gialny collegiale m; -gować z kim essere collega di uno. kolej / rotaia /, órdine m. vicenda /; ~ żelazna ferrovia, strada ferrata/; — konna tram-vai- m a cavalli ; -ka / ferrovia secondaria /; -no, po kolei

unione,

a vicenda: -ny vicendevole,

alternativo, successivo, kołek tn piolo tn, cavicchia /. kole żanka /collega/; -żeński collegiale; -żeństwo n colleganza /, collegialitìf/. koli-stość / rotondità /; -sty circolare, rotondo, kolka f còlica /; - w boku puntura ff "dolore tn da una parte, kółko n cerchietto tn, rotella /; circolo tn.

kolator tu patrono, odiatore tn. kolegium n collegio tn. kolekcya/collezione, raccolta /. kolekta / colletta /. koli-gacić się unirti, affratellarsi, imparentarsi ; -gat tn parente tu e /.

kolizya / collisione /, urto tu. kolnąć dar, assestare una puntura, kołnierzyk tn colletto, solino tu. koło n ruota / de’carri, delle carrozze ; assemblèa /. koło czego intorno, circa, kołodziej tn carraio tn; -stwo n l’arte/, il mestiere m del carraio, kolor tn colore tn; -ować colorire, tingere; -owy di colore; -yt tu colorito.

kofos tn colosso tn, gigante tu; -alny colossale.

koło-wać andare attorno, girare ; -wacieé ricévere un capogiro, divenire freddo.

koło-wrot ni àrgano, fuso tn; -wrotek tu filatóio tu; -wro-tność / movimento m intorno, incostanza /; -tny incostante, kołowy di circolo, circolare, kołpak tu berretto tn di pelo, kolumna / colonna /; - pacierzowa colonna / vertebrale, kołysać cullare, fare la ninna nanna.

kołyska / culla, cuna /. komar tu zanzàra /. kombi-nacya / combinazione / càlcolo tn; -nować combinare, calcolare.

kome-dya / commèdia, boria, buffoneria /; rdyant «i commediante tu e/; -dyopisarz m commediografo m. komen-da / comando m ; -dant tu comandante m ; -derowaé comandare, ordinare; -dor m commendatore m. komen-tarz m commentario tn, commento tn ; -talor m commentatore; -towaé commentare, esporre, spiegare, komik tu comico, burlone tu. komin tu camino m ; -iarstwo n mestiere m dello spazzacamino; -iarz tu spazzacamino tn. komis f». commesso tu, incombenza /, incàrico m; -ant m commissionario tu; -ya / commissione ; magistratm a/j^Bopra-intendenza /; -arz tu commissario, delegato tu. komitèt tu comitato tn. komitywa / comitiva; armonia, concòrdi a f. komnata / camera grande /. komoda / canterano m. komor-a/camera; dogana/;-ne n pigione/, fitto tn; -nik tn esecutore tu..

komór-ka / cella, cameretta /;

-kowaty cellulare, kompan tu compagno, sòcio tn;

-ia / compagnia /. kompas m bùssola/; - słoneczny /orologio m a sole, kompilacya / compilazione /. komplement m complimento tn. kompletować completare, komponować comporre, scrivere ni/ opera.

konfipost tu concime tn. koiiipo-zycya/ composizione /;

/ -zytor m compositore, autore [zette /, pi. kompres tn bandaggio tu, pez-komput rn còmputo tn; composta / di frutta cotta, komtur tn comandante tn dei crociati.

komo a chi. komuna / comune m. komunia / comunione /. komnnikacyà /comunicazione /. koniuni-kant ni comunicante rn; particola /; -kować comunicare. ricévere la comunione; -kowaę się comunicarsi, komża / cotta /. koń m cavallo m ;~wierzchowy cavallo da sella.

konać spirare, tirare l’ultimo fiato, morire.

kona-r m ramo wi; -rzysty ramoso ni.

koncept m idèa /, concetto m. koncert m concerto ni. koncerz m spada, sciàbola /. koncesya / concessione /. koncha /conchiglia, conca (del-roréccbio) /.

końcówka / sillaba / finale, końcowy finale, kończasty a punta, in punta. koń-CZyć finire, terminare ; -czy-na / estremità /, tèrmine vi. kondel m cane m da pecorài, kondcmiiata / condanna /. kondo-Iencya / condoglianza /;

-lowaé far le condoglianze, konduita / condotta /. kondukt w conyoglio m funebre, konduktor m conduttore m. konew/ mesciacquam, brocca/; -ka / vaso m di legno da portar acqua.

konfe-sya/confessione/j-syjny confessionale; -sy Oliai m confessionale m.

konfir-macya / confirmazione, cresima /; -mant m cresimando j -mowaé cresimare, konfis-kaeya, -kata / confisca-zione /; -kować confiscare, konfroii-tacya / confronto in;

-tować confrontare, koniarz m amatore m di cavalli, koniczyna / trifoglio m. koniec m capo m (di una strada), estremità, punta/.

koniecznie ad ogni n?W!5, ad

ogni patto, necessariamente; -czność / necessità, inevitabilità /; -czny necessario, inevitàbile.

koni-k m cavalletto, ronzino m ;

-na / carne / di cavallo, koniuszek m puntina (del naso, di qualunque oggetto) /. koniuszy m scudiere in. konku-rencya / concorrenza /; -rent ni competitore, concorrente in ; -rować concórrere, compétere; -ry pi. corte (fare la corte) /.

kon-nica / cavalleria /; -no a cavallo.

kono-pie pi. cànapa /; -pka / canapino m.

kono-wał m veterinario m; -wal-stwo n veterinària m, konsekwencya /consequenza /. konsens ni consenso m, approvazione /. koński di cavallo, konsyliarz m consigliere me-konsystorz m concistoro m. konszachty pi. intrighi, segreti, rigiri m, pi.

kontent contento, soddisfatto, pago; -owaé contentare, soddisfare, appagare, kontro-la / ruolo, registro ni, matricola /; -lor m registratore, controllore m ; -lowaé controllare, registrare, riscontrare; fig. criticare, sindacare, kontrybucya / contribuzione /. kontuniacya /contumàcia, quarantena /.

kontut* m contorno, schizzo m. kontusz m sopràbito antico polacco ni.

konwalia / mughetto m. konwersya/cambiamento m. konwisarz m stagnino m. konwój mconvogliom, scorta/, kopa / una sessantina /. kopa-ò, kopnąć scavare, vangare (la terra), zappare; -ez / »ca-

rdico m.

31

P.-l.

segare m.

▼atore, vangatore m; -czka / cappa /, bidente m ; -tuia. / cava f, miniera/; -lny fòssile, kop-cić fumicare, filare (la làmpada) ; -ciuszek m cenerentola / ; -eć m fuliggine /. koperta / busta /. koperwas m vetriòlo m. kopiasty pieno ammucchiato, kopicą ./unasessantinadicovoni, kopiec m montioello m. kopiować copiare, trascrivere, kopr, koper m aneto ; kopr włoski finocchio m. koprowina / moneta / di rame, kopula / cùpola /. kopyciasty che porta Bóccoli. kopy-ŚĆ, -stka / mestatoio m, méstola /.

kopyt-kowe n dazio m che si paga per passare con le bestie; -o n soccolo m; z kopyta presto, sùbito, kora scorza /.

korab m arca / di Noè, barchetta /.

koral m corallo m ; -owy di corallo.

korba/manovella/, manùbrio m. korbacz m coreggia) e m. korcić pùngere, , sentire addosso una smània.

kord m sciàbola piccola/, kordegarda / corpo m di guardia.

kordelas m coltello m da caccia.

kordon m cordone m. korek m tappone, turàcciolo m. korek-ta, -tura / correzione /, bozze /, pi. di stampa ; -tor m correttore.

korepe-tycya / ripetizione /;

-tytor m ripetitore m. korko-ciąg m tiratappi m, inv. ; -wy di sughero; -dąb m sùghero m.

korneciarka / crestaia /. korniszon m cetriolino pepato m.

korny, -nie ùmile, umilmente, koro-nki pi, merletti m, pi. trine /, pi.; -nka/rosario w, corona /; -nowaé incoronare, korowody rigiri, andirivieni m, pi. ; cerimònie /, pi. korowy scorzoso, korporacya / corporazione /. korporał m corporale m. korsarstwo n pirateria /. korsarz m corsaro m, pirato m. kortyna / sipario m. korupcy'a / corruzione /. korytarz m corridoio m. koryto n trògolo m; ~ rzeki letto (di un fiume) m. korzec m mòggio m. korzeń m radice /. korze-nić condire, aromatizzare; -nić się radicarsi, abbarbicarsi, allignare ; -nie pi. droghe, spe-zerie /, p!\ -niowy radicale; -nnik m droghiere ih; -nny di 8pezerie.

korzonek m piccola radice /. korzyć się umiliarsi, korzy ść/ vantàggio, profitto m, utilità /; -stać profittare, ricavare utile; -stny profittevole, fruttuoso, vantaggioso, giovevole.

kos m merlo m.

kosa / falce /; -ciec m giaggiolo m ; -rz m falciatore m. kośba / il kość / osso m. kościany òsseo m. kościeć ossificarsi, intirizzirsi, aggranghiarsi (dal freddo), koś-cielny m ecclesiastico, di Chiesa; -ciół m Chiesa /; -ció-łek chiesetta, chiesina, chie-succia /.

kościo-sklad m ossatura /; -trup m schèletro m.

kościsty ossoso, ossuto, [trice /. kosiarka / falciatrice, mieti-kosiarz m falciatore m. kos-ié falciare; -isko n mànico in della falce, cattiva falce /.

sporta /.

kośla-wić stórcere, stravòlgere; -wieé divenire storto; -wy storto, strambo.

kosma-cieć divenire peloso,, rùvido ; -ty peloso, ruvido ; -cj-zna / pelosità /. kosmyk «t ciocca / di capelli o di peli.

koso-drzewina / àlbero nano m; -nogi storto di gambe, strambo; -oki guercio.

kosteczka / ossetto, os3erello, ossicino m.

kos-tera m dadaiolo, biscaiuolo m; -terować giuocare ai dadi.

kost-ka / v. kosteczka; -kowy della noce del piede; di dado, in. forma di dado ; -nica / stanza mortuaria /.

kost-nieé ossificare, irrigidire, intirizzire, agghiacciare, intormentirsi.

kostur m bastone m. kosy obliquo, storto, kosz ni cesta, corba /, canestro, paniere m; -ałka / cestella, [caserma /. koszar m canniccio m\ -ry pi. koszatka / ghiro m. koszeuila / cocciniglia /. koszerny puro, senza magagna (parlando di carne), koszt m costo m, spesa /; -orys m preventivo m ; -OWaĆ <?0,stare ; assaggiare, provare ; .-OWliy prezioso, caro;, -owność / preziosità/.,    .j '" '

koszu-Ia / camicia /; -lka / camiciuola /.

koszyk m cestella /, canestro, paniere m; -ai*z m cestaiolo, panieraio m. kot m gatto, micio m. kotara / cortina / del letto, kotek m gattino, micino m. koterya / casta /, partito m. kotka / gatta, micia /. kot-larstwo n arte / del calderaio; -larz m calderaio m.

kotlet m cotoletta /. kotlina / vallata/, covo m della

lepre.

kotna pregna, gràvida (gatta,

| pecora, lepre)/. kotwica / àncora /. kowa-ć bàttere, martellare; -die n incùdine /; -1 m fabbro m\ -lczyk m garzone m del fab* bro ; -lstwo n arte /del fabbro koza j capra /.

koza-cki dei cosacchi *, -ctwo r, vita /, ladroneggio m dei cosacchi; -czyzna / paese ni dei cosacchi, scorreria / dei cosacchi; -k m cosacco m. koze-ra / trionfo (nel giuoco delle carte) m; fondamento in; -rę zadać giuocare a trionfo, kozi della capra, caprino; -arz m pastore m di capre, capraio m ; -eł,-io! m capro, caprone ni. kozik m castraporcelli ni, cattivo coltello m ; squartatoio m. kozina / carne / di capra, kozio-lek m capretto w; capitómbolo m, capriòle /, pi; -Jki przewracać capitombolare, fare le capriole.

koziorożec m stambecco, capri-corno m.

kózka / capretta, capriola /. koźlę n capretto m. koźlęcina / carne / eli capretto, koźli di capro, di becco, kozopas m capraio m. kozujb m corbello, cestino m di scorza; falcone w; -ek m cor-belletto; falconcino m. koŻU-Ćłl m pelliccia/; -szek m piccola, corta pelliccia /. kpać sgridare, svillaneggiare, insultare.

kpiarz m beffeggiatore, canzonatore m.

kpiny pi. dileggio, motteggiamento m.

kpić sobie z kogo canzonare, mettere alla berlina, kra / lastra / di ghiacoio.

a mo-

krab m arranchi olino m. kraciasty graticolato, a modo di inferriata.

kradać essere abituato al furto, kradkiem furtivamente, in segreto.

kradzie-skì furtivo, ladresco ; -stwo n furto m ; -Ż / rapina /, refurtiva /.

krąg m circolo, disco m ; -lak m un pezzo di legno rotondo, kra-ik ra piccola regione /; -ina / regione /, paese ra, territorio m;-jm terra/, paese ra; orlo, màrgine m, estremità /. kra-jać tagliare, segare; -janka / sentimento, krajka / cimosa /. krajo-braz ra paesaggio m; -pis ra corografo ra, geògrafo ra ; -pisarstwo n geografia, corografia/; -wiec ra indigeno ra; -wy nostrale, del paese, indigeno.

krakać gracidare, mugolare, strepitare.

Kraków m Cracòvia /. Krako-Wiak m Cracoviese me/ abitante di Cracovia; -wsìri di Cracovia; po -wsku do, ai costume, all’usanza di Cracovia.

kram m botteguccia (vendita al minuto) /; -arczyk ra mercan-tucolo m, merciamolo m; -arka / mercantucola /, mercia-ia /; -arstwo n mercatura / al minuto, alla spicciola; -arz m bottegaio, mereiaio ra; -arzyé trafficare, mercanteggiare, kramik m botteghina /. kran ra rubinetto m. kraniec m confine m, màrgine m, estremità /.

kra-sa / eleganza, bellezza /, colore incarnato m ; -sawica / bella ragazza, donna piacente /; -sic ornare, decorare, condire, kraść rubare, sottrarre, involare, kraska / gazza (uccello) /.

kras-nolicy di guance belle; -ność / bellezza /; -ny bello, rosso, grasso.

kfaso-mowea m bravo oratore ra; -mowny fiorito ornato nel parlare; -niOWStWO n l’arte / di ben parlare, rettorica fJ kraszanka / ovo pasquale dipinto m.

krata / inferriata /, grata /. krawatka / cravatta /. krawcowa /moglie /del sarto;

-czyk ra alunno sarto m. krawędź / canto, orlo ra. krawędzisty angoloso, kra-wiec ra sarto m\ -wiecczy-zna / lavori ra, pi.' di sarto, krą-żek m piccolo cerchio tn; -zenie n circuito ra; -żyć circuire, girare, andare attorno, volgersi intorno, kreci di talpa.

kręei-ć tòrcere, girare ; ~ się torcersi, girarsi; -ciel w torcitore ra, raggiratore, bindolo m; -cielka / torcitrice /, raggira-trice /.

kreda / creta /.

kreden-carz ra custode me/ della credenza; -s ra credenza/. kredyt ra crédito ra; -or m creditore ra ; -ować dare, véndere a credito ; -owy di credito, kręgi pi. vertebre /, pi.; colonna /, vertebrale.

krę-gicl ra birilli (giuoco) m, pi.; -gielllia / piazzale m per il giuoco dei birilli; -glowaty conico.

kręgo-słnp ra colonna vertebrale /, schiena /; -wee pi animali ra, pi. vertebrali, krepa / velo, panno ra da lutto, krępować legare, stringere, krępulec ra randello m. krępy tozzo, tarchiato, kres ra fine, scopo, termine, confine m; -a / striscia, lista /, sfregio m sul viso; -ka/linea, fila /, roto (nelle elezioni) m ;

passo m\

n conigliolino m; -km m ; re to di piccolo

-kować fare una linea, segnare, ▼otare.

krescencya / frutti m, pi. della terra.

kreślić disegnare, tratteggiare ;

abbozzare, kret m talpa/.

kręta-cz m rigiratore m; -nina / rigiro rn, sotterfugio m. kretes, z kretesem da cima a fondo, da capo a fondo, krętogłów m torcicollo wi, lince (uccello) /.

kreto-mysz m talpa /; -wina /mucchio m, via/di terra fatto da una talpa, kręty tortuoso, sinuoso, krew / sangue m ; -ki débole, fràgile; -kość /'fragilità, debolezza /; -na / parente/, cugina /;- -ny m parente m, consanguineo, congiunto m. krężel m rocca /. krną-brnieć incaparbire, divenire dispettoso; -brny comtnmace, capàrbio, ostinato; -brność / contumàcia /, ostinazione, ri-krobeczka / nido. [trosia /. krobia / scàtola /. kroć volta; dwakroé due volte;

trzykroć tre volte, krocie pi. gran nummo indeterminato.

krochmal m àmido m ; -ny inamidato; -ié inamidare. krÓCÌ-é impiccolire, abbreviare, accorciare; -ca / terzetta /; -nchny mo’to corto, brevissimo, krocz m andatura /,

-yć andare a passo, camminare, kro^ulec m sparviere m. krój m taglio m d’àbito, foggia/ di vestimento; coltellaccio m dell’aratro, krok m passo m. krokiew/travicello, cavalletto m. krokodyl ro coccodrillo m. król «* re », (/ regina); -estwo » regno, reame m ; -ewicz m figlio m del re.

królew-na / figlia/del re; -skl regio, reale; -skoŚĆ / autorità / reale, króli-c conig

stato ; -karnia / conigliera /. królo-bójca m regicida m; -bój-stwo n regicidio m ; -wa / regina /; -waé regnare, krom eccetto, fuorché, tranne, kromka / cantuccio w di pane, kroni-ka / cronaca /; -karz m cronista m.

krop-elka / gocciolina, goccioletta/; -ié aspèrgere, spruzzare; -idlo n aspersorio m ; -ielnica / pila / dell’acqua benedetta, krop-ka / punto m\ -kowaé punteggiare; -kowaty punteggiato.    (-isty goccioloso,

kropl-a / gócciola /, stilla /; kros-ienka / telaio m da ricamare; -na / telaio m da tèssere, kros-ta / crosta /, piistula /, bollicella /; -tawieé coprirsi di pustuie; -tawy pustoloso, rognoso.

krót-ki corto, breve; -ko, wkrótce in breve, fra poco, a momenti.

krótko-mowny laconico; -noel che ha le gambe corte; -oki che ha la vista corta; -Ś6 / brevità /, cortezza /; -trwały di poca durata; -widz m miope m.

kroto-chwila / farsa /, passatempo, trastullo m; -chwllny giocoso, scherzoso, faceto, kro-wa / vacca /; -wianka f sterco, cdncime m della vacca; • wiarka / vaccara /; -wiarnia / stalla / delle vacche; -wiarz m vaccaio, guardiano m dello vacche; -wi«a/vacchina, vacchetta /.

krtań w» laringe /, gola /. krn-chość / morbidezza, fragilità, tenerezza /; -chy fràgile, tènero, frollo.

-k’

m Corvo m..

trarre

kruchta/ àtrio, sedile m della Chiesa dove siedono le povere, krucyata / crociata /. kru-czek m corvetto, corvac-xjh otto m, oncino m; -czy di corvo ;

kru-pa / orzo periato m ; -piò triturare, infràngere l’orzo ; -pnik m minestra / d’orzo mondo ; bevanda fatta di acquavite, mele e pepe, krnpy pi. gràndine /. krusz-cowaty di metallo, metallico; -ec metallo m. kruszeć divenire frollo, infrollire, kru-szyĆ strito 1 are, sminuzzolare, sbriciolare, rómpere ; -szyna / briciola /.

kruż m vaso m per bere, krużganek wportico,peristiliowi. krwa wić insanguinare, lordare; -wnica f vena /, emanto m\ -Wnik m achillèa (erba)/; -wy sanguinoso.

krwiu-barwny Qplore sanguigno ; -nośny sanguifero; -tok m emorragia /; -żerca m uomo sanguinario m ; -żerczy sanguinario

krwi-sfy sanguigno; -stość / abbondanza / di sangue, kryć coprire, appiattare, celare, nascóndere; ~ się Z ezem nascondersi, tenere occulto qualche cosa.

kry-jomie nascostamente, di na scosto, occultamente; -|omy nascosto, occulto; -jóWKa / nascondiglio, ripostiglio m. kryfreno m, briglia/; -owaé się dimenarsi, muòvere il capo sii e giù..

krymi-nał m carcere w, prigione /; -nalny criminale, krynica / fonte, sorgente /. krypt m critta /. krystali-zacya / cristallizzazione /; -zowaé cristallizzare. Krystyna / eristica /, kryształ m cristallo m; ek m cristallino (umore dell’occhio) m\ -owy di cristallo, krytoptciowy crittogamo. kryty-cznośc / stato critico m; -czny critico, pericoloso; -km critico m ; -kować criticare, censurare.

kryza / crisi /, inv. krza-czek m cespuglietto tn; -czysty cespuglioso ; -k m cespuglio m, macchia /. krzą-kać grugnire; schiarirsi la gola; -kata m grugnitore. krzą-tać się affaccendarsi; -tanina / faccenderia /; giri e rigiri, andare e tornare, krzeczeógracidare, scricchiolare, krzem m ciòttolo m ; -ień m silice /; -ienica / terreno m pieno di selci; -ienisty pieno di selci; -ienny di 6elce; -ionka / àcido silicico m; terra silicea /; -yk m piccola pietra focaia/, krzep-ié ristorare, rinvigorire, rafforzare; -ki gagliardo, vigoroso, robusto; -kość / fortezza, gigliardia /, vigore m, robustezza/; -nąć acchiacciare, coagularsi, rappigliarsi, rassegare, krze-sać bàttere il fuoco, il fuoco dalla pietra focaia; -siwo n acciarino, battifuoco m. krzesło n sedia, tóggiola /; ~ Z poręczami sedia a braccioli, krzew m arbusto m ; -ié propagare, dilagare, diffóndere ; -idei-m prò^àg!Sitòrerrii] -irta / arboscello m ; -isty cespuglioso, ramoso. '

krzta f briciolo, minùzzolo m; ani krzty neppure un pochino, niente affatto.

krztusić się tossire per il cibo, andato a traverso.

krzy-czeé gridare ; -k m grido, strido m ; -kacz m schiamazzatore »«; -kliwy gridante, stii-dentè ; -knĄĆ mandare, eméttere un grido, un urlo.

Krzysztof m Cristóforo iti. krzywawy un poco curvo, krzyw-da / torto m, ingiuria /, ingiustizia /, danno m ; -dzié far torto, recare pregiudizio, arrecare danno; -dziciel colui che fa ingiuria ; -dzicielka / colei che fa ingiuria, krzy-wié curvare, incurvare, tór-/ incurvatura/;

m; -gosnsz m peste / de’ buoi; -gozbìór m bi-ksieni / badessa /. [blioteca /. księ-stwo n principato, ducato m; -żna/principessa, duch /; - żńiczka / principessina, duschesina /.

anza

[polacca.

tabernacoli.

cere ; -wizna -WOnosy uomo m dal naso aquilino; -wooki guercio, krzy wo-przysięgać spergiurare; -przysięstwo n spergiuro m; -przysiężca m spergiuratore, spergiuro w; -ŚĆ /curvatura/; -listy che ha la bocca torta, krzy-wy curvato ; -wo tortamente,

krzyż m croce /; H-acki dell’ordine Teutonico ; -actwo n ordine Teutonico m\ -ak m cavaliere Teutonico m ; -em a modo di croce; -mo » crèsima /; -owaé crocifiggere ; -ownik m crociato m; -yk m crocetta, crocellina /. ksiądz m sacerdote m. książę m principe m. ksią-żątko n principuccio, prin-cipettow; -że. bisknp m Vescovo principe m; -żęcy principesco.

ksią-żeczka /libretto, libriccino, libriceiulo m ; -żka / libro m ; '-rachunkowa /"librode’conti; -żkowy del libro, librario ; -żni-ca / biblioteca /. księ-ga / librone m ; -gamia / libreria /; -gamia nakładowa libreria editrice /; -garski librario; -garstwo n Parte o la professione del libraio; -garz m libraio

księży pretesco, dl prete; księ-żyna m chiericuzzo, pretttccio, pretónzolo m.

księży-c luna/; -cowylunario, della luna.

ksillk m pòllice (dito grosso) m ; ~ u nogi pollice (del piede) m.

ksyk m sibilo m\ -aé sibilare.

ksztal-cić formare, comporre, educare; ~ się formarsi, educarsi; -ciciel m educatore, formatore ni ; -cicielka / educatrice, formatrice /.

kształt m forma, figura, specie /; na ~ alla forma, alla guisa, allamaniera; -UOŚĆ/Peleg della forma; -ny elegante, ben fatto, gentile; -owaò v.ksztaì-

kto, któż chi : kto to taki ? chi

è costui?

ktobądź, ktokolwiek qualunque, chiunque.

którędy per dove, per qual luogo, donde.

któ-ry, -ra,-re quale?; che = il quale, la quale, i quali, le quali; -rykolwiek,-rybądź chiunque, qualsiasi, qualsivoglia, qualunque.

ktoś un tale, un certo, certuno, un non so chi.

ku verso, alla volta di, per, da, a. kuban w paraguanto «t*. . kubek m coppa, ciòtola /. kubeł m tinozza, bigoncia /. knbiczny cubico, kubrak m pastrano corto alla kubus m cubo m. kuć v. kować. kuch-arka / cuoca /; -arstwo n Parte di cucinare; -arz m cuoco, cucinierem; -arzyćcucinare; -cik m sguàtiero m\ -enka / cucinetta, cucinina/; -enny di cucina; -mistrz m direttore, maestro m di cucina, capocuoco m; -nia / cucina /. kucz-a, -ka/ capanna /j-ki pi. festa / dei

kncznąć porsi coccoloni, accoccolarci.

kud-łać abbaruffare i capelli, i velli; -łatyirsuto, velloso, peloso: -ly J>1. vello, pelo m. knfa / botte / grande, kufel m boccale m, kufer m baule m, valigia /. kugla-rka / giocatrice /; -rstwo n giuco m di prestigio; -rz m prestigiatore rn ; -rzyć far giuochi di prestigio, kukać cuculiare, kukiełka / pane m di forma oblunga.

kuks w un pugno nei fianchi, una gomitata /. kukułka / cuculo m. kukurydza/ granturco, frumentone m.

kukuryku m chicchirichì (canto del gallo) m, tnv. kula / globo m.

kuł-aczuik m pugillatorem; -ak m pugno ni, cazzotto m. kula-9 m zoppo m ; -wleć azzoppare; -wość / stato m di uno zoppo; -wy zoppo, kulba-ezyó sellare un cavallo ;

-ka / sella /. kuleć zoppicare, kuleczka / pallina /. kulić się rannicchiarsi ; avvoltolarsi, rotolarsi, kulig m beccaccia /. kulisa / quinta (di un palcoscenico) /.

kul-istość / sfeiicità, globosità /; -isty sfèrico, globoso; -ka / globetto w, pallina /. kUDl vì compare In ; -a /comare /; -ać się Z kim divenire compare o Comare; -ostwo n il compare e la comare (presi insieme).

kuna / martora /. kundel m mastino vi. kunszt m l’arte /; -mistrz vi artista m ; -owność / maestria /, eccellenza / d’arte ; -owny

maestrévole, ingegnoso; Artefatto, artificioso, kapa / cùmolo m, massa/, mucchio tn; -mi a schiere, a brigate.

kup-cowa / mercantessa/; -czyé commerciare, trafficare, mercantare; -czyk m commesso m di commercio, kuper m codione m. kupić 1. comprare; 2. ammucchiare, ammassare, radunare; ~ się adunarsi, congregarsi, kitpiee m mercante, negoziante m ; -klmercantile; -twonmercatura /, commercio m. knpl-er m ruffiano m\ -erka/ ruffiana /; -erstwo n rnfifia-ne8imo m; -erować farcii ruffiano.

kur m gallo m ; -a/gallina/, kuracya / cura, curazione /. kura-tela / ufficio m del cura-dorè.

kurcz m spàsimo ni, granchiom. kur-czak ni, -czątko n, -czę n pollastro m.

knrcz-owaty, -ovvy spasmotico; -yé contrarre, restringere, accorciare.

kurek m galletto, Cane (del fucile) vi, cannella (della botte)/, kurka /gallinella, pòllastrina / kurkowy del tiratore, kurnik m pollaio m. kurny fumoso, kurowaé curare, medicare, kuropatwa / pernice /. kurs m corso m ; -owaé aver corso.

kursywa / corsivo (caràttere) m. kurtka / veste stretta e corta /. kurwa/puttana, meretrice,sgualdrina f.

kuryer corriere, nunzio m. knrytarz m corridoio m. kurz m polvere /. kurzawa / nrtvola / di pólvere, kurzyć fumare ; ~ s ę far fumo

-talny trimestrale ; -tot m quartetto in.

kwa-S m agro, sugo d’agrumi; -sic fermentare, fare inagrire; -sić się fig. fare il viso acerbo, arcigno, brusco; -skowatość / acidità, acidezza /; -skowa-tyacidulo, agretto; -śniećinacetire, inagrire; -Śny agroàcido, acerbo; -soród m ossigeno m ; -gy pi. fig. scontentezza /.

kwater-a / quartiere m; -owaé acquartierare; -unek m acquartieramento m.

kwef m velo m; -ié velare.

kwę-kać gémere, essere malaticcio ; -koła m uomo malaticcio.

kwes-ta / quèstua ,

km-fé tentare, méttere a prova ; -iciel m tentatore m; -icielka / tentatrice /.

kuś-nierski di pellicciaio; -nier-gtwo n l’arte del pellicciaio; -nierz m pellicciàio m. kustosz m custode m. kusy corto ; scodato, kusza / balestra /. kutas mnappa/, fiocco, nodom. kuternoga m colui che ha un piede più corto.

kut-wa m uomo spilorcio, cacastecchi m; -wiarstwon spilorceria, pidocchieria; -wić spi-lorciare.

kuty scaltro, astuto; koń kuty cavallo ferrato m. kuź-nia / fucina /; -nica / ferriera /.

kuzyn m cugino m; -a / cugina /; -ostwo n parentela /, parentado m.

m strofinaccio m.

wadra / quarto m della luna; -ns m un quarto d’ora; -ut m quadrante m; -t m quadratoni; -tura / quadratura /. kwadrować riquadrare; convenire, star bene insieme, kwak m il gracidar delle rane;

-aé gracidare, kwakier m quàcquero m. kwalifi-kacya / qualificazione /; -kacyjnyqualificativo; -ko-wać się qualificarsi, kwap m peluria /. kwapić się affrettarsi, spicciarsi, sbrigarsi.

kwarantana / quarantena /. kwarc m quarzo m. kwar-ta / la quarta parte di una misura ; -tał m trimestre m ; -anfana/ quartana (malattia)/;

cerca

-tarz m cercatore m ; -towaé questuare.

kwesty a / quistione /. kwia-ciarka / fioraia /; -elargì WO n fioraio m. kwiat m fiore m; -ek m fiorellino m.

kwiczeć grugnire, kwiczoł m tordella /. kwie-ciany di fiori; -riarnia / serra /; -cié infiorare; -eie n fiori m, pi. ; -cień ni aprile w; -cistość / floridezza /; -cisty fiorito, flòrido -tniowy di aprile, kwik m grugnito m. kwilić vagire

kwit m quietanza /, ricevuta /. kwita Z nami siamo pari pari, siamo ugnali ; -cya/ricevuta /. kwitnąć fiorire, kwitować quietanzare, kwoczka / chioccia /. kwokać chiocciare, kwoli a piacimento, a volontà, kwota / quota, rata /.

L.

nè bene nè

m uomo leggiero m ; -myślność /leggerezza / d’animo; >myÓlny leggiero (d’àni-

Ia6 versare; diluviare ; fóndere, ląd m terra /, lido m; -ować sbarcare, approdare, prènder terra; -owy di terra, terrestre, lada ogni, qualfiisia, qualsivoglia, ladaco m disutilaccio, dappocac-cio m.

ladajako così cosi, male.

lądz covare, lagier m fondaccio m del vino, laik m laico m.

lak m ceralacca/; -ier m vernice /; -iernik m vemiciatore m\ -ierować verniciare, lakmus m tornasole m. lakqniczny lacònico, lalka / bàmbola/, marionetta/, lament m lamento m ; -owaò lamentare.

lamować orlare, listare, lamówka / orlo m, striscia /. lamp-a/làmpada, lucerna/; -ka / lampadina, lucernina /. lampart m leopardo m; giovane scapato ni.

lampas m gallone m. lampi arz m fabbricante m di làmpade, lanca / lancia /. lancet tn lancetta /. landara / berlina /. larwa / larva /, spettro m. las m selva, foresta /, bosco n* ;

-ek m boschetto m. laseczka / bacchetta /. laska / bastone.tra. lata pi. anni m, pi. latać volare, córrere, latar-ka / lampioncino m; -nia / lampione m, lanterna/; -nik m lampionaio m. latawiec m corridore m\ papi-glione m; aquilone wi; areo-plano m.

lato » estate /; -rośl/rampollo

m.

laur m làuro, alloro m ; -owy laureo.    ^

lawenda / lavanda /; spiga’/, laweta / affusto m. laża / àggio m. lazaret m lazzaretto m. laznrowy azzurro, lecieć volare, córrere a precipizio, leciuchny leggierissimo, lievissimo, lecz ma.

lecz-nica/ casa / di salute; -yò medicare, curare, led-wie, -WO appena, ledz, legnąć cadere, soccómbere, lędźwie^/, lombi m,pl. ; reni/, pi. legacya / legazione f. legal-izowaé legalizzare ; -ny legale.

legawiec m cane m da quaglia, legia / legione /. legionista m legionario m. legity-macya / legittimazione/;

-mować się legittimarsi, legiwaé essere abituato a giacere, lęgnąć covare.

legować legare in testamento, legowisko n giacitoio,giaciglio m. legumina / dolce m; legumi, erbaggi tn, pi. lejce pi. rèdini /, pi. lej-ek m imbottatoio, imbuto m\ -kowaty a foggia di imbuto, lek m; -arstwo n medicina /, medicamento ni. lękać się temere, aver paura, leka rka / medichessa /; -rski medicinale ; -rz m mèdico, dottore ro.

lekce leggermente, lievemente; -ważyć far poco conto, poca stima, disprezzare, lekcya / lezione /. lekki leggiero, lieve, lekko-duch

mo); -ŚĆ/ leggerezza; fig. incostanza.

leknchny leggerissimo, lękli-wy pauroso, timido ; -woéé / timidità /. lektyka / lettiga /. lemiesz m vòmere tn. len tra lino tra.

leA tra poltrone, infingardone tn. le-nić się essere pigro; spallarsi; -nistwo n pigrizia, infingardaggine, poltroneria /. leni-uch tn poltronaccio tn ; -wieć impoltronire ; -wy pigro, infingardo.

Ien-nictwo n vassallaggio tra ; -nik tra vassallo, feudatario tra; -ność / feudalità /; -ny feudale, lep tra esca, pania /, vischio tra ; -ianka / capannuccia /; -ić attaccare, appiccicare, lepiej, lepszy meglio, migliore, lepki appiccicaticcio, lepkość / viscosità /. lesisty Belvoso, boscoso, leśni-czostwo n ufficio tra del guardaboschi ; -czówka / casa / del guardaboschi; -czy tra guardaboschi.

leśny tra boschereccio, selvaggio, silvestre.

leszczyna/nocciuolo (albero) m. letarg m letargo tra ; -iezny letargico.

letni tièpido ; estivo ; -eć intiepidire, raffreddarsi; -k tn veste / da estate ; -OŚĆ tiepidezza /. lew leone tn. [giuoco) tra lewa / (przy kartach) punto (nel lewatywa / lavativo, serviziale, cristere tra. lewica / sinistra /. lewkonia / viola / a ciocca, lewy mancino ; w lewo a sinistra, leża/quartiere, ailoggiamento 7ra. leżak w» birra stagionata /. leźć strisciare.

leże-Ć giacere ; -nie n il giacere tn. libera-lista tra liberali tra ; -Iność / liberalismo tra; -lny liberale.

liber-tyn tra libertino, incrédalo tra; -tyństwo nlibertinaggio m. liberya / livrèa /. libra / quaderno, quinterno m. lìce n guancia /.

licen-cya/licenza, concessione/;

-cyat >n licenziato tra. licho 1. n malanno tn, disgrazia /; 2. malamente, miseramente, meschinamente; -ŚĆ /, -ta / cattiva qualità, povertà /, lichtarz candeliere tra. lich-wa /, -wiarstwo n usura /; -wiarz tra usuraio m; -wiarka/ usuraia /.

lichy cattivo, meschino, pòvero, licytacja / incanto tra, asta /. licytować méttere all’asta, licz-ba / numero tra; -bowy numerale; -ebnik tra numerale (aggettivo) tra ; -eiiie n numerazione /.

licz-man tra gettone tn; -nik tra numeratole tra ; -ność / numerosità /; -ny numeroso; -yé contare ; -ygrosz tra spilorcio tra. ligawka / flàuto tra pastorale, liga/lega, alleanza/; legatura/, ligustr tra ligustro tn. lik tra quantità /; bez liku innumerevole, likier tra liquore tra. likwi-dacya / liquidazione /; -ilator liquidatore tra; -dować liquidare.

lila / color tra lilla, lilak tra lilla/, lilia / giglio tra. limba / cembro tra. limfatyczny linfatico, limi-tacya / pròroga /; -tow&é prorogare, lin tn tinca /. lina / corda /, cànapo tn. liniować lineare, lip-a / tiglio tn ; -cowy di luglio tra ; -iec tra luglio tra ; -ina / legno ni di tiglio, lipki, lepki viscioso lipowy di tiglio.

lirnlk m suonatore m di lira, liryczny lirico, liryk poeta lirico ni. lis m volpe f; Jig. volpone m; barbarosea m.

lis-ć m foglia /; -ciasty foglioso ; -ciowaty che ha la forma di foglia, lis-ek

Lituania /.

m volpicino ni ; -iura / pelliccia / di volpe; -owaty rossiccio, dai capelli rosei, ilst m lèttera /; ~ żelazny salvacondotto m. lista / lista /, catàlogo m. list-ek m foglietta/; letterina /; -onosz m portalettere, postino m; -opad m novembre in; -owny epistolare, letterale; -owy papier ~ carta / da lettere.

listwa / règolo m. liszaj m erpete m; -owaty che è coperto di erpete, liszka / volpe /, bruco m. litania / litanie /, pi. litera / lettera (dell’alfabeto) /; -cki letterario; -lny letterale; -t m lettei ato m ; -tka / letterata /; -tura / letteratura /. litograf-iczny litogràfico ; -ować litografare.

lito-ść / pietà, compassione /; -SCÌwy pietoso, compassionevole, misericordioso ; -śnie compassionevolmente ; -nać się nad killl aver compassione di uno. litur-gia / liturgia / ; -giczny litùrgico.

Litwa f lity sòlido, puro, saldo. Ijwerant ™ fornitore m. liwerowaé fornire, liz-aé lambire, leccare; -ać się, leccarsi; adulare, lusingare; -acz,- un, -US m leccapiatti m, tnv ; adulatore m, piaggiatorem. lniany di lino, lineo, loch m caverna; tana/, sotterràneo m.

locha / scrofa /.

lód m ghiaccio m. lodo-waciec agghiacciarti, divenir come di ghiaccio; -watość / insenaibilità /; -watyghiac-cioeo ; -wiec m ghiacciaio tra; -wnia / ghiacciaia /; -zwal m valanda /. lody pi. gelato m. logi-czność / logi ca (naturale)/;

-cziiy logico ; -ka / lògica /. lojalny leale, lok ni ricciolo m. lokaj m lacchè m, tnv; -stwo n servizio m di lacchè. loka-1 m appartamento m; -lny locale ; -tor m pigionale m. lokować alloggiare; collocare. Lombardya f Lombardia /. lon m chiodo ni dell’asse della ruota.

Londyn m Londra /.

Iont m miccia /. lorne-ta, -tka / cannocchiale, binócolo m ; -tować vedere, los m sorte /; fato, destino w; -ować tirare a sorte ; na ~ szczęścia a casaccio, lot ni volo m ; -em a volo. Ioterya / lotteria /, lotto m. lot-ka / penna maestra/; -ność / volatilità/; rapidità, velocità /; -nyvolàtile; ìàpido, veloce, loża / palco m. lśnić splèndere, brillare, lub o.

lubić amare, voler bene, lubież voluttà /; -nik m voluttuoso, libidinoso w; -ność J libidine /.

lubo benché, sebbene, quantunque; dilettevolmente; -ŚĆ /voluttà /, delizie /, pi. ; piacere m; -wać amare, piacere ;-waé się w czem godere di qualche cosa; -wrnik m amante m. lubryka / matita rossa /. luby amorevole, amàbile, piacevole, caro.

lud rn popolo m, gente /; -arka / pettirosso ni ; -ek m popolino

tra ; -ność /popolazione /; -ny popoloso ; -ojad m antropofago tra; -omiły popolare.

Ludwik w^Lodovico in. Indwi-sarnia / fonderia / di cannoni, di campane; -sarz tn fonditore m.

ladzie pi. uomini tn, pi. ladzki umano, lndzkoéé / umanità /. lafa / canna J. lufcik m spiraglio tra.

Lugdnn m Lione /. luka / breccia /, lacuna /. lukrecya / regolizia /. lulać cullare.

lalka / pipa / di terracotta, lalek m giusquiamo tra. luminarz tra, fig. luminare, uomo tra di grande mèrito, lanąć scórrere, 6górgare, diluviare.

luna-tyczny lunatico; -tyk tra lunàtico, sonnàmbulo tn. laneta / Cannocchiale, lupa / lente / d'ingrandimento, lara / cattiva bevanda /.

Inśnia / sbarra / di on carro, lustr m splendore tn ; -aeya / rassegna /; -ator tra revisore tn; -o n specchio m; -ować rivedere, passare la rassegna, luter-amin m luterano tn ; -ka / luterana /. lutnia / liuto tra. lutować saldare, lutownik m saldatoio tn. lutowy di febbraio, lutrować purificare, raffinare, lllty m febbraio m. luzak tra bagaglione m. luzem libero, non attaccato, luźny rado, molle, sciolto, luzować cambiare, mutare, staccare.

lwi di leone, lwica / leonessa /. lwi^ n leoncino tra. lżej più leggermente, lżenienmaldicenza, bestémmia/, lżyć maledire, bestemmiare, lżyeielm maldicente, bestemmiatore tra.

Ł.

Inista tn.

tra bacchetta

łabę-dź tra cigno m ; -dzi di cigno, łach, łachman tra straccio, cencio tra.

lacin-a / latino tn; -nik tra lati-łaciński latino, łac-ny / fàcile; -ność facilità/;

mitezza, clemenza, abilità /. łączenie n unione /, collegamento tra.

łączka / piccolo prato tn, praticello tn.

łącznia / legame tn. łącz-llie in comune; -nik tn segno m di unione; -ność/connessione/; -ny congiunto, unito, connesso; -yé congiùngere, unire; collegare.

ład tn órdine tn ; -nieć divenire bello, grazioso, leggiadro ; -niu-chny bellissimo, graziosissimo ; -ność / bellezza, leggiadria, vaghezza /; -ny leggiadro, bello, graz oso, gentile, łado-wać caricare; -wnica / giberna /; -wilik (del fucile)/; -wny carico, ładunek m carico tra. łąg tra terreno prativo paludoso tn. łagiew / coppa f di legno, łago-dnieć addolcirsi, attemperarsi, ammansirsi; -dniucliny mitissimo; dnośćmitezza,amabilità, clemenza /; -dny mite,

/ facilità

dolce, soave; -dzić mitigare, temperare, moderare, łajać sgridare, ripréndere. łaj-dacki cencioso, meschino ; -dactwo n canagliume m ; birboneria, furfanteria/; -daczka / canaglia, birbona/; -daczyć Się divenire cencioso, meschino; -dak m birbone, mascalzone, birbante m.

laj-nisty merdoso, stidicio; -no n merda /, sterco m. łąka / prato m.

łak-nąć aver fame ; -nący affamato ; -nieilie n fame /. łako-ć/leccornia/,boccone ghiotto m; -ciarz m ghiottone m-, -mie Się essereingordo,ghiotto; -miec m ingordo; avaro m ; -mieć divenire ingordo ; divenire avaro ; -mstwo n ghiottoneria/; avidità /; -my ghiotto, goloso, ingordo ; àvido ; -tliwy ghiotto ; -tnik m ghiottone, leccone m. lam-aé rómpeie, spezzare ; -anie n rottura /; -liwy fràgile , -li-WOŚĆ / fragilità /. łan m misura / di campo, łań-cuch m catena /; -cuszek m catenina /. łania / cerva /. łapa / zampa /. łapa-ć pigliare, cògliere; -CZ m sbirro m\ -nka / ilprendetem. łapcie pi. scarpe /, pi. di scorza, łapczy-wość / rapacità /; -wy rapace, àvido, ingordo. [inv. łapjgrosz m chiappadanari m, łapka / rampino m, zampetta /;

tràppola /. łapówę n sbruffo m łasić się smorfie/, pi. diun cane quando vuole essere accarezzato, łasica f dònnola /. łaska / grazia /, favore ; -wca m protettore, benefattore m ; -Wić addomesticare ; -WOŚĆ / amorevolezza, bontà, benevolenza /; -wy amorevole, benigno, clemente ; addomesticato.

łasko-tać solleticare ; -tka /solletico m; -tliwy sensibile al solletico.

łata / toppa /; -6 rattoppare, rappezzare ; -cz m rappezzatore m\ -nina / rappezzamento m. łatka / marionetta /. łat-wiuchny molto fàcile ; - wość /; -wowierny crèdulo ; -wowierność / credulità /; -wy fàcile.

ław-a, -ka/pancone m, panca/; -ica / scranna, sedia / di magistrato.

łazanki pi. lasagna /. [broso m. łazarz m làzzero, pòvero leb-Łazarz m Lazzaro m. łazęga m vagabondo m. łazić vagabondare, łazie-bny bagnaiuolo rn; -nka/ camerino m; -nki pi. stabilimento balneàrio m. łaźnia / bagno m. łeb tn capo in, zucca /. łechtać solleticare, łęg,lęgowisko n terreno fràgile m. łęk m arco m, volta, céntina /. łeptać bévere come fanno i bovi, i cani.

łezka / lagrimetta /. łgać mentire.

łga-rstwo n bugia /, menzogna /; -rz m bugiardo m. łkać singhiozzare, łoboda / atrepice m. łobuz m monello m. łód-ka / barchetta /; -karz m barcaiuolo m\ -kowaty a forma di barchetta, łodyga / gambo m di una pianta, łódź / barca /. łój m sego m. łoiowy di sego.

łok-ciowy del gómito, cubitale; -ieć m gómito, braccio (misura) m ; -ietek m omiciàttolo m. łom m fragore, fracasso m; mina /.

łomot m fracasąp m ; -ać fare un gran fracasso.

m làppola /.

gante, ladro m; -ność / rapar-cità/; -ny rapace; -yé rapire, predare, rubare, saccheggiare, łupi na / buccia, scorza /, gu--nowy buccioso; -skóra

łono n grembo, seno m. topata / pala /.

łopatka / paletta ; scàpola /. łopian, łopnch łoś / alce to. łoskot to fracasso, fragore m. łosoś to salmone to. łotr to birbone, briccone to; ladrone to ; -ostwo n bricconerìa /; ladroneggio to. łów m caccia /.

łow ca m cacciatore to; -czy m capocaccia m, inv. ; -ić cacciare; -iectwo n caccia /. łoże n letto wi. łóżko n letto w. łozina / vinco to. łożyć impiegare, investire, łożysko n àlveo m, placenta /. łnbin to lupino m. łucz-asty arcuato ; -ek m archetto wi; cipollina /; -nik w arciere tn; -ywo « legno resinoso TO.

łndzić ingannare, delùdere. Ingmranuom, lisciva/; -owaty rannoso; -ować inconcare. luk to arco to; -owaty urcuato, arcato.

łup m preda, spoglia/, bottino m. łupa / ciocco (legno) m ; buccia /. łupać spaccare, scindere, łupek to lavagna /. łupić sbucciare; scorticare, scoiare ; saccheggiare, łupie-ski brigantesco, rapace;

-stwo n rapacità /. łupież 1. to fórfora /; 2. / rapina /; -ca wì predatore, briscio m; m scorticatore m. łuska / scaglia, squama /; fórfora /; -è sgusciare; łusko-waty scaglioso, squamoso, łuskowiec m frosone to. łuszczak to rigonfiamento di carne in forma di nocciole, łuszczka / cateratte /, łuszczyć sgusciare, łut m piombino to. łyczak m fune / di corteccia d’àlbero.

łydka / polpaccio m. łyk to sorso m, sorsata */; -aé bere a sorsate.

łyko w scorza, corteccia, buccia /; -watość / tenacia /, tirchieria /; -wacieć divenir tenace, tirchio; -waty tenace, tirchio.

łys-ieć divenire calvo, andare in platèa; -ina / testa calva /. łyska / fòlaga /. łys-y calvo ; -ość / calvizie /. łyżeczka / cucchiaino to. łyżka / cucchiaio m. łyż-wa / pàttino m ; -wiarz to pattinatore m; -wiarka / patinatrice /.

łza / làgrima /; -wieilie n torrente m di lagrime ; -wy la-grimoso.

łzowy lacrimala.

M.

ma, moja mia /.    mach m colpo, tiro m; -ać agi-

maca / pane àzzimo w.    tare, dimenare,

maca-ć tastare, toccare; -nina / machina / màcchina /; -cya f il palpate, il brancolare m.    macchinazione/; -lny macchi-

macerować macerare.    naie; -tor to promotor©, isti-

/•

ma

gatore m; -torka/ promotrice

mach-larski frodolento; -larz m ingannatore m\ -larka/ingannatrice; -lowaò iogannare, defraudare.

mącić intorbidire ; fig. imbrogliare.

maci-ca / matrice /, ùtero m ; radice maestra /; ~ perłowa / madreperla/; ~ winna vite/, mąciclel m imbrogliatole, imbroglione m.

Maciej m Mattia m. macierz / madre / ; -anka / timo m ; -yństwo n maternità /; -yński materno, maciora / fémmina, scrofa /. maciupki piccino, maćkiem a tastoni, maco-cha / matrigna /; -szy matrignesco.

maczać tuffare, inzuppare, mącz-asty farinoso, farinàceo ; -ka / fior m di farina ; -nica / madia /; -ny di farina, maczuga / clava, mazza /. mąd-ral m saccentone m ; -rość / saviezza/, senno m, sapienza/; -ry saggio, intelligente, assennato; -rzeé raccapezzarsi, divenir savio.

Madziar m Magiaro m. magazyn m magazzino m ; -owe n magazzinaggio m. mag-ia / magia /; -iczny màgico.

magiel m màngano m. magicrka / berretto m all’un-herese.

magistrat m giunta municipale/, maglować manganare. magne-S calamita /, magnete m; -tyczność / attrattiva, forza / d’attrazione; -tyczny magnetico ; -tyzowaé magnetizzare, mahomc-tanin ni maomettanom;

-tanka / maomettana /. maho-fi m mògano m; -niowy di mogano.

ma-fé infrascare, coprir di foglie

-isty fronzuto, maj rn maggio m. majaczyć fantasticare, vaneggiare.

majątek m sostanza, fortuna /, patrimonio m. majeran m maggiorana /. majestatm maestà/, tm.\ -ycziiy maestoso.

majęt-ność / patrimonio m, fortuna /; -ny benestante, major m maggiore in; -atmmag-giorasco m.

maj-ówka / passeggiata / di scolari nel maggio; -owy di maggio.

majster m maestro m. maitek m wannam m.

k m papàvero in. mąka / farina /. makaron m maccheroni rn, pi. mak-olągwa / fanello m; -ówka / testa / di papàvero, maksyma / principio m. makuch m pizza / di papavero, malar-nia / studio m del pittore; -ka / pittrice/; -stwo n pittura /. malarz m pittore nu malee m omiciattolo, cosino m. mal-eé, decrescere, impiccolire ; -eńki piccolino, piccino; -en-kość piccolezza /.

Małgorzata / Margherita /. maligna / febbre / maligna, mali-na / lampone m ■ -nowy di lampone, malo poco.

malo nie manca poco, quasi, malo kiedy raro, di rado, mało-duszność/pusillanimità /; -duszny pusillànime; -letni minorenne; -letność / minorità/; -mownylacònico; -mo-wność / laconismo m; -ŚĆ / piccolezza /; -stka / inezia /. malowa-é pingere, dipingere ; -ny dipinto; król malowany un fantoccio di re.

malo-ważny inferiore, di poco valore.

malo-widlo n quadro to, pittura /; -wniczość / l’essere pittoresco m; -wniczy pittoresco, mal-pa / scimia/; -pi scimmiesco; -piarstwo n scimmiettatura /; -piarz to scimmiottatore to; -powaé scimmiottare, maluchny picciuo. mały piccolo, małż to mollusco to. małżeń-ski coniugale; -stwo n matrimonio to.

małżon-ekm marito, sposo n; -ka / moglie, sposa /; -kowie pi. cóniugi. sposi to, pi. małżownia / padiglione (dell’orecchio) to. mamałyęa / polenta /. mamczyc allattare gli altrui figlinoli.

mam-ié ingannare, abbagliare, accecare; -ienie n abbagliamento, inganno m. mamka / allattatrice, bàlia /. manatki pi. roba/, panni m,pZ.;

i quattro stracci, mandat m mandato to; -aryusz to mandatario to. manewr m manovra /; -ować manovrare.

maneż to scuola / di equitazione, manierka / borraccia /. manifest m manifesto to; -ować manifestare.

manipu-lacya / manipolazione /; -lować manipolare, mańknt to mancino m. mankiet to polsino to. manowiec TO strada falsa /, andirivieni TO.

manty-czka / femmina molesta /; -czyé dar noia;-k m uomo fastidioso to.

manuskrypt w manoscritto to. mapa/ carta geogratìca, mappa/, mara /illusione, larva/; ~ senna / visione /. marchew / carota /.

Marcin m Martino w*.

marcowy di marzo.

Marek to Marco to. margiel m marna /» marglować marnare, margrabia to margravio to. marka / francobollo to ; segno, m ; marco pi.

markietan «^vivandiere to. markiz to marcheseto ; -a /marchesa /.

marko-tny malcontento, uggioso, brontolone; -tność/malumore w, scontentezza /. marmur / marmo to ; -nik to marmista m ; -ować marmorizzare; -owy di marmo, marmòreo.

mar nieć andare in rovina, consumarsi ; -ność / fugacità, vanità /; -notrawca m dissipatore, sprecone, scialacquatore to; -notrawié dissipare, scialacquare, scialare, sprecare; -no-trawny pròdigo ; -notrawstwo w sciupio to, prodigalità/; -ny caduco, passeggero, vano, inùtile, misero.

maroder m predatore to. marona / castagne /, pi. ; marroni wj, pi. marsowy marziale.

Marsylia / Marsiglia /. marsz to marcia f. marszal-ek m maresciallo m,* -kostwo n dignità / di maresciallo.

marszcz-ka / ruga/; -y6 corrugare, aggrottare, martwić tormentare, martwieć irrigidire, ńiart-wość / irrigidimento m; -wota / mancanza di vita ; -wy esànime.

maruda m uomo noioso m. marudzić annoiare, manina / matricale /. mary pi. bar» /. mary-narka / marina /; -nor-stwo n marineria /; -nftrgki

P.-l.

32'

bu

[tn.

marinaresco ; -narz m marinaio tn.

marynować marinare, maryonetka / marionetta/, rattino m. marzanka / asperula odorosa, marzanna / robbia /. marzec tn marzo m. marzenie n sogno m. marznąć aver freddo, gelare, marz-yć sognare; -yciel m sognatore tn.

masa / massa /. [gnqlo tn. masarz tn salsicciàio m, pizzicà-masaż tn massaggio m. maść tn unguento tn; color tn del cavallo.

maścić ùngere; - masłem imburrare.

inask-a / mascherata /; -arada / mascherata/; -oWaćmascherare ; -owy bal ballo m in maschera.

maś-lacz m vino vergine tn, cro-vello tn; Janka / siero tn del burro ; -lany di burro ; -larz tn burraio m ; -lnica / zàngola /. masło n burro m. masny grasso, unto, masywny massiccio, maszerować marciare, maszt in àlbero (della nave) tn. maszy-na/màcchina/; -nerya / macchinario m ; -Dista m macchinista m. mat m {szach i mat) scacco matto mata / stoia /.

mata-Ć raccontar fandónie, aggirare ; -ctwo n rigiro m ; -cz imbroglione, raggiratore tn. matema-tycziiy matematico;

-tyk m matematico tn. materac m materassa /. matery-a / stoffa /; -ał m materiale m; -alny materiale. Matensz m Matteo tn. mątewka / frullino tn. matka / madre /; ~ Boska / Madre di Dio; ~ chrzestna

comare /.

matkobójca tn matricida m. matnia / laccio m. matowy appannato, matryca / matrice /. matryknła / matricola /. mątwa calamaio w.

Maurycy m Maurizio tn. inaź / .unto m. mąż m marito, uomo m. mazać spalmare, ùngere, mazgaj m bàbbèo ?w; -owatość / balordàggine /; -owaty balordo.

mazur tn abitante m e / di Maso via.

mchowaty muscoso.

mdleć svenire.

mdłość / languore m.

mdły fiacco, débole.

mebel m mobile m.

meblować ammobiliare.

mecenas tn avvocato, mecenate

ffi.

mech tn musco ni; lanùgine /. inecha-nicznie meccanicamente; -niczny meccanico; -nik tn meccauico, macchinistam ; -ni-ka / meccanica /.

Ilięcz-arnia / tortura/, tormento tn; -ennik tn màrtire tn; -eń-Stwo n martirio tn. meczet m moschèa /. męczy-Ć martirizzare, torturare;

-ciel tn tormentatore tn. medal in medàglia /. inędoweszka / piàttola /. mędr-al, -ek saccentone m; -ko-wać sottilizzare, sofisticare; -kostwo a saccenteria /. mędrzec m savio m. medy-cyna / medicina/; -czny medicinale ; -k tn medico m. Medyolan tn Milano/, męka /pena/, strazio m, tortura /, tormento m.

melancho-lia / malinconia /;

-lik m malinconico tn. mel-dowaé annunziare, avvertire ; -dunek m annunzio, rapporto tn.

m ; -dyczny

sumisu

melisa / melissa, cedronella/, tnelo-dya / melodia /; -dyjny melodioso.

mòlon m popone m. [plica /. memoryal m memoriale m, sùp-Mefi mMeno m. menażerya / serràglio m. mennica / zecca/; -ctwow sistema monetario m. merdać scodinzolare, męs-ki maschio, maschile;-kość / maschiezza /; -two n coraggio m.

Mesyasz m Messia m. meszne n elemòsina / per far celebrare una Messa, metal m metallo in ; -owy metallico.

meteor m meteora/; -olit m bolide ro; -olog m meteorologo m ; -ologiczny meteorologico, mętny tórbido, meto-da / mètodo metodico.

metresa f ganza /. metropo lia / metròpoli /; -Ii-talny metropolitano, metry-czny metrico; -ka /fede / di battesimo, męty pi. fondo m. mewa / gabbiano m. męż-atka / donna maritata /; -czyzna m uomo m ; -nieć divenir pùbere ; -110ŚĆ / coraggio m ; pubertà /; -ny coraggioso ; -obójstwo n omicidio m; -obójca w omicida m. mgła / nebbia /; -wy nebuloso, mglić annebbiare, mglisty nebbioso, mgnienie n momento m; ~ oka batter m d’occhio, miąć qualcire, sciupare, mial-ki fino, superficiale; -kość / finezza/; flg superficialità/, miano n nome m; gli averi;

i beni, la fortuna, miano- waé nominare; -wicie cioè, vale a dire; -wnik mdenominatore m.

miara/misura/; wedlng miary ra; żadną miarą niente affatto; in nessun modo; przebrać miarę eccèdere, oltrepassare la misura, miarka / piccola misura /. miarkować accorgersi di...; moderare, modificare, miarodajny competente,decisivo, mia-steczko n piccola città/; -sto n città /; ~ stołeczne capitale /; -stowy cittadino, miauczyć miagolare, gnaulare, miażdżyć stritolare, miazga/alburno m.

Michał m Michele m. mieć avere; dovere; ~ się stare; ~ mowe fare un discorso ; jak się masz? come sta? miech m sacco m; ~u organów màntice m dell’organo, miecz -w gladio m, spada/; -nik m pesce spada m. mięczak m mollusco m. międlić sgranare, maciullare, miednica / catinella /, miedź / rame m. miedza / ciglio m. miedziany di rame, miedzioryt m incisione (in rame) /; -nik m incisore m. między tra, fra; -morze n istmo m; -narodowy internazionale.

miej-sce n luogo; - zajęte il posto è occupato ; ~ targowe borgata /; -SCOWOŚĆ / località /; -scowy locale, miejski municipale, della città, mięk-czeć, -nąć intenerirsi; -czyó ammorbidire; -isz m lóbolo m, midolla (del pane) /. mięk-kawy molliccio, morbidetto ; -ki molle, flòscio ; tènero, sòffice; -kość / morbidezza, mollezza /; -kuchny mollissimo; tenerissimo, mielizna / basso fondo m, secca/, mielnik m mugnaio m. mieuiaé barattare, cambiare.

voro m.

mieszać mischiare, mescolare;

immischiarsi, confón-

microscopico.

mienić się mutarsi, cambiarsi, mienie n averi, beni m, pi. possessioni /, pi.

miern-ictwo n agrimensura /;

-Ik m agrimensore m. mier-ny mezzano, mediocre;

jHOŚĆ / mediocrità /. mierzch m buio m. mierzchnąć divenire scuro, buio, mierz-wa / paglia minuta /;

-Wić concimare, mierzyć misurare, mieść spazzare.

mieścić contenere, racchiùdere, mieścina / città metecbina /. miesią c tn mesem. luna/; -czek tn lunetta /, aurèola /. miesić fare, dimenare la pasta, miesięcz-ne n paga mensile /: -nik tn rivista mensile /; -ny mensile.

mięsień tn mùscolo tn. mię-sistość / carnosità /; -sisty carnoso; -siwo n salumi m. pi.; -SO n carne /; - sopus t m carnovale m; -sożerca m carni -

— się

dersi; -aniec m meticcio tn, bastardo tn; -anina / mescu-glio m, mescolanza /; imbroglio tn; -anka / farràggine, mistura /.

miesz-czanin tn cittadino tn; -czanka / cittadina /; -czań-Stwo n cittadinanza /; -czuch m borgbesuccio tn. mieszek tn borsa, saccoccia /. miesz-kać abitare, alloggiare; -kalny abitàbile; -kanie n abitazione/, alloggio m; -ka-niec tn abitante me/; -kiwać solere abitare, mięta / menta /. miętosić squarcire. miętus tn capitone tn. miewać esser soliti di avere, mie m cenno tn coll’occhio, col (Sito; -aé far cenno, ammiccare,

bàttere gli occhi; ~ się scintillare.

migdał m màndorla (frutto) /, mandorlo (albero) tn. migot-a6 brillare; -liwy scintillante.

mijać, minąć oltrepassare,trapassare, scansare; ~ się z prawdą sviarsi dalla verità, mentire. Mikołaj m Niccola m. mikołajek m eringio tn. mikroskopiczny mila / miglio (pi. le miglia) m. mil-czeétacere; -czenien silenzio *n', -czkiem tacitamente, in silenzio.

mile amorevolmente, niilić się adulare, lusingare, milion m milione tn; -owy pan milionario tn.

milkli-wy taciturno; silenzioso;

-WOŚĆ / taciturnità /. milknąć ammutolire, miło ~ mi mi piace, mi è grato, ho piacere ; -ŚĆ / amore m ; -ściwość benignità, clemenza, grazia /; -ściwy amorevole, clemente, benigno, miło-sierdzie n misericordia /, carità /; -sierny misericordioso, caritatevole.

miło śnica / amante /; -stka / amorino, amoretto tn; ~ śny amoroso; liścik ~ letterina amorosa /. miłować amare.

miliichny vago, grazioso, carino, miły caro, amàbile, mimo malgrado, nonostante, mimo ~ chodem di passaggio; ~ wolnie involontariamente, mina / aspetto tn, cera /, ària /, fisonomia /; mina /. miny stroić fare smorfie, miną nadrabiać far buon viso a cattiva fortuna-

min-carstwo n sistema monetario tn; -carz tn coniatore, monetiere m.

mae-

rae-

y pan sposo panna sposa

mine-rat w minerale m ; -ralny minerali; -ralogiczny mineralogico, minia / minio m. mini-ster tn ministro m ; -ster-stwon ministero m ; -steryalny ministeriale.

ministrant tn servo (dellaMessa) m ; -ura / modo m di servire l&sMessa.

minka / aspetto leggiadro tn. minog m lampreda /. mimi-ta / minuto m; -tnik m lancetta / dei minuti, miód m miele tn. miod-ek m idromele tn ; -ownik m pan melato m ; -owy di miele miot tn getto m; -ac gettare, lanciare, tirare ; -ać się avvor-tolarsi.

miot-etka/scopetta/; -la/scopa /, granata /; -larz m granatalo tn; -lisko n cattiva scopa il mànico della granata, mir vi considerazione /; pace /. mirt m mirto m, mortella/ ; -OWy mirteo.

mis-a / smedolla /; e czka / sco-delletta /; -ka / piatto tn. misinrka / morione tn. mister-ność / maestria /; -ny artificioso.

mistrz m maestro m; -yni/ maestra/; -ostwo n magistero tn ; -owa / la moglie del maestro; -owaé essere maestro; -owskl maestrevole; -pò -OWSkn strevolmente. misty-cyzm m misticismo tn; -czność/misteriosità/; -czny misterioso.

misy-a / mirsione /; -onarz m* missionario m. mitologiczny mitologico, mitrę-ga l.fperdita/di tempo; 2. tn tentennone, ciondolone, perdigiorno m; -żny lento, tardo; -żyć sciupare, pèrdere il tempo.

mizantrop oi misàntropo tn.

mize-ractwo n misèria /; -rak m misero, poveraccio tn ; -mieć divenir misero, magro; -my misero, povero; -rota / schinità /; -rya / miseria, insalata f di cetrioli, rnìzg m lusinga /; -ać się azzi-marsi, farsi bello, nikły fugace, svelto, [guizzare, mknąć rnóver si veloce, scappare, mlask mbaciozzow; -ać schioo-care la lingua, baciucchiare, mleć macinare p ~ językiem parlare senza iritetruzione. mlecz m midollo m ; latte m del pesce; -ak m animale lattante; pesce maschio -arka/latti-véndola /; -arnia / latteria /; -ny làtteo; -ywowlatticiniotn. mleko n latte m\~ kwaśne latte rappreso m.

mlewo n macinatura /. mło-Ćb» / trebbiatura /; -cka / tempo m della trebbiatura; -cek ni trebbiatore m ; -ckarnia /màcchina/ da bàttere il grano, młócić trebbiare, battere il grano, mlo-de n figliolino m; -dnieć ringiovanire ; -dociany giovanile ; -dość / gioventù/ (età); -dy giovane; -d1 novello m ; -da novella /; -dzi państwo pi. sposi tn, pi.

młódź/gioventh/,i giovani m,pl. mło dzian, -dzientec m giovane me/; -dzianki pi. innocenti m, pi. -dzić far giovane; -dzie~ niaszek m adolescente tn. młokos tn sbarbatello tn. młot m martello m ; -ek ni martellino tn.

rnłóto n gusci in, pi. di malto, młyn m mulino m ; -arz m mugnaio m ; -arstwo n mestiere tn del mugnaio ; -nek tn mulinello tn.

mnich m mònaco, frate m. mniej meno; -szeć divenire piccolo; -szość / minor parte /;

-szy più piccolo; -sza o to

non importa, ciò poco importa, mnie-mać intèndere, pensare, crédere, stimare; -manie n opinione /, parere rn ; -many presunto.

nini-si monacale; -szka / monaca /.

DllIO-gi, -gO numeroso, molto; -gość f gran numero m, gran quantità /.

mnóstwo n moltitudine /. mno-żenie n moltiplicazione /; -Żna / moltiplicando m; -żnik m moltiplicatore m (nell’aritmetica); -żyć moltiplicare; -żyć się moltiplicarsi ; -życiel m moltiplicatore, moc / forza /, vigore m. moca-rski potente ; -rstwo n potenza /, impero m ; -rz m sovrano m; -rka / sovrana, dominatrice /.

ni ocen autorizzato, competente, moc-nié fortificare ; ~ się divenire forre; -no forte, fortemente; -liy forte, gagliardo, robusto; -ować się combàttere, lottare, moeya / movimento m, commissióne /.

ttiocz m orina /. moczar m, -a / pantano, terreno paludoso m.

moczenie n immollamento, inzuppamento; ~ nóg bagno m di piedi.

moczo-ciąg m uretere m ; -wy d’orina.

moczyć ammollare, inzuppare, model m modello m ; -ować modellare; -owilik m modellatore m.

moderacya / moderazione /, moderovvaé moderare, mod la / norma/; simulacro m\ preci /, pi. ; -lić się pregare, orare; -litewka / breve orazione/; -litownia/cappella/; -litewnik m libro m di preghiere ; -litwa / orazione /.

mod-niarka / modista /; -nieć divenire di moda; -niś m pazzo delle mode; -ny alla moda, moderno.

mod-rak m fiordaliso m ; -rawy turchiniccio, azzurriccio ; -FOŚĆ / azzurro (colore) m; -ry turchino, cerùleo; -rzew m làtice m; -rzyć azzurreggiare, modyfi-kacya/ modificazione/;

kovvaé modificare, niódz. mogę potere, mogi-la / monticello m sopra la fossa; -Iki pi. cimitero, campo* santo m.

mój, moja, moje il mio m, la mia /.

Mojżesz m Mo8ò m; -owy di Mosè.

inok-nąć divenire molle, bagnato ; -rawy un poco bagnato, umido; -rość / umidità/; -ry ùmido, molle, mól rii tigniuola /. molekuła / molecola /. moment m momento m ; -alny, -owy momentàneo. Monachium n Monaco (di Baviera) f.

monarch-a monarca m ; -ia / monarchia /; -ainy monarchico ; -izm m monarchismo m\ -arszy inonarcale. monaster m monastero, mono-log m monòlogo m ; -toil-ny monotono.

inonstrancya / ostensòrio m. monument ni monumento m;

-alny monumentale, lìlór m mortalità, moria / per la fame, par la peste. mora-1 »i morale /; -lizowaé moralizzare; -lność / moralità /; -lny morale.

Morawy pi. Moràvia /. mord m omicidio, assassinio tu ; -a / muso m; -erca m omicida, assassino m; -erczyni J assas sina /; -erczy micidiale; sanguinoso ; -crstwo n uccisione/,

mo

[di gelso.

mormorare.

y^Iód to mono m di fame, msci-c się vendicarsi; -cìel to vendicatore tn ; -cieika / vendicatrice /; -WOŚĆ / vendetta /; -wy vendicativo, msz-a / messa /; - śpiewana messa cantata ; — czytana messa piana, letta; ę ~ odprawiać celebrare la messa; mszy słuchać udire la messa; -ał m messale m ; -alny ciò che spetta alla

omicidio m ; -ować assassinare, uccidere, ammazzare ; ~ się stancarsi, affaticarsi, straccarsi, ręgowaty screziato, morela / albicocca /. mórg to iugero to. moro-wy pestilenziale; -we powietrze peste /. morski marino, mor-wa / gelso, moro tri ; -wowy morze n mare m. morzy-ć tormentare ppr la fame; ~ Się patire la fame; -sko n còlica /.

Mość, Jego, Wasza cesarska Sua Maestà l’Imperatore ; -królewska --il Re (la Regina);

książęca Sua Altezza il Principe.

mości panie Vostra Signoria, mościa pani gentile signora, mości państwo rispettabili si-mościć fare ponti.    [gnori.

mosiądz tn ottone tn. mosięż-nik m ottonaio to; -ny di ottone.

Moskal to Russo to.

Moskwa / Mosca /. most tu ponte to ; -ek tn ponticello to, sterno w ; ~ cielęcy petto to di vitello; -owe n pedaggio m ; -owy guardia / che riscuote il pedaggio. niOSZCZ m mosto tn, sidro tn. moszenka / borsa, scarsella /. mot-aé innaspare, ammatassare; -aczka / aspo to ; -ek m matassa /; -owidło n aspo, na-spo, bindolo to. motłoch to plebàglia /. motyka / zappa /. motyl tn farfalla /; -ięa / san-guisuca /; -kowaty papilio-nàceo.

mow-a / discorso to, lingua /;

-ca to oratore m. mowę mieć fare un discorso. móW-lé parlare ; -nica / tribuna /; -ny eloquente, loquace; -ność / loquacità, eloquenza/.

mozajka / mosaico tn. móżdżek tn cervelletto tn. moździerz m mortaio tn. może forse, può darsi ; -bny possibile; -bność/possibilità/, mózg to cervello m. możliwy possibile, moż na si può ; -ność / potenza, potestà /; -nowładca tn oli-garco to; -nowładztwo n oligarchia/; -ny potente, possente, mozół m fatica, pena /. mozo lić sie affaticarsi ; -lny faticoso, penoso, mro-czyć osourare ; -czny oscuro ; -czność / oscurità/; -k to crepuscolo TO. mrówczany di formica, mro-wić Sie brulicare; -wie n brivido, ribrezzo brulichio to; -wisko n formicolaio to; -wisty pieno di formiche mrów-ka / formica/; -kojad to formichiere to. mróz to gelo, ghiaccio tn. mro-zić ghiacciare, diacciare; ~ się ghiacciarsi ; -źny gèlido glaciale, freddo denso. mru-czeć,-knąć borbottare, brontolare, bofonchiare ; mrug tn cenno to d’occhio, batter d’occhio; -ać battere gli occhi, mrnk m mormorio to; brontolone to ; -liwość/ inclinazione / a brontolare.

mrużyć chiùdere, serrare per la metà gli occhi, mrzeć morire, mrzonka / fantasma to. mrz

[ murare.

urnare.

messa; ksiądz ~ prete tn che

dice la messa.

mszyca / bacherozzolo, bruco tn. mszysty moscoso. imicyk'm can barbone tn. mudì a / mosca /. ami 1. tn (-la) mulo m; 2: m (-lu) poltiglia /, fango m. nmlar-czyk tn manovale w;-stWO n mestiere tn del muratore, mularstwo n: wolne ~ fram-massonerià /.

malarz tn muratore m ; wolny ~ frammassone tn. multanka / zùfolo ro. mandar m montura, divisa /. mnnicypal-ność/ municipalità/; -ny municipale.

gnnnsztak tn imboccatura (di uno strumento) /; freno m. mar tn muro w. murawa / prato m. marek m murello tn. margrabia ro guardiano m d’un palazzo.

maro-Iom tn ariete m ; -waé marzyć annerire, murzyn ro moro, nero m ; -ka / mora, nera /.

mas ro necessità /; -ieé dovere, esser costretto, obbligato, maskaé strisciare, lisciare, accarezzare.

masku-1 tn mùscolo m ; -larny muscoloso ; -Iowy di muscolo, muślin ro mussolina /. masować spumeggiare, sp must-ra / esercizio militare tn; -rowaé far fare gli esercizi ai soldati.

muszelka / conchiglietta /, nicchiolino m.

maszka / móschettina / maszkatela / moscadello ss. muszkiet tn moschetto tn. mnszkietnik m moschettiere m. muszla / conchiglia /. musztarda / mostarda /. muszy di mosca, muterka / madrevite tn. muzułman tn musulmano m. muzyczny musicale, muzyk ro musico m ; -a / musica /; -alność / talento musicale tn; -alny musicale, myć lavare.

myd-lany di sapone; -lamia / saponeria /; -lasty saponàceo; -larz tn saponàio m; -lié insaponare; -Io n sapone tn; -liny pi. saponata /. mylić ingannare, delùdere; ~ się sbagliare, errare, ingannarsi, mylka / errore, sbaglio tn. myl-ność/ fallibilità /; -nr fallace, illusorio, ingannévole, mysi di sorcio, di topo: -król tn scricciolo tn.

myśl / pensiero ro, idèa /, intenzione/; -eé pensare; -iciel ro pensatore tn ; -icielka/pensatrice /; -ny mentale, myśliwy m cacciatore m ; -stwo n caccia /.

myślnik tn puntolini tn, pi. mysz / sorcio, topo tu; -ka / topolino, sorcino tn; -kować sgraffignare; -ołów tn abuzza-go tn.

myt-nictwo n gabelle, dogane /, pi. ; -nik tn gabelliere tn; -o n dazio tn, gabella /; salario tn. mże-ć sonnecchiare; -nie n sonnolenza /. mźysty piovóso, mży pioviggina;

N.

na! to’! tieni I

na prep. sopra, su, a, in, per ; na prawo, na lewo a destra, a sinistra.

nababraé spalmare, nabajać się favoleggiare, dire bàie, ciarlare molto, nabawiać - kogo causare, cagionare qualche cosa ad ale — się czego buscarsi, tirarsi addosso

rtito

suggerire,

sgrazie.

nabrzę-kać, -knąć    gonfiare ;

-kłosć / enfiatura /, gonfia

tto, vasellino m. naczytać się lèggere molto, nad sopra, su, al dj sopra, piu su, oltre; nad Wisłą in sulla Vistola.

nadąć v. nadymać, nadal poi, inoltre, in avvenire, nadanie w concessione /. nadaremny vano, inùtile, nadarzać regalare, donare, nadaw-ać, nadać dare; -ca m concessore, fondatore; -czy concessfbile.

nadbiegać sopraggiùngere c.r-rendo.

uno

qualche cosa.

nabawić się essersi dive molto.

nabazgrać v. nababraé. nabechtać imbeccare, istigare.

nabiadać się lamentarsi troppo, nabiał m latticinio m. nabiedować się aver molto stentato, faticato.

nabiegać się stancarsi per troppo córrere.

nabierać prèndere. [inzeppare, nabijać con ficcare, cacciar dentro, nabój m càrica /. nabo-żeństwo n divozione, funzione sacra/; -żniś m bacchettone m ; -żność / divozione /; -żny divoto, pio. nabredzié dire spropositi, ciarlare molto.

nabroić comméttere molti mali o eccessi, cagionare molte dimento m; -kły gonfiato, nabrzeżanin m littorano m. nabrzm-iałość f enfiagione /;

-iewać gonfiare, enfiare, nabuchaó się rimpinzarsi, empirsi.

nabndowaé fabbricare, edificare, nabnjać się entusiasmarsi, nabutwiały fracidiccio, naby-cie n provvista f ; -tek tn l’acquisto m ; -wać acquistare; -wca w acquiatatorè, compratore m.

nać / foglie f,pl. d’erbaggi, nacharkać sputare molto, nachłystać się bere molto, nachmurzyć się vedere bruscamente.

nachodzić się invàdere nachy-laé inchinare, piegare;

-lenie n chinamento m. naciąg-ać distèndere, tèndere; tirare; — zegar carioare l’orologio; -any forzato, stiracchiato, tirato.    [tura /.

nacięcie n incisione /, iutacca-naciek m stalattite /; -ać scórrere (filtrando).

nacierać fregare, stropicciare, strofinare, nacierpieć się soffrire molto, nacinać incidere, intaccare, naci-sk m pressione/, calca, folla, serra/; -skaéprèmere, calcare, naco? perchè? per qual motivo? nacyonalny nazionale, naczekać się aspettare lungamente.

naczel-nictwo n comando supremo m; -nik m generalissimo, naczerniać annerire, naczółek m frontale naczy-nie n vaso m ; -ńko n vasett

arri-

menzionare.

Ć tormentare, sbriciolare, sminuzzo-

nadblegnnowy polare, sadbierać prèndere troppo, nadbntwiały fracidiccio (frutta);

cariato (un dente), nadchodzić sopravvenire, sopraggiungere.

nadciągać giùngere, natici nać v nacinać, nad-dawać date più del dovere;

-datek m giunta /. naddzierać etracciare alquanto, nadęcie « gonfiamento m. nadejście n arrivo m. nadeptać peBtare, porre il piede sopra qualche aosa. nader molto, assai, naderżnąć incidere, intagliare, nadesłać inviare, mandare, nadę-tość / enfiatura /; -ty enfiato, gonfiato, nadginaé piegare alquanto, nadgłówek m vèrtice m. nadgniły putrido alquanto, nadgraniczny situato sul confine.

nadgryzać abboccare, mòrdere, nadjazd m arrivo m. nadjechać sopraggiurgere, vare in vettura, nadkąsić abboccare, nadkłuć pùngere, nadkrawać manométtere, nadłamywać fràngere, rómpere un poco.

nadleśny m capo m de’ guardaboschi.

nadliczbowy sopranumerario, nadludzki sopra umano, sovru-nadłom >n principio m. [mano, nad-miar m eccesso, soverchio sopravanzo, soprapiù m ; -mierny eccessivo, nadmieniać nadmorski marittimo, nadmuchać sotfiare. nadnaturalry soprannaturale, nado-ba, -bność / grazia, beltà, leggiadria, vaghezza /; -bny grazioso, leggiadro, avvenente, vago, bello.

nadół sotto.

nadorę-czu, -dziu alla mano, nadpić sboccare (un vaso troppo pieno).

nadpiłować intaccare con la sega, nadpłacać pagare di più. nadpł-ywać, -ynąć avvicinarsi nuotando.

nadpodeszwie n tramezza (nelle scarpe) /.

nadprzyrodzony soprannaturale, nadpsuty guasto (un poco), nadrąbać intaccare (con la scure), nad-rabiać, -robić far più del dovere.

nad-rastać, -rosnąć créscere (sopra), nadręczy nadrobić lare il pane.

nadro-śl /, -stek m soprosso m. nadro-żne n viatico m ; -żny posto nella via.

nadrwić się z kogo burlarsi, farsi beffe di alcuno, nadrywać, nadrzeć intaccare, strappare un poco, nadskakiwać venire saltando;

essere premuroso per uno. nadskórek m epidèrmide f. nadspodziewany insperato, nadstawiać parare ; supplire, sovvenire al difetto, nadstawnik m custodo m. nadsyłać mandare, nadszargaé insudiciare (un poco), nadsztukowaé rappezzare, nadto troppo ; inoltre, oltre a ciò. nad-użycie n abuso, sopruso m;

-używać abusare, nadwąt-lać, -lić indebolire, infievolire.

nad wa-żać, -żyć dar più del peso, nadwerę-żać, -żyć indebolire; ferire.

nadwodny che sta presso l’acqua, nadworny di corte, na dworze fuori, nad-wyż, -zwyż troppo, oltre misura.

re m.

capi-,

sar

are assai.

giornaliero (operaio) m, fittaiuolo, apparatore vi ; -nica / giornaliera /; -ny da appigionarsi.

najęty preso a pigione, a fitto, najezdnik m invasore, nemico m. najechać invàdere, najeżyć arricciare, arrizzare, arruffare,    -:V;'

najjaśniejszy serenissimo, najmować affittare, uaj-pierw, przód in principio, in primo luogo, najpierwszy il primo di tutti, najść v. nachodzić, nakadzić suffumicare, nakalać insudiciare, nakapać gocciolare, nakarmić satollare, saziare, nakąsać abboc* are, mòrdere, nakaszlaé tossire ; ~ się , stancarsi di tossire.

nadymać się, nadąć gonfiarsi, enfiarsi.

nadymić empire di fumo, nadzieja / speranza /. nadziemny oltramondano. nadzieraé strappare (un poco), nadziewać riempire, nadziwać się maravigliarsi moltissimo.

nadzór m sopraintendenza /. nadzorca m sopraintendente m. nadzorować sopraintóndere. nadźwigać się stancarsi con portar pesi.    [sòlito,

nadzwyczajny straordinario, in-nafrasować się aver troppi dispiaceri, dolori, nafta / petrolio m. nagabywać inquietare, molestare, nagadać parlar molto; ~ się cavarsi la voglia di parlare, naga-na / biàsimo m; -niaé ri-préndere, biasimare, disapprovare ; -nny biasimévole, riprobàbile ; -nìacz m biasimato nagarnąć raspare ammucchiando, nagi nudo, ignudo, naginać piegare, inchinare, nagięcie wspiegatura, curvatura/, naglący urgente; nagle ad un tratto, sùbito.

naglić affrettare, sollecitare, essere urgente, pressante, naglodzić się soffrire molto la fame.

nagłość / furia, fretta, urgenza /, nagłówek m intestazione /, tei lo m.

nagły repente, subitàneo, improvviso.

nagniewać się adirarsi molto, nagniotek m callo m. nagolenica / cosciale m. nagość / nudità /. nagościć się rimanere troppo lungo come òspite, nagotować cucinare assai, accon-c are vivande.

nagrabić raspare ammonticchiando.

nagrać się cavarsi la voglia di

g uocare.

nagradzać, nagrodzić ricompen-e, rimunerare, premiare, nagroda/premio m, ricompensa/, nagrobek m làpide, pietra sepolcrale /, epitaffio m. nagromadz-ać, -ić ammucchiare, ammassare.

nagryźć, nagryzać rosicare, rosicchiare; ~ się angustiarsi, affannarsi assai.

nagryzmolić scarabocchiare, impiastrare assai.

nagrze-wać, nagrzać scaldare;

-wacz m prete, scaldaletto m. nahaj ka / staffile m nalialasowaé fare molto strèpito, sgridar molto.

nahulać się giubilare fino alla follia.

naiw-ność / ingenuità /; -ny

ingènuo.

najeść się mangi najazd m invasione, incursione/. najęcie n najem m affitto m; doni do najęcia casa da appigionarsi, najem-nik m

nakaz m comando, órdine m; -y wać, -a6 comandare, ordinare.

nakierować dirigere, nakład m edizione /, tiratura/; -ać méttere, caricare; -ca m editore m; -owy editrice, nakłamać ihentire molto, nakłaniać inclinare, indurre a

nalazek m scoperta /. naleciałość / volo m. nalegać insistere, sollecitare, nalepa / muricciolo m accanto al forno.

naleśnik m frittata avvolta /. nalew m infusione/; -ać, nalać , méscere ; -ka / annaf-

far qualche cosa ; ~ się do czego piegarsi,-muoversi a fare q. c. nakłaść caricare, méttere; ~ w nello persuadere, naklejać incollare, appiccicare, nakłócić się disputare molto, litigare.

nakłopotać się darsi, pigliarsi molta briga, accorarsi, nakochać się darsi troppo all’amore.

nakolanek m ginocchielli m, pi. nakołatać się bussare, picchiare lungamente alla porta nakoniec finalmente, alla fine, nakopać scavare assai, nakopcić empire di fumo, nakpić się z kogo ridere alle spalle di uno.

nakra-piać spruzzare, aspèrgere ;

-piany spruzzato ; brizzolato, nakrę-cać, -cić vòlgere, voltare;

— zegarek caricare l’orologio, nakreś lać, -ić seguare, tirare, nakrój m taglio m. nakrnsz-aé, -yć v. nadrobić, nakry-cie n coperta /; posata / da tàvola ; -waé coprire ; -wka / coperchino, coperchierò m. nakrzyczeć się gridare molto, nakształt a modo di, a guisa di, come.

nakupić comprare, nakurz-ać, -yć empire di pólvere o di fumo.

naładować caricare.

nała-my wać, -mać rómpere ; ~ sobie głowy lambiccarsi il cervello.    ^,

Balata© się córrere molto, stancarsi correndo.

versare fiatoio m.

naleść, znaleźć trovare, należeć do kogo appartenere' a qualcuno, essere di qualcuno, należeć się giacere assai, należne n premio m al restitutore di cosa trovata.

nale-żność / appaitenenza /; -żytOŚĆ / diritto, salario -ży si deve; -życie convenevolmente, dovutamente; -Żyty convenévole, dovuto, nałgać mentire molto, dire molte bugie.

naliczyć contare, nałóg m uso tn, consufcttìdine (cattiva) /.

nałogowy abituato, avvezzato male.

nałoić ùngere col sego; ~ skórę picchiare a crepapelle, nałożnica / concubina /. nałożyć v. nakładać, namacać trovare a tastoni, namacalny trovàbile a tasto, namaczać ammollire, inzuppare, namalować dipingere (azione passata).

namarznąć gelare, agghiacciare, nama-szczać, -ścić ùngere ;

-szczeni© n unzione /. namawiać persuadére, namawiacz m seduttore m. namęczyć tormentare, travagliare assai, molestare uno abbastanza. —-

namiest-nictwo n prefettura /;

-nik m prefetto m. namięt-ność / passione /, affetto m; -ny appassionato, nam iłować się amare iup&p. namiot m tenda /.

li a

na

w piecu

bastanza.

ne.

navulóeié bàttere, trebbiare fino a stancarsi.

namnożyć moltiplicare, namordować się affaticarsi molto

namo-wa / persuasione, esortazione, istigazione/;-wny persuasivo, persuadévole. namydlić insaponare, namy-ślanie się n, -sł m riflessione, considerazione, deliberazione /; -ślić się riflèttere, star meditando, stare in forse, nań, na niego sopra lui. nanosić portare (dentro), naoczny : świadek ~ testimonio oculare m.

naokoło intorno, circa, opak rovesciato.

Oścież spalancato, na oślep alla cieca, naostatek alla fine, naostrzyć arrotare, naówczas in quel tempo napad m assalto fn; -aé assaltare, assalire.

napawać, napajać, napoić dare da bere, abbeverare, napakowaé empire, napalić accèndere ; ~ scaldare la stufa, napaplaé ciarlare, napar tn infusione /. naparcie n fmpeto m. naparstek m ditale m. napar-tość/cocciutàggine/; -ty cocciuto.

naparz-aé, -yé fomentare, napaść v. napad, napastliwy molesto, inquieto, disturbatore

napast-nik m aggressore m ; -ować aggredire, muòver lite, napatrzyć się aver veduto ab-[pire.

napehać impinzare, stivare, em-napęcznieć gonfiarsi, napędzać cacciare verso un luogo; — kogo do roboty stimolare; incitare al lavoro.

napeł-nfać empire; -nfenfo *»

empimento m.

naperzyé się mostrare sdegno, disapprovazione.

napierać ùrgere; ~ się czego incapriccirsi, domandare con importunità.

napierśnik m pettorale m. napięstek m carpo m. napiętek m calcagno m. napijać, napić się bévere. napilnik m ra^pa/. napiłować limare, na-pinać, -piąć tèndere; attaccare.

napiły brillo.

napis m inscrizione /; -aé scrivere.

napitek m bevanda, (piccola) /. napiwek m mancia /. napłakać się piàngere moltissimo.

napląsać się ballare assai, napłatać, napleść intrecciare, tèssere; Jig. dir molte faldónie. napłatać imbrogliare, confónder».

napływ m affluenza /. napo-czy nać,-cząć incominciare, manométtere.    [dente

na podziw ammirévole, sorpren-na pogotowiu pronto, preparato, napoić abbeverare, dare da bere, napój m bevanda /. napokntować się espiare, napól mezzo; ~ umarły semivivo m; ~ drogi a mezza via. napo-minać, -mnifć ammonire;

-mnieni© n ammonizione /. napom-knienie n menzione, parola /, cenno m ; -knąć accennare, toccare con poche parole, na poprzek traversale,di traverso, napór m pressione /. napornczać fare una commissio-

na potem in avvenire, in appresso, da ora in poi.

napo-tykać, -tkać incontrare, imbàttersi.

m pesciolini m, pi

incidere.

napowietrzny aèreo, napowrot di ritorno, na pozór apparente, napracować się stancarsi lavorando.

nap ruszać się appiccicarsi, napraw-a / riparatila /; -iać riparare, raccomodare, risarcire; -ny reparàbile. naprędce frettolosamente, alla lesta.

napręż-ać, -yć tèndere, distèndere.

naprostować raddirizzare, naprowadzić condurre, indicare la strada, incamminare, napróżno indarno, invano, naprnć sdrucire (un poco), naprzeciw, -ko dirimpetto; contro ; -legły opposto, na przekór contro la volontà, na przełaj a rotta di collo, naprzemian a vicenda, alternativamente, naprzód avanti /. naprzy-krzać -się infastidire, importunire, noiare, incomodare; -krzanie n fastidio ni, importunità, noia, seccatura/; -krzony fastidioso, noioso, molesto, stucchévole, napu-chnąć, -chłość v. na-brzękać.

napn-szczać, -scie lasciare entrare molte persone, napu-szony gonfio; -szyć się gonfiarsi; -szystość / gonfiamento m.

nara-da / consultazione, conferenza/; -dzaćsię consigliarsi, naramien-nica /, -nik m, braccialetto m. narastać créscere, naraz ad un tratto, una volta, insieme.

na razie provvisoriamente, narażać esporre; — się koma offèndere alcuno, venire in disgrazia di uno. narcyz m narciso m. v;

narę-eze n bracciata /; -cznik m fascia / per un braccio morto, nareszcie alla fine, finalmente, naród m nazione /. narodo-wiec m nazionalista m; -WOŚĆ / nazionalità /; -wy nazionale.

naro-dzenie n natività, /; Boże Narodzenie Natale m\ -dzió się nàscere, venire al mondo; -dziny pi. natalizio m; -dzony nato.

naro-śl/, -stekm, escrescenza/, narów m cattiva abitùdine /, cattivo vezzo m.

narow-ìé guastare, corrómpere; -istjr vizioso.

naro-że n cantone, àngolo m; -żnik m cantonata /, cantond m ; -żny : kamień — pietra angolare /.

nart m pàtino m. narusz-ać. -yć offèndere, lèdere, danneggiare; -enie n danno m, lesione, violazione /; -yciel m perturbatore, disturbatore m. narwany pazzarello. nary-bek -biaé méttere pesciolini in una vasca.

narys m abbozzo, schizzo m ;

-owaé disegnare, narząd m preparativo m. narzecze n dialetto m. narzeczo-na / promessa sposa' fidanzata /; -ny m promesso sposo, fidanzato m. narzędzien strumento, ordigno m, narzekać lagnarsi, dolersi, rammaricarsi.

narzekanie n lamento, rammàrico trr querela /. narzynaó intaccare, nasada / fondamento m, base /. nasadz-aé, -ié méttere, porro naści ecco I    [sopra,

nasiad m semicupio m; -ka / chioccia/; -ły occupato, nasiąknąć czein essere penetrato di qualche cosa.

po.

, venir dopo; ~ na CO insistere in alcune cose.

nastawiać méttere, parare; pòrgere (la mano); ~ ucha ascoltare.

następ-ca m successore m ; -nie successivamente, in séguito; ny seguente, successivo; -owaé seguire ; -stwo n successione/.

za,

nasiarkować solfare, nasiedzieć się sedere lungo tem-

nasieka/bastonebemoccoluto m. nasien-ie n seme m\ -nik n semenzaio m ; -ny seminale, nasion-ko n semolino m; -kapi. semenza /.

naskładać ammucchiare, ammonticchiare.

naskórek m epidèrmide /. naślado-wać imitare, seguire le orme di alcuno; -wca m imitatore ?n; -wczyni/imitatrice /; -wczy imitativo; -wnictwo n imitazione /. na ślepo alla cieca, nasłu-chać się udire molto ; -chi-wać ascoltare.

nasłuźyć się servire lungo iempo. nasmarować ungere, naś-iniać się cavarsi la voglia di ridere; -miewać się z kogo deridere uno, beffarsi di uno ; -miewea m derisore, dileggiatore, schernitore m ; -miewisko « derisione /; -miewny derisorio.

nasmolić impeciare, nasmrodziéappuzzare, appestare, naspać się cavarsi il sonno, dormire molto, naspół insieme, nasporzyé moltiplicare, nassać się cavarsi la voglia di poppare.

nastawaé stancarsi di star ritto, nastanie n principio m. nastarcz-ać, -yć fornire, provvedere, bastare, nastawaé seguire, succèdere nnstroié accordare (giramenti) ;

fig. concertare, ordire* nastraszyć far grande paura, impaurire molto ; ~ się impaurirsi.

nastręczyć procurare, procacciare*! — się appiccicarsi, nastrój tra disposizione /. nastureya / fiore cardaminio m. nasu-wać, -nąć apparire, naswawolić się fare strèpito, baccano infero a e. nasycić saturare; satollare, nasycenie w saturazione-/; satollamene m.

nasyp m cupolo m ; diga /. nasy-pka/cuBcino m ; -paó spàrgere, versare.

nasz, -a, -e nostro m, nostra /. naszaleć się fare molte pazzie, naszelnikm catena / del timone, naszpikować lardellare, naszukać się cercare da molto tempo.

naszydzić się beffarsi lungamente di uno.

naszyjnik m collana /, monile m.

naszyniec m uno m de’ nostri. na-taczać; -toczyć spillare, natańczyc się ballare moltissimo, natar-cie m attacco, assalto m; -Czy WOŚĆ /impetuosità, vesmen-furia/; -czywy impetuoso, veemente.

natargować się stiracchiare il prezzo lungo tempo, natch-nąć animare, entusiasmare; -nienien entusiasmo m; -niony animato, inspirato. natęż-ać,-yć adoperare, affaticare; ~ słuch tèndere gli orecchi ; -ałość / forza, energia /; -enie n tensione /, sforzo m. natkaé inzeppare, ficcar dentro, na-tlaczać rimpinzare, stipare;

-tłok m folla, calca, serra /, natrafić abbàttersi con uno, incontrare uno.

natrapìé tormentare assai.

», -ìnyp nawiercić nawieść v. nawozić, nawijać aggomitolare, avvòlgere; - gię offrirsi.

cose)

ubriacarsi fino a ca-

natręt m importuno m. natrętny {.importuno, fastidioso, molesto, noioso, natrętność f importunità /. natroszczyć się avere molti pensieri, dispiaceri, dolori, natrysk w doccia (bagno) /. natrzą-snąć, -ść scuòtere, narzeé fregare molto, natiiłać się vagabondare mólto, natura / natura /; -lność / naturalezza /; -lizowaé naturalizzare.

naturbowaé się v. natroszczyć się.

natychmiast sùbito; -owy spontàneo.

naucz-ać, -yć. insegnare, instrui-re, ammaestrare; ~ się imparare, apprèndere; -ka/instru-zionceila, lezioncina /; -Ony istruito, dotto.

nauczyciel w maestro m; -ka / macera /; -stwo n ufficio m del maestro.

nau-ka / insegnamento m, dottrina /; -ki pi. studi tn, pl. scienze /, pl. ; -kowość erudizione /; -kowy erudito, scientifico ; -kowo scientificamente, naumyślny aposta, a bella posta, nausznica / orecchino m. nawa / navata (della Chiesa) /. nawąchać się odorare molto. liawa-1 m massa/, monte m, moltitudine / ; -lnica/acquazzone, temporale w, burrasca /; -lny impetuoso, tempestoso; -lny deszcz rovescio (di pioggia) m. nawet perfino, iosino, anche nawias mparéntesi /, inv. ; -em di passaggio, incidentemente, nawiązka/fascia/, legàcciolo m. nawichrzyć imbrogliate, nawiedz-aé, -ié visitare ; -enie l. visita /. forare molto.

na-wieczka/fòdera/; -wlekać foderare; méttere le lenzuola; ~ igłę infilare l’ago, nawodniać irrigare, nawój m subbio m de’ tessitori, nawojować się avere guerreggiato molto te.mpo. nawóz m concime, letame m. nawo-zić governare la terra;

-zowiec m moscone m. nawr-aeać, -ócić ritornare, voltare; convertire; ~ się convertirsi; -ócenie n conversione /; -Óciciel m convertitore m. nawskrośda una parte all’ altra, nawspak a rovescio, nawstecz indietro, nawyć się urlare molto, nawy-kać, -knąć abituarsi, assuefarsi; -knienie » abitùdine /; -kly abituato, avvezzo, nawzajem reciproco, nawznak supino, nazad indietro, nszaiutrz il dì seguente m. liażalić się lagnarsi, lamentarsi molto.

na zawsze per sempre, nazbyt troppo, nażebrać mendicare (molte naziemny terrestre, naźlopacsię dere.

nazlośeić się indispettirsi, nazmyślać inventare menzogne, liaznacz-ać, -yé contrassegnare, marcare.

nażreć się empirsi fino alla gola, na-zwa/denominazione /;-*wì-sko n cognome m. nażyć się vivere lungamente, nazywać nominare; ~ się chiamarsi.

Neapol m Napoli /; -itańskl di Napoli ; -itańczyk m napoletano m.

nęcić allettare, adescare, nędz-a / miseria /; -arz m poveraccio, miseraccio, pòvero diàvolo m ; -arka / misera, po-

azzur

divino; azzurro; -bo n cielo m ; w -bogłosy krzyczeć gridare fino alle stelle.

vera donna /; -nieć impoverire, ridursi in miseria; -nik m indegno, infame, sciagurato m; -ny miseràbile, meschino, povero, nega-cya / negazione /; -tywny negativo.

negocya-cya / negoziazione /;

-tor m negoziante m. nękać tormentare, opprimere, sopraffare.

neofita m neófito nt. ner-ka /renem, arnione m ; -ko-Waty reniforme ; -kowy renale, nerw m nervo m ; -isty neibo-ruto; -owy nervoso.

Pęta / esca /.

neutraliżować neutralizzare, neutral ność / neutralità/; -ny neutrale, ni nè.

niaticzyó aver cura d’un fanciullo.

niańka / bambinaia /. niby quasi, per cosi dire, nic niente, nulla, nić / filo m. nica / rovescio m. nicestwo n nullità, futilità /. niciany di filo, niciasty filiforme nico-wać rovesciare; -wany rovesciato.

nicpoń m uomo da nulla, uomo m da poco.

niczyj di nessuno, di niuno. nie no, non.

niebacz-ny sbadato, inavveduto; -ność / sbadatàggine, inavvertenza /.

niebawem immediatamente, a momenti.

niebezpie-czeństwo n pericolo m; -czny pericoloso, nie-bianin m abitator celeste m; -bianka / diva /; -biański celeste, del cielo; -bieskawy rógnolo ; -bieski celeste;

nieboskłon m orizzonte, firmo-mento m.

nieboszczyk m buon’ànima, di fe'ice memoria, defunto, niebotyczny alto che tocca il cielo.

nieby-tność / assenza /; -tny assente; -walec m che sta sempre in casa, non viaggia mai. niech particella di comando, di desiderio ; -aé tralasciare, ométtere.

niechcąc involontariamente. Ilic-ehęć / svogliatezza, repu-gnanza /; -chętnie malvolentieri, di mala voglia; -chętny maldisposto, svogliato, niechlu-ja m, / uomo sporco m; -jny sporco, lercio, sozzo; -jnoéé / sporcizia, sporcheria, sozzura /.

niechybny infallibile, immancàbile.

nieciérinfocolare, accèndere, destare.

niecier-piętliwy impassibile,senza sentimento; -pliwié sięim-pazientirsi; -pliwość / impazienza / ; -pliwy impaziente, niecka / conca /, trògolo m ; màdia /.

niecno-ta/disonestà/; briccone, discolo m ; -tliwy vizioso, disonesto.

niecny infame, indegno, vituperèvole.

nieco alquanto, un poco, niecofnięty inrevocàbile, nieczu-ły senza sensibilità ; -łoŚĆ / insensibilità /. nieczyn-ny ozioso, scioperato;

•ność / inattività /. nieczys-ty sùdicio; impuro, impudico; -tość / impurità /. nieczytelny Eleggibile, niedaleko non lontano, niedawno non molto tempo fa, poc’anzi.

niedba-lec m trascurato, negligente m; -lstwo n, -łość /

33

P.-i.

trascuratezza, negligenza/;-ły negligente, non curante, niedobitki pi. le rovine/, pi. gli avanzi m, p'.

niedobór m deficit m, tnv. niedo-braé prèndere troppo poco;

-brany non aggiustato, niedobre « cattivo, non buono, nledobjty intangibile, niedocieczony impenetrabile, investigàbile.

niedocieczoność / impenetrabilità /.

niedogodność / incomodità /. niedogodny incòmodo, niedogryzici pi. rosume m, avanzo m, rimasugli m, pi. niedojadać risparmiare; togliersi dalla bocca.

niedojrzałość / immaturità /. niedojrzały immaturo, niedoirzany impercettibile, niedokładny incompleto, inesatto.

niedokonany incompiuto, niedo-krewność / anemia /; -krewny anémico/, pòvero m in canna.

niedola / sfortuna /. niedo-łęga m impotente, invàlido ; fig. imbecille, scimunito m\ -łęstwo n, -łężność /invalidità, impotenza/; -łężnieć divenire impacciato; -łężny impotente.

niedomagać essere indisposto, incomodato.

nledomawiaé non pronunziare tutto.

niedopieczony mezzo cotto, niedopitkii?/. gli avanzi delle bevande, i resti dei bicchieri, niedorobiony incompleto, non finito.

niedorostek m giovanetto, ragazzetto m.

niedorzeczność / assurdità /, spropòsito m.

niedorzeczny assurdo, spropositato.

niedościg-łość / inscnitabilità /; -ły impenetràbile, incompren-sfbile.

niedosięgły imperscrutàbile, niedoskonały imperfetto, niedosłyszeć non udir bene, niedo-stateczność / insufficienza/; -stateczny insufficiente; -statek m mancanza /, difetto wt; -Stawać mancare, venir meno.

niedostęp-ny inaccessibile ; -ność / inaccesibilità f. niedoświad-czenie n inesperienza /; -czony inesperto., niedoszły non venuto a tempo o in acconcio, niedotykalny impalpàbile, niedotlk m mezzo sapiente m. niedowarzony mezzo cotto ; fig.

che ha poco senno, niedo-wiarek m incrédulo m\ -wiarstwo n incredulità /; -wierząc diffidare, niedozór vt difetto m di cura, di vigilanza.

niedzie-la/doménica/; ~ kwietnia domenica delle Palme; -lny domenicale, niedź wiadek m scorpione m\ -wiadki pi. pelliccia / d’orso; -wiedź m orso m ; - północny orso bianco; -wiedzica / orsa /; — mała i wielka orsa maggiore e orsa minore, nieforemny inregolare, niegdyś una volta, tempo fa, nei tempi passati, per l’addie-tro.

nie-godny indegno, immeritévole ; -godziwy infame, iniquo, malvagio; -godziwość / indegnità/, iniquità, scelleratezza/, niegościn-ny inospitale ; -ność / inospitalità /.

niegrzecz-ny scortese, sgarbato ;

-ność f scortesia, sgarbatezza /. nieja-ki qualche (non ha plurale) m e /, alcuno m ; -ko in certo modo, in qualche maniera.

evolte.

niejasny poco chiaro, niejed-en, -na, -no più d’uno m più d’una /; -naki non di una sola spècie, diverso ; -nako diversamente; -ność/disunione/, niekar-ność / mancanza / di disciplina; -ny indisciplinato, niekiedy qualche volta, all niekorzystny svantaggioso, niekształtny deforme, sconcio, niektóry un certo, tal ano m, qualche (senza plurale) me/, nieład m disòrdine m, confusione /.

nielada non esiguo, insòlito, niełas-ka / disgrazia/, disfavore m; -kawiec disgraziatamente ; -kawość / inclemenza /, poca amabilità /. nieletni minorenne. nielito-ŚĆ/spietatezza/; -ściwy spietato.

nieludzki inumano, crudele, niełudzkość / inumanità /. niema, niemasz non vi è, manca, niemal quasi, presso a poco, in circa.

Niemcy] pi. Germània /; -czeć divenire tedesco, germanizzarsi; -czyzna / lingua, letteratura tedesca /, costumi, modi tedeschi m, pl.f (senso dispregiativo).

niemiara / infinità /.

Niemiec m Tedesco m\ -ki tedesco m; -kość/germaniSmo m; po - -ku mówić parlare tedesco, niemieé divenire sordo, niemile mal volentieri, niemiło mi dispiace, mi rincresce, niemiło-sierdzie n spietatezza /;

-sierny immisericordioso, niemiły spiacévole, discaro. Niemka / tedesca (donna) /. niemniej non meno, niemoc / malattia,, infermità /, debolezza /; -ny malato, débole.

nie-mota / mutezza /; -mowa m, / muto m.

niemo-wlę n lattante m e /; -wlęctwo n infanzia, fanciullezza /; -wlęcy infantile, fanciullesco.

niemożność / impossibilità /. niemy muto.

niemylnie indubbiamente, senza dubbio.

nienacka: z -'improvvisamente, all’improvviso, nienaganny irreprensibile. nienaru-szaInyinviolàbile;-szal-ność / inviolabilità /; -szony illeso, intatto.

nienasvco-nyinsaziàbile,ingordo; -ność / insaziabilità, ingordigia /•

niena-widzié odiare, detestare; -wiść / òdio m; -wistnik m odiatore m.

nieobecność / assenza /. nieobecny assente, nieobieral-ny inleggibile; -ność / inleggibilità /. nieobliczalny incalcolàbile, nieobronny senza difesa, inerme, nieobyczaj-ny scostumato, immorale; -ność/ scostumatezza, immoralità /.

nieoceniony inestimàbile, ina-prezzàbile.

nieochota / spogliatezza /. nieochybny infallibile, nieociosany rozzo, nieoczekiwany inaspettato, nieoderwany inseparàbile, nieodgadniony enimmatico. nieodmienny immutàbile, inrevocàbile.

nieodpowiedni incoveoiente. nieodwłoczny immediato, nieodwołalny irrevocàbile, nieodżałowany indimenticàbile, nieogarniony incomprensibile, immenso.

nieogłaskany indòmito, nieograniczo-ny inlimitato., assoluto; -ność /illimitazione/, nieokreśluy indefinito.

stórile ;

immacolato.

io.

li ieokrze-saniec m zoticone, tanghero m; -sany rozzo, zòtico goffo.

nieomyl-ny infallibile ; -ność /

infallibilità /.

nieopatrz-ność / improvvidenza /; -ny impròvvido, incàuto, imprudente.    [pagato,

nieopłacony impagàbile, non nieopisany indescrivibile, nieoprawny sciolto, slegato, nieorganiczny inorganico, ìlieosiadly disabitato, deserto, nieosobisty impersonale, nieostrożny incàuto, nieostrożność / mancanza / di precauzione, imprudenza /. nleoświecony non illuminato;

fig. incolto, ignorante, nieoszacowany ipestimàbile. niepa-mięć / dimenticanza /, oblio m\ -miętny immemoràbile.

nieparzysty impari, dispari, niepew-ny incerto, dubbio; -ność / incertezza /.

niepłatny che non ha stipendio, niepłod-ny infecondo,

-ność / infecondità, sterilità /. niepłonny fecondo, stèrile, niepocieszony inconsolàbile, niepoczei-wy malvagio, disonesto, scellerato; -WOŚĆ / malvagità, disonestà improbità /. niepoczytai-ny inresponsàbile ;

-ność / inresponsabilità /. niepodleg-ły indipendente; -łość / indipendenza /. niepodo-bieństwo n dissomiglianza/; -bny dissimile, dissomigliante.

niepogo-da/cattivo tempo wi;-dny tórbido, coperto (il cielo), inclemente, nero (il tempo), niepohamowany indomàbile, niepojętny incomprensivo, niepojęty incomprensibile, niepokala-ny immacolato, incontaminato ; -ne Poczęcie 1* Immacolata Concezione /« niepokaźny meschino, niepo-koić inquietare, turbare, molestare; -kój m inquietùdine /; tumulto m.

niepoknp-ność / mancanza / di smercio; -ny difficile a vendersi.

niepomiarko-wanie n smoderatezza /, intemperanza f ; -wany smoderato, immoderato, nìepoplatny non remunerati

vo.

niepoprawny incorreggibile, inemendàbile ; -ność / incorreggibilità /. nieporadny perplesso, nieporównany iucomparàbile. nieporozumienie n malinteso, equivoco m.

nieporzą-dek m disòrdine m, confusione /;-dny disordinato, confuso.

nieposkromiony indomàbile, niepośledni insòlito, nieposłu-szeństwo n disubbidienza /; -szny disubbidiente, niepospolity straordinario, singolare.

niepostrzeżony inosservato, nieposzanowanie mancanza / di stima.

nieposzlakowany niepotrzebny inùtile, niepowetowany inreparàbile. niepowodzenie n sfortuna /. niepowściągli-wy incontinente;

-WOŚĆ / incontinenza /. niepozbyty di cui non ci si può liberare, disfare, niepoznaka / sconoscenza /. niepozorny meschino, niepożytecz-ny inùtile, inservibile; -110ŚĆ / inutilità /. niepożyty indistruttibile, nieprawda / falsità /. nie prawdaż? non è vero? nieprawdopodobny inveroslmi-

nieprawdzi-wy falso ; I falsità/, inv.

-wość /

i’.U

scon-

scon-

niepra widio-wosé/inregolarità, anormalità /; -wy imegolare, anormale.

niepra-wny illegale ; -wność / illegalità /; -wy ingiusto, nieproszony intruso, nieprzeblagany inriconciliàbile, implacàbile.

nieprzebrany inesauribile, nieprzebyty impraticàbile, nieprzedàjny invendibile, incorruttibile.    [sty opaco,

nieprzei-rzany sterminato;-rzy-nieprzeiamany invincibile, nieprzemakal-ny impermeàbile, nieprzenikli-wy impenetràbile;

-WOŚ6 /mancanza / di acume, nieprzeprawny impraticàbile, nieprzepuszczal ny impenetràbile/; -nosc/impenetrabilità/. nieprzerwany ininterrotto, nieprzestanny incessante, nieprzeźroczysty opaco, nieprzezwyciężony invincibile, insuperàbile, nieprzeżyty indistruttibile, nieprzychyl-ność / avversione /; -ny avverso, nieprzydatny inservibile.

przy-jacielm nemico m; -jaźń / inimicizia /.

nieprzyjem-ność / fastidio m, dispiacere, disgusto m ; -ny spiacévole, fastidioso, nieprzymuszony spontàneo, nieprzystępny inaccessibile, nieprzystoj-ny indecente, ciò ; -nosé / indecenza, cozza /.

nieprzyto-mność / assenza /; ~ umysłu distrazione /; -mny assente ; fig. distratto, sbadato, disattento.

nieprzywykły insòlito, non avvezzo, non assuefatto, nieprzyzwoi-tość / sconvenevolezza, malacreanza /; -ty maleducato, inconveniente, nierad malvolentieri, di xpala voglia, a malincuore, con dispiacere; rad nierad voglia o non voglia.

nieregularny inregolare, nierogacizna / porci m, pi. nierów-ny disuguale; -nosé / disuguaglianza, disparità /. nierozdziel-ny indivisibile, inseparabile; -ność /inseparabilità /; -ony inseparato, nierozerwany indissolubile, nierozgarniony èbete, ottuso, nierozłączny inseparàbile, nierozmyślny inconsiderato, ńierozsą-dek m inragionevolezza /; -dny inragionévole, nieroztrop-ny imprudente; -nosé f imprudenza /.

nierozum m insensatezza/; -ny insensato, inragionévole, stùpido.

nierozwa-ga / inconsiderazione /; -żny inconsiderato, nierucho-mość / immobilità /; -mości pi. immobili m,pl.; -my immòbile. nierycMo tardi.

nierząd ro anarchia /; -nica f puttana, meretrice /; -nik m un uomo dissoluto; -ność / libertinaggio m, impudicizia, dissolutezza /; -ny sregolato, impudico.

nierzetel-ny improbo, disonesto;

-BÓŚĆ / improbità /. nieść portare, nieschludny sùdicio, nieschiudnosé / sudiceria f. niesfor ny disubbidiente ; -nosé / insubordinazione /. nieskazitel-ny illibato m ; - ność / illibatezza/.

nieskończo-ność/ infinità /; day infinito.

nieskutecz-ny inefficace; -ność / inefficacia /.

nieskwapliwy circospetto, [w. niesława / infamia /, obbròbrio niesłow-ny che non mantiene la parola; -ność / mancamento m di parola.

nieślubny illegittimo, nleslusz-ność / torto m, ingiustizia /; -ny inghifto ; falso, niesłychany inaudito, nie-smaczność / insipidezza /, scipidezza/;-smaczny insipido, scipito; -sinakm cattivo sapore, cattivo gusto m. nieśmia-ly timido ; -łość /timidezza /.

nieświado-mość / ignoranta /;

-my ignorante; incògnito, nieswój indisposto, nieszczery finto, poco sincero, nieszczę-scić się avere sfortuna; -Ście n disgrazia, sventura /, infortunio m; -śliwy, -sny infelice, disgraziato, sventurato, nieszkodliwy inhóc nieszlachetny ignòbile, nie-szpór m,-szpory pi. vespro m. nieszpułka / nèspola (frutto) /, nespolo (albero) m. nietknięty intattp, illeso, nietoperz m pipistrello m. nietopny infondibile nietowarzys-ki insociàbile ;

-kość / insociabilità /. nietrafny inesatto, nietrwa-łość / caducità, instabilità f\ -ly fràgile, caduco, nietykal-ny intangibile, inviolàbile; -ność / intangibilità/, nieubłagany inesoràbile, implacàbile.

nieuchronny nieuctwo n i

nieuczci wy inonesto, improbo;

-WOŚĆ / improbità /. nieuczyn-ny scompiacente, poco servizievole; -ność / spiacevolezza /.

nieudatny meschino. [bilità /. nieudol-nv inàbile ; -ność / ina-nieuf-ność / diffidenza /; -ny diffidente.

uo.

nieśmiertel-nik m semprevivo (fiore) M ; -ny immortale ; -ność / immortalità /.

niesnaska/dissidio m, discordia

/•

niespełna poco meno, non tutto, presso a poco, circa, niespławny innavigàbile, niespo-dzianka / sorpresa /;

-dziany improvviso, impensato, inaspettato.

niespokoj-ność / inquietùdine/;

-ny inquieto, inrequieto. niespo-ro adagio, lentamente ;

inevitabile, gnoranza /.

-ry lento.

niesposób impossibile, niesposob-ność / mancanza / di occasione, inattitùdine /; -ny inàbile; non atto, niespracowany instancàbile nel lavorare.

ingiusto ;

niesprawiedii-wy -WOŚĆ / ingiustizia /. niepraw-ny inetto; -ność/inet-titùdine /.

niesta-ły incostante, instàbile;

-łość /incostanza, instabilità/, nieugaszony inestinguibile, niestaran-ny trascurato; -ność nieugię-ty inflessibile; -tość / trasciiratezza /.    iùflessibilità /.

niesta-teczny incostante ; -tęcz- nieugłaskany indomabile.

110ŚĆ / incostanza /.    nieuk m ignorantaccio m.

niestety ! ohimè ! ahimè I    nieule-czalnyincuràbile,insana-

niestoso-wność / inconvenienza bile; -czony non guarito.

/;-wny inconveniente, sconve- nieulękły intrèpido, névole.    iiieumie-jętność / ignoranza /;

niestraw-ny indigesto; -ność -jętny ignorante.

/ indigestione /.    nieuprzedzony spregiudicato,

niesumien-ny che non ha co- nieurodzaj m cattiva raccolta/; scienza; -ność / mancanza /1 -ny stèrile, non fèrtile; -ność di coscienza.    »    / infecondità, infertilità /.

impa

scono-

nieustanny incessante, nieustraszony intrèpido, vido, impertèrrito, nieuszanowanie n irriverenza /, mancanza / di stima, nieuszkodzony intatto, nientulony inconsolàbile, nieu-wagà / inavvertenza, sbadatàggine /; -ważny disattento, sbadato.

nieuży-teczny inùtile ; -teczność / inutilità /; ty scompiacente, niewarowny non fortificato. liiewątpli-WOŚĆ f indabitabilità /; -wy indubitàbile, niewai-ny invàlido: -ność/invalidità /.

nie-wczas m male a proposito, tempo inopportuno m; -wczesny intempestivo, inopportuno, niewdzię cznik m, -cznica /ingrato m, ingrata /; -czność / ingratitùdine/; -czny scente, ingrato, niewiado-mo non si sa; -mość/ ignoranza /; -my sconosciuto, incògnito.

niewiara / incredulità /. niewiasta / donna, femmina f. niewi domy cieco; -dzìalny invisibile ; -dzialność / iuvisibi-lità /.

niewiedząc senza saperlo, non sapendo.

niewier-ca ro incredulo m ; -ność / infedeltà ; incredulità /; -ny infedele.

niewie-ści donnesco; -ściuch m (uomo) effeminato m. niewin-iątko n innocentino m\ -ność / innocenza /; -ny innocente.

niewłaści-wość / inammissibilità /; -wy inammissibile, im-niewód *n strascino m. [proprio, niewo-la / schiavitù, servitù /; -lié costringere, forzare obbligare; -lnica / schiava /; -lni-ctwo n schiavitù /; -Iniczy servile; -lnìk m schiavo m.

nie wolno non è permesso, non

è lécito.

niewprawny mal pratico, niewstrzymany inresistibile, niewstyd tn impudicizia /; -liwy impudico, inverecondo» niewybadany imperscrutabile, niewyczerpany inesauribile, inesausto.

niewydatny improduttivo, niewygasły inestinguibile. nie\Vygod-a incomodità /; -dny incòmodo, scomodo, disagiato, niei^mowny inesprimibile, in dicìbile.

niewymuszony spontàneo, sémplice, naturale, ingènuo, niewypowiedziany ineffàbile, inenarrabile.

niewyraźny indistinto, scuro, confuso.

niewyrozumiały privo d’indulgenza.

niewysłowiony indicibile, inesprimibile.

niewyspany che non ha ben

dormito.

niewystawny senza pompa, senza ostentazione, sémplice, niewytrawny aspro, brusco (del vino); fig. indigesto; inesperto, niewytrzymaly delicatino. niewytworny naturale, senza sfoggio.

niewywczasować się non riposarsi abbastanza, niewzruszony imperturbabile, niezadługo a momenti, fra poco, niezadowolony mal contento, niezależny indipendente, niezależność / indipendenza /. niezamieszkały disabitato, niezapominajka / non ti scordar di me (fiore) m. niezaprzeczony incontestàbile, niezasłużony immeritato, niezawisły v. niezależny, niezawodny infallibile. » niezbadany imperscrutabile, inesplorato.

era-

niezbędny indispensabile, niezbity inconfutàbile, irrefragabile.

niezboż-ny émpio j -ność / pietà /.

niezdara m balordo (uomo), bàbbèo m.

niezdatny inàbile, incapace;

-ność/inabilità, inattitudine/, niezdobyty inespugnabile, niezdolny incapace, niezgłębiony impenetrabile, imperscrutabile.

niezgo da / discoidia, disunione /; -dność / incopatibilità /; -dny dissonante, discorde. nie-Zgorzej cosi così, nè bene nè male, passabilmente ; -zgorszy sopportàbile, niezgrabny iuetto, disadatto, niezgrabność / inettitudine /. niezliczony innumerabile. niezłoiii-Iiy inviolabile, infrangibile; Hg. inflessibile; -ność/inviolabilità /, inflessibilità /. niezmien-ny immutàbile, invariabile ; -J10ŚĆ / immutabilità /. niezinier-ny immenso; -ność / immensità, smisuratezza /. niezmordowany instancabile, indefesso.    [cettibile.

nieznaczny insignificante, imper-niezna-jomość / mancanza / di conoscenza, poca pratica; -jomy sconosciuto, ignoto, nieznośny insopportàbile, insoffribile.

niezręcz-ność / disadattaggine, inettitudine /; ny inetto, niezrównany incomparabile, niezrozumiały inintelligibile, niezupełny incompleto, niezużyty indistruttibile, inconsumabile.

niezwalczony invitto, niezwłocznie immediatamente, senza indùgio. niezwyciężony invincibile, niezwy-czsijny, -kły insòlito, inconsueto.

nieźyczli-wość / sfavore m, di. sgrazia, malevolenza /; -wy sfavorevole, malèvolo, nieżyt m catarro m. nieżywotny privo di vita, esànime.

nieżywy inanimato, morto, nigdy mai, giammai, nigdzie in nessun luogo, nija ki nè d’una maniera no dell’altra, di nessuna specie; neutro; -ko in nessuna maniera, iu verun modo, nikczem-nieć divenire buono a nulla, rendersi vile; -nik m indegno, infame; -110ŚĆ / indegnità, infamia /. nik-ły caduco ; -łoŚĆ / caducità fi *-nąć sparire, svanire, passare, morire

nikt nessuno, niuno, veruno m. nini pi ima che, prima di, anzi

che.

niniej-szy presente, attuale; -szem con ciò; con questa mia (nelle lettere), nisza / nicchia /. nisz-czeó ridursi a nulla, andare a male ; -czyciel m distruttore m. nit m bullettina /. nit-ka / filo m, fibra/; -kowaty filiforme.

nitować ribadire (un chiodo), niuch m una presa / di tabacco;

-ać pigliar tabacco, niwa / campagna /. niwecz a niente; -yé annichilire, distrùggere ; w ~ obrócić ridurre a mente, niż, niżeli che, di. nizaé aggomitolare (filo), niżby (piuttosto) che. niżej più basso, più sotto, di sotto ; ~ podpisany firmatario, infrascritto.

niz-ina/pianura (bassa)/; -iutki bassetto, piccino, no! ebbene 1; no i cóż? ben, che vuoi due?

notarile.

HOC/ notte /; -leg m nottata/; -nik m orinale, càntero m ; -ny notturno ; -owaé pernottare, noga / piede m. nominacya / nominazione /. nora / • caverna sotterrànea /, tana /.

nor-malność / normalità /;

-malny normale.

Norwegia / Norvègia/; -ezyk m norvegese m e /.

DOS m naso rrr; -aty nasuto; -ek m nasino, nasetto, nosić portare.

nosorożec m rinoceronte m. nosowy nasale, nosze pi. barella /. notaryusz m notaro m. notarvalny notatka / taccuino m. notować notare, segnare, nów m novilunio vi. nowalia / primizie /, pi. nowicyusr m novizio m. nowina / nuova, novità /, notizia /.

nowo: na ~ di nuovo, da capo; -czesny che appartiene ai tempi moderni;-modny di nuova moda; -przybyły arrivato recentemente ; -rocznik m almanacco vi, strenna /; -roczny dell’anno nuovo ; -rodek vi neonato m.

nowo-ść / novità /; — zamężna novella sposa /; -żeniec m sposo novello m; -żytność/tempi moderni m, pi. ; -źytny moderno.

liowy nuovo, nóż m coltello m. nozdrze n narice /. nóżka / piedino m. nożny dol piede, nożo-wnictwo n l’arte /del coltellinaio; -wnik m coltellinàio

vi.

nożyce pi. cisóie, fòrbici /, pi. nucić cantarellare, nud-a / noia/, tedio m; -ność /nàusea/; -ny noioso, tedioso, fastidioso.

nudzi-arstwo n seccatura /; -arz m molesto, seccante wi; -6 molestare, annoiare, seccare, infastidire.

numer m numero m • -ować numerare ; -yczny numerico, numizmat m "moneta greca, romana, antica; -yczny numismatico.

nur-ek m palombaro w; tuffo m; -kować tuffarsi.

nurt m corrente /; -owaé scavare.

nurzać tuffare, immergere, nut-a / nota /; ària, melodia /; -owy: ~ papier carta / da musica.

nuż nuże orsù, avanti! nużyć faticare, stancare, nygus m poltrone w ; -ostwo n poltroneria /. nynaé addormentare.

0.

e due.

o! int. oh! prep. di, per, a, in. oba, obaj, obie ambedue, entrambi, tutti obaczyé vedere, scòrgere, obal-aé, -ié abbàttere, rovesciare, atterrare ; -iny pi. rovine /, pi. obarcz-ać, -yć caricare, sopraffare, opprimere.

obarzanek m ciambella /. obawa / apprensione /, timore m> paù ra /.

obawiać się temere, obcążki pi. tanagline /, pi. obcęgi pi. tanaglie /. pi obcesem intrepidamente, impetuosamente.

«raggiare.

[cessario.

obchód t» circuito, giro m; celebrazione, selen nizzaziono /. obchodzić andare attorno; celebrare; ~ gię bez czego mancare di qualche cosa, vivere senza di...~ się z kim usare, trattare uno; to mnie nie obchodzi questo non dipende da me.

obcią-gać, -gnąć coprire; infederare.

obciążać, -żyć gravare, caricare, obcierać, obetrzeć pulire, obcinać tagliare, potare (gli àlberi).

obcinek m ritaglio m. obci-skać prèmere, stringere; -sly stretto; suknia obcisła veste stretta/.

obco-wać trattare, usare, conversare; -wanie n comunicazione /, commercio wi, pràtica/, usanza /.

obcy straniero, alieno, obczyzna / paese straniero m. obdaro-Wywać, -waé regalare, donare.

obdar-tus m straccione m; -ty stracciato, cencioso, obdarzać regalare, donare, obdnkcva / autopsia /. obdzie-lać, -lić dividere, spartire.

obdzierać strappare, spogliare, scorticare.

obec, w obec in faccia a... ; in fronte a... ; -nie presentemente, attualmente ; -ność / presenza /, cospetto m; -ny presente, attuale.

obegnać attorniare, accerchiare, circondare; ~ się difendersi, obejmować, objąć abbracciare, cingere.

obejrzeć v. oglądać, obej-ść v. obchodzić; -ście n trattamento m.

obelga / ingiùria /, oltraggio m. obeł-giwać, -gać mentire, ol-

obelży-ciel m oltraggiatore, mentitore tn; -wość / oltraggio m, contumelia /.

oberwać się farsi male alzando qualche peso.

ober-ża/ osteria, locanda /; -źy-Sta m oste, locandiere m ; -żystka / ostessa /.

oberzuąć tagliare, potare; circoncidere.

obeschnąć seccare, divenire secco.

obetrzeć polire.

obez-nawać, -nać far conóscere qualche còsa.

obfi-tość/ abbondanza/; -tować abbondare ; -ty, -eie abbondan

te.

obga-dywać, -dać parlare di qualcuno.

obgotować far bollire, obgryzać rosicchiare, obiad m desinare, pranzo »n;

-owaé desinare, pranzare, obić, obijać bàttere, obicie n tappezzeria /; bastonate /, pi.

obie-canka / promessa /; -cy-waé prométtere.

Obieg m giro m ; -aé girare, córrere attorno.

Obielać imbiancare, obier-ać, obrać mondare;scéglie-re, elèggere; -alny elettivo; -alnosé / elettività /; -ki pi. avanzi, resti m, pi. obietnica / promessa /. obieżyświat m vagabondo ro, viandante m. obiór m elezione /. objadać divorare, objeść Sie mangiare più del ne-objaś-niać spiegare; -nienie n spiegazione /.

objaw m rivelazione f\ segno m\ -iać rivelare, manifestare, objazd m viaggio circolare m. objęcie n abbraccio m. objekty-wność / obiettività /; -wny obiettivo.

objętość f capacità /, contenuto m.

Objeżdżać girare in carrozza, a cavallo.

objuczać caricare (di pacchi), obkładać coprire (di bastonate), obkrawać tagliare (intorno), obładować caricare, aggravare, obłąk m arco m. obłąkanie n traviamento, smarrimento »), alienazione /. obłąkany traviato, demente, obła-mywać, -mać rompere, spezzare.

obłaskawiać domare, addomesticare.

ob-latywać, -lecieć volare intorno.

obła-Wa / caccia clamorosa /;

-Wnik m battitore m. obłazić, obleźć strisciare, spelare, scolorire, oblazły spelato.

Obłęd m smarrimento m; fig. traviamento m.

cble-gać assediare ; -gający asaediatore.

oblekać, obłóczyć vestire, oblepiać impiastrare, oblew m straripamento m ; -aé bagnare da ogni lato; ~ się versarsi qualche cosa addosso, oblę-żenie n assèdio m ; -żeniec m assediatore m. obliczać computare, calcolare, oblicze n faccia /, viso, volto m. oblig m ; -acya/ obbligazione /;

-OWać. obbligare, obli-zywać, -zać leccare, obłocić infangare, obłoczny nuvoloso, obłóezyny pi. vestizione /. obłok m nubi /, pi. obłów m caccia /, preda /, bottino m.

obłowić się far proda, obłoż-ny allettato; -nie chorować giacere gravemente ammalato.

obłożyć ▼. obkładać.

oblubie-nica /promes'a sposa /;

-niec m promesso sposo ni. obłud-a dissimulazione, ipocrisia /; -nik m ipòcrita m e /; -ny finto, falso, ipocrita, obłupiać spellare, obmacać tastare, obmarznąć gelare, obmawiaé sparlare, dir male, calunniare, obmiataé spolverare, obmierznąć venire a noia, obmierzły schifoso, obmierzłość / abbominio, schifo m.

obmo-wa / mormorazione, calunnia /; -W’Ca m calunniato-re m ; -wnica / sparlatrice, calunniatrice/.

obmówstwo n passione / di calunniare.

obmurować cingere, circondare con un muro, obmyśl-ać, -ić provvedere, obmywać lavare, obnażać nudare, spogliare, obni-żać, -żyć abbassare;* -źka / riduzione /. obnosić portare attorno, obój m òboe m. obojczyk m clavicola /. oboje, obojga entrambi, ambedue.

obojęt-ilieć divenire indifferente, -ny indifferente; -ność/indifferenza /.

obok accanto, appresso, obolały doloroso, obopłciowy d’ ambo i sessi, obopólny reciproco, obora / stalla f. obo-sieczny bitagliente; -stron-ność / ambiguità /. obOstrz-ać, -yć aguzzare, affilare, obowiązek m Obbligo m. obowiązkowy obbligatorio, obowiązać obbligare, legare, obóz m campo (militare) m. obozo-waé accampare (militari); -wisko n accampamento m.

obrąfy obręb m orlo, tèrmine m, sfera f ; -CK orlo m* -ić orlare, obrąbywać digrossare, obrobić lavorare, obracać girato, vòlgere; ~jmco impiegare, convertire, obra-chowaé computare, calcolare; -chunek m conto m. obrączka / anello m. obra-da / deliberazione /; -do-Waé deliberare.

Obradzac riuscire bene un lavoro, un frutto.

obrany eletto, scelto, obrastać, obrosnąć coprirsi di erbe, di peli ecc.

Obraszać, obrosić irrorare. Obraz rn quadro m, immàgine /. obra-za / offesa, ingiuria/; -żać offèndere.

Obrazek quadrino, quadretto m. obra-ziciel m offensore m ; -źli wość /suscettibilità/; -żliwy suscettibile, sensitivo m. obrazo-burca m iconoclasta m;

-waé immaginare, obręcz / cerchio m da botte, obrok m mangime m per le bestie; ~ duchowny cibo spirituale m.

obro*na / difesa / ; -fica m difensore nt ; -nicielka/difendi-trice/; -nićdifèndere, liberare, salvare ; -nny fortificato, difen-devole.

obrot m giro m ; -noŚĆ / giramento m, agilità /; fig. destrezza, abilità/; -ny àgile, accorto, àbile.

obroża / collare (de* cani) m. obrudzaé insudiciare, obrus m tovàglia /.

Obruszać się sdegnarsi, adirarsi, obrywać strappare, svèllere, obryzgać inzaccherare, impillaccherare.

obrząd m cerimònia /; -ek m culto m.

obrzęk-lość / gonfiamento m ; -Jy gonfiato.

Obrze-Zaé tagliare; circoncf fiere; -zanie n circoncisione /; -za-niec m circonciso m. obrzmiewać gonfiare, obrzucać gettare, obrzuszna / peritonèo m. obrzy -dliwość / schifo m, nàusea /; -dliwy schifoso, nauseante; -dnąć recar nàusea, venire a schifo, obrzynać tagliare, obrzynek m ritaglio m. obsadzać ocoupare. obścieiać coprire, obserwacya / osservazione /. obser-wator m osservatore w;

-wowaé osservare, obsiadać occupare, porsia sedere. Obsiew m sementa (tempo della~) /• -ać seminare, obskakiwaé saltare intorno, obskrobaé raschiare, obskubać spennacchiare, obsfu-ga f servizio rn ; -giwać, -żyć servire.

obstawać circondare; ~ przy czem stare fermo, ostinato in qualche cosà.

obstawiać porre, disporre, collocare intorno.

obstępować cingere, attorniare, obstrzygać mozzare, tarpare, spuntare.

obsychać divenir secco, obsyłać mandare, inviare attorno, obsypywać coprire di terra, di sabbia; ~ się cadere, obszar m spazio m, gran pianura /; -nik rn proprietario m. obszar-paniecm straccione; -py-waé strappare, stracciare, obszer-ność / ampiezza, estensione, spaziosità/; -ny spazioso, àmpio, largo.

obSzy-cie n guarnizione/; -WOĆ guarnire, orlare, obtykaé turare; ~ fajkę caricare la pipa.

obuch m dosso m d’ una scure, obuchać się impinzarsi di cibo.

mezzo.

obndzaé destare-, svegliare, obn-marly morto; -mieraé morire, languire.

oburącz con ambedue le mani, oburz-ać esasperare, irritare,muovere a sdegno ; -enie/ indignazione /.

Obu-wie « calzamento m; -6 calzare; -ty calzato, obwąchiwać, -chaé odorare, fiutare.

obwarow-y wać, -aé munire, fortificare,

Obwarz-aó -yéfarbollireunpoco. obwarzanek m ciambella /. obwlą-zka / fascia, benda /;

-zywać fasciare, bend obwie-szaé attaccare; -sić się impiccarsi.

obwieszczenie n aununziamento in; grida /, bando m. obwieścić annunziare, proclamare.

obw ijać fasciare, avviluppare, avvòlgere.

obwiniać incolpare, accusare, obwinienie n accusa /. obwisły incolpato, obwód ni giro, circuito m; -ka / orlo m, guarnizione/, obwoływać proclamare, obwozić condurre intorno, oby ! voglia Dio, piacesse al cielo! obyczaj m uso m, consuetridine /, costume m ; co kraj to obyczaj paese che vai usanza che trovi; -ilość / costumatezza, modestia /; -ny costumato, morigerato.

obywatel m cittadino m; -ka / cittadina /; -stwo n cittadi-

nanza /. obżałować accusare, obżarstwo n gola, golosità /. obżerać się diluviare, mangiare a due palmenti.

ocaleć scampare, rimanere inleso, ocalenie v scampo, salvamentow. ocean m ocèano in. ocel m rampone in, punta /d’un

ferro da cavallo, ocena / oritica /; stima /. ocenić stimare; criticare, ocet m aceto m. ochę-dóstwo n nettezza, pulitezza /; -dożny netto, pulito ; -dożyć nettare, pulire.

ochłonąć mitigare, calmare, ri-préndere le forze. OChło-da/rinfrescamento : -dnąć, -dnieć V. ochłonąć; -dzić rinfrescare.

ocllłostać frustare, ochmistrz m aio m. ocho-czo volentieri,di buon grado; -CZOŚĆ/buona voglia, premura /; -czy volenteroso; -ta / vòglia/, desidèrio, gustów;-tni-czy spontàneo, volontario;-tnik m il volontario in.

Oćhraniać protèggere, aver cura, ochromieć azzoppare, ochro-na / difesa, protezione /, riparo w ; risparmio m ; -nny sicuro, difeso.

ochry-pły ràuco, affiochito; -płośc/raucèdine/, affiocamen* tom; -pnąć arrochire, affocare, ochrzcić battezzare, ochwat m capriòlo m. ociągać się esitare, stare a bada, mettere tempo in ocielić się partorire (un vitello), ociemniały cieco, ociemnieć acciecare. ocieniać ombrare, ocieplić intiepidire, riscaldare un poco.

ocierać, otrzeć asciugare, ociężałość/pesantezza, gravezza

J.

ociężały grave, pesante, ociosywaé digrossare, ocknąć svegliafsi, destarsi, octarnia / fàbbrica / di aceto, ocucać ravvivare, fare rinvenire da uno svenimento, ocyganić ingannare, ocztarowaé ammaliare, incantare, oczekiwać aspettare.

oczerniać annerire, tinger di nero ; denigrare.

oczęta pi. occlìiettini, begli occhi m, pi.

oczko n occhiolino m, gemma /;

-waé adocchiare, oczodół m òrbita / dell’occhio, oczy-szczać, -Ścić nettare, lire, purgare.

tanie n cognizioni /, pi.

pu-

oczy

acquistate leggendo, oczytany erudito, oczywis-ty evidente, manifesto;

-tość / evidenza /. od di, da, a, per. oda f ode /, canzone /. odąć gonfiare, odbicie n rimbalzo m. odbiegać abbandonare, scappar via.

Odbierać ripigliare, ritògliere, odbijać ribàttere, ripercuòtere, rimbalzare; ~ się cagionare rutti; riflettersi, ripercuotersi. Odbiór m ricevuta /; -ca m destinatario m.

odbitka / tiratura, bozza, copia /.

Odblask m riflessione /. odbrziniewaé fare eco, ripètere. Odbudować rifabbricare, ricon-struire, riedificare.

Odbyt m spaccio, smercio, èsito tu, véndita /. odbytny spacciàbile, odbywać tenere, celebrare ; — się aver luogo.

odcharknąć spurgare,espettorare. Odchód ni uscita /, consumo m. odchodowa kiszka intestino retto m.

odchodzić, odejść partire, andar Via, uscire.

odchorować espiare con disgrazie, odcho-wać, -wywaé educare, odchylić rimuòvere, scostare;

~ Się allontanarsi, rimuoversi. Odciągać tirare indietro; sottrarre. Odcięty reciso, tagliato, tronco, mozzo.

odciek m scolo m, scolatura /; -ać scolare.

odcień m ombreggiatura /. odcierpieć e^piàre.

Odciąć tagliare, recidere, amputare; ~ się difendersi, schermirei.

odcinek m ritaglio m.

Odcisk m callo m; -aé farsi il callo.

odczarować disingannare, odczepić staccare, odczesywaé pettinare, odczyniać reagire.

Odczyt m prelezione /; -ywaé lèggere ad alta voce, oddalać allontanare, dilùngare. oddalenie n allontanamento m, distanza /.

oddanie n restituzione /. oddawać restituire ; ~ się arrendersi.

oddawca m restitutore m. oddawczym / restitutrice /. oddech m respiro, fiato, àlito m ; fig. riposo 7ft.

oddrukowaé stampare, imprimere.

oddychać respirare, oddychanie n respirazione /, oddzialm spartimento m, divisione /, compartimento m. oddziały waé influenzare ; reagire, oddziaływanie n influenza, reazione /.

oddzielać dividere, spartire, oddzielny spartibile, separàbile; appartato.

oddźwięk m eco / (pi. gli echi), odechcieć się svogliarsi, perder la voglia.

odęcie n gonfiamento m. odegrana / rivincita /. odejmować levar via, tògliere, odejść v. odchodzić, odę-tość / gonfiàggine /; -ty gonfio.

odezwa / appello m ; -ć się farsi

intèndere.

odformować formare.

sotterrare.

m ; -ywaé rómpere. odlatywać volar via. odleg-łość / allontanamento mi, distanza/; -ły lontano, distante, odlew m : na - a manrovéscia, dalla parte sinistra; ~ morza reflusso (del mare) m ; -a6 versare ; -nia / fonderìa /. odleżeć, odledz giacere, odlicz-ać, -yé separare contando, contare fino a.... odłóg, Ugor terreno incolto m. odłożyć v. odkładać, odlu-dek m solitario

sta

odgadywać indovinare, odgałęzienie n diramazione /. odganiać cacciar via. odgarniać rimuòvere, scostare. Odginać raddirizzare.

Odgłos m rimbombo m, risonanza /.

odgniatać danneggiare premendo, odgnić infracidire. odgniotek m callo m. odgrodzić separare con una siepe, odgraniczyć separare segnando i limiti.

odgrażać minacciare, odgrywać giuocare ; ~ się rivincere.

odgryzać staccare con un morso ;

~ Się difendersi, odgrzewać riscaldare, odjazd m partenza /, odjęcie n asportazione, accettazione, diminuzione /. odiemna / minuendo m. odjemnik m sottraendo m. odjezdny il tempo m della partenza.

odjeżdżać partire, odkąd di dove? da qual tempo? dacché.

odkarmić dare da mangiare, odkąsić staccare con un morso, odkaszlnąć tossire, odkiełznąc strigliare, odkładać deporre, méttere da parte.

odkłeić scollare, odkłonić się rèndere il saluto. odkopywaéscavare,dis odkorkować sturare, odkroić tagliare, odkręcać stórcere, od kreśląc scolmare, odkrętek m cacciavite m. odkry cie n scoperta /; -wać scoprire; -wca m'scopritore m. odkup m riscatto m; -idei m redentore m\ -ienie n redenzione /; -ié redimere, ricomperare.

odkwitać sfiorire.

odłącz-ać, -yé separare, segregare ; -alny separàbile ; -alność /; separabilità/, odłam-ek m frammento, rottame

(uomo) «t; -dność / solitudine /; -dnia / luogo solitario m; -dny solitario.

odlutować dissaldare, odmachaé alzare il braccio per bàttere.

odma-czaó, od moczyć ammollire ; -kać, odmoknąć divenire molle.

odmalować dipingere, odmarzaé cascare gelato dal freddo.

od-mawiać, -mówić recitare;

—sobie czego rifiutare, ricusare, odmęt w acqua tórbida /; -owy confuso, mescolato, odmiał m mielizna / basso fondo tn, secca /. odmiana / cambiamento m, mutazione /.

od-miatać, -mieść spazzare, odmięk-ać, -nąć divenir molle, ammollare.

odmie-niać, -nić cambiare, cangiare, mutare ; -nność / mutabilità, incostanza, variabilità /; -nny mutàbile, variabile, inbile, incostante, odmierzać, -yć misurare, odmładzać ringiovanire, odmłodnieć ritornar giovane, odmotać dipanare.

/•

odmowa / rifiuto ra, ricusa /, diniego m,

odmówić rifiutare, ricusare, odmruknąć rispondere brontolando.

odmu-chać, -chnąć soffiare (la polvere).

odmurować rimurare.

Odmykać, odemknąć aprire, dischiùdere.

odm-ywać, -yć lavare (togliendo macchie).

odnajdywać trovare, odnawiać rinnovare, odnęcać disaffezionare, od nitować ribadire, odnoga / braccio m di un fiume, di un àlbero; ~ morska seno m di mare.

odno-sić, odnieść riportare, portare indietro ; ~ się rivolgersi ; -śny relativo.

odno-wa / -wienie n rinnovamento m, rinnovazione /; -wi-ciel *n rinnovatore, restauratore m.

odor m odore m. od-osabniaé separare; -osobnie-nie n separazione /, ritiro m. odpad m caduta /; -ać, odpaść cadere, staccarsi ; fig. deperire, odpakowaé aprire un pacchetto, sballare.

odparcie n ripule a /. odpa-rzaé scorticare (con acqua bollente, con fuoco); -rzelina / scorticatura /. odpasaé discingere, odpętać sciògliere (vincoli), odpieczętować dissigillare, odpierać, odeprzeć respingere, odpilki pi. limatura /. odpilowaé limare, odpinać, odpiąć sbottonare, sfibbiare.

Odpis m risposta (in iscritto) /;

-ywaé rispóndere (per scritto), odpła-cać, -ciò pagare ; ricompensare; -ta / contraccambio m, ricompensa /.

odpływ m riflusso m ; ~ morza riflusso del mare, odpa-czynek, w riposo m, quiete / ; -czywać, -cząć riposare, odpokutować espiare, odpór m resistenza /. odporny difensivo, odpo-wiadać, -wiedzieć rispón dere, replicare; -wiedni corrispondente ;-wiedź / risposta /; -wiedzialny responsàbile; -wie-dzialność / responsabilità /. odpra-wa / spedizione ; liberazione /, congedo m ; -wiać, -wić spedire, licenziare ; -wiać się aver luogo.

odprowadz-ać, -ié accompagnare.

odpruć, disfare, scucire, odprze-dawać, -dać rivéndere; -dai / rivendita /. od -przęgać. -prządz staccare (i cavalli).

odprzy-sięgać, -siądź abiurare; ~ się czego rinunziare a (falche cosa.

odpust m indulgenza /. odpU-SZCZaé perdonare; -SZCZe-nie n perdono m, remissione odpychać, odepchnąć spingere indietro, respingere, odpy-tywać, -taé interrogare, odra / morbillo m. odrą-bywać,-bać tagliare, abbàttere.

odrabiać, odrobić lavorare per scontare un débito, odrachować scontare, odroczyć rimandare, odradz-aé, -ié dissuadere, od-radzać, -rodzić rigenerare, rinàscere.

odra-pywać, -pać raschiare, odrastać, odróść créscere di nuovo, ri germogliare, odra-za / orrore m, repugnanza, avversione/; -żaćsięalienarsi, odręb-ność/ l’essere appartato; -ny separato, isolato, appartato.

ia.

una città assediata, odskoczyć, odskakiwać saltare, balzare indietro, odsłaniać, -słonic scoprire; fig.

svelare, manifestare, odsłona / atto (in teatro) vi. odslugiwac servire. o<Jśpie-wy waé, -waé rispóndere

cantando.

odśrodkowy centrifugo, odśrubować svitare, odstawa / consegna /. odsta-wiać, -wić rimuòvere, scostare; riméttere*; -wka / congedo m.

odstęp m distanza/, intervallo m ; -ca >n apòstata m e/; -owaé, odstąpić rinnegare, ritirarsi ; -Stwo apostasia f. odstraszać scoraggiare. odstreCzyé disgustare, alienare, svogliare.

P.-I.

odręt-w.iałość /inrigidimento m ; -Wiały intormentito ; -wieć in-rigidire, intormentire, odrobek m Baldo (d’ un débito con lavorare) m. odrobina/briciolo, minùzzolo in. odro-dek degenerato; -dzeilie *» degenerazione /. odro-śl /, -stek m rampollo m. odrdżn-iać, -ić distinguere, odrwiwać, odrwić ingannare truffa* e, gabbare.    cop

odrysowaé ritrarre, tare una odrywać, oderwać strappare, svèllere.

odrzek-ać, -nąć rispóndere, replicare; ~ się czego rinunziare (ad) una cosa.

odrzu-cać, -ciò gettar via, ributtare; -tekmescremento, rifiuto, rigetto m

odrzynaé tagliare, odrzynek m pezzo m, odsą<lz-ać, -ić sentenziare, odsetka pro cento, frutto m. od siadywać, -siedzieć espiare (in prigione).

odsiecz / soccorso d’ armi per odsuwać allontanare, scostare, odświętny f~stivo. odśwież-ać, -yć rinfrescare, odsyłać, odesłać mandare, inviare.

odszcze-piać -pić apostatare ; -pieniecw eretico, scismatico m; -pieństwoneresia t, scisma m. odszkodować risarcire (un danno).

odszlifowaé arrotare, odsznurować slacciare, odszukiwać ritrovare, rinvenire, odszumowaé schiumare, odtąd da qui, da qui innanzi, d’ ora in poi.

odtajaé sgelare, dighiacciare, odtłaezać. odtłoczyć calcare, odtłukiwać sta care. Otitłuszczać digrassare, odtrącać respingere, scostare; ffg.

disyu’stare. odtykaó sturare, odumieraé, oduinrzeć morire, oduczać divezzare, odurzać stordire, sbalordire, odurzenie «sbalordimento, stordimento m.

odwach m corpo m di guardia, odwaga / ànimo, coraggio m. odwar m decotto m. odwarknąć rispóndere ringhiando

odwarzaé fare un decoito, odważyć pe3are;~ się arrischiarsi, avventurarsi.

odważny coraggioso, bravo, odwdzięczać się contraccambiare, mostrare gratitudine, odwetmrivincita/, rappresaglia; -owaé rèndere il contraccambio, restituire pan per focaccia, odwią-zywać, -zać sciògliere, slegare.

odwieczny eterno, odwiedz-aé, -ié visitare; -inyp7. visita /.

odwieść v. odwodzić, od wietrząc arieggiare, odwieźć v. odwozić

34

się rèndere il

gonfiare, a perdita

odwijaé svòlgere, sfasciare. Odwikłać dipanare, strigare. odwH-gły ùmido; -gnąć divenire ùmido; -ż/sgelom; -żać, -żyć inumidire,ammollare; digelare. Odwlekać trascinare via; ritardare.

odwłoka / indugio, ritardo tri. odwodzić trasportare; - kurek alzare il cane del fucile, odwo-łalny revocàbile, amovibile; -łanie n revocazione, richiamata /.

odwóz m trasporto (a vettura) tra. odwozić, odwieźć condurre (in vettura).

OdWP-acaé, -ócić stornare, rivoltare, rivòlgere altrove; -ót tra ritirata /.

odwrotnie inversamente, a rovescio.

odwy-kać, -knąć divezzare ; -kłość/disusanza, dissuetùdine

odzwajemniaé contraccambio, odwzorowhc imitare, odymać. odąć enfiare, odżałować deplorare (1 di alcuno), odżegnać się czego disfarsi, odziedziczyć eredvtare. odzienie n vestiario tn. odzierać, odrzeć scorticare, odziewać, odziać vestire, odzież / v. odzienie, odznaczyć distinguere, contrassegnare.

odznaczenie » distinzione /. odźuć, odżuwać rimasticare. * odźwierciedlać riflèttere, odźwier-na / portinaia / ; -ny portinaio tra.

Odzwyczajać svezzare, disusare. Odzyskiwać riacquistare, ricuperare, odzywać się farsi sentire, odżywać, oażyć rivivere, rinàscere.

odżywić nutrire, rifocillare* ofiar-a/sacrificiom, oblazione/; -nik m sacrificatore m; -ować sacrificare, immolare, oficer tra ufficiale m. oficyalista m impiegato, commesso tra.

ofuknąć sgridare uno, fare un rimprovero ad alcuno.

Ogadać sparlare, dir male di uno. Oganiać scacciare; ~ się difendersi.

ogar m cane m da caccia. Ogarek tra mòccolo tra, mozzicone (di una candela) m.

Ogarniać abbracciare, circondare.

ogień m fuoco ~ sztuczny fuochi artificiali tra, pi.

Ogier m stallone, montatore (cavallo) tra.

Ogłada / pulitezza, lindezza, eleganza, cultura /.

Oglądać guardare, esaminare, visitare się guardarsi, vòlgere lo sguardo indietro.

Ogładzić dirozzare.

Ogłaszać proclamare, indicare, annunziare.    [sire.

Ogłaskać addomesticare, am man-Oględ-noŚĆ / circonspezione /; -ny pròvvido, circonepetto, accorto, guardingo, ogłosić v. ogłaszać, ogłoszenie u proclamazione /;

grida /, proclama tra. ogłuchnąć assordire, ogłuchnięcie n assordimento m. Ogłupiać istupidire, instolidire. Ogłuszać assordare, stordire, intronare le orecchie.

Ognik m fuochiuo, fuochetto tra;

~ błędny fuoco fàtuo m. ogniotrwały incombustibile, ognisko n focolare tra; fig. casa, famiglia /.

ognisty di fuoco ; fig. focoso, acceso, ardente.

ogniwo n anello (della catena)tra. ogólm totalità,; somma/, il tutto

m.

te.

ogołacać, ogołocić spogliare, pri-ogolić V. golić.    vare,

ogon m coda/; -ek m codino m; picciuolo m.

Ogórek vì cetriuolo; ogórki i nodi del cordiglio dei frati. Ogorzałość / sferza / del sole; Ogorzały abbruciato, abbronzato, abbrunito dal sole, dzaé fdre

ogra

okłamywać mentire, dire bugie, oklask ni applàuso m. oklejać incollare, oklep senza sella, okno n finestra /. oko n occhio

m;

>4 .

ogółem, w ogóle in tutto, tutto compreso, in massa.

Ogólnie in generale, generalmen

una siepe; circondare, chiùdere con siepi. Ograniczać limitare, porre tèrmini.

Ograniczony limitato, ristretto, ograniczoność / limitatezza, ri-strettezza /.

Ogród tn giardino m. ogroda / siepe /. ogrodownictwo n la cultura dei giardini.

Ogrodnik m giardiniere, ortolano m.

ogrodzenie « chiusa, siepe /. Ogrojec m monte Oliveto tn. Ogrom m mole, enormità, smisurata enorme grandezza; -ny smisurato, enorme.

Ogrywać vincere nel giuoco. Ogry-zać ródere; -zek mrosume m, rosura /.

Ogrze-waé scaldare, riscaldare; -walnia / casa / pei poveri per riscaldarsi.

ohyda/nàusea/, disgusto, fastidio, schifo m.

ohydność / schifezza, laidezza/, ojciec m padre, genitore m. ojciec chrzestny m padrino m; — Święty santo Padre, Papa, Pontefice m; OjeowieKapncyn i Padri Cappuccini m, pi. ojciec duchowny padre spirituale

ojcobójca tn parricida m. ojcowizna / eredità paterna /, beni paterni tn, pi.

ojcostwo n paternità /. Ojczenasz m paternostro wi. Ojczym m patrigno m. Ojczy-stość f l’essere proprio di una nazione, di un paese; -sty paterno; pàtrio ; -zna/patria/. ojczysta mowa lingua mater na /. okadzić incensare, okaleczyć ferire leggermente, okap rn grondàia /. okarmié impizzare. okaz m mostra /, esemplare tn ; -alość / pompa, magnidcenza /, fasto m ; -anie n dimostrazione /; -iciel m ostensore, mostratore m; -aly fastoso, pomposo.

okazya/cccasione, opportunità/, okazywać, okazać mostrare, far vedere, okiełznąć domare, okiennica / imposta / della finestra.

okienko n finestrella /, finestrino tn.

okiść / ghiacciuolo m. okład m pezzetta /, bagnuolom; copertina, busta /; -ka / coperta / di un libro, okładać coprire, porre; — kijem caricare di bastonate.

oko w oko a quattro occhi; w oczy in faccia* na oko in apparenza, okocić się v. kocić się. okół cérchio, giro tn. okolić accerchiare, okoli-ca / dintorni w, pi.; vicinanze /, pi. ; -czność / circostanza /; -czny circonvicino, circostante.

okólnik m lettera circolar? /. około intorno, circa, okop m fossa /, trincèa /.

oc-

okop-ciflly sudicio nero di fuliggine; -ciò insudiciare con fuliggine.

OkO-pisko n cimitero m dei Giu-‘ dei ,* -paò trincerare, fare fosso;

~ drzewo scalzare un àlbero, okować, okuć legare con ferro, ferrare.

okowita / acquavite /. okówka / ferratura /,

Okowy pi. catene/, pi.; ferri tu, pi. okpiwaé, okpié gabbare, truffare, abbindolare.

okradać, okraść rubare, okrąg m cerchio, circolo, giro tn ; -ławy tondetto, rotondeggiante; -leć tondeggiare; -łość / rotondità /; -ły rotondo, okrakiem camminare a gambe larghe.

okra-sa f condimento vn;fig. ornamento, fregio m ; -sié ornare, condire;/#, abbellire, okrawać tagliare, okrawek m ritàglio m.

Okrążać circondare, accerchiare, attorniare.

Okręcać attorcigliare, avviticchiare, avvolgere, okręcik tn piccola nave /. okręg m distretto in: -owy cir-conferenziale.

Okre-S tn 1 miti, tèrmini m, pi.; spazio m di tempo, periodo tu; -Śląc circonscrivere, limitare, tirare un cerchio; -ślenie n definizione /; -siny definito, descritto.

okręt tn nave /, bastimento tn. okrop ny orribile, orrendo,,'gpa-ventévole; -HOŚĆ / orrore, terrore tn.

Okruch m frammento, rottame tn. okrncieustwo n crudeltà, atrocità t

okruszyna / brfciolo «?. okrut-nik m uomo crudele m ; -ny crudele, inumano, feroce; -UOŚĆ / inumanità, crudeltà f. okrwawić insanguinare.

okry-cie n coperta /, vestimento tn; -waé coprire; -wka / coperta /.

okrze-sany dirozzato, pulito ;/#. civile; -sywaé dirozzare, pulire, formare.

okrzy-czany decantato, vantato; -czeé decantare, vantare; diffamare ; -k tn grido tn d'applàuso ; -kiwać gridare, acclamare, proclamare, oksydować ossidare, okucie n ferratura /. okuć v. okować. oktilar-nik tn occhialàio tn; serpente cappelluto m ; -y pi. chiali tn, pi.; lenti /, pi. okulawić far divenire zoppo, okulawieć azzoppare, okulbaczyé sellare, okulizowaé innestare, okup tn riscatto tn; -ywać, -1Ć riscattare.

okurzać, okurzyć affumicare, ckwefié velare, okwitaé sfiorire, olbrzym tn gigante tn ; -i gigantesco ; -ka / gigantessa /. olcha / ontano tn. oleisty oleóso.

olej m OJió.w; -ek unguento tn; -ny fatto a olio, dipinto a olio; -owiec m olivo tu. oliw-a / olio tn; -ka / oliva /; -kowy olivastra, color d’oliva; -ny d’olivo.

otów tn piombo tn ; -ek tn lapis tn, tnv.

ołowia-nka piombino tn; -ny di piombo.

olsnąć accecare, olśnić, olśniewać abbagliare, olśnienie n abbagliamento, bagliore m.

olsz-a / alno, ontano tn , -yna / legno tn di ontano, ołtarz tn altare m; ~ wielki aitar maggiore m ; -yk tn altarino tn.

ołysieć divenir calvb.

om

muscoso.

mancare, indugiare,

contrario,

a...; curare;

ORìOCkieiir^stone, a tastoni, omączyć con spàrgere di farina, omal poco, pochetto, quasi, omam-iać ingannare; -ienie n abbaglio m, illusione /, inganno m

omarzac gelare

omarsta grasso m ; -szczać, omaścić condire con grasso, omawiać combinare, omazać spalmare, impiastrare, omdlałość / languidezza /, languore m.

omdlały languido, fiacco, débole, omdlewać svenire, languire, consumarsi.

£Ì9liy nebbioso, omiatać spazzare, purgare, omijać scansare, sfuggire, omotać imbrogliare, omszały n omieszkać ritardare,

omy-lié sconcertare ; -!ka / sbaglio, errore m\ -Iność/ fallacia /, inganno m ; -lny fallace, ingannevole.

on, ona, ono egli m, ella /; esso vi, essa /. _

onegdaj ieri l’altro, avanti ieri. Oligli nei tempi passati, tempo fa. oniemiały ammutolito, oniemieć ammutolire, opactwo « badia /. opacz-ny ritroso, perverso ; -ność / ritrosia, perversità /.

Opad m -anie n riflusso m, caduta /; -ać, Opaść calare, abbassare, decréscere; -liny ca* scarni m, pi.

Opalać fare ubriacare.

Opak a rovescio, al capovolto.

Opakować impaccare.

Opa-ł m legna/, pi.; materie combustibili /, pi.; -ìy pi. situazione imbarazzante /; -lać scaldare; -lacz m scal datore m di stufe; -lek m mozzicone m di legno bruciacchiato; -leni-

zna / abbronzamento m dal sole; -łowy combustibile. Opałka t ventilabro m. opamiętać się rammentarsi, ricordarsi.

Opanować impadronirsi, impossessarsi.

Opar m bruciatura, scottatura /. oparcie n appoggiamene m. oparkaniaé circondare, chiùdere con assi, con siepi, opa-rzyé scottare; -rzelina / bruciore m, scottatura /.

Opas m ricinto m ; foràggio m ; -aé cingere, circondare; dare il foraggio ; -ły corpulento, opas-ka / cintola /; -y waé cingere.

Opat m abate m. opat-runek legame m; -rywać provvedere -rzność / provvidenza/, provvedimento m ; rzny pròvvido, accorto; -rzyeiel m provveditore m (/ -trice).

Opckaé riempire, impinzare, opędzać circondare, difèndere;

~ się difendersi, schermirsi, oper-acya / operazione/; -ować operare.

operzysta m artista m e / di canto.

Opę-tać impadronirsi, invàdere; dyabeł go opętał ossesso dai demònio; -taniec m indemoniato, furibondo, opieczętować sigillare, opie-ka / tutela /; -kować się kim essere tutore di qualcuno; -kun m tutore »«, protettore m\ -kunka/tutrice /, protettrice/. Opielać, opleć mondare dalle cattive erbe, opierać, oprać lavare, opierzać, -rzyć się coprirsi, vestirsi di piume.

opie-rżenie n piumàggio m ; -rzo-ny piumato.

opierzchnąć saltare, balzare dal freddo.

Oporny resistente, contrastante, oporządzać fornire uno del necessario.

OpOWÌa-daé narrare, raccontare, riferire; ~się domandare scusa, il permesso ad alcuno; -danie unarramento, racconto m; -dacz m narratore m.

Oprząść filare, tèssere, oprzytomnieć riacquistar e i sensi, optyk m òttico?n; -ka /ottica/, opu-elllina enfiatura/; -chły enfiato ; -clmąć enfiare, opukiwać bàttere, picchiettare, opuszczać lasciare, ométtere, abbandonare.

opychać Btipare, impinzare, orać arare, oracz in aratore m. oranzerya / serra /. oraz al tempo stesso, a un tempo, insieme.

orczyk in bilancino in. order m órdine m. ordynacya / órdinazione /. ordynans mordine, comando m. ordynaryjny ordinario, comune, ordynować ordinare dowaé intercédere, orędo-wnictwo n intercessione /; -wnik in intercessore, mediatore m.

epiesza-ly infingardo, pigro ; -lość / infingardaggine, negligenza /.

opięty stretto, teso, opiewać celebrare, cantare, opiiać się ubriacarsi, opiłki pi. limatura /.

Opiłować limare, opi-lstwo n ubriachezza /; -ły ubriaco.

Opinia / opinione /, parere m. Opis m descrizione/; -ywaé descrivere; -owy descrittivo. OpIac-aĆ, -ić pagare; ~się liberarsi pagando.

Opłakany piantò, deplorato, deploràbile.

opłakiwać piàngere, deplorare, oplaniiaé macchiare, opłata / salario w. oplatać intrecciare, intéssere. opłatek m òstia /. ople-śniałość / muffa/; -śniały muffoso; -śnieć coprirsi di muffa, ammuffirò.

Opło-Wiały impallidito, scolorito; -wiećimpallidire, scolorire, opłucna / plèura /. opłakiwać soiącpuare. opluwać sputare, opływać traboccare, riboccar», nuotare (nell’abbondanza) ; affogare (nella roba)

Opodal a qualche distanza.

Opói m beone, ubriacone in. opoka / sasso m, rupe /. opona/velo m, cortina, tenda/, oponować contradire.

Opór m resistenza /, opposizione /, contrasto m.

oporem : z ~ con resistenza, con difficoltà.

opowieść / nai razione /.

Opóź-niać ritardare; -niente » ritardo m.

opozycya / opposizione j.

opra-wa / invòlucro ?», incastonatura / d’una pietra preziosa ; -wca m boiam : acchiappacani in, inv. ; -wiać rilegare» incastrare; incorniciare; -wny legato.

Oprócz oltre, fuorché, salvo, eccetto.

opromienić raggiare, spàrgere raggi.

oprosić się figliare (porci).

oprószyć impolverare.

oprowadzać condurre, menare attorno.

opróżniony vuoto, vacante.

oprys-kaé spruzzare, schizzare; -kiiwoŚĆ/carattere schizzinoso m ; -kliwy schizzinoso, permaloso.

opryszek m malandiino m.

oprząd m filato, tessuto m ; ragnatela /.

orę

orz

na śmierć

/; -życiel

m\ -życie!ka / accusatrice /. oskoma f allegamento m de’ denti; appetito intenso ni. oskrobiny pi. raschiatura /. oskrobywać raschiare. OSkrze-le pi. bronchi m, pi. ;

-łowy bronchiale, oskubywaé spennare, spiumare, pelare un uccello.

cusa

orędzie n incàrico m, commissione /.

oręż / armi/, pl.] -nie in armi, a mano armata; -nik m armato m.

organ m (pi. -a) òrgano m ; -iczny organico; -izować organizzate, comporre, constituiu; - nistrz m fabbricatore m di organi; -y pi. organo (della Chiesa) ni. orka / aratura, orkiestra / orchestra /. orkisz m spelta /. orlę n aquilotto m. orlica / àquila /. orlik w aquila marina /. Ormianin »« Armeno m. orny ai àbile, lavorativo, orosić irrorare.

Ol'Szada / mandorlato m. orszak m séguito, corteggio, accompagnamento m. ortodok-saw ortodosso m\ -syjny ortodossico.

or togra-fì a/ ortografia/; -f iczny ortografico.

oryentworiènte m ; -alny orientale; -ować się orientarsi, orygi-nal m originale m ; -nal-ność / originalità /; -nalny originale.

orzech m noce (albero) w. orzech laskowy nocciuola /; ~ włoski noce /; owy di noce, orze-czenie n detto in, massima /; -kaé formulare, dire.

el m aquila /; ~ biały aquila bianca (stemma m della Polonia).

orzeź-wiać commuòvere ; ristorare; -wienie n ristoro w.

OŚ / asse /; ~ ziemi asse /della terra.

osa / vespa /.    [dere.

osaczać circondare, cingere, chiu-osad m fondo m. osada / colonia /; mànico m. osad-nictwo n colonizzazione/; -nik in colono m; -zać colonizzare.

osadzać occupare, attorniare; ~

się colonizzarsi, osądzać giudicare; ~ condannare alla morte, osamot-nieé rimanere solo; -nio-ny solo.

OŚĆ / la spina del pesce, lisca /. osch-łość /aridità, siccità /; -ły asciutto, secco,àrido; -nąćseccare, asciugare, oścień m pungiglione m. ościenny vicino, confinante; stante a muro a muro, oścież, na oścież spalancato, ościsty liscoso, osęk m oncino m. osełka / cote /.

ósemka / ottava (parte o nota musicale) /.

osę-piały accasciato ; -piałość / accasciamento m; -pięć accasciare.

oset ni cardo m.

osia-dać stabilirsi, collocarsi, accasarsi; -dłość sede/, domicilio in, possessione/; -dły stabilito, collocato.

osiągać ottenere, conseguire, 'pervenire a...

osiczyna/legno m della tremula, osiedlać stabilirsi; colonizzare, osieł osioł m àsino, somaro m. osierdzie pericàrdio ni. osiero-cenie n orfanità /; -cié rèndere òrfano ; -cony orfano m. osika / tremula /. osiodłać sellare \fig. domare, soggiogare

osiwieć incanutire, oskar-źać accusare ; -zenie n acni accusatore

ìac

osłabiać indebolire, infievolire, osłabnąć divenire débole, fiacco, osładzać lenire, mitigare, osłaniać coprire.

OŚlarz asinaio in. osła-wa / cattiva fama, riputazione /; -wiać infamare, diffamare; -wiony diffamato, oślep, na oślep alla cieca, a occhi chiusi, imprudentemente; -!"A acciecare; -ienienacoecamento m, imprudenza/:-nąć divenire cieco.

OŚliznąć divenire sdruccioloso;

~ się sdrucciolare, scivolare, osłoda f addolcimento vi. osłona / velo «14 fig. difesa, proteso e /.

osłuchać się czego abituare l’orecchio a qualche cosa. OSłu-piały sbalordito ; inrigidito, intirizzito ; -piałość / stupore vi, inrigidità /; -pięć stupire, intirizzire, osili otto.

OS magać sferzare, frustare, gasti-gare.

osmalać impeciare, osmański turco, osmarowaé ùngere, ośmdziesiąt ottanta, ośmiel-ać incoraggiare, inanimare; -ié imbaldanzire, prèndere ardore.    [sica) /.

osili ina ottava (parte o della mu-ośmio-boczny ottagono; -bokra ottangolo m; -dniowy di otto giorni ; -ro otto (persone), ośui-kroć otto volte; -naście diciotto ; -set ottocento, osmutnieć rattristarsi, ósmy ottavo.

osinyk «1 coda / della lepre. Ośnieżyć nevicare, osno-wa / contenuto, argomento m, tessitura, trama /; -waé ordire, preparare.

OSO-ba ( persona /; -bisty personale ; -a uraza/ingiuria, villania /; -bistość/personalità/.

osóbka / personcina /. OSObli-woŚĆ / singolarità, particolarità /; -wy singolare, particolare, insòlito, osobnik m esemplare, individuo m.

osob-ność / ritiro m, solitudine /; -ny separato, appartato, osobowy personale, osolić salate.

osowiałość / scontentezza /, aspetto melanconico vi. ospa / vaiuolo tp.

OSpa-Iec m dormiglione m ; -lstwo n, -łość/sonnolenza/; -łyaddormentato, sonnacchioso, ospowaty butterato, ośrodek m midolla (del pane)/, ostać się sostenersi, rimanere, osta-teczność / estremità /, estremo m; -teczny ùltimo, estremo, finale; -tek m resto, avanzo, rimanente m; -tki pi. : fig. gli ultimi giorni di carnevale; -tni ùltimo, estremo, ostemplować bollare, ostroga / sproni m, pi. ostrogami konia spiąć spronare il cavallo.

ostro-kąt m àngolo acuto wi; -kątny acutangolo ; -kończasty acuto; -ŚĆ / acutezza /; -słup m piràmide/;-krągmcono m. ostrów vi isolotto m. ostróżka / fiorcappùccio m. ostrożność / cautèla, accortezza, attenzione /.

ostrożny càuto, accorto, attento, guardingo.

ostrngiwać intagliare, tagliuzzare.

ostry acuto;^. aspro,acre acerbo, ostryga / ostrica /. ostrze 11 la punta di un coltello, ostrzegać avvertire, avvisare, premunire.

ostrzeliwać bombardare, fucilare, ostrzeżenie n avvertimento, avviso m.

ostrzyć affilare, arrotare.

OS

mitigare, raffreddarsi ;

;y-pywaé spàrgere; -pka / vagliatura / di grano per gli animali.

trsygać tosare, osta-uu / raffreddamento m;

-dzać raffreddare; osty-gać -głośćnraffreddamento m; -gły raffreddato (d’affetto, di fervore) m.

osuszać seccare, prosciugare, rasciugare.

Oswajać assuefare, avvezzare, «ocofctumare.

Oświadcz-ać dichiarare, manifestare, palesare; -enie n dichiarazione; testimonianza /. oświata / cultura, intelligenza/. OŚWie-cać illuminare, rischiarare. -cenić n illuminazione/; -COTiy illuminato, oswobo-dzenie « liberazione, emancipazione /; -dziciel m liberatore m.

oszacować valurare, apprezzare, stimare tassare, oszaleć impazzire, ammattire, oszańcować lavorare nelle trin-oszarpany cencioso.    [cée.

oszczę-dny economico ; -dność / economia/, rispàrmio m; -dzać risparmiare, economizzare, oszczekijvaé abbaiare, oszczep m lància, asta /; -isko n legno m di una asta, oszezer-ca m calunniatore, diffamatore m\ -czy calunnioso, diffamatorio; -stwo n calùnnia /, diffamazione /. oszkalowaé oltraggiare, oszklić vetrificare, oszołomić stordire, oszpecać deformare, deturpare, oszu-kaniec m ingannatore, impostore m\ -kaństwo n furberia /, ingauno m, frode /; -kiwać ingannare; -st v. oszukaniec; -stwo v. oszukań-Stwo; -stka / ingannatrice, truffatrice /.

otaczać cingere, circondare, chiùdere.

otaiaé sgelare, otaksować v. oszacować, otarcie n asciugamento m. otarty asciugato, otchłań / abisso, bàratro m. otchnąć soffiare, ofrłu kiwać bàttere, far cadere, otłnścić ùngere.

Oto ecco ; ~ jestem eccomi.

Otok m marcia f.

Otoman m Ottomano rn.

Oton m Ottone ni. otrę-biany cruscoso, di crusca;

-by pi. crusca /. otrociny pi. limi tatù ra f. otrn-é avvelenare, attossicare;

-eie n avvelenamento m. otrząsać far cadere scuotendo, scuòtere; ~ się scuoterai, otrzaskać : ~ się z czem avvezzarsi, abituarsi.

otrzepywać scuòtere (battendo), otrzewna / peritonèo m. otrzeźwiać disebriare; ricreare, confortare.

otrzy-mywać, -mać ottenere,

conseguire.

otucha / (grande) speranza /. Otaczać ingrassare. [gottarsi. Otulać avviluppare; ~ się infa-otnnianié accecare, otwarcie 1. n apertura /;    2.

apertamente, semplicemente, otward-nąć indurarsi; -iliałość / induramento m. otwar-tość / semplicità, apertura (di cuore) /; -ty aperto ; Jig. sincero, schietto, otwierać aprire, schiùdere. Otwór m apertura /, buco, forame m.

otyć divenire grasso, oty-ły corpulento, grasso; -łość / grassezza, corpulenza /. otynkować intonacare, ów, owa, owo quello, quella, owad m insetto m ; -ożerczy insettivoro.

owąd, z owąd là; ci, vi. owak: tak i ~in quel modo, così così.

owal m ovale m ; -ność / (forma) ovale; -ny ovale, owca / pecora /.

OWCZa-rek parzone m del pecoraio ; -mia / pecorile, ovile m ; -rz m pecoraio m. owczy pecorino, ówcze-sny d’allora; -śnie in quel tempo.

owdowieć rimanere vedovo o vedova.

owdowiały (rimasto) vedovo, ówdzie là; tu i ~ qui e là. owies m avena /. owiewać spirare, soffiare, owijać avvòlgere, owisnąć divenire fiacco, owładnąć ezem impadronirsi di qualche cosa.

OWOC m frutto m : fig. titile, profitto; -arnia / véndita / di frutta; -orodny fruttifero;-owy di frutto.

owrzodziały ulceroso. OWrsianka / paglia / dell’avena, owsisko n campo m di avena, owszem anzi, veramente.

ozd-abiać ornare, adornare, addobbare, decorare ; -oba / ornamento, fregio m; -obny ornato, adornato.

ozdrowieé divenire sano, guarire, ożenić się ammogliarsi, ozię-biać raffreddare; — się raffreddarsi; -błość/indifferenza/; -bły indifferente, freddo ; -bnąć raffreddarsi.

ozimina / biada vernereccia /. ozionąć spirare, soffiare, ożłopać się bévere fino alla gola, oznacz-ać, -yé definire, determinare.

oznaj-miać,* -mie significare, notificare, avvisare ; -miciel m notificatore m ; -mienie n avviso m, notificazione /. oznaka / seguo m.

OŻóg m attizzatoio m. ozór m lingua (degli animali) /. oźrebić się figliare (della cavalla), ozwać się farsi intèndere, ożyć rivivere, tornare a vita, ożyna / mora (di rovo) /. OŻynaĆ segare, miètere, falciare, ożywczy vivificato; -iać, -ić vivificare.

P.

pacha / ascella /; pod pachą sotto il braccio.

pach-nąć odorare, aver odore; -nidło n profumo ni.

pącho-lę n ragazzo ni ; -lek vi fante tn.

pachwina / inguine m, anguinàia /.

pacierz m paternostro m; vèrtebra/; -owy del paternostro ; vertebrale.

paciorek m grano, chicco m del rosario.

pacyent m paziente m.

pączek bottone m; dolce m polacco simile alle frittelle, paczka / pacchetto vi. paczyć się imbarcarsi, piegarsi, incurvarsi.

pad ać cadere, cascare; -aczka/ mal m caduco ; -alee ni lucigno-la /; -lina / carogna /. padół valle /; ~ płaczu valle / di làcrime.

Padwa / Pa lo va /. pagór-ek colle m, collina/; -ko-watość / montuosità /; -ko-waty montuoso.

pajac m pagliàccio m. paj-ąk m lagno m\ -ęczyna / ragnatelo m. paka f pacco m. pako-waé imballare, involtare ; -wny spazioso.

pakt m contratto m, trattato m. pakuły pi stoppa /. pakunki pi. bagaglio m. pai m palo vi, piuolo m. pałać àrdere, vampeggiare, pałac m pal i zzo m. palacz m fochista w. pałasz m sciàbola /; -owaé giuo-car di sciabola; mangiare molto.

pal-cowy di dito ; -czasty forma simile ai diti della mano; -ec m dito ni.

pałeczka / 1 acchetta /. palenisko n braciere m. paleta / tavolozza /. palić bruciare, riscaldare, accèndere; fumare; ~ się bruciare, àrdere.

palisada / pali zata /. paliwo n combustibile m. palka/ mazza/, mazzapicchio m. pal-nik vi becco ni; -ny infiammàbile, combustibile; -110ŚĆ / ibustibilità/; -ony attostato. paluch m ditale m. paluszek vi ditino m. painflet m libollo m. pamiątka / ricordo m, memó-pamię-ć / memoria /; na pamięć a memoria ; -tać pensare, tenere a mente, ricorlar-si; -tnik m memoriale vi (memorie /, pi.); -tny mèmore, memorabile.

pan m signore m, padrone vi;

~ młody ni novello sposo m. pance-m Tk m

corazzato ; -rz m corazza /. panegiryk elògio m, panegirico

con

[ria /.

corazzata /; -rny

vi.

panew / padella /. pani / signora /, padrona/; -cz m padroncino ni, signorino m.

pan-ienka /donzella/, fanciulla /; -ieński virginale, virgfneo; -ieństwo n virginità /. panna / signorina /, damigella /, donzella /; - młoda sposa /. pano-szyć się farsi grande; -waé regnare, imperare; -wanie n dominio m, regno ni. paó-ski signorile, del signore, del padrone ; -stwo n i padroni m, pi. ; t-tato, regno m; ~ młodzi novelli sposi m, pi. pantalony calzoni m, pi. panujący regnante, papa 1. m papà m, inv.; babbo m ;

2. / pappa /, cartone «?. papier m carta /; - listowy carta / da lèttere ; -ek m cartùccia /; -nia / cartiera /; -nietwo n l’arte / di fare la carta; -nik m cartaio in; -OS m sigaretta /; -ośnica porta-sigarette m; -owy di carta, cartàceo.

papie-ski papale ; -stwo n papato iti; -Ż m papa m. papilot m diavoliuo m. papka / pappa /. papl.a tn, / chiacchierone m, ciarlone m; -è ciarlare, chiao-chierare ; -liina / chiàcchiera /, cicaléccio tn. paproć / felce /. papryka / pepe m rosso, papuć vi pantofole /, pi. papuga / pappagallo m. para/còppia/, paio.m, vapore m. 1 tarai la / rivista /. paradny di parata, magnifico, paradować fare sfòggio, parafia / parròcchia f; -lny parrocchiale; -nin m parrocchiano vi; -nka / parrocchiana /. para-lityk m paralitico; -liżo-wać paralizzare.

parami a due a due, a paia, a

còppie.

parasolm ombrello m,parasolem.

parch m tigna /.

parć f tela / da imballaggio.

a squar-

parciany di tela, di cànapa, parci© « pressione /. parka / coppietta (d’amanti) /. parkan m stecconato m. parlamentarny parlamentare, parlamentarz ^parlamentario m. parny afoso.

parność / afa /.    [dino.

parobek m serro m di conta-parokonny a due cavalli, parol m parola / d’órdine, parostatek m piròscafo m. parów m gola /, burrone m. paro-waó evaporare, esalar vapori, parare; -wiec m piroscafo m ; -wóz m locomotiva/; -Wy di vapore, parskać sbuffare, ridere ciagola, parszywy tignoso, rognoso, parta-cki acciabattato, abborracciato; -ctwo n acciarpatura /, abborracciamento m ; -cz m acciarpone m; -czyé acciabattare, abborracciare, p&rtolié acciabattare, acciarpare, lavoracchiare.

partya / partita /, partito m. party-kula / particella /; -kulamy particolare; -kularz rn città / di provincia, partytura / spartito m. partyzantka /partitante/; guerra irregolare /. partyzant m partitante m. Paryż m Parigi J. parzyć scottare, bruciare, cuòcere ; ~ się accoppiarsi ; bruciarsi.

parzysty pari, pas 1. passo, passaporto m; 2.

m cintura /, cinta /, regione/, pasać, paść pascolare, pàscere, pasaż in galleria /; trànsito m;

-er m viaggiatore m. paść / tràppola /. pasek m cintura /, cintola /, striscia /, cingolo m. paalbrzuch ro crapulone m, parassita m, scroccone tu.

pasiecznik m apicultore «a. pasieka / alveare m. pasierb m figliastro m. lìasierbiea / figliastra /. paskowaty rigato, paskudztwo n lordume m, porcheria /.

paskudny sporco, pasmo n matassa /; ~ gór catena / di montagne, paśnik fibbia io m. pasożyt ni parassita m. pasterka / pastorella /, messa / di notte nel Natale, pasternak m pastinaca /. paster-ski pastorale; -stwo n vita / pastorale, pasterz *n pastore m. pastew-nik m pàscolo vn\ -ny attenente al pascolo, pastor m pastore m, ministro m\ -al m pastorale tn. pastuch m pastore m. pastw-a / pàscolo tn, pastura /; -ić się tormentare con piacere; -isko n pascolo in. pasy-a / passione /, còllera, ira /; -onat ni appassionato, uomo collerico m.

pasywa pi. passività /, pi. pasza / foràggio m, strame m. pasza, basza m pascià m, ino. paszcza / gola /, fàuci /, pi. paszkwil m pasquinata /. paszport m passaporto m. pasztet m pasticcio m\ -nik tn pasticciere m. patelnia / padella /. patent m brevetto m ; ~ nauczycielski patente / di maestro; -ować brevettare, patetyczny patetico, pątnik in pellegrino ni. patoka / miele m vergine, patologiczny patologico, patrol / pattùglia /; -owaé pat-tùgliare.

patronka / patrona /. patroszyć sbudellare, sparare, patrycy a sz m patrizio «.

patrzeé stare a guardare, guar-mirare.

tn bastone tn, stecco tn.

paw tn pavone tn.

Paweł tn Paolo tn. pawian m babbuino m. pawilon tn padiglione tn. paź tn pàggio m. paź-dziernik tn ottobre tn; -dzie-rze pL ritagli ni, pi. delle biade, del grano paznokieć m ùnghia /. pazucha / seno tn.

dare,

patyk

pau-za / pausa /; -zowaé pausare.

pazur m branca /, artiglio tn pchać spingere, cacciare, pchła / pulce /. pchnięcie n colpo tn, spinta /, urto tn, cozzo vi. pęcak tn orzo tn periato, pęcherz tn vescica /; -owy vescicole, della vescica; -yk tn bollicina /, vescichetta /. pęcina / pastóia /. pęczek «» fàscio tn. pęcznieć far rigonfiare, gonfiarsi, pęd tn corsa /, impeto tn ; -em presto, correndo, pedagog tn pedagogo tn ;* -iczny pedagogico, pedał tn pedale tn. pedel tn bidello tn. pędrak tn larva /. pędzić spingere, cacciare, condurre.

pejsy pi. ciocche /, pi. di capelli pendenti, pęk ni fàscio tn. pęk-ać scoppiare, crepare; -aty panciuto corpacciuto; -atość/ Tesser panciuto tn; -nięcie n crepa /, strappo m. pela / filaticcio m. peleryna / pellegrina /. pełnia / luna / piena, pełnić adémpiere, compire; fùngere da....

pełno pieno ; -letni maggiorenne ; •letnośó / età / maggiore;

-mocnictwo n pieni poteri m, pi. ; - mocni k tn plenipotenziario tn; -mocny autorizzato, pełność / pienezza /. l)ełny pieno.

pełzać, pełznąć strisciare, serpeggiare.

pendent m cinturino m. pendzel tn pennello m. pendzlowaé pennellare, penitencyarz m confessore m. pensy-a / pensione/; collegio m, pensionato m; -onarz tn collegiale tn, pensionato m; -0110-wać pensionare.

pęp-ek. m ombelico tn ; -owina / cordone tn ombelicale, perełka / piccola perla /. perfum-a / profumo m; -owaé profumare.

pergamin m pergamèna /. perkal m cotone tn. per-ła / perla /; -dica / gallina /faraona; -łopław tn conchiglia / perlifera ; -łowy di perla, pero-ra predicozzo m ; -rowaé perorare, parlar molto, perspektywa / prospettiva /j cannocchiale w.

perswa-dowaé persuadére; -zya / persuasione /.

Pers «i persiano m ; -ya Pèrsia /. pertraktacya / trattativa /. peruka / parrucca /. perukarz m parrucchiere tn. peryod m periodo tn ; -yezny periòdico.

perz tn gramigna /. perz-yć się accendersi, avvampare; -yna / cénere ardente/; w perzynę obrócić divenire cenere.

pestka / nòcciolo m. pestkowy di nocciolo, pętać / incatenare, legare petarda / petardo tn. petent tn supplicante m. pętla / càppio tn; nodo m scorsòio ; làccio tn. petycya / petizione /«

pewnie, pewno certo, certamente. I pieczy-ste n arrosto tn; -WO n pew-nik m principio tn; -ny pane m e paste /, pl.

certo, sicuro;-ność/certezza/, piędź / spanna /, palmo m ; pfe! puh! vergogna!    pugno tn.

piać cantare (dal gallo).    piega / lentiggine /.

piąć się aframpicarsi, inerpicarsi, piegowaty lentigginoso, piana / schiuma /; - morska pie-karczyk m giovane fornaio spuma / di mare.    m ; -karilia / forno tn; -kar-

pias-czysty sabbioso;    -ek m stwo n arte / del fornaio;

sàbbia /, urena /; -kowiec m -karz m fornaio tn. arenaria/;-kownia/renaio m. piekielny infernale, pias-towaé sorvegliare, attén- piekło n inferno tn. dere; portare un bambino sulle piękno n il bello tn. bràccia; -tun m custode tn di pięknieć divenir bello, farsi bello, bambini; -tunka/bambinàia/, piękny hello, pią-tek tn venerdì tn, inv. ; piękność / bellezza /.

wielki venerdì santo m ; pielęgno-wać aver cura ; -wanie -tka / il numero cinque ; -ty n cura /. quinto.    pielenie n sarchiamento w.

pié bere; chce mi się pić io bo pielgrzym m pellegiino tn; -ka sete.    .    / pellegrinàggio tn; *owaé

[bambini).

piec 1. tn rtufa/; ~ piekarski andare in pellegrinàggio; -ski forno tn; 2. cuòcere, arrostire, di pellegrino, friggere, bruciare.    pieluszka / fàscio /, pi. (dei

pięć cinque;-dziesiąt cinquanta; pień m tronco m, fusto tn.

-dziesiąty cinquantesimo.    pie-niacz tn litigatore m; -nia*

piecho-ta / fanteria /; -tą iść CtWO n il litigare tn.

andare a piedi.    pienią-dz m danaro tn, moneta/;

piechur m pedone tn, fantac- -dze pi. danari tn, pi.

cino tn.    pienić-się spumeggiare,    fare

pięcio-kąt m pentàgono tn ; -lede schiuma. n quinquènnio tn; -letni cin- pienie n canto tn. quenne.    pieniek tn tronconcello m ; ~ zęba

pięcio-raki di cinque spècie; -ro ràdica (del dente) /; ~ pióra cinque (pezzi); -roczny cin- cannello tn della penna, quenne.    [que cento, pieniężny danaroso, pecuniàrio.

pfęć-kroć cinque volte; -set cin- pieprz m pepe tn. piecyk piccola stufa/.    pieprz-niczka /pepaiuola/; -ny

piecza / cura /, custòdia /.    pepato ; -yć pepare,

pieczara / caverna /, grotta /. pierdzieć scoreggiare, pieczarka / prataiuolo tn, fungo pierdel tn peto tn, scoréggia /.

tn campestre.    piernik tn pan tn pepato, pan-

pan-

pieczątka / sigillo tn.    .    forte tn; -arz m che fa i

piecze-ń / arrosto m ; -niarz in forti.

parassita tn, scroccone tn.    pierś / petto m, mammella /.

pieezę-tarz tn guardasigilli tn; pierś-cień tn anello tn; ~ ślubny -towaé sigillare.    tn anello matrimoniale m; ~ z

pieczoło-witość f acouratez/a/,    pieczątką anello con mono

cura/, promura /; -wity ac- grammi; -cieniowaty ad anel-ourato, premuroso.    lo; circolare.

m Pietro m.

piersiowy di petto, pićrsisty pettoruto, pierwej prima, innanzi, pier-wiaśtek m materia /primitiva, radice /; -wiastkowy elementare, originàrio, pierwiosnka / primola/, primavera (flore) /.

piepwo-ciny pi. primizie/,^?.; -rodny primogenito ; -tny originario ; -wzór m prototipo m. pierw-szeństwo n preferenza f, prerogativa /; -szy primo ; po pierwsze prima, in primo luogo.

pierzasty pennuto, pierzchać fuggire, darBi alla fuga, pierze n piume /, pi.; penne/, pi. pierzyć się méttere le penne, mudare, pierzysty coperto di penne, pies m cane m. pięść / pugno m. pieś-cić carezzare, accarezzare ; -cidełko n vezzo m; persona/ jpredi letta

pieśń/canzone/; -niarzm poeta m ; -niarstwo n arte/ di scrivere poesie.

pieszczota / carezza /. pieszczotliwy carezzevole, pieszo a piedi, pięta / calcagno m. piętna-ście quindici, piętno n màrchio m, impronta /; -waé bollare (a fuoco), marchiare.

piętro n piano m. pietruszka j prezzémolo m. piętrzyć ammonticchiare, ammassare.

piewca m cantore m. pigułka / pillola /. pigwa / cotogna /. pifa-k m ubriacone m ; -ństwo n vizio m del bere; -nvubriaco; -tyka / órgist /; -wLa / sanguisuga /, mignatta' /. pika / picca /. pikieta / picchetto m.

pikować trapuntare, pila / sega /. pilka / palla /. pilnik m lima /. pilnikarz m operaie m che fale lime.

pil-no urgente, ho premura, ho gran fretta; -ność / diligenza /, applicazione/; -nowaé guardare, custodire, tenere in guàrdia, aver cura; -ny diligente; urgente.

piłować segare, piołun m assènzio m. pionier m zappatore m. piór-nik m pennaiuolo m ; -o n pennino m, piuma/; -opUSZ m pennàcchio m.

piorun m fùlmine w, fólgore m;

-owaé tonare; bestemmiare, piosnka/canzonetta/, cantilena

Piotr

Pireneje pi. Pirenéi m, pi. piróg m specie/ di polpetta ravvolta nella pasta, pisać scrivere ; — się na CO sottoscrivere, acconsentire a q. c. pisanka / uovo m pasquale, pisarczyk m scrivano m. pisarski scritturale, pisarstwo ?/l’arte / di scrivere, pisarz m scrivano m, scrittore m. pisemko n piccolo scritto m. pisk m il pigolare, il fischiare, schiamazzo m; -lę « uccellino m, pulcino m.

piskliwy pigolante, stridente, stridulo.

piskorz m anguilla /. piśinien-nictwo n letteratura /;

-ny scritto, letterato, pismo n scrittura /. pisnąć mandare tino strido acuto;

fiatare, far motto pisownia / ortografia /. pisywać scrivere spesso, usare di scrivere.

pisz-czałka / fischio m\ ztifolo m ; -czeć stridere, pigolare; -czel

/.

/ tibia /, fibula/; canna /del-l’òrgano. pitny bevibile.

piw-o n birra/; -alca/ cantina /; -Iliczy m cantiniere m ; -ny di birra.

piwonia / peònia /. plwo-SZ beone m; bevitore w di birra; -war birraio tn ; -warnia / birreria/; -warstwo n l’arte / di fare la birra, piżmo n mùschio tn. plac m piazza /. płaca / paga /, salàrio m. placek m pasta /. płachta/pezzo m ditela grossa, coperta / di tela, płacić pagare.

plac-owe n fittodel posto; -Ówka / avamposto tn; -yk m piazzetta /

płacz m pianto tn; -ka / prèfica /; -liwy piagnucoloso, plaga / tormento tn, piaga / płakać piàngere, plakat tn manifestom, cartello tn. pia-ma / màcchia /; -mie macchiare; -misty macchiàbile, in-sudiciàbile.

pian rn piano tn, pianta /. plant-acya/piantagione/; -owaé appianare.

pląsać giubilare, ballare, tripudiare.

płaski piano.

płasko-nogi coi piedi piatti ; -rzeźba / bassorilievo tn; -ŚĆ /pianezza/; -wzgórze naltipiano m.

plaster tn empiastro tn, cerotto tn; - miodu favo tn. piasty-czny plàstico, płaszcz "i mantello m; -yć się strisciare.

płaszczyzna / pianura /, piano m, superficie /.

płat tn cèncio w, brandello tn. płatać figle far bambinate; far tiri.

plątać imbrogliare.

plątanina / imbròglio m, confusione /.

płatek m pez*o m di panno lino; ~ śniegu fałda /, fiocco m di neve.

płatnerz m armaiuolo m. płatnik m tesoriere w, officiale pagatore V?<.

płatny solvibile, pagàbile ; pagato, salariato, platyna / plàtino tn. pławić bagnare, guazzare, płaz m anfibio m. płciowy sessuale, pleban m pàrroco.m, pievano m. plebejusz tn plebèo m. pleć S sesso »< ; carnagione/, colorito tn del volto, pleć sarchiare.

ple-eionka/reticolato tn; -ciony intrecciato ; -ciuch tn chiacchierone m.

ple-cy pi spalle /, pi. ; -czysty dalle spalle larghe, plemię « stirpe /, razza /. plenić się aumentare, moltiplicare, créscerò.

pleil-ny fèrtile, ubertoso; -ność / fertilità / ubertà /. pleść intrecciare; ciarlare, pleś-ń /muffa/; -niećammuffire, płetwa / pinna /; palma / dei piedi.

plewa / bolla /. plik tn fàscio m

pliszka/coditremola/, ballerina

płoch-liwość/timidezza /; liwy timido; -y timido, selvatico, płó-cienko n tela /; -cienny di lino, di tela; -ciennik m tessitore tn; mercante ./* di tela, płód m frutto tn, feto m, prodotto tn.

pło-dny fecondo, fèrtile; -dność /fecondità/, fertilità/; -dzenie « generazione /; -dzić generare, procreare, piomba/piombo m; impiombatura

vicinanze, poboczny laterale, pobojowisko n campo m di battàglia .

po-bór tn esazione /, riscossione / delle imposte; ~ do wojska leva / di soldati; -borea m esattore tn.

poboż-ność / pietà /, devozione /, religiosità /; -ny religioso, pio.

pobrać portar via, prènder tutto;

~ się ammogliarsi, maritarsi, pobra-taé affratellare; -tymczy della stessa stirpe ; -tymstwo n la stessa origine, comune discendenza di popoli, pobryzgaé spruzzare, pobrze-że spiàggia /, riviera /; -żny marittimo.

pobudka / svéglia /, impulso m. pobudowuć fabbricare, edificare, pobudzać muòvere, incitare, eccitare.

plombować piombare, impiombare.

płomień tn fiamma /. płomienisty fiammeggiante, focoso, ardente.

płomienie się fiammeggiare, płomyk m fiammella /, fiam-metta fi

plon m frutto m. płonąć àrdere, fiammeggiare, plondrowaé saccheggiare, svaligiare.

płonić się diventar rosso, arrossire.

płonica / scarlattina /. płonka / pianta / selvatica, płoszyć scacciare, spaventare, płoszydło n spauràcchio m. płot tn siepe /, stecconato tn. plot-ka / pettegolezzi w, pi. ; -karstwo n chiacchierio tn; -karz tn ciarlone m ; -karka / ciarlona /. płótno n tela /.

pło-wieć divenir scialbo, pàllido, sbiadire;~wy scialbo, pallido, pluć sputare.

płu-ea n, pi. polmone tn ; -cny polmonare.

plncha m f sporco tn. pludry pi. calzoni tn, pL płng tn aratro m. pluga-stwo n lordume tn ; sporcheria/; -wić insudiciare, imbrattare; -wy sporco, lordo, sozzo, lèrcio.

płnkać risciacquare, lavare, plunąć sputare.

plusk m ecrósoio tn, rumore tn;

-aé scrosciare, diguazzare, pluskwa / c mice /. plusz m folpa /. pluton plotone tn, squadrone tn. plwociny pi. sputo tn, sputàcchio tn.

płyn tn liquido tn, flùido tn; -ąć scórrere, nuotare, veleggiare; -noŚĆ / liquidità /, fluidità /, speditezza; -ny liquido, flùido, płyta / lastra /.

P.-I.

płyt-ki basso, poco profondo;

superficiale; -kość/bassezza/, pły-wać nuotare ; galleggiare ; -wak m nuotatore m; -walnia / stabilimento tn per nuoto, pniak tn tronco tn, ceppo m. po a, da, fino, per, su per, di, dopo, secondo.

po drodze per via ; cammin facendo.

po dziś dzień fino a tutt’ oggi, pobawić divertire; trattenersi; soffermarsi un poco; ~ się divertirsi.

pobazgrać impiastrare, pobielać imbiancare, pobierać riscuòtere, tirare la paga, pobieżny fugace, pobić się azzuffarsi, venire a zuffa, venire alle mani, pobladnąć impallidire, scolorirsi, pobłądzić errare, sbagliare, pobła-żać esser indulgente, aver indulgenza; -źliWOŚĆ / indulgenza/; -żliwy indulgente, pobliski vicino ; w pobliżu nelle

35

stènder la rire; ~ się

zare.

po-byt m dimora/, soggiorno m; -być soggiornare, dimorare qualche tempo in un luogo, poca-łować baciare ; -łowanie n -lunek m bàcio m. pochewka / guaina /, vagina /. pochłaniać ingoiare, inghiottire, pochlebca m adulatore m. pochlebiać lusingare, adulare, pochlebstwo n lusinga /, adulazione /.

pochmur-ność / nuvolosità /;

-ny coperto, cupo, nero, pochód m màrcia /; ~ z pochodniami fiaccolata /. pocbo-dnia / fiàccola/; -dzenie n origine /.

pOChop m motivo m, impulso m; -ny inclinato, disposto; -ność / inclinazione /. pochować custodire, rinchiùdere ; seppellire.

pochwa f guaina /, fòdero m. pochwa-ła/lode/; -lać lodare;

approvare; -lny lodativo, pochwytaé prèndere, afferrare, pochy-laé chinare, inclinare; -lenie n inclinazione /; -łoŚĆ /pendio m ; .ly inclinato, chino, pendente

pociąć tagliare a pezzi, pociąg; m inclinazione /, fàscino m, tratto m, treno m. pocią-gać tirare, attirare ; -głość / forma / bislunga; -gły o-blungo, bislungo, pocić się Budare. pocichu in secreto, zitto, pociecha / consolazione /, con-pociemku al buio. [forto m. pocierać fregare, strofinare, pocie-szaćconfortare, consolare; -szny piacévole, faceto; -szycie! m consolatore m ; -szyciél-ka / consolatrice /. pocisk m getto m, colpo m, tiro m, proièttile m. pociskać, pocisnąć prèmere, poco, pocóź a ohe, perchè, per qual motivo.

pocukrowaó inzaccherare, począć principiare, cominciare, począ tek m principio m;|-tkowy iniziale; -tkująey principiante.

pocz-ciwość/ onestà/, probità/;

-ciwy onesto, dabbąae, probo, poczęcie n concezione /. poczekać aspettare alquanto, poczem dopo di che. poczerniać annerire, tinger di nero.

poczerwienieć arrossire, diventar rosso.

poczęści in parti; in parte, poczet m numero m, séguito m. poczmistrz m posti ere m. pocz-ta / posta /; -towy postale, pocznbić się venir alle mani, pocz-war.a / mostro m ; -warka / crisalide /.

poczwórny quàdruplo; a quattro (cavalli), poczynać cominciare, poczy-tywać tenere, stimare, reputare; -talny responsàbile; -talność / responsabilità /. poti sotto, da, su, verso, con. podanie n istanza/; tradizione/. podarcie n lacerazione /. poda-rowaé regalare ; -runek m dono m, regalo m. podatek m imposta /, tassa /. podawać np. rękę mano; pòrgere; off: presentare, podbechtaé aiz podbiał m tossilàggine /. podbicie n sottomissipne /, soggiogamento w. podbiegtfnowy polare, podbierać tògliere dalle parti di sotto.

pod-bijaé métter sotto, soggiogare; foderare; -bój m soggiogamento m, sottomissione /. podbródek m mento m. podbrzusze m basso ventre m. pod-burzaó ammutinare ; -burzyciel m agitatore m.

W latach avanzato

ródere, rosecchiare. ntanaro m.

[forme.

con-

podchmielony brillo, alticcio, podchodzić avvicinarsi ; ingannare.

podchorąży m portabandiera m, allievo ufficiale m. podehowaé educarle un poco, podchwycić acchiappare, cògliere, sorprendere, podciągać tirare sotto, sottoporre, podcienie n luogo ombreggiato m. podcinać tagliare dalla parte di podczas durante, mentre, [sotto, podczaszy m coppiere m. podczesaé pettinare, pod-danie n consegna /, resa /; -daństwonsudditanza/; -dany « soggetto, sùddito m. poddasze n soffitta /. poddawać się arrèndersi, poddział suddivisione /. podejmować ricévere, trattare; podejmować się czego intraprèndere qualche cosa, podej-rzany sospetto ; -rżenie n sospetto m; -rzliwy sospettoso, uagioso; -rzywaé sospettare, rènder sospetto.

podejście insidia /,. sorpresa /. podeprzeć puntellare, sostenere, appoggiare, podeptać calpestare, podeschnąć divenire un poco secco.

podesłać stèndere q. c. sotto ad uno; - słomę pod bydło méttere strame sotto le béstie, podeszły nell’età, podészwa / pianta /, suolo m. podfntrowaé foderare, podgardle n gezzo m. podglądać osservare in secreto, di nascosto.

podgórze n paese m a piè’ d’un monte, podgryzać podnalnnin m mo podjadać sobie mangiare a sazietà.

podjadek m grillotalpa m.

podjazd m scorreria /, perlustrazione /.

podjeżdek m ronzino m. pod kanclerz m sottocancelliere m, vicecancelliere m. podkasać się succingersi. pod-kład m i>ase /; -kładka / cartella/; -łożyć méttere sotto, podkomorzy m ciambellano m. podkop m iniua /; -ywaé scavare, minare.

podkowa f ferro m di cavallo, podkuć ferrare.

podkraść introd urei furtivamente, podkreślić sottolineare, podkupić offrire più di altri ;

corrómpere col denaro, podle accanto a, lì accanto, podle comune; -Ć essere comune, volgare.

podlegać esser sottoposto, esser soggetto.

podległość / sommissione /. podlewil / salsa /, intingolo «*. podlizywać się cercare di insinuarsi.

podłoga / pavimento m. podlot m volo m. podlotek m uccello m giovane che comincia a volare, ragazzina /, fanciullina /. podłość / viltà /. podług secondo, giusto, pod ługowaty bislungo, podły vile, basso, abietto, infame, podmieść spazzare di sotto, spazzare un poco.

podmiot m soggetto m ; -owy soggettivo.

podmorski sottomarino, podmowa / istigazione /. podmuch m 6Óffio m di vento, podniebienie n palato m. podniecać rinfocolare, attizzare, spronare.

podnieta / impulso m, esca /, eccitazione /.

podniosły elevato, sublime, podniosłość / elevatezza /, su blimità /.

scavare.

podnosić alzare, levare, rizzare, rialzare; ~ built ribellarsi, pod-nóżen piedistallo m ; -noże n sgabello m.

podo-bać ~ się piacere ; -sobie co affezionarsi (a qu.);£-bieństwo m somiglianza /; -bno probabilmente, apparentemente ; -bliy somigliante, simile, podołać essere all’ altezza di fare q. c.

podostatkiem copiosamente, abbondantemente, podówczas allora, podpał m esca / ; fig. incentivo, podpalić accèndere, appiccare il fuoco.

podpasza / ascella /. podpiekać sostenere, appoggiare, podpijać sobie innebriarsi. podpis w firma /; -y wać sotto-acrivere, firmare, podpora / sostegno m. podporucznik m sottotenente m. podpowiadać dire, suggerire, sussurrare.

podpułkownik m tenente colonnello tn.

podrabiać contraffare, falsare, podrapać grattare, graffiare, podrosnąć créscere, pod-ręcznik m manuale m\ -ręczny mannaie, che è a mano, podrobić sminuzzare, sbriciolare, podrostek m ragazzetto m grandicello.

podróż /viàggio m; ~ poślubna viaggio di nozze, podrożeć rincarare, podróżnik w viaggiatore m. podróżować viaggiare; partire, podrwié co, sprawę pigliar un grànchio, podryé minare, podryg vi contrazione /, convulsione /; -iwaé dimenare qc., palpitare.

podrzeć lacerare, spezzare, podrzę-dność /subordinazione / ; -dny subordinato.

podrzeźniać contraffare uno, imitare nei gesti o nel favellare, beffarsi di uno.

podrzu-cać gettare sotto a q. c.;

-tek m trovatello m. podsadzić méttere, porre sotto a q. c.

podsiniały livido, podskoczyć, podskakiwać balzare, balzellare, saltellare, podskarbi m tesoriere m. podskok m salto m, rincorsa /. podskórny succutàneo. podsłuch w lo .stare ad ascoltare, podsłuchiwać stare a sentire, origliare.

podspód di sotto, al di sotto, podstarzały attempato, podsta-wa / base/, fondamento vi ; -wiać méttere o porre sotto ; sostituire.

podstęp m insidia /; -ca wiinsi-dioso m; -ny insidioso, podstrzygać tagliare, podsycać saziare, saturare, alimentare, fomentare, podsychać divenire alquanto a-sciutto.

podsypywać spàrgere, podszczué aizzare, podszept m suggestione /, istigazione /; -ywaé suggerire /, istigare.

podszewka / fòdera /. podszyć foderare; podszyć się introdursi, insinuarsi, poduczać się imparare un poco, podupadać scadere, decadere, venir in decadenza, podupadły caduto, decaduto, poduszka / guanciale m. podwajać raddoppiare, podwalina / trave / posta sotto il pavimento ; base /. podważać sollevare, alzare un po’ con la leva.

podwiąz-ka / legàcciolo m; -y-wać, -ać legare sotto, podwieczorek m merenda/, pòdwiewaé soffiare di sotto.

mo m.

m veicolo m

podwijać avvòlgere, suecfngere. podwładny sottoposto, sommesso.

podwodny sottàcqueo, pod-woje pi. porta / a due battenti ; -wójny dóppio, pod-wórko n cortiletto m, -wó-rze n corte /, cortile m. podwyż-ka / aumento tra; innalzamento m; -SZitĆ aumentare, innalzare; -szenie n innalzamento m, elevazione /, esaltazione /.

podzamcze n piazza / sotto un castello.

podzelowaé risolare, podział ra divisione /, spartizione /; -ka/misura/, scala/, podzięka / grazie /, pl.\ ringraziamento vi.

podziel-ié dividere, spartire; -ny divisibile; -ność/divisibilità/, podziemie w; -ny sotterràneo, po dziś dzień fino al dì d’ oggi, podziurawić bucare, podziw m ammirazióne /; -iać ammirare, maravigliarsi, podźwig-ać alzare, sollevare; -nąć śię alzarsi, sollevarsi, risórgere.

podżyły attempato, rifinito, poe-mat m poema m\ -zya /poesia /.

pofałszować falsificare, pogadać z kim favellare, ragionare un poco cun uno. pogadanka / familiare discorso m, conversazione /. pogonić condurre, poganiacz m mandriano m. poganin m pagano m. poganka / pagana /. pogański pagano, pogaństwo « paganesimo m. pogar-da / disprezzo m ; -dliwy spreaevole; -dzaé éprezzare, disprezzare, pogarszać peggiorare, pogasić spègnere 1’ uno dopo l’altro pogasnąć spegnerei 1’ uno dopo

1’ altro.

pagi nać, pogiąć piegare, poginąć perire, pogląd m vieta / generale, ricapitolazione /; -ać mirare, guardare.

pogłębić approfondare, pogłoska / voce /. pogmatwać imbrogliare, pognębić opprimere, sopprimere, pognieść schiacciare, rimenare, pogniewać się adirarsi, irritarsi, pogo-da /bel te/npow; tempo «<; -dny bello sereno, chiaro ; -dzenie n riconciliazione /. pogoń / caccia/, inseguimento m, incalzamento m.

pogor-szyé peggiorare; -szenie «peggioramento m. pogo-rzeć bruciare completamente; -rzel / incèndio m, arsione /; -rzelee m chi fu danneggiato da un incèndio; -rzelisko n luogo m di un incèndio pogotowie n prontezza /. pograni-cze n limiti m, pi. ; confini m, pi. ; fiontiera /; -czny confinante, confine, pogrążyć immèrgere, affondare, pogrobowiec m póstu pogrom m sconfitta -Camvincitore m ; -ié debellare, pogróżka / minàccia f. pogruchotać sfracellare, fracassare.

pogryźć rompere coi denti, pogrzeb m funerali m, pi.; mortòrio m; -aé seppellire; -owy fùnebre, funèreo, pohamować domare, pohu-laé gozzovigliare, far baldòria ; -Janka / òrgia /. poić ablsaverare. pojąć v. pojmować, pojawiać Się, pojawić się apparire, apparirsi, pojazd

pojechać andare, partire in vettura, a cavallo.

ca

zzare.

pojęcie n idèa /, concezione /, comprensione /.

pojed-nanie n riconciliazione /; -nawca to riconciliatore to; -nać riconciliare.

pojedynczy singolo, solo, poje-dynek m duello m ; -dyn-kować się battersi in duello, pojeść finire, mangiare tutto, poję-tuość/ comprensione/, pacità /, inv.; -tny capace, apprensivo.

poj-maé catturare, pigliare ; -manie n arresto ni ; -maniec m prigioniero to.

pojmować comprèndere, capire;

prèndere, pójść andare.

pojutrze posdomani, domani l’altro.

pokąd finché, fintantoché, fino a quando.

pokalaé insudiciare, pokaleczyć ferire, pokopać gocciolare, pokarać i unire.

pokarm m nutrimento »n, alimento m, cibo to, vivanda /. pokarmowy di cibo, pokątny furtivo, segreto, clandestino.

pokawałkować sminuzzare, pokaz m mostra /, apparenza /;

-ywać mostrare, pokaźny appariscente, di bella presenza.

póki finché, fino a tanto che. pokład m strato to, coperta /; -aé posare; — w kim nadzieję porre la speranza in uno. poklas-k to applàuso to; -nąć applaudire, far applauso, pokłócić Się leticare, litigare, pokłon ni inchino to ; -ić się inchinarsi.

pokłosie m spigolatura /. pokłuć foracchiare; przez owady morsicare.

pokochać affezionarsi, innamorarsi, invaghirsi.

pokoik m stanzina /. pokój m càmera /, stanza f\ pace /, quiete /.

poko-jowy to di camera, di pace;

-jówka / cameriera /. pokolenie n 6tiipe /, generazione /, tribù /. pokonywać vincere, pokor-a / umiltà /; -ny ùmile, pokos m falciata /. pokost m vernice /; -nik ta verniciatore to; -ować inverniciare.

pokotem Spać giacere, dormire l’uno accanto all’altro, pokpić Sprawę guastare, rovinare qualcuno, pokrajać tagliu pokraka / stòrpio to. pokropić spruzzare, aspèrgere, pokręcić tòrcere, ritorcere, attorcigliare.

pokre-wieństwo n affinità /, parentela /; -wny affine, parente.

pokrótce brevemente, pokrowiec to fòdera /, fèdera/, pokruszyć sminuzzare, sbriciolare.

pokry-cie n coprimento w; -jo-mu sectetamente, di nascosto, in segreto; -wa / coperta /, copèrchio m, invòlucro m ; -wać coprire; wacz m conciateti, copritetti m, inv. pokrzep-ié ristorare, confortare;

-ienie n ristoro to. pokrzywa / ortica /. pokrzyw-dzenie n torto m ; -dzić far torto, far danno a uno. pokrzywić curvare, pokrzywka/ ortica/, orticària /. pokrzyżować incrociare ; contrariare.

pokudlać arruffare, pokup m compra /; -ié comprare; -ny vendibile, poku-sa /, -szenie n tentazione /; -sić się osare, tentare; -si-ciel to tentatore m.

pokn-ta / penitenza /; -tnik m penitente m ; -tować espiare, fare la penitenza, pokwapić się affrettare, pokwito-wać quietanzare ; -wa-Die n ricevuta /. pòi mezzo, a mezzo, a metà, pola / lembo m, falda / dì Polak m Polacco m. połamać rómpere. polan a/prato m soprann monte, polano n legna /, pl.\ ceppo m da àrdere, ciocco m. polarny polare, połatać rappezzare, polatać volare alquanto, svolazzare un poco. \pl. stivaletto m. półbożek m semidio m\ -buty polo n campo rn; pole działania campo d’azione.

czny s półpiętr; Polska

veste.

pole cać raccomandare; -eający raccomandàbile; -cenie n raccomandazione /, incàrico m, commissione /.

polędwica / lombato arrosto m. pole-gaé na czem fondarsi su qualche cosa; ~ na kim dipèndere da...; riposare; -gnąć cadére, .cascare in battàglia; -gły caduto, polemiczny polemico, polep-szaó migliorare ; -szenie n miglioramento m. polerować brunire; pulire, polesie n terreno m boschivo, polewać annaffiare ; smaltare. polewrka / minestra /, zuppa /. pól-glosem a mezza voce; -głupek scimunito tn. policy-a/polizia/; -ant m guàrdia / di pubblica sicurezza, policzyć addizionare. polÌCZ-ek m guància /, schiaffo ni ; -kować schiaffeggiare, polito-wać się aver pietà ; -wali i e n pietà /. politura / brunitura /. poli-tyczny politico ; -tyk m uomo m politico; -tykowaé far dflla politica.

póljedwabny mezza seta.

Polka /«Polacca/, półka / cappellinàio «?, attaccapanni m.

pól-kole n semicérchio ni ; -koszulek m davanti m, petto wi; -księżyc m mezzaluna /; -kula / semisfera’ /, emisfero m\ -martwy semivivo, mezzo morto; -miesięczny quindicinale; -misek m piatto m ; -nagi seminudo.

północ / mezzanotte /; nord m, inv.\ -ny di mezzanotte, polny di campo, campestre, połóg m puerperio m. polonez m polonese (danza) f. polor m pulitezza /; cultura /. polot m volo m. połów m cattura /, preda /. połowa / metà /. polo-waé cacciare; -wanie n càccia /; -wy m guardiano m di campi, guàrdia m campestre, poło-wica / metà /, con-.orte /, móglie f, sposa /. położ-enie n posizione /, situazione /; -niea / puerpera/; -nictwo « ostetixcia /; -nicży di parto, ostetricio; -yé méttere.

półrocze n semestre m ; pólro-emestiale-ze n mezzanino m. f Polònia /. polski di Polonia, polacco; fio polsku alla polacca ; mówić po polsku parlare (il) polacco, polszosta cinque e mezzo, poltora uno e mezzo, połtrzecia due e mezzo, polubić affezionarsi, polubowny arbitrale, południe n mezzogiorno m, sud m, ini. ; po południu pomeriggio m, dopopranzo m. południk m meridiano m. południowy meridionale południowiec m meridionale m. półwysep ro penisola /.

połyk m fàuci /, pl. ; -ać inghiottire, ingoiare, połysk m splendore w; -iwać splèndere, riliicere. poma-gać aiutare ; -ganię n aiuto m, soccorse^ m. pomalować dipingere, pomału adàgio, piano, pomarań-cza / aràncio (albero e frutto)m; -ezowy di arancio, pomarszczyć piegare, pomazywaé ungere, pomiąć gualcire, pomiar m misura /; -kowaé moderare; accorgersi di... pomiatać czem rigettare, strapazzare.

pomidor nt pomodoro m. pomfędzy fra, tra pomienic, pomieniaé cambiare, pomię-szać mescolare, confóndere; -szanie n imbròglio m, confusione /, mescolamento m\ -szanie zmysłów pazzia /, alienazione mentale /. pomieszczać collocare, alloggiare.

pomieszkanie n allòggio m. pomijać passare, trapassare, pomimo malgrado, sebbene, pomiot m figliata / ; -ło n spaz-zatóio m.

pomnażać aumentare, accréscere, pomniejszyć diminuire, scemare, pomnik m monumento m. pomoc /aiuto m\ -nica/aiuta-trice /; -nik m aiuto m, aiutatore m, aiutante m ; -ny giovevole, ùtile.

pomór m epidemia /, epizoozia /.

Pomorze n Pomerània /. pomost ni ponte m. pomotaé imbrogliare, implicare, pomówić discórrere alquanto,

parlare.

pompa / pompa /, sfarzo m ;

-tyczny sfarzoso, pompiarz m trombaio m, pompować pompare.

pomrok m crepuscolo m, oscurità /.

pomruk m brontolio m, mormorio m.

pomruknąć, pomrukiwać brontolare, mormorare, pomścić się vendicarsi, pomsta / vendetta /. pomydlié insaponare, pomyje pi. risciacquatura /. c pomykać muòvere, spingere, accostare, farsi innanzi, pomy-lié ti arre in inganno; pomylić się sbagliare; -łka / sbàglio m, errore m. pomy-sl m idèa /, concetto m, pensamento m; -ślność/ prosperità/, felicità /; -Ślny favorevole.

ponad sopra, al di sopra di. ponawiać rinnovare, ponez m ponce vi. pończocha / calza /. ponęta / allettamento m. ponętny allettevole, allettante, poniedzial-ek ni lunedì m, inv. ;

-kowy di lunedì, poniekąd in certo qual modo, ponieważ perchè, ponie-wieraé disprezzare, sprezzare; — się vagabondare; -wierka / disprezzo m. poni-żać abbassare, umiliare; -żej al disotto di; -żenie n abbassamento m, umiliazione/, ponosić soffrire, portare (la sua croce).

pono-wa / rinnovamento m;

-wny nuovo; -wić rinnovare, ponu-rość / oscurità /, tristezza /; -ry losco, oscuro, poobalać rovesciare, poobiedni dopo pianzo. popamiętać ricordarti lungo tempo.

poparcie n appòggio m, sostegno m, aiuto m. poparzyć scottare, popas m pasto m ; -ać dare da mangiare ai cavalli in viàggio.

[m.

popęd m impulso m, impeto m, slàncio m; -liwość / impetuosità /, accesso m d’ira ; -liwy impetuoso, violento, popędzać oacciare, inseguire, incalzare.

popełniać comméttere, popielaty cenerognolo, popieleć m giorno m delle ceneri, popielnica / urna / cinerària, popielniczka/posacenere m, inv. popierać appoggiare, sostenere, aiutare.

popiersie n busto m. popiół m cénere /. popis ni censo m del popolo ; coscrizione /, leva / di soldati; mostra /; rassegna; -ywaé scrivere; ~ się distinguersi, popłacać valere, aver valore, rèndere.

poplamić macchiare, poplecznik m propugnatore m. popłochm spavento m, terrorem, popłynąć far vela, andare a nuoto verso un luogo.

pOpft&-dnie n pomeriggio m ; -dniowy dopo pranzo, pomeridiano.

poprąg m cinghia /, ciglia /. popra-wa / miglioramento, m, correzione /; -wiać raccomodare, corrèggere; -wić się correggersi; -wka/ correzione /; -Wność / conettezza /; -wny corretto.

poprostu diritto, addirittura, poprószyć impolverare, poprowadzić menare, condurre ad un luogo, poprnć disfare, po pryskać spruzzare, poprzeczny traverso, trans versale.

poprze-dni precedente, antecedente ; -dnik m predecessore m; -dzać precèdere, andar avanti; poprzestawać rinunciare; ~ na czeill contentarsi, pojmilć guastare, rovinare.

popular-ność/ popolarità /; -ny

popolare.

popuścić allentare, ridurre, rallentare.

popychać spingere.

popyt m richiesta/, domanda/;

-ać się domandare, pora / tempo m, stagione /; ~ roku stagione /. porąbać spezzare, fare a pezzi, porachować contare, pora-da / consiglio m ; -dność/ possibilità / di dar consigli; -dziò consigliare ; -dzić się domandare consiglio, poranek m mattina /. poranny mattutino, porastać coprirsi, porazić percuòtere, sconfiggere, rómpere il nemico, porażka / sconfitta /. porcya / porzione /. poręcz / ringhiera/, porę-czyć garantire : -ka / garanzia /, responsabilità /. poród m pai to 'm. porodzić partorire. poro-11 ié abortire; -nieiiie n aborto porost m crescenza /. porów-nać, porównywać comparare, paragonare; -lianie » comparazione /, confronto m, paragone m.

poroż-biegać się disperdersi correndo, separarsi, sciogliersi -dzieląc distribuire; -dzierao strappare 1’ uno dopo l’altro, poróżnić disunire, porozrzucać gettare qua e là, rovesciare, rovinare, porozstawiać porre, disporre, porozsyłać mandare qua e là, mandare in ogni lato, porozu-mienie n accordo m,con-córdia/; -mieć się farsi intèndere, intendersi.

porozwozié condurre in diversi siti.

portre-cista m ritrattista m; -t m ritratto m.

Portugal-czyk tn Portoghese tn ; -ia / Portogallo tn; -ski portoghése.

portyer tn portinaio tn. poru-czaé incaricare qu. di qc.; consegnare,raccomandare; -cze-nie n incàrico rn; commissione /; -CZIlik m tenente tn. pornsz-aé muòvere; commuovere; -enie n muovimento tn; commozione /. pory pi. poro m. porysować schiccherare, porwać, porywać prèndere, rapire, portar via; ~ się balzare su.

poryw-czość impetuosità/; -czy precipitoso,' impetuoso, porząd-ek m órdine tn; -kowaé ordinare, méttere in ordine; -kowy di ordine; -ny ordinato, regolare, per bene, porzeczka / ribes tn, inv. porzucićgettar via; lasciare, abbandonare.

porznąć tagliare a pezzi, scann are, strozzare.

posa-da / posto tn, impiègo m ; -dzać, posadzić far sedere, porre a sedere; -dzka / pavimento tn intarsiato.

posą-dzać, posądzić incolpare, accusare ; -dzanie n accusa f. posag m dote /. posąg tn stàtua /. posaźna che ha una gran dote, poschnąć seccare, pościółka / strame m. pościć digiunare, pościel / b anclieiia (da letto)/;

-ié fare il letto, pościemć pulire, asciugare, pościg?» inseguimento?«, càccia/-poseł m massaggierò tn, ambasciatore m inviato m posel ski d’inviato; -stwo n ambasciata /; ambasce? ia /. pOSęp-UOŚć/oscur^/, tetraggine ft mestizia/; -nytetro, mesto, oscuro, fosco.

posia-daczMpossessore m;-dIość / possesso tn, podere m ; -dać possedére.

posiąść prènder possesso; impossessarsi.

posiedzenie n seduta /. posiekać spezzare, tagliare a pezzi.

posiać seminare, posikać spruzzare, posi-lać ristorare con cibo, sostentare, confortare; -lek tn ristoro tn, rinforzamento vi • -Iki pi. truppe/, pi. ausiliari ; -łkować aiutare, soccórrere alcuno; -iny nutritivo, alimentoso. posinialy livido, allividito, posi nieć allividire, posiwieć incanutire, poskoczyé balzare su, farsi innanzi

poskarżyć się lagnarsi, poskramiać domare, poskramiacz m domatore vi. poskrobać raschiare, grattare, poślad m mondiglia/ di grano;

-ek tn deretano tn. poslan-ie n spedizione /; giaciglio m ; -iec m mesBaggiero m, fattorino tn; -nictwo n amba-rciata /; -nik tn inviato tn. pośledni inferiore, poślinić umidire con saliva, pośliznąć się sdrucciolare, posłować esser deputato, poślu-bić sposare; -bili J pi. sposalizio tn.

posłuch m udito tn, ascolta /; -aé ubbidire, ascoltare; -anie n udienza /.

poslil-ga / servizio tn : -gacz tn servitore tn ; -giwać servire, posłu-szeństwo ubbidienza /; -szny ubbidiente; -żyĆBerrire, giovare, essere ùtile, posmak m sapore (che rimane in bocca) tn.

posmarować ùngere, pośmiewisko n diléggio tn, risata /, beffe /, pi.

ordinario ; volgarità

m posto m, senti-[nella /.

postrach m spavento m, terrore m. postradać pèrdere, postronek m corda /. postronny vicino, circonvicino, postrzał m colpo m. postrzelić ferire, postrzydz, postrzygaé tosare, (sukno) ci

pośmiertny lasciato dopo la morte, pòstumo.

pośmiewać się, pośmiać się deridere, schernire, posnąć addormentarsi, pośniedzieć arrugginirsi. pOSpajaĆcongitingere, connèttere, poś-piech fretta / ; -pieszać affrettare ; -pieszny frettoloso ; pociąg ~ treno diretto m. pospinać attaccare, pospo-licie sòlito; d’

-litość / comunità/,

/, trivialità /; -lity comune, generale, universale, pospólstwo n popolo m, plebe/, pospołu in comune, insieme, posprzątać métter in ordine, rimuòvere.

pOŚred-ni di mezzo, intermèdio ; -nietwo n mediazione /, accomodamento m, negoziazione /. pośrednik m mediatore m, mezzano IH.

pośród in mezzo a,.in mezzo di. post m digiuno m postać / forma /, figura /. posta-no wić decidere ; -nowie-nie n risoluzione /. postarać się sforzarsi; postarać Się O CO procurare, postaw m balla /; -a / portamento m, contegno m ; -ić méttere, porre; edificare, postęp m progresso m; -ek m fatto m, azione /; -ować procèdere; comportarsi; -owanien procedimento m, condótta /; -owiec ni progressista m ; -OWy progressivo, posterunek postny quaresimale.

mare.

postument m piedistallo m. posucha / secchezza/, aridità/, posuwać muòvere, spingere, poświad-czać attestare; -czenic n testimonianza /. poświęcać consacrare, benedire;

~ się sacrificarsi, posyłać, posłać mandare, inviare, posyłka / spedizione /. posypać cospàrgere, poszanowanie n stima /, rispetto m, riverenza /. poszarpać lacerare, sbranare, poszczególny singolo: solo, poszczęścić prosperare, riuscire, poszept m sussurro m ; -ywaé sussurrare.

poszewka / fòdera /, fèdera /. poszlaka / tràccia /. posztukowaé méttere pezzi insieme.

poszu-kiwać cercare, ricercare, indagare; -kiwanie n ricerca/, indàgine /. pot m sudore m. potąd fin qui, fino a qui, finora, fino a questo momento, potajemny tranquillo, secreto, clandestino.

potakiwać rispondere di sì; confermare.

potanieć divenir a buon mercato, potarcie n fregamento m, stropicciamento m.

potargać lacerare, sbranare, spezzare.

potaż m potassa /. potęga / potenza /, potere m. potem poi, pòscia, dappoi, quindi, potę-piać condannare, dannare; -pienie n condanna /, dannazione /; -pieniec m' condannato m.

potęż-nieć divenir potente; -njr potente.

potknąć inciampare, incespicare, potine fracassare, potłumić opprimere, sopprimere, reprimere.

potnieć sudare, traspirare.

poto-czek m torrente m ; -czny ordinàrio, usùale; -czystość/ facilità /, agilità /, abilità /; -k m torrente m. potoczyć rotolare ; potoczyć się barcollare.

pOttom-ek m discendente m; -Hość / pòsteri m, pi.; -ny seguente ; -stwow discendenza/ potonąć annegare tutti quanti potop m dilùvio m universale; -ié annegare, affogare tutti, molti.

potrącać, potrącić urtare, potrafić poter fare, saper fare, giungere a fare, potrójny triplo, triplice. pQtrosze a poco a poco, potruć avvelenare. [crollare, potrząsać scuòtere, stringere, potrzaskać fracassare, potrzc-bal - è necessario, bisogna, fa d’uópó; 2. / bisogno m ; -bny bisognoso, necessàrio ; -bowaé aver bisogno di.... potrzecie in terzo luogo, potlll-ność / umiltà /, sommissione /; -ny ùmile, sommessivo. potwa-rca m calunniatore -rz / calùnnia /, diffamazione /; -rzaé calunniare, potwier-dzać confermare, approvare; -dzenie n conferma /, legalizzazione /. potwór m mostro ni. potwor-ność / mostruosità /;

-ny mostruoso, póty finché, fino a quando, poty-czka / scontro m; -kać się combàttere, lottare, potynkowaé intonacare, pouczać ammaestrare, poufalić się farsi familiare con uno.

poufałość / confidenza /, familiarità /.

poufały confidenziale, familiare, powab m gràzia /, fàscino m\ -UOŚĆ / leggiadria; -ny grazioso, incantevole, allettante.

powąchać sentire, powadzić się litigarsi, powaga / autorità /, dignità /. powalać lordare, sporcare, powalić stènder a terra, powaśilić disunire, powątpiewać porre in dùbbio, powa-żać stimare; -żanie n stima/; -żny serio; rispettato ; -żyć się ardire.

powetować risarcire, riparare, powiadać, powiedzieć dire, powiastka / racconto m. powiat m distretto m. powić partorire, powieka / palpebra /. powiększać ingrandire, powiernik *n confidente m. powierzać affidare, confidare, powierz-chnia / superficie /; -chowność / superficialità /; -chowny superficiale. l)OWie-ŚĆ / romanzo m, raccónto w ; -sciopisarz m romanziere ni. powiesić appèndere, impiccare, powie-trze n ària /: -wrzny aèreo, arioso.

powiew m sóffio m, àlito m di vento ; -aé spirare, sventolare, svolazzare; -ny sventolante, powieźć condurre in vettura, pow-ijaé fasciare; -ijak m fàscia /, fasciatura /.

powikłać imbrogliare, implicare, powin-ien che deve, dovuto;

-ność / dovere ni. powino-wactwo n affinità/, parentela /; -waty parente, powinszo-waé augurare; -Wanię n augùrio m, congratulazione/, powi-tać salutare; -tanie n saluto m.

powlekać coprire, infederare;

tirare, trascinare, powłoka / coperta /, invòlucro m.

powód m motivo m, occasione /, causa /.

powodować cagionare, indurre, powódź / inondazione /.

conti

»;

im

piacenza f; -dliwy cùpido, pożalić się lagnarsi. [lascivo, pożałować aver compassione di alcuno, compiàngere, poza oczy dietro le spalle, pożar m incèndio m. pożarcie n divorazione /. pozbawić privare, far pèrdere qualche cosa, pozbyć disfarsi, pozdrowić salutare, pozdrowienie n saluto m. pożeg-nać congedare ; ~ się congedarsi, prèndere congedo; ~ nalny di congedo, d’addio; -nanie n congedo m. pożerać divorare, pozew m citazione /. poziom m livello m; ~ morza livello m del mare ; -ka / fràgola/; -kowy di fragole, pozł-acać dorare; -ota / doratura/; -otnik m indoratore m.

marcare.

rimas

powodzenie n successo m. powieść się, powodzić się riuscire, avere felice èsito. pOWÒj m convòlvolo m. powo-lanie n convocazione /, vocazione /; -lać chiamare, convocare.

powol-i piano, adàgio, lentamente ; -ny lento ; condiscendente; -ność / lentezza /; condiscendenza /. powonienie n odore m. powóz m carrozza /. powracać ritornare, powrósło legame m, legàcciolo m di pàglia.

powrót m ritorno m ; napowrót di ritorno, indietro. pOWTÓZ m corda /. powroźnik m funaiuolo m. powścią-gać ritenere, frenare -gliwosć / astinenza /, nenza /. powstać rialzarsi, sórgere,sollevarsi.

pOWSta-nie n insurrezione /, insorgimento ; gènesi/; -nieć w ribelle m.

powstrzymywać ritenere, raffrenare; ~ się contenersi, astenersi.

powstydzić Się vergognarsi, powszech-ność / generalità /;

-ny generale. pOWBzed-ni giornaliero; quotidiano; ~ dzień giorno m di lavóro; -nieć divenir comune, powt-arzaé ripètere; -arzanie n ripetizione /; -óre in secondo luogo.

powyżej al di sopra; in capo a; più alto.

powyższać innalzare, powziąć concepire, poza fuori di; dietro, pozabierać portar vią. pożąć segare.

pożądać desiderare, chièdere; -dany desiderato, propizio; -diiwość /cupidigia /, conou-poznaczyć segnare, poznajomić far la conoscenza, poznaka / distintivo m, caratteristica /.

Poznań m Posen /. pozna-nie n conoscenza /; -waé riconóscere, conoscere, póź-niej più tardi; -no tardi ; -ny tardo, posteriore, pożoga / incendiamento m. pozór m apparenza/, pretesto m. pozor-ny apparente ;-noŚĆ/apparenza /.

pozosta-łość f resto m, rimanente, eredità /; -ły rimanente, to ; -Ć limanere, pozszywać cucire, pożreć v. pożerać, póżać masticar bene, pozwalać perméttere, pozwanie n citazione /. pozwolenie n permesso m. pożycie n modo m, maniera f a» vivere.

pozycya / pozizione /, sito m. pożycz-ać prestare ; -ka / prèstito m.

praw-nictwo n giurisprudenza /; -nik m giurista m. prawnuczka / pronipote /. prawnuk m pronipote m. prawny legale, legittimo, prawność / legittimità /. prawo, na prawo a destra, prawo n diritto m, legge /; ~ przynależności cittadinanza /.

prawo-dawca m legislatore m; -dawczy legislativo; -dawstwo n legislazione /; -1110C-ność / vigore (di legge) m; -mocny vàlido, prawosławie n chiesa / russa, greca (ortodossa).

pozyskać guadagnare, acqui-stare.

poży-teczny ùtile ; -teczność / utilità /; -tek m ùtile m ; -tko-waé profittare di, utilizzare, pożywać godére. poży-wić nutrire ; -wieilie n nutrimento m; -wny nutritivo, prababka / bisnonna /. prać lavare (la biancheria), praca / lavóro m. praco-dawca m padrone m ; -waé lavorare ; -wity laborioso ; -wi-tość / laboriosità /; -wnia / laboratòrio w; -wnik m lavoratore m; -wnica / lavoratrice /.

pracz m lavandàio m ; -ka / lavandàia /. prąd m corrente /. pradziad m bisnonno m. pragnąć aver sete, desiderare, bramare.

pragnienie n sete /, desidèrio m. prakty-czność / l’esser pratico; -czny pratico ; -k m pratico m; -kant m praticante me/; -ko-waé esercitare, prałat m prelato m. pralnia / lavanderia /. prawnuk m pronipote m, prasa / tòrchio m, stampa /. prdsowaé prèmere, stringere, stirare.

prątek m pèrtica, verga /. prawda / verità /. prawdo-mowca m uomo veridico m ; -mowność / veridicità /; -mowny veritiero; -podobieństwo n verosimiglianza /, probabilità /; -podobny verosimile, probàbile praw-dziwie veramente, davvero ; -dziwy vero, prawić parlare, raccontare, prawica / destra /. prawidło n norma /, règola /; -Wy normale, regolamentare ; -WOŚĆ/normalità, regolarità/, prawie presso, pressoché, quasi.

prawosławny greco ortodosso, prawo-wać się litigare con uno;

-wity legittimo, prawy giusto, legale, prażenie n il friggere m. prążka / striscia /, riga /. prążkowały rigato, pręcik m verga /, bacchetta /. precz via. pred-ki ràpido, lesto, veloce; -ko presto, sùbito, velocemente; -kość / rapidità /, velocità /, lestezza /. prefekt wt prefetto vi. pręga /striscia/, riga/, livido m. pręgowaty rigato, pręgierz m berlina /. preliminarz m preventivo m. pre-mia / prèmio m ; -miowaé premiare.

prenume-rata / abbonamento m; -rowaé sottoscrivere (per un abbonamento).

prepa-racya / preparazione /;

-rowaé preparare, prerogatywa / privilègio m. pręt m verga/; pèrtica (miara) /. pretekst m pretesto m. preten-sya/pretesa/; -syonal-ny esigente.

prewet m cesso m, latrina /. prezent m regalo m. prezentować presentare.

prezerwatywa/ rimèdio tn, preservativo m. prezes «i presidente m. prężność / elasticità /. prezydować presièdere, próba s prova /, sàggio m ; modello m.

pro-bierczy kamień m pietra / di paragone ; -bierz m provino tn.

próbka / campione tn. problemat tn problema tn; -y-OZny problematico, pro-bostwo n cura /, parròcchia /; -boszcz m pàrroco m. próbować provare, assaggiare, procent m frutto tn, percento tn;

-OWaĆ fruttare.    [tigare.

proces m processo m; -ować li-procesya / processione /. proch m pólvere f\ ~ strzelniczy polvere / da caccia, próch-nieć marcire; -pienie n tanfo tn, marciume w; -nienie kości necrosi /, càrie /; -no n legno m putrefatto, intarlato, prochownia / polverificio tn, polveriera /. prócz fuori, oltre, pro-dnkcya / produzione/; -du-kowaé produrre profa-nacya J profanazione /;

-nowaé profanare, profesor tn professore tn. profesya / professione /, mestiere m.

profit tn profitto tn, guadagno tn. próg tn sòglia /. progno-styk tn segno tn, pro-noBtico m ; -za / prògnosi /. projekt tu progetto tn; -ować progettare.

proklamacya / proclamazione /, appello tn.

prokura-tor m procuratore tn;

-torya / pubblico ministero tn. proni tn chiatta /. promie-ń m ràggio tn; ~wody getto tn; -nić raggiare, irradiare; -Uistość/ irradiazione/.

promocya / làurea /, promo-proponować proporre, [zione /. propor-cya / proporzione /;

-eyonalnosé/proporzionalità/. proporzec m bandiera /. propozycya / proposta /. pro-rok tn profeta tn ; -roctwo n profezia /; -roczy proietico. prośba / preghiera /, istanza /. prosiak tn prosię w porcellino m. prosić pregare; proso n miglio tn. prospekt tn prospetto tn. prost, wprost diritto, prosta-cki rozzo, rùvido; -ctwo n rozzezza/; -k m villanzone tn. prosto ritto; diritto; -duszny aperto, franco; -kąt m rettangolo ni.

prosto-ść / dirittura /; semplicità /; -ta / semplicità/; -wrać rizzare, dirizzare, rettificare, proszę prego, favorisca, si compiaccia; avanti.

prosz-ek tn àtomo m, molecola/, pulviscolo m; -kować polverizzare; -kowaty polverizzato, prószyć impolverare, far pólvere, spàrgere di polvere, pro-tegowaé protèggere, favorire; -tekcya / protezione /; -tektorka / protettrice /. protest tn protesta./, protesto tn;

-ować protestare, protokół m processo m verbale ;

protocollo tn. protoplasta m proavo tn. prowa-dzenie n direzione /; guida /; -dzenie się condotta /; -dzić condurre, dirigere, prowiant m viveri m. pi. prowin-cya / provincia/; -cyał m provinciale ; -cyonalny provinciale.

prowizor tn gerente tn d’una farmacia,provveditore tn; -yczny provvisòrio.

prowizya / provvisione /. proza / prosa/; -iczność/prosaismo tn; -iczny prosàico.

n travestimento ti« .

van-

próż-nia / vuoto m, vàcuo tn; •niacki ozioso; -niactwo n òzio m; -niak m oziosom, poltrone m\ -no a vuoto; invano; -JIOŚĆ / vanità /; -nować poltrire; -ny vano, inùtile, pruć scucire, sdrucire.

Prusy pi. Prùssia /.

Prusak w Prussiano w. pry Ul ary a / prima messa /. prymieye pi la prima Messa di un Sacerdote.

pryncy-pał m principale m ;

-palny principale, pryskać schizzare, pioviscolare, pryszcz m bolla f, pùstula /; -owaty bolloso; -yk m bollicina /.

prywata / interesse m personale, prywatny privato, prządka / filatrice /. prząść filare.

prza-Śnik m pane m àzzimo;

-Śny senza lievito, przebaczać perdonare, przebaczenie n perdono m. przebąkiwać brontolare, przebieg; m corso m; -ać trascórrere, córrere; -ły furbo, a-Btuto ; -łoŚĆ / furberia /, astùzia /.

przebierać scégliere; oltrepassare, esaurire; — się cambiarsi (i vestiti).

prze-bljać perforare passare, trafiggere; -bić się forarsi, penetrarsi, passare a traverso, przebła-gać placare, riconciliare ;

-galny conciliativo, przebój m apertura /; iść przebojem aprirsi la strada col ferro, przebranie przebrnąć guadare, przebrzmieć andar morendo, przebudować ricostruire, przebudzić destare, svegliare, risvegliare.

przebywać trattenersi, soggiornare.

przeć spingere ; ùrgere, prèmere.

przecedzić colare, przeceniać tassare troppo alto, stimare oltre il valore, przechadzać się passeggiare, przechadzka / passeggiata /. prze-ehod m passàggio m, trànsito m; -chodni passeggierò; -chodzić passare, pereórrere, oltrepassare, fare, provare ; -chodzony usato, logoràto ; -chodzień m passante n>. przechów m guàrdia /, conservazione /, custòdia /. przechować, przechowywać conservare, guardare, serbare, pize-chrzta vi giudèo m battezzato; -chrzcić battezzare, przechwa-lić, przechwalać tare, lodare oltre misura; rlka J spacconata /.

przechylać inclinare, inchinare, prze-ciąg m riscontro m d’aria; ~ czasn spàzio m di tempo; -Ciągać passare, prolungare, distèndere; -ciągły prolungato, disteso.

przeciążać sopraccaricare, przecież pure, tuttavia, nondimeno.

prze-cięcie » tàglio m, sezione /, profilo m; -cięciowo mèdio; in media.

przeciekać trapelare, scórrere, przecierać fregare, strofinare;

~ się rischiararsi, przecierpieć soffrire, prze-eiętny medio; -cinaé tagliare : -einek m virgola f. przeciskać spingere a traverso, passare a traverso, przeciwko verso, contro ; ~ temu m contro.

przeciw-ić się opporsi ; -ieństwo n opposizione /, contrarietà /, contràrio m, opposto m\ -legły posto dirimpetto; -nie all’opposto; -nik m avversàrio in ; -ność/sfortuna/, contrarietà/; -ny contràrio, opposto, przecudny bellissimo, magnifico.

przedślubny che precede lo sposalìzio.

przedśmiertny che precede la morte.

przédsta-wiać rappresentare,presentare; -wiciel m rappresentante m; -wienie w rappresentazione /, presentazione /. przedświętny avanti la festa, przedświt m alba /, przedtem per l’addietro, prima, przedwczesny anticipato, precoce.

przedwczoraj ieri l’altro, przedweselny avanti il matrimònio.

przedwieczny eterno, przędza/filo m ; -rnia/filanda/, przędzenie n filatura /. prze-dział m divisione/, compartimento m, sezione /; -dzielić divìdere, separare, isolare, przedrzeć strappare; ~ się rompersi; farsi strada, przedzinrawié bucare, przedziwny meraviglioso, przędziwo n filato m. prze-gięcie n curvatura/; -gìnaó piegare.

przegląd m mostra/, rassegna /, rivista/; -aćrivedere, guardare; -ać się mirarsi allo spècchio, guardarsi nello specchio, przegłosować méttere in minoranza.

przegnić imputridire, przegorzeć perforare bruciando, bruciara da una parte all’altra, przegotować stracóeere. przegrodzić separare, tramezzare, przegrana/pél dita/, ^confitta/, przegroda / tramezzo m, compartimento m, spartiiriento m. prze-grywać recitare; sonare ; pèrdere al giuoco; -grywka / preludio m, intermezzo m. przegryźć forare,, tagliare mordendo; mangiare un boccone, przeinaczyć cambiare.

przeczekać passar© qualche tempo aspettando.

prze-czenie n negazione /;

-cznica / strada / traversale, prze-czucie n presentimento m;

-czuwać prèvedere. przeczyć negare, prze-czysty immacolato, purissimo ; -czyszcząc purgare, purificare; -czyszcząjący purgativo; -czyszczenie n purga/, przeczytać lèggere per intero, przed avanti, davanti a. prze-dawaé véndere; -daż / véndita /.

przedawnienie n prescrizione /. przedchrześcijański anteriore all’èra volgalo o al cristianesimo.

przededniem avanti giorno, innanzi dì.

przedgórze n promontòrio m. przedimek m articolo m przedłu-żać allungare, prolungare; -zenie n allungamento m, prolungamento m. przedmieście n sobborgo m. przedmiot m oggetto m ; przedmiotowy obiettivo (oggettivo), przedmowa / prefaz:one /. przedmur m, przedmurze w antemurale »/, baluardo m. przedni anteriore; òttimo, squisito.

przedostatni penultimo, przedostojny reverendissimo, przed-plata / pagamento m anticipato; -pokój m anticàmera /; -południe n mattina f\ -potopowy antidiluviano, przedrukm còpia/, bozza/, riproduzione /; -ować imprimere, stampare, riprodurre, przedrzeźniać contraffare, imitare, farsi b^ffe d’uno, przedsię-biorca m imprenditore m, impresàrio m ; 'biorstwo n. impresa /; -wziąć intraprèndere ; -wzięcie n impresa /. przedsionek m atrio m.

P.-I

36

[lenza /.

przri*t-nczać cambiare, trasformare; -oczenie » trasformazione /.

przejadać się finire, mangiare tutto; mangiare a crepapància, prze-jazd m passàggio m, tragitto m ; -jazdżka/ passeggiata / in carrozza, in barca, przejęty compreso, penetrato ; intercetto.

prze-jezdny m viaggiatore m; -jechać passare per ; esser di passàggio,

przej-rzały stramaturo ; -rżeć riavere la vista, vedere, przejście n passàggio m. przekalać, przekłuć forare, pùn-gere.

przekarmić dare troppo da mangiare.

przekąs m frecciata /, beffe /, pi. ; -Tka / spuntino m. przekąsom : z ~ malignamente, ironicamente, przekątnia / diagonale /. przekaz m assegno vi ; ~ pieniężny vàglia / (postale); -ywaé assegnare, cèdere trasportare, przekład m traduzione /. prze-klęcie n maledizione /;

-kleństwo n maledizione /. przeklinać maledire, przekomarzać się stuzzicare, far arrabbiare.

prze-konailie n convinzione f -konać convincere, przekop m traforo m, fosso m, fossa/; -ywaé cavare la terra, vangare.

przekopiować licopiare. przekraczać oltrepassare, trasgredire.

przekradać się sgattaiolare, przekręcać stórcere, przekreślać cancellare, przekroczenie n oltrepassare in, tra gressione /; delitto m. przekrój m tàglio m; profilo in. przekrzyczeć coprire la voce di. alcuno gridando.

przekształcić trasformare, rimpastare.

prze-kup m véndita / a minuto; -kupka / rivenditrice /; -ku-pywać, przekupić corrómpere, przekwitaé sfiorire, przeładować sovraccaricare, przełamać spezzare, rómpere; vincere.

przelecieć, przelatywać per

córrere (a volo).

przelęknąć się spaventare, spaventarsi.

prze-lew in spargimento m; -lewać versare.

przeliczyć contare; — się far male i conti.

przełom m apertura /, rottura/, przelot m volo m a traverso, I assàggio m degli uccelli, przeło-żeństwo n presidenza /; -żony in superiore m, capo m, principale m\

przelud-nić popolar troppo; -nie-nie n superpopolaziono /. przełupać spaccare in due. przemą-dry strasàvio; -drżały saccente, scaltro, przemódz, przemagaé vincere, superare.

przemoknąć inzuppare, lasciar passar P umidità, przemarznąć gelare, przemawiać dirigere, rivòlgere la parola; ~ za kim raccomandare uno, adoperarsi per uno. prze-miana /variazione /, cambiamento m ; -mienić cambiare; -mienienie Pańskie Trasfigurazione / di Gesti Cristo, przemierzyć misurare, przemijać Tassare, przemilczeć tacere, przemoc / suporiorità /, preva-przcmowa/di8corso m, arringa/, przemożny influentissimo, przemy-càc frodare; -caule n contrabbando vi. prze-mysłwindùstria/; -myśli-wać riflèttere; -myślność/at-

[conti.

tività /; -mysłowiec vi industriale m ; -myślowy industriale.

przemytnik vi contrabbandiere

vi.

przenajświętszy santissimo, przeniesienie «cessione/, incàrico vi, trasporto m, trasmissione /.

przenie- wiercą m infedele m ; -wierstwou infedeltà/; -wierzyć się sottrarre, comméttere una infedeltà, przenigdy mai più. przeni kać penetrare; -kliwość / penetrazione /, acume m ; -kliwy penetrante, acuto, przenocować pernottare, prze-llieśćtrasportare, riportare, trasferire; ~ się cambiar, mutar casa, paese; -nosiny pi. sgombro m; -nośnia/ metafora/, figura /; -nośny portàtile, portabile; figurato, metaforico, przeoblekać cambiare, rivestire, przeobra-żać trasformare : -żenie n trasformazione /, commutar zione /.

przeoczyć non osservare, sfuggire.

przeor ni priore w; -stwo n priorato vi.

przeorać arare di nuovo, przepadać cadere, fare fiasco ; decadere; ~ za kimesser fieramente innamorato ; ~ za czem esser infatuato- di uno. przepalić bruciare da una parte all’ altra.

przepaść / abisso vi. przepa-ska / fàscia/, benda f\ -sywać cingere.

przepatrzeć esaminare, rivedere, esplorare.

przepędzić cacciare ; passare, trapassare.

przepełnić riempire, przeprzeć, przepierać superare, vincere.    [vendo,

przepić passare (spèndere) be-przepiórka / quaglia /. przepis m prescrizione /, règola f, órdine m ; -y wać prescrivere ; copiare, trascrivere, przepłacić strapagare, soprappagare.

przepłakać passare il tempo in

piangere.

przoplawié attraversare, przepłukać sciacquare, przepłynąć passare a nuoto, attraversare, scórrere attraverso, przepocié essere tutto in sudore, przepona / diaframma m. przepo-wiadaé predire, presagire; -wiatlacz m predicitore vi, presago m\ -wiednia/pro-fezia /.

przeprosić chièdere perdono, prze-prawa / traversata /, tragitto m ; -prawić się traghettare, passare, varcare, przeprosiny pi. scusa /. przeprowadzić się trasferirsi, przeprowadzka / trasferimento vi.

przeprządz mutar i cavalli, przepuklina / èrnia /. przepuścić lasciar passare, prze-pych m pompa /, sfarzo m, magnificenza/; -pyszny magnifico, sontuoso, przerobić lavorare; convertire;

rifare, fare altrimenti, przerąbać tagliare, przerachować się far male i przerosnąć superare nel créscere, divenir più grande, przera-zié costernare ; -źliwy acuto, penetrante; -zenie n costernazione /.

prze-rwa / lacuna /, interruzione / ; -rywaé interrómpere; strappare.

przerysować ritrarre, przerzedzić schiarire, przerżnąć, przerzynać tagliare, przesąd m pregiudizio m. przesada / esagerazione /. przesadny esagerato.

uno.

[wi.

przestrzał m bucom, foro (fatto dal fucile) m.

przestrzegać avvertire, méttere in guàrdia.

przestrzeń / spàzio m. przestwór m grande spaziò m. przeświadczyć convincere, prześwietny illustrissimo, przesycić saziare fino alla nàusea, przeschnąć seccare da parte a parte.

przesłać mandare, inviare, przesyłka / spedizione /. przesyt m tèdio m; aż do przesytu a sazietà /. prze-szkodziéimpedire, opporsi; -szkoda/ impedimento m, ostàcolo m.

przesz-ło più di...; -łoróczny dell’ annoscorso; -ły passato ; -łość t passato m. przeszukać, przeszukiwać frugare, perquisire.

Ć trapuntare, m stàccio m, vàglio m.

[rante.

przesądny superstizioso; -dzić giudicare innanzi, darenna sentenza interlocutòria, przesadzić esagerare, trasferire, trasporre.

przesolić, przesalać salar troppo, prześcieradło n lenzuolo m. prześcigać lasciare dietro, superare, trapassare ; ~ się gareggiare.

przesiąść się porsi a sedere altrove, cambiale (il treno); -siadywać trattenersi, intrattenersi.

przesiąknąć, przesiąkać trapelare, penetrare; imbévere, esser inzuppato.

przesiedlić trasferirsi, przesiewać stacciare, przesilić strapazzare, sforzare troppo.

przesilenie n crisi /. przeskoczyć saltare, prześlado wać perseguitare, inseguire ;-wanien inseguimento m, persecuzione /; -wca m inseguitore tn, persecutore m. prześlicznybellissimo, magnifico, przesłuchać interrogare; udire, sentire.

przesmyk m gola /. przespać passare dormendo, dormire.

przestały guasto, stramaturo; -Stanek m pausa /, fermata /; bez przestanku incessante, przestarzały antiquato, przestać, przestawać finire, cessare; ~ na czem contentarsi di qc.; ~ z kim trattare, conversare, praticare con ale przestawić, przestawiać trasporre, collocare altrimenti, przestęp-ca m trasgressore in ; -ny colpevole, reo; -stwo n trasgressione f. przestrach m spavento m, terrore przestraszyć spaventare, przestroga / avvertimento m. przestroiły spazioso.

przeszy przetak przetopić rifóndere, przetłomarzyć tradurre, przeto perciò, quindi przetrawić digerire interamente, przetrwać perseverare, przetrwonié sciupare, przetrząść frugare, rovistare, ricercare.

przetrzymać tenere qualche tem -po, soprattenere, przetworzyć trasformare, przetykać intéssere. przewaga / soprappeso m; preponderanza /.

przewalczyć vincere, superare, prze-ważyć superare di peso, prevalere; -ważny preponde-przewiązać legare, przewidzieć prevedere, przewielebny reverendissimo, przewiercić traforare, przewietrzyć arieggiare, ventilare.

przewiew m riscontro m d’ ària, corrente f d’ aria ; -ny aèreo.

pro-

przod-ek m la parte dinanzi; antenato m ; -kować andar avanti, procèdere.

prztyk m buffetto m. przy presso, accanto.

biedź venir correndo, ac-rere.

allato; ~ a straż

venire stri-

przewi-nić aver colpa, fallire;

-Hienie n colpa /. prze-Wlekaé ritardare, prolungare, trascinare; -wlekły lisso, che dura lungo tempo; -wlekłość / prolissità /. prze*wód m condotto m, canale m ; -wodnictwo n direzione /; • wodni che conduce ; -wodni-czyé dirigere, presièdere; -wodnik m guida /, conduttore m. przewodnik ciepła conduttore m del calore.

prze-WÓZ ni trasporto tn, tragetto m ; -W’OZÌé trasportare, traget-tare; -wozowy di trasporto, trasportabile.

przewrócić rovesciare, voltare, vólgete, rivolgere, prze-wrót m rovesciamento m ; sovvertimento m, rivoluzione/; -wrotny perverso ; -WlOtllOŚĆ /perversità /. przez per, in, durante, da. przezacny onoratissimo, przeżegnać się segnarsi, prze-ziębić się raffreddarsi ; -ziębienie n raffreddamento m. przezimować passare l’inverno; sveni are.

przezna-czyó determinare, fissare, destinare, decidere; -czenie n determinazione /, destino vi, fato m, sorte /.

przezor-ność /prudenza f, avvedutezza /, perspicacità /; -ny prudente, (àuto, avveduto, przeźrO-ezy S tosò / tra?pare nzą/;

-Czysty trasparente, przeżuć ruminare ; masticare più volte.

przezwisko n nomignolo ni, soprannome in. przezwyciężyć vincere, przeżyć sopravvivere ; passare, przód m la parte anteriore, parte dinanzi.

przód okrętu prua / przodem avanti.

przy

COI

przybrać pigliare, prèndere ; adottare.

przybić attaccale, conficcare; ~ do brzegu approdare, arrivare.    viai si.

przy błąkać się smarrirsi, tra-przybli-żyć avvicinale; -zenie v avvicinamento m. przy bocz n-y

guài dia / del corpo, przy bory pi. utensili m, pi. przybudować fabbricare accanto a....

przy-bycie n arrivo m ; -bysz m nuovo venuto m; -bytek m incremento m, aumento m\ -bywać arrivare, venire, przy-chód >« rèddito in; -chodzić venire ; ~ do zdrowia guarire, przychwytaé prèndere, przychylić się inclinare, esser disposto, consentire, przychylność / affezione /, favore 772, benevolenza /. przycią-gnąć attirare, attrarre ;

-ganie n attrazione /. przycichnąć divenire silenzioso, przyciemnić oscurare, przycinek m puntura /, motto m pungente, mottéggio in. przy-cisk m pressione /; -cisnąć prèmere, comprimere, przyćmić oscurare, przyczaić abbassare, stare in agguato, stare aspettando, przyczem dove, presso cui, in cui.

przyczepić attaccare, appiccare;

aggiùngere, przyezołgać sìq sciando, strisciare przy-czyna / causa /, cagione /, ragione /; -czynić się aggitìn-

op-

gere, cooperare, concórrere ; -czynekmgiunta/, aggiunta f. przydech m aspirazione /, àlito m

przydeptać calpestare, przydomek ra cognome m, soprannome m.

przydrożnyposto alato d’una via. przydtisić soffocare, przydymić affumicare przydzielić distribuire, assegnare.

przygasić spègnere, przyglądać się stare a guardare, przygluelmąć divenir sordo, przygłuszać assordare, stordire, przygnębić, przygnębiać primere. przygoda / caso m, avventura/ przygo-towaé preparare ; -towa-Ilie n preparativo ni, preparazione /; -towawczy preparatòrio.

przygrzaé riscaldare, scaldare, przygwoździć inchiod przyimek m preposizione /. przyj a-ciel m amico ra; -ciólka /; amica /; -cielski amichevole; -żń / amicizia /; -źilić się amicarsi; -zny amichevole, przyjazd ni arrivo m. przyjęcie n accoglienza /, accettazione /.

przyjemność / piacevolezza /. przy-jezdny m arrivato ni ; -je-cline, przyjeżdżać arrivare, przyjąć accettare, ricévere, przyjście n arrivo ni, venuta /. przy-kazanie n comandamento vi ; -kazywać comandare, ordinare.

przykład ra esèmpio ra; -aé applicare, apporre ; adoperare; -ny esemplare.

przykleić incollare, przyklękać inginoochiarsi. przykostma / okostna / periostio ra.

przykuć, przykować attaccare, ribadire le catene.

przykrawać tagliare, przykrawacz ra tagliatore m. przykręcić voltare, chiùdere (girando).

przykrość / fastidio tn, dispiacere TU*

przykry spiacevole, molesto, przy-krycie n coperta /, copertura /; -krywka / copèrchio w; -krywaé coprire, przykrzyć sobie far venir a noia, recarsi a noia, przyłączyć aggiungere, przyłączenie « aggiungimene m. przylądek to promontòrio m. przylecieć venire a volo, przyłbica / elmo m, visiera /. przy-legnąć, przylegać confinare, esser vicino ; -ległość / prossimità /, contiguità /, attenenza /; -legły aggiacente, attenente, contiguo, przylepić appiccicare, przylać, przylewać versare (ancora).

przylot ni volo m. przy lutować saldare, przymierzyć, przymierzać misurare, provare un àbito, przymierze n alleanza /. przymieszaé frammischiare, przymieszka / aggiunta /. przymilać się vagheggiare, fare il bello, il galante, il grazioso, przymiot ni qualità /. przymiotnik m addiettivo wi, aggettivo ni.

przymiotnikowy aggettivo, przyilinożyć aumentare, [dare, przymocować fermare, consoli-przymówka / allusione /. przymrozek m piccolo gelo m. przymrużyć socchiùdere gli occhi.

przymus ra violenza /, forza /,

óbbligo m.

przymusowo per forza, przymusić, przymuszać forzare, costringere; ~ się fare uno sforzo.

ascrivere.

zinne

przymknąć socchiudere la porta, przynaglić costringere, przynajmniej almeno, przynależeć appartenere, przynależny appartenente; competente.

przynęcić adescare, przynęta / esca /. przynieść portare ; rèndere, fruttare.

przy odziewać vestire, rivestire ;

-odziewek m vestiti m, pi. przy-padek m caso wi, accidente m, avvenimento m; -padło.ŚĆ / caso -padkowy fortùito, accidentale, casuale przy pasać cingere, przypatrzeć się stare a guardare, przypiekać arrostire, friggere, przypilnować badare, tener l’occhio su qu.

przypiąć, przypinać attaccare, przypis-ek *n nota /, annota-

/; -ywaó przypłacić np. życiem pagarla con la vita.

przy-plyw w flusso m, flutto ni ; ~ morza flusso del mare ; -pływać arrivare, approdare, venire a nuoto.

przypodobać się cercare di piacere ad alcuno, przypomnieć ricordare, przypomnienie n ricordo to.~ przypowieść / paràbola /. przy-prawa f ingrediente ni, guarnizione /, condimento m ; -prawić preparare, cucinare, condire, przyprószyć impolverare, przyprowadzić portare, condurre, menare seco, przypu-szczać supporre, amméttere; -szezenie n supposizione /, ammissione /.

przyrastać, przyrosnąć créscere; attecchire, przy-roila / natura /; -rodni brat, siostra, rodzeństwo fratellastri to, pi., sorellastre/, pL\

-rodnictwo n stàdio m della natura; -rodniczy naturale, della natura; -rodnik to naturalista rn ; -rodzenie n qualità / particolare d'alcuna cosa, przyrost m incremento m, accrescimento m.

przyrównać paragonare, przyrumienić rosolare; abbrunire.

przyrząd m apparato m. przyrządzić preparare, przyrzeczenie n promessa /. przyrzec, przyrzekać prométtere.

przysolié aggiùngere il sale, przy-sięga/giuramento m ; -sięgać giurare.

przyskoczyć, przyskakiwać accórrere a salti, giùngere d’un salto.

przyskórek m epidermide /. przy-słówek m avvèrbio w; -słowie n proverbio m ; -slowiowy proverbiale.

przysłuchać się (star ad) ascoltare.

przy-sługa f buon servizio m, buon officio to; -służyć się rèndere un buon servizio, przysmak m leccornia /. przysmażyć stufare; friggere. J>rzyŚHiĆ się apparire nel sonno, przysporzyć accréscere, aumentarti^

przyspieszyć affrettare, accelerare.    »

przyspieszenie n acceleramento rn.

przyspo-sobié preparare^ acconciare, disporre ; -sobieme n preparazione /.

przyśrubować serrare a vite, przy-stań/porto m\ -stanek m fermata /.

przystawić, adattare, przy-stęp m accesso m, entrata /; -stępny accessibile ; -stąpić entrare ; abbracciare ; pestare qc.

smussare.

/•

przygtoj-ność / decoro m, convenienza/, decenza/; -ny conveniente, decente, decoroso; leggiadro.

przysto sowaé adattare ; -sowa-llie « adattamento m. przystroić oinare, fregiare, addobbare.

przystrzydz spuntare, przysunąć avvicinare, accostare, przy-swoić sobie appropriarsi; -swojenie «, przyswajanie « assi milazione /.

przyświadczyćaderire, attestare, przyświecić illuminare, rispondere.

przysłać, przysyłać mandare, przysypać copi ire di sàbbia, di terra.

przyszłość / avvenire m. przyszły futuro, przysztukować aggiùngere, rappezzare.

przy szwa / tarso m ; -szywaé attaccare cucendo, przytoczyć addurre, allegare, citare; appressare rotolando, przytem accanto, przytępić przytłoczyć calpestare, reprimere, rintuzzare, przytłumić soppiimere, reprimere, soffogate.

przytom Ilość / presenza /, sensi m, pi.’, ~ umysłu prontezza f di spirito, d’ingegno; -uy presente.

przytrafić się accadere, przytrzymać tenere, fermare.

arrestare, rattenere, przytu-lić się stringere al petto, al seno, posare,accostare ; -lisko « refugio m, asilo m ; -lek m refùaio m.

przytwierdzić fermare una cosa a... attaccare.

przy-tyk m allusione /, motto m pungente; -tykać confinare, toccare.

przyuczyć avvezzare.

przywabić tentare, allettare, przywara / vizio m, difetto m, mag gna /, pecca /. przywędrować immigrare, przywią-zanie a attaccamento m; -zany affezionato; -zywaé się affez.onarsi ad uno, prèndere affetto per uno przy-widzenie « parere m, immaginazione /, sogno w; -widzieć się credei si, sognare, przywilej m privilègiom, prerogativa /.    «,

przyWi-taé salutale; -tanie n saluto m, salutazione /. przywłasz-ezać sobie ai rogarsi, appropriarsi, usurparsi; -czeilie « aggiudicazione/, usurpazione

przywlec condurre strascinando, venire strascinandosi, venire a stento.

przy-wódcaw capo m, caporione in, condottiero m; -wieść condurre, recare, menare, przywołać chiama e, richiamare. przy-WÓ* mimportazione/; - wozić portare, condurre, przy-wrócié restaurare, ristabilire, rèndere, restituire; -wró-ciciel m restauratore m. przywy-kać avvezzarsi, abituarsi; -kłość/abitùdine/; -kły avvezzo, assuefatto, uso. przyznać concèdère, aggiudicare, riconóscere; ~ się confessare.

przyzwolić consentire, przyzwoi-tość / decoro m, decenza /, convenienza /; -ty conveniente, decente, convenevole.

przyzwy-czaić avvezzare, abitua» si; -czajenie «abitùdine/, psalm m salmo m. psałterz m <wàrério m. psi di cane, canino; -arnia/canile m ; -arz m canàio m; -na / cagnolino m ; -sko «cagnàccio m.

pSOfié fare bruiti tiri, psota / dispétto tra, brutto tiro m; tempo tra piovobo. pstrąg: tra trota /. pstry variopinto, screziato, chiazzato. brizzolato, psychiatra tra alienista tra. psycholog-ia / psicologia /; -i-czny psicologico, pszczoła / ape /. psze-liiea/frumento tra ; -niczny di frumento.

ptak tra uccello m ; ~ przelotny uoeello vi di passo, ptaszek m uccellino m. ptasznik tra uccellatore m. ptasi di uccello, publi-cznoéé/pùbblico ro ; - ezny pubblico ; -kacya / pubblicazione /; -kowaé pubblicare, pnch tra piuma /. puchlina / gonfiamento tra. puchlina wodna idropsia /. puchnąć gonfiare, pucołowaty paffuto, pudel «» barbone tra. pudełko n scatoletta/, scatolino tra.

puder tra cipria /. pudło n scàtola/; -waéfate uno strafalcione, tirar fuori del segno.

pudrować incipriare, pugilares tra portafogli m, portamonete tra, inv. puginał tra pugnale tra. puhacz tra gufo tra. pubar tra coppa /. puk tra detonazione /; -aéfare uno schianto, scoppiare, sparire; -awka /scoppietto tra, schizzetto tra.

pukiel tra oiuffetto tra, ciocca /. puklerz tra scudo tra. pułapka / tràppola /. pnlarda / pollastra /. pnlchność / morbidezza /, delicatezza /.

pulchny mòrbido, delicato.

pnłk m reggimento tra. pułkownik tra colonnello m. pulpit tra leggio tra. puls t« polso tra; -acya / pulsazione/; -owy di polso, pumeks tra pómice /. punkt trapunto m ; -acya/punteggi atura /; -ować punteggiare; -ualny puntuale; -ualnnść / puntualità f,

pnpU tra pupillo ; pupilka / pu-

purpa-ra / pórpora /; -rat tra cardinale tra.

purpurowy purpùreo, pustei-uia / eremitàggio tra ; -nik tra eremita tra.

plist-ka / desertom ; -kipi. vuoto tra ; -kowie « solitùdine/; -OŚĆ /vuoto tra; -ota / petulanza/} ®OSZyé devastare, pusty deserto j vuoto ; -nia / deserto tra. puszczać lasciare, lasciar andare» germinare; ~ kreW salassare ; ~ na wolność; fasciare; ~ w niepamięć dimenticare, porre in oblio; ~ się w drogę incominciare ad andare, a camminare; ~ się za kim seguire, inseguire.

pnszczyk tra allocco tra. puszka / bòssolo tra, baràttolo tra, scàtola /; fucile tra. pnszyć się gonfiare, enfiare, pycha / supèrbia/, bòria /. pyszałek tra uomo tra gònfio, trónfio d’ orgóglio; fig. spagnolo, pył tra pólvere /. pysk tra bocca/, muso tra; -aty linguacciuto, spaccone, pysz-nić się andar tronbo, insuperbire; -ny superbo, orgoglioso, borioso ; spagnolo, pytać domandare, pytaniewdomanda/, questione/, pytajnik m punto m interrogativo.

R.

ydi'

ferito.

mattina ; di buona ora,

rąb-ać tagliare, spaccare (con la scure); -acz m zappatore, spac-•catore m. rąbek m orlo m. rabować saccheggiare, rubare, rabunek tu rapina /, sacchéggio m.

rabuś m ladro, rubatore, predatore m.

radl-mistrz m computista vi ; -OWać contare, calcolare, numerare; -unekra conto m\ -Uli-kowość f computisteria /. racica / ùnghia, grainpa / racya / ragione, cagione /, motivo, argomento m. raczkować andar carponi, andar quatto.

raczej anzi, piuttosto, innanzi, rączka / manina /, maniglia /. rą-czyratto, veloce, ràpido, snello ; -czosé/velocità, rapidità/, raczyć degnare, compiacersi, rad contento, lieto; soddisfatto, rada / consiglio m. radca ra consigliere tu. radlić arare pe 3a seconda volta, radio n aratro fatto a oncino. rado-Ść / giòia, letizia /; -sny pieno di gioia, d’ allegrezza, lieto; -wać się rallegrarsi, radzić consigliare, rafa / scoglio m sotto acqua, raj ni paradiso m ; -ski paradisiaco in.

rak n> grànchio, gàmbero in; ~ morski gambero di mare, aragosta /.

rakieta / razzo m. rama / cornice, intelaiatura /. ramię n bràccio m, spalla /. rana / ferita /. ranek in mattina /. ranić ferire, rann rano

per tempo.

rapier m fioretto tu. raportować rapportare, riferire, ragguagliare.

raptem ratto, repente, subito, ad un tratto.

raptus m impeto sregolato m, azione / da pa^zo. rasa / razza /. rasow’y di buona razza, raszpla / raspa /. ratami a rate.

rat-owaé salvare, pòrgere aiuto;

-unek tu soccorso, aiuto tu. ratusz in palazzo co in umile in. raz m colpo m; - śmiertelny colpo mortalo in. raz una volta;, dwa razy due volte ; tym razem questa volta, razem insieme; od razu in, ad, un tratto; a un colpo, razić colpire, percuòtere, ferire, raź-ność / prestezza, agilità /; -liy presto, spedito, àgile, disinvolto, lesto.

rdz-a / ruggine /; -awy rugginoso ; -ewieé arrugginire, rdzeń tu midolla (di un albero) /, nocciolo vi. reakcya / reazione /. realność / realtà /. rębacz m taglialegna, spaccalegna m, inv.

recenzya / critica /. recepis tu ricevuta /. recepta / ifcetta /. recydywa/recidiva/, ricaduta/, recytować recitare, ręez-nik tu asciugamano tu, asciu-gatóiom ; -ny di mano,manuale, ręezy-ć garantire, essere mallevadore; -ciel m mallevadore ni. redagować stèndere, distendere, méttere in isciitto. redukować ridurre, scemare, diminuire.

reduta / veglione mt balio tu in maschera.

[gislrare.

rumore in.

refektnrz m refettòrio m. referat m relaziono /. refle-ks in riflesso v, ; -ktować się ravvedersi, tornare in sè. regeneya / reggenza /. regesti* m lista /,. catàlogo, elenco tn.

reguła/ regola, norma/, modo in. regli-łam ili tn. regolamento tn; -larny regolare; -larność / regolarità /; -łować regolare, oidinare.

rejent, wi notaro tn. rejestr in registro m\ -ować re-reìwach m dii asso, ręka / mano /.

rękaw m mànica /; -ek m manichino, manicotto m ; -iezki pi. guanti in, pi. ; -icznik m guantàio,

rękodziełnia / manifattura /. rękodzieło » manifatture /, pi. rekognoskowaé riconóscere, rękojPilica m mallevadore m. rękojeść/mànico tn d’una scure, rękojmia / garanzia /. rekoilteii-dacya / raccomandazione/; -dowaé raccomandare, rękopis m manoscritto tn. rekreacya / ricreazione /. rekrut tn soldato reclutato m, récluta /: -ować reclutare, rektor m rettore tn. rekurowaé ricórrere, appellare, rekurs tn ricorso, appello in. relacya / relazione /, resoconto m, ragguàglio vi. relegować escludere, relif tn rilievo in. relig-ia /religione/, culto vi; -ijność / religiosità /; -ijuy religioso tn.

relikwia / reliquia /; -rz tn reliquiàrio tn. remiza / rimessa /. ren tn renna /.

Ren m Reno rn. renklody pi. susina clàudia/. reu-ta / rèndita /; -tować się fruttare, rèndere.

repa racy a / riparatura /. repvezeil-tacj a / rappresentazione /; -tant in rappresentante in ;

-tować rappresentare, reprodu-kcya / riproduzione /;

-kowaé riprodurre, reputacya / reputazione /. reskrypt m rescritto in. ' resory pi. molle (della carrozza) fi Pl-

restau-racya / restaurazione /, ristorante ni, trat:oria /; -ro-waé restaurare.

resursa / stanze /, pi. di una società, circolo tn. reszta / resto, rimanente, avanzo tn.

reto-ryczny rettorico; -ryka / rettorica *

reumatyzm in reumatismo tn. rewerenda / tònaca / da preti, rewers in ri cevuta, controscritta/, rewia / rivista militare /. rewi-dowaé. frugare, cercare, rivedere; -zya / revisione/. rewolucya / rivoluzione /. rezeda / amorino «2. rezurekeya / resurrezione /. rezydować risedere, stanziare in un luogo.    [ciare.

rezygnować, rassegnare, rinun-roba-etwo n vermi in, pi. -czek in vermicello, vermetto in; -CZliwy vermicoloso, bacato, tarlato; -czywieé bacare, intarlare; -k in verme, baco, tarlo tn.

robić operare, lavorare, fare, robo-ta / lavóro tn, òpera /; -tnik m operaio, lavoratore m ; -tny laborioso ; -tnica / lavoratrice, operaia /. roez-ny annuale, ànnuo; -nik m opera pubblicata ogni anno; annali tn, pi. ; mica / anniversàrio /.

ród in generazione, razza /. rod-ak tn -aczka / compa-triotta m e /; -em nativo (di); -ny

ntilizio.

m arti

mo-

generativo, produttivo; -owód m genealogia /; -owy gei rodzaj m geuere m ; -nik colo m ; -njr generativo ; -owy generico.

rodzeństwo n, pi. i figli degli stessi genitori, fratelli e sorelle, rodzi-é partorire, generare; -ciel-ski paterno; -cepi. genitori m, pi. ; -na / famiglia /. ro-dzinny natale ;-dzony carnale, rodzynek m uva secca /. róg m corno ?n; canto, àngolo, cantone m.

roga-cizna/ bestiame cornuto m ; -CZ m cervo m ; -lek m panino (chiffel; m.

rogatka / barriera /. rogaty cornuto, angoloso, rogówka / còrnea /. rogowy di corno, còrneo, rogoża / stoia /. l'Oić,~się sciamare; fig. córrere pel capo, irullare per il cervello; ~ sobie sognare, vaneggiare, fantasticare.

roj m sciame m di pécchie, fig.

nòyolo m, moltitudine /. rojowisko n, fig. formicolàio m. rok m anno m.

rokować deliberare, consultare. l*ol-a / campo m ; -nictwo n agricoltura/; -nikm agricoltore, lavoratore m\ -ny agrario, romans m romanzo ni. roman-tyczność f romanticismo m ; -tyczny romantico, rondel m cazze mola /. ronić pèrdere, lasciar cadere; abortire.

rop~a /'màrcia /; -ić się suppora-re; -ienie n supporazione /; -isty marcioso, ropucha / botta /, rospo m. ropaty pi. prima Messa nel tempo dell’ Avvento, rosa / rugiada f. rościć sobie prawo arrogarsi un diritto, pretènder# la ragione, roseto pretèndere, esigere.

rosić inrugiadare. rośli na / pianta /; -nność / regno vegetale m\ -nny vegetale.

rosły cresciuto alto, grande, forte.

rosnąć créscere, rosół m brodo m.

Rosy-a/Russia/; -anin m russo m ; -jski di Russia, russo, rota / coorte, schiera /; for làrio m del giuramento, rotmistrz m caposquadra m ; -ostwo n grado di di caposquadra, rów m fossa /.

rówiennik m coetàneo m; pari d’autorità.

rów-nać pareggiare, adequare, uguagliare; -ntlilien uguaglianza /; -nia / pianura /. rów-nie egualmente, parimente ; -llik m equatore m ; -nilia / pianura /.

równo egualmente, al pari ; -legły parallelo, equidistante; -le-* żność / parallelismo m. równość / uguaglianza /. równowaga / livella /, traguardo rn.

równy uguale, piano, unito, róż m rossetto m. róża / rosa / różaniec m ìosàrio m. rozbicie n rottura/, rompimento m; ~ okrętu naufragio m. rozbiegać się prènder campo, farsi indietro per spiccare un salto, corrersi dietro, rozbierać* spogliare; disfare, smontare, trinciare; ~ się spogliarsi

rozbijać ròmpere, spezzare, infràngere, fracassare, distruggere.

rozbiór m sparti mento, smembramento m, anàlisi /. rozbitek m nàufrago m. rozbój-Ilictwo n malandrinàggio m\ -nik m malandrino in.

[tro pezzi.

rozcz una

r OZ-da wać d i st ribuire, d: sp e 11 sar e ; -dawca »n distributore, d.spen-satore m ; -dawnictwo »distribuzione /.

rozdęcie n flatulenza /.

rozdeptać allargare (scarpe) camminando.

rozdmuchnąć dispèrgere, dissipare soffiando.

f ndersi.

rozbro*é disarmare, placare l’ira, rozbronié spai tire dei litiganti, rozbrat mi rottura / di amicizia, distacco m.

rozbrykać się mettersi a córrere qua e là.

rozbll-jaé agitare, dimenare; -jały scapestrato, disordinato, sregolato.

rozburzyć demolire, distruggere, rovinare.

roz-chód m consumo tn, spesa/; -chodzić Sl’ę, spargersi, andarsi spargendo, córrer vóce ; -chodzi się oto si tratta di questo.... rozchorować się ammalare gravemente, rozchwiać Się sconcertare, guastare, disfare.

rozchwycié rapire, portar via a brano a brano.

rozciąg-nąć estèndere; -łość / estensione/; -łydisteso, esteso rozciekawié fare uno curioso, rozcieńczyć diluire, allungare, rozetrzeć tritare, triturare, cinare.

rozciąć tagliare, rozćwiertować tagliare inquat-rozczaro-waé disingannare, delùdere; -wanie n disinganno vi, delusione/.

rozczesać separare col pettine, rozczochrać arruffare, scapigliare i capelli.

rozczu lié intenerire, indurre compassione; -lenie n intenerimento m; -lony intenerito, commosso.

ytać się approfondirsi in * lettura.

rozednleó się farsi giorno, rozdrobić Bini nuzzure,sbriciolare. rozdrapać stracciare grattando, rozdrażnić aizzare, stuzzicare, irritai e.

rozdroże n bivio m. roz-dwoié disunire, dividere; -dwojenie n disunione, divisione /.

rozd.ąć gonfiare.

rozdział m divisione /, sparti-mento, capitolo m. rozdzie-Iié dividere, separare, spartire; -lenie n divisione /; -Jny separàbile; -Jność /separabilità /,

rozedrzeé stracciare, sqarciare, lacerare.

różdżka / verghetta /. rozdzwięk m disarmonia /. rozedma / dilatazione /. rozejin m tregua/, armistizio»»;

-owaé pacificare, rozejrzeć się guardare intorno a sè.

rożek m cornetto m. rożen m spiedo, schidione m. rozerwać rómpere. rozerwanie n rompimento m. rozerznąć tagliare in due col coltello.

rozesehły spaccato, fesso, rozeschnąć spaccarsi, rozesłać distèndere ; mandare, inviare.

rozespany cascante dal sonno, rozcierać fregare, tritare, rozewrzeć aprire, spalancare, rozeznać discérnere, distinguere, rózga / verga /. rozgadać ridirle cose, divulgare;

~ się parlare, ciarlare molto, rozgałęzić dividere, ramificare, rozegnaé dispèrgere cacciando, ro^gar-nąć distèndere raspando, razzolando ; -nienie n discernimento, comprendònio pn. rozgościć Się collocarsi, stanziarsi come òspite, rozgatunkowaò specializzare

co’ denti.

roz

cavare il freno al

roz

re.

wrać incrociare.

stri-

rozglądać się guardare .intorno a sè.

roz-głosić andar pubblicando, fare córrer voce; -głośnyrisonante, rimbombante, rozgnieść schiacciare fra le dita, rozgniewać się adirarsi, entrare in collera.

rozgorzeć cominciare a àrdere, rozgospodarować się adagiarsi in casa altrui, collocarsi, rozgotować stracuòcere, rozgrabić spàrgere col rastrello, rozgrodzié disfare una siepe, rozgraniczyć separare con termini, dividere, gryźć rompere rozgrze-szyé assòlvere ; -szenie il assoluzione /. rozgrzać riscaldare, rozgrzinocić sconquassare, di-8tróggere.

rozhukać się divenire selvàggio, rozhulać się divenire sfrenato, rozigrać się divenire molto allegro.

roziskrzyć brillare,, far brillare, rozjaś-mć rischiarare, rasserenare; ~ się rischiararsi, rozjąt-rzyć inasprire, amareggiare; -rżenie w amarezza, esasperazione /..

rozjazd tn il dispartirsi m. rozjem-ca tn àrbitro tn ; «-stwo n ufficio m dell’ arbitro, rozjechać schiacciare con le ruote.

rozjnczyé ‘dissellare, rozjuszyć się infuriare, divenir accanito.

rozkąsić rompere in due co’ denti, rozkaz m órdine, comando tn; -ywaé comandare, ordinare; -ujący imperativo.

kiełznąć

cavallo.

rozkład m dissoluzione/; ~nauk orario tn; -ać distèndere, spiegare; ~ się dissolversi, distendersi.

rozkleić ecollaTe. rozklepać spianare, affinare col bàttere.

rozklné aprire pungendo, rozkochać się innamorarsi, rozkołysać dimenare, agitare, fare oscillare.

rozkop m fosse / di confine, rozkorzenić się mettere le radici, rozkosz / diletto »?, voluttà /, delizie /, pi. ; -ny delizioso, dilettevole; -owaé goder delizie, deliziare, rozkuć sferrare.

roz kroczyć spalancar le gambe, rozkraść porta via, rubare, rozkroić tagliuzzare, rozkręcić stórcere, rozkroj tn sezione /. rozkruszyé sbriciolare, etritola-rozkrwawié insanguinare, rozkrzewié propagare, diffóndere.

rozkrzyczeć się darsi a gridare, a strillare, rozkrzyżo rozkudlić arruffare, rozknlbaczyć dissellare, rozknp tn smèrcio m ; -ywaé ricomprare.

roz kurzyć polverizzare, rozkwilić się incominciare a piàngere.

rozkwitnąć sbocciare, sfiorire, rozłą-czać dividere, separare; -czka/separazione/; -czność / separabilità /; -czny separabile.

rozłakomić się divenire cffpido, avido, ghiotto.

rozłamać rompere ‘in due parti, rozlecieć się disperdersi volando, correndo; spargersi, roz-łazić się disperdersi sciando, sbandansi; -lazły trascurato, sciatto; -lazłość / trascuratezza, lentezza /. roz-ledz się, -legać się risuonare, echeggiare; -ległość / esten-

diramato.

roz

alone, ampiezza/;-legły esteso, prolungato, spazioso, vasto, rozlew m spargimento m ; inondazione /; -ać versare, spàrgere, rozli-czyé contare ; -ezny vàrio, diverso, molteplice. [cità /. rozliczność / varietà, moltipli-rozlokowaé alloggiare, rozło-żystese / dimensione /;. -żysty esteso, tupać spaccare, rozmachać méttere in moto, rozmoczyć ammollire, inzuppare, rozmaity diverso, rozmoknąć di venire molle, timido, rozmamac się scoprirsi il petto, rozmarnować scialare, sperperare.

rozmarznąć sgelare, sghiacciare, rozmarzyć stordire, far girare il capo, offuscar la mente, rozmawiać conversare, ragionare.

rozmazać distèndere qualche cosa di grasso, di liquido, disporco, rozmiar m dimensione /. rozmieść spàrgere spazzando, rozmiażdżyć schiacciare, rozinię-knąć divenire molle;

-kczyć ammollare, roziuièrzyé misurare, rozmieszać rimescolare, rozminąć się incrociarsi, rozmiłować się innamorarsi, invaghirsi di uno.

roz-mnożyć aumentare, moltiplicare;¹ -mnożyciel m moltiplicatore w. roz motać strigare, rozmo-wa / conversazione /, discorso m, dialogo m ; -wny loquace, conversevole; -wność / parlantina/, rozemknąć aprire, rozniy-sl m deliberazione, premeditazione/; -ślić się risol versi ; -ślanie n meditazione, contemplazione /; -myślność / premeditazione /; -myślnic, con deliberazione.

roznarowić viziare. różni-6 distinguere, far la differenza ; -ca / differenza/, distinzione /, divàrio m. rozniecić attizzare, rinfocolare, różno-barwny divari colori;-bok m trapezzoide m; -imienny di diversi nomi; rjęzyczny di diverse lingue; -plemienny di stirpe, d’ prigine differente; -raki diverso, vàrio, di diverse, specie; -sé/diversità, varietà/, roznieść spàrgere, divulgare, portare ; -nosiciel m distributore, propagatore m ; -nosicielka / distributrice, propagatrice /. różno-wierca m dissidente m ; -wierczy dissidente;-wierstwo n eterodossia; -znacznychelia diversi significali, różny vàrio, differente, rozochocić się animarsi, rallegrarsi.

różowy rosato, di color di rosa, ròseo.

Ognić Się infiammarsi, rozpacz / disperazione /; -ać disperare; -liwy disperato, roz-padać się sfasciarsi, crepare ; -padlina / crepatura, fessura, spaccatura /.

rozpoié się abituarsi ad ubriacarsi.

rozpakować sballare; - ttumdk aprire un baule, rozpalić accèndere, rozpamięty-wać meditare ; -wa-nie n meditazione /. l’OZpar m esalazione, traspira-. zioue /.

rozpruć sdrucire, sciiciro. rozparzyé scottare, rozpasać się scingersi;/^. divenire sfrenato.

rozpa-trzyé ispezionare, esaminare; ~ się considerare; -try-wanie n esame m, considerazione /.

rozpęczmćć rigonfiare.

[andò.

nanza /.

roz

[tare.

pro-

roipę-d m slàncio m, rincorsa/; -dzić dispèrdere ; ~ się prèndere la rincorsa.

rozpęknąć się crepare, scoppiare, rozpętać scatenare, rozpieezętować dissigillare, rozeprzeć się stendersi, sdraiarsi, pavoneggiarsi, rozpierzchnąć się disperdersi, sparpagliarsi,

rozpieścić avvezzar male, viziare rozpięty disteso, spiegato, rozpić się darsi al bere, rozpiąć sbottonare, rozpisać trascrivere, rozpłodzić moltiplicare procre-roz płakać się prorómpere in pianto*

rozploszyé scacciare impaurendo, rozpłaszczyć appiattar», ammaccare.

rozpieść strecciare, rozpłatać spaccare,fèndere in due. rozplątać ravviare, distrigare, rozplenić v. rozpłodzić, rozpłodek m covata, nidiata, rozpłomienić infiammare, yozpłynąć się struggersi, dissolversi.

rozpocząć principiare, incominciare.

rozpogodzić rischiarare, rasserenare.

rozponka / raperonzolo m. rozpór m sdrùcio m, spaccatura/. rozporzą-dzić regolarę, disporre ; -dzenie n disposizione, ordi

;postrzeć stèndere, spàndere, dilatare.

rozpòwiedzieć narrare, raccontare,

rozpowszechnić divulgare, propagare dovunque, rozpoznać riconóscere, distinguere.

rozpożyczyć prestare, rozproszyć dispèrgere, rozpra-wa / discorso m, conferenza / ; ~ sądowa dibątti-

mento m\ -wiać argomentare, disputare, parlare, rozprę-żyć stèndere; -zenie n allungamento m ; -żliwy elastico.

rozprowadzić condurre, rozprysnąć się spargersi, sparpagliarsi.

rozprze-daé véndere, liquidare;

-daż / liquidazione /. rozprządz staccare, sciògliere, rozprzężenie n rilassamento m, dissoluzione /.

rozprzestrzenić ampliare, dilagare, allargare.

rozpuk m scòppio m, scoppiatura /; śmiać się do rozpuku scoppiar dal ridere; -lina / èrnia /; crepatura /, crepàccio m; -nąć się scoppiare, crepare, rozpus-ta / libertinàggio m, dissolutezza /; -tliik m libertino, dissoluto m.

rozpu-szczaé sciògliere, licenziare, scomporre; -szczalny solubile j -szczony sciolto ; -szczenię n soluzione /. rozpylacz m polverizzatore m. rozpytać się andar domandando, rozrąbać spezzare, rozrobić disfare, rozrachować się z kim fare i conti con qualcuno, rozradować się Iallegrarsi, esul-rozrodzić się moltiplicarsi, pagarsi.

rozrodzony diffuso, numeroso, rozrosły ben cresciuto, rozróżnić distinguere, roz-rucb W tumulto m, sommossa /; -ruszać Się muoversi, darsi moto.

rozryć grufolare, roz-erwać się divertirsi, -ricrearsi; essere distratto; -rywka /divertimento m, ricreazione/, passatempo m.

rozporządzić disporre di.... rozrzedzić rarefare, diluire; diradare

strùggere;

rozrzewnić Sie commuoversi, intenerirsi .

rozrzewnienie n commozione /. rozrzucić gettare qua e là ; scialare.

l’ozrzil-tnik m sprecone, dissipatore, sperperatore w; -tność / prodigalità/, sciupio m; -tny pròdigo.

rozerznąć tagliare, rozsadzać trapiantàre; far scoppiare.

rozsą-dek m giudizio, senno, senso m ; -dny di giudizio, assennato ; -dzaé giudicare, decidete.

roz-siąść się porsi a sedere chi di qua e chi di là; -siadły domiciliato.

rozścielać fare il letto, rozsiedlić się stabilirsi, roz-siewaé seminare, spàrgere ;

-siewca m seminatore m. rozsiodłać disellare. [vulgare. rozsławić spàrgere la fama, di-rozsmakować się trovar gusto a qualche cosa.

roz-śmiać się dar nelle risa, prorompere in lisa; -śmiesząc far ridere, muòvere a riso, rozśpiewać się darsi a cantare, non fare altro che cantare, rozsrożyć się crucciarsi, rozśrnbować svitare, roz-stajna droga / bivio m ; -stanie n separazione/, congedo »// ; -Stawać się separarsi, distaccarsi.

rozstawić porre, collocare separati, in diversi luoghi, roz-stroié scordare ; fig. méttere di male umore ; -strój m scordatura /, male umore m. rozstrzelić fucilare, rozstrzy gnąć tagliare, decidere;

«gnienie n decisione /. rozswawolić się darsi a ruzzare, a far delle pazzie, rozświecić rischiarare, illuminare.

rozświt m il far del giorno, rozesłać mandare, Epedire, rozsyłka / spedizione, esportazione /.

rozsy-paé spàrgere que e là, sparpagliare, dispèrdere; -pka/ dispersione /. rozszafować sciupare, rozszaleć się divenire furioso, rozszarpać sbranare, dilaniare, rozszcżekać się darsi ad abbaiare, rozszczepić spaccare, rozsze-rzyé allargare, ampliare; -rzaliiosó / dilatabilità /, espansibilità /.

rozszlochać się darsi a singhiozzare.

roz sznurować dislacciare, roztoczyć ródere ; spàrgere, spiegare.

roztajać dighiacciare, dimoiare, struggersi, roztopić fóndere,

— się liquefarsi, roztar-gaé stracciare; arruffare; -gnieniendistrazione/; -gnio-ny distratto, disattento. fOztarty trito, triturato, rozterka/dissidio >n, disunione/, roztęsknić się divenire bramoso, roztluc rómpere pestando, roztok m completa sgelazione / della neve.

roztrąbić strombazzare, roztrącić rómpere urtando, roztratować calpestare, roztropny accorto, prudente, avveduto.

roztropność / prudenza /. roztrwonić sciupare, sperperare, scialacquare.

roztrząsnąć spàrgere scuotendo; fig. esaminare.

roztrze-pae fracassare, disfare battendo ; -pany sventato, spensierato, farfallino; -paniec m volùbile, distratto m. roz-tworzyé diluire; allungare (il vino); -twór m soluzione/, roztyć się divenir grasso.

37

P.-I.

rozum m intelletto, sensom; -ny intelligente, ragionevole; -ować ragionare, argomentare; -cwanie n ragionamento m; -mieć intèndere, comprèndere, capire, rozwaga/riflessione, considerazione /.

rozwa-lić demolire, distrùggere, abbàttere ; -linypZ. rovine, ruine

f, Pi.

roz wolnić • rallentare ; purgare ;

-walniający purgativo, rozwarty spalancato, aperto, rozwarzyć stracuòcere, rozważać

ersi.

-omo-

pesare, ponderare, esaminare, riflèttere, meditare ; -źny circospetto; -żność / circospezione, considerazione /. rozweselić rallegrare, ricreare ; ~ się rallegrarsi

rozwią-zalny solùbile ; -zanie n soluzione/; parto m ; dissoluzione/; -zły scostumato,.sfrenato ; -złość / libertinàggio tn, sfrenatezza /; -zac sciògliere, rozwidnieć się farsi giorno, rozwiedzenie n separazione /, divòrzio m. rozewrzeć aprire, rozwiercié forare, rozwiesić sospèndere, appendere, rozwiewać dispèrgere soffiando, rozwijać spiegare, svòlgere ; ~ się svilupparsi, svolg rozwikłać strigare, sciògliere, rozwinięty sviluppato, svolto, rozwlec dividere strascinando, rozwlekły àmpio, esteso, diffuso, rozwlekłość / estensione, diffusione /.

roz-WÓd m divòrzio ih; -wTodzié dividere, separare; -wodowy di divorzio; -wódka / divorziata /.

rozwój m svolgimento, sviluppo m.

rozwolnienie n sfrenatezza /; purga /.

roz-wieźć trasportare ; -WOZOWy di trasporto.

różyczka / rosetta, roeina /. rozynek m riva passa /. rozzarty infuriato, rozżarzyć arroventare, rozzuchwalić się divenire parbio.

rtęć / mercurio m, argento vivo m.

rubaszny grossolano, rubaszność / grossolanità /. rnch m movimento, moto m. ruchawka/milizia territoriale/, rucb-liwy mòbile; -liwość / mobilità, disin voltura /; -ODiy mòbile, àgile, disinvolto ;

Ści pi. beni mobili m, pi. ruczaj m ruscello m. ruda / minerale m ; -wy rossi-gno, rossiccio.

radei m timone m d’nna nave, remo m.

rudy rossiccio; rude włosy capelli rossi m, pi. rufa / poppa /.

rugować inquisire ; scacciare, allontanare, ruina / rovina /. rnjnowaé rovinare, distrùggere, rum mmacèrie/, pi.; rum m,inv. rumak m destriere m. rumianek m camomilla m. rumia-ność / rossezza /; -ny vermiglio, rosso acceso, rumie-nié się divenire rosso;

-Iiiec m rossore m. rumowisko n mùcchio m di macèrie.

runąć precipitare, rovinare, runo n tosone m. rupiecie pi. robàccia /, vècchie masserizie /, pi. ruptiira / rottura /. rura / canna /, condotto m. rurka / caunelletta /. rurkowaty a cannello.

Rusin m Euteno m. ruszyć toccare, muòvere, ruszaj I avanti 1 via ; fuori ! ruszenie n moto m ; pospolite ~ leva / in massa.

n mestiere tra.

rusznikarz m armaiuolo m. ruszt m gratella /. rusztowanie n palco tn ; patibolo tn.

rwać cavare, strappare, cògliere, ryba / pesce »n. ryb-y łowić pescare; -nik m peschiera;-acki di pescatore ;-ac-two n pesca/; -akmpescatore ro, pescivendolo m.

Tyć vangare, razzolare, scavare, grufolare; incidere, rycerski cavalleresco, rycerstwo n cavellerfa / rycerz m cavaliere /. rych-lość / prontezza, velocità /; -ło presto, tosto, sùbito, rycina / intàglio ro, incisione /. ryczałt m usura /. ryczeć mugghiare, ruggire, rydel m vanga /. rydwan m còcchio, carro tn. rydz m fungo tn di pino. rygiel m cl^iavistello tn. [stellò, ryglować chiùdere col chiavi-rygowaé rigare ; legare alla rustica.

ryj m grifo, grugno m del porco; -ek m grugnetto tn; -kowaty a guisa di grugnetto. ryk m mùgghio, ruggito m. rylec m stile m. rym m rima /.

ryina-rz tncoreggiàiom ; -rstwo 11 mestiere in di coreggiaio. rymo twórca m rimatore, versificatore; -waé rimare, verseggiare.

rynek tn piazza / del mercato, rynna / gronda, doccia /. rynsztok tn smaltitóio m, rys m tratto in di penna, di matita; schizzo, abbozzo tn, screpolatura /.

rysy twtùrzy lineamenti m, pi. ryś m lince /. rysa / screpolatura j\ rysik m stilo m. ryso-pis m ritratto tn in iscritto di una persona; -waé disegnare;

-wnik tn disegnatore tn; -waé się incominciare a screpolare (un muro).

rysunek », disegno m. rysunkowy di disegno.

Ryszard tn Riccardo tn. ryto-wać incidere; -wnictwo n 1’ arte / dell’ incisore ; -W’ilik tn incisore m. ryż tn riso ni.

ryza/risma/; briglia/; órdine m ryż-ość/ color rosso m; -y rosso come il fuoco.

ryzyko nrischio, risico in ; -wny rischioso, rżący nitrente.

rząd w governo tn; fila/; -cam amministratore, governatore; -ek m linea (di stampa) /. rzad-kiraro, rado, liquido ; -kość / rarità /.

rzą-dny economico; -dow’y governativo ; -dzié governare, rzec dire.

rżeć nitrire.    [dare,

rzecho't m gracidio m ; -aé graei-rzecz / cosa /. rzeczka / fiumicello m. rzecznik w procuratore, avvocato m.

rzeezo-ny detto; -wnik tn sostantivo tn.

rzeczpospolita / repubblica /. rzeczywi-ście realmente, infatti, -Stość / realtà /. rzednieć divenire più rado, rzędowy della fila, rzeka / fiume tra. rzekomo si dice che... rzemie-ń m coréggia m; -nnydi coreggia.

rzemieśi-niczy di artigiano; -tiik tra artigiano tn. rzemiosło rzemyk tn cordicella (di cuoio)/, rżenie n nitrito tn. rzepa / rapa /.

rzępoła tra misero musicante to. rzępolić grattare il violino, rzęsa / ciglio tn.

ama

tnv

rzęgi-stOŚĆ/abbondanza, densità /;-sty denso, folto, numeroso, rzesza / turba, moltitudine f di popolo.

rzeszotarz m staccilo m. rzeszoto n stàccio to di libro, rzetel-nv onesto, leale, probo ;

-HOŚĆ/onestà, lealtà, probità/. rzew-HOŚĆ / commozione /, tenerezza/; -ny commosso; flèbile; -nie płakać piàngere ramente. rzeź / carneficina /, macello m. rze-zać trucidare, tagliare; -żą-czka / ritenBione / d’orina, stranguria /; -zak m squartatoio m ;-zaniec to circonciso ; eunuco ra.

rzeź«ba / scultura,/; -biarski di scultura, scultòrio ; -biar-Stwo n scultura /; -biarz ra scultore to ; -bić scolpire, pra-smare.

rzezimieszek m tagliaborse m, .....    [robustezza /.

rzeź-ki robusto, arzillo; -koàbf rzeź-nia / ammazzatoio to; -lìi-ctwo n mestiere m del macellaio ; -nik « macellàio, beccàio to; -niczka/macellara. rzeź-wośćbriom, allegria/; -wy vispo, brioso, vivace, rznąć tagliare, segare, rznięcie n il tagliare m. rzodkiew / rafano m. rzodkiewka / radice /. rzucać gettare, buttare; — się precipitarsi, gettarsi, rzut to getto m ; ~ oka sguardo ni; -ki àgile, lesto, spedito; -kość / agilità, disinvoltura/; -nia / traiettòria /. rzygać ruttare, vomitare.

Uzym m Roma/; -ianinmromano m ; -ianka / romana /; -ski di Roma, romano.

S.

Sabaudya / Savòia /. sączyć stillare, trapelare, sad m frutteto in. gąd m giudizio to, tribunale ra; —doraźnytribunale tostatario; - powiatowy pretura/; - ostateczny giudizio ra fìuale;-przy-sięgłycb corte / d’ Assise. Sadło grasso to. sado-wić się sedersi ; - wnictwo n pomicultura /; -wnik m frutti-cultore to.

s sądownictwo n potestà / giudi-gądowny giudiziàrio. [ziale. sadza / fuliggine /. ga-dzaćméttere, posare; -dzawka / vivaio m ; -dzié piantare. Sądzić giudicare; - się* tenersi, reputarsi, stimarsi; processare, sadzo-nka/ piantone m ; -ne jaja pL uova /, pi. al tegame.

safian ra marocchino m. sagan to calderuola /. sago n sagù to. inv. sak w sacco to. sakramentalny sacramentale. Sakso-nia / Sassónia /; -ńczyk m sàssone m e /. sakwa / bisàccia /. sałata / insalata /. salaterka / piatto m per l’insalata.

salceson ra salsiccione m. saletra / salnitro to. salwa / scàrica /. salwować salvare, satn-a-o solo to, sola /. sam-ica / femmina /; -iec m màschio m.

samo-bójca m suicida to -, -bój-czy di suicida; bojstwo n suicidio to; -chcąc di sua vò-

autocratico ;

di capriolo.

glia, di sua volontà; -chwalca m spaccone m, millantatore m\ -chwalstwo n spacconata /, millanteria /; -dzielny indi-pendente; -dzielność/indipendenza /. samo-dzierczy -dzierstwo n autocrazia /; -dzierżca m autòcrate m ; -głoska / vocale / ; -gwałt m onanismo tri.

samo-łówka / tràppola /; -Inb m egoista m\ -lnbny egoistico; -pomoc / autodifesa /; -poznanie n conoscenza / di se stesso; -rodny naturale; sòlido, samo-tnia / deserto m; -tnik m solitàrio m ; -tnica / solitària /; -tny solitario, solingo; -tność olitudine /; -trzask m tràppola /; -nk m autodidattico m. samo-władca m dèspota m, autòcrate i/<; -władny assoluto, autocratico, despotico; -władztwo n autocrazia/; -wola/ arbitrio m ; -wolny arbitràrio ; -zwaniec m uomo m che prende un nome d’altrui, impostore m. Samson m Sansone m. sandały pi. sàndali m, pi. ; sandał m sandalo ni. gangwiniczny sanguigno, sanki pi. slitta /. sanna / slittata /. sapać sbuffare, ansare, saper tre zappatore m. sardoniczny sardònico, sarkać na kogo, na co mormorare, brontolare, lagnarsi di' una cosa.

sarkastyczny schernevole, sar-na / capriòla /; kozioł (samiec) capriolo m; -nię n caprioletto m ; -nina / carne / [vicino.

sąsiad m vicino m ; -ować esser sąsie-dni vicino ; -dztwo » viòi-nato m, vicinanza /. sążeń m tesa /; sążeń drzewa catasta /.

sążniowy, sążnisty sperticato ;

spilungone.

schadzać, schodzić andare in giù, scéndere, andare abbasso; ~ się trovarsi con qu. ; incontrarsi.

schadzka / convegno m. scheda / parte / d’una eredità, schlud-ny pulito, netto ; -ność / pulizia /.    [grare.

schnąć seccare, inaridire ; dima-schód m scalino m, gradino mf scala /.

schody pi. scala /.

SChorza-ły consumato, lógoro dalla malattia; -łość / salute/ malferma.

schować custodire, nascóndere, celare; ~ się nascondersi, celarsi.

schowanie n nascondiglio m. schro-nić się rifugiarsi; -nfenie n rifùgio m. schudnąć dimagrare, schwytać cògliere, pigliare, catturare, acchiappare.

SChy-lfc sic chinarsi, inchinarsi; -łek in declino m, declina-mento m.

schytrzeć divenire furbo, ściągnąć, Ściągać contrarre, riunire, concentrare, restringere; ~ się ristringersi, ściana / parete /. ścięcie n decapitazione /. ścieg m punto m, colpo m (del cucito).

ścięgno w tèndine m. ściek m scolo m\ -aé scolare, scórrere.

ściemnieć farsi buio, ścieńczyć divenir più sottile, ścienny di parete, di muro, ścierać pulire, asciugare; ~ się Z kim leticare, litigare. SCierka/strofinàccio m, cèncio m. ścier-ń / stóppia /; -nisko n séccia /.

Ścierpieć soffrire, patire, sopportare.

abbracciarsi, esattezza /, puntua-

Ścierpnąć intormentir», intorpidire, intirizzire.

Ścierwo w carogna /. ścieśnić strettire, restringere. Ścięty tagliato, abbattuto; decapitato; troncato.

Ścieżka / sentiero tra, vióttolo tra. Ścigać seguire, inseguire, perseguitare.

Ścinać tagliare, abbàttere; decapitare.

Ściskać stringere, prèmere; ściskać się ścisłość / lità /.

Ścisły stretto, fitto; intimo, rigoroso.

scyzoryk ifi temperino tra. secina / centinàio tra. sędz-ia tra giùdice tra; ~ polubowny àrbitro tra; -iowski del giudizio.

sędziwość / vecchiàia /. sędziwy vècchio, veneràbile, gejm tra dieta/; -ikować discùtere, deliberare nella dieta; -owy della dieta, gęk tra nòcchio tra, nodo tra. sękaty, sękowaty nodoso, nocchiuto, nocchioso, sekatura / tormento tra, piaga /. sekciar-ski settàrio; -stwo n spirito tra di setta, sekciarz tra settario tra. sekować tormentare, sekret m segreto m ; -arstwo n carica / di segretàrio ; -arz tra segretario tra.

seksta / prima / ginnasiale o prima / tecnica, seksualny sessuale, sekta / sètta /.

Sekwana / Senna f. seler tra sèdano tra.

Ben tra sonno tra ; sogno tra, senes tra sena /.

sen-nik tn libro tra dei sogni ; -ność / sonnolenza /; -ny sonnolento.

sens m senso tra.

sensat tra uomo sensato m; -k& / donna assennata /. sęp tra avvoltóio tra. sępić Się oscurare, abbuiarsi, ser tra càcio tra, formàggio ta. seraj tra serràglio tra.

Serb tra Serbo tra. ser-ce « cuore tra; ~ dzwonu battàglio tra; -COwaty cuoriforme; -cowy del cuore, di cuore.

serdecz-ny cordiale; -ność / cordialità /.

serdelka / salsicciotto tra. serduszko w cuoricino tra. serek tra formaggino, cacino tn. ser-nik tra carnaiuolo tra, cascina /; -owaty cacioso, serwantka / vetrina /. serwatka / siero tra (di lattei, serweta/tovagliolo tra, salvietta/, serwis tra servizio tra. set-ka / centinaio tra; -nia / compagnia / di cento uomini; -nik tra capo di cent’uomini, capitano tra; -ny centesimo, siać seminare.

siadać sedersi, prènder posto, accomodarsi, siąkać soffiarsi il naso, siano n fieno tra. siàr-czany sulfùreo ; -czysty sulfureo; focoso, d’animo caldo; -ka / zolfo m, solfo tra ; -kować zolfare; -kowy di solfo, siąść sedersi, accomodarsi, siat-ka / rete /, reticella/; -ko-waty reticolato; -kówka/rètina /.

sidlié irretire, tèndere lacci, sidło n làccio tra. sieć / rete /.

siecz-ka / pagliericcio tra ; -kar-jnia / falcione m. siediić się stabilirsi, siedlisko w sede/, abitazione /, dimora /.

siedm sette; -dziesiąt settanta; -dziesięcioletni settuagenàrio tra.

sieiba / siek-ać

siedmiodniowy settimo. Siedmiogród Transilvània /. siedmio-kąt m ettagono m\ -ką-tny ottangolare ; -lecie n settennio m; -letni settennale; -miesięczny di sette mesi ; -l'O sette pezzi ; -zgłoskowy settesillabo. siedm-kroe sette volte; -naście diciassette; -set settecento, sie-dzenie n il sedere, lo star seduto ; -dzìba / sede /, abitazione/, dimora/; -dzieé sedere, sięgnąć stènder la mano, arrivare a; bastare, pòrgere, sementa /.

bàttere, spaccare, tagliuzzare; -acz vi colteli àccia m; -anina / carne / battuta, mà-collom; -anka/carno/battuta. siekiera / àscia /, scure /. sielan-ka / idillio m ; -kopisarz m poeta idilliaco m. 1 Sielski campestre; siemię n linseme m. sień / vestibolo .»n,' àtrio m. siennik m pagliericcio m. siepacz m sbirro m. sierść / pelo m.

sier-dzić się arrabbiarsi, esser in còllera, adirarsi; -dzisty adirato. ,

sieriąięga / blusa /, càmice m di campagnolo, sieroctwo n orfanezza /.

Sierota mi/ òrfano m, orfana /. sierp w falce/; -ieńm agosto m. siew m sementa /; -ca m seminatore m\ -nik m seminatrice /.

sikać schizzare, sikawka / pompa /. sikora / cinciallegra /.

Sila / forza /, vigore m, potenza /, potestà /; ~ Żywotna vigore vi.

Sil-ić forzare, costringere; -ność / forza /; -ny fcrte. sinawy livido, lividastro, siność / lividezza /, lividore .m, lividume m.

siny livido, siodłać sellare.

siod-lo n sella/; -larz m sellàio m. siódmy settimo, sioło n villàggio m. sio-stra / sorella /; ~ rodzona sorella naturale/; ~ przyrodnia / sorellastra /; -strzenica/nipote/; -strzeniec m nipote m. sito n stàccio in ; -wie 11 giunco m. siwaypy cannto.

siwek m, siwy koń m cavallo

vi bianco.

Siwieć divenir cannto, grigio;

incanutire, siwizna / canizie /. siwy canuto, grigio, skąd di dove, donde; -kolwiek di che, di qualsivòglia, di dove si voglia.

skoczyć, skakać saltare, skała/ròccia/’, scòglio m, rupe/, skalać insudiciare, skalisty roccioso, ska-łka/pietru / focaia; skałka na oku leucoma w;-lny di pietra, di sasso, sassoso, pietroso, skamie-niałość / pietrificazione /; -nieć pietrificare, ską-pić avareggiare;-piec mavaro m; -pstwo 11 avarizia/; -py avaro.

skar-ać punire; -ani© n punizione /.

skarb vi tesorora; -ić sobie guadagnarsi, acquistarsi; -iec vi tesoreria/; -niczka/, skarbonka / salvadanàio m; -nik ni tesoriere m ; -OWOŚĆ / finanze /, pi. ; -owy finanziario, fiscale, di tesoro.

skarga / querela /, lagnanza /. lamento m.

skarpetka / calzerotto ro. skar-żyć się lagnarsi ; querelare ; -życiel ro querelante m. skaza / màcchia /. skazać condannare, ska-zié macchiare; guastare; disonorare ; -zitelny corruttibile.

cenno m.

dello

vn. della lepre;

---------, sémplice ; -ność

/ modèstia/, semplicità /. skroń / tempia /. skrucha / pentimento m. skrupić triturare, macinare, skru-szeé infrollire ; szony pentito ; -szyć sminuzzare, sbricio» lare.

skrwawić insaguinare. skryć nascóndere. ì skrycie n nascondiglio m. skrycie secreto, skpypt m scrittura /. skrytka / nascondiglio m.

skazówka/lancetta / (d’orologio); avvertimento m, skiba / /olla /. ski-liąć far cenno;-nienie n cenno m.

Skład m composto r», composizione /; depòsito wi; ~ apostolski simbolo m degli Apostoli, credo ro ; ~ ciała corporatura /.

składać, złóżyé méttere insieme, comporre ; ~ co piegare (la biancheria); składać ręce giungere la mani; ~ się consistere ; ~ się na co contribuire, składacz m compositore rn. skład-alny piegàbile, montàtile; -alność / piegabilità /; -ka / raccolta/, collezione/, colletta /; -kować contribuire; -kowy della colletta; -nia /sintassi/; -Ilik: m elemento vi ; -ność/ agilità /, abilità /, accordo ni; -ny àbile, àgile, proporzionale, skłaniać mentire, skłaniać się inclinare, skleić incollare, sklep w bottega /; -ić inarcare, fabbricare a volta; -ienien inarcamento m, volta/; -ik m botto-gùccia /; -ikarz m mercantu-colo m.

skłon-ność /inclinazione/, affezione /; -ny inclinato, skłopotany tristo, inquieto, skne-ra m spilòrcio m; -rstwon taccagneria /, spilorceria /. skocz* ek m saltatore m, funàm⁻bolo m ; -ny salterello, sal-teréccio.

skok m salto m; -iem a spron battuto.

skomleć guaire, gémere, skon m morte /; -aé spirare, skoń-czenie n compimento m\ -czyé finire.

Skopòwina/carne/ del castrato, skopać scavare, vangare, skóra / pelle /, cuòio to.

skór-ka / pellicola /; -nik m coiaio m, conciatore m ; -nydi pelle, di <*uoio. skoro appena, skorowidz m indice m matèrie.

skoru-pa / guscio m, cóccio m, crosta /; -piak m crostàceo»;; -pięć coprirsi di crosta, sko-ry lesto ; -rość / lestezza t. skórzany di cuoio, di pelle, skosić segare, skośny obliquo.

skostnieć intirizzire, agghiacciare, intormentire, skosztować assaggiare, skuwka / puntale m, bandelle /,

skowronek m allòdola /. skowyczeć guaire, gémere, skracać scorciare, skradać się entrare furtivamente, andar (scorrer) lentamente, skra-jać tagliare, -jny estremo, ùltimo.

Skrapinć spruzzare, annaffiare, skrawek m ritàglio m. skręcić attorcigliare, voltare, skreślić cancellare, skręt m curvatura /. skro-bać grattare, raschiare ; -ba-czka / raschiatóio m. skrócenie n abbreviazione /. skro-fuliczny scrofoloso; -fuły pi. scrofola /. skrom m grasso -ny modesto, sémplice ;

OVOBO.

skryto-bójstwo n assassinio m ;

-płciowy crittogamo. skryty secreto ; astuto, pèrfido, skrze-czeć gracchiare; stridere;

squittire; -czek m criceto m. skrzek m żabi il gracidare delle rane.

skrzele pi. branchie /, pi. skrzep ra cruore m ; -lość / colamento m; -ły coagulato;-nąć coagularsi.

skrzęt-ny assiduo, alacre; -ność / assiduità /.

skrzy-dełko n aletta /; -dlftty alato; -dio n ala /. skrzynia / cassa /. skrzyp m equiseto m; -ce pi. violino m ; -ek m violinista m ; -nąć scricchiolare, stridere, cigolare, skubać pelare.

ŚkuĆ Się ubriacarsi.

Skup-ié accumulare; — się riunirsi, adunarsi; -ienie n raccoglimento m, devozione/, skupować ammassare comprando.

skurczyć się contrarre, restringere, restringersi, sku-teczny efficace; -teczność / efficàcia /; -tek m effetto m, azione /; -tkowaé fare effetto. skwapli-WOŚĆ / fretta/, sollecitùdine, premura/; -wy frettoloso, precipitoso, sollécito, skwa-r m calore m, caldo m, caldura /; -rck m pezzo m di lardo fritto ; -rny afoso, cocente.

sła-bnać indebolire, infievolire; -biuchny débole, fiacco ; -bóść / debolézza/, fiacchezza, debilità /; -bowaé esser malaticcio; -bowity malaticcio, infermiccio; -by débole; indisposto, słać mandare ; fare il letto. [m ślad m tràc< ia/, orma/, vestigio ślamazarny adagiato, lento. Ślązk m Silésia /. sła-wa / glòria /, fama /; -wić elogiare, vantare; -wny cèlebre.

ślaz m ibisco m, malva/. Ślązak m Silesiano m.

Ślęczeć almanaccare.

Ślęczenie n almanacchio m.

Śledź m aringa /.

Śledzić esaminare, ricercare, andare in tràccia, śledziona / milza /. śledztwo n istruttoria /, ricerca /, esame m.

śle-pota / cecità /; -py cieco;

-pnąć cominciar a divenir cieco. Ślicz-ny bello, grazioso, leggiadro, vezzoso ; -ność / leggìo* dria f, vaghezza /. śli-makowy di lumaca ; -mak m chiòcciola /, lumaca /; -mąko waty a chiocciola, spirale. Ślina / saliva /.

Ślinić salivare.

Śliwa / susina /, prugna /; ~ (drzewo) susino m. sliwowica/acquavite/di susine, śliz-gać się sdrucciolare; ślizgać się na łyżwach pattinare; -gawka /pattinàggio m ; -kość / sdrùcciolo m ; -ki sdrucciolevole.

słód m malto m. słod-kawy dolciastro; -kość / dolcezza /; -owy di malto Sło-dzić addolcire ; niziutki mellifluo.

słoik m vaso m di vetro, slo-ma / pàglia /; -miany di paglia; -mka / festuca /; beccàccia /.

słoń m elefante m. słonawy salmastro, słońce n sole m. słonecznik m girasole m. słoneczny soleggiato, słonina / lardo m. słoniowy di elefante, słony salato, słoność / salsèdine /. slota / tempo m piovoso, słotny pi

Słowianin m Slavo to. słowiański slavo.

osare, o m.

Słowiczy dell’usignuolo.

Słowik m usignuolo m. stow-lliczek m piccolo vocabolàrio m ; -nie letterale ; -nik in dizionario ro, lessico in. słow-ność / uomo m di parola;

-ny letterale, verbale, słowo n parola /; ~ posiłkowe verbo m ausiliare.

Ślub m voto m, sposalizio m ; -ny coniugale, legittimo ; -ować prométtere (solennemente), far voto.

Słuch tn udito m; -ać udire, sentire, ascoltare ; -acz uditore tn ; -awka / stetoscopio m sługa m servitore m, servo m. sługiwać aver servito più padroni, słup tn colonna /, pilastro m; -ek m colonnetta /; -ieé irrigidire, intirizzire, essere rigido, ślu-sarnia / officina / del magnano; -sarstwo n mestiere m del magnano ; -sarz m magnano m.

słuszność / equità /. słuszny giusto.

Śluz tn mucco w; -owy viscoso, muccoso.

Śluza / cateratta /. słu-żąca / serva /; -żący m servo tn; -żalstwo n servitù /; -żalczy servile; -żalec m servo m.

Służ-ba / servizio m ; -bisty zelante; -bowy di servizio, służeb nica/ serva /; -nietwo n servitù /; -nik tn obbligato a servire.

służyć servire; fare del bene, słychać: co ~ ? cosa si dice?, che nuove abbiamo ?

Słynąć esser cèlebre, słynny celebre.

słysz! ascoltai; -alny udibile;

-enie n udito tn. [stosità /. smacz-ny saporito; -ność / gu-smagać frustare, flagellare, smag-ły svelto, slanciato; -łość / sveltezza /.

smak m gusto m ; -osz m bon-gustàio m; -ować assaggiare, piacere; -owitość / buon gusto in, gustosità /; -owny di buon gusto, smalec w strutto m. smark m móccio m : -ać smoccolare; soffiare; -acz m randello vi ; monello m. smaro-wać ùngere ; -widło n unto in (sudiciume ?/»); -Wliy unto; -wóz vi untore m. smażyć stufare, friggere, smęt-ność / bruno m, lutto m\ -ny triste, śmiać się ridere.

Śmia-łek m temeràrio in ; -łość / arditezza /; -ły ardito.

Śmieć ardire,' śmiech m Hb Śmie-cić insudiciare; -eie pi.

spazzatura /. śmierć / morte /. śmierdzieć puzzare, śmier-dnąć divenir puzzolente;

-dziuch m puzzone m. Śiniertel-Ilik m mortale m; -ność / mortalità /; -ny mortale, śmie-szek m burlone m ; -szny ridicolo; -szność / ridicolàggine /; -szyć far ridere, muòvere al riso.

śmie-tana / panna /, crema /;

-tankowy di crema.

Śmi-gać percuòtere, vibrare, brandire; -gownica / colubrina /. smoczek m, u owadów succhiatóio m.

smok in drago m. smoka / pece /, catrame m. smród m puzza /. smrodzić puzzare, infettare l’ària.

smucić affliggere, smuga / striscia /. smuk-ły svelto; -łość / sveltezza /.

smutek «i tristezza/, afflizione /. smycz / muta /; guinzàglio m\ -ek m archetto m, arco m ;

nza /. m granàio to.

-kowy Instrument strumento to ad arco.

śnia-dać far colazione; -danie n colazione /.

śniadawy, śniady bruno, bru-notto.

Śnić się sognare, śnieć / rùggine /.

Śniedź / verderame to. śnieg m neve /; ~ pada névica ; -owy nevoso.

Śnie-życa / nevischio to; -żyć nevicare; -żysty nevoso, snop to covone m. snować, snnć filare, sny-cernia/studio m di intaglio ; -cerski di intaglio; -cerz to intagliatore to. sobek to egoista m.

Sobol w zibellino to. sobór to concilio to. sobo-ta / sàbato to ; -tni di sabato..

soczew-ica/ lenticchia /; -ka / lente /.

BOCzys-ty sugoso ; -tość / sugosità /.

sodowa woda/acqua / di soda. sofa / sofà m, inv.\ divàno to. sojusz to alleanza /. sok to sugo TO. sokół to falco to, falcone to. sól /sale w; ~ warzelna salina/, solanka / acqua / salsa, solarz m salinatore m. solen-ność / solennità /; -ny solenne.

Solić salare.

solidarność / solidarietà /. soli ter m tènia /. solniczka / saliera /. sond-a / sonda /; -ować sondare; scandagliare.

SOpel tn ghiacciuolo to. sortować assortire.

SOS to salsa /.

sosna / pinastro m, pino m comune.

sosnowy di pino, sowa / civetta /.

sowi-ty abbondante ; -toló / abbondanza /. spać dormire, spacer m passeggiata /. spaczyć się imbarcarsi, spad m pendio to; -ać cadere, cascare; -ek m pendio m; eredità /.

spadko-bierca to erede to; -wy ereditario, spadziąty ripido.

Spadzistość / pendenza /. spajać, spoić congiùngere. Spalić bruciare.

spalenizna /puzzo m di bruciato, spamiętać accòrgersi; ritenere a mente.

spano-szały altezzoso ; -szyć się insuperbirsi.

sparaliżować paralizzare, sparzelina / scottatura /. sparzyć scottare, bruciare, spasać pascolare, spasły grasso.

spazm to crampo to; -atyczny

convulsivo.

specy-ał to leccornia /; -alista to specialista w; -alność / specialità /; -alny speciale; -ficzny specifico; -fik to specifico to; -fikować specificare, spedycya / spedizione /. Spedytor m spedizioniere m. Spędzać, Spędzić cacciare, strapazzare; passare, speł-na pieno; -niać się cóm-piere, riempire.

spełznąć andare a voto, andare in fumo.

spętać incatenare, śpiączka / sonnole spichlerz i spiczasty appuntato.

Spieniężać convertire in denari, spierać się z kim disputare, spiesz-ność / fretta / ; -ny frettoloso; -yćaffrettarsi, affrettare. Śpiew to canto to; -ać cantare; -ak to cantore to; -aczka cantatrice /, cantante m e

[dire.

-ka / canzonetta /; -nik m canzoniere m; -ny melòdico. Spijać bere pieni bicchieri j spijać się ubriacarsi spesso. Spinać annodare; ~ się inalberarsi.

spinka / fibbia /, fermàglio m. Śpioch m dormiente m. spiralny spirale, spirytus m spirito m.

Spis m elenco m; -ek m congiura /; -kowaé congiurare; -ko-WÌCC m congiurato m; -ywaé registrare; - się, spisać się distinguersi.

Spiż m bronzo m ; -owy di bronzo, brónzeo.

spiżarnią / dispensa /.

Spłacać pagare, dare un acconto, splamić macchiare, sporcare, spłaszczyć, spłaszczać schiacciare ; fare piatto, piano. Spłata / pagamento m.

Splątać imbrogliare.

Splatać intrecciare.

Spłatać figla fare un brutto tiro, un dispetto.

8pław m navigazione / fluviale ; -ny navigàbile ; -ność / navigabilità /.

gpieś-niałość / muffa /; -niały muffato ; -nieć ammuffire. Spłonąć bruciar del tutto.

Splot m tréccia /.

8pło-wiały sbiadito ; -wieé sbia-spłnkać, spłukiwać sciacquare, lavare.

spluwać sputare.

Spluwaczka / sputacchiera /. Spływ m scolo w, confluente ro;

-ać scolare, confluire.

Spocić się esser tutto grondante di sudore.

spoczy-nek m riposo m-, -waé riposare.

spód m fondo m\ od spodu di «otto.

Spodlić glę avvilirsi, rèndersi vile, spod-ni disotto, inferiore; -uica /sottana/; -niep/. calzoni tn,pl.

Spodziewać się sperare, aver speranza.

spoglądać guardare, spoić ubbriacare, inebbriare. spoi-stość/coesione /; -sty coerente, compatto ; -WO ncemento m.

Spojenie n commessura /, giuntura/.

spòj-nia / coerenza /; -nik m congiunzione/; -ność/coesione /, coerenza /.

Spojówka / congiuntiva /. spojrzenie n sguardo m.

Spo-kój m pace /, quiete /;

-kojność / calma f. spokrewniać się, spokrewnić się imparentarsi, spół-biesiadnik m convitato m; -brat m confratello m ; -cierpienie n dolore m comune; -czesny contemporàneo ; -czucie n simpatia /, compassione /; -czynnik m coefficiente m; -dłużnik m condebitore 77z;-dzia-laé cooperare; -działanie n cooperazione /; -dziedzia m coerede m.

społe czeństwo n società /; -czność / società /; -czny sociale.

Społem insieme.

Spół-głoska/consonante /; -ka /socio, compagno m; -mieszkaniec m coinquilino m. Spól-nictwo n partecipazione /; -llik m partécipe m, sòcio m, compagno m\ -ny comune; -ność / comunità /. spół-obwiniony conróom; -obywatel m concittadino m ; -pracownik m collaboratore m; -środkowy concèntrico, gpół-stołownik m commensale m ; -towarzysz m compagna m ; -uczeń m condiscepolo m; spół-winny cómplice; -właściciel m compropietàrio m\ -zawodnik m concorrente m. Spopieleć ridursi in cénere.

n r eser-

spór m lite /, disputa /, cohtro-vérsia /.

sporny controverso, disputàbile, spory grandicello, sporzą-dzać preparare ; conciare, riparare ; -dzenie n riparazione /, ristabilimento m.

Spo-SÓb m modo m, maniera /; -SObié preparare, disporre; -so-bność / occasione /; -sobny opportuno, approntato. Spostrzegać percepire, scòrgere, spostrze-dz się accorgersi ; -ga-wczy penetrante ; -zenie n percezione /, osservazione /. Spotnieé sudare, spotrzebowaé consumare, spotwarzyć calunniare, spotkać incontrare, spo-wfadaésię confessarsi; -wie-dnik m confessore wt; -wiedź / confessione /. spowinowacić imparentarsi, spowodować cagionare, spowszechnieć divenir comune, spozierać guardare, spóźnić się venire tardi, far tardi, spóźnienie n ritardo m. spożytkować approfittarsi di, sfruttare.

8pO-Żyć consumare; -źywanie n consumazione /. spraco-waé się stancarsi col troppo lavóro; -wany affaticato, spragniony assetato. [stanco, spraw-a/affare m, cosa/, causa /; -ca m causa /. spraw-dzié verificare, avverare;

-dzenie n verificazione /. Sprawić effettuare, fare, eseguire, sprawiedli-wość / giustizia/;

-wy giusto, èquo, leąle. Sprawka. / faccenda /. spraw-ność / destrezza/, abilità-/; -ny destro, àbile; -ować się condursi, portarsi, governarsi, comportarsi; -owanie cizio m d’una càrica, spràwo-zdanie n relazione /; -zdawca m relatore m.

sprawunek m acquisto m. spręży-na / molla /; -stość / elasticità /, energia /, vigore m, iorza /; -sty elastico; energico, pieno di fermezza, forza/. Spróch-maly màrcio, intarlato; -nialoŚĆ /putrefazione/; intar-lamento m ; -nieć intarlare, putrefarsi, imputridire, spro-śnica/ donna / disonesta; -śnik m uomo m impudico: -śny osceno', disonesto ; -sność / oscenità /.

sprostać esser àbile, atto a difendersi contro alcuno, poter star contro ad alcuno. Sprostować rettificare, aggiustare, racconciare.

Sproszkować polverizzare. Sprowadzać condurre, far venire;

produrre, cagionare, portare. Spryt m spirito m, sagacità /;

-ny spiritoso, sagace, arguto, sprzączka / fibbia /. sprząg m muta / di cavalli. Sprzątać, sprzątnąć levare, tògliere.

Sprze-ciwiać się opporsi, contrariare, ostare; -czać się litigare, disputare, altercare; -czka / conflitto m, disputa /, lite /; -CZDOŚĆ / contra(d)dizione /, contrasto m ; -czny cantra(d)di-tório.

Sprzęt m arnese m, arredo w, corredo m.

sprzy-jać voler bene, esser propizio ad uno; -janie n favore m, benevolenza /. sprzymie-rzaó collegare, unire; -rżenie n lega /, alleanza /, patto m ; -rzeniec m alleato m, collegato m.

Sprzygiądz congiurare, congiurarsi contro alcuno. Sprzysiężenie n congiura/, congiuramelo m.

Spuchnąć enfiare, gonfiare, spuścizna / eredità /. [qua. spust m scolo w, scàrico m d*ac-

-kacz m ani-

stąd di qua, quinci, quindi. Stadło n (małżeńskie) coppia /,

ia di

Sta

SpUSto-Szały devastato ; -szeć desolare. distruggere, devastare; -szenie n devastazione /, desolazione /.

Spuszczać calare, mandar giù, abbassare.

Spychać spingere abbasso, precipitare dall’alto in basso. Spysznieć insuperbire. [gento. srebr-o n argento m ; -ny d’ar-sreb-rzyć argentare; -rzysty argentino, argènteo, średni mèdio, mezzo, mediocre; -oa / diametro mi; -k m punto m e virgola /,

Śród in mezzo di, nel mezzo di, nel centro.

śro-da /mercoledì m, inv. ; -dek m mezzo m, centro; modo m, via/; -dkowy centrale, mèdio, śródziemny mediterràneo, sro-gi crudo, crudele, feroce ; gość/crudeltà /, rigore m, a-sprezza /; -kacizna/screziatura /, brizzolatura /; male m pezzato ; -katy pezzato, srom m pudore m, òrgani sessuali tw, pi.

sromota / vergogna /, disonore m, obbròbrio m.

sromotny vergognoso, obbrobrio^».

srożyć się incrudelire, infierire. Śru-ba / vite /; -bować serrare, chiùdere colla vite; -bsztak m morsa /.

smt m raigliarola /; -ować macinare grossamente, tagliare a pezzi.

ssać succhiare, succiare, sugare, poppare

ssący poppante, Buccinante, ssawce pi. mammiferi m, pi.

Stać stare; ~ naczeill stare, consistere, star su, mantenersi, stacya / Staz one /. staczać voltolare, rotolare; stoczyć bitwę comméttere una battàglia, appiccare la zuffa; ~ 8ÌQ cader giù rotoloni.

sposi m, pi.

Stad-niczy mandriale m; -nik n» stallone m, toro m; -nina / màndria /; -o n gregge, branco m, gréggia /, mandra /. sta-jnia / stalla /; -jenny stalla; garzone m di stalla.

Stai / acciàio m; -oryt m incisione/in acciaio; -ówka/penna metàllica/; -owy d’acciaio, sta-łośó / saldezza /. stabilità/, fermezza /; -ly sòlido, fermo, fisso, stàbile, durevole, stambułka / pipa / turca, (qui. stamtąd da quel luogo, di là, di stan m stato m ; ~ małżeński stato in matrimoniale.

Stancya / stanza /, càmera /. stangret m cocchiere m. Stanisław m Stanislào. stano-wczość / risolutezza /; -wczy decisivo, definitivo ; -wić stabilire, costituire, ordinare, instituire; -wiskon posto tra, posizione /.

Zjednoczone pi. Stati

m, pi.

stąpać andare, passare; ~ po czem calcare, calpestare, sta-rać się procurare, procacciare, cercare di, studiarsi; ~ O CO procurare d’ottenere alcuna cosa.

staranie n cura /, studio ro, diligenza /.

staranność / cura /, diligenza /, premura /.

staranny curante, procacciante, starcie n cozzo in, urto m, conflitto m, fregamento mi. starczyć essere sufficiente, bastévole; bastare.

stargać stracciare, dilacerare, esaurire, ròmpere, strappare, stargować convenire del prezzo, starodawny antico, vècchio, staro-ść/vecchiàia/; -świecki antico; -wina m povero véc-

marcare, contrasse-

mone m, governo m.

sterta / mùcchio m. ę-żaly assodato ; -żeć assodarsi ; -żenie n irrigidimento, intirizzimento, intormentimento m. Stleć, tleć àrdere senza levar fiamma, covare sotto le céneri, stłaczać, stłoczyć calcare, calpestare, stivare, stłuc rómpere, infràngere, stłuczenie n rottura /, ammaccamento m, contusione /. stłumić reprimere, soffocare, stłuścić divenir grasso, sto cento tnv. stoczek m cerino m. stoezystość / pendio m.

Stodoła / granàio m\ capanna (per gli strami) /. stóg m bica /.

stojący stante in piedi, stante ritto.

stójka / guàrdia /, sentinella /. stok m scolo m, declivio w, ci

chiom ; -zakonny m del vecchio testamento, dell’antica legge; -żytny antico ; -żytność / antichità /.

star-szeństwo n anzianità/; -szy più vecchio, maggiore d’età, staruszek m vecchierello m. stary vecchio.

Starzeć się invecchiare, starzyzna / vecchiume m. Statecz-nie serioso, fervoroso; -ność/serietà/;.-ny serio, serioso, sostenuto, posato, quieto, statek m battello m, legno m, naviglio m.

staw m giuntura /, commessura /, articolazione /. staw wody stagno m. stawać, stanąć arrestare, fermarsi.

Stawiać alzare, erigere, edificare, fabbricare; ~ się presentarsi, farsi vedere.

Stawka / messa /, pegno m. Stębnować trapuntare, impuntire. Stęch-lizna / tanfo m, il fetor m della muffa; -ły muffato, muffaticcio; -nąć pigliar di tanfo, ammuffare.

stęk m gèmito m; -anie n gemito m ; -nąć gémere, stelmach m carradore m. stem-pel m bollo m, conio m, marco m, bolla m; -plować bollare, gnare.

step m landa /, steppa /. stęp m il passo del cavallo; -a / brillatoio m, pestone m. stę-pialy ottuso, rintuzzato ; -pięć rintuzzarsi, farsi ottuso, divenir rintuzzato, ottuso. Stępować levare il lustro a un panno, dllustrare. ster m ti sterczyć spòrgere.

Ster-nictwo n il governare il timone d’una nave; -nik m pilota m, timoniere m ; -owaé governare.

st

sterna /.

sto-kroé cento volte; -krótka / margherita /; -krotny cén-

Stół m tàvola /.    [tuplo.

Sto-larz m falegname m ; -lar-stwo n l’arte / di falegname; -lamia / bottega / di falegname.

Sto lec m beneficio m di corpo, evacuazione /; -łeczek m sgabello m; -łecztiy capitale; -łek m sèdia /; -lik m tavolino ro, tavolincino tn; -lica / città capitale /.

Stolnica / tagliere m.

Sto-łować dare il ritto; -łowa-nie « vitto tn; -łownik m dozzinante m e /; -łowy di tavola.

stonogi che ha cento piedi.

stopa / pianta / del piede; — procentowa interesse.

Stopień m grado w.

Stopnio-waé graduare; variare gli aggettivi nei gradi ; -wanio n gradazione /; -WO graduatamente.

storcem sull’orlo, storczyk m orchidèa /. stora / gelosia /. stos <•> rogp m ; mùcchio m ; ~ pacierzowy m colonna vertebrale /.

stoso-wać adattare, accomodare; ~ się adattare, conformarsi; -wany usato, applicato ; -wnie conforme, secondo; -wność / conformità /; -wny corrispondente, adequato, confacente, sto-sunek m proporzione /, rapporto m; relazione /; SUIlko-wy relativo, proporzionale. stowarzy-szenie77 società/, associazione, unione/; -szyć się associarsi.

stoż-ek m cono tn; -kowatośĆ / forma / di cono ; -kowaty cònico.

strącić precipitate, gettare giù. strace-nie n supplicio m, esecuzione J ; -niec m condannato m all’estremo supplizio.

Stradi m spavento m, paura /;

-ać się spaventarsi, aver paura stracić giustiziare un reo; pér-strączek ni gùscio m. [dere. stragan m bottegùccia /; -iarka / bottegaia /. strąk m baccello m. strapienie n afflizione, tribolazione /, affanno m. stra-szak m spettro m; -szny terribile, spaventévole, orrendo ; -szyć spaventare, impaurire ; -szydło n folletto m, spauràcchio, fantasma m. strata / pèrdita /.

Stra-wa / cibo, vitto, mangime m ; -wić digerire ; -WI10 n viatico m\ -wny digestlblle; -W110ŚĆ / digestione /.

Straż / guàrdia /; -ak m pompiere un; -nica / corpo m di guardia; -nik m custode, guardiano m.

Strę-czenie n l’assegnare, l’impiegare tn; -czeń biuro n uffi-

ciò m di collocamento; -czyć collocare, impiegare; -czyciel m sensale m. strefa / zona /.

Strejkm sciòpero m ; -owaé scioperare; -ujący m scioperante m. Streścić riassumere.

Strofować ammonire sgridare, stroić się ornarsi.

Stroicfel m accordatore m di strumenti.

Strój m abbigliamento, costume, modo «7i.

strpj-ność/ attillatezza /; -ny attillato, pulito; accordato, stro-my scosceso ; -mość / scabrosità, ripidezza /. strona / lato tn, parte /; pàgina /; regione /; -mi a strisciate, qua e là.

stronić od kogo fuggire, scansare qualcuno.

stronica / pàgina /, facciata / stron-nictwonpartito m, fazione /; -niczość / parzialità f; -ni-czy parziale; -nik m partigiano m.

Strop «7i travatura /, soppalco m, stropić far pèrdere la tràccia, stroskany afflitto, sconsolato, addolorato.

stróż m guardiano, portiere m; anioł ~ àngelo custode tn ; ~ bezpieczeństwa guàrdia /; -ować essere di guardia. Struchleć irrigidire di paura, strudzenie n spossamento m. Strudzony affaticato, stanco, stracco.

struga / sorgente / d’acqua. Strugać tagliuzzare, raschiare, grattugiare.

strumie-A m rivo, ruscello m ;

-niami pi. a torrenti, struna / corda /. strup ro crosta/; tigna/; -iasty crostoso ; tignoso ; -ić się divenire tignoso; -ieszałość J l’essere coperto d’èscara.

Struś m struzzo m.

far cadere battendo.

uszami rizzare

strych «n solàio m; -arstwo k mestiere m del mattonàio; -arz m mattonaio m ; -ulec m fiammifero m,

stryczek m corda /, làccio m* stryj m zio (paterno) m; -enka J zia /.

Strzał m tiro, spraro m, scàrica /; -a/fréccia, saetta/; -kowaty sae triforme, strząsać scuòtere, strzaskać fracassare.

Strzecha / tetto m di pàglia. Strzedz custodire, guardare ; ~ się badare a sé, stare in guàrdia. Strzelać tirare, sparare, strze-lba / fucilò, schioppo m; -lec m cacciatore m ; -lecki di cacciatore; -listy fig. ardente, fèrvido ; -lnica/ capanna / da tiro.

Strzemię n staffa /. s trzepać strzę-pek m filo sfilato m ; -piasty filaccioso ; -pić się sfilacciarsi.

Strzydztosare; ~ gli orecchi.

Strzy-kaó schizzare, spruzzare; iniettare ; -kawka f schizzetto *n, siringa /.

Strzyżyk m scricciolo m. strzyżyny pi. tosatuia /. student m studente, scolaro m. stud-nia / pozzo m; -niarz m fontaniere m.

studniowy di cento giorni, studyować studiare, studzić rinfrescare.

Studzenie n rinfrescamelo tra. stndzienny di pozzo.

Stuk rn bàttito, busso to; -aé bàttere, bussare, picchiare.

Stula f stola /.

Stulać comprimere, chiùdere; ~ Się serrarsi, chiudersi, stulecie n secolo tra.

Stuletnidi cento anni, centenàrio, sturczeé farsi turco.

P.-L

* * . -imi lu-èh II^s miMMrdih ńńhlP 1 §

iii*.|    ferri*-

iSglMr* Ś łiSH«l*s U'I?

«iUiiMs pn? iiirra ??!!j ! t r ? « iPim *"m 1 ii- ! 11 r mi* ■; t? •luiìi m 1 f 111 «liti 1

SUill m siluro m.

sama / somma /; messa solenne cantata /; -ryczny sommario ; -ryusz tra sommario tra. samie-nie n coscienza /; -nny coscienzioso; -nność / coscienziosità, scrupolosità /. sumka / piccola somma /. sumować sommare, addizionare, sun

aé spingere, strascinare, tirare, surdut m sopràbito tra. suro-wica / siero tra ; -wiec m ferro greggio tra ; -wizna / crudezza/; materia prima/; -wy crudo, greggio, rozzo ; fig. austero, severo, rigoroso ; -WOŚĆ f crudezza ; Hg. severità /, rigore m.

surrogai tra compenso tra.

SUS tra salto, balzo tra.

SUSeł tra topo campagnolo tra. susz tra seccume tra; -a / siccità, aridità, arsura /; -arnia / seccatoio tra; -yć seccare, asciugare; digiunare.    [prete,

sutanna / sottana, veste / da suteren tra sotterreno tra. suty sontuoso, abbondante. SUWaé spingere, muòvere, suwalny movibile. swąd m puzzo tra di bruciato. SWa-r tra contesa, disputa /; -rli-WOŚĆ / smània f di disputare, di litigare; -rliwy litigioso; -rzyć się litigare.

SWft£ ty promotore tra del matri-fiiofiió ; -ać ricercare in matrimonio; chièdere in moglie per un'altro; ry pi- richiesta /. SWawo-la / ruzzò, sollazzo rat; sfrenatezza /; -lié ruzzare, trastullarsi;-lnik tra cattivello, bricconcello, monello tra. swędzić prùdere, pizzicare. Świad-czyć attestare, testimoniare ; -czenie n testimonianza /; -ectwo n certificato vi ; -ek tra testimonio tra.

świado-mość / conoscenza, cognizione /; -my conscio.

świat m mondo m. świąteczny di festa, festivo, światełko « lumicino m. świątki Zielone pi. Pentecoste/. Światłon lume m, luce/; -dawca millumiuatorem; -błędnefuoco fàtuo m ; -ść / splendore m. Światły chiaro, luminoso, świato-wiec m uomo m del gran mondo ; -wy mondano, świątynia / tempio m. świ-der m succhiello m ; -drować forare, succhiellare, święcić santificare.

Świe-ca f candela/; -cié rispondere, rilùcere; -cić się brillare, świecidełko « miraggio m. świec-kl mondano, secolare;

-kość / mondanità /.

Święcone n cibo benedetto m per la Pàsqua.

Świecznik m candelabro m. Świegot m cinguettio m; -ać cinguettare, cicalare; -ka/ chiacchierona/; liwy chiacchierone, świekier m suocero tra. świekra / suocera /.

Świergot m strido tra degli uccelli; -ać stridere; -liwy stridulo.

świerk tra pino m. świerszcz m grillo tra. Świerszczeć grillare.

Świerzb tra prurito m ; -a/scàbbia /;*ićprùdere,pizzicare; -owiec m pelliccilo in

świet-lica / camera / pei forestieri; -lik m corpo luminoso m; lùcciola /; -nić glorificare; -ilość / splendore in, splendidezza /; -ny splèndido, chiaro, illustro.

Święto n festa /. święto-bliwy pio, religioso ; -blì-WOŚĆ / pietà /.

święto-janka / ribes m, inv.; -kradca tra sacrilego m; -kradztwo n sacrilegio tra ; -kupstwora simonia/; -pietrze n òbolo tra di S. Pietro.

święto-66 / santità /; -szek m ipòcrita, bacchettone, baciapile, torcicollo m ; -szka / bacchettona /; -waé far festa, święty santo, sacro; Ojciec ~il Papa.

świe-żość/freschezza/; -żowyglądać avere un aspetto fresco; -ży fresco.

świ-nia/ porco m ; -niarzw norcino m; -niiia / carne / di porco.

świ-ńka/porcellino m ; - morska / porcellino d’India ; -ński di porco, porcino ; -litach m por-cone, porcaccio m ; -hstWO n porcheria, sporcizia /.

Świst m fischio m ; -aè fischiare; -akmmarmotta /, fanfaronem; -awka / fischio (strumento) m ; -UH m noce vana /.

Świstek m pezzo m*di carta. Świszcz m marmotta /.

Świt m alba /, lo spuntar m del giorno ; -ać spuntare, cominciare a farsi giorno, albeggiare, swobo-da/libertà/; -dny lìbero, indipendente.

swój, swoja, swoje suo m, sua/, swojski nostrale, del paese. SWOr-a / guinzàglio m ; -ność / concordia /; -ny concorde; -ować accoppiare.

SWOrzeil rn chiavarda /. sycić saziare ; saturare, syczeć, sykać, syknąć sibilare, sygnet m anello m da suggellare, syk m sibilio m. syn m figlio, figliuolo m. synogarlica / tortorella /. synowa / nuora /. synowicą / nipote /. synowiec rn nipote m. synteza / sìntesi /, inv. sypać versare, elargire, distribui-re; spàrgere.

Sypia-Ò essere abituato a dormire; -lnia / camera / da letto, sypki trito e sciolto, sysak ro lattante m.

syt m, sytość / satollamento ro. syty sazio, satollo, szabas m sabato ro de’ Giudèi; -owaó festeggiare il sabato; -ówka / candela / che si accende il sabato dai Giudei; -owy di sabato.

sza-bèlka / piccola sciàbola /; -bla / sciàbola /; -blasty che ha la forma di sciabola.

Szach ro re ro di Persia; ~ mat scacco matto ro ; -y pi. scacchi ro, pi. ; grać w szachy giocare agli scacchi, szacher m tràffico ro. szach-owaé dare scacco ; -owni-ca / scacchiere m\ -owy di scacco.

szachraj m truffatore, ladrone ro; -stwo n trufferìa /, inganno ro.

szachrować truffare; trafficare, szaco-wać apprezzare, stimare ; -wanie n stima /; -wnik ro apprezzatoTe ro ; -wny stimàbile, pregévole.

szacnn-ek ro estimazione /, pregio ro; -kowy degno di stima, pregevole.

szafa / armadio ro ; ~ na książki scaffale ro ; -rka / dispensiera, fattoressa/; -mia/dispensa/; -rstwo n ufficio ro del dispensiere, governo m della casa; -rz ro dispensiere ro, maggiordomo ro, inv. ; -rzyć essere fattore.

szafir ro zaffiro ro; -owy di color turchino.

Szafować amministrare, disporre di alcuna cosa, szafran ro zafferano ro. szalunek ro amministrazione /. szajka / banda / di malandrini. Szal ro scialle ro.

Szał ro delirio ro, furia, pazzìa /. szala / piatto (della bilancia) m. szałaput ro mattacchione ut, testa sventata /. szałas m baracca /.

®H»I-bler«fc! ingannévole ; -bier-Stwo n trufferia /; -bierz m truffatore, ingannatore m. sza-leé smaniare; -lenieć m uomo furioso, frenètico m ; -leiistWQ n furia, demenza, pazzia /; -lony furioso, furibondo, matto, pazzo. Sza-lować soffittare, fasciare di tavole; -lówka / tavola / da pavimento; -lunek m fasciatura / di tavole, szałwia / salvia /. szamerować guarnire, fregiare di trine, galloni ; -mnek m fregio rn, legatura / di trine, galloni ecc.

szamotać się dibattersi, dime-kim azzuffarsi.

szary grigio, szarża / attacco m.

Szarzeć divenire grigio, imbrunire.

szastać się scavallarsi, aggirarsi, szata / veste /, àbito m. sza-tan vi sàtana vi ; -tański satanico.

szatko-waé tagliuzzare: -wnica /.tàvola / e coltello m per tagliuzzare il càvolo, szat-llla / guardaroba/; -ny m, -na / guardaroba m o /.

narsi; ~ z szaniec m trincèa /.

SzanOW-aé rispettare, onorare, riverire; -ność / stima/; -ny stimabile, rispettabile, szanta / nepitella /. szara-czek m àbito m grigio; -czkow’y grigio, bigio; -k m lepre grigia /.

Szarańcza / cavalletta /. szarawy bigiognolo, szarfa / sciarpa /. szar uga / tempaccio m, tempo orribile m; -gailiec m mascalzone vi.

SZfiro-oki che ha gli occhi bigi;

-ŚĆ / bigio (colore), grigio m. szar-paé lacerare, stracciare ; faro a tira tira; -panina / baruffa /.

szatyn m uomo m dai capelli color marrone, szczać pisciare, orinare, szczątek m avanzo, residuo, resto m.

szczaw m acetosa /. szczawa / acetosella /. szczebel m piuólo m di scala, szczebiot m chiàcchiera/, cicala-mento m ; -aé chiacchierare, ciarlare, cicalare ; gorgheggiare (gli uccelli); -ka / pettégola, chiacchierona /; -liwy ciarlone ; -liwość / loquacità /, cicalio m.

szcze-cina / sétola /; -cinowy setoloso.

szczędzić risparmiare, szcze-gó! m particolarità /; -gól-nieparticolarmente; -gólność/ singolarità f ; -gólny singolare, particolare ; -gółowość / particolarità /; -golowy particolare, speciale.

szczek-anie n abbaiamento, latramento m; -aé abbaiare, latrare.

szczęk m strèpito (dì* metalli), acciottolio m.

szczę-ka / mascella /, ganascia /; -kaé scricchiolare ; dibàttere i denti.

szczekacz m abbaiatore, latratore tn.

szczękowy mascellare, szczelina / fessura /. szczel-ność / foltezza, fittezza/;

-ny fitto, folto, denso, szeze-niak m giovane grosso cane m ; -nić się figliare (dei cani) ; -nię w cagnolino m ; lupino m.

szczep m innesto m\ ceppo, stipite m, origine /. szeze-pa / ciocco m; -pać spaccare.

Szczepan m Stefano m. szeze-pié annestare, vaccinare; fig. propagare; -pilica / piantonaia /.

inse-

szczerb ro, -a / tacca /; -aty Intaccato (di un coltello), sdentato; -i6 Się divenire intaccato, szcze-rość / sincerità, schiettezza, franchezza /; -rozloty di oro puro; -ry puro, schietto, sincero.

szczerzyć zęby mostrare i denti, szczę-ścić riuscire; -ście n fortuna, felicità /.

SZCZęśli-wiec m fortunato m ; -WOŚĆ/ felicità, beatitudine/; -wy fortunato, fslice, beato, szczętu: do ~ totalmente, szczodro-bliwy generoso, liberale, largo/ -bliwość / gene-ità, munificenza /. szczodro largamente, liberamente.

szczo-teczka / spazzolina /; ~ do zębów spazzolino m da denti; -tka/spàzzola/; -tkarz m spazzolàio m.

SZCZUĆ dar la caccia, aizzare, szczudło n trampolo tri, gamba / di legno.

szczupak m luccio m.

SZCZU-plcé divenir sottile, dimagrare; -płość / sottigliezza /; -ply sottile, magro, gràcile, szczur m topo ro. szczwa-ć v. szczuć; -ny guito (da’cani); Jig. astuto ; ~ to Jis volpone m ; -CZ to bracchiere, aizzatore to.    [vantarsi,

szczycić się recarsi ad onore, szczygieł m cardellino m. szcz’yny pi. orina, piscia /. szczy-paé pizzicottare, dare un pizzicotto ; -pawka / forbicina / ; -pce pi, mollette /, pi. ; -piórek to cipollina /; -pta f presa /, pizzicotto m. szczyt to cima / ; -ny sublime, elevato, nòbile; -I10SĆ / sublimità, elevatezza /. szef "* capo m. szeląg to scellino (moneta) to. szele ścić mormoreggiare, stormire, sfrusciare, scrosciare ;

-st to il sussurrare (delle foglie), lo sfruscio (delle vesti) ro. szelki pi. brettelle /, pi. szel-ma ro briccone, birbone, mariuolo m ; -mostwo n bricconata /; -mować gridare, oltraggiare; dare del ladro. Szem-rać mormorare ; brontolare; -ranie n mormorazione /; brontolio m. szeplenié essere bleso, szept m, -ante n sussurro to; -aé sussurrare.

szereg m ‘fila, riga f; -owaó méttere in fila; -owiec m semplice soldato m.

szer inierka/scherma/; -mierz m schermitore rn ; -mować tirare di scherma, szero-ki largo; -kość / larghezza /.

szerszeń m calabrone to. szerz, w szerz in largo, szerzyć allargare, distèndere, propagare.

sześć sei; -dziesiąt sessanta, sze-ścian m cubo m; -ścienny cùbico.

sześcio-boczny che ha sei lati; -godzinny di sei ore; -krotny sèstuplo; -letni di sei anni; -miesięczny di sei mesi: -nogi che ha sei piedi ; -ro sei (pezzi), sześć-kroć sei volte; -set sei-szesnaście sedici.    [cento,

szesnastoletni di sedici anni, szew to cucitura /; -c ro calzolaio w; -czyk ro giovane praticante calzolaio m ; -stwo n mestiere ro di calzolaio. Szkalować oltraggiare, svillaneggiare.

szkapa / cavallaccio m, brenna/, szkaplerz m scapolare m. szkara-da / atrocità, turpitùdine /; -dny orribile, brutto, làido ; -dzié deturpare, vituperare; -dzieństwo n orribilità /. szkarłat ro scarlatto (colore) ro, porpora.

BZknrpetka / calzerotto m, calzini m, pi.

szkatuła J cassetta /. szkielet m schèletro m. szkiełko n vetro m. szkla-neczka / bicchierino m ; -llka / bicchiere m; -rczyk m giovane pratrcante vetraio m ; -mia / vetreria /; -rstwo n mestiere m del vetràio ; -rz m vetraio rn.

szklić się vetrificarsi ; rispondere come il vetro, szklisty vitreo, vetroso, szkło n vetro m.

Szkocya / Scozia /. szkoda / danno m, pérdità /. szkoda ! peccato ! che danno ! szko-dliwy dannoso, nocivo; -dli-WOŚĆ / qualità nociva / di una cosa; -dnik m nocivo m; -dny dannoso, nocivo, pernicioso; -dowaé provare, soffrire, patire, avere danno ; -dzié nuòcere, far danno, recare del male, szkoła / scuola /; ~ przemysłowa scuola industriale /; ~ wydziałowa scuola comunale

szko-larski pedantesco; -larstwo «pedanteria/; -larz m pedante m ; -Inictwo n istruzione pùbblica /; -lny di scuola, scolastico, szkopuł m scòglio m. szkorbut m scorbuto m. szlach-cianka / (donna) nòbile /; -eie rn (uomo) nobile m ; -ectwo n nobiltà (titolo) /; -etnośó / nobiltà, elevatezza, magnanimità /; -etny nobile, magnanimo, generoso, grande; -taf la nobiltà/, i nobili m, pi. szlaczek m gallone m. szlak m strada, orma, tràccia /. szlam m fango m, poltiglia /;

-owaé lavare, purgare dal fango. Szlifa / spallino m. szlifierz m arrotino ro. szlifować arrotare, szlochać singhiozzare.

szmaciany di cenci, di stracci, szmat m cèncio, brano m; -a / stràccio, brandello ni. szmelc m smalto vn ; -arz m smaltista m ; fonditore m. szmer m rumore m. szmergiel m smeriglio m. szmnk-lerski di passamano ; -ler-stwo m arte/ del passamanàio; -lerz m passamanaio m.

Sznur m fune, corda /; -ek m cordicina, cordicella /, legàcciolo m ; -owaé allacciare; -ówka f busto m. szop rn procione m ; -ypl. pelliccia / di procione, szopa / tettoia f. szorować strofinare, stropicciare, szorst-ki aspro, rùvido, rìgido, ràuco ; -ko«é / ruvidezza, rozzezza, raucèdine /. szory pi. linimenti m, pi. szós-tak m moneta / d’argento antica; -tka/ sei (numero), tiro m a sei ; -ty sesto, szpaczkowaé ciarlare come uno stornello, szpada/ spada/, szpagat m spago m. szpak m stornello m; -owaty macchiettato grigio, szpaler m spalliera /. szpara / fessura /. szparag m sparagio m; -arnia / sparagiàia /.

szpargał m scartafaccio m ; strofinaccio m.

szpecić far brutto, macchiare. Szperać frugare, rifrustare, szperacz m frugatore m. szperanina / frugamento m, ri-frusta, ricerca /. szperka / lardo wi. szpetnieć divenire brutto, farsi brutto.

szpetny brutto; làido, szpetność/bruttezza; laidezza/, szpi-c m cane lupo m ; punta /; -czasty appuntato ; -czastość /, fig. mordacità /.

urtare ; -chaniec m

szwa

szwank m danno m ; -owaépatire, soffrire.

szwargot m cicaléccio m ; -aé cicalare, parlare in gergo. Szwecya / Svèzia /. szyb m pozzo in. szyba / vetro m della finestra, szyb-ki veloce, ràpido, lesto; -kość / velocità, rapidità /;

szpichlerz m granaio, magazzino w>

SZpICg m spia/, spione m ; -ostwo n spionaggio m\ -owaé spiare, far la spia.

SZpik m midollo m ; -owaé lardellare; -ulec m lardatoio m. szpilka / spillo m. szpilkow-y di spillo; drzewo ~ -e albero conifero m. szpinak m spinace m. szpital m spedale m. szpona / artiglio m. szprotka / sardina affumicata /. szprycha / razzo m.

SZpunt m cocchiume ni, zaffo m\ -owaé zaffare.

szram m a/scalfittura, cicatrice /, sfrégio m. szron m brina /. sztab in 6tato maggiore m. sztaba/bastone ni, verga, spran-sztachet m stecconato ni. [ga /. sztatirowaé attillare, ornare, sztaluga / cavalletto m. sztandar m stendardo m, bandiera /.

sztokfisz m stoccafisso m. sztorc m caduta /. sztuciec m carabina/, scoppietto m; posata /; astùccio in. SZtuCZ-ka/pezzetto m\ -ny artificiale, artefatto, sztuka/pezzo m ; arte/; -terya / lavoro m di stucco; -tor m stuccatore m.

sztukmistrz in artéfice m. sztukować rappezzare, risarcire, rattoppare, sztnr-chaé

urto mi spinta /.

Szturm m assalto m; -owaé dare T assalto, assalire, sztych tn puntura /, colpo m ; incisione /; -owaé intagliare al bulino, incidere.

SZtyft m perno m ; matita / :

-owaé formare; fondare, sztygar m capo minatore m. sztylet m stiletto in.

szły] pa / stivali m, pi. a ginoo chielli; polsino m della camicia ; rivolta/ alle maniche degli

abiti.

sztyw-nieć divenire rigido, intirizzire ; -ność / rigidità /. szuba / pelliccia /. szubie-nica/ patibolo m, forca/; -nicznik m scampaforche m, tnv. avanzo m di forca, sznbraw-iec mmascalzone, straccione m ; -stwo « canagliume m, ciurmaglia /. szuf-la/pala/; -lowaé lavorare con la pala.

szuflada/cassettinow, cassetta/, szuja m v. szubrawiec, szukać cercare.

szulermgiuocatore m di azzardo; -ilia / bisca /; -owaé darsi al giuoco passionatamente. szum m rombo in, mugghio m\ -ieò frèmere, mugghiare, rumoreggiare ; -nosó/ampollosità/; -ny ampolloso, Superbo ; -owaé spumeggiare, schiumare, szupina / scàglia /, gùscio m. szur-gaé muòvere con rumore; -got in rumore, baccano, strèpito m ; donna sciatta /.

SZUS in capriccio m, idèa /. szuwaksmceretta/ perle scarpe, szuwar m calamo aromatico ni. szwaczka / cucitrice /. szwadron m squadrone m. szwa-gler m cognato m ; -growa / cognata f. szwajca / lima /. szwajcar m portiere m. Szwajcarya / Svizzera /.

Inia / bottega / del sarto.

o tn.

-kobiegmcorridore»»; -konogi veloce (di gambe), szyć cucire, szych m orpello m. szydełko n piccola lésina /. szyder ca m beffatore, dileggiatore, schernitore, canzonatore, derisore tn ; -czy beffardo, derisorio ; -stwo n beffe /, pi. derisione /, scherno m. szydło n lésina /, punteruolo m. szydzić z kogo farsi beffe di alcuno, beffeggiare, schernire, szyja / collo m. szyjka / collo (di una bottiglia) m ; collicino m.

szyk m órdine m; -ować ordinare, assettare, collocare in ordine; -owny àbile, grazioso, elegante.

szylkret m guscio m di tartaruga; szyna / rotaia /. szynk m méscita, taverna /. szynka / presciutt szynk-owaé véndere a minuto acquavite, birra; -arstWO n mestiere m del tavernaio ; -arz mbettoliere, tavernaio m;-ownia / béttola/; banco m della bettola.

szyper m mozzo m. szypułka / gambo, picciuolo m ;

mànico m. szyszak m elmo m. szyszka / strobilo m, zaffo, tappo m ; ~ jodłowa / pina /.

T.

questo modo; -i

tale quale;

taba-ezarz m tabaccone m; -czka / tabacco tn da naso ; -czkowy color tabacco ; -kiera / tabacchiera /.

tabli ca / lavagna /; -czka / tavoletta /.

tabor tu accampamento m. taboret tn sgabello m. tabun tn mandra / di cavalli, taca / vassóio m. tacz-aé voltolare, rotolare; — sìq barcollare; -ki pi. carretto tn. Tadeusz m Taddéo m. tafla/ tàvola/; lastra/di vetro, ta-ié nascóndere, celare ; -jeniniea / segreto tn; -jemniczość / 1* esser misterioso m ; jemny segreto, nascosto, occulto, fa-janie n sgelazione /; -jeć sge-lare ; Śnieg, lód taje struggersi la neve.

tajstra / zàino m. tak sì, così, in tale, cotale tn e/; jaki taki così così, mediocre; taki jaki tak rok un anno fa.

takiż altrettanto, simile affatto, tak-sa / tassa /; -sator m taratore m ; -SOWaĆ tat-sare. takt tn battuta/; -yczny delicato, talerz m piatto m ; -yk m piattino m.

talia / carte /, pi. da giuoco, tani là, colà, costà; -tędy per di là, per quel luogo ; -ten quegli, quello ; -że nello stesso luogo, tani-a / èrgine vi ; -owaé fermare, impedire.

Tamiza /Tamigi tn. tan vi tany pi- ballo m ; -cerz m ballerino vi; -cerka/ballerina /; -Cinistrz m maestro m di ballo ; -iec m ballo in. tańcować ballare, danzare, tande-ciarzvi rigattiere m ; -ciarka / rigattiera /; -ta/bottega / di rigattiere.

ta-Ilio a buon mercato, a buon prezzo; -niość / buon mercato, tapczan m pancaccio in. tapicer m tappezziere m.

t&raban m tamburo grande m.

presente (1 quest’ anno.

m affittaiuolo m.

taran m ariete, montone m. tara» m terrapieno m ; -ować sbarrare.

tar-clca / asse /, tàvola /; -eie n fregamento m. tarcza / scudo m. t&rg m mercato m ; -ować mercantare; -owica/piazza / del mercato ; -owy di mercato, tar-gać, -gnąć trascinare, strappare; ~ się na kogo assalire qualcuno.

tarka / grattùgia /. tarlo n tregola /.    [ naio m.

tar-ó/ prugnolo m; -nina/pru-tartak m molino m da segar

legna.

taryfa / tariffa /. tarzać voltolare, tasak m coltella f corta o larga, tasie-meczka / legacciolino m; -miec m tenia/, -mka/legàcciolo ni.

taśma / legatura /. tasować far le carte, mescolare le carte.

tata, tato, tatuś m papàm, inv. tatarak m càlamo aromatico m. tatar-czany saraceno ; -ka/granturco m.

tchawica / trachèa /. tchnąć respirare, tchnienie n respirazione /, àlito, fiato m.

tchórz m pùzzola/; codardo, vigliacco m; -liwoŚĆ / paura/, pusillanimità/; -liwy pauroso, pusillanime; -ostwo n viltà, codardia/; -owaty pusillànime; -yé essere vile, codardo, teatr m teatro m ; -alllOŚĆ / teatralità /; -alny teatrale ; -zyk tu teatrino ni.

techniczny tecnico. [/ iride /. tę-cza t arcobaleno -czówka tędy di qua, di qui, perdi qua. tedy dunque, perciò, allora tę gi sodo, duro, fermo, forte; -gość/forza, durezza, fermezza /;-zimy ilrigore dell’ inverno.

tego-czesny -roczny di teka / cartella /. tekst m testo rn. tektnra / cartono m. telegraf w telègrafo m ; -iczny telegrafico; -ować telegrafare, telegram m telegramma m. telefon m telèfono m; -ować telefonare; -iczny telefònico, temblak m cinturino m. tempe-rainent m temperamento w; -rować pióro temperare la penna.

ten, ta, to questo m, questa /. tenor m voce j di tenore ; -zysta m tenora m.

tenuta/affitto, livello w; -rynsz [lògico.

teolog m teòlogo m\ -iczny teo-teoretyczny teoretico, tę-pić rèndere ottuso ; -pięć divenire ottuso ; -pOŚĆ/ Ottusità/, ebetismo m; -py ottuso, tera-z ora, adesso; -źniejszypresente, attuale ; -źniejszość / presenza /.

termin m terminem; -ować terminare ; -owailiennoviziato m. termometr m termòmetro m. teś-ć w suòcero m ; - ciò wa/suocera /.

tęsk-nota / bramosfa /, ardente desiderio m ; -ny affannoso, angoscioso ; -nić desiderare ardentemente, struggersi di desiderio, tę-tęt m calpestio m\ -tnié calpestare, pestare ; -tnica/ artèria /; -tuo n polso m. tetry-czność / tetricità, ipocondria /; -k m ipocondrico' w. też anche, pure, eziandio, altresì, tę-żec m tètano w; -żećdivenire sodo, assodarsi ; -żyzna / sodezza, durezza/, tka-é cacciare, ficcar dentro ; tèssere; -ctWO n mestiere m del tessitore; -CZ m tessitorem; -nina / tessitura /; -nka/tessuto ni.

volume tn ; -ik tn

-giczny tragico, tn strada maestra /.

tkli-wié toccare, muòvere (sentimenti); -WOŚ6/tenerezza, sensibilità/; -wy tèneroj sensibile, tykać toccare, tkwić ficcare.

tle-ć àrdere senza fiamma, covare sotto la cénere ; -nie n ossigeno m.

tło n fondo in.

tlo-czek m pestatóio ?n; -cznia/ tòrchio tn ; -czyé prèmere, comprimere, pigiare, calcare; ~ się affollarsi, far calca; -k m folla /; mazza /.

tłómaez tn traduttore, interprete tn; -caie n traduzione /, interpretazione f ;-yé tradurre, interpretare, spiegare; ~ si© esprimersi, spiegarsi; scusarsi. tłu-C fracassare, percuòtere, bàttere ; ~ sio vagabondare ; -czek m pestatóio ni.

tłum m folla, turba, calca, moltitudine /; -ny numeroso ; -ié soffocare, reprimere, rintuzzare, tłuino-czek in, -k in fàscio m. tłu-Ścić ungere, imbrattar digrasso ; -ścięć ingrassare, impinguare ; -ścioch m grassone, grassoccio m ; -sty grasso, pingue; -stość / grassezza,* pinguedine /; -SZCZ m grassume, grasso m. tłuszcza / volgo, popolo in, turba /.

toast ni brindisi, m, inv. tobołek m bagàglio in. toczyć rotolare, voltolare, tok m corso, andamento m ; -aika / móglie / del tornitore ;-arnia /bottega f del tornitore ;tórnię> m; -arstWO n arte/ del tornitore ; -arz in tornitore m. tokować appaiarsi, accoppiarsi, tole-raueya/tolleranza/;-rowaé tollerare, toni m tomo, volumetto -ni. ton m tuono ; suono tn. toń / profondità /, abisso m. tonąć profondare, immèrgersi.

to-plć immèrgere, affondare; fóndere; ~ się annegarsi, affogarsi; -pielec tn affogato tn; -piiWOŚĆ/fusibilità/; -pliwy fondibile.

topola / pioppo tn.

topór tn scure, accetta /.

tor tn careggiata /, binàrio tn;

-owaé fare strada, torba / saccòccia /; ~ myśliwska carniera /.

torf tn torba /; -owy torboso, tort m torta /.

towar tn merce, mercanzia /. towa-rzystwo n società, compagnia /, consòrzio tn ; -rzysz in sòcio, compagno tn; -rzy-szyć accompagnare ;    ~ się

associarsi.

tożsamość / identità /, inv, trą-ba / tromba/; probòscide/; fig. bàbbèo tn; -bié strombettare; -bka / corno tn. trą-cać toccare (i bicchieri per brindare); -ciò czem sapere di qualche cosa, tracić pèrdere.

tracz in segatore tn di legna;

segeria /. trąd tn lebbra /. traf tn caso tn, sorte /; -iaé, -iò trovare, incontrare; dar nel segno; -UOŚĆ /esattezza/; -ny giusto, esatto ; -ić się accadere, avvenire.

tragarz tn facchino tn. tra-giczność / caràttere tràgico

trakt

trak-tować trattare, ospitare; -tyernik m trattore m ; -tyer-nia / trattoria /. traktat tn trattato tn, conven-tram in trave in e /. [zione /. tran in òlio tn d\ balena, transport in trasporto tn ; -owaé trasportare.

trapić tormentare, angustiare, affliggere, accorare; ~ się accorarsi.

trucht m trotto m. trud w fatica, pena/, disàgiom; -nić occupare; ~ się czcili occuparsi; -ność / difficoltà/;

y difficile, malagévole; -no difficilmente, a mala pena, a stento; -zić molestare, affati-[care.

[scaturire.

tratować calpestare, conculcare, tratwa / zàttera /, fòdero m. tra-wa/erba/; -wiasty erboso; -wić digerire; -wienie n digestione /; -wka / erbetta /; -wnik m prato m. trębacz m trombettiere m. trędowa-cieć divenire lebbroso; -ty lebbroso.

trel m trillò, gorgheggio m. tren m elegia fùnebre /. trepka / zòccolo m. treś-ć m essenza /, contenuto m\ -ciwość / essenzialità /; -iwy essenziale.

tres-owac addestrare ; -TJJ'T / addestramento m. tro-cha, -szka, -szeczka un pochino, un bocconcino, trociczka / pastiglia / da abbruciare.

trociny pi. segatura /. tro-czyé allacciare; -ki pi. cordicella /.

tro-ié triplicare; -istość / triplicità /; - Boga trinità di Dio; -isty triplice; -jak m trigemino w. -jaki di tre spècie ; -jako triplo, in tre modi; -je tre pezzi.

trójbarwny tricolore.

Trójca / Trinità /. trój-dzielny tripartito ; -graniasty triangolare; -ka / il numero tre; -kąt m triangolo m; -nasób tre volte più, tre cotanti, trop m tràccia /; -ić fiutare, andare in traccia. tl*0-ska / cura /, pensiero m, sollecitudine /; -skliwość / accuratezza /; -skliwy accurato, premuroso, sollecito; -szczyć się preoccuparsi; provvedere.

tru-6 avvelenare; -ciciel m avvelenatore m\ -cicielka / av-velenatrice /; -cizna / veleno m ; -jacy velenoso, truchleć tremare di paura, rimescolarsi.

-1!

trufla / tartufo m. trumna / cassa mortuària /. trunek ra bevanda /. trup m cadàvere m ; -ieć irrigidire come un cadavere; -iar-nia/ stanza mortuaria /. trnsia m coniglio m ; pauroso m. truskawka / fràgola / di giardino.

truteń fuco m sci o eco ne m. trwa-é durare; -łość / durabilità /, stabilità/; -ły durévole, stàbile, permanente, trwo-ga / spavento, terrore m ; -żliwość / pusillanimità /; -żliwy pusillànime, pauroso; -żyć consternare, spaventare; ~ się allarmarsi, sbigottirsi, tryb tn modo m, maniera /. trybularz vi turibolo m. trybunał m tribunale m. tryk m ariete m. tryskać schizzare, zampillare, tryumf m trionfo m;-alny trionfale; -owaó trionfare, trząść scuòtere; — się tremare, trzask m detonazione /, scòppio m.

trzasnąć, trzaskać scoppiettare, scrocchiare, strepitare, trzaska / segatura /. trzei-na / canna /; -nka / cannùccia /.

trzeba bisogna, fa d'uopo, trzebić svèllere, dissodare, trzeć fregare, strofinare; - się andare in fregola, trzechsetny trecentesimo, trzeci terzo, trzej, trzy tre.

trze-pać bàttere per spolverare; -paczka / bacchetta / per battere i panni.

trzepotać bàttere le ali.    tąpać scalpicciare, scalpiterò,

trzę-sawica / palude /; -sienie tur m uro m\ -zy di uro. n scossa /, scuotimento m\ Tur-cya / Turchia /; -ek w — ziemi terremoto m.    turco m.

trzeszeze-é crepitare, scricchiò- turczyć się divenire turco.

lare; -nie n crépito m.    turkawka / tortora /.

trzewi-czek m scarpina /; -k m turkot m strèpito, fragore m.

scarpa /.    turnia / torre / con prigione,

trzew-ny intestinale; -o n in- turnia / cima / della montagna, testino m; -ia pi. viscere /, pi. turniej m tornèo m. tl’żeź-wić disebriare; -wieé di- tusz m dóccia /; -ować się prén-venire sòbrio ; -wość / sobrie- dere una doccia, tà /; -wy sòbrio.    tusza / carnosità, grassezza /.

trzmiel m calabrone m.    tuszyć sobie avere speranza,

trznadel m zigolo giallo m. tuta] qua, qui; tutejszy di qui. trzoda / gregge, armento m.    di questo luogo,

trzon m mànico m; -owy ząb tutka / cartòccio m della siga-m molare (dente) m; -ek m retta, manichino m, gambo m.    tliz m asso m.

trzos m cintura / per il denaro, tuż presso, vicino, rasente. tTZpiot m cervellino, giovane tuzin m dozzina /; -kowy da sventato m, frasca, farfalla f\ dozzina, dozzinale.

-owatość/volubilità/; -owaty tużurek m giacchetta /. volùbile.    twardnąć, -nieć indurare, divenir

trzy-dniówka / tèrmine m di duro, tre giorni; -dzieści trenta; tward-OŚĆ / durezza /; -y duro; -dziestka / il numero trenta m; -o duramente.

citta-

-dziestoletni trentenne; -dzie- twaróg m raviggiolò m. sty trentesimo; -letnitriennio; twarz / viso, volto m, fàccia /; -naście tredici ; -piętrowy di -yczka / visino m. tre piani; -sta trecento; -strun- twier-dza/fortezza, rocca, ny di tre corde.    della/; -dzenie n affermazione,

trzymać tenere ; ~ się kogo    asserzione    /, teorema m ;    -dzié

reggersi, tenersi a qualche cosa.    affermare,    asserire,

tn qui, qua, ci; ~ i owdzie twój, twoja, twoje tuo m, tua/.

qua e là.    twór m creatura/, composizione

tuba /.tromba /.    /; -ca m creatóre m; -CZOŚĆ f

tubylec m indigeno m. [sare.    la forza creatrice /;    -czycrea-

tucz-ny ingrassato ; -yé ingras-    tivo.

tudzież parimente, pure, qual- tworzyć creare.

cl»e cosa di simile.    iy tu.

tu-łać Się andar ramingo ; łączy tyć ingrassare, divenire grasso, senza pàtria; -laetwo n vita ty-czka / bacchetta /; -czyé raminga/; -łącz m ramingo, impalare; -ka / pèrtica/. tulić stringere al cuore, [èsule m. ty-dzień rn settimana/; - wielki tułów in tronco m.    settimana santa /; -godnik

tum m duomo m.    m settimanale (giornale) m ;

tuman m tùrbine m di pólvere; -godlliowy settimanale.

-ié gettar la polvere negli occhi tygiel m tegame m. ad alcuno.    tykać dare del tu.

ty! mil dietro to; -ek to deretano [tnie tante volte, tyle tanto, cotanto ; -kroć, -kro-tylko solamente, soltanto, tylny di dietro.

tymcza-sem frattanto, intanto, in questo mentre ; -SOWOŚĆ f stato provvisorio to; -sowy provvisòrio.

tynk to intònaco m\ -owaé intonacare ; -tura / tintura /.

typ m tipo m; -ografiezny tipografico; -owy tipico, tyrać logorare, tysiąc mille.

tysiącz-ka / migliaio (pi. migliaia) m; -ny millesimo, ty-tuł to titolo to ; -tularny titolare; -tttlować titolare, intitolare.

tytuń, tytoń m tabacco to da fumare ; -iowy di tabacco.

U.

, mitigare, ere, mancare di

calare,

nuzione

I /•

U da, in casa, tra, fra, presso, ubar-wiać colorire ; -wienie n colorazione /.

Ubawić się divertirsi, godersela, ubezpie-czaé assicurare ; -czenie a assicurazione /.

U-bìéammazzare,uccidere; -bijać się O CO desiderare, ambire ardentemente.

Ubiczować flagellare a morte. U-biedz scappare, fuggire; ~kogO prevenire ; -biegać się gareggiare, compétere. u-bierać, -brać się vestire, tògliere ; -bior to vestiario m ; -biorek m vestito to da fanciulli; -branie n vestito m. ubłagać placare, ubli-żyć offènde rispetto ; -żenie n offesa /. ubo-cze n ritiro m, luogo fuor di mano; -czny in disparte, ritirato, accessòrio, ubogacić arricchire.

U-bogi pòvero ; -bóstwo n povertà /; -bożeć impoverire, divenire povero ; -bożyć ridurre in povertà.    (gere.

ubolewać deplorare, compiàn-UboŚĆ pùngere.

Ubóst-W'iaé,divinizzare, idolatrare, deificare; -wieuie n idolatria, divinizzazione /.

nbrdać sobie immaginarsi, uby-ó, -waó accorciare, diminuire ; -tek m dimi ucałować baciare, ncedzié versare.

U-cho n orécchio m ; -szko n orecchino m ; ansa /. U-cbodzić, -jść fuggire, scappare ;

-jście n sbocco (di un fiume)»», uchować educare; conservare, uchwa-la / decreto m ; -lać, -iić decretare, decidere, uchwy-cié afferrare; -tny afferrabile.

uchy-biaćfallire, sbagliare; -hienie n fallo, errore to, mancanza

uchylać allontanare, rimuòvere, eliminare; ~ się od czego sottrarsi da...

ucią-gnąć tirare ; -żliwość / incòmodo to, molèstia/; -zìiwy gravoso, molesto, importuno, ucie-cha/piacere w; -szyćrallegrare ; ~ się rallegrarsi, godere; -szny rallegrante, ucie-czka/fuga /; -kać fuggire; — się ricórrere.

uciemię-żać opprimere; -żenien oppressione /.

ucierać, utrzeć asciugare; triturare; - się z kiin avere un divèrbio con alcuno.

udławić się soffogarsi, «trango-larsi.

ndobruchać się calmarsi, placarsi, raddolcirsi, udoić mùngere.

ndol-ność / attitùdine, abilità, capacità /; -ny atto, capace, àbile.

udoskona-lać, -lié perfezionare, udo-wadniać, -wodnié dimostrare, provare all’ evidenza, udrę-czać tribolare ; -czenie n angòscia /, tormento m. u-dry pi. ; iść na ~ combàttere ;

-drzeć strappare, uduchownié spiritualizzare, udusić sotfocare ; ~ się soffocarsi, strangolarsi, udział m parte /. udzie-laé, -liéconferire, compartire, dare ; -Iność/indipendenza

udźwignąć alzare,

U-faé confidare in

ucierpieć soffrite, patire.

U-cięty tagliato, troncato, reciso; -ciliekm frammento m;-cinkowy strappato.

ucisk m strettezza, oppressione /; -aé opprimere, stringere. UCÌ-Szaé imporre silenzio, acchetare, calmare ; ~ się acchetarsi; -szenie n calma /, silènzio in. UCiulaé risparmiare, ucywilizowany civilizzato. UCZCÌ-6 onorare; -WOŚĆ /probità /, onore m ; -wy probo, onesto, leale, dabbene.

UCZe-ńm studente, scolaro, alunno m; -nica / alunna, allieva, uczesać pettinare, [studentessa /. uczest-nik m partécipe m; -nictwo nparteoipazione/; -niczyć partecipare.

uczęstować ospitare, trattare, uczęszczać freguentare. uczo-ność / erudizione /; -ny erudito, dotto, sapiente.

UCZt-a / banchetto, convito m\ -OWaé banchettare.

UCZU-Ć, -waé sentire, provare; -eie « sentimento m; -ciowy sentimentale.

UCZyé insegnare, istruire; ~ się imparare, apprèndere, uczyn-ek m azione /; -ność / premura, cortesia /; -ny obbli» gante, servizievole, cortese. Uda-Ć, -waé imitare ; dare ad intèndere, simulare się riuscire; ~ się do kogo indirizzarsi; rivolgersi ad uno; -tny riuscito, àbile, elegante; -waniendissimulazione /.

E-dar m colpo, accidente m; -darowy apoplettico ; -derzyé colpire ; ~ się urtare, inciampare ; -derzenien colpo m, percossa/. Udaremnić frustrare, sventare, udarowaó donare, regalare, udep-tać, -tywać appianare calcando.

ud-ko n coscietto m\ -o n còscia /; -ziec m pestello m, clava /.

sostenere, uno, fidarsi ; -fność / fidùcia /; confidenza /; -fny fiducioso, nfarbować colorare, ufnal m chiodo m da ferro di cavallo.

nganiaé dar la càccia, ngasié spóngere, estinguere, ugiąć piegare.

ugłaskać addomesticare, domare, u-gniatać, -gnieść maneggiare, rimenare.

Ugnoić concimare, ugoda / patto, accordo m, convenzione /

ugo-dowy convenzionale; -dzié się accordarsi; -dzié dar nel segno, colpire, ngor m maggese m. ugościć ospitare, trattare, ugotować cuòcere, ugruntować approfondare, ugrząść, ugrzęznąć immèrgersi. Uiszczać się soddisfare. u-j£*ć, -jmować toccare, prèndere; -jęcie n presa/; -jma/rottura /; fig. danno m.

vedere, indicare; ~ strarsi, apparire, ukisić lievitare, fare àcido. Układ m sistema m, assetto m,

chiasso m ;

o ni.

ujadać się adirarsi, stizzirsi,bisticciarsi.

ujadać abbaiare, latrare, ujarz-miać soggiogare;-micielwi soggiogatore m\ -mienie n sog-giogazione /.

uje-chaé partir via; cavalcare; -żdżacz m cavalcatore m ; -żdżalnia / scuola / di equitazione.

Ujednostajnić unire, pareggiare. Ujemność / negativa /. ujrzeć vedere, scòrgere, ukamienować lapidare, ukarać punire, ukarmié ingrassare, uką-sić mòrdere ; -szenie n morso m, morsicatura /. ukaz m comando m ; -aé far się mo-

disposizione /; -aé ordinare, disporre; ~ się accordarsi; -UOŚĆ / modi m, pi. gentili, piacévoli; garbo m; -ny garbato, compiacente, cortese. Uklęknąć inginocchiarsi, méttersi in ginocchioni.

Ukłon m inchino in, saluto m;

-ić się inchinarsi (per salutare), ukłil-ć piantare, pùngere ; -de 11 puntura /, colpo m. ukochany amato, diletto, ukołysać addormentare cullando, ukończyć finire, ukontento-wać contentare, appagare ; -wanie n contento, piacere m.

ukoronować coronare, ukośny obliquo, diagonale, ukuć lavorare sull’incùdine. U-krócić abbreviare, accorciate;

-krócenie n abbreviatura /. u-kradkiein di nascosto, furtivamente ; -kraść rubare. Ukrai-na / Ucraina /; -niec m abitante della Ucraina, ukroić tagliare.

ukrop m acqua bollente /. ukry-ć, -wać nascóndere, occultare; -eie » ritiro, luogo riposto m ; -wacz m manutengolo m.

nkrzepié rinforzare, ukrzyżo-wać crucifiggere ; -wa-nie n crocifissione /. ukształ-cenie « formazione /; educazione, cultura /; -COny colto, istruito.

Ili m alveare m. ulać, ulewać versare, ułagodzić mitigare, uła-mać ròmpere; - ni e k m frammento m, rottura/; frazione/. ułan m ulano m. ułaska-wiać graziare, assòlvere;

-wienie n gràzia /, perdono m. ulatniać się scomparire, fuggire, ułat-wiać agevolare, facilitare; - się zezem finire; -wienie n agevolamento m, facilitazione/. nlecieé volar via. ule-czenie n guarigione /; -czyé guarire.

ule-dz, -gać soccómbere ; -żeć Się stagionare ; -głość / som-messione /; -gły sommessivo. ulęknąć się impaurirsi, spaventarsi, sbigottirsi, ulepić formare col loto.

Ulep szyć migliorare ; -szeilie n miglioramento m. ulewa/acquazzone m, rovèscio in. ul-ga/-żenie n lenimento, sollievo, ristoro, conforto m; -żyć lenire, mitigare.

llli-ca /via, contrada, strada /; -ezka / vicolo,

-CZliik m monell ulitować się nad kim avere pietà di qualcuno, ulokować collocare, ułom-ność / vizio, difetto m;

fragilità/; -ny fràgile, caduco, ulotny volàtile ; fugace, fuggitivo, ułożenie « ària, maniera/, modo, contegno m.

[non posso.

adek

deoa-

ulu-bleniec ro favorito, begna-mino m\ -biony diletto, prediletto.

ulll-da / allettamento m, attrattiva J ; inlutione /, inganno m ; -dny fallace, ingannevole, umacniać fortificare.

Umaczać inzuppare, tuffare, intingere.

umaić adornare con verdura, umar-ły morto; -twìaé tormentare, mortificare; -twienie n mortificazione /,

U-mawiaé, umówić combinare; ~ się darsi un appuntamento; -mowa / accordo, appunta-umazać imbrattare. [monto m. umbrelka / paralume m. umę-czenie n tormento ro, piaga /; -czyé far morire con tormenti.

umiar m simetria/; -kowanie n temperanza/; -owy simmetrico, umie-é sapere ; -jętność / scienza- fi -jćtny sapiente, umierać morire, umie-ścić collocare; -szczenie n * collocazione /. umilać far diventare piacevole, di'ettevole, grato, umilknąć ammutolire, umizg m sguardo, sorriso amoroso wn\ carezza/; -ać się accarezzare, amoreggiare; far la corte; -anie się n civetteria /. umknąć fuggire, umniejszać diminuire, umoco-waé consolid are, fermare ; -wailie n assodamento ro; pieni poteri ro, pi. procura /. Iimodlić impetrare, umór: ita ~ a tutta possa, a più umotać irretire, umożliwić rènder possibile, uiny-ć, -wać lavare; -waczka/ lavandaia /; -Walnia / catinella /.

U-mysl m ànimo, sentimento m, mente /; -myślić deliberare, decidere; -myslny fatto aposta, |

premeditato; -mysłowość f intellettualità /; -myślowy intellettuale, spirituale, uncya / óncia /. lUli-a / unione /; -cki unito;

-ta ro Greco unito ro. unicestwić annichilire.

U-ilieść sollevare, portar via; ~ się andare in còllera; -niesienie n elevazione /; rapimento ro, èstasi /. unieśmiertelnić się immortalarsi, eternarsi.

nnieszczęśliwić faro infelice, unieważnić annullare, uniewinnić scolpare, scusare, unikać scansare, evitare, echi varo, uniwer-sal ro lèttera circolare/; -salnoŚĆ / universalità/, inv. ; -salny universale; -sytet ro università /, inv. uni-żyć abbassare, umiliare; -że-nie n umiliazione /; -żoność / umiltà / ; -żony ossequioso, ùmile; ~ sługa umilissimo servo tn.

uobecnić rappresentare, figurare, uogólnić gèneralizzare. uogólnienien generalizzazione/, uoso-bié personificare; -bienie n personificazione /.

U-padać cadere, cascare; -p m caduta/; -padłość / dimento ro, decadenza /, fallimento m; -padły decaduto. Upajać, upoić ubriacare, inebriare.

Upał ro calor ro dell’estate, upamię-tać się ravvedersi; -tuie fare qualche cosa memorabile. Upar-tOŚĆ / ostinazione, pertinàcia /; -ty capàrbio, ostinato, pertinace.

u-paść, -pasać ingrassare, upft-trywać, -trzyć scòrgere, osservare, guardare attorno, upędzać się z kim córrere dietro a qualcuno; emulare, upew-niać, -nić accertare, assicurare.

abbozzare un piino.

to m.

nói

upijać się esser sòlito di ubriacarsi. .

Upiec cuòcere; ~ raka arrossire, upięk-niać, -nić, -szaé abbellire, upierać, uprzeć się ostinarsi. Upie-rzać, -rzyć coprire di piume. Upilnować impedire &d alcuno di fuggire, di farf male, sorvegliare.

Upilować segare, limare.

U-piÓr m, -piOrzyca / vampiro m, spettro m. uplanować uplastycznić plasticare.

Uplątać avviluppare, invòlgere. U pław to fluor bianco m. uplot to reticolato rotondo m; ghirlanda /.

Upły-nąć, -wać córrere, vòlgere, passare; -w m decorso, progresso w di tempo.

Upo-dlać, -dlić abbassare, avvilire, vilipèndere.

Upodo-bać sobie compiacersi ; ~ kogo affezionarsi ai una persona; -banie u piacere, diletto, gusto TO.

upoko-rzenie n umiliazione /;

-rzyć umiliare.

Upolować cògliere, pigliare, upo-minać, -ranieć ammonire; •ininek m memòria /; -ninie-Uie n ammonizione/; ~ się richièdere, reclamare, sollecitare. Up-órm ostinazione, pertinacia/;

-orczywy caparbio, ostinato. Uporządkować assettare, ordi-uposażyć dotare.    [nare.

upośle dzić, -dzać posporre, trascurare; -dzenie n scartamente /, stato m. upostaciowanie n configurazio-upoważ-nić, -niać autorizzare;

-nienie n autorizzazione /. upowszech nić, -niać generalizzare; -nienie n generalizzazione /.

Uprag nienie n ardènte desidèrio to ; -niony desideroso,

bramoso.

uprosić pregare caldamente^im-

petrare.

upra-wa/coltivazione/; -wiacz to coltivatore m ; -wiać coltivare; -wny lavorato, coltivato. Upraw-nić legittimare, autorizzare; -nienie n legittimazione; autorizzazione /

u-prościć, -praszczać semplificare.

uprowa-dzać, -dzić rapire ; -dze-nie n rapimento to. uprząść filare.

uprzą-tać,-tnąć tòglier via,sgom-b rare.

uprząż / finimenti to, pi. uprze-diji precedente ; -dzaé avvertire, prevenire; -dzenie » prevenzione /, pregiudizio m; -dziciel m precursore to. Uprzej-moŚĆ / affabilità, amorevolezza, amabilità, cortesia /} -my affàbile, amabile, grazioso, cortese, piacevole, uprzyjem-nié, -niać rènder piacevole, gradevole, ameno, uprzy-krzać seccare, molestare, infastidire ; -krzeniew molèstia, a, seccatura/, tèdio, fastidio to; -krzony seccante, molesto, fastidioso, noioso, importuno, uprzytom-niać, -nić rappresentare, far presente, uprzywilejować privilegiare, u pudrować incipriare, upust to cateratta /; zaffo m. urabiać, urobić fare, formare, uraczać się darsi bel tempo, trattarsi bene.

uradować contentare, appagare, uradzić decidere, risòlvere, urą-gać komu insultare, beffeggiare, schernire; -ganien beffeggiamento; -gowisko « beffe/, pi. u-raniać, -ronić pèrdere, uratować salvare, ura-za / lesione /, danno m, offesa, ingiùria /; -żać, -zić ferire ; offèndere, uregulować regolare.

39

P.-l.

accomo

urlop m congedo, permesso m. UfO-Czy Incantevole ; -k m stregoneria /, incanto m. uroczy-stość / solennità /, *n®.;

-Sty solenne, uro-aa / bella statura /; -dzi-WOŚĆ/bellezza ingènita/; -dziwy avvenente.

UTO-dzaj w buona raccolta /; -dzajność/fertilità, fecondità /; -dzajny fèrtile, fecondo; -dzenie n parto m, nàscita /; -dzić partorire; - się nascere; -dżiny pi. natale wj -dzony nato; nòbile.

uro-ić sobie immaginarsi; -jony chimerico, immaginario, fantastico, vano.

n-róś6, -rosnąć créscere, urozmai-cać variare; -cenie n variazione /.

Urszula / órsola /. n-rwać, -ry wać rompere; cògliere fiori, frutti ; -rwisko n dirupo, burrone m; balza /; -rwisz m mascalzone, discolo m; -ryw-kowy staccato, interrotto ; -ry-Wek m frammento m. uryna / orina /. urynal m orinale m.

Urząd m càrica/, ufficio, impiego m \ -zać, -ZÌé regolare, disporre, dare; -zenie n deposizione /, regolamento m. urzeć, urzekać incantare, urzeczywist-niać, -nić realizzare, effettuare.

urzęd-niczy di impiegato; -nik m impiegato m\ -owaé essere, esercitare una carica, un impiego; -owanie n le funzioni /, pi. dell’ impiegato ; -owy officiale.

u-rznąć, -rzynać tagliare, usad-ka/agguato™ ;-owić pone, collocare; -zić się na CO insistere, ostinarsi.

usamo-wolnie liberare, emancipare; -wolnienie n emancipazione /.

u-schnąć, -sychać seccare, u-ścielać, -siać fare il letto; ~ drogę preparare la strada, uścisk m abbràccio m ; -aéabbracciare.

usiąść porsi a sedere, usiedzié sedere.

usidlić:/^, pigliar nella rete, al làccio, accalappiare, usie-c, -kaé fare a pezzi; ferii di tàglio.

usil-ność / aspirazione /; -ny insistente.

usiło-wać aspirare; -wanie n premura, fat ca /. sforzo m. nskar-żać, -żyć się lagnarsi, dolersi, lamentarsi, u-skramiaé, -skromié addomesticare, domare, uskubnąć pelare, uskutecznić eseguire, effettuare. USlnchać obbedire, ascoltare, usłn-ga / servizio m; -giwać servire ; -żnoŚć/servizievolezza /; -żny servizievole, usłyszeć venire a sapere qualche cosa.

u-śmiać się ridere molto ; -śmiech m sorriso m ; -smiechać się sorridere.

uśmiercić uccidere, uśmierzyć lenire, tranquillizzare, calmare.

uśmierzenie n acquietamento m. u-snąć, -sypiać addormentarsi;

-Spić addormentare, uspokoić pacificare, quietare, uspo-sobié dispoi re; -sobienien disposizione /.

usprawiedli-wié giustificare;

-wienie n giustificazione /. u-sta pi. bocca /; -gteczka pi.

bocchina /; -stny orale, ustać cessare, finire. usta-Iaé, -lié stabilire, ustanowić stabilire, bez ustanku senza posa, continuamente.

u-stąpić, -stępować cèdere, ri-tirarsi.

uszc

; osserva»

ustatkować się divenir posato,

grave, quieto.

usta-wa/ statuto m, legge /; -wiać porre; collocare ; -WO-dawea m legislatore m ; -wo-dawstwo n legislazione /. ustawiczny contìnuo, incessante. Ustęp m capitolo m ; ritirata/;

-stwo n concessione /.

USterk m inciampo m ; fig. errore, difetto m.

U-stroić się attillarsi; -strój m organismo m ; -strojowy organico.

U-stroó/; -stronien ritiro, luogo riposto m; -stronny solitario, ritirato.

nstrzedz custodire, preservare, ustrzydz tosare.

USU-nąć, -waé tògliere via, rimuòvere; — się sottrarsi, allontanarsi.

uświę-cać, -eie santificare, uświet-niać, -nić glorificare, illustrare .

usy-pać, -pywaćerigere; versare sopra.

uszano-waé onorare; -wanie n ossèquio, rispetto tra. uszczerbek m svantàggio, detrimento m.

USZCZęŚli-wiaĆ rèndere, fare felice; -wienien felicità, fortuna /•

uszczué dare la càccia, aizzare, uszczup-lać, -lié diminuire.

zyp-liwość / sarcasmo tra, mordacità /; -liwy pungente, mordace, sarcastico ; -nąć, -aé pizzicare; fig. punzecchiare. U-gzkodzić danneggiare, nuòcere, guastare ; -szkodzenie n danno m. deterioramento tra. uszlach-cić, -etnie nobilitare, uszyć cucire, uszykować ordinare, u-taczać, -toczyć tornire; spillare.

utalentowany pieno di talento, d’abilità.

utarczka / scaramuccia /, utargować ottenere una diminuzione di prezzo.

utarty tritato ; battuto ; wyraz ~ vocabolo consacrato dall’ uso. utęsknienie n ansietà /. utkwić ficcare, piantare, u-tłaczać, -tłoczyć comprimere, utłuc pestare.

uto-nąć annegarsi, affogare i ; -pić annegare, affogare, utorować fare strada.

Utra-caé, -eie pèrdere ; scialare ; -tnik, -cyusz m sprecone m ; -ta / pèrdita /; -tny pròdigo, utrą-cać. -cié rómpere urtando, utra-pié tormentare ; -pieniec m sciagurato, tristo; -pienie n tormento, crepacuore m. utrefié pettinare, utrud-niaé,-nićrèndere difficile, arrecare difficoltà; -nienie « difficoltà/, mu.; -zać, -ziéaffaticare, stancare; -zenie « stanchezza /, spossamento m, utrwa-lać, -lić rèndere durevole, consolidare.

utrzą-sać, -ść, -snąć scuòtere, ntrzy-mać, -mywać ritenere; nutrire ; affermare ; ~ się sosten» tarsi, mantenersi; -manie n sostentamento m\ -manka / ganza /.

utuczyć ingrassare, utu-lać, -lié calmare; allattare, utwier-dzać, -dzić confermare, consolidare; -dzenie nconsolidamento m,

u-twòr m òpera /; -tworzyć creare, formare, utyć divenir grasso, u-tykać, -tknąć inciampare, intoppare.

Utysk m lamento m, lagnanza /; -iwaé lagnarsi, rammaricarsi, dolersi.

uwa-ga / attenzione / zione /; -żać, -żyć attèndere, badare, stare attento ; -żny attento.

liwędzić suffumicare.

liweselić divertire.

uwiąd m consunzione/; - starczy marasmo m.

uwia-damiać, -domić avvertire, annunziare, informare, far sapere; -domienien notificazione

uwią-zać, -zywać attaccare, legare.

UWi-ć intrecciare; -jać się spicciarsi.

UWfecz-niaé, -nić eternare, perpetuare; -nienie n perpetuazione /.

u-wiedzenie n seduzione /; -wieść, -wodzić sedurre; -wo-dziciel m seduttore m.

uwiel biać, -bić venerare, adorare; -bienie n venerazione, adorazione /.

uwień-czać, -czyć inghirlandare, coronare.

uwierzyć prestar fede, crédere.

UWię-ź / catena /; -zié incate-

Uwikłać imbrogliare. fnare.

UWisnąć appèndere, sospèndere.

U-właczać, -włóczyć offèndere, dir male.

nwziąść się na co ostinarsi, appassionarsi a qualche cosa.

U-żąć, -żynać segare; -żątek m raccolti /.

uzac-niać, -nić nobilitare, onorare.

uża-lać, -lić się dolersi, lagnarsi, uzasad-niać, -nić provar^; -nie-nie n prora /. uzbierać raccògliere, uzbrajać,-zbroić armare; -zbrojenie n armamento m. uzda / freno m. uzdolnić abilitare, u zdrawiać, -zdrowie risanare;

-zdrowisko « luogo m di cara. nżebrać ricévere mendicando, n-żerać, -żreć się litigare, uzmy-sławiać, -słowie rèndere sensibile, uzna-ć, -wać riconóscere, confessare.

uzupeł-niać, -nić completare. UŻy-ć, -wać usare, far uso; -te-ćzny servibile, ùtile; -tek m uso m; -tkować utilizzare; -teczność / utilità /. uży-czać, -czyć prestare, concèdère.

uzy-skać, -skiwać ottenere, użyz-niaćj^-nić fertilizzare, rèndere fecondo.

W.

lo, richiamo m. wąchać

W, we in, a, di. wa-bić allettare ; -bik w zimbellare.

fiutare, annasare, odo-Wach-larz m ventàglio m ; -lo-.

wać się sventolarsi, farsi vento, wachmistrz m furiere maggiore, brigadiere t».

wada / difetto, vizio v,i, maga-wadzić Się litigare. [gna /. wa-ga / bilància /; -żność / importanza/; -żny importante ; -żyć Się traballare.

walia-ć Się oscillare, vacillare; Jig. tentennare, titubare ; -dło n pèndolo mi.

wa-kacyep?. vacanze/,pi. -kans m vacanza /; -kowaé vacare, esser vacante.

wał m terrapieno ; baluardo m. walać sporcare, lordare, wałach m cavallo castrato m. wal-COwaé ballare il valzer; -cowaty cilindrico ; -cownia/: filiera /.

wal-czyć combàttere; -eczność/ bravura, prodezza /, valore m ; -ka / combattimento m. wa-lec m cilindro m ; -lek m piccolo cilindro in. wałęsać się vagabondare, walić abbàttere, picchiare ; — się rovinarsi, andare in rovina, waliza / valigia /. walny valente; principale, walne zgromadzenie n adunanza generale /. waltor-nia / corno m da càccia; -nista m suonatore m del corno da caccia.

wa-nienka / tinozzella /; -nna / tinozza /.

WTa-pień m càie? re m ; -pno n calcina /; -pnisty calcinoso, wapor m vapore m. war m acqua bollente/, wara! largol guai! warchlak ra porcellino m. warcaby pi. dama /. war-czeć. knąć ringhiare; -kli-wy ringhioso.

war-ga / labbio m; -gowy labiale,

warkocz m tréccia, coda /. waro-wać guardare, custodire, assicurare ; -wnia / fortezza, rocca /; -wny fortificato, warstwa / strato w. Warszawa / Varsàvia /. warsztat m laboratòrio m.

Wart 1. tn curva / di un fiume ; -ki ràpido, pronto, lesto; -kość / rapidità /; 2. wart che vale, degno; -OŚĆ/ valorem, prezzo m; -ościowy prezioso, war-ta / guàrdia /; -towaé esser di guardia; -townik m guardiano, custode m. waru-nek in condizione/; -nko-Wy condizionale, wary-acki pazzesco; -acya / mattia, pazzia/; -at m matto, pazzo m ; -ować far pazzie, wa-rzecha/rumaiuolo m\ -rzel-nia / saline /, pi. ; -rzonka /

sale m tolto dall’acqua salata; -rzyć far bollire, cuòcere; ~ piwo far la birra; -rzywo » erbaggi m, pl.\ verdura /. wąs m baffi m, pi. waś-ń / disputa, contesa /; -nió się litigare, disgustarsi, wasz-a, -© vostro m, vostra /;

- mość/Vostra Signoria(V. S.)/. wa-ta / ovatta /; -towaé ovattare.

wątek m contenuto m, trama /,

filo m.

wąt-leć indebolire, spossare; -łość / debolezza, fiacchezza/; fig. fragilità /; -ìy débole, fiacco; fig. fràgile, caduco, wąt-pić dubitare; -pienie n dùbbio m ; -pliwość f dubbiosità, incerti zza/; -piiwy dubbio, incerto, wątroba / fégato m. wąwóz m gola (di un monte)/, wawrzyn ra làuro ra. Wawrzyniec m Lorenzo in. wąż m serpe me/, wa-za/zuppiera/; -zon m vaso in da fiori.

wą-zki stretto, angusto ; -zkość/ strettezza /; -zkotoiowy a scartamento ridotto, wbi-é, -jaé conficcare; - napal palafittare.

wbie-dz, -gać córrere dentro, wbrew malgrado, wcale affatto, intieramente, wchód in entrata /, ingresso ra. wcho-dowy d’entrata; -dzié, wejść entrare, wciągać tirare dentro, wciąż continuamente, wcięcie n taglio m, incisione /. wcie-laé, -lió incorporare; -lenie n incorporazione; incarnazione /.

wcierać, wetrzeć fregare, wcis-kać, -nąć sfondare, wczas ra ozio, riposo m\ occasione /; a tempo; -ować się riposarsi.

ispirare ;

conoscenza

ena.

IT'-.

wcześnie per tempo, di buon’ora, wczoraj ieri ; -szy di ieri, wda-ć, wać się impicciarsi, wdal di lontano, wdarcie się penetrazione /. wdłuż, wzdłuż lungo, wdmu-chać, -chiwać soffiare dentro.

WTdo-wa / védova /; -wiec tn vedovo m; -wieństwo n vedovanza /.

wdrapać się salire aggrappandosi.

wdrażać, wdrożyć się approfondirsi; assuefarsi, wdwójnasób doppio, wdychać, -chiwać -chanie n ispirazione /. wdziać, wdziewać vestire. WTdzięcz-ność / gratitudine, ri-/; -ny grato, riconoscente ; -yć się fare il bello, il grazioso; far moine.

Wdzięk m gràzia, leggiadria /. w⁷dzie-rać, wedrzeć się entrare per forza; -rea m intruso m; -rstwo n intrusione, Usurpazione /.

Węch tn odorato, olfatto tra. wędka / amo m. wedle presso, vicino, wedłng conforme a...; secondo, wędlina / carne affumicata /. wędro-wać camminare ; -wiec ni viandante tn.

wędrówka / viaggio m, peregrinazione /; -narodów migrazione / dei popoli.

Wędzidło n freno, morso m. wę giel m carbone tn ; -glarz m carbonaio m\ -glió bruciare per far carbone.

WTę-gieł m canto m, cantonata/, àngolo m; -gielny angolare. Węgier m Ungherese me/. wręgorz m anguilla /.

Węgry pi. Ungheria /. węgrzyn w vino ungherese tn. wrej-rzeé guardare ; -rżenie n sguardo m.

wejście n entrata /, ingresso tn. weksel m cambiale m. weł-na / lana/; -niany di lana, làneo.

welon m velo ni. weń, w niego in lui. wepchnąć, wpychać spingere dentro.

wesprzeć, wspierać sostenere, wer-bować arrolare; -blinek tn arrolaniento m. wertep m strada sassosa /. we-sele n piacere m, allegrezza /; nozze /; pi.-, -selićsięrallegrarsi; -selny nuziale; -sołość / allegria, ilarità/; -soły allegro, lieto, ilare.

Wespół in comune, insieme, wes tchnąć, wzdychać sospirare;

-tchnienie n sospiro m. wesz / pidòcchio m. wet za wet rendere la pariglia, rèndere il cambio, we-tkać, -tknąć ficcare, we-wnątrz dentro, al di dentro;

-wnętrzny interiore, interno, wezbrać, wzbierać ingrossare, venir la pi wę zeł m nodo, legame, vincolo m\ -złowaty nodoso; conciso, wezgłowie n capezzale tn. wężowaty a guisa di serpente, we zwać, wzywać chiamare, invitare, intimare, implorare; -zwanie n chiamata/, invito m. wężyk m serpentello tn. wgiąć wginać piegare dentro. Wgięcie n piegatura /.

Wgłębić się approfondirsi, wgniatać, wgnieść calcare, wiać, wiewiić, wionąć soffi wiado-mość/scienza; notizia/;

-my conosciuto, noto, wiadro n sécchia /. wia-nek tn ghirlanda /; -no n dote /.

wia-ra / fede /; -rogodność / credibilità /; -rogodny credibile, degno di fede; -rołouica m fedifrago tn.

rùstico;

wia-tr m vento m ; -trak m molino w a vento; -trowy ventoso, wiąz m olmo m, -ać legare, fasciare; -adło n legamento m, legacciolo m; -anie n il legare; presente m fatto per il natalizio j -anka /fàscio, fastello m. wićsięserpeggiare.arroncigliarsi. wich-er m tùrbine m ; -rowaty impetuoso, burascoso; -rzyciel m perturbatore m, mettimale 7n, inv. ; -ura / bufera /. widać sembra, pare; si vede, wi-delec m forchetta /; -dełko-waty a forma di forchetta ; -dly pi. forca /.

Wid-mo n fantasma, spettro m; -O-wnia/teatro m ; -nokrąg m orizzonte m; -ny chiaro ; -oczny evi-dente;-ok m vista, veduta/;-omy visibile; -owisko n spettacolo tn; -ywać vedere spesse volte; -Z m spettatore m ; -zenie n visione /; -zieé vedere; -zimi się mi sembra, mi pare.

Wiec m comizio ra. więc dunque, per conseguenza -ej più.

wiecha / frasca /. wie-czerza / cena /; - Pańska /sacracena/; -czerzaécenare; -czór m sera /; -czorek m serata. trattenimento m,/; -czorny serale.

Wie-ezność / eternità /; -czno-tJfwaly di durata eterna; -czny eterno; -k m età /, inv; -ko n coperchio m ; -koponmy degno »n di eterna memoria; -ko-waò durare eternamente; -ko-wy vecchissimo, centenario; -knistość f durata eterna /; -knisty sempiterno, perpètuo. Wiedeń m Vienna/; -czyk w;

-ka / Viennese me/, wie-dźma / indovina /; -dza / il apere m, la scienza / ; -dzieć sapere, więd-nąć, -nieć appassir®.

Wiej-ski campestre,

-skość / rusticità /. więk-SZOŚĆ/maggioranza/; -BZy maggiore, più grande, wiel-biéglorificare, esaltare; -bi-ciel m ammiratore m. wielbłąd m cammello m. wiel-ce molto, grandemente; -e molto, assai.

wieleb-ność / magnificenza /; Wasza —Vostra Reverenza ; -ny reverendo.

Wielkanoc / Pasqua / di Resurrezione.

wiel-kanocny pasquale; -ki grande; -ki post quaresima /; -ki palec m pollice (dito) m; -ki piątek.m Venerdì santo m\ -ki czwartek m Giovedì santo m ; -ka sobota / Sabato santo ; > -ki książę m arciduca m ; -ki tydzień m settimana santa /; -ka choroba / mal caduco m; -koduszność/; -ko-duszny magnànimo; -komy-ŚłnoŚĆ / magnanimità /; -ko-postny quaresimale; -kość/ grandezza /.

wielmożny Pan Vostra Signoria (abbr. V. S.); jaśnie - pan illustrissimo Signore (abbr. 111-mo) m.

wielo-barwny multicolore; -bok m poligono m ; -bóstwo n politeismo m; -kąt m poligono m; -krotny molteplice; -Jetlli di molti anni; -mowność / loquacità /; -niowny loquace, parlantino; -raki di più sorte; -rybm balena /; -ść / gran quantità; -ścian m poliedro m ; -stronny moltilatero ; -żeństwo n poi igamfa /; -zgłoskowy polisillabo.

wieńczyć coronare, wieniec m corona /. wieprz m porco, maiale m ; -owina / carne / di maiale, wiercić forare, trapanare; — gię dimenarsi, aggirarsi.

-zień m

za, in barca, a cavallo, wigilia, wilia / vigilia /. wikary m vit àrio m.

-zya / vi-

wicr-ność /fe leltà/; -ny fedele.

Wiersz to veri o m ; riga/; -okleta m poetastro w; -opis to verseggiatore to ; -ować verseggiare, far versi; -yk m versetto m\ picc ola poesia /.

wierutny pretto* genuino, puro.

wierzba / sàlcio to.

Wierzch TO il di sopra; cima /; -em a cavallo; -ni superiore; -ołek m vetta (del monte) /; -owiec to cavallo to da Bella.

wierzgać menare, tirare ca’ci.

Wierzy-ć crédere ; -ciel to creditore m\ -cielka / creditrice /; -telność/credibilità/; -teiny autentico.

wieś/villàggio w; -niaczy di campagna; -niaczka / contadina f\ -niak to contadino m.

Wieść 1. / notizia /; puścić ~ spàrgere voce; 2. eondmre, menare ; ~ się andar bene o male.

Wiesza-Ć strozzare, impiccare ; •dio n attaccapanni to, inv.

wieszcz to vaccinatore, indovino, profeta m ; -ba / vaticinio rn, profezia /; -biarka/ indovina /; -y indovino, presago, fatidico; -yć presagire, vaticinare, profetizzare.

wiet-rzeé guastarsi; -rzyk«t sèffiro m ; -rzyć ventilare, arieggiare; fiutate; -rzno ventoso, tira vento.

wiewiórka / scoiàttolo «.

wię-zy pi. catene/, pi. ; -zić incarcerare; legare un prigioniero;

prigioniero, carcerato TO ; -zienle n oàrcexe n e /, prigione /; -znąć impaniarsi, attaccarsi .

wie-ża / torre /; -życzka/ picco la torre /, torretta/.

wieźć, wozić condurre in areo-plano, in automobile, iucarroz-wik-łać avvòlgere, intrigare, imbrogliare ; -lina / specie f di

erba.

wikt m ritto, cibo m; -ualy pi.

viveri ni, pi. wilk m lupo to.

Wilga / rigogolo m. wilg-nąć divenire ùmido; -Otny umido ; -OĆ / umidità /. win-a / colpa /; -ié kogoincol-pare, accusare alcuno ; -ien, -ny colpevole ; -owajca to scellei ato

TO.

WÌn-da / ascensore m ; argano to ; -do waé condurre coll’ ascensore; tirare in alto. -Wi-niariiia / canova, taverna/; -niarz m vinaio to ; -nnica / vigna /; -no n vino to; -jio-branie n vendémmia /; -no«-grono n uva /.

Winszować congratularsi, rallegrarsi con uno.

Wionąć soffiare contro, [m, pi, Wiór to schéggia /; -ypi, trucioli Wioska / paesello to. wio-ślarz/ rematore m; -slo » remo m ; -slowaé remare, wio-sna / primavera /; -senny primaveiile.

wiotki pieghevole, sottile, wir to vòrtice m ; -OW&Ć girare ; -owy vorticoso.

wi-sieé pèndere, star pendente; -sielec m impiccato m ; -siorek m cióndolo in.

Wisła / Vistola /.

Wiś-nia/ ciliegia (frutto) /, ciliegio (albero) to; -nlówka / acquavite / di ciliegie, witać salutare, witajże! ben venuto! wiwat! viva! evviva 1 wizerunek m sembianza, immàgine, effigie /.

Wl-zowaé vidimare ; sione /, apparizione / ; -zyta-cya / visitazione /; -zytka / monaca / della Visitagli ne; -zytowaé visitare.

comandi sovra

no,

si-

wjazd m ingresso m. wje-fhać, -żdżać entrare, wkład m inclusa/; -ać, włożyć inelùdere, metter dentro ; -ka / supplemento; contributo m. wkle-jaé, -ié appiccicare, wklęs-łość / cavità /; -ły còncavo ; -nąć incavare, affossare, wkoło intorno, wko-paé, -pywaé sotterrare, wkorze-niać, -nić się barbicarsi, radicarsi.

wkraczać, wkroczyć entrare, intervenire.

wkra-dać, -ść si^ introdursi, insinuarsi.

wkrótce presto, in breve tempo, wkupowaé comprare, wlać, wlewać versare, infóndere, włą-czać, -czyé incbiùdere, incorporare; -cznie inclusiva-mente.

wła dać, -dnąć règgere, dare, disporre ; -dea dominatore m\ -dczyni / gnora, sovrana, dominatrice /; -dza/forza, potenza, autorità/, wła-mać, -mywać się penetrare, wła-ściciel to proprietario m ; -ściwość / part.colarità /; -Ściwy competente; -śnie appunto, per l'appunto, giusto, precisamente ; -sność / proprietà /; -sny proprio. Wlasno-ręczność / autografia /;

-ręczny autografo. [dentro, wla-tać, -tywaé, wlecieć volare włazić, wleźć enti are strisciando. Wlec, włóczyć strascinare, strascicare ; ~ się camminare striscioni; vagabondare, wle-piać, -pić appiccicare ; — o-Czy ticcaie gli occhi, guardare a bocca aperta, wli-czać, -czyé comprèndere. Włoch m Italiano m. włochaty peloso.

Włochy pi. Italia /. włó-częga to vagabondo m ; -czę-gostwo n vagabondàggio m\

-czka / filo m dl lana; -czko-wy èrpice m; -czilia/ lància f. włó-kno n fibra /; -knisty fibroso ; -knistość / fibrosità /. włos to capello, pelo m\ -ień m crine m ; -ienica / cilizio m ; -ìsty capelluto, peloso. włoś-6 / podere to; -cianiti w campagnolo, contadino to. włoski italiano; mówić po włoska parlare italiano ; ~ o-rzecli m noce (frutto) /, noce (albero) m.

Włoszka / italiana /. wmawiać, wmówić co w kogo persuadere, wmieszać mescola e. wmurować rumare, wnet presto, a momenti, wnęt-rze n inteiiore m; -rzność / parte interna /; -rzności pl. intestini m, pi. ; -rzny interiore, interno.

Wniebo-wstąpienie n Ascensione / ; -wzięcie « Assunzione/, wnieść, wnosić portare dentro;

~ z czego arguire, dedurre, wni-kać, -knąć penetrare, wnio-sek to conclusione/; progetto ™ ; -skować conclùdere, dedurre.

wniwecz: obrócić mandare in rovina.

Wiili-k m nipote m\ -czka / nipote /.

wnu-rzać, -rzyć tuffare, wobec in presenza di, al cospetto.

wo-da / acqua /; -dnistość / acquosità /; -dnisty acquoso, àcqueo ; -dny d’acqua; -dociąg m acquidotto m ; -doród m idrògeno m ; -dospad m cascata/; -dotrysk to lontana /; -do-wstręt to idrofobia/; -dziail-ka / zuppa / nell'acqua. WÓdka/ acquavite, zozza /. WÓdz m guida /; duce m. WO-dza / rèdini /, pl. ; comando m; -dzić guida e, menare,

molle, pieghevole; m ceraiuolo m.

condurre; -dzirej m primo ballerino »n.

Wojak m guerriero m ; sąd m wojenny consiglio di guerra; okręt m wojenny nave / da guerra.

Wojłok m feltro m.

WOj-na / guerra /; -ować guerreggiare, fare la guerra ; -owni-czy bellicoso; -ownik m guerriero m\ -sko n esercito m\ -skowo.ść / stato militare m\ -skowy militare.

woka-cya / vocazione /; -lny vocale; -nda / atti processuali m, pi.

wół m bue m.

Wol-a / volontà/; -eé preferire ; -no si può, è lecito; adagio; -nomularstwo w frammassoneria /; -nomyślność/liberalismo w; -I10ŚĆ/libertà/; -ny libero; lento.

Woła-Ć chiamare; -nie n chiamata /.

Wo-lowina / manzo m, carne / di bue; -li bovino.

wole n gozzo vi.

W’omi-ty pi. vòmito w; -towaò vomitare.

WO-ń / fragranza /; -nieć olezzare, odorare; -nilOŚĆ / odore, profumo m ; -liny odoroso, profumato, olezzante.

WÓr in sacco m.

workowaty che ha la forma di un sacco.

wosk m cera /; -ować lustrare, dare la ceretta, incerare; -owy ceroso ;

-ownik

WO-towaé votare ; -ty wa / messa votiva /.

WÓZ m carro m; -ek, -eczek m carretto m.

WO-zić condurre in carro; trasportare con carri; -źnica m barrocciaio m; -źny m usciere tn; -zownia / rimessa / per le carrozze

wpa-dać, -ść cadere dentro, wpajać, wpoić imprimere, instillare.

wpa-trywać, -trzyć się osservare attentamente, fissare uno. wpinać, Wpiąć intascare.

Wpis m iscrizione, registratura/; -ać, -ywać inscrivere; -OWO n diritti in, pi. d’iscrizione, wplatać, wpleść intrecciare, wplątać się implicarsi, intricarsi,

wpły-nąć, -wać influire; ~ do portu entrare nel porto ; -W m influenza /, influsso m.

W pogotowiu pronto.

Wpół mezzo; -głośny a mezza voce; -pijany mezzo ubriaco, wpraszać, wprosić domandare e ottenere il permesso d’entrare, wpra-wa / pratica /, uso m; -wiać, -wić incorniciare, guarnire; ~ się esercitarsi; -wny pratico, esperto.

wprawdzie per vero, a dire il vero.

wprost diritto.

wprowa-dzać, -dzié introdurre; ~ się venire ad abitare una casa; -dzenie n installazione/. Wprzód prima, innanzi, wpu-ścić, -szczać lasciare entrare.

wracać, wrócić ritornare, restituire.

wrachować comprèndere, wrastać, wrosnąć penetrare crescendo.

wraz sùbito, nello stesso tempo, wra-żać, -zie imprimere ; -zenie n impressione /; -żliwość / sensibilità /; -źliwy sensibile, wręcz-ać, -yć consegnare nella mano ; -enie n consegna /. wróbel m pàssero m.

Wrocław in. Breslàvia /. wrodzony ingenito, wróg m nemico m. wrona / cornàcchia /. wrosły penetrato crescendo.

insinuarsi,

wrota pi. porta /, portone wi. Wróź-ba / pronostico, augurio, presagio m ; -ka / indovina /; -yé indovinare, presagire, pronosticare, wryty attònito, stupito, wrzaskm schiamazzo, rumore m ; -liwy strepitoso; głos ~ voce / stridula, wrzasnąć mandare, eméttere un grido.

wrzątek m acqua bollente /. wrza-wa/strépito, rumore, trambusto, chiasso /; -wliwy rumoroso, chiassoso, wrzeé bollire, wrzesień m settembre m. wrzeszczeć gridare, strillare, schiamazzare.

wrzekomo si dice che; in apparenza.

wrzód m ùlcere m. wrzo-dliwy pieno di ulceri ;-do-wacieć divenire ulceroso, wrzos m erica /, scopa /. wrzu-caé, -eie gettare dentro, in. wrzynać, werznąć incidere, wschód m oriente m. wscho-dni d’oriente; -dzié levarsi, sórgere.

WŚcibski saputello, ficcanaso tn. Wściec, wściekać się arrabbiare, divenire furioso, wściek-lizna / ràbbia /, fùria/, idropisia /; -łość / furia f, furore m; -ły rabbioso; pies ~ cane arrabbiato m. wsiadać, wsieść, wsiąść montare, salire, wsią-kać succhiare, wska-zać, -zywać indicare, accennare, mostrare, wskórać conseguire, ottenere, wskroś da parte a parte, wskrze-sić, -szać resuscitare ;

-siciel m resuscitatore m. WSła-wiać, -Wić rèndere cèlebre, dar fama.

wśliz-gać, -nąć się

introdursi.

wspak indietro.

wspania-łomyślność f magnanimità /; -łomyślny magnànimo; -łość / magnificenza /; -ły magnifico.

wsparcie n appòggio m, sovvenzione /.

wspiąć, wspinać się inalberarsi, współ, wespół in comune; -ubiegać Się fare concorrenza; -ubieganie n concorrenza /. WSpól-nik m socio, compagno m; -ny comune.

wspomdgać aiutare, assistere, sovvenire.

wspo-minać, -mnieć menzionare.

-mnienie n menzione /. wsporno zenie n appòggio, aiuto m ; -życiel m sovvenitore m ; -życieika / sowenitrice /. wśród in mezzo, wśrubowaó avvitare, wsta-ć, -wać alzarsi, levarsi, wstąpić, wstępować entrare, wsta-wiać, -wić méttere, porre; — się za kim intercédere per alcuno.

wstążka / nastro m. wstecz addietro, indietro; -ny retrògrado.

wstęp m entrata /, ingresso m ; -ne n tassa / d’ingresso; -ny introduttivo, preliminare, wstręt m ripugnanza, avversione, nàusea /; -ny schifoso, schifo m. wstrzą-sać, snąć się scuòtere, sbàttere, crollare,tremare; -śnienie n scossa /, crollo m. wstrzemięź-liwość / astinenza /, temperanza /; -liwy temperato, sobrio.

wstrzy-kać, -kiwać iniettare;

-kawka/schizzettom, siringa/. wstrzy-mać, -mywać tenere in dietro, raffrenare, wstyd m pudore m, verecondia /; -liwy pudico, verecondo; -zić się vergognarsi, wsu-nąć, -wać intromettere, introdurre.

wsy-paé, -pywaé versare (cose se< die).

wsysać succiare, wszakże bensì, pure, wszczepić innestare, inoculare, wszech-mądrość / onniscienza fi -moc /onnipotenza /; -rao-Cliy onnipotente; -nica / università /; -stron ność / universalità / ; -stronny universale; -stwórca m creatore m di tutte le cose; -władny onnipotente, sovrano.

WSZę dy, -dzie dappertutto, dovunque, in ogni luogo. WSzel-aki d’ogni genere, d’ogni sorta ; -ako nondimeno, però, tuttavia; -ki, ogni, qualsiasi, qualunque.

Wtaczać, wtoczyć introdurre; ~ się entrare vacillando, traballando, rotoloni.

Wtarcie n fregagione /. Wtargnąć entrare, irrómpere. Wtedy allora.

Wtem mentre, poiché.

Wtłaczać, wtłoczyć prèmere, calcare, inzeppare.

wtór m accompagnamento (nella musica) m ; -owaé accompagnare ; -y secondo ; -zyć aderire, consentire.

wtorek »i martedì m. inv. Wtrącać spingere dentro ; fracassare, rovinare ; wtrącić do piekła mandare all’inferno; ~ się immischiarsi, impicciarsi, wnj ra zio m ; -enka / zia /. wy voi.

wyba-czać, -czyćperdonare, scusare.

wyba-dać,-dy waé esplorare, scrutare ; -danie n esplorazione /. wybą-kać, -knąć parlare tartagliando.

wyba w iać, -wić liberare, scampare, salvare; -wìciel m salvatore, liberatore m; wieilie n liberazione, salvazione /. wybesztaé sgridare.

wy-bić, -bijaćfracassare,bàttere;

-bitny eccellente, wybiczowaé frustare, wy-biedz, biegnąć córrere via; -gać się stancarsi correndo; -bieg m sotterfùgio m, scappatóia /.

wybie-laé, -lié imbiancare, wy-bieraé, -braćscegliere; prèndere ; — się incamminarsi ; -bic-ralność/ eleggibilità/; -bieral-ny eleggibile ; -biórki pi. scarto, spu go ni.

wyblad-łość / pallidezza /; -ły pàllido, smorto, squàllido ; -liąć divenire pallido.

wy błagać impetrare, implorare, wy-bórm scelta, elezione/; -borea m elettore m ; -borczy elettorale; di scelta; -borny squisito, eccellente ; -brahiec m scelto.

wybred-nofié / fastidio m ; -ny - fastidioso, superbo, wybrnąć scappare, wybrukować selciare, wybryk m fig. scappata /, capriccio m.

wybrzeże n costa, spiàggia /. wybueh m esplosione, eruzione /; -ać, -nąć esplòdere, scoppiare.

wybudować edificare, wybujać méscere rigoglioso, lussureggiante; -łoŚĆ/rigóglio m; -ły rigoglioso, wy-é ululare, urlare ;-eienurloni, wycałować się baciare molto, wycedzić filtrare, wycelować mirare (il colpo). w*ychłod-nąć, -nieć rinfrescarsi;

-zie rinfrescare, wychłostać frustare, wy-ebód m uscita /; -chodekw latrina /; -chodne n d' uscita; -chodźca m emigrant e m ; -chodzić uscire ; -chodztwo n emigrazione /.

wy chów, -chowek m disciplina /; allevamento tn; -chować

[do.

allevare; -chowanie m convittore m; -chowany allevato, educato.

Wy chrapać się russare molto, wychud-nąć, -nieć divenire magro.

wychwa-laé, -lié lodare molto, esaltare, magnificare, wychy-laé, -lié vuotare; métter luori..

wy-ciąć, -cinać scavare; diboscare; -cinek tn tàglio tn. wyciąg rn estratto tn, essenza /;

-ać, -nąć tirare,cavare, fuori, wycie-c, -kaé scolare, scappare;

-czka / escursione /• wycień-czać, -ćzytf attenuare; indebolire.

wycieńczony assottigliato, scarno, smunto, estenuato, wycieniować ombreggiare, wy-cierać, -trzeć nettare, pulire, stritolare.

Wycierpieć soffrire, sostenere, sopportare.

wyciosać formare dirozzando, scolpire.

wy-cisk m impronta/; -ciskać, -cisnąć imprimere, stampare, wycofać ritirare, ritrarre, wyćwiczyć perfezionare con l’esercizio.

wycze-kać, -kiwać aspettare, wyczer-pać, -pnąć esaurire, votare.

wycze-sać, -sywać pettinare, wyczęstować trattare dando da nere o da mangiare. W.vczy-tac, -ty waé rilev are, trovare qualche cosa leggendo. Wy-dać, -dawać spèndere; tradire; -danienedizione/; -daj-ny produttivo, lucroso ; -datek tn spesa f\ -datkowaé spèndere; -datność / lucro tn, rilievo tn; •datny sporgente, eminente ; lucroso ; -dawca m editore tn ; -dawnictwo n pubblicazione/, wy-dąć, -dymać gonfiare, wy-doić, -dój tn mùngere.

wydarcie n lo strappare tn. wyda-rzyć się avvenire, accadere; -rżenie n avvenimento, evento tn. wydą-żać, -żyć raggiùngere, wydeptać p3stare, calcare, wydę-tość / gonfiezza ; cavità/;

-ty gonfio; còncavo, wydłu-bać, -bywać incavare, levar via scavando, wydma/rena minuta /; tùrbine improvviso m.

• wydmuchać cacciar via softìan-wydobyé tirar fuori; ~ się sbrigarsi, liberarsi.

wydoskonalać się perfezionare, wydo-stać, -stawać cavare, trarre fuori; ~ się liberarsi, wydra / lontra /, wydra-paé, -pvwac levare grattando; ~ shyliberarsi con fatica; ricévere con fatica qualche cosa.

wydrą-żać, -żyć scavare; -żenie ii scavo tn, incavatura/; -żony scavato.

wy-drwić, drwiwać deridere; ~ Się liberarsi da alcuno deridendo.

wy-drzeé, -dzieraé strappare, wyduszać, -sić strangolare; estòrcere.

wydział m dipartimento m, facoltà /; -owy facoltativo ; dipartimentale.

wyd^iedzi-czyćdiseredare; -cze-liie n diseredazione /. wydzie-lać, -lić separare, segregare, isolare; assegnare una parte; -lanie n assegnazione/, isolamento tn.    [tare,

wydzierżawić affittare, appal-wyforować gettare fuori, dar lo sfratto ad uno. wyforytować spedire, wyga tn spilòrcio tn ; fig. cane, volpe.

wyga-dać, -dywać się saziarsi di parlare, aver c arlato moltissimo.

uno.

curvare.

-skiwaé cercare, scó-

rare; ~ rarsi.

[municare. , -klinaé maledire, scora esposizione, spiega-

się

nire ;

wy-gadzać, -godzić fare cosa grata ad ale wy-ganiać, -gnać scacciare, cacciar via.

wygarbować conciare, wygasić spóngere, estinguere, wygiąć wyginąć perire tutti quanti, wyglądać, wyjrzeć guardare; aver cera, aver aspetto; aspettare.

wygła-dzać, -dzić lisciare; rasserenare.

wygłosić annunziare; pronunziare.

wy-gnailie n espulsione /, esilio m ; -gnaniec ni èsule, bandito m. wygnieść sprèmere, wygo-da / còmodo m, comodità / ; ■ dniś m comodone (uomo) m ; -dny còmodo, agiato, wygoić guarire completamente, wy-golié, -galaó fare la barba, wygórowany esagerato, smisurato.

wygotować estrarre cuocendo; preparare.

wy-grać, -grywać guadagnare ;

-grana / vincita /.

Wygryźć corródere ; scacciare mordendo.    [darsi,

wy-grzać, -grzewać się riscal-wygrze-bać, -bywać dissotterrare, disseppellire, scavare, wygubiać distrùggere, sterminare.

wygwiz-dać, -dywaé cacciar via con fischiate, fischiare. Wyjątek m compéndio m, estratto m. wyi-skaé, gliere.

wy-jadać, -jeść mangiare tutto, consumare; -jadacz m mangione, divoratore m, scroccone m. wyją-kać, -knąć parlare tartagliando.

wyjaś-niać, -nić chiarire, rischia-się schiarirsi, risehia-wyjaśnienie n schiarimento m,

dilucidazione /.

wyja wiać, -wić scoprire; rivelare; manifestare, wyjąwszy eccetto, “tranne, fuorché.

wy-jazd m partenza /; -jechać, -jeżdżąc partire ; -jeździć rèndere una strada praticabile, carrozzabile.

wyjed-nać, -nywać ottenere, wyjście n uscita /. wyka / véccia f. wykadzié purgare profumando, wykarczować sradicare, wykaszlać się aver tossito, cessare di tossire, wykaz ra indicazione /. wykaz-ać, -ywaé mostrare;

provare, dimostrare, wykierowaé dirigere, condurre, governare; — kogo na CO fare qualche cosa di alcuno; ~ się na co divenire qualche cosa, wykipieć traboccare, versare bollendo, wykląć wykład zionę /; -ać, wyłożyć esporre, interpretare, illustrare; -nik m esponente m.

wykłamywać się tirarsi d’impaccio con una bugia, wyklarować chiarire ;

schiarirsi.    [litigare,

wykłócić się quistionare molto, wy-kłuć, -kłpwać cavare col becco ; ~ się uscire fuori dall’uovo.

wyklu-czać, -czyé esclùdere, wykole-ié far deviare; ~ się deviare ; -jenie n deviamento ni. wyko-nać, -nywać eseguire; -nalność / attuabilità f\ -nal-ny eseguibile, attuabile ; -na-nie n esecuzione /; -nawca m esecutore m.

wykoń-czać, -czyé eseguire, fi--czenie n compimento mt esecuzione /.

traboc-

wyko-pać, -pywać scavare, wykorze-niać, -nié sradicare, svèllere, sbarbare, estirpare. Wykosić segare, miètere, wykoślawić stórcere, [passare, wy-kraczać, -kroczyć oltre-wykra-dać, -ŚĆ involare, rapire, rubare.

wy-krawać, -kroić tagliare, scollare; -krój m taglio to, scollatura /.

wykrę-cać, -eie stórcere, vòlgere ; -t m scappatóia /, sotterfùgio to.

wykreś-lać, -lić cancellare; costruire figure matematiche ; -lenie n il cancellare; figura geometrica /.

wykrochmalié inamidare, wykroczenie n trasgressione /. wykru-szać, -szyć levar via strofinando; sbriciolare; ~ się cadere pezzo a pezzo; sbriciolarsi.

wy-kryé, -krywaé scoprire. Wykrzy-czeć' cacciar via gridando, sgridare; — się spolmonarsi; -kiwać schiamazzare, strepitare ; -knik to interiezione, esclamazione /. wykrzy-wiać, -wic stórcere, incurvare.

wykształ-cać, -cić educare, istruire ; -eony colto, compito. Wykup w; -no n riscatto to;

-ié, -ywaé riscattare, wykwint w delicatezza/; -ność / elegauza /, conforto m; -ny ricercato, affettato, studiato, wy-laé, -lewaé versare; care.

wylą-czać, -czyé esclùdere ; -czność / esclusione /; -czny escluso.

wyładnieć divenire, farsi bello, wylado-wać, -wywaé scaricare, wylądo wać, -wywaé approda-re, pigliar terra.

Wyła-mać, -mywać rómpere,a-prire rompendo.

wyla-pać, -pywać pigliare (tutti

quanti),

wy-lataé, -latywaé involarsi, volar via; -lot to bocca / del cannone ; na wylot da parte a parte.

wyłowić pigliare tutti quanti

(pesci).

wylęgać covare; jfy. partorire, wyleczyć curare, wylęknąć się spaventarsi, spaurirsi.

wylepić intonacare, investire, wylew m inondazione /, traboccamento ni.

wyli-czać, -czyć enumerare, contare.

wvlenié się spelare; rinnovare la pelle.    [cando.

wyli-zać, -zywać levar via lec-Wylom m bréccia /. wyloso-wać sorteggiare ; -wanie n sortéggio to.

wyludnienie n spopolamento to. wyłysieć divenir calvo, wymacać trovare tastando, wy-magaé, -niódz pretèndere, esigere; -magarne n pretensione /.

wymaglowaé manganare, wy-niarły estinto, spento; -mie-rać, -mrzeć spengersi, estinguersi.

wy-mawiaé, -mówić pronunziare, esprimere; -mowa / pronunzia/; -mówka/scusa/; -mownoŚĆ / eloquenza, rettó-rica /; -mowny eloquente wyma-zać, -zywaé cancellare, dar di penna.

wymę-czać, -czyé tormentare, wy-miana/ mutazione/, càmbio to; -mieniać,-mienićnominare; cambiare, barattare; -mienny cambiabile, mutabile, wy-miarmdimensione/; -mierność / commensurabilità /; -mierzaé misurare; -miarkować trovare una giusta proporzione.

[trare.

sven-

pagare

scacciare impauren-

-aó, wy-

wy-mlatać, -mieść spazzare ;

-mioty pi. vòmito m. wymię « mammella/ della vacca wymijać scansare, evitare qualcuno.

wy-młócić trebbiare; -młot m trebbiatura f.

wymodlić ottenere pregando, wymordować uccidere (tutti quanti ! ).

wymu-sić, -szać estòrcere; -szo-liy fig. affettato.

wy musztrować fare gli esercizi. Wymyć tògliere via lavando. Wy-niysł m ritrovato m, invenzione /; -myślać inventare, escogitare.

wyna-grodzić ricompensare ;

-grodzenie n ricompènsa /. wyna-jąć, -jmowaé affittare, appigionare ; do -jęcia da affittarsi est locanda.

Wy-najdy wać inventare, trovare; ’-nalazca m inventore m; -na-lazek m invenzione /. wynędznieć dimagrare, divenire scarno, macilento, pòvero, misero.

Wy-llieŚĆ, -nosić portar via; sollevare; ~ się andar via, vantarsi; -niesienie n elevazione / innalzamento.

Wynik m rasultato m ; origine /; -aé, -nąć sórgere, nàscere, spuntare.

Wynios-łośĆ /elevazione /; magnanimità /; -ły elevato, sublime, magnanimo; altiero, arrogante.

wyili-szczać, -szczyć distruggere, esterminare; -szczenie n distruzione /; consunzione /. wynudzić się annoiarsi, wynu rzać, -rzyć spòrgere, méttere fuori.

wyobra-żać, -zie rappresentare; osobie figurarsi, immaginarsi; -zenie n immagine, idèa/; -źllia / immaginativa /. wyostrzyć fare acuto, affilare.

wypad m sortita, incursione /; -aé cadere; -ek m èsito, avvenimento, evento m. wypakować disfare, sballare, wypalić consumare bruciando; sparare.

wyparować svaporare, wyparzyć lavare, risciacquare con acqua bollente, wypas-aé ingrassare, impinguare; -ły ingrassato, wypatroszyć sbudellare, wypychać impagliare, imbottire, wypędzić cacciar via. wypeł-nić empire, adempire;

-nienie n adempimento m. wyperswadować dissuadere, wy-pić, -pijać vuotare il bicchiere, finire di bere, wy-piec, -piekaé cuòcere bene (pane).

wypięknieć farsi bello, wypielęgnować allevare con gran cura.

wyprać lavare la biancheria, wyprzeć się rinnegare, abiurare, wypieszczać accarezzare, wypis m estratto (d’ uno scritto), compéndio m ; -y pi. antologia, cristoraazia /; -aé esprimere in iscritto ; copiare ; -y waé się farsi iscrivere.

wypla-cać, -cić pagare; ~ gię intieramente; -ta/paga /; -calność /solvibilità /. wypłakać się piàngere molto, wypłoszyć

wyplatać, wypleść intrecciare; impagliare.

wypłatać figla fare una burla, una beffa, un tiro ad uno. wyplątać sbrogliare, wyplfnić estirpare, svèllere, wypłowieć stingersi, wy-plnć, -pluwać sputarq. wypłu-cżyny pi. risciacquatura /; -kać, rkfwaé sciacquare, wypływ m scolo m ; płynąć scolare.

schiaffeggiare.

créscere, farsi

Wypocić się sudare, traspirare, wypo-cząć, -czywaé riposarsi;

-czynek m riposo m. wypogodzić rasserenare, wypouczkowaé wypominać ricordarsi, wyporzą dzaé, -dzié preparare, wyposa-żać, -żyć dotare, corredare.

wypościć się aver digiunato lungo tempo.

wypotrzebowaé consumare, spèndere.

wypo-wiadać, -wiedzieć divulgare, raccontare, svelare; disdire ; -wiedzenie n disdetta /; ~ wojny dichiarazione / di guerra.

wypoży-czać, -czyć imprestare; -czainia / monte m di pietà; biblioteca circolante/, wypraco-wać, -wywać elaborare; -wanie n elaborazione/, wy-praszać, -prosić ottenere pregando się od czego scusarsi di non poter fare, wypra-wa / corredo, armamento m; ~ wojenna campagna /; -wiać, -wić intonacare; eseguire; corredare; mandare;-wny intonacato; preparato, wypróbować provare, wypróchnieé marcire, cariare, wy prorokować predire, profetizzare.    [zare.

wyprosto wać, -wywać addiriz-wyprowa-dzać, -azić menare, condurre fuori ; argomentare ; ~ kogo W pole fare un pazzo di alcuno; ~ się cambiare abitazione; emigrare, wypróż-niać, -nić vuotare, sgombrare.

wypru-ć, -wać disfare, wypry-sk m eruzione /; ezema w; -skać, -snąć saltar fuori, schizzare.

wyprzęgać staccare (cavalli, buoi).

wyprzątnąć rimuòvere,

P.-I.

wyprzedać, -dawać véndere tatto; -daż / liquidazione /. wyprze-dzać, -dzić prevenire, precorrere.

wypu-kać, -kiwać sbacchettare, wypukiina / èrnia intestinale, allentatura /.

wypu-kłośc/ convessità/; -kly convesso.

wypu-ścić, -szczać lasciar uscire;

-Stka / rivolta / d’un àbito, wypy-tać, -tywać się interrogare, informarsi, wy-rąbać, -bywać diboscare, wy-rabiać, -robić elaborare, wyracho-wać, -wywać calcolare.

wyrachowanie n càlcolo to. wy-rodzić się degenerare; -rodny degenerato.^ wy-róść, -rosnąc più grande; -rost to crescenza /; -rostek m giovanotto, ragazzetto TO. wyratować salvare, wyraz w espressione /; -ić esprimere ; -isty espressivo ; -owni-ctwo n nomenclatura /. wyraźny chiaro, distinto, wyrę-czać, -czyć rappresentare qualcuno; -czyciel to facente funzione m.

wy-rób w manifattura/; -robnik m bracciante, giornante to. wyrocz-nia / oràcolo to; -ny fatale.

wyrok TO decreto to, sentenza f\ -ować pronunziare la sentenza wyrów-nać, -nywać appianare wyróż-niać, -nić distinguere, wyrozu-miałość/ indulgenza / -miały indulgente, condiscen dente; -mieć, -miewać com prendere, essere indulgente -mować schiarire, dilucidare wyrugować scacciare, sfrattare wyru-szać, -szyć muòvere il passo, andarsene. wy-rwaé,-ry waésbarbare, strappare, svèllere.

40

nun-

-ek m de-

wyryć cavar grufolando; Incidere, scolpire, imprimere, wyrysować delineare, wyrzą dzać, -dziéréndere, fare, usare un servizio, wy-nzec, -rzekać dire, profferire, pronunziare ; -się czego ri ziare a qualche cosa, wy-rzezać tagliuzzare ; -rznąć, -rzynać estirpare, castrare, wyrzu-cać, -cić buttar via ; -t m eruzione / ; -tek m escremento m\ -tnia / elisione /. Wysączyć vuotare fino all* ultima gócciola.

Wysadzić fare scéndere, sbarcare;—się mostrarsi superiore, wy sapać Się riprender fiato, wy-schly, asciutto,    àrido ;

-sychaé, -schnąć disseccare, inaridirsi, wyście-lać, -lié imbottire. Wyścig corsa, gara /; -i pi. : konne corsa di cavalli; -ać, •nąć arrivare il primo, passare innanzi; -owiec m, -owy corridore m.

wy-siać, -siewać seminare; -siew m semenza /.

wy-siadać, -siąść scéndere,smontare.

wysi-laé, -lié estenuare, spossare;

-lek m spossatezza /. wy-skakać się saltare molto; -skok m salto, balzo m ; fig, scappata/; alcool m, inv. spirito m; -skokowy alcoolico. wyskro-bać, -bywać raschiar via.

wyskn-bać, -bywać sfilacciare, spennare.

wy-siać,-sylać mandare, spedire; -slaniec m speditore, emissario m ; -sylka / spedizione /. wysla-wiać, -wić esaltare, wyśle-dzać, -dzié investigare, rintracciare.

wyśliz-gać fare strucciolevole ; - się patinare; -gnąc się scappare di mano.

wyslo-wlé esprimer® con par clę;

-wienie n elocuzione /. wysłu-chać, -chiwać ascoltare, esaudire.

wyslu-ga / prèmio m d’ un servizio; -giwać, -żyć servire; -żony che ha finito di servire, wysmarować ùngere, wy-śmiać, -śmiewać deridere, schernire, beffeggiare, wyśmienity squisito, eccellente, wysmuk-łość / snellezza /, sveltezza/; -ly svelto, slanciato, wyso-ce altamente, sommamente; -czyzna/altipiano m; -kialto; -kość / altezza, altura /. wy-sepka/piccola isola -gpa / Isola /.; -spiarz m isolano m. wy-spać,-sypiać się cavarsi il sonno, fare una buona dormita wyspowiadać się confessare, wysrebrzyć inargentare, wy-ssać, -sysać est) arre succhiando.

wystać stare in piedi ; ~ się stancarsi stando in piedi, wy-stąpić, -stępować uscire, wystarać się procurare, procacciare.

wystar-czaé, -czyć bastare, durare, essere abbastanza, wysta-wa / esposizione /; -wca m espositore m ; -wiać esporre; -wność / sfarzo m; -wny sfarzoso.

wystę-kać, -kiwać gémere. Występ m debutto m ; litto m, trasgressione/; -ność / viziosità /; -ny vizioso, peccaminoso.

wystosować disporre, wystra szać, -szyć scacciare impaurendo.

wy-stroié, -strajaé ornare, addobbare.

wystru-gać, -żyć intagliare, wy-strzaf msparo, tirom; -strzelać, -strzelić sparare, wy-strzydz, -strzygaé fare un buco tosando.

zicare.

pulire.

[sfrenato.

Wystn-dzać, -dzić rinfrescare, wysuszyć diseccare,prosciugare, rasciugare.

wysunąć spingere, tirare, wyświadczyć rèndere (un benefizio), wyświecić schiarire, wyświę cić ordinare ; -cenie n ordinazione /.

wyświetlenie n spiegazione /, schiariménto m.

wyswobo-dzié liberare; -dziciel m liberatore m.

wysyp m cùmulo m di sàbbia; -aé, -ywaó versare, spàrgere ; -ka / eruzione /. wyszafować spèndere tutto, wyszarpać strappare, wyszczaé pisciare, orinare, wyszczerbić intaccare, wyszcze-rzać, -rzyć mostrarei denti.

wy szczuć scacciare aizzando, wyszczypaé piz wyszep-taé, -tywaé sussurrare, wyszllfowaé affilare ; sfaccettare;

[ghiozzare. wyszlochać się reétare di sin-wyszperać trovare frugando. Wyszu-kać, -kiwać cercare, investigare ; -kany ricercato; squisito ; studiato, affettato. Wyszumieć fig. svaporare, esalare, uscire il ruzzo, wy-szyć, -szy wać ricamare ;-szy-wany ricamato.

wyszydzić dileggiare, sbeffare, schernire.

wyszynk m méscita /. wy-taczać, -toczyć tornire ; fare uscire.

wytaucować cavarsi la voglia di ballare.

Wytargać acciuffare, tirare uno pei capelli, wytarty usato.

wy-tchnąć respirare, riposarsi;

-tchnienie n riposo m. wytępić esterminare, distrùggere.

wytę-żać, -żyć tènder®, wytkać imbottire, wy tłaczać, -tłoczyć sprèmere, wytleć àrdere senza fiamma, wytłumaczyć spiegare ; ~ się giustificarsi.

wytiuc róropere ; bastonare, wy-trąbić, -tręby wać bandire à suon di tromba, pubblicare; bàvere, votare, wytracić sterminare, wytrącić far cadere, stórcere di mano, cacciare, wytrawny maturo, fatto, wytropić rintracciare, wy-trwaé perseverare; -trwałość / perseveranza / ; -trwały perseverante.

wytrych m grimaldello m. wy try skstn gorgógliów;-ać,-iwać gorgogliare, scaturire, wytrząść far cadere scuotendo, wytrze-pać, -pywać scuòtere la pólvere.

wytrzesz czać, -czyé sbarrare, spalancare gli occhi, wytrzeźwić tògliere 1’ ubriachezza.

wytrzy-mać, -mywać sostenere, sopportare; -małość / perseveranza /; -mały perseverante, wy tuczyć ingrassare, wy-t warzać, - tworzyć produrre ; -twól* m prodotto m ; -twórca m produttore m; -twórczyproduttivo.

wy twor-ność / eleganza, squisitezza /; -ny elegante, squisito, wytyukowac imbiancare, wyuczyć : ~ kogo dare lezioni ad alcuno; ~ się apprèndere; imparare.

wyuzda-ność/sfrenatezza/; -ny wywabić allettare, wy wąchać accorgersi di qualche cosa.

wywalić atterrare, wywa-rzać, -rzyć far bollire, wy wczas m riposo m ; -ować się riposarsi bene.

evoca-

m ro-

-nieć in-

mente;

wywdzię-czać, -czyć się essere grato.

wy wędrować emigrare, wywia-dowczy informativo; -d m informazione/; -dywać się informarsi.

wywią-zać, -zywać się liberarsi, sciogliersi, disimpegnarsi. Wywichnąć slogare (una mano, un piede).

wy-wierać, -wrzeć sfogare lo sdegno, la ràbbia, wywiercić forare, wywiesić sospendere fuori, cacciare la lingua fuori, wywietrzyć dar ària, wywozić esportare, condurre fuori.

wywikłać strigare, wywłasz-czać, czyć spropriare -czènie n spropriazione /. wy-wlec, -wlekać ¹ trascinare fuori.    I

wywnęt-rzać, rzyć się sviscerare, aprire il cuore.

Wry-WÓd m dimostrazione/; -wodzić dimostrare.

wywo-łać, -ływać chiamar fuori; -łanie n esilio w; zione /; -łaniec m bandito, èsule m.

wywroskowaé dare la cera (al pavimento, ai mobili ecc). wywóz m esportazione /. wy-wracać, -wrócić rovesciare; ~ się cadere a rovescio, ribaldare, stravolgersi ; -wrót véscio m. wywró-żać, -żyć profetizzare, wy wyż-szać, -szyć elevare, esaltare, innalzare; -szenie n elevazione, esaltazione /. wywzajem-niać, -nić rimunerare ; ~ się mostrarsi riconoscente, grato.

wyzbicraé raccogliere tutto, wyzdrowieć guarire, wy-ższy più alto, più in. su ; -ższość / precedenza /; -żyna / altezza /.

wyżel m segugio (oane) m. wy-żerać, -żreć divorare, con-somare tutto, wyzię-biać, -bić raffreddare;

-bnąć raffreddarsi, intirizzirsi, wyziew m esalazione/; -ać esalare.

wyzionąć ducha esalare 1* ànima, spirare.

wyzłocić indorare, wy-żłobić incavare; -żłobienie n cavità /, incavamento n. wy-znać, -znawaé confessare; -znanie n confessione/;-znawca m confessore m. wyznaczyć assegnare, stabilire, determinare, wyżółk-ły ingiallito; giallire.

wy-zwaé chiamare ; sfidare; -zy-waé oltraggiare, gridare;-zwanie n sfida /.

wy-zwalaé, -zwolié liberare; -zwolenie n liberazione /; -zwolony liberato, wyzy-skaé, -skiwaé sfruttare;

-skiwacz m sfruttatore m. wyży-wiać, -wic nutrire, sostentare; -wienie n nutrimento m, sostentazione /.

wzajem, nawzajem in càmbio, reciprocamente, ecambievol--ność / contraccambio m ; -ny reciproco, scambievole, wzbi-ć, -jać się innalzarsi, elevarsi.

wzboga-cać, -cić się arricchire,

divenire ricco

wzbraniać, wzbronić proibire;

~ się rifiutare, ricusare, wzbudzić svegliare, destare. wzbu-rzać,-rzyćindignare, sconvòlgere ; ~ lud concitare, commuòvere il popolo; -rżenie « tumulto m, rivolta /. wzdęcie n gonfiamento m. wzdłuż lungo ; -ać, -yć allungare, wzdrygać się ripugnare, rabbrividire.

wzejść, wschodzić sórgere.

wzjęar-da / disprezzo m; -dliwy disprezzante, spregevole ; -dzac, -dzié disprezzare, dispregiare, wzgląd m riguardo m, considerazione /. względy pi, favore m. wzglę-dein vei so, inverso; -dność / riguardevoleiza /; -dny riguardoso.

rinnovare.

Wzgó-rek m colle, pópgio m; -rkowaty pieno di colli; -rze n monticello vi, altura /. wziątek m (ciò che si prende) guadagno, profitto vi.

Wzięcie « presa/; crédito m, opinione /.

wziętość / stima/, popolarità /. wzięty preso; popolare, grato, accetto.

wziernik m spècchio m. wziewać, wzionąć inalare, succiare, assorbire, wzla-tać, -tywaé volare.

wzlot Wi volo 777.

wzmocnić rinforzare, fortificare.

wzinian-ka / menzione /; -ko-

wać menzionare, wznak, na wznak supino. Wznawiać, wznowić wznie-cać, -cić liufocolare, rattizzare.

Wznieść, wznosić elevare, innalzare.    -,

wzniosłość /altezza, elevatezza, sublimità /.

wzniosły elevato, sublime, sommo.

WZor in modello, esemplare m. wzorowość / esemplarità /. wzorowy esemplare, wzrastać créscere, wzrok m vista /. wzrost m crescenza/; statura/, wzru-szać,-szyć rivoltare, smuòvere, sconvolgere; ~ się muoversi, commuoversi ; -szenie n emozione /.

wzii-ć, -wać calzarsi, mettersi le

scarpe.

wzwyż sopra, in alto, in su.

Z.

Zdi, da,per,con,fino, a; n.p.wyjść z domu uscir di casa; wrócić Z Włoch ritornare dall’Italia; z tej strony di qua; ojciec z synem il padre col figlio, za a, mentre, durante, fra, dietro, fuori, oltre, per, da, dopo; za wielki troppo grande ; za malo troppo poco, zaalpejski trasalpino, zaainharasowaé się essere in impàccio.

zaaresztować arrestare.

ząb m dente m ; -czasty dentato;

-kowné méttere i denti, zabarwić colorare, zaba-wa / trattenimento, divertimento m ; giuoco m ; -wiać, -Wić divertire; ritenere; ~ się

divertirsi; occuparsi; -wka / sollazzo, giuocattolo m\ -wny divertevole; còmico, ridicolo, zabazgrać coprire di scarabocchi, zabezpie czać, -czyé assicurare;

-czenie n assicurazione /. za*bić, -bijać uccidere, ammazzare.

za-biedz, -bieżeć prevenire ; -biegać córrere in sino a...; venire incontro ad uno ; -biegi pi. fatica, premura /, studio m. zabie-laé, -iié imbiancare, za-bierać, -brać tògliere, rapire, Confiscare; -bór m rapimento in, occupazione presa / per forza ; -borea m usurpatore, con-guistatore inlegittimo m. [rirsi. zabłą-dzić,-kać się perdersi,smar-

[tare,

amare.

conserva-/ conser

scere

[tire.

tn.

zabłocić infangarsi, zabły-snąć, -szczeć sfolgorare, balenare, rispondere, zabobon m superstizione/; -nik tn superstizioso (uomo) m ; -ny superstizioso.

zabój-ca m omicida -czy micidiale. -stwo n uccisione /, omicidio m. zabraknąć mancare, za-braniać, -bronićproibire, vie-zabronować coprire di terra erpicando.

zabru dzić, -kać imbrattare, zabrukować lastricare, selciare, zabryzgać insudiciare schizzando.

zabrzmieć risonare, rimbombare, zabudo-waé, -wywaé coprire di edifici; -wanie n edificio m. zabn-rzać, -rzyć confóndere, intorbidare, disturbale; -rżenie « confusione /.

zabytek m sopravanzo ; ~ starożytności un monumento del-1*-antichità.

zace-niaé, -nié porre il prezzo di una- mercanzia.

za-cheenie n vòglia, brama /;

-chcieć, -chciewaćsiębr zachę-cać, -clé eccitare, incorag-gire.

zachłystnąć się soffogare, andare per traverso un cibo, zachmn-rzać. -rzyć się rabbuiare, annuvolare; -rzony rannuvolato, oscuro.

za-cllód m pena, fatica /; tramonto, occidente m ; -chodni occidentale; -chodzić, zajść tramontare.

zachorować ammalare, zacho-wać, -wywaé conservare, custodire ; ~ się komu guadagnarsi la benevolenza d’ uno ; -wanie n condotta /; stima /; -wawca m custode; tista m; -wawczość vatismo m; -wawczy conservativo.

zachrypnąć divenire ràuco, zachwa-laé, -Jié decantare, vantare.

zachwa-ścić, -szczać lasciar croia malerba, zachwiać się barcollare, vacillare, traballare.

zachwy-caé, -cié rapire, incantare.

za-ciąć, -cinać sferzare; ferire; ~ się tartagliare; -cięcie n estro, slancio m. zaciąg m leva /dei soldati; -»ć, -nąć arrolare ; inscrivere ; contrarre.

za-ciec, -ciekaé (dell’acqua) penetrare, entrare dentro; ~ się approfondirsi; -ciekłość / fùria, ràbbia/; -ciekły furioso, zacieka-wiaò, -wić far curioso, zaciem-niać, -nić oscurare, zacie-niać, -nić ombreggiare, za-cierać, -trzeć lisciar fregando, stropicciando ; ~ się venire in dimenticanza.

zacie-sać, -sy wać tagliare a punta con la scure, zacieś niać, -nié restringere, stret-zacię-tość / testardaggine/; *ty testardo.

zacię-żeć cominciare a divenire grave; -żny soldato mercenario [gere.

zaci-skać, -snąć serrare, strin-zaci-sze n ritiro, luogo solitario m; -szny ritirato, quieto, tranquillo.

za-ćmić się oscurarsi, ecclissarsi; -ćmienie n oscurazione /, eccessi /, inv. ; ~ słońca, księżyca ecolissi del sole, della luna, za-cność / onestà, rispettabilità /; -eny rispettabile, onorabile, zacofaniec m reazionario tn. zacerować turare ; rammendare (vestiti).

za co perchè cosa, za-cząć, -ezynać incominciare, principiare ; -częcie n principio

ta.

r U.

zaczadzić się morire soffocato dal carbonio.

zacza-jać, -ić się appostare qu. zaczarować incantare, zaczekać aspettaro un poco, zaczem perciò, per la qual cosa, quindi.

zacze-piać, -pić appèndere, attaccare; -pka /attacco m, aggressione /; -pny offensivo, zaczer-niać, -nić annerire, zacz^r-pać, -pnąć, attingere, zaczerwie-niać, -nić arrossire; ~ się divenire rosso; -niaiość / rossore m.

zacze-sać, -sywać pettinare, zaczołgać się strisciar.-i. zaczytać się ingolfarsi, immergi rsi nella lettura, zad w, -ek m il di dietro, culo m, deretano m ; -ili dietro, za-dać, -dawać occupare uno, prescrivere, gravare, caricare; -danie n còmpito m -, -datekra caparra /; -datkować dare la caparra

zadarty ripiegato, alzato, tirato

zada w-nié invecchiare, inveterare; -niony inveterato, zadekretować decretare, zadep-taé, -tywaé calpestare, zadła-wiać, -wić się strangolarsi, zadlu-żać, -żyć indebitare, ag-gna-vare di débiti, zadina / vento m con nevischio, za-dość, -dosyć czynić soddisfare, appagare;-dośćuczynicnie n soddisfa/ione /. zado-wainiaé contentare ; -wo-lony soddi sfatto, pago, contento, zadra-pać. -pnąć sgraffiare, zadrętwieć inrigidire. zadrwić z kogo minchionare qualcuno.

za-drzeć, -dzierać intaccare ; ~ Z kiin attaccarsi con qualcuno, attaccar briga.

zadrżeć cominciare a tremare, zaduch w aria mefitica /.

SI! li III .sii i 4 ! j4C & Jjt 11

& 1.1111 iii i ttsst

«!Ìi!lll#ISPÌHÌI

re; ~ się

ździć się anni-

n avvenimento m.

zagęgać incominciare a schia

mazzare.

zagę-ścić, -szczać condensare ;

-stnieé divenire denso, spesso, za-giąć, -ginąć piega culvarsi ; -gięcie n flessione, piegatura, curva /; -gięty piegato.

zaginąć scomparire, pèrdersi, zagłada / distruzione /, sterminio m.

zaglą-dać,-dnąć guardare dentro, zagładzać, -dzić lisciare; sterminare.

zagłę-biać, -bić approfondire, zagłodzić Się morir di fame, zagłu-szać, -szyć assordare, intronare,' stordire ; -szenie n assordamento m. zagnie-wać bię andare in còllera ; -wany sdegnato, indispettito, stizzito, zagnie-żdżać, darsi.

za-goić, -gajać guarire, zagon m campo m. zagorza-lec m uomo fanatico m ;

-IOŚĆ/fanatismo m; -ly fanatico, zagospodarować się fare una buona economia, zagoto-wać, -wywać się principiare a bollire, zagra-biać, -bić coprire di terra col rastrello.

za-grać, -grywać cominciare la sonare, a giuocare za-gradzać, -grodzić sbarrare, chiùderà con siepe ; -groda / chiusa /, steccato m. zagrani-ca / èstero m ; -czny straniero, forestiero m. za-grażać, -grozić minacciare, zagryzmolić coprire di scarabocchi.

za-grzaé, -grzewaé riscaldare, -grzanie n riscaldamento m. zagrze-bać, -bywać sotterrare, nascóndere.

zagrzmie-é, -waé cominciare a

tonare.

zagn-ba / rovina, predizione /; -biaé disperdere, rovinare, distrùggere.

zagwoździć inchiodare, zagwiz-dać, -nąć cominciare a fischiare.

zahaczyć agganciare; ~ o co aggrapparsi, attaccarsi ad nna cosa.

zahamoAvaò impedire, trattenere, zahipotekowaé ipotecare, zahu-czeć, -kać rimbombare, rintronare.

zai-mek m pronome m; -mkowy pronominale, zaimponować imporre, zaiskrzyć się sfavillare, zaiste invero, per vero, za-jąc m lepre me/; -jęczy di lepre, leprino.

za-jąć, -jmować occupare ; — się incominciare a bruciare; -jęcie n occupazione /. za-jad m bollicina /; -jadać mangiare con appetito; mòrdere; -jadłość / accanimento, m, ràbbia /; -jadły accanito, arrabbiato.

zają-kać, -kiwać się balbettare, tartagliare ; -kliwy tartaglione, balbuziente.

zajaśnieć spuntare il giorno, schiarirsi.

zająt-rzać, -rzyć się incominciare a suppurare, za-jazd m allòggio m, entrata/; -jechać, -jeżdżąc arrivare in vettura, a cavullo. za-jęczeć, -jęknąć incominciare a lamentarsi, zajście

zaką-cik m piccolo nascondiglio, ripostiglio m ; -tek m cantùccio, piccolo ritiro m. zakadzić incominciare a profumare.

zakalec m pezzo m di pasta mal cotta.

zakamienią-łość / induramento m di cùore.; -ly duro di cuore.

iaé, -sy waé succingere ; kawy rimboccare le mà-

cementare.

beccare.

zakochać się innamorarsi, invaghirsi d’uno, ukołysać dondolare, zakomenderować comandare, zakomunikować comunicare, zakon tre órdine tn, religione fi; legge /; ~ Stary antico testamento to; ~ nowy mento tn ; -ita f

[darsi.

zakarmló dar troppo da mangiare.

21

- ręK

niche.

zakasować superare, sorpassare, oscurare qualcuno, zakaszlać incominciare a tossire ;

~ się tossire fortemente, zakatarzyć się prèndere un raffreddore.

zakaz tn proibizione /; -aé, -ywaé proibire.

zaka-żenie n infezione fi; -zie attaccare ; -źny contagioso, zakis tn lièvito tre ; -nąć divenire agro.

zakitować za-kląć, -klinaé scongiurare, esorcizzare ; -klęcie n scongiuro tn, imprecazione fi. zakład m istituto, stabilimento tn, fondazione/; scommessa/; ać, założyć istituire; incrocicchiare; porre; ^ się scomméttere ; -ka fi piega, ripiegatura fi; -nik tre ostàggio m. zakle ić, -jać appiccicare. ząJtlę-słoŚC / sprofondamento tn, cavità /; -snąć sprofondare, andar giù.

za-klęty scongiurato; -klinacz tre esorcista tre.

zakłó-cać, -cić inquietare, disturbare.

zakłopotać się venire in impaccio.

zakłopotanie n impiccio tre. za-kłnć, -kłuwać uccidere pungendo, zakłtić za

nuovo testa-suora, mó-naca /; -nik m mònaco, frate tre; -ny monacale, monistico, zakoń-czać, -czyé terminare, finire; -czeilie n fine /, tèrmine tre.

zako-paé, -pywaé seppellire, sotterrare.

zakopcić affumicare, zakorkować turare, zakorze-niać, -nić się abbarbicarsi, radicarsi, zakosztować gustare, zakra-dać, -ŚĆ się introdursi furtivamente.

za-krapiać, -kropić inumidire, zakraplacz m conta goccio tre, inv. za-krawać, -kroić manimettere;

-krój m tàglio tre. zakrę-cać, -cić chiudere girando ; ~ włosy arricciare i capelli; -t tre svolta /, giro tortuoso m; -tka / chiavistello tre. za-kres m sfera /, tèrmine w; spàzio tre di tempo; -kreślać, -kreślić circoscrìvere, accerchiare.

zakrwawiać, -wić insanguinare.

zakry-ć, -waé coprire; fig. nascóndere.

zakrystya / sacristia /; -n m sacrestano tre.

zakrzą-kać, -knąć schiarirsi la gola.

zakrzą-tać, -tnąć się affaccen-zakrzep tre sangue coaculato w;

-nąć coacularsi. zakrzewiać piantare, zakrztusić się soffocare andando qualcosa a traverso, zakrzyczeć coprire la voce di qualcuno gridando, zakrzy-wiać, -wić incurvare, za-kuć, -kować bàttere il ferro, zakupić, -pywaé comprare;

-pilo n compra fi. zakurzyć impolverare ; ~ się impolverarsi; fumare molto, zakwasić fare fermentare, inagrire; fig. amareggiare.

ma

annunziare.

zakwìezeé grugnire, zakwie-cać, -ci6 ornare con fiori, infiorare.

zakwilić Btiidere come un fanciullo.

zakwi-taé, -tnąc sbocciare, zakwitowaé dar quietanza, za-lać, -lewaò bagnare ; inondare, allagare; ~ się trincare, zalą-czać, -czyé acchiùdere, alligare; list załączony létt inclusa, alligata, annessa, załagodzić mitigare, placare, zalakierować verniciare, zała-mać, -mywać się sprofondare, rómpersi.

za-latać, latywać arrivare a volo.

zała tać, -tywaó rattoppare, załat-wiać, -wić fare una commissione.

zalążek m embrione, ieto m. zale-caé, -eie raccomandare; ~się raccomandarsi; fare la corte, vagheggiare, corteggiare ; -ta/ qualità /, merito, valore m zaledwie appena. za*legaé occupare, ingombrare, coprire; -IcgłoŚĆ / arretrato (debito) m ; -legły arretrato, zalęknąć się impaurirsi, spaventarsi, sbigottirsi.

załe-piać, -pić turare un buco con gesso, pece, cera, zale-sie n luogo m dietro la foresta; -sic rimboscare, zalew rn inondazione /. zaie-żeć ~ Od kogo dipèndere da qualcuno; ~ się guastarsi, am* marcire; ~ na CZCin consistete in qualche cosa; -żność / dipendenza /; -żny dipendente, soggetto, subordinato, zali czać, -czyć pagare a conto ;

-czka / acconto m. zało ga / guarnigione /, presidio m; -żenić n supposizione/; -Życiel m fondatore m ; -życic Ika f fondatrice /.

Zfiłom m svolta (di un fiume) /.

zalot-nica / civetta /; kobieta zalotna accattamori, donna galante; -ność / civetteria /; -nik m corteggiatore m\ -y pi. corteggiamento, amoreggiamen-to m.

zalud-niać, -nić popolare; -Mienie n popolazione f. zalutowaé saldare, za-mącać, -mącić intorbidare; -męt m confusione' /, guazzabùglio rn.

za-mach m Impeto m; attentato rn; -maszystość / energia /; -Iliaszysty forte, enèrgico, za-maczaé, -moczyć inumidire, ammollare; -moknąć divenire ùmido, molle.

zamalo-wać, -wywaé dipingere, zamar-zać, -znąć gelarsi, figgili acci arsi, zamarzyć sognare, za-maścić,-maszczać imbrattare, zamasko-waé, -wywaé mascherare.

za-inawiać. -mówić ordinare;

-mówienie n ordinazione f. zama-zać, -zywać impiastrare, scarabocchiare.

zam-czysko w'castellàccio rn; -czysty provveduto di serratura; -eczek m serraturina /; -ek m serratura /; castello m. zamdlié sentir nàusea, zamęczyć martirizzare, torturare.

zameldować za-męśfie n matrimonio rn; -mężna moglie (pi mogli) /. zamglić annebbiare, za miana / bai atto, cambio m; -mienić cambiare; w zamian a titolo di cambio, zamianowa-é nominare; -uie n nominazione f.

za miar m intenzione /, proposito m; -mierzać. -mierzyć avere l’intenzione; — się na kogo alzare il braccio per bàttere qualcuno.

zaoc

spronare.

enfiu-

accèn-

zamiast in cambio, in luogo, invece di...

za miatać, -mieść spazzare ; -miatacz m spazzino m ; -mieć/ bufera / di neve ; -mieciny pi. spazzatura /.

za mierać, -mrzeć morire, zamierzch m crepuscolo m ; -ly oscuro, buio; -nąć oscurarsi, farsi notte, abbuiarsi, zamiejski situato fuori di città, zamiesić fare la pasta, zamię-szać, -szy wać mescolare ; turbare; -szanie n rimescolamento m, perturbamento m ; -szka / inquietudine /. zamiesz-kać. -kiwać abitare; -kały domiciliato ; -kanie n domicilio m. zamigotać balenare, zamil czać, -czeć tacere; -knąć ammutolire.

zamiło wać affezionarsi; -wanie n predilezione /. za-mknąć, -mykaé chiùdere;

-mknięcie n chiusura /. zamordowa-ć uccidere, trucidare ; -nie n uccisione (d’uomo) /.

zamo-rski oltremarino; -rze n paese m d’olire mare, zamotać imbrogliare, zamoż-ność / agiatezza /; -ny agiato, benestante, za-mrazać, -mrozić agghiacciare, congelare, zamro-czyé oscurare, offuscare;

-ka / oscurità /. zamrn-żać, -żyć chiùdere gli occhi.

zamu-lać, -lić impantanarsi, zamuro wać, -wywać murare, zamyd-lać, -lić insaponare ; ~ oczy gettar la pólvere negli occhi.

za-mysl m proponimento, disegno m, intenzione/; -myślać, -myślić się impensierirsi, stare sopra pensiero; -myślony pensieroso.

zanadrze n seno (del vestimen-to) m.

zanękać far morire di fatica, zanie-cać, -cić attizzare, zanie-chać, -chiwać tralasciare, ométtere, lasciar di fare, zanieczy-scić, -szczaé insudiciare.

zanie dbać, -dbywać trascurare; -dbanie n trascurarla, negligenza /.

zaniemieć ammutolire, zaniemódz ammalare, zaniepokoić inquietare, za-nieść, -nosić portare; ~ się na CO pare che, v’è probabilità che...

zaniewidzieć divenir cieco, zanik m deperimento m; -ać, -nąć deperire, zanim prima che, prima di. zanitować ribadire, zanocować pernottare, zanokcica / paneréccio n». zanotować annotare, zanu rzać, -rzyć tuffare, immèrgere, hocié

zaocz-ność / assenza /; -ny assente ; -nie in assenza, zaog-niać, -nić infiammare ; -nlenie n infiammazione /. zaokrąg-lać, -lié arrotondare ;

-lenie « rotondità /. zaopa-trywać, -trzyć provvedere, munire ; -trzeilie n provvedimento m.

zaost-rzać, -rzyć affilare, acuz-zare.

zaoszczędz-ać risparmiare; -enie n risparmio m.

zapach m odore, profumo m, fraganza /; -nąć odorare, za-padać, -paśćsię sprofondarsi; -padłość / abbassamento m; -padly abbassato, sprofondato, zapako-wać, -wywaè imballare, impaccare.

za-pal m incendio m ; fig. siasmo; -palić, -pałać

aver bisogno ;

essere

dere; animare; -palczywość/ impeto m d’ira; -palezywy escandescente, pronto all’ira; •palenie n infiammazione /; -paleiliec m uomo focoso m\ -pałka / fiammifero m, zolfanello m ; -palność / infiammabilità /; -palny infiammabile, combustibile; -palony acceso, infiammato, focoso, zapamię tać, -tywać tenere a mente, ritenere in memoria; -talee m uomo scapato m \ -ta-łość / sconsideratezza/; -tały smemorato.

zaparcie się n rinnegazione /. zapa-rzaé, -rzyć scottare, zapas m provvisione /, provvista /; -y pi. lotta /. zapaska / grembiale m. [ciare. zapaskudzić sporcare, insudi-zapaś-nica / lottatrice /; -nik m lottatore in.

zapa-trywać, -trzyć się mirare fissamente uno; imitare; ingannarsi; -trywanie n considerazione /; opinione /. za-pchaé, -pychaé turare, zapęd m slàncio, impeto m\ -zaé, -Zié condurre, cacciare dentro, in; ~ się andare innanzi, zapeł-niać, -nić riempire, zape-rzać, -rzyć się accendersi di sdegno, zapętać incatenare, zapew-ne certamente, senza dùbbio; -niać, -nić assicurare, accertare; -nienie n accertamento mt assicurazione f. zapiać cominciare a cantare (si dice del gallo), za-piąć, -pinać abbottonare, za-piec, -piekaé imprimere col ferro rovente.

zapieczętować suggellare, sigillare.    [schiuma..

zapie-niać, -nić się coprirsi di za-pierać, -przeć się rinnegare ;

-przaniec m rinnegatore in. zapierzenie n divisorio m.

zapis m iscrizione/; -ywać, -aé iscrivere, notale; -ek m annotazione /.

zapła-eić pagare; -ta / paga /. za-pładniać, -płodnie fecondare, za-płatać, -pleść intrecciare, zaplątać się intralciarsi, impigliarsi.    [ammuffire,

zapleś-niałość / muffa /; -nieć zapło-nąć, -nić się arrossire, za pluć, -plunąć, -pluwać coprire di sputacchi, zaplugą-wiać, -wić empire di sporcizie.

zaplns-kać, -nąć spruzzare, zapły-nąć, -wać arrivare nuotando, approdare, zapo-biedz, -biegać prevenne;

-biegliwy affaccendato, zapocić się essere grondante di sudore, sudare.

zapo-dziać, -dziewać smarrire, zapole n luogo m dietro il campo, zapominać, -mnieć dimenticare ; -mnienien dimenticanza/. zapo-niódz aiutare, soccórrere, sostenere ; -mogą / aiuto, soccorso w, sovvenzione /. zapona / cortina /. zapora / impedimento, ostàcolo m ; sbarra f. zapotrzebowra-é esigere ; -nie n esigenza /. zapo-wiadać, -wiedzieć annunziare; -wiedź / annunzio m. zapowiet rzać, -rzyć appestare, zapo-znać, -znawać far conoscere; ~ się far la conoscenza con alcuno.

zapóź-niać, -nić się ritardare, in ritardo, zapoży-czać, -czyć się far debiti, zapo-zywać, -zwać citare, zapraco-wać, -wywaé guadagnare lavorando, zapragnąć desiderare, aver voglia di, aver sete di... za-praszać, -prosić invitare ; -prosiny pi, -proszenie n-vito m.

vere ;

attaccare i

tiro m;

za-ra

seme tu.

-no

zaprawa / condimento m; -wiać, -wić condire (le vivande), acconciare; ~ się eserci-zaprawdę in verità. [tarsi zapró-szać, -szyć coprire di pól-~ głowę inebriare, zaprowa-dzać, -dzić condurre uno in un luogo, zaprowiantować provvedere di vettovaglie, za-prządz, -przęgać i cavalli ; -prząg m -przągowy: koń ~ cavallo m da vettura.

zaprzą-tać, -tnąc impacciare, ingombrare; ~ się czem occuparsi.

zpprze-czać, -czyé denegare, zaprze-dać, -dawać véndere ; -daniec m venduto per ischia-vo, Giuda m.

zaprzeszły più che perfetto, zaprzyjaź-niać, -nić fare amici, znprzy-siądz, -sięgać giurare, zapukać picchiare, bussare alla porta.

za-pust m folto bosco m; -pu-Stn^ carnovalesco ; -pnstowaé far carnovale; -pusty pi. carnevale m; -puszczać, -puścić lasciare entrare, lasciare créscere; - się impicciarsi, zapy lać, -lié coprire di pólvere, zapy-tać, -tywać się domandare, interrogare; -tanie n domanda /; znak zapytania n punto interrogativo m. za-rąbać, -rębywać abbàttere, biać, -robić guadagnare; -robek vi guadagno m; -rob-kowanie n acquisto, guadagno m.

zarad-ność / saviezza, prudenza /; -zié rimediare, riparare, zara-nie n mattina/; -liny mattutino.

za-rastać, -róść, -rosnąć coprirsi di capelli, di spine, di arboscelli; -rosi/folto vi; -rost m barba /.

zaraz sùbito, immantinente; -etti

nello stesso tempo, zara-za / pestilenza /, epidemia /, contàgio m; -żać, -zié attaccare il male.

zardze-wiały rugginoso; -wieć arrugginire.

zarę-czać, -czy ć guarantire; fidanzare; -czenie n cauzione/, garanzia /; -czyny pi. fidanzamento m.

zarękawek m manicotto m. za-ród, -rodek m germe m\ -rodniki pi. zaropié się venire a suppurazione.

zarów-nac, -nywaé appianare;

egualmente, parimente, zarozumia-łość / presunzione /; -ły presuntuoso.

zarumienić się arrossire, divenir rosso.

za-rwaé, -rywaé rapire, defraudare ; ~ czego attaccare q. c. zarybek m pesciolini m, pi. za-ryć, -rywać scavare; ~ się penetrare.

zaryczeć incominciare a muggire.

zaryglować inchiavacciare. zarynek m luogo m dietro al mercato.

zarys m abbozzo m.

zarząd m amministrazione /;

-zaó, -żić amministrare, za-rzec, -rzekać się rinunziare, giurare di astenersi di,.. Zarzecze n paese posto al di 1& del fiume.

ząrzępolić suonare malamente il violino.

za-rznąć, -rzynać scannare, zarzn-cać, -Cić gettar via, buttar via; ribaltare; -t vi rimprovero m ; -tka / cappa / da estate.

zaś ma, al contrario, zasa-da / fondamento, principio m; -dniczy fondamentale; * -dzać, -dzić piantare ; edificare ;

fare il

za-

uno a

fondare; -dzka / agguato,

appostamento m, imboscata /. zasą-dowyestragiudiziale; -dzftć, -dziò condannare in giudizio, zasapać się pèrdere il fiato, ansare.

za-schły secco, asciutto; - schnąć, -sychaé divenire secco..

ścieląc, -słać coprire, letto.

zasę-piać, -pić rabbuiare, oscurare ; ~ się divenir fosco, mesto, rannuvolarsi.

za-8iać, -siewać seminare ; -siew m sementa /; tempo m della sementa.

za-siadać, -siąść sedersi, porsi a sedere.

za-sięgnąć, -sięgać giùngere, arrivare ; pòrgere; ~ rady pigliare consiglio.

za-siec, -siekać tagliare pezzi.

zasie-działy che ama sedere; -dzieć się stare lungamente a sedere.

zasi-lac, -lié rinforzare ; aiutare; -lek m rinforzamento; soccorso m.

zasin ié fare lfvido. za-skakiwać, -skoczyć sorprén-deie.

zaskar-biać, -bić acquistare, zaskar-żać, -żyć accusare, querelare.

zaskomleć guaire. zaskórny sottocutàneo ; za-skórnà woda / acqua sotterrànea /.

zaskorupieć coprirsi con una crosta.

zaskowyczeé guaire. zasłabnąć ammalare ad un tratto, za-słać, -syłać mandar via. za-słaniać, -słonić velare; ~ komu parare il lume, impedire di vedere; ~ się coprirsi; -słona / tenda, cortina /. zaśle-piać, -pić accecare; -pienie » accecamento m.

zaśli-niać, -nić imbavare, zasłoneczny che si trova dietro

il sole.

zaśiu-biać, -bić sposare; -biny pi. sposalizio m ; -biony sposato, zasłuchać się udire attentamente, essere tutto orecchi, zasłu-ga / mèrito m\ -giwaé, -Żyć guadagnare con servire, meritare; ~ się bene meritare di...;.żony benemerito, zasłynąć divenire cèlebre, zasłyszeć avere inteso dire, udire qualche cosa.

zasmakować prèndere gusto ad

una cosa.

zasmarowaé impiastrare, impiastricciare.

zaśmiecić empire di spazzature, zaśmierdzieć się divenire puzzolente.

za-smolić, -smalaé impeciare, zasmrodzić impuzzare, zasmu-caé, -cié rattristare, affliggere.

za-snąć, -sypiać assopirsi, zaśniedzieć inrugginire. za-SÓb m provvisione /; -sob-ność / agiatezza, abbondanza /; -sobny agiato, benestante, zaspa f mùcchio m di neve, monticello m di rena, za-spać, -sypiać addormentarsi, alzarsi troppo tardi ; — co pèrdere qualche cosa dormendo, za-spakajaé, -spokoió tranquillizzare, acquietare, zaśpiewać cominciare a cantare, zaśrubować serrare a vite, za-stać, -stawać trovare alcuno, zasta-nawiaé, -nowić arrestare, fermare ; ~ się nad czem fermare il pensiero intorno un oggetto, riflèttere; -nowienie n il considerare, il badare, il por mente.

za-stąpić, -stępować rappresentare alcuno, far le veci di alcuno; -stęp m schiera/, stuolo, esercito m\ -stępca m rappre-

appuntare.

sobie riservarsi ;

iniettare.

uno

occ

sentante m ;    ~ nauczyciela

maestro supplente m; -stępczy che fa le veci; -stępstwo n rappresentanza /. zastarzały antiquato, zastaw m pegno m; -iać, -ié impegnare ; porre dietro; ~ stół imbandire la mensa; ~ się czem difendersi con qualche cosa.

zastękać incominciare a gémere, zastoso-wać, -wywaé applicare, usare: ~ się adattarsi ; -wanie napplicazione/, adattamento m. zastra-szać, -szyć spaventare, métter paura, zastru-gaé, -giwać zastrze gać, -dz assicurare, guarentire ;

-żenie n guarentigia, riserva/, zastrzelić uccidere con arme da fuoco.

zastrzy-kaé, -knąć zastu-dzać, -dzić rinfrescare, zastukać bussare, picchiare, zasty-gać, -gnąc raffreddarsi, zasu-szać, -szyć seccare, zasu-wa /, -wka / nòttola /, chiavistello wi; -wać, -nąć chiùdere la porta col chiavistello.

zaswędzić prùdere, zaświad-czać, -czyć attestare, certificare; -czenie n certificato, attestato m. zaświatowy dell’altro mondo, zaświe-cać, -eie illuminare, accèndere.

zaświegotać cinguettare, zaświerzbić cominciare a prùdere.

zaświnić insudiciare, zaświ-stać, -snąć cominciare a fischiare.

zaświtać sórgere del giorno, zasy-pać, -py wać coprire di sàbbia, di terra, di cénere, zaszargać się inzaccherarsi, impillaccherarsi, zaszczać scompisciare.

zaszczebiotaó cominciare a cinguettare.

zaszcze kać, -kiwać incominciare a latrare, ad abbaiare. 2aszczę-kać, -knąć cominciare a tintinnare.

zaszczep-iaé, -ié invaccinare; innestare; -ienie n vaccinazione /; innesto m. zaszczy-cać, -cié onorare; -t m onore m; -tny onorevole, zaszeleścić incominciare a stormire; sfrusciare (vestiti), zaszemrzeé incominciare a brontolare.

zaszklić vetrificare, zaszkodzić nuòcere, far danno, zaszlochać się singhiozzare molto.

zaszły accaduto, avvenuto, passato.

zasznurować stringere, allacciare.

zaszumieć cominciare a rumoreggiare.

za szyć, -szywaé cucire sdrùcio.

za-taczaé, -toczyć rotolare, voltolare; ~ się barcollare, zata-ić, -jać nascóndere, celare, ultare.

zatamować fermare, impedire, zatań-eować, -czyć incominciare a ballare.

za-tapiać, -topić affogare, immèrgere; ~ się immergersi, ingolfarsi in qualche cosa; -tonąć andare a fondo, sommergersi, annegare, zatarasować sbarrare, stangare, zatarg m lite, disputa, contesa/, zatem per conseguenza, perciò, quindi.

zatemperować (pióro) temperare la penna.

zatęsknić bramare, zatętnieć risonare, za tkać, -tykać turare; -tkanie « intasamento m ; -tyczkft / zaffo rn.

[zare.

m.

za-tknąć, -tykać inalberare, zatleć accèndere, za tłoczyć -tłaczać stivare, inzeppare.

zatłuc ammazzare percuotendo, zatłu-miać, -mie smorzare, zatłuścić imbrattare di grasso, zatoka /baia /.

zatop m inondazione /, sommersione /.

zator ni profondità (del fiume) /. zatrąbić suonare (la tromba), zatrą-caćj -eie smarrire, zatra-cenie n, -ta/sfacelo m ; -eie mandare in malora, pèrdere, zatratować calpestare, zatroskać się affannarsi, affliggersi.

za-trué, -truwaé avvelenare;

-trucie n avvelenamento m. zatrud-niać, -nić occupare ; -nie-nie n occupazione /. za-trważać, -trwożyć allarmare, costernare, spaventare, zatrząść scuòtere, crollare, smuòvere; ~ się scuotersi, zatrzasnąć chiùdere la porta con strèpito.

zatrzepotać cominciare a svolaz-zatrzeszczeć incominciare a fare fracasso.

zatrzy-mać, -mywać ritenere, fermare.

zatupaé pestare.

zaturkotać cominciare a fare strèpito (con carri), zatwar-dzać,-dzić indurire;-dze-nie n indurimento m; -działość /insensibilità/; -działy indurito, insensibile; -dzieć, -dnieć, -dnąć divenire; essere impenitente.

zatwier-dzać, -dzié approvare, confermare.

zatyé divenir troppo grasso, zau-fać fidarsi ; -fanie n fidùcia/. zaułek m vicolo, chiasso m. zansz-nica / orecchino m; sof-flona /; -nik m soffione, sussurrone m.

zanwa-żać, -żyć osservare, notare.

zawa-da/impedimento, ostacolo m; -dzać, -dzić impedire, ostacolare; ~ o co urtare in una cosa.

zawadya-cki rissoso; -ka m attaccabrighe m, imi. smargiasso [bero.

za wakować divenire vacante, lf-zawa-laé insudiciare, sporcare totalmente; -lić się crollare, rovinare.

za-warcie n chiusura f; -wieraé, -wrzeé chiudere, Serrare; con-cludere;-wartoŚĆ/oontenuto m. zawar-czeć, -knąć incominciare a ringhiare.

zawaro-wać, -wywać assicurare, guarantire; -wanie n assicurazione /. zaważyć pesare, za-wczasu, -wczesny per tempo, in tempo; -wcześnie innanzi tempo, avanti tempo, zawczoraj (przedwczoraj) ieri 1’ altro, avanti ieri, za-wdziać, -wdziewać vestirsi, zawdzię-czać, -czyć esser grato, riconoscente, zawędrować camminare, za-wiać, -wiewać incominciare a soffiare (del vento), zawia-damiać, -domić informare, far sapere.

zawia-dować, -dywać czem amministrare una cosa; -dowcam amministratore m; -dowczy amministrativo ; -dowstwo » amministrazione /.

za-wiasa / gàngero m ; -wiesié, -wieszać appèndere ; ~ w urzędowania sospèndere ; -wiesisty pendente, spenzolone; -wiesze-nie n pròroga/, sospensione/; ~ broni armistizio m. zawią-zać, -zywać annodare, legare, unire ; -zek m germe m. zawich-rzać, -rzyć confóndere, scompigliare.

zaw’fędły appassito. zawiei'U-cha / bufera /; -szyć divenire tempestoso; — co pèrdere, nascóndere qualche cosa in modo da non ritrovarsi; ~ ftie smarrirsi, perdersi. - \ zawie-rzaé. -rzyć fidarsi, za-Wieść, -wodzić condurre; ingannare; ~ się ingannarsi, za-wieźć, -wozić condurre in vettura,in areoplano, in automòbile.

zawi jać, -nąć avviluppare, vòlgere; -niątko n fàscio m.

i-kłaćimbrogliare, intricare; -kłanie n imbròglio m, garbùglio m, confusione /. zawilgnąć divenire timido, zawinić aver colpa, comméttere t-stny invidioso, zawiść / invidia /, àstio m ; zawis-łość / dipendenza /; -ły dipendente ; -nąć dipèndere, zawitać arrivare, apparire, za-wlekać. -włóczyć,-wlec strascinare fino a...; - włoka m immigrante malveduto m. zawód m corsa, carriera /; man-della parola; -wody; w ~ a gara; -wodny ingannevole, fallace, zawodni ć inrigare; -enie n in-rigazione /. zawój m turbante m. zawojo-wać debellare, re, soggiogare; -wanie n soggiogamento m.

zaWO-łaćchiamare ; -łanie n chiamata /, órdine, comando m; -łany cèlebre, famoso, zawora / sbarra f, chiusura /. za-wracać, -wrócić far voltare; -WTÓt m rotazione /; capogiro m ; svolta /. za wrzasnąć gridare, zawrzeć bollire, zawsty-dzaé, -dzié svergognare ;

-dzenie n vergogna /. zawsze sempre, zawyć cominciare ad urlare.

zaw

mi fallo.

camento m

P.-T.

av-

espugna-

zawyrokować decidere, za-wziąć się na kogo pigliar di mira alcuno, prèndere in urto qualcuno; -wziętość / odio implacabile m ; -wzięty impla» càbile ; -wzięcie con animosità, con accanimento, za-żnąć, -żynać falciare, zażądać richièdere, pretèndere, zażalenie n lagnanza /. zażar-tość / accanimento m ; -ty accanito, arrabbiato, zażartować z kogoś farsi beffe di uno.

za-zdrość/ invidia/; -zdrościć invidiare; -zdrośnik m invidioso m; -zdrosny invidioso, zazgrzytnąć dere, digrignare (i denti), zaziajać się ansare, zazię-biać, -bićraffreddare ;-bie-nie n raffreddore m. zaziele-niać, -nićtlngere di verde;

divenire verde, za-zierać, -jrzeć guardare dentro. zazna-czać, -czyć notare, zaznajo-miać, -mić z kim v. zapoznać.

zażółcić tingere di giallo, zazwyczaj sòlito, d’ordinàrio, żyć, -ży wać usare ; -żyłość/ famigliarità /; -żyły Intimo, famigliare; -żywanfe n godimento m ; -żywność / corpulenza /; -żywny corpulento, zażyż-niać, -nić fecondare, zbaczać, zboczyć uscir del cammino, sviarsi, scostarsi, zbadać indagare, esplorare, zbalamnció sedurre, corrómpere, zbaw-ca ra salvatore, liberatore m : -czyni f salvatrice /; -iać, -ic salvare ; -iciel m il Salvatore m; -ienie n salvezza, salute/dell’anima; -ienny salutare; -iony salvato, beato, zbełtać intorbidire, zbezcześcić disonorare, zbi-é, -jaé rómpere, bàttere l’un contro l’altro, sconfiggere; -ja-

cominciare a stri

~ się

za-

41

nie n oonfutazione /; -ty fitto, folto.

zbiedz, zbieżeć, zbiegać scappar via, fuggire ; ~ się affluire, concórrere da ogni parte, zbieg m disertore m ; -owisko n affluenza / di gente. zbie-ra6, zebrać ammassare, raccògliere; -raez m raccoglitore,” collezionista m ; -ranie n raccolta /; -ranina / plebàglia /, guazzabùglio m. zbiór m collezione /.

Zbi01’>nik m ritrovo ro; -owy collettivo, sintetico, zbladnąć impallidire, zbłądzić smarrirsi, zbłftźnić się farsi ridicolo, zbiizka di vicino, zbli-żać, -żyć si^ avvicinarsi, appressarsi; -zelile n avvicinamento m.

zboczenie n deviamento ro. zbój, -ca m brigante m; -ecki brigantesco; -ectwo n brigantàggio in.

zbogacić arricchire, zbolały piagato, zboże n cereali m, pi. zbroczyć insanguinare, zbrod-ìiia / d« litio m\ -niarz m delinquente m e /; -niezy delittuoso, scellerato, zbrodzié quadare. zbro-ié armare ; -ja / armatura/; -jny armato; -jownia / sala / d’armi, arsenale /. zbrzydnąć divenire brutto, zbudować costruire, edificare, zbudzić svegliare zbuntować się ribellarsi, zbu-rzeniendemolizione/; -rzyć demolire.

zbut-wiałcisć/marciumem; -wiały fràdicio, putrefatto, màrcio; •wieć marcire.

zby ć, -waé disfard ;~na ezeni mancare di qualche cosa, zbydlęc-enie n abbrutimento m ; -Oliy abbrutito.

zby-teczność/ ecc? ssività, super-fluità/; -terzny eccessivo, supèrfluo ; -tek m eccesso, lusso in ; -tkowaé eccedére, dare in eccessi, esagerare ; -tkowy luttuoso.

zda-Ć; swać rèndere ; deporre ; dare il resto ; ~ się na kogo fare assegnameli*o su qualcuno; ~się apparire; -nie «opinione /, parere in ; -wkowy apparente. zda~la,‘ -leka da lontano, da lun-

«i.

zda-rzać, -rzyć far prosperare; ~ SÌQ accadeie, avvenire; -rżenie n avvenimento m. zdat-ność / abilità, idoneità /;

-ny àbile, atto, capace, idòneo, z dawien dawna dai tempi remotissimi.

zdą żać, Żyć raggiùngere, venire a tempo.

zdech-lak m malaticcio m ; -lina / carogna /; -nać crepare, zdejmować, zdjąć tògliere, cavarsi, levarsi, zdeptać calpestare, zdmu-ełiać, -ehiwaé, -chnąćsoffiare via.

zdo-bić ornare, addobbare; -bność / leggiadria j ; -bny leggiadro, zdo-być, -bywać conquistare, prèndere; -bycie n presa /; -byez f bottino rn, preda /; -bywea in conquistatore m. zdo łać potere; -lność / abilità, capacità/, talento m; -lny àbile, valente.

zdra-da / tradimento in ; -diiwy, -dny traditorio ; -dzać -dzić tradire; -dziecki proditòrio; -jea m traditore m; -jczyili / traditrice /.

zdręt-wiałość/inrigidimento, intirizzimento m; -wiały intormentito, intirizzito; -wienie n intormentimento m. zdrobnia-łość / rimpicciolimento m ; -ły rimpicciolito; diminutivo.

ek m oro-

Tzn oro-

oltraggiare, ingiuriare,

ze-

zerwać, zrywać strappar*; cògliere; ~ z kim romperla con się balzare su; rom-ze snu riscuotersi dal

do.

zdrój m sorgente, polla /. zdrojo-wisko n sorgente minerale /; -wy di sorgente, zdrowie n salut , sanità/; zdrowy Bano.

zdroż-ność/traviamento m; -ny traviato.

zdrzymnąć się assopirsi, zda-miały attònito, stupefatto -mieć, -miewać far stupire, zdumnieć insuperbire, zdnn m pentolaio m. zdarzyć delùdere, ingannare, zdnsic strozzare, zdwoić, zdwajać raddoppiare, zdybać sorprèndere, źdźbło, zdzlebełko n gambo, fuscello, brùscolo m. zdzie-rać, zedrzeć strappar via; scorticare; -rea m scorticatore m ; -rstwo n scorticamento m, angheria /.

zę-baty dentato ; -bowy dentale, zebranie n raccolta, assemblèa/, comizio m.

zecer m compositore m. zechcieć volere; piaoere. zegar m orològio m ; -< logio da tasca; -mist logiarom; -niistrzostwonarte / dell’orologiaro. zegnać, zgonić, zganiać riunire portando, oonducendo, ohia mando.

zganiać co na kogo rovesciare qualche cosa (la colpa) addosso ad uno.

zejście n discesa /. zełgać mentire.

-lżywość / oltràggio m\ -lży-wy oltraggioso, zemdleć evenire, zemknąć, zmykać scappar via, fuggire.

zemrzeć, zmierać morire, zemgta / vendetta /. zepsu-ć guastare; -eie n deterioramento m, rovina /; -ty deteriorato, guastato \fig. corrotto.

uno persi ; sonno.

zerznąć, zrzynać tagliare; bastonare.

zeschnąć, zsychać się contrarsi, raggrinzarsi per secchezza, zeskn-bać, -bywać sfilacciare, zesła-ć, zsyłać mandare; -nie n deportazione/: ~Dncha S. la discesa dello Spirito Santo, Pentecoste /; -niec m deportato, esiliato m.

ześliz-giwać, -nąć się sdrucclo-zespollć riunire.    [lare,

ześrodkować concentrare, zeszły passato.

zesznurować allacciare insieme, zeszpe-cić far brutto ; -tllieć divenire brutto, zeszyt m quaderno m. zetknięcie n toccamente, contatto m.

zetleć spengersi lentamente, ridursi in cénere.

ze-wnątrz dal di fuori; -wnętrzność / esteriorità /; -wnę-trzny esteriore, esterno, zewrzeć, zwierać chiùdere, serrare, unire strettamente insieme; ~ się azzuffarsi, venire alle mani.

zewsząd da ogni parte, zezna-c, -wać confessare; -irte n deposizione /. zeżreć divorare, ze-zwalać, -zwollć acconsentire; -Zwolenie n assenso, consenso tn, permesso m.

zga dać się o czem venire a parlare di qualche cosa; -dy-wać, -dnąć indovinare, zgadzać, zgodzić riconciliare, accordare ; — się andar d’aocor-zgaga / arsione /. zgar-biać. -bić się divenire gobbo, curvo.

czaé condensare.

zgnr-niać, -liąć raggranellare, zga-flić epéngere ; -sły spento, estinto; -snąć spengersi, estinguersi, morire, zgę-ścić, -sz zgiąć, zginać curvare. [ne /. Zgięcie n piegatura; articolazio-zgiełk m trambusto m ; -li wy strepitoso, rumoroso.

Zginąć smarrirsi, scomparire, zgła-dzać, -dzić lisciare ; distrùggere.

zgłaszać, Zgłosić się indirizzarsi, rivolgersi ad uno. zgłę-biać, -bić approfondire, zgliszcze n luogo m dove fu un incendio.

zgłod-niały affamato ; -nieć avere fame.

zgłoś-ka / sillaba /; -kować sillabare, compitare, zgnę-biać, -bić opprimere totalmente.

zgniatać, zgnieść comprimere. Zgili-ć imputridire; -lizną / putrefazione /, fracidume m\ -ły putrefatto, fràcido, màrcio, zgo-da / concórdia /; -dliwy, -dny concorde; -dność/armonia /.

Zgoić guarire (dalle ferite), zgoła appieno, affatto, totalmente; in somma, zgolić levar via radendo.

Zgon m morte /. zgor-szeuie n scàndalo m ; -szyć scandalizzare, zgóry avanti, di sopra, zgo rzeć bruciare completamente; -rzelina / puzzare di bruciaticcio; scottatura /. zgorzkni-ały ràncido; -eé divenir ràncido.

Zgrabić radunare col rastrello, zgrab ność / destrezza /; -ny destro.

Zgraja / schiera, folla /. zgroma-dzać, -dzić ammassare, radunare; -dzenie n adunanza, assemblèa /.

zgromić distrùggere; biasimare

molto.

zgroza / orrore, raccapriccio m. zgrn-biały grossolano ; accrescitivo; -bieé ingrossare; divenir grossolano.

zgruntować toccare il fondo del-1’ acqua.

Zgryźć rómpere co’ denti \fig. inghiottire; ~ się affliggersi, zgry-źliwość / disposizione / ad affannarsi per ogni cosa; -źli-wy molesto, grave; -zota/affanno m, afflizione /, accoramento tn.

zgrzać się riscaldarsi, zgrze-bać raschiare ; strigliare ; -bie i) stoppa /; -bło n striglia /; -bny stopposo, zgrzybia-łość / decrepità /; -ły decrepito.

zgrzyt m, -anie n stridor di denti;

-aé, -nąć digrignare i denti, zgu-ba /pèrdita, rovina/; -bić pèrdere, rovinare; -bnoŚĆ / perniciosità/: -bny pernicioso, zgwał-cenie n violentamento, stupro m ; -ciò violentare, zheblowaé piallare, ziać, zionąć alitare, fiatare, esalare.

ziar-nisty granuloso; -nko n granellino m; -nkowaty che ha la forma del grano; -no n grano m.

zięba / fringuello m. zię-bić far freddo ; -bnąć aver freddo.

zięć m gènero m. zie-le n erba /; -leń / verdura /; -lenić się divenir verde, inverdire ; -lenina / erbucce /, pi. ; -lnik m erbàrio m ; -lny erbàceo ; -lonawy verdastro, verdognolo; -Ione Świątki pi. Pentecoste /; -loność / verdezza /; -lony verde ; -lsko n malerba /.

zie-mia / terra /; -mniak m patata/; -mianinw, -miauka/

abitante m o/della terra; cam- zlew m acquàio m. pugninolo m; -misty terroso; zli czać, -czyć addizionare, -niski terrestre. *    zlito-wanie n pietà, compassio-

zie-wać, -wnąć sbadigliare.    ne /; -wać się aver pietà,

zi-ma / inverno m ; -mnica / zlizać levar via leccando, febbre / con brivido; -nino n zło n male m. freddo m; -mnokrwisty che zlo-cenie n doratura; -ciò indo-ha il sangue freddo ; -mny fred- rare ; -cień m crisantemo m ; do; -nino freddamente; -mo- -cisty dorato, rodek m alcione m; -motrwa- złoczyńca m malfattore m. ìy duro al freddo; -mować złodziej m ladro m\ -ka/ladra svernare, passare l’inverno; /; -ski ladresco; -stwo n la--mowy invernale.    dronéggio m.

ziółko n erbetta /.    złorze-czenie n imprecazione /;

ziomek ra compatriotta m.    -czyć maledire, imprecare,

ziścić, ziszczać się realizzarsi, złoś-c / malignità /; -ciò się adempirsi, verificarsi.    indispettirsi, adirarsi; cruc-

zja-dać, zjeść consumare, man-    ciarsi; stizzirsi,

giare; -dliwość /mordacità/; złoś-liwość / malignità /, mali--dliwy mordace.    zia/; -liwy maligno; -nica /

zja-wiać, -wić manifestare, ri- donna maligna/; -nik m uomo velare; — się apparire,    farsi    maligno m.

vedere ; -wieilie n, -wisko n zlot m riunione /. apparizione /; fenòmeno m zło-tawy di color d’oro; -tko n metèora /.    tesoro; oro m; -tnictwo n ore-

z.jazd m convegno tn.    ficerla /; -tnik m oréfice m;

zje-chać, -żdzać scéndere,    an-    -to n oro w; -tolity di oro

dar giù; ~ się incontrarsi con puro.

qualcuno.    złowić, zławiać pescare; ae-

zjed-nać, -nywać    riconciliare,    chiappare.

métter d’accordo.    zło-wieszczy, -wrogi rralau-

ziednoczenie n riunione /.    gurato.

-dzenie « delusione /.

zkąd, skąd di, da dove, donde, złoż-enie n compàgine /; ~ z zlać, zlewać versare, travasare urzędu privazione / di un im-liquori; annaffiare;    ~ się con- piego,

fluire.    złu-dny fallace;

zlądz, zlęgać partorire.    złupić derubare,

złamać rómpere.    zluzować rilevare, cambiare,

zla-tać,-ty wać, zlecieć volare su. zły, źle cattivo, złazić, zleźć scéndere rampican- zmącić intorbidare, turbare, do ; ~ się stancarsi camminan- zmaczać, zmoczyć umidire, bado a stento.    gnare,

źle male, malamente.    zmądrzeć divenire più savio,

złe n male m.    più prudente,

zle-cać, -cić raccomandare; -ce- zmagać, zmódz superare, vin-nie n raccomandazione /; ór- cere; ~ się rinforzarsi, dine m. _    zmaleć divenire più piccolo,

zlęknąć się spaventarsi.    zmarły morto,

zlenlwieć divenire indolente.    zmar-rdeć divenire misero; -no-

zle-piać,-pić appiccicare insieme. I wać sciupare.

ęczyć zmiąć comprìmere, zmiana / càmbio m. zmiarkować accorgersi, zmiatać; zmieść spazzare, zmięk-czać, -ezyé ammollire, intenerire; -nąć intenerirsi, zmie-niać, -nić cambiare, cangiare, mutare; -nilOŚĆ / incostanza, instabilità/; -nny incostante, volùbile, zmie-rzaé mirare a...; -rzyć misurare.

zmierzch m crepuscolo ro; -aé, notte.

faticare.

zm

gere,

ven-

-ony

znieść, znosić portar giù; sopportare; far l’uovo, zniesienie n abolizione /. zniewa-ga f affronto mf ingiuria/; -żać, -żyć oltraggiare, ingiuriare.

zmur-szczać, -szczyć corrugare;

-szczék m ruga /. zinali;-wić mortificare; -wienie n mortificazione, afflizione /. zmartwych-wstaé resuscitare, risórgere; -wstanie n resurrezione /; -wstauiee m Resur-rezionista vi.

zmar-zły agghiacciato, assiderato, gelato ; -znąć agghiacciare.

zmawiać, zmówić się darsi

l'intesa.

zma-za / màcchia / di infàmia; -zaé,-zywaé macchiare; scancellare.

-nąć się farsi bùio, farsi zmierzić fare stucco, zmięszać mescolare insieme, confóndere.    [nire muto,

zmil-czeé tacere ; -knąć dive-zmiłować się aver misericordia, aver pietà.

zmniej-szać, -szyć rimpicciolire, zmoknąć divenire ùmido, ammollarsi.

zmo-ra / incubo tra; -rzyć estenuare.

zmordować affaticare, stancare, zmowa / convenzione /', patto m. zmrok ra il far della notte, zmrozić far gelare, zmrn-żać, -żyć bàtter l’occhio, chiùder l’occhio, zmn-dny (żmudny) noioso, fastidioso, faticoso; -dzić (ŻH1U-dzić) pèrdere il tempo.

zinti-sić, -szać costringere, for

zare.

zmy-ć, -wać lavare, zmy-laò, -lić sbagliare, zmysł m senso m ; -owy sensuale ; -owość / sensualità' /. zmy-.ślać, -ślić inventare, fin-mentire ; -ślacz m in tore, fingitore m ; -ślność / istinto m, sagacità /; -ślny sagace, intelligente, znać conóscere, znachor m ciarlatano m. zna-czek m segnetto; segnacolo m, marca /; -czenie n significazione/; considerazione /; -Czny considerabile, importante, rilevante; -czyé segnare; significare; -k m segno m. zna-glaé, -glić sforzare, znaj-da w trovatello vi ; -dować, znaleść trovare.

znajo-mość / conoscenza/; -my conosciuto, noto, znakomity insigne, cospicuo, considerevole.

zna-lazca m trovatore m ; -leźne n gratificazione / per il trovatore.

zna-mię n segno m, vòglia /; -mienitość / importanza /; -mienity importante, znę-cać, -ciò adescare, allettare, znędznieć divenire miseràbile, znękać tormentare, zniechę-cać, -ciò svogliare ; ~ się pèrder la voglia, zniecierpli-wiać, -wić fare impaziente, impazientire. znieczn-Iać, -lić fare insensibile, znienacka pll’improvviso, improvvisamente, znienawidz-ić odiare ; odioso.

zn

[zione /.

zrabować saocheggiare, svaligiare.

zrana di buon mattino, zrastać, zrosnąć, zróść się créscere insieme, unirsi crescendo, zraszać, zrosić inrorare. zraz m costoletta / alla milanese, zra-żać, -zić scoraggiare, distor-

re.

zrazu da principio, żre-bić figliare (del cavallo); -bię n puledro in ; -blec m cavallino m ; -bna / cavalla /. zręcz-ność / abilità /, destrezza /; -ny àbile, destro, zrękowiny fidanzamelo m. źrenica / pupilla (dell’occhio)/, źró-dlany di fonte, di sorgente ; -dio n fonte, sorgente /; -dło-słÓW m etimologia /, radice/, zrów-naé, -nywaé agguagliare, pareggiare; -nanie n agguaglia-mento m\ equazione/, zrozu-miałość / intelligibilità/; -miały intelligibile; -mienie n il capire, il comprèndere m. zrubasznieć essere rozzo, zrzą-dzać, -dzić disporre, fare, produrre ; zrządzenie Boże disposizione / di Dio. zrze-c, -kać się rinunziare, ricusare, rinegare; -czenie n ri-nùnzia /.

zrzę-da m brontolone, borbottone m; -dzić sgridare, brontolare, zrzu-cać, -cić buttare, gettare, scuòtere giù, gettare a terra; ~ Się z czego liberarsi da qualche cosa.

zsa-dzać, -dzić deporre, destituire.

zsia-dać, zsiąść scéndere, smontare; ~ się coagularsi, rappigliarsi ; -diy coagulato, rap-

preso.

zsie-c, -kać taglia zsiniały livido.

znio-walać, -wolić sforzare, costringere; -wolenie n violenza/, zniewie-ściałość / mollezza /; -Ściały effeminato ; -ścięć effeminare.

zni-kać, -knąć sparire, znikąd di, da nessun luogo, znikczemnieć divenire abietto, zniko-mość / vanità /; -my vano, fugace, fuggevole, paBseg giero, transitorio.

Il-szczeć divenire annichilito; -szczenie n annientamento in, distruzione/; -szczyć annichilire.

zni-Żać, -żyć abbassare, calare;

~ się umiliarsi.

znój m lavoro faticoso m, sudore

m.

znojny faticoso, che fa venire il sudore.

znośny sopportabile, tollerabile, znów, znowu di nuovo, znużyć faticare totalmente, zoba-czenie n vista /; -czyć vedere, scòrgere.

zobojęt-nieć divenire indifferente; -nić essere indifferente, neutralizzarsi ; -niente n indifferenza /.

zobopól-ność/reciprocità/; -ny reciproco.

zobowią-zać, -zywać obbligare;

•zanie n óbbligo m, obbliga-zoczyĆ scòrgere, zodyak m zodiaco m. zoł-zowaty glanduloso; -za / gl&ndula /.

zoologiczny zoologico, zorza / albore m; - poranna auroia /; ~ północna aurora boreale /.    [tamente.

z osobna specialmente, separa-ZOSta-ć, -wać restare, rimanere;

~ ezem divenire qualche cosa; -Wiać, -wić lasciare.

Z pomiędzy dentro di... zrąb m travatura /; cavalletto 1 in ; cantiere m ; -ać tagliare, I abbàttere.    1

re a pezzi.

zstąpić, zstępować discéndere, andare a basso, zstęp m discesa, calata /.

di costà.

zw

ąchać

kim

[bellare,

speranza;

zsyehać, zeschnąć seccare insieme.

zsyp-ka / mùcchio to di grano o cereali; -ać, -ywać versare grano, sàbbia in un mucchio, zszeregowaé schierare, zszumowaé schiumare, zszy-ć, -wać cucire insieme, ztąa, stąd di qui, di qua. ztanitad. stani t

zubo-załosć / impoverimento to; -żały impoverito; -żeć impoverire.

ZUCh m bravo giovane to ; -owa-tość / temerarietà /; -owaty temerario; -walec m uomo insolente »n; -wałość/; -wal-StWO n insolenza /; -wały insolente.

ZUpa / minestra /. zupeł ność / pienezza /; -ny completo, intero, totale, zwa-biać. -bić attirare allettando, zwać nominare, chiamare.

annasare, fiutaresię intèndersela con uno. zwa-da/ disenso m. discòrdia/; -dliwoŚĆ / smània / di litigare; -dliwy litigioso, rissoso, zwał m valanga /. zwa-łać, -lić sporcare; gettare a terra, rovesciare ; ~ co na kogo rovesciare addosso ad uno; ~ gię rovinarsi, cadere; -lisko n rovine /, pi. zwal-czać, -czyć espugnare, de-zwalniać, zwolnić rallentare, mitigare.

zwapnieć divenire calce, zwarty chiuso.

zwaryowa-ć divenire pazzo, impazzire; -ny pazzo, zwa-rzać, -rzyć cuòcere insieme;

-rzony scontento, zwąt-pić pèrdere ogni ~ O czeni disperare di qualche cosa ; -pienie n disperazione/. zważać na CO badare a q. c. zważywszy atteso che... zwędzić sottrarre.

zwę-gleć carboni zzarsi; *giió carbonizzare, zwerbować arrolare. zwę-żać, -żyć restringere, zwiady pi ricognizione /. zwia-stowaé annunziare; -sto-wanien annunziazione/; -stan m annunziatore to ; -stunka / annunziatrice /.

zwią-zać, -zywać legare insieme; -zek m ligamento m, alleanza/; -zkowy alleato, collegato.

zwi-ć, -jać, -nąć avvòlgere, zwi-jać się avvolgersi, aggirarsi;

-jadło n aspom; -tekm ròtolo zwichnąć slogare.    [to.

zwiędły appassito; -nąć, -nieć appassire.

zwie-dzać, -dzié visitare, zwięk-szać, -szyć ingrandire, zwiercia-dełko n specchietto to; -dlarz m fabbricante m di specchi; -dio n spècchio to. zwierz to fiera /; -ątko n animaletto, ammalino to; -ęnani-male to; -ęcość / animalità /; -ęcy animalesco; -yna / selvaggina /; -yniec w giardino m zoologico.

zwie-rzać, -rzyć confidare, zwierzch-ni esteriore, di sopra, superiore; -nictwo n superiorità, supremazia/; -niczy'superiore; -nik m superiore to; -ność / autorità /. zwie-sić, -szać lasciar pèndere, sospendere spenzoloni. zwie-trzeć guastarsi per efflorescenza; -trzyé riconóscere al finto.

zwięz-łość / brevità / di stile ; -ły conciso.

zwil-gnąć,-gotnieć divenire ùmido;"-żać, -żyć inumidire, zwin-ność / sveltezza /; -ny svelto, pronto, lesto, zwis-ły pendevole, penzolante; -nąć spenzolare, stare spenzoloni.

zwłaszcza r*incipalmente, specialmente. tanto più che... zwle-c, -kać, z włóczyć tirar giù, spogliare : fig. ritardare, zwo-dnica, -dzicielka / seduttrice/; -dniczy seducente, ingannevole ; -dziciel m seduttore m ; -dzić, zwieść sedurre, ingannare ; radunare, zwój m ròtolo m.    [vincere,

zwojować debellare, soggiogare, zwo-łać, -ływaćconvocare;-łanie n convocazione /. zwolennik m partigiano m. zwol-na a poco a poco, lentamente ; -nieć rallentare, zwo-ra, sfora/arpese m\ -rnik m chiave / di una volta,, zwracać, zwrócić ritornare, far tornare indietro ; ~ się rivolgersi, voltarsi.

zwrot m restituzione /; volta /; -ka/strofa /; -nica/ scambio m di ferrovia ; -niczy m deviatore »»; -nik m tròpico m; >ni-kowy tropicale.

zwycię*ski vittorioso; -stwo n vittoria /; -żać, -Żyć vincere; -ZCa m vincitore m.

zwy-czaj w uso, costume m, moda /; -CzajnoŚĆ, -kłość / ordinario w; -czajny sòlito, ordinario, usuale; -ezajowy consueto; -kły v. zwyczajny; -knąć essere abituato, aver per costume, esser sòlito, zwyż, wzwyż di sopra, in alto, zysk m guadagno, profitto ro; -ać> -iwać guadagnare, ricavar ùtile; -owność / vantaggio m; -OWny vantaggioso, zyz ni guercio m ; -ować esser guercio; -owaty guercio, bieco, zżąć, zżynać falciare, miètere, zżęcie n mietitura /. zziajany ansante, affannato, zziębnąć intirizzirsi, agghiacciai e.

zzuć, zzuwać się scalzarsi, levarsi le scarpe.

zżuć, zżuwać masticare ben bene.

zżuż-lać ridurre in scoria; -lenie n scoria /. zżydowieć divenire giudèo, zżymać się raccapricciarsi, corrugarsi.

Ż.

ża-ba / rana /; -bieniec m ranocchiàia /; -bka / ranoc-żąć tagliare; miètere. [chio m. ża-czek m scolarello m; -k m scolaro m\ -kowski scolaresco ; -kostwo n raonellata /. żą dać domandare, pretèndere ; -danie n desiderio m, brama/; -dny bramoso, desideroso ; -dza / cupidigia /. ża-den, -dna, -dne nessuno w, nessuna /.

żą-dło, -dełko n pungiglione m. żagiel m vela /. żagiew / esca /.

Żal m dolore, pentimento m ; -ié się dolersi, lagnarsi ; compiàngere.

żało-ba / lutto m ; -bny di lutto, luttuoso; -ŚĆ/malinconia/, affanno m; -Śny mesto, afflitto, addolorato ; -wać kogo compiangere alcuno; -wać czego pentirsi di qualche cosa, żar m calore, fervore m ; -liwość / ardore m ; -liwy fervente, żar-cie n pasto m ; -łoczność / voiacità /; -łoczny vorace, goloso, ingordo, ghiotto; -łok m mangione m, diluviatore m.

mo

£ar-rik m scherzetto -t m scherzo m, burla /; -tobliwość / buffoneria, giocosità /; -to-bliwy buffo, faceto, scherzoso, giocoso ; -tować scherzare, burlare, motteggiare; — z kogo burlarsi, farsi beffe di uno. żarna pi. mulino a mano, ża-rzewie (zarzewie) « braci ardenti /, pi. ; fig. esca/, fòmite m ; -rzyć attizzare (il fuoco) ; -rzysty ardente, żbik m gatto selvatico m.

Że che, perchè ; -by affinchè, per. Że-bro « céstola /; -browy costale.

źe-brać mendicare, accattare ; -bracki, -braczy mendico; -bractwo n mendicità /, accatto m; -brak m mendicante, mendico, pezzente m\ -branie n il mendicare m; -branina / accatto m. żęcie n raccolta /. źe-glarka / moglie / del marinaro; -glarski nautico; -glar-Stwo n nàutica /; -glarz m navigatore, marinaro ni ; -glowaò navigare; -glowny navigabile; -ghiga / navigazione /. Żegnać benedire; ~ się farsi il segno della croce; ~ się Z kim congedarsi, accomiatarsi con alcuno.

żela-zisty ferrugginoso ; -zko n ferro m da stirare; -zny di ferro; -zo n ferro m. żeniec m mietitore m.

Że-nić się ammogliarsi, prènder glie; -bski femminile; -ńSKOŚĆ / femminilità /. żer m pastura / delle bestie, mangime m; -owaò pascolare; -owisko n luogo m per il pàscolo.

Żerdź / pèrtica /.

Żga6, żgnąć àrdere; pùngere, żłób m gréppia /. żłobić incavare.

żłopać abbeverarsi, tracannare.

żmi-ja / vipera /; -jowy viperino, di vipera.

żni-wiarz m mietitore m ; -winr-ka / mietitrice /; -WO n mietitura /.

żołą-dek / stómaco m ; -dkowy stomacale.

żołądź / ghianda /. żół-ć / bile /, fiele m; -eie far giallo, ingiallire; -cięć divenire giallo; -ciowy bilioso, żołd »» soldo tn, paga / dei soldati; -actWO n soldatesca /. żół-knąć v. żółcieć; -taczka / itterizia /; -tawy giallastro; -tko n torlo (dell’uoyo) m ; -ty giallo.

ŻDł-nierz m soldato m ; -nierski soldatesco; -nierstwo n stato militare tn. żółtOŚĆ / giallezza /. żółw m tartaruga /. żo-na / moglie (pi. mogli) /;

-naty ammogliato, żóraw m gru /, inv. żubr m uro m. żuć masticare, żuk m scarafaggio m.

ŻU-pa / distretto m; ~ solna cava / di salgemma ; -pali m sottoveste polacca /; conte m di un distretto; -pnik m capo m di una miniera.

żu-żel m, -żla / scoria / dei metalii.

żwawy vivace, vispo, brioso, żwir ni ghiàia /; -owaé acciottolare; -owaty ghiaioso.

Ży-Ć vivere ; ~ czem cibarsi, nutrirsi di qualche cosa ; -eie n vita/; -ciodajny vitale; -cio-dawea m creatore m ; -CÌOpis m biografia /; -ciopisarz m biografo m\ -weem vivo; -we srebro argento vivo, mercurio fn; -wić nutrire; -wiciel m nutritore m; -wicielka / nutrice /; -wioł m elemento m ■ -WUOŚĆ / nutrizione /; -WOŚĆ / vitalità/; -wot tn vita/, ven-

65J

[resinoso.

tre, ùtero m; -wotność / forza vitale /; -wotiiy vitale; -wy vivo.

ży-ozenie n desiderio m; -czli-WOŚ6 / benevolenza /; -czli-wy benèvolo ; -czyé desiderare, augurare.

Żyd ni ebrèo, giudèo w; -ówka / giudea, ebrea /; -owski ebreo, giudaico ; -owstwo n i giudei, gli ebrei, gli israeliti m, pl.\ -owszezyzna/giudaismo m,

ży-dziak m ragazzetto giudeo m ;

-dziątko n bambino ebreo m\ -dzisko n brutto giudeo m. ży-ła / vena /-; -lasty venoso, nerboruto; -łka / venuzza /; -łowaeieć divenir venoso; -łowatość / l’essere venoso m. żyt ni di segala; -niówka / acquavite/di ségala; -nisko n campo m seminato di segala; -o n segala f. żywi-ca f règia, resina/; -czny żywnie del tutto, żyz-nośó / fecondità /; -ny fecondo, fèrtile.

*

**.

■‘'rir-'t

%

\

m

■

/

¹

è.

gó’S

S-96

Nr 059695

_< v

Cena

DK - 28 d

/fo o,r

1.54

Wzór Jednoraz. CWD, W-wa. 15973/K 2041 - Łak - 25.11.53 - 3000 bi. à 100 k.

‘*nm

'■*1

Là

POLITEGBMiXA Rako^KA BIBLIOTEKA jGlOWN/i '

/

HjiH ii

a TAtf

L, imi.

■ -Ł.

..

IX. H

fSi

--

§7

PI

ir;'

:;i

p|

IH

:!v;

;;

::

!!■

liill

i:!

:::

£■!«$

ili

liii

i!

Biblioteka Politechniki Krakowskiej

100000297126

:3:

ì&ÉdiiùiMiìi