Utracone dziedzictwo sakralne Lubelszczyzny: analiza niezachowanych kościołów z okresu II Rzeczypospolitej w świetle najnowszych badań
Wariant tytułu
Lost religious heritage of the Lublin region: an analysis of non-preserved churches from the Second Polish Republic in light of recent research
Autor
Boguszewska, Kamila
Kluz, Karolina
Opublikowane w
Wiadomości Konserwatorskie
Numeracja
nr 84
Strony
83-99
Data wydania
2025
Miejsce wydania
Warszawa
Wydawca
Stowarzyszenie Konserwatorów Zabytków. Zarząd Główny
Język
polski
angielski
ISSN
0860-2395
eISSN
2544-8870
DOI
10.48234/WK84LUBLIN
Słowa kluczowe
dwudziestolecie międzywojenne, architektura sakralna, kościoły drewniane, II Rzeczpospolita, Lubelszczyzna
interwar period, religious architecture, wooden churches, Second Polish Republic, Lublin region
Abstrakt
Artykuł koncentruje się na badaniu zjawiska znikania drewnianych kościołów wzniesionych w okresie II RP na terytorium Lubelszczyzny. Z tej wąskiej grupy zabytków, liczącej zaledwie 44 obiekty, z obszaru województwa lubelskiego od roku 1939 całkowitemu zniszczeniu lub rozbiórce uległo już ponad 40% zasobu. Obserwowany proces destrukcji ma charakter trwały i nieodwracalny. Na potrzeby prezentowanego artykułu dokonano szczegółowej analizy zasobu niezachowanych świątyń z wykorzystaniem odnalezionych dokumentów archiwalnych i ikonograficznych. W poszukiwaniu przyczyny ich ostatecznej destrukcji w badaniu skoncentrowano się na czynnikach takich jak lokalizacja, architektoniczna jakość, czas rozbiórki i forma ochrony.
This article focuses on the phenomenon of disappearing wooden churches built in the Lublin region during the period of the Second Polish Republic. Out of this small group of heritage sites—only forty-four structures— more than 40% have been completely destroyed or dismantled within the borders of today’s Lublin Voivodeship since 1939. The ongoing process of loss is both permanent and irreversible. For the purposes of this study, a detailed analysis of the non-preserved churches was conducted using recovered archival and iconographic materials. In seeking the causes of their ultimate destruction, the research concentrates on factors such as location, architectural quality, the timing of dismantling, and forms of protection.
