Szczecin średniowieczny, gród w Szczecinie, późnoromański kościół św. Mikołaja, gotycki kościół św. Mikołaja, chór trójapsydowy
medieval Szczecin, Szczecin stronghold, late Romanesque St. Nicholas Church, Gothic St. Nicholas Church, three-apse choir
Kościół św. Mikołaja był jedną ze świątyń średniowiecznego Szczecina, obok kościoła św. Jakuba, kościoła Najświętszej Marii Panny, kościoła św. św. Piotra i Pawła oraz kościoła Franciszkanów pw. św. Jana. Zlokalizowano go od strony wschodniej, u podnóża Wzgórza Zamkowego z grodem, na terenie ograniczonym przez zachodni brzeg Odry – na południowym skraju słowiańskiej osady Kessin, stanowiącej najstarszą część późniejszego miasta lokacyjnego. Kościół przetrwał w niemal nienaruszonej formie do 1811 r., kiedy uległ pożarowi. Próby odbudowy nie powiodły się, co doprowadziło do rozbiórki jego ruiny w 1816 r. i powstania na jego miejscu Rynku Nowego (Neuer Markt). Od tego czasu badań pozostałości obiektu, w tym jego reliktów podziemnych, nie prowadzono. Poglądy na temat jego formy architektonicznej ugruntowały się na podstawie ikonografii, a przede wszystkim planu kościoła przedstawionego na mapie miasta z 1721 r. Wyniki badań architektonicznych wykonanych w 2022 r. pozwoliły zrewidować panujący dotychczas pogląd na temat formy architektonicznej kościoła i zakwalifikować go do grupy obiektów z chórem trójapsydowym.
The church of St. Nicholas was one of the churches of medieval Szczecin, alongside the church of St. James, the church of the Blessed Virgin Mary, the church of St. Peter and St. Paul, and the Franciscan church of St. John. It was located on the eastern side, at the foot of Castle Hill with the stronghold, in an area bounded by the western bank of the Oder River— on the southern edge of the Slavic settlement of Kessin, which was the oldest part of the later town. The church survived in almost intact form until 1811, when it was destroyed by fire. Attempts to rebuild it failed, which led to the demolition of its ruins in 1816 and the creation of the New Market (Neuer Markt) in its place. Since then, no research has been conducted on the remains of the building, including its underground relics. Views on its architectural form were based on iconography and, above all, on the plan of the church shown on a map of the city from 1721. The results of architectural research carried out in 2022 made it possible to revise the prevailing view of the architectural form of the church and classify it as a building with a three-apse choir.
