Governance partecipativa we włoskim systemie ochrony dóbr kultury
Wariant tytułu
Governance partecipativa in the Italian system of cultural heritage protection
Autor
Nuzzo, Beata
Opublikowane w
Wiadomości Konserwatorskie
Numeracja
nr 83
Strony
204-216
Data wydania
2025
Miejsce wydania
Warszawa
Wydawca
Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków. Zarząd Główny
Język
polski
angielski
ISSN
0860-2395
eISSN
2544-8870
DOI
10.48234/WK83ITALIAN
Słowa kluczowe
governance partecipativa, ochrona dóbr kultury, waloryzacja dóbr kultury, partnerstwo publiczno-prywatne, Kodeks dóbr kultury, kodeks trzeciego sektora, dobra wspólne
governance partecipativa, cultural heritage protection, cultural heritage valorization, publicprivate partnership, Code of Cultural Heritage, Third Sector Code, common goods
Abstrakt
Governance partecipativa to jedna z metod ochrony dziedzictwa kulturowego szeroko stosowana we Włoszech, która polega na zaangażowaniu różnych podmiotów, zarówno publicznych, jak i prywatnych, w zarządzanie dziedzictwem kulturowym i rozwój tego dziedzictwa. Ma na celu zapewnienie powszechnej dostępności dziedzictwa kulturowego oraz jego użyteczności dla wszystkich zainteresowanych podmiotów, przy jednoczesnym propagowaniu aktywnego udziału społeczności w jego ochronie i zwiększaniu jego wartości. Opiera się na koncepcji traktowania dóbr kultury jako specyficznych „dóbr wspólnych”, które wymagają rozwiniętych, wielopoziomowych ram zarządzania łączącego elementy administracyjne, prawne i ekonomiczne. W praktyce włoskiej w ramach zarządzania partycypacyjnego wykorzystywane są różne narzędzia: zarówno proste formy nawiązujące do koncepcji mecenatubi prywatnego finansowania ochrony dóbr kultury, jak i bardziej złożone, oparte na uregulowaniach kodeksu zamówień publicznych. Funkcjonują też szczególne formy partnerstwa publiczno-prywatnego mające na celu umożliwienie konserwacji i rewaloryzacji nieruchomych dóbr kultury poprzez uproszczone procedury wskazania partnera prywatnego.
Governance partecipativa is one of the key methods employed in Italy for the protection of cultural heritage. This approach involves the engagement of various stakeholders—both public and private—in the management and development of cultural assets. Its primary aim is to ensure broad accessibility to cultural heritage and to enhance its value and utility for all interested parties, while simultaneously promoting active community participation in its protection and valorisation. This model is grounded in the concept of treating cultural assets as specific ‘common goods’, which require sophisticated, multi-level governance frameworks that integrate administrative, legal, and economic elements. In Italian practice, participatory governance encompasses a range of tools: from simpler mechanisms that draw on traditional concepts of patronage and private funding for heritage preservation, to more complex instruments regulated by the Public Procurement Code. Furthermore, Italy has established particular forms of public-private partnerships designed to facilitate the conservation and revalorization of immovable cultural assets. These partnerships often operate through simplified procedures for identifying private partners.
